Wydanie elektroniczne

HARLAN COBEN

Współczesny pisarz amerykański, który uznanie w kręgu miłośników literatury sensacyjnej zdobył trzecią książką Bez skrupułów, opublikowaną w 1995. Jako pierwszy współczesny autor otrzymał trzy prestiżowe nagrody literackie przyznawane w kategorii powieści kryminalnej, w tym najważniejszą – Edgar Poe Award. Światowa popularność Cobena zaczęła się w 2001 od thrillera Nie mów nikomu, bestsellera w USA i Europie (zekranizowanego w 2006 przez Guillaume’a Caneta; obecnie w USA powstaje remake). Kolejne powieści, za które otrzymał wielomilionowe zaliczki od wydawców, m.in. Bez pożegnania, Niewinny, W głębi lasu, Zaginiona, Na gorącym uczynku, Wszyscy mamy tajemnice, Schronienie, Zostań przy mnie i Seconds Away uczyniły go megagwiazdą gatunku i jednym z najchętniej czytanych autorów, także w Polsce. W marcu 2013 ukazał się jego nowy thriller Six Years.

Tego autora

NIE MÓW NIKOMU

BEZ POŻEGNANIA

JEDYNA SZANSA

TYLKO JEDNO SPOJRZENIE

NIEWINNY

W GŁĘBI LASU

ZACHOWAJ SPOKÓJ

MISTYFIKACJA

NA GORĄCYM UCZYNKU

KLINIKA ŚMIERCI

ZOSTAŃ PRZY MNIE

SZEŚĆ LAT PÓŹNIEJ

Jako współautor

AŻ ŚMIERĆ NAS ROZŁĄCZY

NAJLEPSZE AMERYKAŃSKIE OPOWIADANIA KRYMINALNE 2011

z Myronem Bolitarem

BEZ SKRUPUŁÓW

KRÓTKA PIŁKA

BEZ ŚLADU

BŁĘKITNA KREW

JEDEN FAŁSZYWY RUCH

OSTATNI SZCZEGÓŁ

NAJCZARNIEJSZY STRACH

OBIECAJ MI

ZAGINIONA

WSZYSCY MAMY TAJEMNICE

SCHRONIENIE

KILKA SEKUND OD ŚMIERCI

www.harlancoben.com

Tytuł oryginału:

THE BEST AMERICAN MYSTERY STORIES 2011

Copyright © Houghton Mifflin Harcourt Publishing Company 2011

All rights reserved

Introduction copyright © Harlan Coben 2011

The Best American Mystery Stories™ is a trademark of Houghton Mifflin Harcourt Publishing Company

Polish edition copyright © Wydawnictwo Albatros A. Kuryłowicz 2013

Polish translation copyright © Robert Waliś 2013

Redakcja: Barbara Syczewska-Olszewska

Ilustracja na okładce: Corbis/FotoChannels

Projekt graficzny okładki polskiej: Andrzej Kuryłowicz

ISBN 978-83-7885-043-4

Wydawca

WYDAWNICTWO ALBATROS A. KURYŁOWICZ

Hlonda 2a/25, 02-972 Warszawa

www.wydawnictwoalbatros.com

Niniejszy produkt jest objęty ochroną prawa autorskiego. Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku osobę, która wykupiła prawo dostępu. Wydawca informuje, że publiczne udostępnianie osobom trzecim, nieokreślonym adresatom lub w jakikolwiek inny sposób upowszechnianie, kopiowanie oraz przetwarzanie w technikach cyfrowych lub podobnych – jest nielegalne i podlega właściwym sankcjom.

Skład wersji elektronicznej:

Virtualo Sp. z o.o.

Spis treści

- O autorze

- Tego autora

- Przedmowa

- Wprowadzenie

- Brock Adams

Zadziorna

- Eric Barnes

Coś ładnego, coś pięknego

- Lawrence Block

Czyste konto

- David Corbett i Luis Alberto Urrea

Kto mi ukradł małpkę?

- Brendan DuBois

Patrol

- Loren D. Estleman

Czasem hiena

- Beth Ann Fennelly i Tom Franklin

Na co czekały jego dłonie

- Ernest J. Finney

Okazja czyni przestępcę

- Ed Gorman

Solowe występy

- James Grady

Miasto Przeznaczenia

- Chris F. Holm

Zabójca

- Harry Hunsicker

Na pustkowiu

- Richard Lange

Dzieciobójca

- Joe R. Lansdale

Gwiazdy spadają

- Charles McCarry

Na końcu sznurka

- Dennis McFadden

Diamond Alley

- Christopher Merkner

Ostatni domek

- Andrew Riconda

Serce jak balon

- S.J. Rozan

Chin Yong-Yun przyjmuje sprawę

- Mickey Spillane i Max Allan Collins

Martwy od dawna

- Notki o autorach

- Źródła tekstów

- Przypisy

Przedmowa

W czternastoletniej historii antologii The Best American Mystery Stories (Najlepsze amerykańskie opowiadania kryminalne) na jej kartach pojawiały się teksty największych pisarzy tworzących w tym gatunku, takich jak Elmore Leonard, Michael Connelly, James Lee Burke, Dennis Lehane, Laura Lippman, Jeffery Deaver czy Lawrence Block. Kolejne wydania antologii wzbogacało nieprzeciętnymi dziełami wielu twórców głównego nurtu, takich jak John Updike, Jay McInerney, Roxanna Robinson, Russell Banks, Alice Monroe oraz, rzecz jasna, niezrównana Joyce Carol Oates. Uważam jednak, że największą siłą serii pozostają opowiadania mało znanych pisarzy, którzy dopiero czekają na uznanie krytyków oraz popularność.

Ich opowieści rzadko mają szansę znaleźć się na łamach takich uznanych propagatorów współczesnej fikcji literackiej, jak „The New Yorker”, „The Atlantic” czy „Harper’s Magazine”. Większość wczesnych dzieł tych niezwykle utalentowanych pisarzy odkryto na łamach dzienników literackich, wydawanych z pasją, ale w tak niewielkich nakładach, że mało kto ma okazję się z nimi zapoznać. Znaleziono je również w czasopismach internetowych.

Dzięki naszej antologii szerokie grono odbiorców poznało pisarstwo Scotta Wolvena, którego opowiadanie Controlled Burn pierwotnie ukazało się w „Harpur Palate”, a następnie trafiło do zbioru The Best American Mystery Magazine 2003 (Najlepsze amerykańskie opowiadania kryminalne 2003 roku). Ta oraz kolejne opowieści, które również publikowaliśmy, pozwoliły Scottowi podpisać umowę z wydawnictwem Scribner’s i wydać pierwszy zbiór opowiadań.

Tekst Toma Franklina Poachers pojawił się na łamach „Texas Review”, a następnie w naszej antologii z 1999 roku. Opowiadanie zdobyło Edgar Allan Poe Award przyznawaną przez Mystery Writers of America i pozwoliło autorowi podpisać umowę z wydawnictwem William Morrow, a następnie zostało wybrane do zbioru The Best American Stories of Century (Najlepsze amerykańskie opowiadania kryminalne stulecia). Franklin napisał kilka powieści, w tym Crooked Letter, Crooked Letter, którą nominowano do Edgar Allan Poe Award w kategorii „najlepsza powieść 2010 roku”.

Opowiadanie All Through the House Christophera Coake’a trafiło do antologii z tekstami z 2004 roku po tym, jak zadebiutowało na łamach „The Gettysburg Review”. Następnie zostało jedną z głównych atrakcji zbioru We ’re in Trouble wydawnictwa Houghton Mifflin Harcourt.

Napełnia mnie niezwykłą satysfakcją i pokorą świadomość, że niniejsza seria ma tak potężny wpływ na branżę literatury kryminalnej oraz na kariery niezwykle utalentowanych pisarzy. Możemy się zastanawiać, czy autorzy, których utwory znalazły się w tym wydaniu antologii, pójdą w ślady Coake’a, Franklina i Wolvena, odnosząc podobnie zasłużony sukces.

Chociaż pisałem o tym w poprzednich czternastu tomach, czuję się w obowiązku powtórzyć, że chociaż wielu ludzi utożsamia opowiadania „kryminalne” z „detektywistycznymi”, ja postrzegam ten drugi gatunek jako część znacznie szerszego nurtu. Definiuję go jako fikcję literacką, w której cały pomysł bądź fabuła opierają się na zbrodni lub zagrożeniu zbrodnią. Lubię zagadki i opowieści z kluczem, ale obecnie nie pisuje się ich wiele, gdyż gatunek wyewoluował (na szczęście bądź niestety, zależnie od punktu widzenia) w formy skupiające się na bohaterach, gdzie większy nacisk kładzie się na motywy popełnienia zbrodni, a nie na poszukiwanie sprawcy i odkrywanie jego sposobu działania. W ostatnich latach granica między literaturą kryminalną a innymi rodzajami fikcji coraz bardziej się zaciera, co skutkuje powstawaniem coraz mniejszej liczby godnych uwagi opowieści detektywistycznych, ale za to większej ilości wartościowej literatury.

Z przyjemnością dziękuję Harlanowi Cobenowi, że zgodził się wcielić w rolę redaktora tegorocznego wydania antologii. Odłożył na bok inne zajęcia i dotrzymał krótkiego terminu, dzięki czemu w siedzibie Houghton Mifflin Harcourt strzeliły korki szampanów i kapelusze wyleciały pod sufit. Szczerze dziękuję także wszystkim poprzednim redaktorom, zaczynając od Roberta B. Parkera, który zapoczątkował to dzieło w 1997 roku. Po nim pojawili się Sue Grafton, Ed McBain, Donald E. Westlake, Lawrence Block, James Ellroy, Michael Connelly, Nelson DeMille, Joyce Carol Oates, Scott Turow, Carl Hiaasen, George Pelecanos, Jeffery Deaver i Lee Child.

Chociaż bezustannie staram się tropić i czytać wszystkie publikowane opowiadania, wpisujące się w nurt literatury kryminalnej i detektywistycznej, przeraża mnie myśl, że mogę przegapić wartościowy tekst. Jeśli jesteś autorem, redaktorem albo wydawcą bądź chcesz pomóc komuś takiemu, to wyślij do mnie książkę, czasopismo albo luźne kartki pod adres: The Mysterious Bookshop, 58 Warren Street, New York, NY 10007. Jeśli tekst po raz pierwszy ukazał się w postaci elektronicznej, to musisz dostarczyć wydruk. Nie zapomnij o danych kontaktowych autora. Z oczywistych przyczyn nie będę brał pod uwagę niepublikowanych tekstów. Materiały nie będą zwracane. Jeśli nie ufasz poczcie, dołącz zaadresowaną kopertę ze znaczkiem, a powiadomię cię, że otrzymałem twoje opowiadanie.

Przyjmuję tylko teksty napisane przez Amerykanów bądź Kanadyjczyków, które po raz pierwszy ukazały się w amerykańskich lub kanadyjskich publikacjach w 2011 roku. Im wcześniej otrzymam tekst, tym lepiej. Każdego roku zdarzają się zakute łby, które z niewiadomych przyczyn czekajądo świąt Bożego Narodzenia, aby przysłać mi opowiadanie wydane wiosną, na co nieodmiennie reaguję zgrzytaniem zębów, gdyż muszę czytać stertę tekstów, kiedy moja żona i przyjaciele ubierają choinkę albo w inny sposób świętują. Jeśli tak zrobisz, to mam nadzieję, że przysłane opowiadanie będzie cholernie dobre. Ze względu na napięty plan wydawniczy ostateczny termin nadsyłania zgłoszeń to 31 grudnia. Jeśli otrzymam Twój tekst dwa dni później, to go nie przeczytam. Przykro mi.

O.P.

Wprowadzenie

Nie znoszę tej części.

Najlepiej ją pomińcie. Nie żartuję. Wiecie, co to jest, prawda? Oto ta część zbioru opowiadań, w której redaktor zazwyczaj zamieszcza niby-głęboki, pseudouczony esej na temat znaczenia opowiadania jako formy literackiej. Szczerze mówiąc, jest to niepotrzebne. Niniejszy zbiór powstał w celu zaprezentowania opowiadań, a nie mojej opinii na ich temat, dlatego wprowadzenie staje się literackim odpowiednikiem słabej uwertury musicalu: pozwala ci zająć miejsce, ale jeśli już siedzisz, to chcesz, żeby kurtyna jak najszybciej poszła w górę. Ona tylko opóźnia. Irytuje. Nawet najlepsze wprowadzenie przypomina tupecik, który może być udany albo nieudany, ale i tak stanowi tylko namiastkę.

To prawdziwa ironia losu, że taki nadmiar słów zapowiada formę literacką polegającą na oszczędności. Powieść to długoterminowe zobowiązanie. Opowiadanie bardziej przypomina upojny romans – intensywną przygodę pełną emocji, ale zarazem, jak pamiętam z młodości, upokarzająco krótką. Dobrze, zapomnijcie o tym ostatnim. Najlepsze opowiadania, podobnie jak najbardziej namiętne kochanki, tak do końca nas nie opuszczają. Płoną w naszej pamięci i nas prześladują, a niektóre subtelnie zaskakują. Inne są jak cios pięścią w żołądek – gwałtowne i spontaniczne. Odbierają oddech.

Jedną z moich ulubionych zasad dotyczących pisania sformułował wybitny Elmore Leonard: „Staraj się wyrzucać te części, które czytelnicy zazwyczaj pomijają”. Jeśli chcecie, żeby to wprowadzenie do czegoś Wam się przydało, to przynajmniej zapamiętajcie tę regułę. Najlepsi pisarze o niej pamiętają. Przy każdej stronie, akapicie, zdaniu i słowie zadają sobie pytania: „Czy to ciekawe? Czy wciąga? Czy to konieczne? Czy tylko na tyle mnie stać?” (podobnie najlepsi czytelnicy, ale to temat na inną okazję).

To nie oznacza, że nie możecie pisać z rozmachem, zamieszczać długich opisów, powoływać do życia wyrazistych bohaterów czy podejmować ważnych tematów. Możecie i powinniście. Wszystkie świetne opowieści – zarówno długie, jak i krótkie – zawierają te elementy. Zresztą na kolejnych stronach napotkacie wiele przykładów. Wygląda na to, że moje zadanie polega na odwlekaniu poczucia satysfakcji poprzez wskazywanie tego, co oczywiste, w cudownym oszczędnym świecie opowiadań. Zatem przejdźmy dalej.

Elmore Leonard chce nam powiedzieć, że każde słowo się liczy. Pisarze, których teksty znalazły się w tym zbiorze, po mistrzowsku stosują się do tej reguły. Na kolejnych stronach nie znajdziecie wpatrywania się w czubek własnego nosa, niekończących się opisów zimowej pogody, roztrząsania wizji świata ani modnych akrobatycznych gier słownych, które dowodzą tylko tego, że ktoś kupił nowy słownik i nie boi się go nadużywać.

A więc co tam znajdziecie? Mówiąc krótko, znakomite opowieści.

Pisarze, których dzieła znalazły się w tej zróżnicowanej i efektownej antologii – uznane nazwiska, weterani pióra oraz obiecujący nowicjusze – wzięli sobie do serca kredo Elmore’a Leonarda, po czymnafaszerowalije sterydami, podnieśli do dziesiątej potęgi, a następnie zawieźli do spelunki koło lotniska i pozwolili pić bez umiaru. Tak, wiem, że to nie ma sensu, ale niezależnie od tej paskudnej analogii czeka Was nie lada atrakcja.

Mój przyjaciel Otto Penzler i ja zebraliśmy „najlepsze z najlepszych” opowiadania kryminalne. Często ogarnia nas nostalgia za przeszłością, za jakąś minioną złotą erą do wyboru: muzyki, literatury, kina, sztuki. Mam dla Was znakomite wieści. Żyjemy, Wy i ja, drodzy Czytelnicy, w złotej erze literatury kryminalnej. Nie przesadzam. Jeszcze nigdy w historii tak wielu pisarzy nie tworzyło tego rodzaju prozy w równie zróżnicowany i umiejętny sposób.

W tym zbiorze znajdziecie wszystkie rodzaje bohaterów, złoczyńców, miejsc akcji, zbrodni, rozwiązań i niespodzianek. Parafrazując stare powiedzenie, te opowieści przyprawią Was o śmiech, łzy i dreszcze przerażenia oraz staną się częścią Was.

To mi przypomina o zasadzie Elmore’a Leonarda. Czy widzicie coś, co warto pominąć? Jeśli tak, to tnijcie bez litości. Podam pierwszy przykład z brzegu: niniejsze wprowadzenie. Rozbrzmiewa szaleńczy śmiech. Głupcy. Gdybyście ominęli tę część, już zanurzylibyście się w jednym z najlepszych opowiadań kryminalnych roku. Zamiast tego utknęliście tutaj ze mną.

Na szczęście nie na długo. Odwróćcie stronę. To ostatnie zmarnowane słowa w tym zbiorze. Dalej. Bawcie się dobrze.

Harlan Coben

Brock Adams

Zadziorna

Z: „Sewanee Review”

Była kieszonkowcem.

Najczęściej grasowała na stacji metra przy Trzydziestej Czwartej Ulicy i Holloway, gdzie każdego ranka Gerald czekał na pociąg na tej samej zimnej betonowej ławce. Obserwował ją przez grube szkła okularów. Była młoda, delikatna i chuda jak patyk, miała krótkie, potargane czarne włosy i poruszała się jak duch, na zmianę pojawiając się i znikając w kłębiącym się tłumie.

Sprawiała, że z niecierpliwością czekał na te poranki. Na jej widok przechodziły go ciarki. Gdy na nią patrzył, czuł, że żyje. Zdarzyło się to po raz pierwszy, odkąd pewnego niedzielnego ranka znalazł Dolores, którą poślubił pięćdziesiąt trzy lata wcześniej, z twarzą w miseczce płatków cheerios, martwą za sprawą udaru.

Dziewczyna nosiła czarne legginsy, krótką, niebieską dżinsową spódniczkę, a także dwie kurtki – wiatrówkę na dżinsowej. Gerald podejrzewał, że potrzebowała wielu kieszeni. Czasami zakładała okulary przeciwsłoneczne, mimo że znajdowali się pod ziemią.

Była dobra, zręczna, szybka i sprytna, ale nie chciwa – przez chciwość łatwo wpaść. Gerald poznał jej schemat działania, gdy obserwował ją w drodze do pracy.

Tak naprawdę wcale nie jechał do pracy. Po śmierci i pogrzebie Dolores, gdy rodzina i przypadkowi goście zapełnili mu lodówkę żywnością, która z czasem spleśniała, został sam w domu. Od dziewięciu lat był na emeryturze, ale nigdy niczego szczególnego z żoną nie robił. Nie podróżowali, nie chodzili na przyjęcia ani nie zapisali się do klubu. Mieszkali razem, zachowując własną odrębność, jedno obok drugiego. Dolores była czymś stałym, co towarzyszyło Geraldowi na co dzień, jak ból w prawym trzonowcu albo wrośnięty paznokieć środkowego palca u nogi – była częścią jego życia.

Gdy zniknęła, pozostał pusty dom oraz długie godziny pomiędzy przebudzeniem a zaśnięciem. Gerald zabrał się za sprzątanie, aż posprzątał wszystko, co się dało. Wtedy spróbował wrócić do pracy jako inspektor budowlany, ale firma znacznie się zmieniła od czasu jego odejścia. Teraz zarządzał nią chłopak, który był stażystą, gdy Gerald przechodził na emeryturę. Młody roześmiał się i położył mu dłoń na ramieniu, gdy usłyszał jego propozycję. Po chwili oczy chłopaka spochmurniały i pojawiło się w nich niezręczne napięcie, kiedy zrozumiał, że to nie żart. Zmusił się do uśmiechu.

– Bardzo chcielibyśmy, żebyś wrócił, Geraldzie – powiedział – ale zatrudnienie siedemdziesięcioczteroletniego mężczyzny na placu budowy to zbyt wielkie ryzyko.

Gerald uśmiechnął się i pokiwał głową, po czym uścisnął dłoń młodzieńca, w porównaniu z którą jego własna pokryta odciskami ręka wydawała się bardzo stara. Ciążyła mu w kieszeni, gdy opuścił plac. Włosy Geralda zbielały, chociaż nosił taki sam przedziałek jak w wieku trzydziestu lat. Miał zniszczoną i pomarszczoną twarz. Wszystko wokół niego było nowe, już tutaj nie pasował.

Wynajął gabinet w śródmieściu, zakurzony pokoik z dużym oknem, które rano było pełne słońca i błękitnego nieba. Powiedział wszystkim, że zostanie niezależnym pisarzem. Nie pisał zbyt wiele – od czasu do czasu jakiś humorystyczny tekst do lokalnego brukowca. Miał też za sobą kilka mało entuzjastycznych podejść do pamiętnika. Przeważnie wyglądał przez okno i oddychał zatęchłym powietrzem. Podobało mu się, że jego życie nabrało rytmu. Budził się, przygotowywał do wyjścia, jechał do pracy, po czym wracał do domu. Jednak każdego ranka coraz trudniej było mu wstać z ławki i wsiąść do pociągu, dopóki nie spotkał złodziejki.

Stosowała schematy, których nie znał nikt poza Geraldem. Nie korzystała z windy, tylko ze schodów od południa. Zwinnie zbiegała po stopniach, po czym zbliżała się do torów i opierała plecami o betonową kolumnę. Stała zwrócona twarzą do czarnej dziury tunelu, ale cały czas dyskretnie się rozglądała. Spędzała tak kilka minut. Kiedy w tunelu odzywał się huk pierwszego pociągu, a tłum gromadził się przy krawędzi peronu, wtapiała się w ludzką ciżbę, a następnie przystępowała do działania, gdy drzwi wagonu otwierały się z sykiem. Gerald widział, jak dziewczyna rozsuwa suwaki torebek i odpina portfele od łańcuszków, podczas gdy tłum tłoczy się i przepycha. Wyciągała srebrne wieczne pióro z kieszeni na piersi maklera, odrywała mały klejnot od szala Hinduski, a gdy tłum znikał w wagonie i pociąg odjeżdżał z peronu, chowała zdobycz pod kurtką, po czym wychodziła wyjściem od północy i wracała następnego dnia.

Dla Geralda była zwykłą ciekawostką aż do dnia, gdy okradła policjanta. Gliniarz był młody i sprawiał wrażenie nerwowego. Co dwa dni wpadał na stację, żeby wygonić żebrzących włóczęgów. W środę rano właśnie stanął nad jednym z nich.

– Musisz stąd odejść, kolego.

Włóczęga podniósł wzrok.

– Daj spokój.

– Tutaj nie wolno żebrać.

– Człowieku, pozwól żyć.

– Nie utrudniaj – odrzekł policjant. Miał na biodrach ciężki pas z krótkofalówką, pistoletem, pałką i innymi przyborami poprzypinanymi za pomocą skórzanych pasków z zatrzaskami. Odbezpieczył pojemnik z gazem pieprzowym. – Po prostu odejdź.

Na peron z hukiem wjechał pociąg, a ludzie wyskoczyli z wagonów jak sardynki z puszki, kierując się do czekających samochodów. Na oczach Geralda dziewczyna przecisnęła się przez tłum za plecy policjanta, zabrała mu gaz pieprzowy, po czym wymknęła się wyjściem od północy. Gliniarz sięgnął do pasa, nie trafił na pojemnik z gazem i zaskoczony popatrzył w dół.

– Psiakrew, uważaj na duchy. – Włóczęga zaśmiał się, szczerząc brudne zęby.

Tamtego ranka Gerald się w niej zakochał.

• • •

Zatrzymał się na skraju tłumu, oparty dłońmi o słup. Przesunął palcem po zimnym szorstkim betonie. Na stacji metra zawsze pachniało metalem i mydłem, maszynami i ludźmi, którzy właśnie wyszli spod prysznica. Obok Geralda stanął chudy mężczyzna w garniturze ze słuchawką telefonu w uchu, przez co wyglądał jak robot. Wydzierał się na kogoś po drugiej stronie linii, zupełnie jakby wrzeszczał w pustkę. Na ławce siedziało dwóch chłopców trzymających pudełka z drugim śniadaniem. Jeden uderzył drugiego ręką w ramię, po czym obaj się roześmiali.

Wokół Geralda huczał tłum, buty trzaskały i stukały o zimny beton.

Zeszła schodami od południa, w ciemnych okularach, z kurtkami zapiętymi pod szyję, by ochronić się przed listopadowym chłodem. Oparła się o swój słup. Gerald obserwował ją kątem oka. Czuł, że dziewczyna patrzy na niego. Przesunął rękę wyżej po powierzchni słupa, tak żeby jego marynarka szerzej się rozchyliła. Umieszczony w wewnętrznej kieszeni portfel wystawał na dobre cztery centymetry. Na pewno go zobaczyła.

Pociąg wsunął się na stację jak wąż. Otworzyły się drzwi. Tłum ruszył i otoczył Geralda, który spojrzał w kierunku złodziejki i stwierdził, że zniknęła. Wpadła na niego kobieta z bajglem i pobrudziła mu marynarkę twarożkiem.

– Przepraszam – bąknęła, nawet na niego nie patrząc.

Tłum wepchnął go do wagonu i zamknęły się za nim drzwi.

Zewsząd biło ciepło, od grzejników w pociągu i od stłoczonych ciał. W powietrzu unosiła się woń kawy. Gerald dotknął kieszeni. Portfel zniknął.

Pociąg ruszył i stacja zaczęła przesuwać się za szybą. Gerald patrzył, jak złodziejka zmierza ku wyjściu od północy.

Trzymał się metalowej poręczy nad głową i uśmiechał, podczas gdy pociąg zanurzał się w ciemność. Za oknami przemykało graffiti pokrywające ściany tunelu. Gerald zamknął oczy i wyobraził sobie dziewczynę wspinającą się po schodach, wychodzącą na zimne i ostre miejskie powietrze, pędzącą chodnikiem z opuszczoną głową i rękami w kieszeniach, podczas gdy wiatr targa jej włosy. Złodziejka skręca w jedną z uliczek i chowa się za śmietnikiem. Odsuwa kurtkę, wyjmuje portfel, otwiera go, przegląda zawartość, patrzy zdumiona. Żadnych pieniędzy, kart kredytowych, dokumentów. Tylko karteczka. Trzyma ją w różowych palcach. Na jednej stronie widnieje napis „Wpadka”. Odwraca kartkę. „Ale jesteś zadziorna. Znajdź mnie jutro”. Sapie, wydyma wargi, zgniata liścik i chowa go do kieszeni. Jest wściekła. Przypomina malutką ognistą kulę.

Gerald uśmiechnął się i poczuł, jak jego stopy kołyszą się w rytm ruchów pociągu.

• • •

Następnego ranka była tam, gdzie zawsze. Opierała się o słup z rękami skrzyżowanymi na piersiach i przygryzała dolną wargę. Wbiła wzrok w Geralda. Usiadł na ławce i odwzajemnił spojrzenie. Ludzie przemykali pomiędzy nimi. Przyjechał i odjechał pociąg. Dziewczyna przepuściła tłum z ich portfelami, torebkami i biżuterią. Wkrótce stacja niemal opustoszała. Kasjerzy skończyli zmianę, a znajomy policjant oddalił się w stronę północnego wyjścia. Złodziejka podeszła do Geralda, a odgłos jej kroków na betonie odbijał się cichym echem. Zatrzymała się i ponownie skrzyżowała ręce.

– Po co to było? – burknęła.

Gerald się uśmiechnął. Oparł dłonie na ławce i odchylił się do tyłu, zakładając nogę na nogę.

– Zaskoczona? – spytał.

– Wezwie pan policję?

– Nie zamierzam.

– To o co chodzi?

Popatrzył na jej stopy. Nosiła czarne baleriny.

– Widuję cię tutaj każdego ranka – odrzekł. – Chyba po prostu brakowało mi towarzystwa.

– Próbuje mnie pan poderwać?

– Nie.

– Ile pan ma lat?

– Nie próbuję cię poderwać.

– W porządku. – Rozejrzała się po stacji. W pobliżu kręcił się dozorca z chwytakiem do śmieci, którym zbierał kubki po kawie i papierki po owocowych batonach. Usiadła obok Geralda i wyjęła z kieszeni zgniecioną karteczkę. Obróciła ją w palcach. – Co to znaczy „zadziorna”?

– Nie znasz tego słowa?

– Nie.

Zabrał jej kartkę.

– To znaczy śmiała, zuchwała.

– Ale ja jestem zadziorna.

– Zgadza się. – Oddał jej kartkę. Złożyła ją i wsunęła do kieszeni. Popatrzyła na swoje stopy. Schowała włosy za uszami. – Mam na imię Gerald. A ty?

Oblizała usta.

– Sądzi pan, że jestem zadziorna?

– Owszem.

– Może mnie pan tak nazywać.

– Nie masz imienia?

– Na pewno go panu nie podam.

– Zadziorna to trochę za długie imię.

– Niech pan je skróci. Nie zamierzam się przedstawić.

– Skrócić? Na przykład na Zadi?

Wstała i zapięła kurtki, najpierw dżinsową, potem wiatrówkę.

– Może być. – Odwróciła się i ruszyła w stronę północnego wyjścia.

– Do zobaczenia jutro! – zawołał Gerald, a jego głos odbił się echem od ścian stacji.

Wepchnęła ręce w kieszenie i zniknęła mu z oczu.

Następnego ranka przyniósł jej kawę. Zadi stała po drugiej stronie peronu i wpatrywała się w Geralda, czekając, aż pociąg odjedzie ze stacji, po czym podeszła i się przysiadła. Nie odezwała się ani słowem.

– Pomyślałem, że lubisz słodką, więc dodałem dużo cukru. A także mnóstwo śmietanki.

Wzięła napój.

– Dzięki. – Upiła łyczek i oblizała usta. – Już drugi dzień z kolei straciłam przez pana łup.

– Oj.

– Jak tak dalej pójdzie, będzie mi pan musiał pomóc.

– Uśmiechnęła się do niego, ukazując różowe i delikatne dziąsła nad górnymi zębami. Ciemne oczy rozbłysły. Gerald poczuł, że wypełnia go radość.

– Przyniosłem ci kawę – odrzekł. – Czego jeszcze chcesz?

– Coś wymyślę.

• • •

Przez dwa tygodnie pojawiała się na stacji każdego ranka. Gerald przepuszczał swój pociąg, żeby z nią porozmawiać. Codziennie spóźniał się do pracy. Oczywiście nie było nikogo, kto by to zauważył.

Zadi opowiadała mu o sobie. Miała dwadzieścia dwa lata i od sześciu lat sama o siebie dbała. Wylądowała na ulicy, kiedy zostawił ją chłopak. Błagał ją, żeby się do niego wprowadziła. Zgodziła się, ale po miesiącu ją wyrzucił.

– „Zabieraj swoje klamoty i spieprzaj”, tylko tyle miał mi do powiedzenia – rzekła Zadi, obracając w palcach kubek z kawą. – Wiedziałam, że rodzice nie pozwolą mi wrócić, byli za bardzo wkurzeni tym, że się wyprowadziłam. Dlatego przeniosłam się do śródmieścia do jednej z przyjaciółek, ale po pewnym czasie stwierdziła, że nie ma dla mnie miejsca, więc zaczęłam sypiać tutaj. – Machnęła ręką, wskazując ogromne wnętrze.

– Na stacji? – spytał Gerald.

– Za tamtymi automatami. Jest tam dość przestrzeni, a maszyny grzeją. Poza tym gliniarze tam nie zaglądają.

– Nie jest to najwygodniejsze miejsce na świecie.

– Nie. – Piła kawę, patrząc na automaty z napojami. – Spędziłam tutaj wystarczająco dużo czasu, żeby przejrzeć ludzi na wylot. W końcu zaczęłam ich okradać. To łatwe. Teraz starcza mi kasy na zapłacenie jednej szóstej czynszu.

Opowiedziała Geraldowi o mieszkaniu w śródmieściu, które wynajmowała z piątką innych osób w swoim wieku. Bezustannie następowała rotacja ludzi – poprzedni mieszkańcy znikali, a na ich miejsce pojawiali się nowi. Zadi spała na podłodze w kuchni. Czynsz był niski.

– Dobrze się tam czujesz? – spytał Gerald.

– Nie.

Pochyliła się, trzymając brzeg papierowego kubka opuszkami palców. Zasępiła się i wbiła wzrok w peron. Kurtki wybrzuszyły się na ramionach i plecach. Gerald uniósł rękę i zatrzymał ją kilka centymetrów za jej plecami. Zawahał się, popatrzył na dziewczynę, po czym delikatnie położył dłoń na jej kurtce.

– Jeśli kiedyś będziesz potrzebowała miejsca do spania, to u mnie jest go pod dostatkiem.

– Nie zamierzam się z panem przespać.

– Wcale tego nie chcę.

– Mógłby pan być moim dziadkiem.

– Pewnie tak.

Kolejny pociąg pojawił się na stacji i odjechał, lecz Gerald nie zabierał dłoni z jej pleców. Następnego dnia Zadi nie przyszła. Siedział na ławce z dwoma kubkami kawy i obserwował tłum wsiadający do czterech kolejnych pociągów, po czym wrócił do domu.

• • •

Pod koniec miesiąca miasto stało się ciemne, szare i zimne. Ulice były śliskie, a wysokie budynki wyglądały, jakby ktoś wyciął je z mokrej tektury i przypiął do nieba.

Każdego ranka Gerald przesiadywał na stacji, wypatrując Zadi na peronie, przyglądając się ludziom ubranym w płaszcze i noszącym teczki. Widział kobiety z otwartymi torebkami, niedbale zarzuconymi na ramiona, mężczyzn pokrzykujących do telefonów komórkowych, podczas gdy ich teczki stały niepilnowane na ziemi. Prawdziwa kopalnia skarbów. Jednak Zadi nie było.

Gerald obserwował z okna gabinetu szybkie nadejście lodowatej zimy. Nawiewany śnieg tworzył brudne zaspy wzdłuż krawędzi dachów. Gołębie początkowo tłoczyły się pośród krokwi, aż w końcu całkowicie zniknęły. Próbował wypełnić każdy dzień. Rozliczył książeczkę czekową. Rozwiązywał krzyżówki. Pisał, bawiąc się różnymi historiami, naciąganymi opowieściami o pięknych złodziejkach. Przeważnie jednak wyglądał przez okno. Zastanawiał się, czy w mieszkaniu Zadi jest ogrzewanie, a także czy dziewczyna naprawdę ma się gdzie podziać.

Codziennie w drodze do domu zaglądał do pobliskiego sklepu. Lubił dotykać świeżych warzyw, ważyć w dłoni dojrzałe owoce. Powoli chodził między stoiskami, nie śpiesząc się, starannie planując posiłki. To wymagało czasu. Przyniesienie zakupów do domu i ugotowanie kolacji pozwalało mu wypełnić wieczór. Zanim wszystko zjadł i pozmywał naczynia, nadchodziła pora snu i kolejny dzień dobiegał końca.

Na tydzień przed Bożym Narodzeniem, gdy właśnie podsmażał cebulę, usłyszał pukanie. Zostawił skwierczącą cebulę na patelni i otworzył drzwi. W progu stała Zadi, smagana zimnymi podmuchami wiatru. Ręce wsadziła głęboko w kieszenie, mokre baleriny pokrywał brudny śnieg.

Wbijała wzrok w ziemię, rysując czubkiem buta wzory w śniegowej brei.

– Cześć – powiedziała.

– Cześć – odrzekł Gerald, po czym odsunął się, wpuszczając ją do środka.

Zaparzył kawę i usmażył olbrzymi omlet z ośmiu jaj z zieloną papryką, cebulą i posiekaną kiełbasą. Zadi, milcząc, siedziała z założonymi rękami przy kuchennym stole. Obserwowała Geralda. Przeciął omlet na pół łopatką, położył połówkę na talerzu i postawił przed dziewczyną. Potem usiadł i zaczął zajadać pozostałą część prosto z patelni. Zadi patrzyła na swoją porcję.

– Nie lubisz jajek? – spytał Gerald.

– Lubię – odrzekła. – Tylko to wygląda tak ładnie, że nie chcę tego zepsuć.

– To tylko omlet.

– Już dawno nie jadłam omletu.

Zaczęła jeść i opowiedziała mu, jak wróciła do mieszkania i zastała drzwi zabite deskami. Nie wiedziała, co się stało ani kto jest właścicielem lokalu. W końcu znalazła jednego ze współlokatorów na ławce w parku i wszystkiego się dowiedziała.

– Poszło o narkotyki albo coś w tym rodzaju. Podobno przyszli gliniarze i ich zgarnęli. Właścicielka zabiła drzwi deskami. Powiedziała, że ma dosyć wynajmowania mieszkania bezwartościowym szczeniakom.

– Szkoda – rzucił. – To nie twoja wina.

– Uhm.

Skończyła jeść, a Gerald zabrał talerz i wstawił do zlewu. Nalał jej kawy, po czym ponownie usiadł przy stole. Zadi mocno ścisnęła kubek.

– Jak znalazłaś mój dom?

– Kilka tygodni temu śledziłam pana. – Odgarnęła włosy z twarzy i spojrzała na niego. – Powiedział pan, że mogę przyjść, jeśli będę w potrzebie.

– Zgadza się. To nadal aktualne. Po prostu zastanawiałem się, jak mnie znalazłaś.

– Nie chcę się narzucać.

– Nie narzucasz się.

Napiła się kawy.

– Dobre jedzenie.

Siedzieli przy stole i pili kawę. Znów zaczął padać śnieg, w ciszy gromadząc się na parapecie jak białe piórka. Szron pokrył szyby. Grzejnik włączył się z jękiem i ciepłe powietrze wypełniło kuchnię. Zadi przycisnęła przemoczone buty do płytek.

– Chcesz suche ubranie? – spytał Gerald.

Skinęła głową. Zostawił ją przy stole i poszedł na górę. W sypialni była garderoba. Po prawej stronie leżało mnóstwo jego szpargałów, a po lewej wciąż wisiały stroje Dolores. Nie wiedział, co z nimi zrobić. Buty stały w równym rządku pod ścianą, wszystkie poza jedną parą – brązowymi ciężkimi butami, które miała na sobie przed śmiercią i bezładnie cisnęła w kąt. Gerald wziął kilka par spodni i jakieś bluzki, po czym zaniósł je na dół.

Zadi siedziała na kanapie w salonie. Położył ubrania na niskim stoliku.

– Ale retro ciuchy! – zawołała, dotykając szkarłatnej bluzki z frędzlami na rękawach. – Skąd pan to ma?

– Należały do mojej żony.

Pokiwała głową i przyjrzała się ubraniom.

– Zmarła kilka lat temu – dodał Gerald.

– Na co?

– Miała udar.

Zadi wzięła brązowe spodnie i wstała. Przyłożyła ubranie do siebie i zmierzyła je wzrokiem, po czym uniosła nogę i poruszyła palcami.

– Tęskni pan za nią?

Pokiwał głową.

– Często.

– Włożę je. – Zabrała szkarłatną bluzkę i brązowe spodnie, po czym zniknęła w łazience.

Długo nie wracała. Gerald włączył telewizor. Nadawano powtórkę Drużyny A. Mr T właśnie kogoś bił. Gerald pogłośnił.

– Jak miała na imię? – spytała Zadi. Stała w drzwiach, wyglądając szczupło, czysto i młodo w ubraniu Dolores.

– Kto?

– Pańska żona.

– Miała na imię Dolores.

Zadi popatrzyła na swoje odbicie w ciemnym oknie.

– Bardzo ładnie – powiedziała, unosząc rękę, obracając się i stając na czubkach palców. Śnieg padał cicho i ciężko.

• • •

Tej nocy Gerald ulokował Zadi w pokoju gościnnym. Przyniósł pościel z górnej półki w szafie i przygotował posłanie, a ona patrzyła na niego, stojąc w progu. Uśmiechnęła się.

– Nieźle pan sobie radzi jak na faceta.

– Musiałem się nauczyć. – Wsunął prześcieradło pod rogi łóżka.

– Mój ekschłopak był w tym beznadziejny. Zawsze musiałam mu pomagać. – Usiadła na skraju łóżka. – Zawracanie dupy.

Gerald oparł poduszki o ramę.

– Jeśli chcesz, możesz pooglądać telewizję, lecz nie mam HBO ani innych ciekawych kanałów i nie wiem, gdzie się podział pilot.

Wpełzła na łóżko i oparła się o poduszki.

– Niczego mi nie trzeba. Chyba po prostu się położę, jestem wykończona. – Uśmiechnęła się do niego. Miała jasną cerę i zaróżowione policzki. Włosy opadały jej na brwi i rozkładały się za nią na poduszce.

Gerald wycofał się z pokoju.

– Dobrze, to dobranoc – powiedział i zamknął za sobą drzwi.

Następnego dnia obudził się o siódmej i ubrał. Uchylił drzwi do pokoju Zadi i zajrzał do środka. Spała pod kołdrą, spod której wystawała jedna noga, obnażona i różowa, zwisająca do podłogi. Spodnie Dolores leżały obok łóżka. Gerald popatrzył na skórę Zadi, poruszającej się przez sen. Pokręcił głową i zamknął drzwi.

W gabinecie po raz pierwszy od kilku tygodni poczuł potrzebę pisania. Wyjął z szuflady ostatni szkic pamiętnika i przeczytał pierwszą stronę. Pospolity i miałki styl. Nudny opis szkolnego przedstawienia, które odbyło się wieki temu, w trzeciej klasie. Złożył kartki na pół, wrzucił je do kosza, po czym umieścił czysty arkusz w maszynie do pisania. Zaczął pisać, tym razem rozpoczynając opowieść od śmierci Dolores. Pisał z ogniem w sercu, a słowa z hukiem pojawiały się na kartce jak za sprawą uderzenia pioruna. Zobaczył siebie, jak przetacza się na pustą połówkę łóżka, ciesząc się wolną przestrzenią i wtulając w poduszkę, podczas gdy słońce świeci przez okna, a potem jak wstaje, chwiejnie idzie po schodach i widzi włosy Dolores rozłożone na stole, ręce bezwładnie zwisające wzdłuż boków, mleko powoli skapujące na płytki podłogowe.

Potem pojawiła się Zadi, kula ognia w pustym domu. Odłożył kartki i wrócił do domu.

Zastał ją na kanapie, ubraną w kolejny strój żony, stary bawełniany dres. Przyrządziła prażoną kukurydzę i siedziała skulona pod kocem, oglądając telewizję.

– Dobrze się bawisz? – spytał.

– Jeszcze jak.

Usiadł obok niej. Przysunęła się bliżej. Wzięła poduszkę z jednego końca kanapy, ułożyła mu ją na kolanach i oparła na niej głowę, po czym przekręciła się na bok, żeby widzieć ekran. Oglądała jakiś teledysk.

– Co dzisiaj robiłaś? – spytał Gerald.

– Właśnie to. Cały dzień się obijałam. Coś wspaniałego. – Roześmiała się. Po raz pierwszy usłyszał jej dźwięczny śmiech, przypominający odgłos dzwonów rurowych, który brał początek w jej piersi i odbijając się, docierał do języka. Poczuł dreszcze na plecach. – A pan?

– Trochę pisałem.

– O czym?

– O tobie.

Przewróciła się na plecy i popatrzyła na niego.

– Pisze pan o mnie?

– Zgadza się. – Wbił wzrok w ekran. Muzycy grali w jakimś magazynie. Czuł na sobie jej lodowate i intensywne spojrzenie.

– Lepiej, żeby pan pisał o mnie ciekawie. Nie chcę być nudną postacią.

– Nie jesteś.

– I lepiej, żebym była ładna – dodała, po czym ponownie odwróciła się do telewizora.

• • •

Została u niego. Jeździł do gabinetu i pisał, a potem wracał i rozmawiał z nią o tym, jak mu minął dzień. Od rana czekał na te chwile na kanapie, na ciężar jej głowy na swoich kolanach, na jej oddech tak blisko swojej twarzy.

Został w domu w Boże Narodzenie. Właśnie piekł ciastka, gdy zeszła do kuchni, powolna i zaspana.

– Wesołych świąt – powiedział.

Usiadła przy stole i ziewnęła.

– Niech pan tak nie mówi, to brzmi strasznie komercyjnie.

– A jak mam mówić?

– Może „wszystkiego najlepszego”, jak podczas innych uroczystych okazji?

– Dobrze, zatem wszystkiego najlepszego. Z miodem czy z galaretką? Chodzi mi o ciasteczka.

– Z miodem.

– Dobry wybór. – Włożył ciastka do piekarnika, wyjął miód z szafki i postawił go przed nią na stole. – Będą się piekły kilka minut.

– Mam dla pana prezent – powiedziała, po czym zajrzała pod stół i załamała ręce. – Tylko nie wiem, czy się panu spodoba.

– Co to takiego?

– Niech pan obieca, że się panu spodoba. Albo że przynajmniej tak pan powie.

– Obiecuję. Powiem, że mi się podoba.

– Spryciarz. – Pobiegła na górę, wróciła z brązową papierową torbą i wręczyła ją Geraldowi. Usiadła przy stole i czekała.

Otworzył torbę. W środku znajdowała się ramka do zdjęć. Wyjął ją i zobaczył, że za szkłem tkwi karteczka, którą zostawił w portfelu, odwrócona stroną ze słowem „zadziorna”. Zadi zaznaczyła kredkami wszystkie zagięcia, które powstały, gdy pogniotła liścik, i każdy z fragmentów pokolorowała inną kredką. Efekt końcowy był taki, jakby ktoś potraktował pędzlem wyschniętą, popękaną ziemię na pustyni. Słowo „zadziorna” zostało obwiedzione jaskrawą czerwienią. Szybka wzmacniała intensywność barw. Gerald obrócił ramkę w palcach.

– Podoba się panu? – spytała Zadi.

– Bardzo – odrzekł i postawił prezent na stole przed sobą.

– Na pewno?

– Bardzo mi się podoba. – Popatrzył na nią. Zarumieniła się i odwróciła głowę. – Niczego dla ciebie nie mam – usprawiedliwił się. – Mogę ci coś kupić.

– Nie trzeba. I tak mnóstwo pan zrobił.

Spędzili cały dzień na kanapie, oglądając świąteczne bajki o reniferze Rudolfie, bałwanku Frostym i Wyspie Niechcianych Zabawek, aż za oknami zapadł zmierzch i rozpadał się śnieg. W końcu Gerald poszedł na górę i położył się do łóżka. Zamknął oczy.

Nie wiedział, jak długo spał. Nagle Zadi weszła do sypialni. Poczuł ją, gdy tylko się pojawiła. Miała na sobie koszulkę i majtki. Przeszła na palcach po dywanie do łóżka, lekko odchyliła kołdrę i wślizgnęła się pod nią. Zwinęła się w kłębek obok Geralda i położyła na nim obnażoną nogę. Miała gładką i miękką skórę. Podniosła jego rękę, położyła mu głowę na piersi i objęła go w pasie. Gerald poczuł włosy Zadi na swoim podbródku, a jej rzęsy musnęły mu pierś. Mięśnie mu się napięły.

– Jesteś dla mnie taki miły, Geraldzie – powiedziała. Powoli opuścił rękę i przygarnął Zadi do siebie, a ona objęła go nogą i odwzajemniła uścisk.

– Mogłabym się w tobie zakochać.

– Nie mogłabyś – wyszeptał.

Wdychał zapach jej włosów; pachniała miodem, jabłkami i sobą. Potem pocałował ją w czubek głowy. W odpowiedzi Zadi przesunęła się i dwukrotnie leciutko pocałowała go w usta. Następnie znów oparła głowę na jego piersi i zasnęła. Gerald wbił wzrok w sufit i słuchał jej oddechu.

• • •

Gdy się obudził, jaskrawe promienie słońca oświetlały jej twarz. Potrząsnął Zadi. Drgnęła, zamrugała i uniosła powieki.

– Hej – powiedziała.

– Wstawaj. Chcę cię gdzieś zabrać. To spóźniony prezent świąteczny.

Stoczyła się z niego i przewróciła na plecy, po czym zakryła twarz kołdrą.

– Chce mi się spać – odparła, zerkając ponad brzegiem pościeli.

– Masz ochotę na śniadanie?

– Upiecz jeszcze trochę ciasteczek – poprosiła. – Tylko po cichu. – Uśmiechnęła się, przewróciła na drugi bok i zakryła głowę poduszką.

Gerald zszedł na dół i zajrzał do lodówki. Skończyło się mleko. Włożył buty, płaszcz i kapelusz, po czym wyszedł z domu. Powietrze było rześkie i drażniło nozdrza. Słońce odbijało się od sopli zwisających z okapu.

Włożył ręce do kieszeni i udał się do sklepu przy tej samej ulicy. Gdy wszedł przez rozsuwane drzwi, ciepło i blask go otuliły. Uśmiechnął się do kasjerki, podszedł do półek w głębi sklepu i wziął karton mleka. Obrócił go w dłoni i sprawdził datę ważności. Zerknął na tylną stronę opakowania, gdzie zamieszczano ogłoszenia o zaginionych dzieciach, i pod informacją o składnikach odżywczych zobaczył rozmazane zdjęcie Zadi.

Nie mógł oderwać wzroku od fotografii. Oczy dziewczyny patrzyły na niego z zimnego kartonu. Nikki Tyler, lat szesnaście, przed rokiem uciekła z domu. Wzrost. Waga. Numer telefonu i adres rodziców. Zaledwie czterdzieści pięć minut jazdy od centrum, niecałą godzinę od domu Geralda.

Odstawił karton na półkę i wybrał inny, ze zdjęciem małego czarnoskórego chłopca. Zapłacił za mleko i wrócił do domu.

Zadi siedziała na kanapie i oglądała teleturniej Dobra cena.

– Długo cię nie było – powiedziała. Owinęła się kocami, spod których wystawała tylko jej głowa, i wpatrywała się w ekran. Z profilu jej nos wydawał się mały, a usta były cienkie i różowe. Odwróciła się w stronę Geralda i posłała mu uśmiech. – Tęskniłeś za mną?

Gerald przełożył mleko z ręki do ręki.

– Straszliwie – odrzekł.

Upiekł ciasteczka i zjedli kilka przed telewizorem. Potem spakowali drugie śniadanie, wsiedli do samochodu i ruszyli na północ w stronę szosy międzystanowej. Drogi były puste. Wszędzie wokół leżała płaska powłoka świeżego śniegu, w kilku miejscach spiętrzonego przez wiatr do postaci spiczastych bez. Niebo miało ciemnoniebieską barwę i wydawało się bardzo odległe. Zadi przycisnęła nos do szyby.

– Dokąd jedziemy? – spytała.

– Ultima Thule – odpowiedział Gerald.

– Gdzie?

– Na koniec świata.

Wjechali na parking obok olbrzymiego zamarzniętego jeziora. Gerald wysiadł z auta i wyjął z bagażnika koc oraz jedzenie. Ruszyli w stronę jeziora. Ostrożnie zszedł z piasku na lód, który bez trudu go utrzymał.

– Uważaj – powiedział, po czym wziął Zadi za rękę. Powędrowali po lodzie, zostawiając głębokie ślady w sypkim śniegu.

– Zupełnie jak spacer po księżycu – zauważyła, mocno ściskając go ciepłą dłonią i wodząc wzrokiem po błękitnym horyzoncie. Czuła, że jej stopy są miękkie w zetknięciu z lodem.

Sto metrów od brzegu Gerald rozłożył koc i usiadł. Wręczył Zadi kanapkę. Jedli i patrzyli na jezioro. Niedaleko miejsca, w którym się zatrzymali, lód był popękany, a dalej ziały olbrzymie dziury wypełnione wodą. Srebrzystobłękitne i białe kry dryfowały coraz dalej ku horyzontowi.

– Kiedyś zabierałem tutaj żonę – rzekł Gerald. – Lubiła te wycieczki. Mówiła, że to wygląda, jakby świat próbował utrzymać się w jednym kawałku, lecz nie dawał rady. Przyciąganie tego, co jest poza światem, jest zbyt silne, dlatego ziemia rozpada się i odpływa.

– Ładnie powiedziane – przyznała Zadi.

– Kiedy tutaj byliśmy, czuła się, jakbyśmy siedzieli na samym skraju świata.

Zadi pokiwała głową, żując kanapkę. Wzięła Geralda za rękę, położyła sobie jego dłoń na kolanach i mocno ścisnęła. Powietrze było nieruchome i zimne. Wodne ptactwo hałasowało na skraju jeziora. Lód trzeszczał i jęczał.

– Co dalej zamierzasz? – spytał Gerald. Obserwował ptaki dziobiące w śniegu. Czuł, że dziewczyna na niego patrzy.

– Co masz na myśli?

– Chodzi mi o to, co zrobisz ze sobą. – Poczuł, że Zadi zacisnęła obie ręce na jego szorstkiej dłoni. – Nie tęsknisz za rodzicami?

– Byli dla mnie niedobrzy.

– Naprawdę? Dlatego odeszłaś?

Ścisnęła jego dłoń.

– Nie zamierzam cię okłamywać – odparła. Patrzyli, jak lód płynie po głębokiej wodzie.

Odjechali, kiedy słońce zaczęło się obniżać. Niebo było bezchmurne, a blask odbity od śniegu i lodu pomalował horyzont na żółtopomarańczowo. Zadi odchyliła się do tyłu na siedzeniu pasażera i zamknęła oczy.

– Zatrzymam się na parkingu – rzekł Gerald.

Zadi mruknęła coś zaspanym głosem.

– Chcesz siku?

Pokręciła głową. Gerald zjechał z szosy międzystanowej na przydrożny parking. Zostawił włączony silnik i ogrzewanie. Skorzystał z toalety, wyszedł na zewnątrz i stał na zimnie, patrząc na obłoki oddechu przed swoją twarzą. Niedaleko jakaś rodzina przepakowywała bagaże w furgonetce.

Gerald potrząsnął prawą nogą, potem lewą. Zesztywniał od długiej jazdy. Przeszedł się po parkingu, stawiając długie kroki. Kupił colę w automacie. Otworzył puszkę i upił łyk, po czym wrócił do gabloty z mapą i ogłoszeniami. Przejrzał reklamy polis ubezpieczeniowych oraz oferty szybkiego zarobku. W prawym górnym rogu znajdowało się sześć kartek ze zdjęciami ludzi, ulotek informujących o zaginionych dzieciach, zupełnie jak na odwrocie kartonu z mlekiem. Fotografia Zadi wisiała na samym środku. Gerald ponownie przeczytał adres rodziców dziewczyny, po czym obejrzał się na zaparkowany samochód. Reflektory były zapalone, a spod maski wydobywała się para. W lesie za parkingiem śnieg spoczywał ciężką powłoką na konarach drzew. Gałęzie trzeszczały od lodu.

Zadi spała na siedzeniu pasażera. Rozchyliła usta i opierała się prawą skronią o szybę. Przyciągnęła kolana do piersi i schowała dłonie w rękawach bluzki. Gerald podkręcił ogrzewanie i wyjrzał przez okno. Mrok nieco się rozproszył, gdy lśniące miasto wyrosło przed nimi i przegnało ciemną noc. Gerald zjechał z szosy międzystanowej, wjeżdżając do dzielnicy mieszkalnej.

Jechał powoli, szukając adresu wśród pogrążonych w ciemności domów. Budynki były niewielkie i zniszczone, a wzdłuż ulic rosły upiorne drzewa bez liści. Coraz silniejszy wiatr podrywał płatki śniegu z ziemi i wyrzucał je w powietrze oraz świstał wokół samochodu. Zadi się obudziła. Ziewnęła i podrapała się po nosie. Wyjrzała przez okno.

– Co my tutaj robimy? – spytała.

Gerald nie odpowiedział. Włączył długie światła, żeby cokolwiek widzieć pośród wirującego śniegu.

– Geraldzie, dokąd jedziemy? – Oczy Zadi wwiercały mu się w bok głowy.

– Zabieram cię do domu.

– Nie mieszkam w tej okolicy.

– Zabieram cię do twoich rodziców, Nikki.

Zadi wyprostowała się na siedzeniu.

– Ty sukinsynu. Wiedziałeś? Od jak dawna?

– Od niedawna…

– Zaplanowałeś to wszystko?! To twoja sztuczka, żeby odwieźć mnie do rodziców?! – Uklękła na siedzeniu, opierając się jedną dłonią o deskę rozdzielczą, i wrzeszczała Geraldowi prosto w twarz: – Zapłacą ci za to?! Jesteś łowcą nagród?!

– Dowiedziałem się dzisiaj – odrzekł Gerald. Zatrzymał się przed znakiem stop i popatrzył na Zadi. – Dopiero dzisiaj.

– Nie chcę wracać. Mówiłam ci, że byli dla mnie niedobrzy.

– Wiem.

– Okropni! Na nic mi nie pozwalali. Nie mogłam widywać się ze swoim chłopakiem. Zamykali mnie w pokoju. Zamykali, Geraldzie! – Była wściekła; czuł w uchu jej gorący oddech. – Byli tacy niedobrzy. Przecież ci mówiłam.

Gerald westchnął.

– Wiem, Zadi, ale mówiłaś mi wiele różnych rzeczy.

– Ty sukinsynu.

– Chcę dla ciebie tylko tego, co najlepsze – odrzekł, po czym ruszył.

– Zatrzymaj samochód.

– Co…

– Zatrzymaj! – wrzasnęła mu prosto do ucha. Gerald jej posłuchał i Zadi usiadła w fotelu. Popatrzyła przez przednią szybę. Wiatr kołysał autem, a śnieg tworzył delikatne wzory w mrocznym powietrzu. – Za kogo ty się uważasz, że decydujesz, co jest dla mnie najlepsze?

Przez chwilę siedzieli w ciszy. Silnik wibrował; śnieg roztapiał się na masce. Zatęchłe powietrze z grzejnika dmuchało Geraldowi w twarz.

– Nie wiem.

Nie patrzyła na niego. Wbijała wzrok w swoje buty.

– Nie chcesz, żebym z tobą została? – spytała w końcu.

Wydawała się taka mała. Ponownie schowała kolana pod bluzką.

– Wiesz, że to niemożliwe, Nikki – odparł.

Odwróciła się w jego stronę. Jej oczy przypominały wilgotne węgielki.

– Przestań mnie tak nazywać. – Otworzyła drzwi, a wtedy lodowate powietrze zawirowało wewnątrz auta. Wysiadła, zapięła kurtkę pod samą szyję, po czym zatrzasnęła drzwi. Ruszyła wzdłuż ulicy.

Gerald z trudem dosięgnął drzwi po stronie pasażera i opuścił szybę.

– Nikki! – zawołał. – Nikki, poczekaj! Zadi! – Rozejrzał się po skrzyżowaniu, po czym wrzucił bieg i skręcił w ślad za dziewczyną. Szła pośpiesznie skrajem ulicy, depcząc ubity śnieg, leżący obok rynsztoku. Wcisnęła głowę między ramiona i schowała ręce do kieszeni.

Gerald zwolnił, gdy się z nią zrównał.

– Zadi, daj spokój.

Przyśpieszyła kroku. Szalał silny wiatr, śnieg sypał w ciemności jak piasek podczas pustynnej burzy. Wzdłuż ulicy stały latarnie, które rzucały żółte plamy światła na asfalt. Gdy Zadi przeszła przez jedną z nich, Gerald zobaczył śnieg oblepiający jej ciemne włosy. Podniosła na niego wzrok; oczy miała czarne i zimne. Puściła się biegiem, przecinając trawnik i wpadając między dwa domy.

Gerald wysiadł z samochodu. Wiatr uderzył w niego z całą siłą, rozchylając mu poły płaszcza i odbierając oddech. Przebiegł kilka kroków. Miał nogi zdrętwiałe od długiej jazdy, zimna i siedemdziesięciu czterech lat życia. Zadi zamajaczyła na mrocznym skraju czyjegoś podwórka. Gerald ponownie ją zawołał. Wyszedł spod latarni na zmrożoną ziemię przed domem. Potknął się i wysunął rękę przed siebie, żeby złapać równowagę. Stare serce tłukło mu się w piersi. Gdy ponownie podniósł wzrok, Zadi już nie było; rozpłynęła się w ciemności, wietrze i zimnie.

• • •

Gerald wrócił do pustego i cichego domu. Ubrania Dolores, które nosiła Zadi, leżały rozrzucone na podłodze w sypialni na piętrze. Łóżko było niepościelone. Niczego nie ruszał. W zlewie w kuchni leżały resztki ciastek. Dzieło Zadi pod tytułem Zadziorna leżało na stole w kuchni. Gerald postawił obrazek na telewizorze w salonie.

Popatrzył na swój prezent. Kolory wciąż nie straciły na jaskrawości i lśniły pod szkłem. Kreska była delikatna, ale ciemna. Wyobraził sobie jej paluszki całymi godzinami skrupulatnie śledzące zagięcia, którymi wcześniej naznaczyła kartkę. Kreska podążała za nimi, rozwidlając się na tysiąc odnóg, z których każda prowadziła do trzech kolejnych. Linie otaczały się wzajemnie, rozprzestrzeniały po papierze i ponownie zbiegały, tworząc szachownicę możliwości, wypełniającą niegdyś czyste pole papieru.

Często myślał o różnych możliwościach i ścieżkach życia, które mogły być jego udziałem. Bezustannie kryły się w jego podświadomości, niczym widmowi Geraldowie zamieszkujący światy, w których spotkał go inny los. Światy, w których wykonywał inne zawody, mieszkał w innych miastach, ożenił się z innymi kobietami. Światy, w których Dolores żyła albo nigdy się nie spotkali. Tyle rozmaitych ścieżek, a teraz doszły do nich nowe: dogania Zadi w śnieżną noc, zanim dziewczyna rozpływa się w cieniu, a ona wypłakuje mu się w ramię i wracają do samochodu. Dalej mieszkają razem, mimo że Gerald nie potrafi sobie wyobrazić, jak długo, w jakim celu ani pod jakim pretekstem. A może ją adoptuje, chociaż to akurat niemożliwe. Rodzice wciąż jej szukają, nigdy by na to nie przystali.

I ostatnia możliwość, którą poczuł w głębi brzucha i odepchnął od siebie siłą rozumu. Jej noga mocno obejmująca jego nogę. Jej rzęsy na jego piersi. Nie, pomyślał, kręcąc głową. Nie.

Tyle różnych ścieżek starannie nakreślonych delikatnymi palcami.

Wiatr ucichł i ponownie rozpadał się śnieg. Gerald owinął się kocem, usiadł na kanapie i zamknął oczy. Usłyszał trzask włączającego się grzejnika. Wsłuchiwał się w jego stukanie, popiskiwanie i huczenie, gdy ciepłe powietrze płynęło przez puste pokoje.

Eric Barnes

Coś ładnego, coś pięknego

Z: „Prairie Schooner”

Zaczęliśmy włamywać się do domów nie po to, żeby kraść. Nasza czwórka chciała po prostu sprawdzić, jak to jest. Gdy skończyliśmy osiemnaście lat, wciąż to robiliśmy, ponieważ żaden z nas nie znalazł powodu, żeby przestać.

„Teraz”, szepcze Will Wilson, dając znak ruchem ręki, po czym po cichu przepycha mnie ponad parapetem okna kolejnego domu, do którego się włamaliśmy w Tacomie.

Kiedy byliśmy dziećmi, mniej więcej ośmio – albo dziewięcioletnimi, mój przyjaciel Teddy i ja wracaliśmy pieszo ze szkoły podstawowej imienia Shermana, po drodze zbierając kapsle od butelek, patyki po lizakach i niedopałki papierosów. Przeszukiwaliśmy trawniki i chodniki, zaglądaliśmy pod ławki na przystankach autobusowych i kręciliśmy się wokół koszy, chowając znaleziska w sekretnych kieszeniach, które zrobiliśmy w podszewkach kurtek. Szliśmy do domu w deszczu, ścigając niedopałki i patyki po lizakach, płynące wąskimi strumieniami wody w rynsztoku, a po kilku dniach lub tygodniach, gdy zrobiło się sucho, szukaliśmy tych skarbów w stertach odpadków wokół otworów odpływowych.

Teddy i ja byliśmy najlepszymi przyjaciółmi.

W deszczowe dni w szkole podczas przerw wznosiliśmy tamy z piasku obok piaskownicy do skoku w dal. Deszczówka płynęła po piasku płytkim strumieniem o szerokości około trzydziestu centymetrów wzdłuż przeciwległej strony szkolnego boiska ku dużej żelaznej studzience kanalizacyjnej. Inne dzieciaki także przychodziły budować tamy, ale Teddy i ja zjawialiśmy się jako pierwsi i wznosiliśmy główną tamę – w kształcie łuku o wysokości piętnastu centymetrów i szerokości półtora metra, tak że naszym kolegom pozostawało tylko budowanie mniejszych konstrukcji i proszenie nas o wypuszczenie części wody.

Pamiętam, jak siedziałem na podwórku w sztruksach i nylonowym płaszczu, mokry jak wszyscy pozostali. Nie mieliśmy płaszczy przeciwdeszczowych. Zupełnie jakby padało tak mocno, że nikt nawet nie próbował się bronić. Poza Teddym. Wkładał jeden z tych jaskrawożółtych nieprzemakalnych płaszczy, a jego czarne kędzierzawe włosy wystawały spod żółtego kaptura. Nagarniał piach w stronę tamy za pomocą żółtych kaloszy.

Wraz z trwaniem przerwy nasza tama rosła do dwudziestu centymetrów wysokości i trzech metrów szerokości, a dzieciaki bawiące się poniżej zaczynały krzyczeć, domagając się, żebyśmy zburzyli budowlę i uwolnili wodę, która zniszczy także ich konstrukcje. Jednak Teddy i ja niezmiennie się wstrzymywaliśmy, nawet gdy jakiś chłopiec próbował wybić butem dziurę w naszej tamie. Zazwyczaj był to jeden z tych nadaktywnych, którzy codziennie musieli się meldować u szkolnej pielęgniarki po lekarstwo, takich jak Michael Coe, z którym się nie przyjaźniliśmy i nawet nie chcieliśmy rozmawiać.

Kiedyś musiałem odepchnąć Coego po tym, jak usiłował kopnąć naszą tamę. Michael był niski i ciężki, nosił fryzurę na zapałkę i obcisły T-shirt. Przewróciłem go w niewielką błotnistą kałużę, a on wpadł w szał, miotając się, wrzeszcząc i czerwieniejąc na twarzy. Poskarżył się nauczycielce, która za karę kazała nam przez tydzień siedzieć obok siebie przy złączonych ławkach. Opowiadamy, że w ten sposób się zaprzyjaźniliśmy, chociaż Coe po prostu chodził za mną i Teddym do mojego domu po szkole i zjawił się nieproszony, gdy razem z opiekunką graliśmy w baseball zabawkowymi kijami albo jedliśmy kanapki z mortadelą. Wkrótce Coe zaczął przyprowadzać do mnie swojego nowego kolegę, Willa Wilsona.

W tamte deszczowe dni na podwórku, gdy w końcu rozbrzmiewał dzwonek oznajmiający koniec przerwy, Teddy uśmiechał się, ostrożnie przesuwając się przed naszą potężną tamą, podczas gdy pozostałe dzieciaki pokrzykiwały wesoło i podskakiwały. Kiedy Coe i inni nadaktywni uczniowie biegali w kółko, rzucając się na twardą, mokrą ziemię, a nauczyciele nawoływali nas z oddalonego o sto metrów suchego wnętrza szkoły, Teddy zaokrąglonym czubkiem jaskrawożółtego buta robił w naszej piaskowej tamie niewielką dziurę, przez którą zaczynała tryskać woda.

Wtedy Coe i inni zabierali się za burzenie swoich wątłych konstrukcji, jeszcze zanim dotarła do nich powódź. Woda płynęła coraz szybciej przez powiększający się otwór w naszej tamie, a Teddy krążył tam i z powrotem, przyglądając się temu wszystkiemu z uśmiechem.

Czasami miałem ochotę rozbić ścianę naszej tamy, wskoczyć na nią mokrymi trampkami i pozwolić wodzie swobodnie pędzić w dół, lecz nigdy nie zrobiłem tego Teddy’emu.

Pamiętam, że pewnego dnia popatrzyłem ponad głowami otaczających nas dzieciaków i zobaczyłem nowego chłopaka, który opierał się o siatkę i obserwował nas z uśmiechem. Uśmiechał się jak Teddy. Jakby rozumiał więcej niż my. Chociaż gdy dziś o nim myślę, widzę Willa Wilsona, który ma szczupłą twarz i osiemnaście lat, a nie osiem.

Wiem, że Will Wilson wyglądał wtedy młodo. Był dzieckiem, lecz niezbyt dobrze to pamiętam.

Zapamiętałem jednak, że stałem obok Teddy’ego i byłem z niego bardzo zadowolony. Mój najlepszy przyjaciel, suchy pod swoim płaszczem, i ja, mokry i rozgrzany na deszczu, razem wpatrywaliśmy się w naszą tamę na szkolnym podwórku, z uśmiechem obserwując, jak powoli ulega zniszczeniu.

Old Town to była najbogatsza dzielnica Tacomy i czasami jeździliśmy tam tylko po to, żeby się porozglądać.

Gdy teraz wspinam się po parapecie do wnętrza domu, dostrzegam czarne sylwetki niewidocznych mebli i szary blask bijący od okna. Stawiam stopy na drewnianej podłodze, potem na dywanie i wyczuwam wokół siebie rozszerzającą się ciszę. Nie potrafię tego wyjaśnić, ale właśnie w tej chwili z radością zdaję sobie sprawę z tego, że tak naprawdę chodzi nam o pogwałcenie spokoju, wkroczenie w obcą przestrzeń, do której dostępu nie bronią pistolety, kraty czy nawet zamki, ale wiara w bezpieczeństwo. Wiara, którą my – jednym prostym ruchem – obracamy w ruinę.

Jak zawsze odwracam się w stronę Willa Wilsona i razem stoimy w cieniu ściany, z uśmiechem myśląc o właścicielach i ich dzieciach, którzy śpią na piętrze. Nieświadomi tego wszystkiego.

Kiedy mieliśmy siedemnaście i osiemnaście lat, często budziliśmy się w domu Willa Wilsona. Dom stał przy pustej drodze między dwiema dzielnicami, niczym nieplanowany punkt graniczny pomiędzy działkami budowlanymi. Pamiętam wiele takich miejsc w Tacomie: zapomnianych ulic, wzdłuż których wznosiły się wysokie ogrodzenia i rozrośnięte krzewy, słabo oświetlonych nieregularnie rozstawionymi latarniami. Co jakiś czas trafiały się narożne sklepiki z wyblakłymi reklamami papierosów i taniego piwa, domy dwurodzinne, stare witryny, drzwi wychodzące na zapomniane ulice, mroczne bramy, które wyglądały na opuszczone, dopóki nie popatrzyło się dokładniej i nie zobaczyło listów w skrzynce, migoczącego błękitem ekranu telewizora za zasłoną albo trójkołowego rowerka przyciśniętego do ściany budynku.

W domu Willa Wilsona panowały wilgoć i smród. Budziliśmy się na cienkim twardym dywanie, czując się fatalnie, jakbyśmy w ogóle nie spali. Ojczym Willa ciągle ćwiczył grę na gitarze, jaskraworóżowym instrumencie, który kupił w lombardzie i podłączył do starej konsoli stereo zajmującej całą ścianę w salonie. Był on jednym z zaledwie kilku pomieszczeń w domu, przez co często sypiałem oparty o ten twardy drewniany sprzęt wyposażony w głośniki zakryte jasnobrązową tkaniną. Budziłem się, wciąż słysząc piski sprzężeń, dobiegające z głośników. Leżałem z twarzą przyciśniętą do podłogi, chciało mi się sikać i było mi zimno w przemoczonej kurtce, a może z powodu wilgotnego powietrza w domu. Okna zasłonięto, a na podłodze i kanapie niemal wyczuwało się wilgoć. Budziłem się w ciszy, przewracałem na plecy i wpatrywałem w nierówny szary sufit, który pokrywały tysiące migoczących różowych, zielonych i złotych punkcików, przygnębiony i obolały, dręczony przez mdłości, słysząc obok siebie brzęczenie głośników oraz posapywanie innych osób śpiących w pokoju. Przypominałem sobie morze piwa i dwa litry ginu oraz trawkę, którą przyniósł kumpel kuzyna Willa, gdyż tego nie dało się zapomnieć. Alkohol oraz dym tkwiły głęboko w każdej części mojego ciała, które teraz chorowało i umierało. Wpatrując się w sufit migoczący różem i zielenią, pamiętałem każdego drinka i każde sztachnięcie, wciąż czując ich skutki, zastanawiając się, czy jestem taki chory, czy po prostu upalony lub pijany. Pod koniec wieczoru picie i palenie jak zwykle mi zaszkodziło, a w moim umyśle rozgorzała przygnębiająca walka, o której tylko na chwilę udało mi się zapomnieć, zatem na nowo rzuciłem się w objęcia alkoholu i dymu, licząc na to, że kolejna dawka przywróci tamto pierwotne uczucie miękkiego ciepła, które towarzyszyło pierwszemu sztachnięciu i pierwszemu łykowi. Jednak do tego już nie było powrotu; wszystko stało się paskudne i zużyte. W końcu zajmowałem miejsce między śpiącymi kolegami i widziałem Willa Wilsona, który siedział na kanapie, popijając piwo, wpatrując się we mnie szarymi oczami wyzierającymi z rozlanej twarzy, kiwając do mnie głową, jakby w ogóle nie kładł się spać.

Wydarzyło się coś złego. Ruszałem dłonią i już wiedziałem, że z kimś się biliśmy, że odwiedziliśmy wszystkie zakątki miasta. Zamknąłem oczy i widziałem mroczne sylwetki, które rzucały się na siebie. Ukryte twarze na czarnych podwórkach mijanych domów stawały się szare, gdy pędziły grupami w bladym świetle pustych parkingów.

Mrugałem i wiedziałem, że to był tylko sen, który nie do końca pamiętałem; sen o ukrytych twarzach tłumnie przemierzających podwórka.

Wydarzyło się coś złego. Tutaj zaczęliśmy i tutaj skończyliśmy, na tej podłodze, w ciszy tego małego, zapomnianego, niemal nierozpoznawalnego domu.

– Co się stało? – spytałem Willa Wilsona, z trudem poruszając obolałymi ustami.

Nadal sączył piwo.

– Pierdol się – odpowiadał w końcu, przełykając. – Przecież wiesz. Wiesz, co się stało.

– Mam kaca – rzucałem i zamykałem oczy, po czym delikatnie dotykałem ich jedną, a potem drugą dłonią, czując ból przeszywający mi czaszkę, szyję i przód klatki piersiowej.

– Pierdol się – mówił Will. – Byłeś tam.

A ja wciąż chowałem oczy w dłoni, przyciskając ją nieco mocniej, aż ból rozpalał się do białości, a drugą ręką szukałem valium w kieszeni dżinsów, po czym wkładałem tabletkę do ust i przegryzałem ją przed połknięciem.

Następnie powoli kiwałem głową.

– Jasne – mówiłem, zdając sobie sprawę, że moja twarz jest wilgotna tak jak dywan, kurtka i nogawki moich spodni. Wiedziałem, że ta wilgoć to sprawka domu, w którym jesteśmy, deszczu, w którym biegliśmy, oraz potu, który towarzyszył wszystkiemu, co zrobiliśmy. – Tak – odpowiadałem. – Tak, masz rację.

Niski, ciężki Coe z gracją porusza się w ciemności, cicho odbijając się od kanap, z łatwością rozciągając się na dywanach, dyskretnie wędrując po stołach w jadalniach.

Coe próbuje okrążyć pokój, nie stając na podłodze. Podciąga źle dopasowane dżinsy i bezszelestnie przeskakuje ze stołka przy fortepianie na kaloryfer, a potem na telewizor na stoliku na kółkach, na którym podjeżdża o metr, napinając kabel. Dopiero gdy wydaje się, że za chwilę runie i narobi hałasu, Will Wilson staje przed nim, chwyta go za szczękę i potrząsa jego głową: Nie.

Często nasza czwórka w ogóle się nie odzywa. Tylko poruszamy ustami albo pokazujemy palcami.

Koleś wciąż się uśmiechał, kiedy złamałem mu pierwszy palec. Trzymając go za gęste, mokre włosy, odchyliłem jego głowę oraz kolejny palec i pociągnąłem go na ziemię, tak że z trzaskiem uderzył bokiem głowy o chodnik, i bez trudu złamałem mu drugi palec.

Gdy byłem dzieckiem, pewnego wieczoru stałem razem z opiekunką i patrzyłem, jak tata pochyla się nad zlewem w kuchni i zmywa krew z opuchniętej twarzy. „Podczas bójki nic nie poradzisz, Brian”, powiedział do mnie cicho. Długie włosy wpadały mu do niebieskich oczu. Przesuwał palcami wzdłuż cienkich kresek prowadzących do jego ust. Miał dwadzieścia dwa lata. Może dwadzieścia trzy. „Po prostu chcesz wygrać, Brian. Po prostu chcesz mu zrobić krzywdę”.

Teraz tłukłem tego kolesia po twarzy, biłem go po nosie, oku, policzku. Staliśmy przed sklepikiem w pobliżu szkoły i padał rzęsisty deszcz, było już po lekcjach, a ten osiemnastolatek, gość z naszej szkoły, z całej siły pchnął Teddy’ego na drzwi, popisując się przed kolegami. Już kilka razy w tym tygodniu dokuczał Teddy’emu i dzisiaj kazałem mu się odpierdolić, a on odwrócił się do mnie, pochylił i wycelował palec w moją twarz, uśmiechając się z góry, bo był o co najmniej trzydzieści centymetrów wyższy.

– Skurwiel – powiedziałem cicho, czując krople deszczu na ustach. Oddychałem miarowo, starając się znaleźć właściwy rytm słów i ruchów. Czułem, jak cały gniew spływa przez moją klatkę piersiową, ręce i dłonie.

Lekko się obróciłem, zadając cios, i zobaczyłem Teddy’ego stojącego obok sklepowej witryny. Obserwował nas.

Koledzy tego gościa nawet nie drgnęli.

Pojawił się Will Wilson. Stanął niedaleko Teddy’ego. Nie uśmiechał się, tylko patrzył. W końcu ostrożnie usiadł ze skrzyżowanymi nogami na mokrym chodniku. Również obserwował.

Koleś odturlał się ode mnie, wstał i odwrócił się, próbując mnie odnaleźć. Prawe oko miał zalane krwią, podobnie jak lewą stronę twarzy. Otarł je powykręcaną dłonią, a kiedy mnie dostrzegł, ruszył naprzód, lecz nie na oślep. Powiedział „nie”, ciężko dysząc. Zamachnął się i prawie mnie trafił.

– Nie – powtórzył.

Uderzyłem go w krtań, a kiedy się pochylił, przesunąłem się w lewo i patrzyłem, jak się krztusi. W końcu kopnąłem go w pierś.

– Nigdy – powiedziałem, plując krwią, czując jej smak w gardle. – Nigdy, kurwa, nie zaczepiaj mojego przyjaciela.

Teddy wystąpił naprzód i stanął na krawężniku w odległości metra od nas. Przyglądał się.

Z nosa kolesia płynęło coś czerwonego i żółtego. Usiadł, ale przewróciłem go z powrotem na plecy.

Dłonie miałem mokre od śliny, krwi i deszczu.

Byłem zmęczony. Byłem wściekły.

On spojrzał w stronę swoich trzech kumpli, stojących na chodniku. Przez chwilę się im przypatrywał, lecz nie poprosił o pomoc. Niczego od nich nie oczekiwał.

Zdzieliłem go w ucho. Uderzył twarzą o ulicę i zaległ na boku. Po chwili spytał niewyraźnym głosem:

– Dlaczego nie przestaniesz?

Byłem zmęczony. Byłem wściekły. Nie znałem odpowiedzi.

Will Wilson wstał. Odwróciłem się w jego stronę i w sklepowej witrynie za jego plecami zobaczyłem swoje odbicie. Włosy przemoczone deszczem, przesłaniające mi oczy.

Will Wilson stoi, więc czas się zbierać.

Koleś wrzeszczał, chlapiąc krwią i śliną na ulicę.

Podszedłem do krawężnika, ukląkłem przy kałuży i opłukałem dłonie w chłodnej deszczówce. Dwa palce prawej dłoni miałem zdrętwiałe i wygięte. Zwróciłem twarz w stronę nieba, pozwalając, żeby deszcz spłynął mi po oczach i szyi. Zgarnąłem wodę, a następnie ponownie opłukałem dłonie w kałuży. Znów otarłem twarz, po czym nasza trójka spotkała się z Coem i poszliśmy do domu. Mieliśmy po czternaście lat i żaden z nas nie miał samochodu.

Teddy jest przy oknie. W ciemności jego kędzierzawe włosy wydają się siwe. Światła uliczne sprawiają, że miękka, okrągła twarz blednie, co upodabnia go do staruszka stojącego przy oknie, który nie ma nic do roboty poza gapieniem się na świat. Pomyślałem, że Teddy staje w oknie, ponieważ wypatruje policji. Jednak pewnego razu wyznał, że chce się przekonać, na co dana rodzina patrzy w ciągu dnia.

Will Wilson przetrząsa szafki i szuflady, najwyraźniej licząc zapomniane płyty i książki.

Coe turla się po kanapie.

Wiele lat później, kiedy rozmyślam o tamtych włamaniach, wiem, że najbardziej mi się podobało patrzenie na tę trójkę wewnątrz domu, który przejmowaliśmy we władanie. Bezszelestnie podskakiwałem w fotelach, bawiąc się w berka z Coem, stawałem obok Teddy’ego, przenikając wzrokiem ciemność, z uśmiechniętym Willem Wilsonem przeszukiwałem szafy i szuflady. Jednak dziś najlepiej pamiętam, jak pośród cieni obserwowałem trzech najlepszych przyjaciół, którzy oddawali się ostrożnemu i cichemu nocnemu tańcowi.

Może dzieje się tak dlatego, że są zbyt małe, by w nich parkować, albo położone za daleko od domów. W każdym razie garaże w rozległych klockowatych dzielnicach Tacomy często stoją opustoszałe, z otwartymi drzwiami i szybkami powybijanymi przez okoliczne dzieciaki. W połowie ostatniej klasy Will Wilson, Coe, Teddy i ja zaczęliśmy je palić. O drugiej albo trzeciej w nocy przekradaliśmy się z kanistrem benzyny mrocznymi uliczkami, po czym rozlewaliśmy ją wewnątrz garażu u podstawy drewnianych ścian, tworząc wielką kałużę na środku gładkiej betonowej płyty. Nasza czwórka rzucała płonące zapałki, jednocześnie obserwując uliczkę i okoliczne domy, a garaż rozpalał się przed nami jak olbrzymi gazowy piekarnik; ściany buchały niskimi płomieniami, z kałuży na środku biły metrowe języki ognia.

Do końca maja spaliliśmy dziewięć garaży. Sześć dni przed końcem roku puściliśmy z dymem kolejny. Następnego dnia napisali o nas w gazecie, w krótkiej notce o seryjnych podpaleniach. Lokalne władze skonsultowały się z policją i funkcjonariusze patrolujący dzielnicę North End mieli od tej pory uważniej sprawdzać małe uliczki.

O drugiej w nocy wyszliśmy z domów w czarnych koszulkach, rękawiczkach i kominiarkach. Garaż znaleźliśmy przy Cheyenne Street, zaledwie dziesięć przecznic od naszego poprzedniego celu.

Will Wilson poszedł sprawdzić, czy w domu palą się światła.

– Cholera – szepnął do mnie Teddy w ciemności. – Cholera. To nie żarty. Na pewno są czujni, Brian. Kurwa, Brian, to nie żarty, kurwa, mówię ci.

– Zgadza się – odpowiedziałem szeptem. – Zgadza się, kurwa.

Will Wilson wrócił z zapałkami w dłoni. W garażu stały puszki z farbą i pojemnik z rozpuszczalnikiem, a także rozkładane krzesełko, stary zestaw do krykieta oraz tekturowe pudło pełne książek. Rozłożyliśmy wszystkie te rupiecie na posadzce razem z kilkoma deskami ze schodów, po czym polaliśmy je benzyną i rozpuszczalnikiem.

Coe niespokojnie krążył wokół, co chwila stając na piętach.

Will Wilson wyciągnął pudełko zapałek w stronę Teddy’ego i mnie, lecz nawet na nas nie spojrzał. Wszyscy staliśmy obok wejścia. W końcu Will zapalił zapałkę i rzucił ją na ziemię, a zaraz potem kolejną. Benzyna zapłonęła. Teddy raz za razem oglądał się przez ramię w głąb uliczki.

– No dalej – powiedział Will Wilson, wciąż na nas nie patrząc, tylko ciskając kolejne zapałki na posadzkę, gdzie błękitne płomienie buchały już w czterech albo pięciu miejscach.

W końcu wziąłem zapałkę, potarłem nią o draskę i rzuciłem, bo tego oczekiwał ode mnie Will Wilson. Jednak przede wszystkim zrobiłem to, ponieważ pragnąłem w tym uczestniczyć. Chciałem zobaczyć, co się stanie.

Błękitne płomienie zajęły większą część posadzki. Zapłonęła niewielka kałuża obok książek.

Rzuciłem kolejną zapałkę.

Nagle Teddy ruszył uliczką, a Will błyskawicznie odwrócił się, chwycił go za kark i przyciągnął do siebie.

– No dalej – powiedział cicho, podając Teddy’emu zapałki.

Książki płonęły pomarańczowym i czerwonym ogniem; powoli zajmowało się drewno. Z plastikowego siedzenia rozkładanego krzesełka buchały jasne płomienie, które oświetlały twarze Willa i Teddy’ego oraz wypełniały garaż paskudnym smrodem.

– No dalej – rzekł Will Wilson, po czym uśmiechnął się i odezwał wysokim, płaczliwym głosem: – To nie żarty.

Teddy zapalił zapałkę i rzucił ją do wnętrza garażu, a potem kolejną i jeszcze jedną, ciskając je w szalejący ogień, tak że ich malutkie płomyki znikały w rosnącym złocistym blasku. Cały czas wbijał wzrok w Willa Wilsona. Nie był wystraszony ani słaby, po prostu na niego patrzył, podczas gdy Will trzymał go za kark i nie oglądając się na pożar, jękliwie powtarzał:

– To nie żarty. To nie żarty.

I wtedy radiowóz z włączonymi światłami wjechał w uliczkę.

Kałuża benzyny Teddy’ego płonęła na żółto, niebiesko i biało.

Rzuciliśmy się do ucieczki. Przez uliczki, podwórka, ogrodzenia i żywopłoty. Nurkowaliśmy między domami i pędziliśmy wzdłuż ulic, starając się dotrzeć do olbrzymiego zadrzewionego parku, w którym mogliśmy się schować.

Piętnaście minut później, ścigani przez dwóch pieszych gliniarzy i słysząc w pobliżu wrzask syren trzech radiowozów, Will i ja gnaliśmy w stronę parku. Teddy i Coe zapewne już byli na miejscu. Przebiegliśmy przez jasno oświetloną ulicę, zmierzając do niskiego białego muru, otaczającego park. W tym miejscu park na odcinku niecałego kilometra zataczał łuk, przez kilkaset metrów opadał jak gruba zielona pierzyna z drzew i krzewów, a dalej goły, kilometrowy pas ziemi dochodził aż do nabrzeża. Kiedy biegłem chodnikiem, a radiowóz zahamował w pobliżu i wyskoczyło z niego kolejnych dwóch policjantów, zobaczyłem poświatę bijącą od niewidocznych fabryk i rafinerii, w których pracował mój ojciec. Dzieliło mnie od nich jakieś osiem kilometrów.

Pamiętam, że zastanawiałem się, czy policja będzie strzelać do podpalacza.

Will Wilson i ja wpadliśmy na niskie ogrodzenie, przeskoczyliśmy nad nim, przez chwilę lecieliśmy w powietrzu, po czym bezszelestnie wylądowaliśmy w parku. Rzuciliśmy się między drzewa i krzewy, ślizgając się po stromym mokrym gruncie. Obejrzałem się dopiero wtedy, gdy znaleźliśmy się trzydzieści metrów niżej. Po kolejnych trzydziestu zatrzymaliśmy się, widząc przemykające ponad nami punktowe światła reflektorów.

Po zaledwie dwudziestu minutach znaleźliśmy most Proctora, pod którym czekali Teddy i Coe.

Wspinaliśmy się po piaszczystym zboczu, mając nad głową ciężkie betonowe podpory mostu, słysząc wszędzie wokół niskie, otępiające bębnienie deszczu o liście. W końcu dotarliśmy do szerokiej półki tuż pod szczytem budowli i we czwórkę zabraliśmy się za butelkę wódki, którą tam ukryliśmy.

– Mój Boże – odezwał się Will Wilson. – Mój Boże. – W ciemności wydawał się dziwnie chudy. Obnażony i surowy człowiek pijący u mojego boku. – Gonili nas. Byli wszędzie. To było piękne.

Nasza czwórka nigdy nie nazwała niczego pięknym.

Opowiedział Teddy’emu i Coemu, jak się od nich odłączyliśmy, przecinając podwórka i przeskakując ogrodzenia. Cały czas pił i powtarzał, że to „piękne”, aż w końcu usiadł na piasku, a wtedy zrozumiałem, że Will Wilson jest pijany.

Popatrzyłem na niego i przypomniałem sobie, jak podczas ucieczki odłączył się od Coego i Teddy’ego, dotknął mojej ręki i pociągnął mnie za sobą. Poprowadził mnie dobrze znaną alejką, w stronę ulicy, na której byliśmy sto razy.

Jasno oświetlonej ulicy odchodzącej od parku. Gdzie czekały trzy radiowozy.

Will Wilson nie popełnił błędu. Po prostu chciał przedłużyć pościg, aby uczynić go dla nas bardziej niebezpiecznym.

Will Wilson się nudził.

Wpatrywałem się w niego i nawet w ciemności pod mostem widziałem oczy zerkające spod na wpół opuszczonych powiek. Jego zazwyczaj surowa twarz złagodniała. Chyba wcześniej nie widziałem go pijanego. Wlewał w siebie dwa razy więcej alkoholu niż teraz, ale się nie upijał.

– To się niedługo skończy – powiedział powoli. – Pójdziemy do pracy i wcześniej, niż wam się wydaje, to wszystko się skończy.

Słyszymy kroki na górze, a wtedy drętwieją mi nogi. Wciągam powietrze do płuc najwolniej, jak potrafię, odwracam się w lewo i patrzę na drzwi, przez które mogę uciec, gdyby odgłos się przybliżył.

– Colleen?! – ktoś woła. – Colleen?!

Coe przykucnął na podłodze. Teddy stoi przy drzwiach, a Will Wilson u podnóża schodów.

Potem zapada cisza i drzwi na górze się zamykają. Zerkam na Willa, a on się uśmiecha.

– Prawie – szepcze, po czym uśmiecha się szerzej.

Teddy i Coe już gramolą się przez okno, Will Wilson podąża za nimi. Kiedy opuszczam się z parapetu, myślę o Willu stojącym u stóp schodów. On zawsze zastanawia się nad innymi rozwiązaniami, kolejnymi krokami, sposobami na znalezienie czegoś nowego. Gdy zeskakuję na ziemię, zerkam do wnętrza domu i widzę kobietę siedzącą w ciemnej kuchni, przylegającej do szerokiego salonu. Ledwie dostrzegam białka jej oczu, ale wiem, że mi się przygląda, kiedy wciąż trzymam się ramy okna, i że obserwowała naszą czwórkę wędrującą po parterze domu. Colleen nic nie mówi, jest tylko sylwetką siedzącą na krześle w rogu.

Teddy wpadł po mnie, bo chciał się wybrać na przejażdżkę. Kiedyś robiliśmy to kilka razy w tygodniu. Mieliśmy po trzynaście lat, więc żaden z nas nie miał prawka. Teddy zabierał garbusa swojego kuzyna i we dwóch krążyliśmy po mieście.

Kiedy skończyliśmy czternaście lat, przestały mnie interesować przejażdżki z Teddym, wolałem odwiedzać Willa Wilsona i sprawdzać, co u niego słychać. Przyjaciel zgadzał się mi towarzyszyć.

Teraz mieliśmy po osiemnaście lat i za kilka dni czekało nas zakończenie szkoły, a potem wyjazd do letniej pracy na Alasce.

Jechaliśmy białym dodge’em dartem należącym do Teddy’ego, a wieczorne czerwcowe powietrze chłodziło nas, wirując wewnątrz auta.

Nagle Teddy po cichu wyznał, że zastanawia się nad pójściem do college’u po powrocie z Alaski. Spróbuje dostać się na uniwersytet stanowy we wschodnim Waszyngtonie, prawie pięćset kilometrów stąd.

Kiedy mi to powiedział, w milczeniu skinąłem głową.

Jechaliśmy wzdłuż nabrzeża podczas odpływu, a wilgotny, słony i ciężki zapach zatoki wlewał się przez okna. Cisza wystarczyła za odpowiedź. Teddy nie uważał szkoły za coś ważnego, dlatego potrzebował mojej zachęty, aby pójść na studia. Teddy, który, podobnie jak ja, wydawał się na stałe związany z Tacomą i Willem Wilsonem, potrzebował wsparcia, żeby wyjechać nawet do Seattle. Nie mówiąc o wschodnim Waszyngtonie. Usiłował dokonać przełomu, jednak tamtego wieczoru nie miałem mu nic do zaoferowania.

Jechaliśmy w górę McCarver Hill ku naszym niewielkim domkom położonym ponad Old Town, w ciszy mijając przypominające schody rzędy eleganckich budynków; żółte latarnie odbijały się od maski, a rozświetlone okna domów od czasu do czasu przeglądały się w przedniej szybie. Na to samo wzgórze wjeżdżaliśmy na rowerach, kiedy mieliśmy po dziesięć lat, rozmawiając o czasach, gdy byliśmy mali. Pamiętasz tamten krzak na rogu, pod którym znaleźliśmy całe pudełko lizaków? A jak uciekliśmy ze szkoły i poszliśmy tamtą uliczką, a potem tamtą, samą krawędzią parowu, na nabrzeże, gdzie był piasek i kraby? Przypominasz sobie kobietę, która mieszkała w tamtym domu i częstowała wszystkich kakao w śnieżne dni? Dzieciaka, który godzinami przesiadywał w tamtym oknie? Sterczał w nim, kiedy zaczynaliśmy spacer i gdy wracaliśmy. Nie zapomniałeś, jak podczas deszczu goniliśmy spływające patyki na tym wzgórzu i jak ścigaliśmy łódki, dokładnie tutaj, przy tej ulicy, ty i ja, ośmiolatki, i mknęliśmy z prędkością dwustu kilometrów na godzinę?

Jednak tamtego wieczoru na McCarver Hill gapiłem się na drogę i nie odpowiadałem Teddy’emu.

Samochód zatrzymał się przed moim domem. Silnik wciąż pracował. Już miałem otworzyć drzwi, kiedy Teddy odezwał się cicho:

– Dziś rano Will Wilson wysadzał w powietrze stary toster.

Teddy na chwilę zamilkł. Trzymałem się klamki, myśląc, że przyjaciel z pewnością jeszcze coś powie. Will Wilson ciągle wysadzał coś w powietrze.

– Oraz starą bańkę z benzyną i mały czarno-biały telewizor – cicho dodał Teddy. – Na każde przygotował po dwie petardy. Zadzwonił do mnie o szóstej rano. Poinformował, że będzie coś wysadzał, i kazał mi przyjść.

Teddy opierał się plecami o drzwi, odwrócony w moją stronę, ale patrzył przez przednią szybę na mój dom. Blask bijący od radia oświetlał mi udo.

– Nie mogłem odmówić – rzekł Teddy. – O szóstej rano wolałbym być w łóżku, ale nie mogłem odmówić.

Nie odpowiedziałem, tylko wyglądałem przez okno. Czułem na sobie wzrok przyjaciela. Chciał, żebym przytaknął.

– Mówił o włamaniach i tak dalej – ciągnął Teddy, a jego głos zabrzmiał donośnie i niezręcznie. – Sam nie wiem. Może on nie ma dość. Będzie chciał zrobić coś nowego po naszym powrocie z Alaski.

Patrzyłem przed siebie, na skrzyżowanie oświetlone przez bladożółtą latarnię i ulice ginące w cieniu.

– Na przykład co? – spytałem.

– Nie wiem. Tylko gadał. Był bardzo spokojny, jak zwykle. Przyczepił petardy do tostera. Odkręcił tylną ściankę telewizora. Żałuj, że nie widziałeś, jak wybuchł.

– Ale co dokładnie mówił?

– Czy ja wiem – odparł Teddy, lekko podkręcając radio. – Uwielbiam tę piosenkę.

– Wykrztuś to wreszcie.

– Po prostu chciałby czegoś więcej, gdy jesteśmy wewnątrz domu. Gadał o różnych rzeczach, które chciałby robić po powrocie z Alaski. Sam nie wiem. Wysadził starą skrzynkę na listy. Zapaliła się.

Siedziałem w samochodzie, wpatrując się w cienie poza skrzyżowaniem. Wiedziałem, że Will Wilson podejmuje decyzje, myśli i marzy.

Will Wilson się nudzi.

Na twarzy Teddy’ego malował się wysiłek, jakby odpowiadał na trudne pytanie.

– Więcej – odrzekł, wzruszając ramionami. – Chciałby robić coś więcej. Czy ja wiem. Tylko gadał i wysadzał te wszystkie rzeczy w powietrze. O szóstej rano.

Pochyliłem głowę. Popatrzyłem na swoje stopy.

– Śmiało, Teddy.

– Tylko gadał – powtórzył Teddy ciszej i z większą pewnością. – Kiedy jesteśmy wewnątrz. Żeby zrobić coś więcej. Nie jestem pewien, Brian. Sam nie wiem. Na przykład obudzić ludzi.

Nasza czwórka pozostawia domy w niemal nienaruszonym stanie. Nawet Coe dba o to, żeby odstawić meble na miejsce. Myślę, że właściciele budzą się rano i nawet się nie domyślają, co się stało, najwyżej po kilku tygodniach albo miesiącach zdziwią się: „Kiedy ta lampa tak się wygięła?” albo: „Naprawdę tutaj zostawiłam buty?”.

Teddy się pomylił. Will Wilson nie chciał budzić ludzi po powrocie z Alaski. Nie zamierzał czekać tak długo.

Następnej nocy, po kilku milczących godzinach spędzonych na piciu pod mostem w pobliżu parku, weszliśmy do jednego z domów w Old Town i staliśmy we czterech pod ścianą w salonie. Od alkoholu wszystko rozmywało nam się przed oczami, zwalniało i znów wyostrzało. Patrzyliśmy na światło na suficie, migoczące światła zatoki, wpadające przez okna, białe błyski w pomieszczeniu, które uliczna latarnia malowała na ciemny fiolet. Chyba domyśliłem się, że tym razem coś jest inaczej, gdy zobaczyłem, jak Will Wilson wyjmuje butelkę bourbona z barku i pociąga łyk, ponieważ nie piliśmy podczas włamań i niczego nie kradliśmy. Coe się uśmiechał, popijał i obserwował Willa, jak zwykle w rękawicach, ale tym razem bez kominiarki, którą schował do kieszeni. Podał mi butelkę, po czym naciągnął kominiarkę.

– Zobaczymy, co się stanie – rzekł Will Wilson.

Już odgadłem, co się stanie. Wiedziałem, że jesteśmy gotowi pójść na całość. Nie cofniemy się przed niczym. Tak daleko się zapędziliśmy, że wszystko jest możliwe. Tak więc patrzyłem na Coego i Willa Wilsona, piłem bourbona i rozglądałem się za Teddym. Wyglądał przez okno. Myślałem, że z nim zostanę, chwycę go za rękę, pociągnę za sobą i razem uciekniemy.

Przez chwilę, ponieważ wiedziałem, że zrobię to, czego zażąda Will Wilson.

I miałem świadomość, że też tego pragnę.

Znalazłem Willa i Coego na piętrze, gdzie z kominiarkami na głowach stali przed drzwiami w korytarzu. Will Wilson już przekręcał gałkę. Za chwilę miał się rozpętać chaos, szaleństwo przemocy, strachu i gniewu, pociągnąłem więc łyk z butelki, którą wciąż trzymałem w dłoni, i usłyszałem krzyki.

Krzyki na dole. Ktoś wrzeszczał na parterze.

Will Wilson i Coe weszli do pokoju. Na dole ktoś krzyczał i rozbrzmiewał alarm. Gdy popatrzyłem w dół schodów, zauważyłem Teddy’ego, który na mnie patrzył, i ucieszyłem się, że tam jest, więc uśmiechnąłem się do mojego przyjaciela, po czym zobaczyłem płomień, który wyskoczył z jego dłoni. Teddy spoglądał na mnie i rzucał zapałki na schody, a stopnie pokrywały się błękitem, czerwienią, a potem złotem.

Wylał coś na schody, a teraz je podpalał.

Poczułem dym, płomienie wspinały się w moją stronę, gorąco ogarniało całe ciało. Teddy zniknął, parter zabarwił się na złoto, czujniki dymu wyły. Wpadłem do pokoju, po czym wyjrzałem przez okno i zobaczyłem ludzi na zewnątrz, ostatnią osobę wybiegającą z domu, i przypomniałem sobie, że ktoś powinien być w tym pokoju. Jednak nie było tu nikogo poza Willem Wilsonem i Coem, co wydało mi się dziwne. Byłem pijany, zagubiony i wystraszony, ale potrafiłem myśleć tylko o tym i nie mogłem uwierzyć, że Will Wilson się pomylił. Ktoś powinien tutaj być.

Czujniki wykryły dym także na piętrze i wszystkie alarmy wyły jednocześnie.

Odwróciłem się w stronę Willa i Coego, stojących w ciemności. Wyglądali na korytarz. Coe nerwowo wspinał się na palce, a Wilson rozglądał się, na zmianę zerkając przez okno i za drzwi, mówiąc coś, co zagłuszały alarmy, podczas gdy pożar ogarniał schody.

– Jak się wydostaniemy?! – zawołał Coe, coraz szybciej podrygując.

Will Wilson odwrócił się w moją stronę, spoglądając przez otwory w kominiarce.

– Gdzie Ted?

– Nie wiem – odparłem. – Musimy się stąd wydostać.

Uderzył mnie w twarz tak mocno i szybko, że upadłem na podłogę. Przez moment niczego nie słyszałem, niczego nie widziałem i nie mogłem oddychać.

Najpierw odzyskałem wzrok i zobaczyłem nad sobą jego rozmazaną sylwetkę oraz poruszające się usta. Jeszcze nigdy tak mocno nie dostałem.

– Gdzie jest Ted, do kurwy nędzy?! – wrzeszczał Will Wilson.

Wydawało mi się, że odpowiadam: „Nie wiem”. Nie słyszałem swojego głosu. Nie czułem ust.

– Jak się wydostaniemy?! – krzyczał Coe.

Will Wilson ponownie mnie uderzył i wszystko zrobiło się białe, a potem czarne, po czym, teraz to pamiętam, poczułem na twarzy zapach wiatru, wody i deszczu. Po chwili odzyskałem wzrok i zobaczyłem, że w pokoju jest pełno dymu. Na korytarzu szalał pożar.

Will Wilson zniknął.

– Poszedł sobie – powiedział cicho Coe, a może po prostu wciąż miałem kłopoty ze słuchem. – Mój Boże, poszedł sobie.

Dym gęstniał. Płomienie dotarły do korytarza. Coe wali głową w ścianę.

– Jak się wydostaniemy? – powtarzał. – Jak się wydostaniemy?

Wstałem i poczułem krew na nosie i ustach, zakręciło mi się w głowie, zwymiotowałem, po czym ponownie upadłem. Podczołgałem się do okna i wyjrzałem. Na ulicy stało kilka osób.

Coe uderzał w ścianę.

– Jak?! – wrzeszczał. – Jak?!

– Musimy wyjść przez okno – próbowałem powiedzieć, ale wciąż nie słyszałem swojego głosu. – Dobrze, Coe? Wyjdziemy przez okno i uciekniemy.

Coe nie przestawał walić w ścianę. Spróbowałem wstać, ale znów zwymiotowałem. Świat wirował mi przed oczami, a szyja potwornie zdrętwiała.

Wtedy Coe rzucił się do ucieczki. Poprzez dym. Na korytarz. W płomienie.

Próbował zbiec po schodach.

Może pomyślał, że uda mu się dotrzeć do drzwi. Może bał się wyjść przez okno. Pewnie chciał znaleźć Willa Wilsona. Zobaczyć, jak Will sobie z tym poradzi.

Kiedyś podczas włamania zostawiam Willa Wilsona w kuchni, gdzie powoli przetrząsa szuflady i półki, oraz mijam Coego, który wspina się na kominek w jadalni. Szukam Teddy’ego i znajduję go w salonie, dużym i wysokim pomieszczeniu, którego okna wychodzą na zatokę i rozświetlone okręty oraz światła okolicznych dzielnic. Wspina się po oknach, stawiając bose stopy na cienkich okiennych ramach, balansując na samych palcach na wysokości pięciu metrów. Wygląda przez lufcik, dotykając dłońmi szyb, przybliżając twarz do ramy.

– Co robisz? – szepczę najgłośniej, jak potrafię.

Widzę, że coś odpowiada, ale go nie słyszę.

– Co tam jest? – pytam ponownie.

Coś mówi, przesuwając palcami wzdłuż krawędzi lufcika, spoglądając w górę, a mnie się wydaje, że słyszę echo jego głosu, odbite od szyby, i nadal nie wiem, czy w ogóle mnie wtedy widział.

– Coś ładnego – szepcze Teddy. – Coś pięknego.

Wiedziałem, że Coe umrze. Tak jak pozostali. Wszyscy umrą.

Wydostałem się przez okno, opuściłem się na daszek werandy i zeskoczyłem na ziemię. Odwróciłem się w stronę około dziesięciu osób zgromadzonych na ulicy, które mi się przyglądały, po czym upadłem, wciąż walcząc z zawrotami głowy, i ponownie zwymiotowałem, ale gapie nawet nie drgnęli.

Kiedy wreszcie się ruszyli, wstałem i rzuciłem się do ucieczki. Pobiegłem uliczką, przez podwórka i parkingi, aż dotarłem do parku. Po drugiej stronie znalazłem samochód.

Byłem spakowany na podróż na Alaskę. Miałem ubrania, namiot i śpiwór.

O świcie byłem w Bellingham. Pieszo przekroczyłem granicę z Kanadą. Ukradłem auto. Ukradłem ciężarówkę. Jechałem trzema pociągami towarowymi, brnąc na oślep, najpierw na północ, potem na wschód, wreszcie z powrotem na zachód. Nie próbowałem jechać autostopem. Nie jadałem w restauracjach. Nie sypiałem w motelach. W nocy włamywałem się do sklepów spożywczych. Jestem pewien, że nikt nie domyślił się, że tam byłem.

Kiedy tylko się dało, korzystałem z promów. Czasami płynąłem na północ, czasami na południe. W ciągu dwóch tygodni dotarłem na Aleuty.

Alaska to bardzo duży stan.

Dwa lata później mieszkałem w Arizonie. Po kolejnych trzech przeniosłem się do New Hampshire. To daleko od Tacomy.

To wcale nie jest trudne.

Kiedyś podczas włamania Coe prawie łamie stół w jadalni, spadając z niego na Teddy’ego. Kiedy wychodzimy i oddalamy się o sześć przecznic, jak zwykle idąc w całkowitym milczeniu, Teddy nagle rzuca się na Coego, wali go w twarz, przygniata i zaczyna okładać pięściami. Will Wilson z uśmiechem cofa się o krok, ja również się odsuwam i patrzę, jak Teddy, mówiąc do Coego, wciąż go bije i poucza, żeby był ostrożniejszy, bo wszystko spieprzy, i żeby myślał o tym, co robi.

Dopiero po wielu latach udało mi się znaleźć notatkę prasową o pożarze. Pojechałem do Tacomy tylko po to, żeby o tym poczytać. To było jedyne ryzyko, jakie podjąłem. Czytanie starych gazet w jednym z jasno oświetlonych boksów cichej biblioteki.

Will Wilson przeżył.

W domu znaleziono tylko dwa ciała. Ted Selva. Michael Coe. Kolejnego dzieciaka widziano, jak ucieka przez okno. Kiedy kilka dni później zidentyfikowano zwłoki, policja szybko ustaliła, że chłopcy chodzili wszędzie w czwórkę. William Wilson i Brian Porter zniknęli.

Wkrótce znaleziono dwa samochody zarejestrowane w Tacomie, które porzucono niedaleko granicy z Kanadą. Kolejne skradzione auta odnalazły się na północy, w głębi kraju.

Policja stwierdziła, że obaj chłopcy zapewne uciekli na Alaskę.

Siedząc w bibliotece, odchyliłem się i zacząłem się rozglądać, spodziewając się, że w sąsiednim boksie zobaczę Willa Wilsona, czytającego o naszej czwórce, również przechylonego w tył i szukającego mnie wzrokiem.

Michael Coe udusił się dymem, znaleziono go u podnóża schodów.

Ted Selva najwyraźniej został mocno pobity przed śmiercią. Miał cztery złamane palce. Kilka pękniętych żeber. Złamane kości podbródka i oczodołu.

Nie urządzono obławy. Śledczy nie ruszyli na północ. „Niedługo wrócą do Tacomy”, stwierdził jeden z policjantów. „Będą się chwalić tym, co zrobili. Szukać ciepłego łóżka. Są teraz przerażeni i samotni gdzieś w lesie. Wrócą do domu”.

Will Wilson gdzieś tam jest, jakoś żyje.

Tamtego dnia, jadąc przez Tacomę, zastanawiałem się nad tym, dlaczego, gdy wsiadłem do samochodu, z plecakiem i pieniędzmi w kieszeni, od razu wiedziałem, że uciekam nie tylko przed policją. Uciekałem przed Willem Wilsonem, Coem i Teddym. Myślałem, że zginęli, lecz to nie miało znaczenia. Byłem pewny, że muszę uciec przed trzema kumplami i życiem, które wiedliśmy, a które nigdy by się nie skończyło.

Spędziłem już pięć lat, starając się o tym zapomnieć.

Jednak Will Wilson wciąż gdzieś tam jest.

Chyba mógłby mnie znaleźć.

Może ja mógłbym spróbować znaleźć jego.

Lawrence Block

Czyste konto

Z: „Warriors”

Po przeciwnej stronie ulicy, na wprost budynku, w którym mieściło się jego biuro, znajdował się Starbucks. Tuż przed piątą kobieta usiadła przy stoliku obok okna. Najwyraźniej spodziewała się długiego oczekiwania. W Nowym Jorku młodzi pracownicy kancelarii prawniczych zazwyczaj są zajęci do północy i jadają lunch oraz kolację przy biurku. Czy w Toledo jest tak samo?

Przynajmniej cappuccino smakowało identycznie. Popijała je nieśpiesznie, a gdy zamierzała podejść do lady po kolejne, pojawił się on.

Czy to na pewno on? Wysoki i szczupły, w ciemnym garniturze, pod krawatem, dłoń zaciśnięta na rączce teczki, pewny krok. Pamiętała go z długimi potarganymi włosami, pasującymi do dżinsów i T-shirtu, które zazwyczaj nosił, a teraz jego krótko ostrzyżona fryzura była dostosowana do ubrania i teczki. Poza tym miał na nosie okulary, w których wyglądał poważnie i skrupulatnie. Kiedyś ich nie używał i z pewnością nie sprawiał wrażenia skrupulatnego.

Ale to był Douglas, bez wątpienia.

Wstała z krzesła i wyszła z lokalu, przyśpieszając kroku, żeby dogonić go na rogu ulicy.

– Doug?! – zawołała. – Douglas Pratter?!

Odwrócił się i w jego oczach dostrzegła zaskoczenie. Pomogła mu.

– Jestem Kit – powiedziała. – Katherine Tolliver. – Uśmiechnęła się przymilnie. – Głos z przeszłości. A raczej cała osoba z przeszłości.

– Mój Boże – rzekł. – To naprawdę ty.

– Właśnie piłam kawę i wyglądałam przez okno, żałując, że nikogo nie znam w tym mieście. Kiedy cię zobaczyłam, pomyślałam, że to złudzenie albo że ktoś wygląda tak, jak Doug Pratter mógłby wyglądać osiem lat później.

– Aż tyle czasu minęło?

– Mniej więcej. Miałam wtedy piętnaście lat, teraz mam dwadzieścia trzy. Ty byłeś dwa lata starszy.

– Nadal jestem. To się nie zmieniło.

– A twoja rodzina przeprowadziła się, kiedy byłeś w połowie pierwszej klasy liceum.

– Tata dostał propozycję pracy, której nie mógł odrzucić. Zamierzał nas ściągnąć po zakończeniu roku szkolnego, ale matka nie chciała o tym słyszeć. Powiedziała, że za bardzo byśmy za nim tęsknili. Dopiero po latach zrozumiałem, że mu nie ufała.

– Miała podstawy?

– Nic mi o tym nie wiadomo, ale dwa lata później ich małżeństwo i tak się rozpadło. Ojcu trochę odbiło i pojechał do Kalifornii. Ubzdurał sobie, że chce zostać surferem.

– Naprawdę? Cóż, przynajmniej trochę się zabawił.

– Niezupełnie. Utopił się.

– Przykro mi.

– Kto wie, może właśnie tego pragnął, choćby nieświadomie. Mama wciąż żyje i ma się dobrze.

– Mieszka w Toledo?

– W Bowling Green.

– O właśnie. Pamiętałam, że przeprowadziliście się do Ohio, ale nie pamiętałam, do jakiego miasta, wiedziałam tylko, że chyba nie do Toledo. Bowling Green, naturalnie.

– Ta nazwa zawsze kojarzyła mi się z jakimś odcieniem zieleni.

– Nic się nie zmieniłeś.

– Tak myślisz? Przecież chodzę w garniturze i pracuję w biurze. Chryste, nawet noszę okulary.

– I obrączkę. – Zanim zdążył jej opowiedzieć o żonie, dzieciach i cudnym domku na przedmieściach, dodała: – Pewnie śpieszysz się do domu, ja też mam dużo planów. Musimy się spotkać. Masz czas jutro?

• • •

„Jestem Kit. Katherine Tolliver”.

Już te słowa sprawiły, że cofnęła się w czasie. Od lat nie przedstawiała się jako Kit, Katherine ani Tolliver. Imiona traktowała jak ubrania; wkładała je, nosiła przez chwilę, po czym się ich pozbywała. Niezbyt udana analogia, ponieważ ubrania można uprać, gdy się zabrudzą, a nie istnieje pralnia dla imion, które przestały być użyteczne.

Katherine „Kit” Tolliver. Inne nazwisko widniało w jej dokumentach i w książce meldunkowej w motelu, w którym się zatrzymała. Przedstawiając się Dougowi Pratterowi, znów stała się tamtą osobą. Choć jednocześnie nią nie była.

Ciekawa sprawa.

Po powrocie do motelowego pokoju przez dłuższą chwilę skakała po kanałach, po czym wyłączyła telewizor i wzięła prysznic. Potem przez kilka minut przyglądała się swojemu nagiemu ciału, zastanawiając się, co by o nim pomyślał. Miała nieco większe piersi niż przed ośmiu laty, trochę bardziej zaokrąglony tyłek, ogólnie była bardziej dojrzała. Uznawała się za atrakcyjną, jednak dręczyła ją myśl, jak dziś prezentowałaby się w oczach kogoś, kto poznał ją dawniej.

Oczywiście wtedy Doug nie potrzebował okularów.

Gdzieś przeczytała, że mężczyzna, który raz posiadł daną kobietę, zakłada, że może mieć ją ponownie. Nie wiedziała, czy to prawda, ale uważała, że podobna prawidłowość odnosi się do kobiet. Z tym że kobieta, która kiedyś była z jakimś mężczyzną, ma wątpliwości, czy zdoła go ponownie oczarować. Dlatego w głębi duszy nie czuła się pewnie, choć odrzucała te myśli.

Jest żonaty i niewykluczone, że kocha żonę, rozważała. Jest zajęty karierą zawodową i budowaniem uporządkowanego życia. Po co miałby się wplątywać w nic nieznaczący romans z dawną dziewczyną, która musiała się przedstawić, żeby ją sobie przypomniał?

Uśmiechnęła się. „Lunch”, powiedział. „Jutro zjemy razem lunch”.

• • •

Zabawne, jak to wszystko się zaczęło.

Siedziała przy stoliku z grupką sześciorga albo siedmiorga dwudziestokilkulatków. Jeden z mężczyzn wspomniał o kobiecie, której nie znała, chociaż pozostali najwyraźniej wiedzieli, o kogo chodzi. Jedna z kobiet skomentowała:

– Co za szmata.

Nagle wszyscy zapomnieli o wspomnianej osobie i zaczęli rozprawiać o tym, jaką kobietę można nazwać szmatą. Czy to kwestia podejścia? Konkretnego zachowania? Cecha wrodzona czy nabyta? Czy to wyłącznie domena kobiet? Czy istnieją męskie szmaty?

Tę kwestię zduszono w zarodku.

– Mężczyzna może podchodzić do seksu zbyt swobodnie – stwierdził jeden z dyskutantów – co czyni z niego godnego pogardy dupka. Moim zdaniem słowo „szmata” jest nacechowane płciowo. Nikt z chromosomem Y nie może zostać tak określony.

Wreszcie czy istnieje jakiś konkretny limit? Czy da się wyprowadzić równanie? Czy pewna liczba partnerów w ciągu danej liczby lat pozwala zakwalifikować kogoś jako szmatę?

– Załóżmy – zaczęła jedna z kobiet – że ktoś raz w miesiącu wychodzi wieczorem i po dwóch…

– Facetach?

– Drinkach, idioto… Po dwóch drinkach zaczyna flirtować i w efekcie zaciąga kogoś do domu.

– Raz w miesiącu?

– To możliwe.

– To dwunastu facetów rocznie.

– Można i tak na to popatrzeć – zgodziła się kobieta. – To rzeczywiście sporo.

– W sumie stu dwudziestu partnerów w ciągu dziesięciu lat.

– Tyle że nie trwałoby to tak długo, bo prędzej czy później któryś z tych poderwanych gości zostałby na dłużej.

– Skończyłoby się ślubem?

– Przynajmniej w miarę monogamicznym życiem przez rok albo dwa lata, co ograniczyłoby liczbę partnerów, prawda?

W trakcie dyskusji prawie się nie odzywała. Niby po co? Rozmowa toczyła się bez jej pomocy, dzięki czemu mogła spokojnie słuchać i zastanawiać się, jakie miejsce zajmuje na skali między świętą a szmatą.

– Z kotami sprawa jest prostsza – wtrącił jeden z mężczyzn.

– Koty też mogą być szmatami?

Pokręcił głową.

– Chodzi o kobiety i koty. Jeśli kobieta ma jednego, dwa, a nawet trzy koty, to uznaje się ją za miłośniczkę zwierząt. Od czterech kotów wzwyż mówimy o zwariowanej kociarze.

– Tak to działa?

– Właśnie tak. Wygląda na to, że ze szmatami sprawa jest bardziej złożona.

Ktoś stwierdził, że wszystko dodatkowo komplikuje kwestia tego, czy dana kobieta ma męża albo chłopaka. Jeśli nie jest z nikim związana i kilka razy w roku podrywa facetów, to z pewnością nie jest szmatą. Jeśli jest mężatką, a mimo to pozwala sobie na skok w bok, to wszystko zmienia, prawda?

– Porozmawiajmy bardziej osobiście – zaproponował któryś z mężczyzn, zwracając się do jednej z kobiet: – Ilu miałaś partnerów?

– Ja?

– Słuchamy.

– W ostatnim roku?

– Albo w życiu. Sama wybierz.

– Jeśli mam odpowiedzieć na takie pytanie, powinniśmy zamówić następną kolejkę.

Przyniesiono drinki i przyszedł czas na szczere wyznania, choć Jennifer – znali ją właśnie pod takim imieniem, którego od jakiegoś czasu zaczęła konsekwentnie używać – odniosła wrażenie, że prawdomówność rozmówców pozostawia wiele do życzenia.

W końcu przyszła kolej na nią.

– No, Jen? Ilu miałaś?

Czy jeszcze kiedyś spotka tych ludzi? – zadała sobie w duchu pytanie. Pewnie nie. Zatem to bez znaczenia, co odpowie, uznała.

– To zależy – odparła. – Co dokładnie liczymy?

– Co masz na myśli? Na przykład nie bierzemy pod uwagę robienia laski?

– Clinton twierdził, że to się nie liczy.

– Moim zdaniem się liczy.

– A zwalenie komuś konia?

– Nie – orzekł jeden z mężczyzn, a pozostali mu przytaknęli. – Co nie znaczy, że nie jest to przyjemne.

– Więc jakie stosujemy kryterium? Coś musi w coś wejść?

– Tak to wygląda w kwestii formalnej, ale myślę, że to sprawa subiektywna. Liczy się, jeśli ty tak uważasz. Zatem, Jen, ilu ich było?

– A jeśli urwał ci się film i wiesz, że coś się stało, ale niczego nie pamiętasz?

– Tak samo. Liczy się, jeśli sama tak uznasz.

Rozmowa trwała dalej, ale ona się z niej wyłączyła. Myślała, przypominała sobie, analizowała. Ilu mężczyzn mogło usiąść wokół stołu lub ogniska i wymienić opowieści na jej temat? Według niej takie było prawdziwe kryterium, a nie kwestia tego, jakie części anatomii weszły ze sobą w kontakt. Kto mógłby o niej opowiedzieć? Kto mógłby zaświadczyć?

Poczekała, aż gwar rozmów przycichnie.

– Pięciu – odpowiedziała.

– Pięciu? To wszystko? Tylko pięciu?

– Pięciu.

• • •

Umówiła się z Douglasem Pratterem w samo południe w holu jednego z hoteli w śródmieściu, niedaleko jego biura. Przyszła przed czasem i usiadła w miejscu, z którego miała dobry widok na drzwi wejściowe. Doug pojawił się za pięć dwunasta i zobaczyła, jak przystaje, żeby wytrzeć szkła okularów chustką, którą wyjął z kieszeni na piersi. Ponownie założył okulary i zaczął się rozglądać po pomieszczeniu.

Wstała, a wtedy ją zauważył i się uśmiechnął. Zawsze miał uroczy uśmiech, pełen optymizmu i pewności siebie. Przed laty to była jedna z cech, jakie najbardziej w nim lubiła.

Wyszła mu na spotkanie. Poprzedniego dnia miała na sobie ciemnoszary kostium, dziś włożyła żakiet z dopasowaną spódnicą. Nadal był to strój biznesowy, ale bardziej delikatny i kobiecy. Bardziej przystępny.

– Mam nadzieję, że nie masz nic przeciwko, bym cię podwiózł. Jest kilka lokali w okolicy, ale jest tam zbyt tłoczno i za głośno, żeby spokojnie porozmawiać. Poza tym obsługa popędza klientów, a mnie się nie śpieszy. Chyba że jesteś z kimś umówiona wczesnym popołudniem?

Pokręciła głową.

– Miałam pracowity ranek. Wieczorem jestem zaproszona na koktajl, ale do tego czasu jestem wolna jak ptak.

– Nie musimy się śpieszyć. Pewnie mamy wiele spraw do obgadania.

Gdy szli przez hol, ujęła go pod ramię.

• • •

Facet miał na imię Lucas. Od razu zwróciła na niego uwagę, a w jego oczach również zauważyła zainteresowanie, które wyraźnie wzrosło, gdy powiedziała grupie, ilu miała partnerów seksualnych. To on spytał: „Pięciu? To wszystko? Tylko pięciu?”, a kiedy potwierdziła, popatrzył jej w oczy i już nie spuszczał z niej wzroku.

Zabrał ją do innego baru, sympatycznego i spokojnego, w którym mogli lepiej się poznać. Tylko oni dwoje.

Oświetlenie było łagodne, wystrój relaksujący. Pianista grał dyskretnie utwory z musicali, a kelnerka o nieokreślonym akcencie przyjęła zamówienie i przyniosła im drinki. Stuknęli się szklaneczkami i upili po łyku.

– Pięciu – rzekł Lucas.

– Widzę, że to nie daje ci spokoju. A jaka jest twoja szczęśliwa liczba?

– Moja szczęśliwa liczba to sześć.

– Rozumiem.

– Nie wyszłaś za mąż.

– Nie.

– Z nikim nie mieszkałaś.

– Tylko z rodzicami.

– Ale już się od nich wyprowadziłaś?

– Tak.

– Mieszkasz sama?

– Wynajmuję z kimś mieszkanie.

– Z koleżanką?

– Zgadza się.

– A może wy…?

– Mamy osobne łóżka w osobnych pokojach i prowadzimy osobne życie.

– Jasne. Byłaś kiedyś w zakonie albo czymś w tym rodzaju?

Zmierzyła go wzrokiem.

– Pytam, bo jesteś niezwykle atrakcyjna, a kiedy wchodzisz do pomieszczenia, wypełniasz je blaskiem. Na pewno codziennie próbuje cię poderwać mnóstwo facetów. Ile masz lat? Dwadzieścia jeden, dwadzieścia dwa?

– Dwadzieścia trzy.

– I byłaś tylko z pięcioma facetami? Późno dojrzałaś?

– Raczej nie.

– Przepraszam, że tak się dopytuję, choć nie powinienem. Po prostu mnie to fascynuje, nic nie poradzę, chociaż ostatnie, czego chcę, to wprawić cię w zakłopotanie.

Nie czuła się zakłopotana, tylko znudzona. Czy jest jakiś powód, żeby przedłużać tę rozmowę? Dlaczego nie przejść do sedna?

Już wcześniej wysunęła jedną stopę z buta, a teraz uniosła ją i zaczęła masować jego krocze. Sam wyraz jego twarzy był wart opłaty za wstęp.

– Teraz moja kolej na zadawanie pytań – powiedziała. – Mieszkasz z rodzicami?

– Żartujesz, prawda? Oczywiście, że nie.

– Masz współlokatora?

– Ostatnio na studiach, a od tamtej pory minęło już sporo czasu.

– Więc na co czekamy?

• • •

Restauracja, którą wybrał Doug, mieściła się przy Detroit Avenue, na północ od szosy międzystanowej numer siedemdziesiąt pięć. Przechodząc przez parking, zauważyła motel oddalony o dwa budynki i kolejny po drugiej stronie ulicy.

Wewnątrz było ciemno i cicho, a wystrój przywodził jej na myśl bar, do którego zabrał ją Lucas. Nagle przypomniała sobie, jak dotknęła stopą jego krocza i jaką wtedy zrobił minę. Potem napłynęły kolejne wspomnienia, ale się ulotniły. Chwila ta była całkiem przyjemna i chciała z niej korzystać, póki to możliwe.

Zamówiła wytrawnego rob roya. Doug się zawahał, po czym poprosił o to samo. Jako że lokal oferował kuchnię włoską, początkowo chciał zamówić scampi. Po chwili zmienił zdanie i zdecydował się na niewielki stek. Uznał, że w scampi jest pełno czosnku, a chciał uniknąć brzydkiego oddechu.

Rozmowa zaczęła się od spraw teraźniejszych, ale szybko skupiła na przeszłości, tak jak być powinno.

– Zawsze chciałeś zostać prawnikiem – przypomniała.

– Zgadza się, zamierzałem zajmować się prawem karnym, brylować na sali sądowej. Bronić niewinnych. Tymczasem pracuję w korporacji i jeśli kiedykolwiek zobaczę wnętrze sądu, to dlatego, że coś przeskrobię.

– Pewnie ciężko wyżyć z praktyki adwokackiej.

– Niekoniecznie, ale spędza się życie w towarzystwie największych szumowin, próbując za wszelką cenę wybronić ich przed tym, na co zasługują. Oczywiście nie wiedziałem tego, kiedy miałem siedemnaście lat i z wypiekami na twarzy czytałem Zabić drozda.

– Byłeś moim pierwszym chłopakiem.

– A ty moją pierwszą prawdziwą dziewczyną.

Czyżby? A ile miał nieprawdziwych? I co czyniło ją prawdziwą? To, że z nim sypiała?

Czy był prawiczkiem, kiedy po raz pierwszy uprawiali seks? Wtedy się nad tym nie zastanawiała, zbyt skupiona na własnej roli, by zwracać uwagę na jego doświadczenie lub jego brak. Wtedy to nie było istotne, podobnie jak teraz.

Właśnie powiedziała mu, że był jej pierwszym chłopakiem. Tego nie trzeba wyjaśniać; naprawdę był pierwszym, prawdziwym czy nie.

Jednak ona nie była dziewicą. Przekroczyła tę granicę dwa lata wcześniej, mniej więcej miesiąc po swoich trzynastych urodzinach, a zanim zaczęła się spotykać z Dougiem, uprawiała seks w takiej czy innej postaci chyba ze sto razy.

Jednak nie ze swoim chłopakiem. W końcu ojciec nie może być twoim chłopakiem, prawda?

• • •

Lucas mieszkał samotnie w dużej kawalerce w kształcie litery L na ostatnim piętrze nowego budynku.

– Jestem tutaj pierwszym lokatorem – wyjaśnił. – Nigdy wcześniej nie miałem takiego nowiutkiego mieszkania. Zupełnie jakbym je rozdziewiczył.

– Teraz możesz to zrobić ze mną.

– Niezupełnie, ale to coś lepszego. Pamiętasz, jaka jest moja szczęśliwa liczba?

– Sześć.

– Właśnie.

Zastanawiała się, kiedy szóstka stała się jego szczęśliwą liczbą. Wtedy gdy ona przyznała się do pięciu partnerów? Być może, ale to nieistotne. To był niezły tekst, z którego z pewnością Lucas był dumny, gdyż uzyskał pożądany efekt, czyż nie?

Zupełnie jakby mogło mu się nie udać…

Przyrządził im drinki, potem się całowali i z zadowoleniem, ale bez zdziwienia, stwierdziła, że jest między nimi chemia. Oprócz tego pojawiła się ta cudownie podniecająca niepewność, która zawsze towarzyszy takim sytuacjom. Atmosfera była zarazem przesycona seksem i go pozbawiona. Czuła to także wtedy, gdy brakowało chemii, a stosunek miał być w najlepszym przypadku niedbały, a w najgorszym obrzydliwy. Nawet wówczas ogarniało ją podekscytowanie, które stawało się nieporównywalnie większe, gdy seks dobrze się zapowiadał.

Lucas przeprosił i poszedł do łazienki, a ona otworzyła torebkę i znalazła małą niepodpisaną fiolkę, którą trzymała w przegródce na monety. Popatrzyła na nią i na drinka, którego zostawił na stole, ale ostatecznie zostawiła fiolkę w torebce i nie tknęła jego kieliszka.

Okazało się, że to nie miało znaczenia. Kiedy wyszedł z łazienki, sięgnął nie po swojego, ale po jej drinka, a potem było tak, jak się spodziewała: ciekawie, entuzjastycznie i namiętnie. W końcu oderwali się od siebie, zmęczeni i zaspokojeni.

– O rany – powiedział.

– To właściwa reakcja.

– Tak myślisz? Nic lepszego nie przychodzi mi do głowy, ale wydaje mi się, że to za mało. Jesteś…

– Jaka?

– Niesamowita. Nic nie poradzę, muszę to powiedzieć. Trudno uwierzyć, że masz niewielkie doświadczenie.

– Ponieważ jestem zblazowana?

– Nie, ponieważ jesteś taka dobra w te klocki. W dodatku w sposób, który jest całkowitym przeciwieństwem zblazowania. Przyrzekam, że więcej o to nie zapytam, ale naprawdę jest tak, jak mówiłaś? Byłaś tylko z pięcioma mężczyznami?

Skinęła głową.

– No cóż, teraz już z sześcioma.

– To twoja szczęśliwa liczba, prawda?

– Najszczęśliwsza na świecie.

– Dla mnie też.

Cieszyła się, że nie dodała mu niczego do drinka, ponieważ po krótkiej przerwie ponownie się kochali, a gdyby to zrobiła, nic by z tego nie wyszło.

– Nadal sześciu – orzekł później. – Chyba że przyznasz mi dodatkowe punkty.

Odpowiedziała coś cichym, uspokajającym głosem, on też coś powiedział i tak rozmawiali, dopóki nie umilkł. Leżała obok niego, skąpana w znajomej mieszaninie przyjemnych wspomnień i niepewności, aż wreszcie wyślizgnęła się z łóżka, a wkrótce wyszła z jego mieszkania.

Gdy samotnie zjeżdżała windą, powiedziała na głos:

– Pięciu.

• • •

Przed przystawkami kelnerka przyniosła drugą kolejkę rob royów. Potem na stole pojawiła się jej ryba i jego stek, a także kieliszek czerwonego wina dla niego i białego dla niej. Wypiła tylko połowę drugiego drinka i prawie nie tknęła wina.

– Mieszkasz w Nowym Jorku – zagadnął. – Pojechałaś tam od razu po studiach?

Streściła mu swoje losy, udzielając mało konkretnych odpowiedzi, aby się nie zaplątać. Całą opowieść wymyśliła. Nigdy nie była w college’u, a na jej doświadczenie zawodowe składały się krótkie okresy tymczasowej pracy jako kelnerka i pomoc biurowa. Nie zrobiła kariery i pracowała tylko wtedy, kiedy musiała.

A jeśli potrzebowała pieniędzy – nie potrzebowała ich dużo, gdyż nie prowadziła wystawnego życia – cóż, istnieją inne sposoby ich zdobycia poza pracą.

Jednak dzisiaj wcieliła się w gwiazdę korporacji, a jej strój pasował do rzekomego doświadczenia zawodowego. Uczęszczała do uniwersytetu stanowego w Pensylwanii, potem zdobyła dyplom MBA w Whartonie. Następnie zamieszkała w Nowym Jorku i nie mogła zdradzić, co ją przywiodło do Toledo, a nawet w czyim imieniu podróżowała, ponieważ to na razie była tajemnica, a ona obiecała jej dochować.

– To nie jest jakiś wielki sekret, ale sam wiesz. Staram się robić to, co mi każą.

– Jak na dobrego żołnierzyka przystało.

– Właśnie – odparła i posłała mu promienny uśmiech ponad stolikiem.

• • •

– Jesteś moim żołnierzykiem – powiedział kiedyś jej ojciec. – Małym wojownikiem.

W relacjach, o jakich czasami czytywała, ojciec (albo ojczym, wujek, chłopak matki czy nawet sąsiad) zawsze był pijakiem i brutalem, agresywnym dzikusem, który narzucał się bezbronnemu i niechętnemu dziecku. Wpadała we wściekłość, czytając o tych przypadkach. Nienawidziła mężczyzn odpowiedzialnych za kazirodztwo i współczuła poszkodowanym dziewczynkom. Burzyła się w niej krew, pragnęła wyrównać rachunki i dokonać okrutnej, ale sprawiedliwej zemsty. W jej umyśle pojawiały się kolejne scenariusze – kastracja, okaleczenie, wypatroszenie – wszystkie brutalne i bezlitosne, a zarazem bardzo zasłużone.

Jednak jej doświadczenia zdecydowanie różniły się od tego, o czym czytała.

W najwcześniejszych wspomnieniach siedziała ojcu na kolanach, a on jej dotykał, poklepywał, pieścił. Czasami towarzyszył jej podczas kąpieli, aby się upewnić, że dokładnie się namydliła i opłukała. Czasami układał ją do snu, po czym siedział przy łóżku i głaskał ją po głowie, dopóki nie usnęła.

Czy jego dotyk kiedykolwiek był nieodpowiedni? Z perspektywy czasu uważała, że zapewne tak, ale wtedy nie zdawała sobie z tego sprawy. Wiedziała, że kocha swojego tatusia, on kocha ją, a do łączącej ich więzi nie ma dostępu nawet jej matka. Nigdy świadomie nie pomyślała, że jest w tej sytuacji coś niewłaściwego.

Pewnego wieczoru, gdy miała trzynaście lat, a jej ciało zaczęło się zmieniać, przyszedł do jej łóżka i wślizgnął się pod kołdrę. Potem ją przytulał, dotykał i całował. To przytulanie, dotykanie i całowanie było inne niż wcześniej. Od razu to zauważyła i wiedziała, że to będzie ich tajemnica, o której nie będzie mogła nikomu powiedzieć. Jednak tamtej nocy nie przekroczył granic. Był bardzo delikatny, tak jak zawsze, i uwodził ją stopniowo. Kiedyś czytała o tym, jak Indianie z wielkich równin obłaskawiali dzikie konie. Nie łamali ich woli, ale powoli przekonywali je do siebie. Od razu przypomniały jej się tamte opisy, ponieważ właśnie tak ojciec zmienił ją z dziecka, które grzecznie siedziało mu na kolanach, w chętną i pełną entuzjazmu kochankę.

Nie złamał jej woli, ale ją rozbudził.

Odwiedzał ją każdej nocy przez kilka miesięcy, a gdy w końcu odebrał jej dziewictwo, już dawno nie była niewinna, ponieważ dokładnie ją wyszkolił w miłosnych technikach. Tamtej nocy, kiedy przeprowadził ją na drugą stronę, nie poczuła bólu. Była doskonale przygotowana i chętna.

Poza łóżkiem traktowali się tak samo jak zawsze.

– Nie możemy się z niczym zdradzić – wyjaśnił. – Nikt by nie zrozumiał tego, jak się kochamy. Dlatego nie możemy pozwolić, żeby ktokolwiek się domyślił. Gdyby twoja matka się dowiedziała…

Nie musiał kończyć tego zdania.

– Pewnego dnia wsiądziemy razem do samochodu i pojedziemy do jakiegoś miasta, w którym nikt nas nie zna – obiecywał. – Wtedy oboje będziemy starsi i różnica wieku pomiędzy nami nie będzie tak widoczna, zwłaszcza jeśli trochę cię postarzymy strojem, a ja się ogolę. Zamieszkamy razem, pobierzemy się i nikt się w niczym nie połapie.

Próbowała to sobie wyobrazić. Czasami wierzyła, że to możliwe i w końcu się spełni, a czasami wydawało jej się, że to jedna z bajek, jakie dorośli opowiadają dzieciom, tak jak historie o Świętym Mikołaju czy dobrej wróżce.

– Na razie musimy być żołnierzami – powtarzał. – Jesteś moim żołnierzykiem, prawda? Prawda?

• • •

– Od czasu do czasu wpadam do Nowego Jorku – powiedział Doug Pratter.

– Pewnie razem z żoną przylatujecie, zatrzymujecie się w ładnym hotelu, idziecie obejrzeć kilka przedstawień.

– Ona nie lubi latać.

– A kto lubi? W głowie się nie mieści, do czego nas teraz zmuszają w imię bezpieczeństwa, i jest coraz gorzej. Najpierw zaczęli nam dawać plastikowe sztućce do posiłków w samolocie, ponieważ nie ma niczego bardziej niebezpiecznego niż terrorysta z metalowym widelcem. Potem w ogóle przestali podawać jedzenie, żebyśmy nie mogli narzekać na plastikowe sztućce.

– Kiepska sprawa. To krótki lot, więc jakoś wytrzymuję. Po prostu otwieram książkę i po chwili jestem w Nowym Jorku.

– Sam.

– Podróżuję w interesach. Niezbyt często, ale od czasu do czasu mi się zdarza. Mógłbym bywać częściej, gdybym miał powód.

– Naprawdę?

– Ostatnio przeważnie rezygnuję z wyjazdów – rzekł, unikając jej spojrzenia. – Widzisz, kiedy już załatwię wszystkie sprawy, nie wiem, co ze sobą zrobić. Byłoby inaczej, gdybym tam kogoś znał.

– Znasz mnie.

– Racja – zgodził się, ponownie patrząc jej w oczy. – Racja. Znam ciebie, prawda?

• • •

Przez lata wiele czytała o kazirodztwie. Nie uważała swoich zainteresowań za kompulsywne czy obsesyjne, raczej sądziła, że bardziej patologiczną sytuacją byłby brak zainteresowania tematem.

Szczególnie zapadła jej w pamięć jedna sprawa. Pewien mężczyzna miał trzy córki i nawiązał seksualne relacje z dwiema z nich. Nie był tak biegły w sztuce uwodzenia jak jej ojciec, więc zachowywał się brutalnie. Był wdowcem i oznajmił dwóm starszym córkom, że ich obowiązkiem jest zająć miejsce matki. Dziewczynki czuły, że robią coś złego, ale jednocześnie wierzyły, że to ich obowiązek, więc się podporządkowały.

Jak można się było spodziewać, to doświadczenie pozostawiło w ich psychice trwałe rany, tak jak w przypadku większości ofiar molestowania.

Jednak najbardziej ucierpiała najmłodsza siostra. Uznała, że coś jest z nią nie w porządku, ponieważ tata jej nie tknął. Może była brzydka? Może niedostatecznie kobieca? Czyżby było w niej coś obrzydliwego?

Kurczę, co jest z nią nie tak? Dlaczego on jej nie chce?

• • •

Kiedy opróżnili talerze, Doug zaproponował kieliszek brandy.

– Raczej nie – odparła. – Zazwyczaj nie piję o tak wczesnej porze.

– Ja też nie, ale taka okazja wymaga, by ją uczcić.

– Rozumiem.

– Zamówimy kawę? Nie chcę, żebyśmy już kończyli.

Zgodziła się, że to dobry pomysł. Kawa okazała się pyszna i stanowiła właściwe zwieńczenie dobrego posiłku. Lepsze, niż można się było spodziewać na przedmieściach Toledo.

Skąd on zna to miejsce? Przychodzi tutaj z żoną? Raczej w to wątpiła. Może przyprowadza inne kobiety? To też wydawało się mało prawdopodobne. Może usłyszał o nim przy dystrybutorze wody w biurze. „Zabrałem ją do makaroniarza przy Detroit Avenue, potem jeszcze wpadliśmy do Comfort Inn i dziewczyna była gotowa”.

Coś w tym rodzaju.

– Nie chcę wracać do biura – wyznał. – Pojawiłaś się w moim życiu po tylu latach. Nie jestem gotowy, żebyś znów z niego zniknęła.

To ty odszedłeś, sprostowała w myślach. Prosto do Bowling Green. Jednak zamiast tego powiedziała:

– Moglibyśmy pojechać do mojego hotelu w śródmieściu…

– Po drugiej stronie ulicy jest przyjemne miejsce.

– Naprawdę?

– Holiday Inn.

– Myślisz, że o tej godzinie mają wolny pokój?

Udało mu się jednocześnie wyglądać na zakłopotanego i zadowolonego z siebie.

– Tak się składa, że go zarezerwowałem.

• • •

Cztery miesiące przed jej osiemnastymi urodzinami wszystko się zmieniło.

Wtedy jeszcze nie w pełni zdawała sobie z tego sprawę, ale od pewnego czasu sytuacja ulegała zmianie. Ojciec rzadziej odwiedzał ją w łóżku, czasem tłumaczył, że jest zmęczony po ciężkim dniu w pracy albo musi posiedzieć do późna nad dokumentami, które przyniósł do domu, a czasami w ogóle nie kłopotał się wyjaśnieniami.

Pewnego popołudnia zabrał ją na przejażdżkę. Czasami takie wypady kończyły się w motelu, więc spodziewała się, że tym razem będzie podobnie. Gdy tylko wycofał samochód z podjazdu, położyła mu dłoń na kolanach i zaczęła go głaskać, czekając na reakcję.

Odepchnął jej rękę.

Zastanawiała się, dlaczego to zrobił, ale nie zapytała. On także milczał podczas dziesięciominutowej jazdy podmiejskimi ulicami. Potem ostro skręcił na parking przed centrum handlowym i zatrzymał auto przed zamkniętą kręgielnią.

– Jesteś moim żołnierzykiem, prawda? – spytał.

Pokiwała głową.

– Zawsze nim będziesz, ale musimy przestać. Stałaś się dorosłą kobietą, musisz mieć swoje życie, nie mogę tego dalej robić…

Prawie go nie słuchała. Te słowa obmywały ją jak strumień bełkotu, a docierało do niej tylko to, co się pod nimi kryło: „Już cię nie chcę”.

Kiedy skończył mówić, odczekała chwilę, upewniając się, że nie powie nic więcej, po czym, domyślając się, że czeka na jej reakcję, oznajmiła:

– Dobrze.

– Wiesz, że cię kocham – dodał.

– Wiem.

– Nikomu nie mówiłaś, prawda?

– Nigdy.

– Jasne. Jesteś wojownikiem i zawsze wiedziałem, że mogę na tobie polegać.

W drodze powrotnej spytał ją, czy ma ochotę na lody. Pokręciła głową, więc odwiózł ją do domu.

Wysiadła z samochodu i poszła do swojego pokoju. Położyła się na łóżku i zaczęła przewracać kartki książki, nie zwracając uwagi na ich zawartość. Po kilku minutach przerwała i usiadła, skupiając wzrok na punkcie na ścianie, gdzie tapeta była krzywo przyklejona.

Myślała o Dougu, swoim pierwszym prawdziwym chłopaku. Naturalnie ojciec wiedział, że się spotykają, ale nie miał pojęcia o ich intymnej relacji. Oczywiście nigdy nie wspomniała ani słowem o tym, co robiła z ojcem, ani Dougowi, ani nikomu innemu.

Te dwa związki były zupełnie nieporównywalne. Teraz miały ze sobą coś wspólnego, ponieważ oba się zakończyły. Rodzina Douga przeprowadziła się do Ohio i młodzi coraz rzadziej wymieniali listy, a ojciec już nie chciał uprawiać z nią seksu.

Wydarzy się coś bardzo złego. Przeczuwała to.

• • •

Kilka dni później po szkole odwiedziła koleżankę Rosemary, która mieszkała przy Convington Street, zaledwie kilka przecznic dalej. Miała trzech braci i dwie siostry, a każdy, kto do niej przychodził, zostawał na kolację.

Chętnie przyjęła zaproszenie. Mogła wrócić do domu, ale nie miała ochoty. Nie nabrała jej także kilka godzin później.

– Żałuję, że nie mogę u ciebie zostać na noc – wyznała. – Moi rodzice dziwnie się zachowują.

– Zaczekaj, spytam mamę.

Musiała zadzwonić do domu i poprosić o pozwolenie.

– Nikt nie odbiera. Może wyszli. Jeśli pani chce, to sobie pójdę.

– Zostań – zdecydowała matka Rosemary. – Możesz zatelefonować przed snem, a jeśli nadal nikt nie będzie odbierał, to znaczy, że nie ma ich w domu, więc nikt nie będzie za tobą tęsknił, prawda?

Rosemary miała w pokoju dwa łóżka i szybko zasnęła na swoim posłaniu. Kit, która leżała metr od niej, nagle pomyślała, że ojciec Rosemary wejdzie do sypialni i wślizgnie się do łóżka córki, ale oczywiście nic takiego się nie stało i Kit usnęła.

Rano wróciła do domu, ale już po chwili zrozpaczona zadzwoniła do koleżanki. Matka Rosemary uspokoiła ją i zatelefonowała na policję, żeby zgłosić śmierć jej rodziców. Następnie przyszła do jej domu. Gdy pojawiła się policja, wszystko się wyjaśniło. Ojciec zastrzelił matkę, po czym odebrał sobie życie.

– Czułaś, że dzieje się coś złego – powiedziała matka Rosemary. – Dlatego przyjęłaś zaproszenie na kolację i chciałaś u nas przenocować.

– Kłócili się – wyjaśniła – ale inaczej niż zwykle. To nie była normalna sprzeczka. Boże, to moja wina, prawda? Powinnam była coś zrobić. Przynajmniej coś powiedzieć.

Wszyscy zapewnili ją, że to bzdura.

• • •

Po wyjściu z nowiutkiej kawalerki Lucasa wróciła do swojego starszego, mniej imponującego wynajętego mieszkania, gdzie zaparzyła kawę i usiadła przy stole w kuchni z ołówkiem i kartką. Zapisała cyfry od pięciu do jednego, a obok każdej z nich umieściła nazwisko albo przynajmniej imię. W kilku miejscach dodała krótki opis. Przy cyfrze pięć napisała:

„Powiedział, że ma na imię Sid. Ziemista cera, przerwa między górnymi siekaczami. Spotkałam go w Filadelfii w barze przy Race Street (?), poszliśmy do jego pokoju hotelowego, nie pamiętam nazwy. Zniknął, kiedy spałam”.

Hm. Sida trudno będzie odnaleźć. Nawet nie wiadomo, gdzie zacząć szukać.

Wpis na dole listy był prostszy i bardziej konkretny. „Douglas Pratter. Ostatni znany adres: Bowling Green. Prawnik? Sprawdzić na Google”.

Włączyła laptop.

• • •

Pokój w Holiday Inn przy Detroit Avenue znajdował się na trzecim piętrze na tyłach budynku. Gdy zaciągnęli zasłony, zamknęli drzwi i pośpiesznie zdjęli ubrania oraz odrzucili pościel, przez kilka minut wydawało jej się, że znów ma piętnaście lat i jest w łóżku ze swoim pierwszym chłopakiem. Smakowała podobną słodycz w jego pocałunkach, czuła podobną surowość i pośpiech w jego zalotach.

Złudzenie nie trwało długo i wkrótce przeszli do seksu, w którym oboje mogli się poszczycić dużą biegłością. Tym razem pieścił ją ustami, czego nigdy nie robił, gdy mieli po kilkanaście lat, i przez chwilę pomyślała, że zmienił się w jej ojca, który robił to bez przerwy.

Potem długo milczeli, aż wreszcie Doug odezwał się pierwszy.

– Nawet nie wiesz, jak często się zastanawiałem.

– Jak to by było znów spróbować?

– Jasne, ale nie tylko. Jak by się potoczyły nasze losy, gdybym się wtedy nie przeprowadził. Co by z nami było, gdybyśmy mieli szansę ułożyć sobie razem życie.

– Zapewne to samo, co z większością szkolnych par. Bylibyśmy razem jeszcze przez jakiś czas, a potem rozstalibyśmy się i każde poszłoby w swoją stronę.

– Być może.

– Albo zaszłabym w ciążę, pobralibyśmy się, a dziś już bylibyśmy po rozwodzie.

– Niewykluczone.

– Albo nadal bylibyśmy razem, śmiertelnie sobą znudzeni, a ty pieprzyłbyś się z kimś nowym w jakimś motelu.

– Boże, kiedy stałaś się taka cyniczna?

– Masz rację, źle zaczęłam. To może inaczej. Gdyby twój ojciec nie zabrał was do Bowling Green, pozostalibyśmy parą, a łączące nas uczucie zmieniłoby się z nastoletniego zauroczenia w dojrzałą miłość, jaka zawsze była nam pisana. Poszedłbyś na studia, a ja dołączyłabym do ciebie zaraz po ukończeniu szkoły średniej. Kiedy uzyskałbyś dyplom prawnika, ja miałabym w kieszeni licencjat, więc zostałabym sekretarką w twojej kancelarii. Pobralibyśmy się i dziś mielibyśmy jedno dziecko, czekali na drugie, a nasza miłość pozostałaby niewzruszona i namiętna jak zawsze. – Patrzyła na niego szeroko otwartymi oczami. – Tak lepiej?

Ciężko było odczytać wyraz twarzy Douga. Wydawało się, że chce coś powiedzieć, ale wtedy ona odwróciła się w jego stronę i przesunęła dłonią po jego boku, a perspektywa dalszego cudzołóstwa zamknęła mu usta. Cokolwiek zamierzał powiedzieć, będzie to musiało poczekać.

• • •

– Lepiej już pójdę – rzekł, wstając z łóżka, po czym zaczął grzebać w ubraniach, które rzucił na krzesło.

– Nie uważasz, że najpierw powinieneś wziąć prysznic? – spytała.

– O Jezu. Tak, chyba masz rację.

Potrafił zabrać ją na lunch i z wyprzedzeniem zarezerwować pokój, ale najwidoczniej nie był na tyle bystry, aby zmyć jej ślad przed powrotem do domowego ogniska, pomyślała. Może takie przygody nie były dla niego chlebem powszednim? – zadała sobie w duchu pytanie. Była pewna, że próbował szczęścia podczas podróży służbowych, na przykład tych niezwykle samotnych wypraw do Nowego Jorku, ale po krótkich eskapadach nie musiał się kąpać, ponieważ wracał do swojego pokoju hotelowego, a nie do niczego niepodejrzewającej żony.

Zaczęła się ubierać. Nikt na nią nie czekał, więc mogła wziąć prysznic w motelu. Jednak po chwili zmieniła zdanie i kiedy wyszedł z łazienki, owinięty ręcznikiem w pasie, wciąż była naga.

– Masz, wypij to – powiedziała, podając mu szklankę wody.

– Co to jest?

– Woda.

– Nie chce mi się pić.

– Po prostu się napij, dobrze?

Wzruszył ramionami i opróżnił szklankę. Następnie podniósł bokserki i spróbował je włożyć, ale zaczął tracić równowagę. Chwyciła go za rękę i zaprowadziła do łóżka, a on usiadł i powiedział, że źle się czuje. Wtedy zabrała mu bokserki, pomogła mu się położyć i patrzyła, jak z trudem usiłuje zachować przytomność.

Położyła mu na twarzy poduszkę i na niej usiadła. Czuła, jak próbuje się pod nią poruszać, i patrzyła, jak bezsilnie drapie prześcieradło oraz napina mięśnie łydek. Kiedy znieruchomiał, siedziała na nim jeszcze przez kilka minut, aż dolną częścią jej ciała wstrząsnął słaby, mimowolny dreszcz.

Co to było? Może jej orgazm, a może jego zgon. Trudno powiedzieć, zresztą czy to ważne?

Kiedy wstała, nie żył. Nic dziwnego. Ubrała się, usunęła z pokoju wszystkie ślady swojej obecności i przełożyła całą jego gotówkę z portfela do torebki. Kilkaset dolarów w dziesiątkach i dwudziestkach oraz studolarowy banknot na czarną godzinę, wetknięty za prawo jazdy. Mogła go przegapić, ale już dawno nauczyła się, że portfel mężczyzny trzeba bardzo dokładnie przeszukać.

Oczywiście nie chodziło jej o pieniądze, ale skoro oni nie mogli zabrać ich ze sobą, to dlaczego nie miałyby trafić do niej?

• • •

Oto co się stało. Tamtego ostatniego ranka, wkrótce po jej wyjściu do szkoły, ojciec i matka się pokłócili, po czym ojciec wziął pistolet, który trzymał w zamkniętej szufladzie biurka, i zastrzelił żonę. Następnie wyszedł z domu i udał się do biura, gdzie nikomu nic nie powiedział, chociaż jeden ze współpracowników zwrócił uwagę na to, że sprawia wrażenie zmartwionego. Po południu wrócił do domu, gdzie leżały wciąż nieodkryte zwłoki żony. Znalazł tam broń (chyba że nosił ją przy sobie przez cały dzień), włożył lufę do ust i przestrzelił sobie głowę.

Tyle że tak wcale nie było; to jedynie wersja, którą przyjęła policja. Tak naprawdę to ona zastrzeliła matkę przed wyjściem do szkoły, a zaraz po powrocie zadzwoniła na komórkę ojca i poprosiła, żeby przyjechał, twierdząc, że stało się coś ważnego. Od razu jej posłuchał. W pewnej chwili miała ochotę zmienić zdanie, ale co mogła zrobić, skoro w sąsiednim pokoju leżały zwłoki matki? Dlatego go zastrzeliła i odpowiednio spreparowała dowody, po czym poszła w odwiedziny do Rosemary.

Koniec i kropka.

• • •

Z okna motelu widać było samochód Douga. Zaparkował za budynkiem i weszli tylnymi schodami, nie zbliżając się do recepcji. Dzięki temu nikt jej nie widział, ani wtedy, ani teraz, gdy podeszła do jego auta, otworzyła je jego kluczykami i odjechała w stronę śródmieścia.

Wolałaby zostawić samochód obok motelu, ale auto, które wynajęła, stało przy Crowne Plaza i musiała do niego dotrzeć. W Toledo nie można po prostu złapać taksówki na rogu, a nie chciała po nią dzwonić. Dlatego pojechała w okolice parkingu, na którym zostawiła swoją hondę, zaparkowała jego volvo przy nieopłaconym parkometrze, po czym z pomocą chustki, którą czyścił okulary, wytarła odciski palców.

Wsiadła do hondy i ruszyła w stronę motelu, w którym się zatrzymała. W połowie drogi zorientowała się, że nie ma potrzeby tam jechać. Rano się spakowała i nie pozostawiła w pokoju żadnych śladów swojej obecności. Nie wymeldowała się, dając sobie możliwość powrotu, ale niby w jakim celu? Tylko po to, żeby wziąć prysznic?

Powąchała się. Bez wątpienia przydałaby się jej kąpiel, ale nie śmierdziała aż tak bardzo, by ludzie się od niej odsuwali. Poza tym podobało jej się, że nadal nim pachnie.

Zresztą im szybciej dotrze na lotnisko, tym prędzej wyniesie się z Toledo.

• • •

Udało jej się złapać samolot do Denver z międzylądowaniem w Cincinnati, który odlatywał o szesnastej osiemnaście. Zamierzała na jakiś czas zatrzymać się w Denver, póki nie postanowi, dokąd chce pojechać.

Nie zrobiła rezerwacji ani nie ustaliła celu podróży, po prostu wsiadła na pokład pierwszego samolotu. Podczas lotu z Toledo do Cincinnati na pokładzie było prawie pusto, miała więc cały rząd siedzeń dla siebie. Podróż z Cininnatti do Denver spędziła na środkowym fotelu, wciśnięta pomiędzy grubą kobietę, która wyglądała na przerażoną, a mężczyznę, który cały czas pisał coś na laptopie i rozpychał się łokciami.

Nie była to najprzyjemniejsza podróż w jej życiu, ale jakoś wytrzymała. Zamknęła oczy i skupiła się na swoich myślach.

• • •

Po pogrzebie rodziców i załatwieniu formalności spadkowych, gdy odebrała dyplom ukończenia szkoły średniej, a pośrednik nieruchomości wystawił dom rodzinny na sprzedaż, co pozwoliło jej uzyskać kilka tysięcy dolarów zysku po zamknięciu obu hipotek, spakowała wszystko, co mogła, do jednej z walizek ojca i wsiadła do autobusu.

Nie wróciła do nazwiska Tolliver i do czasu krótkiego, ale satysfakcjonującego spotkania po latach z Douglasem Pratterem ani razu go nie używała.

W kolejce po bagaż jakiś biznesmen z Wichita powiedział jej, że przed wybudowaniem międzynarodowego portu lotniczego w Denver znacznie łatwiej było dostać się do miasta i je opuścić.

– Oczywiście Stapleton nie było idealne, ale od Brown Palace dzieliła je szybka i tania przejażdżka taksówką. Nowe lotnisko znajduje się na samym środku prerii.

Stwierdziła, że to zabawne, że wspomniał o hotelu Brown Palace, bo właśnie tam zamierzała się zatrzymać. Nic więc dziwnego, że zaproponował wspólną podróż taksówką, a gdy dotarli na miejsce i chciała pokryć połowę opłaty za kurs, nie zgodził się na to.

– Moja firma za wszystko płaci – wyjaśnił. – Jeśli naprawdę chce mi pani podziękować, to proszę dać się zaprosić na kolację.

Kusząca propozycja, ale odmówiła, tłumacząc, że zjadła obfity lunch i ma ochotę się przespać.

– Jeśli zmieni pani zdanie, proszę zadzwonić do mojego pokoju. A jeżeli mnie tam nie będzie, to zapewne znajdzie mnie pani w barze.

Nie miała rezerwacji, ale w hotelu znalazł się wolny pokój.

Usiadła w fotelu, trzymając w dłoni szklankę wody z kranu. Brown Palace korzystał z własnej studni artezyjskiej i szczycił się wysoką jakością wody, nie mogła więc jej sobie odmówić.

„Po prostu się napij”, zwróciła się do Douga, a on jej posłuchał. Dziwne, ale mężczyźni zazwyczaj to robili.

„Pięciu”, powiedziała Lucasowi, który koniecznie chciał zostać numerem szóstym. Jednak udało mu się to tylko na kilka minut, ponieważ lista składa się wyłącznie z mężczyzn, którzy mogą usiąść przy mitycznym stole i opowiadać o tym, że ją mieli, a do tego trzeba być żywym. Dlatego Lucas wypadł z niej, gdy wybrała nóż z jego kuchni i wbiła mu go między żebra, trafiając w serce. Zniknął ze spisu, nawet nie otwierając oczu.

Po śmierci rodziców nie sypiała z nikim, dopóki nie skończyła szkoły i na dobre nie wyprowadziła się z domu. Potem znalazła pracę jako kelnerka i pewnego wieczoru kierownik zabrał ją na drinka, upił, po czym dopuścił się czegoś, co można uznać za gwałt. Niewiele pamiętała i dlatego nie potrafiła tego jasno ocenić.

Kiedy następnego dnia spotkali się w pracy, puścił do niej oko i poklepał ją po pupie, a wtedy coś przyszło jej do głowy i wieczorem poprosiła, by zabrał ją na przejażdżkę. Zatrzymali się przy polu golfowym, a ona z zaskoczenia roztrzaskała mu głowę łyżką do opon.

Proszę bardzo, pomyślała. Teraz jest tak, jakby gwałt – jeśli to rzeczywiście był gwałt, ale czy to ważne? – nie miał miejsca.

Mniej więcej miesiąc później, w innym mieście, rozmyślnie poderwała faceta w barze, a potem pojechała do jego domu, poszła z nim do łóżka, zabiła go, okradła i zostawiła. W ten sposób ustanowiła pewien schemat działania.

Czterokrotnie zrywała z tym schematem, a ta czwórka dołączyła do Douga Prattera na jej liście. Dwaj, Sid z Filadelfii i Peter z Wall Street, uszli z życiem, ponieważ za dużo wypiła. Sid zniknął, zanim się obudziła. Peter został i miał ochotę na poranny seks, a wtedy ona wsypała do butelki z wódką kryształki, które zamierzała dodać do jego drinka poprzedniego wieczoru. Odjechała, zastanawiając się, kto wypije wódkę. Peter? Następna dziewczyna, którą zaciągnie do domu? Oboje?

Podejrzewała, że wcześniej czy później przeczyta o tym w gazecie, ale jeśli nawet pojawiła się jakaś notatka prasowa, to ją przegapiła, i nie była pewna, czy Peter zasłużył na miejsce na jej liście.

Nie byłoby trudno to sprawdzić, a gdyby okazało się, że wciąż na niej jest, to mogła temu zaradzić. Znacznie trudniej byłoby znaleźć Sida, ponieważ znała tylko jego imię, które równie dobrze mógł wymyślić. Poza tym spotkała go w Filadelfii, ale był już wtedy zameldowany w hotelu, co oznaczało, że przyjechał z innego miasta, zatem wiedziała jedynie, gdzie z pewnością nie mieszka.

Znała imiona i nazwiska pozostałych dwóch mężczyzn ze swojej listy. Graham Weider pochodził z Chicago, a spotkała go w Nowym Jorku, gdzie zabrał ją na lunch, a potem do łóżka, po czym szybko się jej pozbył, twierdząc, że ma pilne spotkanie i zobaczą się później. Jednak więcej się nie pojawił, a w recepcji jego hotelu dowiedziała się, że wyjechał.

Poszczęściło mu się, podobnie jak Alvinowi Kirkaby’emu, żołnierzowi piechoty na przepustce przed wyjazdem do Iraku. Gdyby o tym wiedziała, w ogóle by go nie podrywała, lecz nie była pewna, co ją powstrzymało przed zgotowaniem mu takiego samego losu jak pozostałym mężczyznom, którzy pojawili się w jej życiu. Współczucie? Patriotyzm? Obie możliwości wydawały się wątpliwe, a gdy zastanawiała się nad tym później, doszła do wniosku, że darowała mu życie tylko dlatego, że był żołnierzem. Mieli ze sobą coś wspólnego, w końcu czyż nie była żołnierzykiem swojego ojca?

Może zginął podczas misji? Pewnie mogłaby to sprawdzić i wtedy zdecydować, co dalej zrobić.

Jednak Graham Weider nie mógł się poszczycić statusem kombatanta, chyba żeby uznać go za korporacyjnego wojownika. Jego nazwisko nie było unikalne, ale również niezbyt rzadkie. Poza tym z pewnością go nie wymyślił, ponieważ spytała o nie w recepcji. Graham Weider z Chicago. Gdyby się postarała, bez trudu by go odnalazła.

Z nich wszystkich największym wyzwaniem będzie Sid. Przypominała sobie wszystko, co o nim wiedziała, i zastanawiała się, jak poprowadzi swoje śledztwo. Potem nalała sobie kolejne pół szklaneczki wody z Brown Palace i doprawiła ją buteleczką johnny’ego walkera z barku. Usiadła z drinkiem i pokręciła głową, rozbawiona własnym zachowaniem. Grzebała się, odwlekała wizytę pod prysznicem, jakby nie chciała zmyć z siebie śladów po seksie z Dougiem.

Była jednak zmęczona i z pewnością nie chciała obudzić się rano pokryta jego zapachem. Rozebrała się i długo nie wychodziła spod strumienia wody, a potem jeszcze przez chwilę stała obok wanny i patrzyła, jak woda znika w odpływie.

Czterech, pomyślała. Zanim się obejrzy, znów będzie dziewicą.

David Corbett i Luis Alberto Urrea

Kto mi ukradł małpkę?

Z: „Lone Star Noir”

Port Arthur

Naprawdę umiesz narobić zamieszania?

Beau Jocque i Zydeco Hi-Rollers

Gdy później Chester cofał się myślą do tej chwili, nie miał pewności, czy rzeczywiście coś słyszał, bo w pamięci utkwiło mu raczej doznanie niż sam odgłos – zgrzyt klucza otwierającego drzwi do piekła.

Byli w połowie coveru Big Legs, Tight Skirt, a Chester pieścił robiony na zamówienie akordeon Gabbanelli Cajun King, z którego korzystał podczas pierwszych utworów. Był sobotni wieczór w starej knajpie Diamond 21. Niektórzy tancerze mieli na sobie stroje rodem z westernu, nawet stetsony i spódnice z krynolinami. Reszta była ubrana w typowe ciuchy spotykane w Zatoce Meksykańskiej – koszulki bez rękawów, nisko opuszczone dżinsy, sukienki tak przylegające do ciała, że nawet ślepiec by zapłakał. Kowbojski kontyngent ustawił się do tańca w trzech rzędach, pozostali zaś kołysali się, jak im w duszy grało. Kobiety podnosiły włosy z karku, mężczyźni zaczesywali do tyłu wilgotne loki. Zespół płynnie zmieniał tempo, ale potrafił też uderzyć w bluesową nutę, jakby John Lee Hooker wspólnie z Rockin’ Dopsie oddawali hołd Profesorowi Longhairowi. To jest to. Środek nocy we wschodnim Teksasie, dzika i modna muzyka zagrana z czadem, upał na sali i tłum zamroczony rytmem, ale wciąż pragnący więcej.

I wtedy ten dźwięk. Bez wątpienia dobiegał z zewnątrz, niczym cuchnący siarką donośny chichot samego diabła – charakterystyczny ryk dieslowskiego silnika rzędowego, zamontowanego z tyłu przebudowanego autobusu spółki Red Diamond. Chester nawet poczuł woń oleiście czarnych spalin i usłyszał stłumiony grzechot rozrzucanego żwiru, gdy pojazd wyrwał z parkingu.

O nie, pomyślał, mrugając jak człowiek, który budzi się z idiotycznego snu. Taki autobus, w dwóch odcieniach miedzi i czerni, idealnie pasujący nie tylko do przyczepki ze sprzętem, ale także do jego butów ze skóry strusia – w stu procentach oryginalny. Ostatnie wspomnienie dni, gdy nie brakowało pieniędzy na ropę, Chester miał przytulny dom na palach w parafii Cameron (zanim huragan przeniósł go do Belize), kluby hojnie płaciły, Beau Jocque jeszcze żył i koncertował po całym kraju, a dobra kapela przygrywająca do tańca w stylu chanky-chank mogła zarobić furę dolców. Oto czym był ten autobus dla imperium Chestera Richarda – ostatnim podpisem na niewyraźnej, przerywanej linii.

Jednak nie to złamało mu serce.

Wspomniał Lorenę.

Palce znieruchomiały na klawiszach z macicy perłowej, a kropla potu, gruba jak trzmiel, rozprysła się na akordeonie z honduraskiego palisandru. Miał na sobie obcisłą skórzaną kamizelę, starannie skrojoną i wymierzoną w Lafayette, dzięki czemu miech nie szczypał go w sutki. Pod spodem był mokry od potu.

Reszta zespołu, nie zdając sobie z niczego sprawy, grała dalej. Tancerze nieprzerwanie wirowali, pochylali się i szurali nogami. Chester zerknął w upstrzone pleśnią lustro nad sceną, jakby spodziewał się, że zobaczy w nim ostatni uśmiech nadziei. Mgła przesłoniła jego odbicie.

Odwrócił się plecami do parkietu i gestem nakazał zespołowi przerwać. Geno, który grał łyżkami na tarze, zgubił rytm. Skillet, perkusista, również się zawahał. Muzyka straciła impet i zgasła.

– Nie słyszeliście? – Patrzyli na niego wytrzeszczonymi oczami. – Ktoś nam właśnie, kurwa, ukradł furgon.

• • •

Dwie godziny później siedział w pobliskiej jadłodajni, czekając, aż Geno i Skillet przyprowadzą samochód, a za moskitierami panowała całkowita ciemność. Jeden wiatrak brzęczał w drzwiach, odstraszając osy i komary, drugi stał na wiekowym kontuarze, mieląc gęste gorące powietrze, w którym unosiła się słodka woń ropy, docierająca znad kanału morskiego. W chłodni na zapleczu kucharz głowił się nad kondensatorem. Goła żarówka kołysała się na wietrze, rzucając blask, od którego kręciło się w głowie.

Chester, spragniony tytoniu i oblepiony mokrą koszulą, odchylił się do tyłu na krześle i udawał, że słucha. Kobiecie nie zamykały się usta. Gdyby tylko miał odrobinę red mana! Psiakrew, nadałby się jakikolwiek tytoń, nawet badziewie ze stacji benzynowej, byle zawierało trochę mięty. Inni właściciele klubów w takiej sytuacji wychodzili, domagając się zwrotu całej zapłaty, po czym dostawali połowę, tak że obie strony były stratne. Jednak ta kobieta postanowiła zostać.

Pamiętał ją z pierwszej części potańcówki, gdy sunęła razem z pozostałymi w wielkim kręgu poruszającym się przeciwnie do ruchu wskazówek zegara, za partnera mając jakiegoś wypomadowanego robola. Nic dziwnego, że się rozdzielili. Miedziane piegi znaczyły jej dekolt, który od czasu do czasu ocierała białą papierową serwetką. Włosy miała w kolorze piaskowobursztynowym i nosiła je spięte na czubku głowy w niedbały kok przytrzymywany za pomocą dwóch pałeczek, a kilka kręconych pasemek zwisało jak luźny dodatek. W innym czasie i miejscu mógłby jej powiedzieć: „Założę się, że smakujesz jak ryżowy deser, kochana”.

Chester wycierpiał trzy małżeństwa i przetrwał tyle samo rozwodów, a rozmowy z prawnikami zajęły mu więcej czasu niż miłość. Lubił patrzeć na kobiety, miał na nie nienasycony apetyt i był bardzo nerwowy, a jego życie uczuciowe legło w gruzach – jeden z sędziów nazywał go Huraganem ze względu na skłonności do czystej, brutalnej i obojętnej destrukcji. Żadna kobieta długo z nim nie wytrzymała, ale niewiele było w stanie mu się oprzeć. Niczym wróżki wpatrujące się w szklaną kulę wyczuwały w nim tragiczną, piękną i samotną duszę. Psiakrew, był królem samotności; gdyby ktoś otworzył mu serce, w środku znalazłby kompletne pustkowie, przy którym zachodni Teksas wyglądałby jak Biloxi. A kobiety nie potrafiły się temu oprzeć – „Ukoję twoje cierpienie, złotko. Ocalę cię”. Jednak żadna żona, fanka ani smakująca jak ryż blondynka z pałeczkami we włosach nie potrafiła zaspokoić jego pragnień i poddać się jego dotykowi tak jak Lorena.

– Panie Richard – wyszeptała. – Jestem pana wielbicielką od tamtego wieczoru w Y-Ki-Ki Lounge w Opelousas. Wtedy po raz pierwszy usłyszałam pana i pański zespół. – Jej dłoń ruszyła ponad blatem ku jego dłoni jak atakujący sokół. – Byłam na niejednej potańcówce, nie tylko w Y-Ki-Ki, ale także w Harry’s Club w Beaux Bridge, w Richards Club w Lawtell, podczas festiwalu z okazji Święta Pracy w Plaisance…

Chester, który nasłuchiwał odgłosów samochodu, powiedział:

– Pozwól, że ci na chwilę przerwę, kochana.

Chwyciła go za rękę, jakby obawiała się, że ucieknie. Jej oczy przypominały dwie nisko wiszące śliwki. Ich dłonie wyraźnie różniły się kolorem – skóra kobiety była biała jak krem z jajek, a jego przypominała karmel.

Chyba zgłodniałem, pomyślał.

– Nigdy… – rzekła śpiewnym głosem – …nie słyszałam, żeby ktoś grał z taką dzikością, wolnością i siłą jak pan.

Już nie widział jej twarzy. Przypomniał sobie Lorenę.

Była jego instrumentem, robionym na zamówienie akordeonem Gabbanelli, nieco podobnym do tego, na którym grał na scenie, gdy umilkła muzyka, ale bardziej wyszukanym, starszym, jedynym w swoim rodzaju. Wykonano go ręcznie w Castelfidardo podczas wojny, sześćdziesiąt pięć lat temu, a jego dziadek dał za niego dwadzieścia dolarów i świnię.

Chesterowi kiedyś wydawało się, że jeden z braci Chenierów gra na takim samym akordeonie podczas festiwalu Acadiana, a ta możliwość zmroziła mu serce. Jednak nie, ich instrument nie miał wzoru z fioletowych serc ani klawiszy z polerowanej kości. Tamtego dnia Lorena dowiodła królewskiej klasy. To była prawdziwa akordeonowa wojna, w której ostateczną potyczkę stoczył z Richardem LeBoeffem i zdobył główną nagrodę dzięki ognistemu wykonaniu Muttfish Gumbo, utworu, który napisał zaledwie poprzedniego wieczoru. Następnego dnia nagłówki lokalnych gazet krzyczały, że narodził się „Jimi Hendrix harmonii”, i prezentowały zdjęcie Chestera z Loreną. Któż inny był godzien dzielić z nim ten zaszczyt? Nie mógł się nie uśmiechnąć. Co by o tym pomyślał dziadek?

Dziadek był strzelcem w Dziewięćdziesiątym Drugim. Regimencie Piechoty, jednym ze słynnych Buffalo Soldiers, którzy w czterdziestym czwartym roku wędrowali na północ Włoch, podczas gdy większość białych oddziałów posyłano do Normandii, żeby parły na Berlin. Niósł Lorenę na plecach jak odnalezione po latach dziecko, gdy jego batalion maszerował razem z włoskimi kowalami i ochotnikami z ruchu oporu, Południowoafrykańczykami, Brazylijczykami, przemierzając pola minowe i mosty koleinowe, wspinając się na blanki oraz liguryjskie wzgórza, zmierzając ku Linii Gotów Kesselringa.

Przetrwał marsz przez dolinę Serchio, bożonarodzeniową masakrę w Gallicano oraz ostrzał z niemieckich osiemdziesiątek ósemek i karabinów maszynowych, gdy jego regiment czołgał się na drugą stronę kanału Cinquale. Chester spędził dzieciństwo, siedząc przy bujanym fotelu dziadka, słuchając fascynujących i inspirujących opowieści, w których akordeon pełnił rolę talizmanu i motywował do walki. Dziadek nazwał go Lorena ku czci dziewczyny, którą zostawił w ojczyźnie, a która na niego nie zaczekała. Z czasem piękne pudło, w którym kryło się szczęście, stało się jedyną prawdziwą Loreną.

Była pięknością – perłowe intrustacje, sezonowany mahoń polakierowany na kolor czystej melasy, kratka o mosiężnych pręcikach wyciętych jubilerską piłką, podwójne stroiki ze szwedzkiej stali, pozwalające uzyskać charakterystyczne tremolo, głęboki, smutny pulsujący ton, jakim nie mógł się poszczycić żaden inny instrument. Lorena brzmiała jak smutny i piękny drozd, tragiczna ukochana zagubionego żołnierza. Rzeczywiście dziadek wrócił z wojny zagubiony, a akordeon stał się dla niego rodzajem kompasu, który pokierował go z powrotem, przynajmniej do połowy drogi.

Z czasem staruszek przekazał instrument jego tacie Rayowi, który z kolei wręczył go Chesterowi, muzycznemu geniuszowi, lecz nie jako dar, tylko wyzwanie. „Stań się wyjątkowy, zachwycający i mądry tak jak ja”, wydawała się szeptać Lorena. Chester oprócz instrumentu otrzymał w spadku smutek spleciony z samotnością wojownika. Traktował Lorenę jak mroczny sekret oraz królową balu i zawsze grał na niej dopiero podczas ostatniej części występu. Dlatego znajdowała się w autobusie, a nie na scenie, gdy ktoś ukradł ich western flyera.

Chester opuścił wzrok na stół, zobaczył palce kobiety splecione z jego własnymi i poczuł drażniące ciepło jej dotyku.

– Kochaniutka – powtórzył, otrząsając się z zadumy.

– Wspominałem ci o tym co najmniej dwa razy, a zresztą jako oddana fanka powinnaś dobrze o tym wiedzieć… – Ciężko wstał, widząc, że reflektory należącego do Gena firebirda wreszcie rozświetliły parking. – Moje imię wymawia się: Rii-szard.

Zmrużyła oczy i posłała mu mroczne spojrzenie; ryżowy deser się zwarzył.

– Och, szkoda.

– Adieu.

– Szkoda!

Uchylił kapelusza, po czym zniknął w ciemności.

• • •

W samochodzie Chester odwinął z ceraty colta kaliber.45

o perłowej rękojeści. Zawiniątko wręczył mu Skillet, który trzymał w dłoni pistolet smith & wesson kaliber.44 oraz nóż wystarczająco duży, by zaszlachtować konia. Geno był uzbrojony w rewolwer o krótkiej lufie oraz kawałek metalowej rurki. Każdy, kto regularnie grywa w spelunkach na południowym wybrzeżu, nie rozstaje się z bronią.

Geno, który zajął miejsce za kierownicą, zerknął przez ramię na Chestera siedzącego okrakiem na wybrzuszeniu pomiędzy tylnymi siedzeniami.

– Chyba nie ma wątpliwości, kto zabrał autobus.

– Nie. – Chester wysunął magazynek colta, upewnił się, że jest w nim komplet siedmiu pocisków plus jeden w lufie, po czym ponownie go zamknął i zatknął pistolet za pasek, podczas gdy Geno wrzucił bieg i ruszył firebirdem z parkingu. – Raczej nie.

Skillet milczał, zgodnie ze swoją naturą. Czarny jak houstońska ropa, żylasty, o przepastnych oczach, w siedemdziesiątym siódmym dostał w głowę patelnią i wciąż miał wgięcie w czaszce. Geno, pulchny jak zakonnik, z przygładzonymi na żel włosami, cicho i niemelodyjnie mruczał za kierownicą. W zespole pełnił rolę natrętnego mistyka, który co chwila dawał się porwać nowemu duchowemu wariactwu. Ostatnio przeczytał, że należy powtarzać słowo „Om”, żeby zestroić się z kosmosem. Najwyraźniej jednak coś mu się pomieszało, ponieważ to, co wydobywało się z jego ust, brzmiało jak wiejska pieśń pogrzebowa baptystów w tempie walczyka. Chester miał ochotę poprosić o włączenie radia, ale zmienił zdanie. Kto wie, jaką popieprzoną magię można przywołać, jeśli przerwie się człowiekowi w połowie zaklęcia?

Zatrzymali się na posiłek w całodobowej stołówce na przedmieściach Port Arthur i kupili étouffée z raków, pulpety kukurydziane i grillowane kiełbaski. Wybierając jedzenie palcami z białego tekturowego pudełka, Chester przypomniał sobie, że żądza zemsty to tylko jedna z wielu potrzeb.

– Takie żarcie to dowód na to, że Bóg kocha kreolów. – W duchu dodał: Miejmy nadzieję, że ta miłość w nas pozostanie.

Pojechali szosą numer siedemdziesiąt trzy, żeby w okolicach Winnie zjechać na międzystanową dziesiątkę, gdyż założyli, że złodziej zmierza na zachód. Wspomniał, że pochodzi z El Paso, po drugiej stronie granicy od Ciudad Juarez, gdzie dochodziło do największej liczby morderstw na świecie.

Nazywał się Emigdio Nava, ale używał przydomku Feo, czyli Brzydal. Nie była to ironia. Był niski i przygarbiony, ale muskularny, o rękach pokrytych tatuażami. Miał oczy łobuza, zawziętą twarz i cerę jak pestka brzoskwini. Przed dwoma tygodniami podszedł do Chestera podczas prywatnego przyjęcia w parafii East Jefferson. W przerwie wprosił się do garderoby, zdawkowo przedstawił, po czym usiadł z uśmiechem przyklejonym do twarzy. Wszyscy członkowie zespołu wzięli go za handlarza narkotyków. Rynek prochów zdominowały meksykańskie gangi, nie licząc starych miejscowych, zbyt silnych, żeby dać się wykurzyć, lecz on nie zamierzał im niczego sprzedać.

Miał inną propozycję.

– Chcę, żebyście mi napisali piosenkę – powiedział, wyjmując zwitek banknotów. Polizał kciuk, odliczył pięć setek i wyciągnął je w stronę Chestera. – Dla mojej dziewczyny.

Chester zerknął na Skilleta, który najlepiej z nich wszystkich znał się na ludziach. Od ponad trzydziestu lat grał na całym wybrzeżu jako główna gwiazda albo rozgrzewacz, więc widział wszystko. Po chwili namysłu Skillet skinął głową.

– Opowiedz coś o swojej dziewczynie – poprosił Chester, biorąc pieniądze.

Nazywała się Rosa Sanchez, ale wszyscy przezywali ją La Monita, Małpka. Chester przekonał się, że także w tym przypadku nie był to żart. Feo pokazał mu zdjęcia drobnej kobiety o nienaturalnie długich rękach. Okrągłą twarzyczkę pokrywały delikatne czarne włosy. Zadarty nos nie dodawał jej urody, chociaż cała reszta była nie najgorsza. Jako mądra i zaradna dziewczyna – a przynajmniej tak ją przedstawił Feo – przekuła swoje nieszczęście w atut. Pracowała jako dziwka w okolicy kanału morskiego i szybko zdobyła przewagę nad bardziej atrakcyjnymi dziewczynami, gdyż lepiej się pieprzyła.

Geno zerknął na zdjęcie i mruknął:

– Ale numer.

Chester zgromił go spojrzeniem.

– Mamy taką tradycję w Meksyku – powiedział Feo, ignorując ich obu. – Śpiewamy ballady. Nazywamy je corridos. Z ich pomocą sławimy wyrzutków, pechowców, ludzi przegranych, ale także bandytów, handlarzy narkotyków i gangsterów. Każdego, kto poznał znaczenie cierpienia i potrafi walczyć. – Facet mówił z lekkim teksańskim akcentem, który przeplatał się z meksykańskimi naleciałościami. Efekt był dziwaczny, zupełnie jakby słuchali jąkały.

Skillet patrzył na niego jak kot usadowiony pod karmnikiem dla kolibrów.

– Wy także macie taką tradycję, prawda? – ciągnął Feo.

– Nazywamy ją raconteur. – Chester również potrafił być małomówny. – Na kiedy piosenka ma być gotowa?

Feo wstał z krzesła i posłał im ostry uśmiech.

– To chyba nic trudnego?

Okazało się, że zadanie jest trudniejsze, niż się Chesterowi wydawało, ale wziął pieniądze i nie mógł się wykręcić. Niestety, nie wiedział, jak powiedzieć prawdę w taki sposób, by nie była obraźliwa. To go przerastało. Nabazgrał kilka żałosnych linijek, po czym odłożył je na bok.

Tylko anioły

I ludzie prości

Potrafią znosić

Bóle miłości

Mama zastrzeliłaby go na scenie, gdyby zaśpiewał coś takiego. Była piosenkarką znaną w całej okolicy, występowała pod pseudonimem Miss Angeline. Zmarła, gdy miał siedem lat, rozpoczynając czarną serię raka w życiu kobiet Chestera.

Widząc, że kolega zmaga się z tekstem, i wyczuwając okazję do wygłupów, Geno spróbował swoich sił i zaśpiewał własną wersję podczas lunchu, nad talerzem ze smażonym kurczakiem, fasolką szparagową i bekonem.

Jest moją małpeczką

Wezmę ją za żonę

Bo ładne ma ciałko

Chociaż owłosione

Chester zerknął znad swojego talerza z jambalayą z krewetkami i kiełbasą andouille.

– Chcesz, żeby mnie zabił?

Geno zamaskował uśmiech wzruszeniem ramion.

– Na pewno nie przed wypłatą.

Dwa dni później Feo pojawił się niezapowiedziany w klubie, w którym grali. Przecisnął się przez tłum do sceny, ściskając w dłoni piwo marki Abita. Nie przywitał się, tylko skinął głową.

Rozpaczliwie szukając jakiegoś pomysłu – jakiegokolwiek, byle szybko – i czując na sobie wzrok Fea, Chester odwrócił się w stronę zespołu i wyśpiewał pierwszą rzecz, która przyszła mu do głowy:

Moja małpka ma głowę okrągłą jak bila Długie chude nogi i jest całkiem miła

Gdy tylko wypuścił z ust słowa piosenki Zachary’ego Richarda, poczuł, jakiego szaleństwa się dopuścił. Zespół od dawna nie grał tego utworu, więc zabrali się do niego nieudolnie i bez entuzjazmu, co dodatkowo zaogniło sytuację. Feo zmroził ich spojrzeniem i powoli opuścił butelkę. Jego usta przez chwilę przypominały literę O, po czym zacisnęły się i mężczyzna zniknął. Chester miał nadzieję, że na dobre, ale podczas przerwy zauważył go przy barze, a po występie Feo pojawił się ponownie, niczym dokuczliwy świąd, gdy pakowali sprzęt do autobusu na parkingu.

– Pozwolisz na słówko, cabrón? – spytał Chestera.

Chester odprowadził go na bok, choć sam nie był pewien dlaczego.

– Przyjemny wieczór, prawda, mon ami? – odezwał się słabo i lękliwie.

– Miałeś dla mnie napisać piosenkę.

Chłopcy z zespołu lekko się zbliżyli, gotowi pośpieszyć z pomocą Chesterowi, który zrobił zbolałą minę, całkowicie udawaną.

– Przecież napisałem.

– Mówisz o tamtej, którą zaśpiewałeś?

– Nosi tytuł Kto mi ukradł małpkę?

– Barman powiedział, że to stary kawałek napisany przez jakiegoś Zachary’ego Richarda. Nie przez ciebie. Ty jesteś Chester.

– To mój wujek – skłamał Chester.

– Piosenka miała być twoja.

Chester uśmiechnął się przymilnie.

– Może dasz mi jeszcze kilka dni?

– Obrażasz też moją dziewczynę? – Feo powstrzymał Skilleta i Gena spojrzeniem, ostrzegając ich, że da radę całej trójce. – Kpisz ze mnie podwójnie? Wiesz, ile forsy mógłbyś zarobić, pisząc dla mnie piosenki o miłości, güey?

Domyślam się, odparł w duchu Chester. Domyślał się także, ilu muzyków grupero zamordowali tacy goście w ciągu ostatnich dwóch lat. Sytuacja zrobiła się paskudna, ale zanim zdążył wpaść na kolejny zły pomysł, Meksykanin się odwrócił. Chester poczuł, że dopisało mu szczęście.

Feo obejrzał się przez ramię i zawołał ze swoim charakterystycznym teksańsko-meksykańskim akcentem:

– Pierdolcie się wszyscy.

• • •

W samochodzie Geno przerwał dostojne pomrukiwanie.

– Podejrzewam także – na nowo podjął wątek – że nie zamierzamy wzywać policji.

– Gdybyśmy chcieli… – zaczął Chester.

– To już byśmy to zrobili.

– Zgadza się.

Nie prosi się policji, by pomogła ci odnaleźć skradziony autobus, gdy w środku jest kilkadziesiąt gramów koki, ćwierć kilo zioła, słoik po majonezie pełen oksykodonu i wystarczająco dużo metamfetaminy, żeby kilkanaście razy pognać cię do Teksasu i z powrotem. Nic dziwnego, że jesteśmy bankrutami, pomyślał Chester. Zaopatrzyli się na drogę, gdyż czekało ich wiele wyjazdowych koncertów. Oczywiście prochy schowali pod atrapami paneli, ale wystarczy wpuścić do środka psa.

– Skoro jesteś w proroczym nastroju, to powiedz, czy nasz miłośnik muzyki przed czmychnięciem z miasta zabrał swoją ukochaną szympansią mordkę?

Geno wytrzeszczył oczy.

– Naszym autobusem?

– Szybko go porzuci i wymieni na coś, co mniej rzuca się w oczy. Tak przynajmniej myślę. Skillet?

Jak zwykle milczenie. Po chwili zdecydowane kiwnięcie głową.

• • •

Rzeczywiście, znaleźli autobus z charakterystycznym czarno-złotym wzorem na skraju drogi międzystanowej przy wylocie z Houston. Może Feo udał, że ma awarię, wystawił kciuk, po czym ukradł pierwszy samochód, który się zatrzymał. A może po prostu zjechał na pobocze, żeby przyciąć komara.

– Stań za nim – rzekł Chester, wyciągając czterdziestkępiątkę zza paska. – Zobaczymy, co się stanie.

Geno posłusznie zatrzymał auto.

– Naprawdę uważasz, że on jest w środku?

– To jeden z kilku możliwych scenariuszy. – Chester powoli wypuścił powietrze. – Lepiej nie wyjść na idiotów.

Trzymał opuszczoną broń wzdłuż nogi. Lepiej, żeby przejeżdżająca policja stanowa nie zauważyła dwóch uzbrojonych facetów i grubego makaroniarza, podkradających się do eleganckiego autobusu, któremu przytrafiła się awaria. Przyczaili się za pojazdem, żeby sprawdzić, czy stary rzędowy silnik plunie dymem z rury.

Geno zerknął na zegarek.

– Jeśli będziemy za długo zwlekać, spadną nam na kark gliniarze.

Chester dotknął pokrywy silnika i stwierdził, że jest chłodny.

– Zdaję sobie z tego sprawę.

– Policja stanowa.

– Zgadza się.

– Tylko ostrzegam.

– Przyjąłem do wiadomości.

Ruszyli gęsiego wzdłuż boku autobusu, po stronie z miejscami dla pasażerów. Skillet szedł na czele, a za sprawą kaczkowatego chodu przypominał postać z filmu dla Murzynów z Jimem Brownem w roli głównej. Chester, oszołomiony ze strachu, jako ścieżkę dźwiękową wyobrażał sobie two-stepową wersję motywu z Shaft.

Skillet dotarł do drzwi i odkrył, że są otwarte. Otworzył je na oścież, zerknął na puste siedzenie kierowcy, po czym obejrzał się na Chestera, który skinął głową. Skillet wszedł do autobusu, przykucnięty i z bronią w ręku, a pozostali podążyli za nim.

Wewnątrz panował całkowity bezruch, jeśli nie liczyć brzęczących much. W autobusie nie było nikogo poza kobietą na środkowym tylnym siedzeniu. Była ubrana w czarną spódniczkę mini i karmazynową bluzeczkę związaną z przodu, nie miała rajstop ani butów. W oczy od razu rzucały się jej długie, chude ręce.

Geno ubrał w słowa dręczącą ich myśl.

– Kurwa, co się stało z jej głową?

Chester szukał Loreny, podczas gdy Skillet przetrząsał skrytki i odkręcał panele, chowając do torby znalezione prochy. Geno wypatrywał policji. Chester miał wrażenie, żejego serce jest jak pięść waląca w drzwi, gorący pot spływał mu po twarzy, ale nie mógł znaleźć akordeonu. Złodziej chce, żebym za nim pojechał, albo zamierza przehandlować instrument, uznał.

Wbrew sobie kilka razy zerkał na bezgłowego trupa, który siedział wyprostowany z tyłu pojazdu, jakby czekając, aż ktoś zada oczywiste pytanie: „Dlaczego?”. Tak bardzo ją kochał, zapłacił pięćset dolarów za piosenkę, a potem coś takiego. Bez sensu, chyba że ona była tylko środkiem prowadzącym do celu, który znajduje się gdzieś na zachodzie.

Nagle Geno pobladł.

– Meksykanin wodzi nas za nos – powiedział, po czym chwiejnym krokiem wyszedł z autobusu i zwymiotował w krzaki. – O Boże… – wydyszał, zgięty wpół.

Po chwili Skillet odezwał się do Chestera, niczym Sfinks przedstawiający zagadkę:

– Jeśli nie chcesz, żebyśmy trafili za kratki za zamordowanie tej dziewczyny, lepiej to zgłoś policji.

• • •

Z Houston zadzwonili na posterunek policji w Port Arthur, zgłosili kradzież autobusu, udając, że nie są pewni, kiedy i gdzie to się stało, oraz twierdząc, iż nie mają pojęcia, kto mógł to zrobić – nie chcieli, żeby jakiś gliniarz dopadł Fea przed nimi – po czym obdzwonili wszystkie okoliczne lombardy, a nawet skontaktowali się z salonem firmy Gabbanelli, informując, że ktoś może próbować ukradkiem sprzedać Lorenę. Obiecali nagrodę i dyskrecję. Na razie Meksykanina nikt nie widział, jednak wkrótce w całym stanie rozdzwonią się telefony. Jeśli Feo zatrzyma się gdzieś, aby spieniężyć akordeon, od razu się o tym dowiedzą, chyba że postanowi go sprzedać w prywatne ręce.

– Co jest bardzo możliwe – zauważył Chester z przygnębieniem, gdy znów ruszyli na zachód.

– Ja bym tak zrobił – przyznał Geno.

– Jedź, nie gadaj – odparł Chester.

Pędzili przez małe miasteczko Johnsue, gdy pojawiły się samochody, dwa nieoznakowane sedany, nowe modele amerykańskiej produkcji. Mężczyźni w środku kryli się za przyciemnianą szybą. Jeden z samochodów wyrwał naprzód, drugi usiadł im na ogonie. W aucie, które ich wyprzedziło, odsunęła się szyba i ktoś machnięciem ręki nakazał im zjechać na pobocze.

Geno obejrzał się przez ramię.

– Co chcesz, żebym zrobił?

Sprawy coraz bardziej się komplikują, pomyślał Chester.

– To, czego najbardziej chcę, w tej chwili nie jest najmądrzejszym rozwiązaniem. – Westchnął i wsunął czterdziestkępiątkę pod fotel Skilleta. – Zjedź na pobocze.

Skillet i Geno również schowali broń, gdy z samochodu, który przed nimi jechał, wysiedli dwaj mężczyźni. Ci z drugiego auta się nie ruszyli. Goście mieli na sobie identyczne niebieskie sportowe marynarki i jasnobrązowe spodnie, ale chodzili jak ludzie, którzy nie spędzają wiele czasu w biurze. Ten, który podszedł do okna po stronie kierowcy, zrobił to niemal radośnie, jakby robienie groźnej miny sprawiało mu przyjemność. Drugi miał barki tak szerokie, że mógł nimi zastawić drzwi, twarz jak pysk buldoga i charakterystyczną krótką wojskową fryzurę.

Radosny nieznajomy zajrzał do środka i kolejno przyjrzał się obliczom wszystkich w samochodzie, aż wreszcie zatrzymał wzrok na Chesterze.

– Ruszysz dupsko z fotela, wielkoludzie? – rzucił z uśmiechem, zgniatając gumę między trzonowcami.

Chester otworzył drzwi i z trudem wygramolił się z auta, zmuszając Skilleta do pochylenia się na siedzeniu. Pan Radosna Groźba oparł się o maskę firebirda i skrzyżował ręce na piersi.

Przekrzywiły mu się profilowane na boki okulary.

– Z tego, co nam wiadomo, wypytywaliście o niejakiego Emigdia Navę – powiedział zachrypniętym barytonem. – Można wiedzieć, w jakiej sprawie?

Naszej, pomyślał Chester.

– Ukradł mi instrument.

Mężczyzna przekrzywił głowę i zerknął w stronę partnera, który cały czas piorunował muzyków wzrokiem.

– Jaki instrument? – spytał, odwracając się.

– Słyszeli panowie, że zasięgaliśmy języka, więc zapewne wiedzą panowie także w jakiej sprawie.

Uśmiech nie zniknął z ust mężczyzny.

– Jaki instrument? – powtórzył.

No dobrze, pomyślał Chester. Niech i tak będzie.

– Akordeon. Należał do mojego dziadka. Ma dużą wartość sentymentalną.

Nienawistny chichot.

– Wartość sentymentalną. Wzruszające.

– Mogę zobaczyć jakiś dokument? – poprosił Chester.

Mężczyzna wepchnął okulary na nos.

– Raczej nie.

– Nie jesteście policjantami.

– Zazwyczaj jesteśmy od nich lepsi.

– Na przykład w takich przypadkach.

– Zwłaszcza w takich.

• • •

Spieczone słońcem biuro nie nosiło żadnej nazwy. Prowadziły do niego jedne z wielu anonimowych drzwi w parku przemysłowym, oddalonym o dziesięć przecznic od drogi międzystanowej. Czterej mężczyźni bardzo podobni do poprzedniej dwójki wysiedli z drugiego samochodu; kolejni dwaj czekali w środku. Umieścili Chestera, Skilleta i Gena w osobnych pokojach pomalowanych na ponure beże, wyposażonych jedynie w rozkładane krzesła, do których przywiązano ich za pomocą taśmy klejącej. W kącie pokoju Chestera stała srebrna walizka firmy Halliburton. Jeszcze nigdy żaden bagaż nie wzbudził w nim takiego przerażenia.

Pan Radosna Groźba z trzaskiem włożył lateksowe rękawiczki.

– A więc potrafisz śpiewać.

– Niech pan posłucha. – Chester odezwał się spierzchniętymi ustami. – To nie jest konieczne, przecież powiedziałem…

Pierwszy cios go zaskoczył, spadając na niego jak młot, a lateks otarł mu twarz niczym bieżnik opony. Muzyk usłyszał trzask zawiasu w swojej szczęce, a jego umysł wypełniło białe światło, przesłaniając świat. Kiedy się ocknął, usłyszał wrzask Gena, dobiegający z sąsiedniego pomieszczenia.

– Wszystko im powiem! – zawołał, ale w nagrodę dostał tylko cios na odlew; knykcie oprawcy rozcięły mu policzek.

– Rozmawiasz ze mną, nie z nimi.

Chester pokręcił głową, unosząc zamglony wzrok. Strumyczek krwi łaskotał go w nieogoloną twarz.

– Po co pan to robi?

– Jakie to uczucie, znaleźć swój autobus na poboczu z małym małpiszonem Fea w środku?

Chester potrząsnął głową jak mokry pies.

– Przecież pan wie.

– Zgadza się, wiem.

– Mówił, że ją kocha.

– Kocha? – Uśmiech zamarł na twarzy mężczyzny. – To jedyna kobieta, która potrafiła mu się postawić, przynajmniej tak mówiono. Wytrzymywał to, więc pewnie to była miłość. Do czasu.

– Po co…

– Odciął jej głowę? – Wzruszenie ramion. – Żeby było bardziej stylowo.

Chester wypluł coś ciepłego, polizał wnętrze policzka, poczuł smak krwi.

– Rzucają zmasakrowane głowy na parkiety dyskotek tylko po to, żeby przekazać wiadomość. Właśnie tak blogują Meksykanie.

– Nie…

– Powiem to najprościej, jak potrafię. Działają tutaj potężne siły. Piętrzą się sekrety. Tajne plany i spiski tak rozległe i pokręcone, że zabójstwo Kennedy’ego przy nich to bajka Pixara. – Palec zakryty lateksem postukał Chestera w brew, rozchlapując kropelkę potu. – Wszystko sprowadza się do tego, że ty i twoi zwariowani przyjaciele nic nie znaczycie. Wyświadczam wam przysługę. Jakąkolwiek macie sprawę do seftora Navy, od tej chwili zostaje ona anulowana. Powiedz, że mam rację.

– Nie rozumiem.

Tym razem cios otwartą dłonią dla podkreślenia wypowiedzianych słów.

– On jest kłusownikiem. To rozumiesz?

Chester wciągnął powietrze, czując rozdzierający ból w klatce piersiowej.

– Dorastałem w parafii Calcasieu. Wiem, kim są kłusownicy.

– Ale nie tacy. To meksykański żołnierz, Teniente Nava, specjalista od szkolenia piechoty oraz broni automatycznej. Kiedy akurat nie werbuje zabójców dla kartelu Juareza.

Chester przełknął ślinę; miał wrażenie, że w jego gardle tkwi jajko.

– Nie mam z tym nic wspólnego.

– Na razie.

– W ogóle. Zależy mi tylko na Lorenie.

Mężczyzna zerknął na swojego partnera, z zaskoczeniem unosząc brew.

Chester westchnął.

– Moim akordeonie.

Czuł się, jakby przyznał się do seksu z rybą.

– Psiakrew – odparł mężczyzna, po czym ryknął śmiechem.

– Rzeczywiście jesteś sentymentalny.

• • •

Odstawiono ich na skraj Houston, po czym dwa samochody odjechały. Wiadomość przekazana, nie potrzeba dalszych wyjaśnień. Skillet przyciskał wilgotną bandanę do rozcięcia z boku głowy. Miał serdecznie dosyć ciosów w czaszkę. Geno, którego opuchnięta i przebarwiona twarz przypominała zgniły owoc, złowił spojrzenie Chestera we wstecznym lusterku.

– Powiedz to.

Chester nigdy nie zabił człowieka, chociaż oczywiście czasami o tym myślał, a raz nawet zaplanował. Jednak teraz był bliższy morderstwa niż kiedykolwiek. Feo musi zapłacić. Zapłacić za kradzież Loreny, za to, co Geno i Skillet musieli wycierpieć, za dziewczynę w autobusie. Czując w sobie ożywiającą, niemal rozkoszną nienawiść, Chester uznał, że o czymś takim opowiadał mu dziadek, gdy whisky rozwiązała mu język, a na jego kolanach spoczywała Lorena, nazywając to chorobą na dnie umysłu. Dziadek wyznał, że w ostatnich dniach wojny, gdy jego jednostce rozkazano powstrzymać niemiecki odwrót przez przełęcz Cisa, zabijał ludzi gołymi rękami. Mieli mało amunicji i nie odważyli się wezwać wsparcia artylerii; biali oficerowie bez skrupułów kazaliby ostrzelać ich pozycje. Kiedy Niemcy przedostali się przez linię frontu, rozgorzała walka na bagnety i pięści, a żołnierze okładali się swoimi garandami jak kijami. „Udusiłem jednego człowieka, dwóch kolejnych zadźgałem, kolejnego pobiłem hełmem do nieprzytomności, a potem udusiłem jego własnym płaszczem. Miałem szczęście, że wszyscy byli słabi z głodu”. Głos ducha. Jednak teraz Chester pojął. Niech i tak będzie, uznał. Staruszek nie tylko by go zrozumiał, ale zachęcił do działania. Nie zdradzę jej. Znajdę ją. Sprowadzę do domu.

– Podwieźcie mnie na lotnisko, a potem wracajcie do Port Arthur.

– Nic z tego – odparł Skillet.

Chester pokręcił głową.

– Nie mogę wam pozwolić…

– To nie od ciebie zależy.

– Skillet…

– Złapiesz samolot, a Geno i ja ponownie zawrócimy na zachód. – Starszy kolega mówił lodowatym głosem. – Rozejrzymy się w okolicach San Antonio, poszukamy Loreny. Jeśli nam się nie uda, to spotkamy się w El Paso.

– Nie będę mógł wam tego wszystkiego wynagrodzić.

– Nikt cię o to nie prosi.

• • •

Przenocował na lotnisku, a rano złapał pierwszy samolot do El Paso. Wylądował około południa, po czym pojechał taksówką do probostwa Santa Isabel. Funkcję duszpasterza pełnił tam ksiądz Declan Foley, którego Chester znał pod przydomkiem Wstrząs. Przed pójściem do seminarium Foley był bokserem, prowincjonalnym mistrzem.

W kościelnych ławach siedziała grupa uczennic, które ksiądz Dec przygotowywał do bierzmowania. Chester poczuł zapadającą w pamięć woń pszczelego wosku, płonących świec, drewna wytartego dotykiem oraz kadzidła, która niemal zachęcała do wiary. A przynajmniej wywoływała jej pragnienie.

Ksiądz podniósł wzrok na gościa. Dziewczęta poszły w jego ślady, gwałtownie machając kucykami. Pewnie strasznie wyglądam, pomyślał Chester, wyobrażając sobie swoją opuchniętą i posiniaczoną szczękę oraz nierówne skaleczenie na nieogolonym policzku.

– Witam księdza – odezwał się, kłaniając się z szacunkiem.

Kapłan kazał dziewczętom otworzyć podręczniki i przypomnieć sobie różnicę pomiędzy łaską aktualną a uświęcającą, po czym zaprowadził Chestera do zakrystii. Przyjrzał się przyjacielowi, nie kryjąc rozczarowania.

– Wyglądasz, jakbyś przeszedł piekło.

Chester spróbował się pozbierać, ale zrezygnował.

– Czuję się, jakbym tam trafił.

– Jeszcze masz czas. Co się stało?

Opowiedział o wszystkim. Obecność w kościele zachęcała go do szczerości, jakby w jego umyśle wyłączyła się część odpowiedzialna za oszustwo i inne półśrodki. Całkiem duża część.

Ksiądz Declan uważnie go wysłuchał.

– Ten człowiek to zabójca – rzekł.

– Zgadzam się, lecz nie szukam kłopotów. Po prostu chcę odzyskać Lorenę.

– Trudno mi uwierzyć, żeby zależało mu na akordeonie.

Chester parsknął przez nos; zabolało.

– Może planuje nową ścieżkę kariery.

– Wygląda na to, że chce ci sprawić nauczkę.

– Udało mu się. – Chester czuł się wyczerpany. Podejrzewał, że to także z powodu obecności w kościele. – Mam nadzieję, że znajdę go, zanim ucieknie za granicę do Juarez.

– Mogę trochę popytać.

– Będę wdzięczny ze względu na dawne czasy. – Chester usłyszał w swoim głosie nutkę pokory. Błaganie. – Znasz ludzi, którzy znają ludzi, i tak dalej.

– Próbowałeś się modlić?

Chester poczuł się urażony tym pytaniem. Pociągnął się za ucho.

– Muszę przyznać, że nie.

– Wydaje się, że to dobra okazja, aby zacząć.

– Raczej nie czuję takiej potrzeby.

– Spróbuj. – Ksiądz podał mu rękę, mięsistą, ale zaskakująco delikatną. – Ze względu na dawne czasy.

Dał adres pobliskiego hotelu, żeby Chester mógł odpocząć, podczas gdy on spróbuje zasięgnąć języka, po czym odprowadził gościa do drzwi świątyni. Chester przyklęknął. Jeśli wejdziesz między wrony… Najwyraźniej część jego mózgu odpowiedzialna za oszustwo zbudziła się do życia.

– A tak przy okazji – rzekł, oglądając się przez ramię na dziewczęta. – Z czystej ciekawości, jaka dokładnie jest różnica między łaską aktualną a uświęcającą?

Ksiądz przez chwilę mu się przyglądał, a w jego spojrzeniu Chester dostrzegł dawnego zawadiakę, oblanego potem i krwią, stąpającego w mglistym świetle ringu, otoczonego wonią cygar i trocin oraz wiwatami wieśniaków.

– Wiesz o kobietach zabijanych po drugiej stronie granicy, prawda? Najgorzej jest tuż obok, w Ciudad Juarez.

To nie była odpowiedź, jakiej Chester oczekiwał.

– Dec…

– Giną nie tylko kobiety. Także dzieci. Wcześniej czy później one zawsze cierpią. Bandyci ostrzeliwują także kliniki odwykowe, nikt nie wie dlaczego. Poza tym szerzą się porwania. Uprowadzają nie tylko burmistrzów, policjantów i biznesmenów, ale także nauczycieli, lekarzy, robotników sezonowych, każdego. Wiesz, ile jest warte twoje życie? Tyle, ile zdoła uzbierać twoja rodzina. Najwyżej. Ludzie przestali się modlić do Boga. Niby po co? Zwrócili się do Santa Muerte. Świętej Śmierci.

Znużenie powróciło.

– Nie jestem pewien, do czego zmierzasz, Dec.

– Chcę, żebyś się odpowiednio skupił.

Chester musiał powstrzymać śmiech. Czyżby strata akordeonu dziadka, znalezienie bezgłowej dziwki we własnym autobusie oraz lanie otrzymane od jakiejś bandy zbirów to za mało, żeby się skupić?

– Niech będzie.

– Spróbuj popatrzeć na swoje problemy z szerszej perspektywy.

– W porządku.

Spojrzenie kapłana stopniowo złagodniało, a na jego ustach pojawiło się coś na kształt uśmiechu.

– Łaskę uświęcającą otrzymujemy poprzez sakramenty – wyjaśnił. – Łaska aktualna to dar, który może nam pomóc w chwilach pokusy.

Wrócił do uczennic, które po chwili znów zaczęły coś cicho recytować, a ich monotonne głosy odbijały się lekkim echem w chłodnym wnętrzu kościoła. Chester złożył ręce i pochylił głowę. Próbował, ale kościelna nostalgia, którą wcześniej poczuł, wyraźnie osłabła. Nic się nie wydarzyło. Żaden dar nie pomógł mu zwalczyć pokusy.

Ksiądz Dec obdzwoni wszystkie stołówki dla bezdomnych, lecznice i posterunki, pomyślał. Z pomocą świętej gorącej linii połączy się ze wszystkimi grzesznikami. Ktoś przypomni sobie ulicznicę o małpiej twarzy, towarzyszącą meksykańskiemu porucznikowi słynącemu ze śmiercionośnej roboty wykonywanej na boku. Ktoś będzie wiedział, w której części miasta zaszyje się ten człowiek. Chester zastanawiał się, czy ksiądz Dec wspomni, w jaki sposób zginęła kobieta i kto ją zabił, odwołując się nie do współczucia, ale do żądzy zemsty. Nie, to moja domena, uznał i ponownie przypomniał sobie dziadka, który wiosną czterdziestego piątego roku, w ostatnich dniach wojny, zadźgał jednego człowieka, drugiego udusił gołymi rękami, a trzeciego płaszczem. I po co? Wyobraził ją sobie, niezwykły połysk drewna, ciepły i ostry zapach skórzanych pasków i miecha, perłowy blask guzików. Przypomniał sobie jękliwy krzyk, jaki wydawała w jego kochających dłoniach. Nie było drugiej takiej na całym świecie. Jeśli to nie miłość, to co nią jest? Warto dla niej cierpieć, tak, warto przemierzyć całe Włochy, żeby przywieźć ją do domu, warto nawet zabić, jeśli okaże się to konieczne.

I tak się stało. Podejrzewał, że wkrótce sytuacja się powtórzy.

Podniósł wzrok na gipsowego Jezusa przybitego do krzyża wiszącego nad ołtarzem. Gdybyś był chociaż w połowie tym, za kogo cię mają, nic z tego nie musiałoby się wydarzyć. Tylko na taką modlitwę było go stać.

Kiedy podniósł się z kolan, zmęczenie przeniosło się na inne części jego ciała, ruszył do wyjścia, po drodze mrucząc słowa podziękowania do swojego przyjaciela i uśmiechając się do dziewcząt, które podniosły na niego wzrok i chichotały z zakłopotaniem albo nieśmiałym lękiem. Pewnie sieroty, doszedł do wniosku, przypominając sobie, co Wstrząs mówił o zabójstwach. W każdym przygranicznym miasteczku są tysiące takich dzieciaków, których rodzice od dawna leżą martwi gdzieś na pustyni. Niektóre z dziewcząt były śliczne, większość wyglądała przeciętnie, kilka nadawało się na zakonnice. Jedna z tej ostatniej grupy – nie potrafił powstrzymać tych mrocznych myśli – przypominała mu puszczalską dziewczynę Meksykanina, La Monitę.

Oddalił się o pół przecznicy, planując, co zjeść na kolację, gdy nagle zadzwoniła jego komórka. Numer z San Antonio. Otworzył klapkę telefonu.

– Geno?

Przez szum w słuchawce przebił się wystrzał. Następnie rozległ się zduszony, przejmujący szloch – wrzask zakneblowanego mężczyzny – potem kilka stęknięć i westchnienie. Po chwili odezwał się Geno.

– Błagam cię, Chester, to tylko akordeon. – Głos był drżący i słaby, przypominał syk. – Kup sobie nowy. P-p-proszę? – Chester słyszał uderzenia kropel śliny o mikrofon. Skoro odezwał się Geno, to Skillet nie żył. Nie załatwia się słabszego, aby zrobić wrażenie na silnym. Zabija się silnego, żeby słaby zrozumiał.

Chester powoli zamknął telefon.

– Przepraszam – szepnął.

Wałęsał się ulicami przez pół godziny, na zmianę oszołomiony i wściekły, ostatecznie osiągając stan spokoju podszytego żądzą krwi. W knajpie z szafą grającą przy East Paisano Drive kupił od barmana dziewięciomilimetrowego sig sauera, podobno skradzionego policjantowi. W pobliskim sklepie z bronią dokupił dwa magazynki oraz pudełko pocisków z wydrążonymi czubkami. Załadował broń na miejscu; dłonie drżały mu od przypływu adrenaliny. Powtarzał sobie, że Feo pieszo przekroczy granicę, a najlepiej zrobić to w śródmieściu, mostem na Stanton Street. Właśnie tam powinien się udać.

Dotarł do wejścia na most, znalazł dogodne miejsce do siedzenia i zasłonił się gazetą wyjętą ze śmietnika, ukrywając pod spodem pistolet. Minęła godzina, potem kolejne pół, zapadła noc, zapaliły się światła. Siedział nieruchomo jak ropucha, czujnie obserwując każdą osobę wędrującą na południe w stronę Meksyku. Jego plan stopniowo nabierał kształtu, jak układanka uzupełniana tuż przed jego oczami. Gdyby tylko było mu dzięki temu łatwiej.

Wkrótce po ósmej znów zadzwonił jego telefon. Chester zastanawiał się, czy go nie zignorować, ale kiedy zerknął na ekran, rozpoznał numer probostwa.

– Wstrząs – odezwał się do telefonu.

Cisza.

– Nikt mnie już tak nie nazywa.

– Właśnie to zrobiłem.

– Wróć do kościoła.

– Nic z tego.

– To, co zamierzasz zrobić, jest złe.

– Chcę tylko odzyskać Lorenę. To inni chcą go zabić dla zasady. Dlatego ucieka.

– Wróci.

– Podejrzewam, że masz rację.

– Podejrzewasz? Ja to wiem. Skontaktował się ze mną.

Chester wyprostował się jak struna. Żyła zapulsowała mu na szyi.

– Feo.

– Chce zawrzeć układ.

– Zamieniam się w słuch.

– Nic nie rozumiesz. On nie może… To, czego żąda… Nie zgodzę się.

– Dziewczyna.

Znów cisza.

– Chesterze…

– Ta, którą dzisiaj widziałem w kościele. Wygląda jak Rosa Sanchez.

– To tylko akordeon, Chesterze.

W brzuchu poczuł wściekłość jak buzujący ogień.

– Nie dla mnie. Nie dla mojego dziadka.

– Nie można wymienić dziecka na przedmiot.

Przedmiot?

– Czy to nadal grzech żuć opłatek, Dec? Przecież to już nie jest chleb. Coś się z nim stało.

– Nie gadaj jak głupiec.

– Powiedział człowiek, który zmienia wino w krew.

– Ona ma na imię Analinda.

Oczywiście, pomyślał Chester, wiedząc, co ksiądz zamierza. Jeśli dziewczyna otrzyma imię, stanie się ważna. Żywa. Tak jak Lorena.

– To jego córka – rzucił Chester.

– To jej córka.

– Liczy się to, że Feowi od początku chodziło o dziewczynę. Dlaczego? Nie mam pojęcia. Zabójcy są próżni, chcą się popisywać dzieciakami. Potrzeba bycia ojcem jest jak świąd, pojawia się i znika. Może właśnie naszła go ochota, żeby się podrapać. Matka ją oddała, by oszczędzić jej takiego życia. Dlatego mi zapłacił, żebym napisał dla niej piosenkę, zaimponował jej, skłonił do tego, by mu odpuściła i przebaczyła, zapoznała go z córką. Ale ja koncertowo spieprzyłem sprawę, więc…

– On nie ma do tego prawa.

– Kim jesteś, żeby to oceniać?

– Sprzeda ją.

– Zaproponuj mu jakąś cenę.

– Sam powiedziałeś, że to zabójca.

– Nie on jeden. Mój dziadek był zabójcą. Zabijał dla ciebie. Dla mnie.

– Chesterze…

– Bóg jest zabójcą. Może lepiej nad tym się zastanów.

– Chcesz dyskutować o teodycei?

– Nieszczególnie. – Nagle Chester poczuł się dziwnie obojętny; obserwował przechodzących ludzi nieobecnym wzrokiem. Sprawy wymknęły mu się z rąk. – Po prostu zabijam czas.

– Wróć do kościoła.

– A co dokładnie masz na myśli, gdy mówisz o dyskutowaniu o odysei?

– Nie odysei, tylko teodycei.

– Wiem, tylko się z tobą drażnię.

Nagle go zauważył, twardy futerał, który tak dobrze znał, podrapany i poobijany podczas włoskiej kampanii, z długim białawym wgięciem na filcu, które w Gallicano pozostawił pocisk z mausera 98. Mężczyzna z instrumentem szedł pośpiesznie, kryjąc twarz pod kapturem bluzy. Chester nie miał wątpliwości. Zamknął telefon, wstał, upuścił gazetę na ziemię i ukrył pistolet pod koszulą. Zabrałeś moją własność, pomyślał, własność mojej rodziny, najcenniejszą rzecz, jaką kiedykolwiek posiadaliśmy. Dwóch dobrych ludzi zginęło z twojego powodu, nie wspominając o kobiecie, którą się zachwycałeś i podobno kochałeś. Zasługujesz na to, co cię czeka. A nawet na coś gorszego. Wyświadczę twojej córce przysługę. Przywiozę Lorenę do domu.

Wybrał kąt podejścia i ruszył w stronę Fea, nie tak szybko, żeby zwracać na siebie uwagę, ale wystarczająco szybko, by dotrzeć do celu, wymijając kilkoro innych pieszych. Po drugiej stronie ulicy pojawił się drugi mężczyzna. Chester rozpoznał szerokie ramiona, twarz buldoga, charakterystyczną krótką fryzurę.

Niech się dzieje, co chce, pomyślał, i właśnie tak się stało.

Feo zauważył byłego żołnierza i puścił się biegiem, ale akordeon go spowalniał. „Rzuć go!”, chciał zawołać Chester, ale Meksykanin nie miał takiego zamiaru i po chwili napastnik go dopadł, unosząc pistolet. Rozległy się dwa szybkie wystrzały, zabójcze trafienia w czaszkę. Feo upadł, ludzie się rozbiegli. Zabójca uciekł.

Mrugając, Chester zatknął broń za pasek, po czym zasłonił ją koszulą, cały czas pozostając w ruchu. Początkowo szedł powoli, ostrożnie, ale po chwili odważył się na trucht, aż wreszcie rzucił się biegiem w stronę rosnącej kałuży krwi. Meksykanin, kłusownik, Brzydal – leżał nieruchomo; tylko jego dłonie i nogi lekko drgały. Dziwna sprawiedliwość, pomyślał Chester. Choroba na dnie umysłu.

Wyjął futerał z dłoni trupa, chwycił rączkę i pobiegł w stronę śródmieścia. Coś było nie tak. Pudło było źle wyważone, zawartość się poruszała. Zatrzymał się, przyklęknął, otworzył zatrzaski i uniósł wieko. Z arkusza z nutami zerkały na niego lśniące jak polerowana kość oczy tkwiące w odciętej głowie Rosy Sanchez.

• • •

Trochę później – po kilku godzinach? dniach? – siedział na barowym stołku z kolejką meskalu w zaciśniętej dłoni, przed nim stał tuzin opróżnionych kieliszków, rozchlapany alkohol pokrywał porysowany drewniany kontuar, a tłum bezimiennych mężczyzn, jego nowych przyjaciół, z typowym dla Meksykanów zamiłowaniem do rzewnych opowieści słuchał historii o La Monicie i Feo, Geno i Skillecie oraz nieświętej miłości do Loreny. Czas rozpływał się w nicość i Chester również czuł, że się rozmywa, niczym kolejna łza w rzece snów. Zastanawiał się, jaki dziwny geniusz go opętał i przywiódł do tego miejsca, przez most z El Paso do Ciudad Juarez, miasta o największej liczbie morderstw na świecie. Nie pamiętał także, jak i kiedy przekroczył ten drugi most, pomiędzy samotnością a brakiem towarzystwa, jednak wiedział, że ta droga doprowadzi go znacznie dalej, a dni zmienią się w tygodnie, miesiące i lata, kolejne bary, kolejne kieliszki meskalu, aż znajome życie stanie się tylko szeptem w głębi umysłu, a człowiek znany jako Chester Richard zgaśnie jak pozbawiona melodii piosenka.

Duch, którego widział w lustrze w łazience na dworcu autobusowym, opłukujący pachy, szorujący zęby palcem, rozczochrany jak pustynny krzak, prędzej czy później wlekł się do kolejnego sznura świateł nad drzwiami, wchodził i ciężko siadał, po czym zaczynał snuć przeinaczone opowieści o miłości, morderstwie i muzyce, żebrząc o coś do picia, słuchał, jak właściciel go wypędza, a żona właściciela się za nim wstawia, wreszcie lądował w kącie z kieliszkiem tejuino – nie będzie meskalu dla pasożyta – i czekał na pojawienie się muzyków, którzy zbierali się na malutkiej scenie jak klauni odgrywający skecz. Aż pewnego razu, w bezkresnym labiryncie wieczorów, jakiś dziesięcioletni chłopiec usiadł z akordeonem w zadymionej ciemności, a bezimienny zapijaczony kreol siedzący w kącie podniósł wzrok i zobaczył sezonowany mahoń ciemny jak melasa, perłowe inkrustacje, wzór z fioletowych serc i klawisze z polerowanej kości. Gdy usłyszał pierwsze westchnienie miecha z koźlęcej skóry oraz charakterystyczne pulsujące tremolo, poczuł, jak jego serce otwiera się niczym skorupka jaja, i zrozumiał, że wreszcie jest wolny.

Brendan DuBois

Patrol

Z: „Strand Magazine”

Kiedy wieczorem wybierałam się do pracy, wzięłam swój notatnik dziennikarki i ciężką torebkę, po czym zajrzałam do Petera, mojego męża. Misio-pysio siedział na łóżku z nogą w gipsie. Sińce wokół jego oczu zaczynały blaknąć, ale wciąż odznaczały się niezdrową zielonożółtą barwą. Oglądał telewizję i ściskał w prawej dłoni komórkę.

– Jak się czujesz? – spytałam.

Uśmiechnął się, ukazując ładne zęby spod spuchniętych ust.

– Tak jak można się spodziewać.

Pocałowałam go w czoło.

– Możesz sam chodzić?

– Jasne.

– Dobrze, ale uważaj. Nie złam drugiej nogi, bo utkniesz w łóżku, a „w zdrowiu i w chorobie” chyba nie obejmuje opróżniania basenu.

Oparł się mocniej o poduszkę i skrzywił się.

– Mogłaś mnie ostrzec wcześniej.

– I tak byś nie posłuchał.

– A to dlaczego?

– Bo jesteś we mnie szaleńczo, beznadziejnie i szczeniacko zakochany.

– Erico? – odezwał się Peter, kiedy wychodziłam z pokoju.

– Bądź ostrożna.

Zarzuciłam ciężką torebkę na ramię.

– Nie martw się, będę.

Nagle jego twarz spochmurniała.

– Jeszcze jedno. Przepraszam, że się poharatałem.

Pokręciłam głową.

– Teraz nie mamy czasu o tym rozmawiać.

Posłałam mu całusa, a on udał, że go łapie i przyciska wolną ręką do serca.

Moje kochanie.

• • •

Cooper w stanie Massachusetts to jedna z największych i najbiedniejszych społeczności w całym stanie. Tego ciepłego majowego wieczoru jechałam na jeden z trzech tamtejszych posterunków policji. W holu na twardych, pomarańczowych plastikowych krzesłach siedzieli liczni mieszkańcy. Większość nie znała angielskiego, a jednak zapamiętale kłócili się ze sobą nawzajem albo z biednym funkcjonariuszem, pełniącym dyżur za grubą szybą. Kiedy przyszła moja kolej, powiedziałam:

– Erica Kramer, jestem umówiona z kapitanem Millerem.

Udręczony policjant z radością powitał prostą sprawę i już po kilku minutach znalazłam się na zapleczu posterunku. Kapitan Terrence Miller posadził mnie przy swoim biurku i podał mi kartkę przyczepioną do podkładki.

– Niech pani to przejrzy, podpisze na dole i będziecie mogli jechać. – Miller wyglądał na pięćdziesiąt kilka lat, miał staroświecką krótką fryzurę i purpurową skórę twarzy.

Kartka to był formularz z informacją, że niejaka ERICA KRAMER dołącza do FUNKCJONARIUSZA ROLANDA PIPERA w ramach patrolu obywatelskiego i zrzeka się w imieniu swoim i swoich spadkobierców wszelkich roszczeń od miasta Cooper w przypadku postrzelenia, zranienia nożem, zabicia, okaleczenia albo pozbawienia kończyn. Podpisałam na dole i oddałam dokument.

Kapitan zerknął na formularz, a potem na mnie. Znałam to spojrzenie. Miałam na sobie czarne nylonowe pończochy, buty na wysokich obcasach, krótką dżinsową spódniczkę i o numer za małą żółtą bluzeczkę. Wyglądało na to, że Miller się waha.

– No cóż, w takim razie zaprowadzę panią do Rolanda – rzekł w końcu.

– Dziękuję – odpowiedziałam, zabierając torebkę.

• • •

Roland Piper był jeszcze starszy od kapitana, a w jego okolonych zmarszczkami oczach i zniszczonej twarzy dostrzegłam zadowolenie z wykonywanej pracy oraz niechęć do brzemienia, jakie wiązało się z dowodzeniem ludźmi. W malutkiej sali odpraw Roland zlustrował mnie wzrokiem.

– No dobrze, chodźmy.

Tylnymi drzwiami wyszliśmy na otoczony wysokim ogrodzeniem parking dla radiowozów. Szłam za Rolandem, który w jednej dłoni niósł miękką skórzaną teczkę, a w drugiej metalową tabliczkę z zaciskiem na papiery. Gwiżdżąc melodię, której nie potrafiłam rozpoznać, otworzył bagażnik radiowozu. W środku leżały race, łańcuchy, drewniana skrzynka i gaśnica. Roland wrzucił teczkę i zatrzasnął klapę. Potem podszedł do tylnych drzwi, otworzył je, podniósł siedzisko i zajrzał za siedzenie. Następnie położył siedzisko i zamknął drzwi.

Zerknął na mnie.

– Jeśli jest pani gotowa, to zapraszam do samochodu.

Podeszłam do drzwi i wsiadłam.

• • •

Całkowicie mnie ignorując, Roland zanotował coś na kartce, po czym uruchomił silnik, włączył światła, sprawdził koguta na dachu – migające światła odbiły się od ceglanej ściany na tyłach posterunku – oraz syrenę, przełączając się pomiędzy czterema różnymi sygnałami dźwiękowymi.

– Wszystko dobrze wygląda i brzmi – stwierdził, cofając wóz. – Trzeba sprawdzać sprzęt każdego wieczoru, by nie okazało się, że syrena albo światła nie zadziałają wtedy, gdy będą potrzebne.

Otworzyłam notatnik i zapisałam kilka linijek.

– Po co pan patrzył za tylne siedzenie?

Roland włączył się do ruchu.

– Sprawdzałem, czy niczego tam nie ma. Czasami aresztowani coś tam chowają, nawet jeśli mają skute ręce. Nie lubię, kiedy ktoś mi coś podrzuca do radiowozu. W ogóle nie lubię niespodzianek.

Jechaliśmy między innymi samochodami. Roland wcisnął guzik radiostacji i zbliżył mikrofon do ust.

– Jednostka dziewiętnaście melduje gotowość.

Popatrzył na mnie.

– Zrozumiała pani? Nie lubię niespodzianek.

Znów coś zanotowałam.

– Zrozumiałam.

Zerknęłam na zegarek na tablicy rozdzielczej. Były dwie minuty po dwudziestej.

• • •

Odezwał się dopiero sześć przecznic dalej.

– Dlaczego akurat ja?

– Słucham?

Skręcił w prawo, mijając rząd starych trzypiętrowych domów – po ostatnim z nich została tylko wypalona skorupa.

– W naszym wydziale pracuje około sześćdziesięcioro gliniarzy. Dlaczego ja?

– Ponieważ pan pracuje tutaj najdłużej. Otrzymał pan kilka nagród za odwagę i wzorowe wypełnianie obowiązków. Uznałam, że stanowi pan ciekawy materiał na artykuł.

– Pracuje pani dla „Cooper Chronicle”?

– Nie, jestem wolnym strzelcem. Wcześniej pisałam teksty dla innych lokalnych gazet, ale myślę, że pańska historia może zainteresować ludzi z „Boston”, a nawet „Sunday Globe”.

– Ha, to by było coś.

Pokonaliśmy w milczeniu kolejne dwie przecznice.

– Chce pani wiedzieć, jaka była umowa? – spytał.

– Chętnie się dowiem.

– Kapitan nie mógł mnie zmusić, a gdyby nawet, to mogłem nic pani nie powiedzieć. Tak się składa, że w przyszłym miesiącu nasz wydział dostanie nowe radiowozy. Zawarłem umowę z kapitanem. Jeśli zniosę panią i pani głupie pytania, to dostanę nowy samochód. Już nie będę musiał się tłuc tą sześcioletnią pułapką na kółkach.

– Nie zadaję głupich pytań – odparłam, zaciskając palce na notatniku.

– Co takiego?

Teraz moja kolej.

– Dobrze pan słyszał, co powiedziałam – odrzekłam słodkim głosem. –Nie zadaję głupich pytań. Oboje znamy się na swojej robocie.

Popatrzył na mnie, ocenił moje nogi i posłał mi niewyraźny uśmiech.

– W porządku, zrozumiałem. Obowiązują dwie zasady, żeby nie było niepotrzebnych nieporozumień.

– Zamieniam się w słuch.

Zatrzymaliśmy się na światłach. Na rogu stała grupka dzieciaków w bluzach Red Soksów. Kiedy zauważyli radiowóz, schowali się w cieniu.

– Zasada pierwsza: nie wchodzi mi pani w paradę. Trzyma się pani za moimi plecami, a jeśli każę pani zostać w samochodzie, to bez dyskusji się pani podporządkowuje. Zasada druga: żadnych pytań o moje życie osobiste. Jestem winien pani i podatnikom z Cooper osiem godzin służby, czterdzieści godzin tygodniowo. To, co robię w wolnym czasie, jakie mam hobby i z kim albo czym lubię się umawiać na randki, nikogo nie powinno obchodzić. Jasne?

– Jasne – odparłam. – Zrozumiałam obie zasady.

Światło się zmieniło i ruszyliśmy w dalszą drogę. Roland ponownie zerknął na moje nogi.

– Naprawdę pani sądziła, że to odpowiedni strój?

Przerzuciłam kartkę w notatniku.

– Ja też proszę o stosowanie się do jednej zasady. Żadnych komentarzy na temat mojego ubioru. Zrozumiał pan?

Kolejny słaby uśmiech.

– Zrozumiałem.

Przez jakiś czas krążyliśmy po mieście, podążając chaotyczną trasą, za którą z pewnością krył się jakiś zamysł. W trzeszczącym radiu rozbrzmiewały wezwania dla innych jednostek.

– Dlaczego od zawsze jest pan dzielnicowym? Nie chciał pan awansować?

Odczekał kilka sekund, zanim odpowiedział.

– Po co miałbym znosić taki stres? To wciąż te same ulice i przestępstwa, ale dzielnicowy odpowiada tylko za siebie, a sierżant albo śledczy musi kierować ludźmi. Uff. Wystarczająco dużo kłopotów sprawia mi trzymanie siebie samego w ryzach. Nie mam ochoty użerać się z innymi.

– Dlaczego akurat ta część miasta? – spytałam.

– W Cooper są trzy dzielnice: Hillside, Tremont Avenue oraz Canal Zone, w której jesteśmy. Dlaczego pracuje pan właśnie tutaj?

Zauważyłam, że prowadząc samochód, rzadko spogląda na drogę. Wciąż lustrował wzrokiem chodniki i skrzyżowania niczym myśliwy wypatrujący nieuchwytnej zwierzyny.

– Niech pani opisze te dzielnice – poprosił.

– Hillside… cóż, kilka ładnych osiedli i przedmieścia. Tremont Avenue to dzielnica biznesowa. Natomiast Canal Zone… chyba cała reszta.

Roland wskazał zniszczoną dłonią stare ceglane budynki fabryczne, stojące wzdłuż rzeki Micmac.

– Oto co w zeszłym wieku napędzało Massachusetts. Produkowano tutaj buty, skórę i wyroby wełniane, po czym rozwożono je kanałami. Później wszystko zniknęło w ciągu dziesięciu lat.

Większość wysokich ceglanych budynków była pozbawiona światła i życia. Zadrżałam.

– Tam jest pełno dzikich lokatorów, handlarzy narkotyków, alfonsów i tym podobnych – kontynuował. – Owszem, do kilku budynków sprowadziły się firmy, ale to wszystko bardzo wolno postępuje. Właśnie tutaj dochodzi do najciekawszych wydarzeń. To lubię najbardziej. Gdy dużo się dzieje, czas szybko mija, a ja wracam do domu w dobrym nastroju.

Zrobiłam kilka notatek w swoim nowym dziennikarskim notesie. Zerknęłam na zegar na tablicy rozdzielczej. Było pięć minut po dwudziestej pierwszej.

Coś zaświergotało w policyjnej radiostacji i Roland zahamował, po czym zawrócił na pustej ulicy i włączył koguta na dachu.

Nasze pierwsze wezwanie tego wieczoru.

• • •

Szybko minęliśmy kilka przecznic, po czym zatrzymaliśmy się za kolejnym radiowozem zaparkowanym tuż obok błyszczącego czarnego pick-upa o ponadwymiarowych oponach. Roland wrzucił luz i płynnym ruchem podniósł mikrofon do ust.

– Jednostka dziewiętnaście na skrzyżowaniu Tucker i Broadway – zameldował i odłożył mikrofon. – Może pani wysiąść, ale proszę się trzymać za mną, dobrze?

– Jasne – odparłam, po czym opuściłam radiowóz.

Podeszliśmy do pick-upa i zobaczyliśmy dwóch młodych mężczyzn ubranych w luźne stroje i bejsbolówki, założone daszkami do tyłu, którzy stali z rękami na masce. Młoda policjantka z ulgą przywitała Rolanda. Porozmawiali, po czym dzielnicowy przeszukał kieszenie zatrzymanych. Na masce wylądowały monety, zapalniczki, a potem foliowe woreczki pełne białego proszku. Wkrótce obu mężczyzn zakuto w kajdanki i usadzono na tylnym siedzeniu pierwszego radiowozu.

Roland jeszcze przez chwilę gawędził z młodą policjantką, po czym roześmiał się i wrócił do swojego samochodu, a ja podążyłam za nim.

Wyjechał na ulicę, trzymając mikrofon w dłoni.

– Jednostka dziewiętnaście wolna.

– Co tam się stało?

– Zwykłe wykroczenie drogowe. Idiota, który kierował pick-upem, zignorował znak stop, a funkcjonariuszka Perkins go zatrzymała. Wyczuła coś podejrzanego i poprosiła o wsparcie.

– Czytałam gdzieś, że niektórzy funkcjonariusze nie lubią kobiet policjantek. Uważają je za słabe i…

– Kompletna bzdura. Są twarde, kiedy to konieczne, i warto mieć je przy sobie podczas interwencji domowych. Rany, nienawidzę takich wezwań. Jeśli ktoś może mi pomóc na ulicy, to nie dbam o to, czy jest mężczyzną, kobietą, czy jednym i drugim.

Znów sporządziłam kilka notatek.

– Zaskoczyła mnie pani tym pytaniem – przyznał Roland. – Myślałem, że będzie pani broniła swoich sióstr albo coś w tym rodzaju.

Uśmiechnęłam się.

– Najwidoczniej jestem pełna niespodzianek.

Zegar na tablicy rozdzielczej wskazywał dwanaście minut po dwudziestej drugiej.

• • •

Reszta wieczoru upłynęła nam na bezcelowym krążeniu ulicami. Dowiedziałam się, że Roland kiedyś służył w żandarmerii wojskowej, a gdy został zwolniony z uznaniem zasług, zatrudnił się w policji w Cooper. Uwagę o odznaczeniach zbył wzruszeniem ramion.

– Po prostu często trafiałem w niewłaściwe miejsce w odpowiedniej chwili, a dowódca nagłaśniał sprawę, bo gazetowe nagłówki pomagają otrzymać więcej pieniędzy z budżetu.

Zatrzymaliśmy dwa samochody, wstąpiliśmy na kawę i pączki („Jeśli artykuł trafi do gazety, to niech pani napisze, że kupiłem babeczkę z otrębami, dobrze? Nie jadam pączków”, zastrzegł Roland), a przed pubem Sloppy Cow przerwaliśmy bójkę, która zakończyła się aresztowaniem kobiety, opatrzeniem dwóch mężczyzn przez sanitariuszy i półgodzinnym wypełnianiem formularzy przez Rolanda.

– Dobrze się pani bawi? – spytał, kiedy odjechaliśmy sprzed pubu, gdzie właściciel próbował spłukać wężem ślady krwi z chodnika.

– O tak – odparłam. – Jest czadowo.

• • •

Zaczynał się nowy dzień i marzły mi nogi. Patrzyłam na przeskakujące błękitne cyfry na zegarze, a z każdą zmianą miałam wrażenie, że powietrze w radiowozie staje się gęstsze i coraz trudniej nim oddychać.

W końcu zegar wskazał pierwszą w nocy. Ziewnęłam.

– Chce pani wrócić na posterunek i pojechać do domu?

– Nie, wszystko w porządku.

– Jak pani uważa. – Mijaliśmy kolejny rząd wypalonych kamienic. – Oto materiał na artykuł. Ktoś powinien sprawdzić, do kogo należą te budynki. Założę się, że gdyby pokopało się wystarczająco głęboko, okazałoby się, że ktoś zarabia kupę pieniędzy na podpaleniach…

Zatrzeszczała radiostacja.

– Jednostka dziewiętnaście.

Roland podniósł mikrofon.

– Jednostka dziewiętnaście, zgłaszam się.

– Venice Avenue czternaście, Gold Club. Włamanie w toku. Inne jednostki już jadą na miejsce. Zgłaszający twierdzi, że złodzieje są uzbrojeni.

– Jednostka dziewiętnaście, przyjąłem.

Odłożył mikrofon, gwałtownie zahamował, zawrócił, po czym włączył koguta. Wdusił pedał gazu i poczułam, jak przyśpieszenie wgniata mnie w fotel, gdy pomknęliśmy środkiem Marker Street.

– Co to jest Gold Club?

– Sklep jubilerski, jedyny w tej okolicy. Znam go… jest dobrze zaopatrzony.

– Nie włączamy syreny?

– Nie, ostrzeglibyśmy ich, że się zbliżamy.

Roland ponownie zahamował i ostro wszedł w zakręt.

– Tym razem zostanie pani w radiowozie, zgoda? Niedługo wsparcie dotrze na miejsce.

Mocno zacisnęłam dłonie na torebce i na notatniku.

– Zgoda, zostanę. Nie ma sprawy.

Radiowóz z rykiem pędził opustoszałą ulicą, wzdłuż której ciągnęły się puste, ceglane budynki fabryczne i kanały ze stojącą wodą. Klepnięciem dłoni Roland wyłączył światła na dachu, po czym zwolnił i przygasił reflektory.

– Na… na pewno pan wie, co robi? – spytałam drżącym głosem.

– Tak, tamta uliczka doprowadzi nas do sklepu jubilera. Niech pani zostanie w wozie.

Po pokonaniu kolejnego zakrętu dzielnicowy wjechał w wąską uliczkę i wyłączył światła. Powoli przesuwaliśmy się naprzód. W końcu zaparkowaliśmy przed przepełnionym kontenerem na śmieci. Roland wziął do ręki mikrofon.

– Jednostka dziewiętnaście, jestem na miejscu zdarzenia.

– Dziesięć-cztery. Kolejne jednostki przyjadą za mniej więcej dziesięć minut.

Odłożył mikrofon i grzechocząc kluczykami, otworzył schowek i wyjął strzelbę pompkę. Serce trzepotało mi się w piersi. Wiedziałam, że jestem blada i mam oczy jak spodki.

Roland otworzył drzwi radiowozu.

– Erico…

– Nigdzie nie pójdę. Niech pan uważa na siebie.

– Taką mam pracę. – Wysiadł i zatrzasnął drzwi.

Zobaczyłam jego cień przed maską samochodu, obok kontenera. Obserwowałam go przez minutę albo dwie, po czym drżącymi rękami zdjęłam buty.

Zabrałam torebkę i wysiadłam z radiowozu.

Chodnik ziębił mnie w bose stopy i miałam nadzieję, że nie stanę na tłuczonym szkle albo używanej strzykawce. W torebce wymacałam przedmiot, który dodał mi otuchy. Rozkładaną policyjną pałkę. Cóż za ironia.

Podkradłam się do Rolanda, który klęczał na jednym kolanie ze śrutówką w dłoniach i patrzył na drugą stronę Venice Avenue, na rozbite drzwi sklepu Gold Club oraz rozrzucone materiały budowlane i kładki dla pieszych, prowadzące ponad jednym z kanałów. Uniosłam pałkę i z całej siły uderzyłam go w kark.

• • •

Trzy godziny później wróciłam do domu, zmęczona i spragniona. W sypialni paliło się światło, a kiedy tam weszłam, mój Misio-pysio siedział na łóżku z zaciekawioną miną.

– No i co?

Odgarnęłam z twarzy kilka kosmyków włosów.

– Ojej, ja też za tobą tęskniłam, kochanie. Dobrze ci poszło? Jak się czujesz? Co się stało?

Poczerwieniał na twarzy.

– Przepraszam, Erico. – Poprawił się na łóżku. – Tęskniłem za tobą. Nie zmrużyłem oka. Dobrze ci poszło? Jak się czujesz? Co się stało?

Upuściłam ciężką torebkę na podłogę.

– Poszło całkiem nieźle.

– Gdzie byłaś?

Posłałam mu spojrzenie typu „nie wyrzuciłeś śmieci, chociaż obiecałeś”.

– A jak myślisz?

Rzucił mi komórkę.

– No to opowiadaj.

• • •

Godzinę wcześniej siedziałam w pokoju przesłuchań na posterunku policji w Cooper w towarzystwie niezadowolonego kapitana Millera i obojętnego śledczego o nazwisku Stephens.

W pomieszczeniu było duszno, a ja mięłam w dłoniach papierową serwetkę, którą od czasu do czasu ocierałam oczy.

Najpierw zajmował się mną kapitan Miller, a potem detektyw Stephens, młody surowy mężczyzna o krótko ostrzyżonych, siwiejących czarnych włosach.

– Jeszcze jakieś pytania? – Kapitan zwrócił się do śledczego.

Stephens popatrzył na mnie, jakby chciał mnie przewiercić wzrokiem na wylot. Trzymał w dłoni tani długopis, który przesuwał między palcami jak magik.

– Nie – odrzekł powoli. – Nie mam więcej pytań, tylko chciałbym się upewnić, że wszystko wyjaśniliśmy. Dobrze?

– Oczywiście – odrzekłam.

Zajrzał do zeszytu z notatkami.

– Kiedy dotarliście na miejsce zdarzenia, funkcjonariusz Piper polecił pani zostać w radiowozie, zgadza się?

– Tak.

– Potem wysiadł… i co się stało?

– Jak już mówiłam, podszedł do kontenera ze śmieciami, przykucnął… i wtedy… przestraszyłam się.

– Co się wydarzyło, kiedy pani się przestraszyła? – spytał detektyw Stephens.

– No… skuliłam się na przednim siedzeniu. Nie chciałam, żeby ktokolwiek mnie zobaczył. A potem…

Ponownie otarłam oczy papierową serwetką.

– Wszystko potoczyło się tak szybko. Obok samochodu przebiegł jakiś mężczyzna. Trzymał coś w rękach. Uderzył funkcjonariusza Pipera w tył głowy, po czym zniknął za rogiem. Spanikowałam i położyłam się na podłodze radiowozu.

– Nie wysiadła pani, żeby sprawdzić, co się dzieje? – spytał detektyw. – Pewnie słyszała pani strzały.

Ciekło mi z nosa.

– Byłam bardzo wystraszona… jeszcze bardziej się skuliłam i czekałam na kolejnych policjantów.

– Uhm – mruknął Stephens – ale była pani na tyle przytomna, żeby wezwać pomoc przez radio.

– Tak – potwierdziłam cicho. – Wiedziałam, że muszę coś zrobić, więc chwyciłam mikrofon i zgłosiłam do centrali, że policjant został ranny.

Miller i Stephens milczeli.

– Co… co się stało w Gold Club? – spytałam.

Stephens popatrzył na Millera.

– Wciąż prowadzimy dochodzenie. To wygląda na włamanie. Dwóch facetów nie żyje i zniknął towar. Pewnie jeden albo dwóch pozostałych sprawców gdzieś tam jest. Przykro mi, lecz nie mogę pani powiedzieć nic więcej.Jeśli zechce pani odwiedzić nas później, to zapewne będziemy znali więcej szczegółów.

Pokiwałam głową i otarłam oczy.

– A… funkcjonariusz Piper? Jak on się czuje?

– Jest w szpitalu – odparł Miller.

– Wyjdzie z tego?

Miller po raz pierwszy się uśmiechnął.

– Facet ma twardą głowę. Nic mu nie będzie.

• • •

Mniej więcej dwanaście godzin po moim powrocie z patrolu spakowaliśmy bagaże, pozbyliśmy się komórki na kartę, a mój kochany Peter zasiadł w fotelu pasażera w naszej toyocie camry. Gdy podchodziłam do drzwi od strony kierowcy, czarny pick-up marki Ford F-150 wjechał na krótki podjazd, zagradzając nam drogę. Otworzyły się drzwi i z samochodu ostrożnie wysiadł Roland Piper, ubrany w dżinsy oraz czarną dżinsową koszulę z długimi rękawami.

Otworzyłam drzwi i powiedziałam ukochanemu, że zaraz wrócę.

– Wszystko w porządku? – spytał.

– Jak najbardziej, zaufaj mi – odrzekłam z uśmiechem.

Podeszłam do pick-upa.

– Dzień dobry, panie dzielnicowy Piper.

– Witaj, Erico.

– Jak się pan czuje?

Odwrócił się na chwilę, pokazując pękaty bandaż wokół głowy.

– Nieźle. Dostałem tydzień wolnego, ale lekarze zapowiadają, że potem powinienem być gotowy do pełnienia służby.

– To dobrze.

Przez chwilę staliśmy w milczeniu. Wreszcie Roland wykonał pierwszy ruch, za co byłam mu wdzięczna.

– Jestem zwykłym gliniarzem, który ma spore doświadczenie, ale żadnej władzy, jednak wczoraj nie traktowałaś mnie z tego powodu pogardliwie ani nie obrażałaś. Dlatego proszę, żebyś teraz nie zaczynała, dobrze?

Skrzyżowałam ręce na piersi.

– Dobrze. Nie będę pana obrażać.

Oparł się o błotnik pick-upa.

– Kiedy po ataku zabrali mnie do szpitala, wszystko sobie przemyślałem i postanowiłem trochę pokopać. Nie jesteś prawdziwą dziennikarką, Erico. Napisałaś trzy artykuły na przestrzeni ośmiu lat.

– Dobre teksty wymagają czasu – odparłam.

– Z pewnością. A twój mąż… jest duchem. Żadnej historii zatrudnienia. Oboje nigdy nie byliście notowani, co oznacza, że albo jesteście prości i głupi, albo skomplikowani i bardzo sprytni. Skoro wynajęliście to mieszkanie zaledwie miesiąc temu, to obstawiam tę drugą możliwość.

Czekałam, nic nie mówiąc. Roland przekrzywił głowę.

– To nie był przypadek, że wczoraj mi towarzyszyłaś. Chciałaś pojechać na ten partol, ponieważ wiedziałaś, że coś wydarzy się w Gold Club. Niezły plan. Ogłuszyć mnie i dać wolną rękę złodziejom. Można powiedzieć… niezły układ.

– Owszem – odparłam.

– A oto moja propozycja. Odpalicie mi część łupu, a ja puszczę was wolno i nie wrócimy do tej rozmowy.

Wciąż milczałam.

– Erico, nie obrażaj mnie. To dobry układ. Nawet nie będę pytał, jak zginęli tamci dwaj goście.

Kiedy się nie odzywałam, dodał:

– Skoro wpadłem na to wszystko w ciągu zaledwie kilku godzin, to pomyśl, jak poradzą sobie śledczy, mając do dyspozycji kilka dni.

Pokiwałam głową.

– Ile?

– Zaufam twojej ocenie. Tylko pamiętaj, by zaproponować uczciwą zapłatę, w przeciwnym razie mnie urazisz, a wtedy…

Zadzwoniłam kluczykami trzymanymi w dłoni i podeszłam do bagażnika toyoty, a Roland okrążył auto.

– Żebyśmy się dobrze zrozumieli – powiedział. – Muszę widzieć twoje ręce. Ot, zawodowa ciekawość, prawda?

– Jak najbardziej.

Otworzyłam bagażnik, sięgnęłam do bocznej kieszeni plecaka i wyjęłam brązowy papierowy pakunek. Rzuciłam go Rolandowi, który bez trudu go złapał.

– Mogę o coś spytać? – zagadnęłam.

– Jasne.

– Jak się pan domyślił?

Zważył paczkę w dłoni.

– Powiedziałaś, że napiszesz o mnie artykuł, zadawałaś mi mnóstwo pytań, ale po tym, jak dostałem w tył głowy – według detektywów zapewne od jednego z gangsterów stojącego na czatach – nie przyszłaś mnie odwiedzić w szpitalu. Gdybyś rzeczywiście przygotowywała artykuł, mogłabyś uczynić go znacznie ciekawszym, wykorzystując rozmowę z rannym. Jednak tego nie zrobiłaś.

Zatrzasnęłam bagażnik.

– Co pan zamierza?

Uśmiechnął się.

– Przejdę na wcześniejszą emeryturę.

– I co pan będzie robił?

Wrócił do swojego auta.

– Widzę, że lubisz opowieści. Zatem mam dla ciebie aż dwie. Opowieść pierwsza: opryskliwy i zgorzkniały gliniarz, który haruje całymi dniami za niewielkie pieniądze i nie może liczyć na awans, dostrzega szansę na zysk i przeniesienie się w bardziej słoneczne miejsce.

– A druga opowieść?

– Gliniarz ma żonę, która przebywa w domu opieki, dotknięta przewlekłą chorobą, wyniszczającąjej układ nerwowy. Potrzebuje dużo pieniędzy i zdaje sobie sprawę z tego, że jako policjant ledwie udźwignie ten ciężar, nawet jeśli będzie brał nadgodziny. Nagle dostrzega szansę na zysk i ustawienie się na długi czas.

Wsiadł do auta i odsunął szybę.

– Która z tych opowieści jest prawdziwa?! – zawołałam.

– Może żadna, może obie – odparł. – Ty jesteś dziennikarką. Domyśl się. Aha, Erico… wyjedź gdzieś daleko i nie wracaj. Śledczy wciąż mają mnóstwo pytań dotyczących zeszłej nocy. Nie kręć się w pobliżu. Jesteś zimna jak ryba i przypuszczalnie poradziłabyś sobie, lecz lepiej nie kusić losu.

Podeszłam do drzwi toyoty.

– Nie będziemy.

• • •

Uruchomiłam silnik, a Peter położył dłoń na mojej ręce.

– Musiałaś się wykupić?

– Owszem.

– Wszystko dobrze?

– Na razie tak.

Wyjechałam tyłem na ulicę. Niecały tydzień, pomyślałam. Za niecały tydzień będziemy w Kalifornii.

Potem ponownie przypomniałam sobie poprzednią noc.

• • •

Mniej więcej piętnaście godzin wcześniej, gdy dzielnicowy Roland Piper z jękiem upadł na ziemię, włożyłam buty i zabrałam się do pracy. Schowałam złożoną pałkę policyjną do torebki, po czym pobiegłam na drugą stronę ulicy do wejścia do Golden Club. Schowałam się w ceglanej niszy obok sterty materiałów budowlanych, wiedząc, co wydarzy się za kilka sekund.

Rozległo się skrzypienie.

Drzwi sklepu się otworzyły.

Ktoś wychylił głowę i szybko się rozejrzał. Nie zauważył mnie. Potem schował się do środka.

Szybciej, myślałam, szybciej. Jadą gliny.

Głowa znów się wychyliła. Rozległ się szept.

Trzymałam w ręku otwartą torebkę. Włożyłam do środka wolną dłoń i zacisnęłam ją na znajomym przedmiocie, którego dotyk dodał mi otuchy.

Ruch. Dwaj mężczyźni wyłonili się ze sklepu, niosąc małe czarne plecaki, po czym ruszyli biegiem po chodniku, oddalając się ode mnie i…

Wyszłam z ukrycia, upuściłam torebkę, uniosłam pistolet Smith & Wesson kaliber 9 milimetrów i strzeliłam im obu w plecy.

Upadli na ziemię, upuszczając plecaki, a ja podeszłam do nich i ponownie strzeliłam, dobijając tego po lewej. Drugi jęczał, zwinięty w kłębek na boku. Przewróciłam go kopniakiem na plecy, żeby mógł na mnie spojrzeć.

– Ech, Tommy. Myślałeś, że wam odpuszczę? Po tym jak mój mąż to zaplanował oraz wciągnął ciebie i twojego brata? Wszystko dobrze by się skończyło, ale ty byłeś zbyt chciwy, pacanie.

Skrzywił się.

– Sonny… powinienem był go posłuchać… chciał załatwić twojego Petera… a ja postanowiłem usunąć go z drogi… bez rozlewu krwi…

– Zgadza się, Tommy, powinieneś był posłuchać brata – potwierdziłam, po czym dobiłam go kolejnym strzałem.

Rozejrzałam się. Wciąż ani śladu policji. Nic dziwnego, że w tej części miasta szerzy się przestępczość. Podniosłam oba plecaki i biegiem wróciłam do radiowozu, gdzie przeładowałam ich zawartość do swojej torebki, po czym rzuciłam ją na siedzenie pasażera, a puste plecaki cisnęłam do kontenera. Następnie wróciłam do sterty materiałów budowlanych, wyciągnęłam kilka cegieł z żużlobetonu i po kilku minutach pałka oraz pistolet zatonęły w kanale.

Potem pobiegłam do radiowozu, nadałam rozpaczliwy komunikat przez radio i czekałam, drżąc na podłodze auta, starając się nie myśleć o leżącym na ziemi dzielnicowym Rolandzie Piperze.

• • •

Gdy jechaliśmy, Peter pogłaskał mnie po nodze.

– Doskonale. Byłaś doskonała.

Pokręciłam głową, a mój słodki mężuś spytał:

– Co się stało?

– Coś jest nie w porządku – odparłam.

– Co takiego?

Zatrzymałam się na światłach i zauważyłam zjazd na drogę międzystanową przy następnej przecznicy.

– Dzielnicowy Piper powiedział, że jestem zimna jak ryba. Uwierzysz? Zimna jak ryba.

– Ojej.

– Ty nie uważasz, że jestem zimna, prawda?

Roześmiał się.

– Erico… nic z tych rzeczy. Wcale nie jesteś zimna.

Uśmiechnęłam się.

– Dzięki, kochanie. To miłe z twojej strony.

Mąż ponownie się roześmiał.

– Oczywiście gdybym powiedział coś innego, pewnie byś mnie zabiła.

Odwróciłam się, słodko uśmiechnęłam i posłałam mu całusa.

Loren D. Estleman

Czasem hiena

Z: Amos Walker: The Complete Story Collection

Nie wiem, po co przytoczyłem ten dowcip. Nie był zbyt dobry, zresztą podobnie jak bar, w którym go opowiedziałem, a także barman, który go usłyszał. Byłem cały spocony po ciężkim dniu pracy, a osiągnąłem jedynie to, że następnego ranka czekała mnie nieprzyjemna rozmowa telefoniczna z klientem. Czasami trzeba podjąć temat i rozprawiać, na przykład o fatalnym guście klienta co do wody po goleniu, czasami facet się rozłącza, jakby przestał cię słyszeć, jednak po ręce, która cię karmi, nie należy się spodziewać skłonności do filozofowania.

Mijałem to miejsce setki razy, nawet go nie zauważając. Najwyraźniej nie miałem ochoty się napić. Dawno temu znajdował się tam czyjś dom, klockowata budowla z siedemdziesięcioma pięcioma metrami kwadratowymi, przeznaczonymi do mieszkania, kryta gontem i wyłożona płytkami, które przypominały mi, że przegapiłem trzy wizyty u dentysty. Właściciel nie eksponował nazwy lokalu, jedynie kupił pomarańczowy neon z napisem „Otwarte” i umieścił go w witrynie. Bar był właśnie taki, jak można było oczekiwać w tej okolicy. Gdy go wspominam, jeśli w ogóle to robię, w myślach nazywam go Otwarte.

Wewnątrz panował wieczny półmrok, na stołkach na drugim końcu baru siedziały dwie kupy protoplazmy, a na blacie jaśniała sosnowa plansza do gry w shuffleboard, tak lepka za sprawą dużej wilgotności, że krążek, który powinien się znaleźć na jednym z oznaczonych cyframi pól, pewnego dnia utknął w połowie drogi i postanowił, że tam pozostanie. Trzeba by użyć otwieracza do puszek, aby go usunąć.

Nie pamiętam, jak wyglądał barman. Pewnie był w średnim wieku i zaczynał tyć. Kiedyś obejrzał Koktajl i wyobrażał sobie, że będzie żonglował shakerami i kieliszkami w jakimś bajeranckim klubie, po czym, podobnie jak tamten krążek do gry, utknął na zawsze w niewłaściwym miejscu. W innych okolicznościach nie odezwałbym się do niego, nie licząc zamówienia podwójnej szkockiej, ale kiedy napełniał szklankę, mój wzrok spoczął na oprawionym w ramkę zdjęciu w kolorze sepii, które wisiało na ścianie nad kranikami do nalewania piwa. Ktoś wyciął z „National Geographic” zdjęcie zebr pasących się na sawannie i umieścił je za szybką, żeby uczynić bar bardziej egzotycznym.

– Wchodzi facet do baru – powiedziałem.

– Na szczęście wciąż się to zdarza. – Barman położył przede mną papierową serwetkę i postawił na niej drinka. – To kawał?

– To puenta z innego żartu z tej serii. Patrzy, a tam kangur miesza drinki. Zwierzak mówi: „Widzę, że zdziwiło pana, że za barem stoi kangur”. Facet odpowiada: „Pewnie. Zebra sprzedała lokal?”.

Barman stęknął, dzięki czemu domyśliłem się, jak trafił do tego bagna. Dobry barman śmieje się z mało zabawnych żartów i ze współczuciem kręci głową, słysząc niezbyt smutne opowieści. Teraz wydaje mi się, że powinien siedzieć raczej po drugiej stronie baru, zaczerwieniony od ginu wypitego po to, by zapomnieć o straconych okazjach. Jednak równie dobrze mogła to być moja twarz odbita w samoprzylepnych lusterkach umieszczanych jako bonus z tyłu butelek z recyklingu. Niespodziewany widok własnego oblicza po takim dniu to nic miłego.

Zastanawiałem się, czy nie zostawić mu reszty z dziesięciu dolarów, ale w końcu ją zabrałem. Jego dzieciak może szorować garnki i patelnie, żeby zarobić na czesne, tak jak inni przyszli milionerzy. Byłem w mrocznym nastroju, jak mawia poeta. Poszukałem wzrokiem kogoś, kto mógłby sypnąć mi piachem w oczy.

– Pieprzone gliny – odezwał się barman.

Włączył telewizor stojący na półce zawieszonej pod sufitem w rogu pomieszczenia. Obawiał się, że mój żart może się przerodzić w serię.

Nie byłem ani trochę ciekawy. Taki stan umysłu to pierwszy negatywny skutek pracy detektywa. Wcale nie obchodziło mnie, czemu policja wprawiła go w taki nastrój. Oczywiście dlatego podniosłem wzrok na ekran.

Reporterka stała na ulicy poprzecinanej żółtą policyjną taśmą i udawała, że czyta z notatnika, podczas gdy w tle pulsowały czerwone i niebieskie światła. Oddział Szybkiego Reagowania – jak w śródmieściu Detroit nazywa się SWAT – wziął szturmem dom na północnym zachodzie miasta, gdzie uzbrojony mężczyzna zabarykadował się wraz z żoną. Męża zatrzymano, ale kobieta zginęła, postrzelona w serce. Według nieujawnionego źródła w domu nie znaleziono broni. Wszczęto dochodzenie, które miało ustalić, czy kobietę zabił zabłąkany pocisk policyjny.

Barman wycelował pilotem w telewizor i ekran poczerniał.

– Zamiotą to pod dywan. Państwo powinno ich zmusić do wykupienia licencji łowieckich.

– Pewnie nigdy pan nie uczestniczył w nalocie.

– Byłem po drugiej stronie. Gliny myślą, że całe miasto należy do nich.

– Wszystko może się zdarzyć, kiedy do głosu dochodzi adrenalina i pojawia się broń. Zeszłej wiosny w ten sam sposób zginęła dziewczynka. Wtedy szukali uzbrojonego włamywacza.

– Pamiętam. O ile się nie mylę, tamten gliniarz poszedł na bezpłatny urlop. Teraz znów pracuje, a dziewczynka nadal nie żyje. Jest pan gliniarzem?

– A gdybym powiedział, że tak, to naplułby mi pan do drinka?

Uśmiechnął się kwaśno.

– Na dobry początek.

• • •

W ciągu kolejnych kilku dni było coraz głośniej o incydencie. Rzecznik policji potwierdził, że w domu nie znaleziono broni palnej, a mostek kobiety roztrzaskał pocisk kaliber.38 o miękkim czubku, pochodzący z typowej broni policyjnej. Szczury laboratoryjne od balistyki starały się pozbierać fragmenty, aby dopasować je do pistoletu. Dotąd żaden z policjantów, którzy brali udział w zdarzeniu, nie przyznał się do oddania strzału. Rzecznik odmówił odpowiedzi, czy ich broń jest poddawana badaniu, ale taka była standardowa procedura.

Philip Justice zwołał kolejną konferencję prasową, podczas której ogłosił, że mąż ofiary wynajął go w celu złożenia pozwu przeciwko policji w związku z przekroczeniem uprawnień i nieuzasadnionym aresztowaniem. Justice – naprawdę tak się nazywał i niewykluczone, że zainspirowało go to do wybrania właśnie tego zawodu – był zajadły jak grzechotnik i specjalizował się w reprezentowaniu zwykłych obywateli w starciu z władzą. Jego strategia nigdy się nie zmieniała. Błyskawicznie i ostro atakował, kipiąc oburzeniem, zaskakiwał przeciwnika, zanim ten zdołał się pozbierać, i wyrywał zębami korzystną ugodę.

Podziwiałem jego występ, popijając poranną kawę. Na chwilę oderwał dłoń od ramienia niedawno zwolnionego klienta i wycelował palec w kamerę, jednocześnie parafrazując Pierwszą Księgę Samuela. Znał historię Dawida i Goliata na pamięć, ale potrzebował również sympatii ateistów.

Konferencję transmitowano na żywo. Właśnie wyłączyłem telewizor, gdy zadzwonił telefon. To był Justice.

Pracowałem dla niego kilka razy, nie zdziwiło mnie więc, że postanowił mi zlecić przeprowadzenie śledztwa, lecz nie spodziewałem się, że odezwie się tak szybko. Myślałem, że zaraz po konferencji zadzwoni do któregoś z sędziów albo do „New York Timesa”, do kogoś, kto znajduje się wyżej w hierarchii. Powiedziałem, że nie jestem zapracowany i chętnie spotkam się w nim w jego biurze za dwadzieścia minut.

• • •

Pracował na jednym z górnych pięter w American Building w Southfield, wieżowcu ze szkła i stali, który górował nad płaskim przedmieściem jak świeczka nad tortem. W gabinecie dominowały szarości i blade żółcienie, a biurko adwokata miało postać szklanej płyty wspartej na kompozytowych nogach. Justice wstał, a jego niemal dwumetrowa sylwetka jak zwykle zrobiła piorunujące wrażenie, ponieważ kiedy siedział, sprawiał wrażenie człowieka przeciętnego wzrostu. Miał zaczesane do tyłu włosy, przyciśnięte do skóry jak u wydry, i często mrugał oczami – zapewne od blasku jupiterów i fleszy, które wciąż mu towarzyszyły. Mocno uścisnął mi dłoń, po czym szybko ją puścił.

– Amos Walker, Claud Vale.

Przypomniałem sobie, że jego klient zapisuje swoje imię bez „e”. Vale wstał z żółtego skórzanego fotela, kurcząc się przy tym, odwrotnie niż Justice, po czym przywitał się skinieniem głowy, nie podnosząc rąk zwisających wzdłuż ciała. Miał pięćdziesiąt lat, ale sprawiał wrażenie starszego. Niegdyś rude włosy przywodziły na myśl pordzewiałe żelazo, a podkrążone wodniste oczy tkwiły za dwuogniskowymi okularami. Z chudych ramion zwisała granatowa marynarka. Na rękawie widniały cztery białe szwy w miejscu, z którego usunięto metkę producenta. Sprytny prawniczy akcent, mający pokazać, że mężczyzna nie przywykł do noszenia eleganckich strojów, ale wykosztował się, żeby dobrze wyglądać w sądzie. Czarna jedwabna opaska na ramieniu nie była szeroka, lecz nie dało się jej przegapić.

Usiedliśmy, ja w szarym skórzanym fotelu, a Justice na ergonomicznym meblu za swoim biurkiem.

– Pan Vale nie powiedział ani w żaden sposób nie dał policji do zrozumienia, że jest uzbrojony. Kiedy odmówił otwarcia drzwi przed funkcjonariuszami wezwanymi przez sąsiadów do kłótni rodzinnej, ci założyli najgorsze, a potem sytuacja wymknęła się spod kontroli.

– Ernestine chciała się ze mną rozwieść – rzekł Vale, a jego głos przypominał nagranie z kasety z trudem obracającej się na starych szpulach. – Kiedy straciłem pracę w General Motors i nie udało mi się znaleźć niczego nowego, powiedziała, że woli pójść do pracy i dbać tylko o siebie. Właśnie o to się pokłóciliśmy. Przez siedemnaście lat nigdy jej nie uderzyłem. Na pewno nie chciałem jej śmierci. – Wyjął chustkę, wydmuchał nos, po czym odsunął okulary, żeby otrzeć oczy.

– Wiemy, że padł strzał – powiedział Justice. – Wiemy także z której broni. Po badaniu balistycznym pewien sierżant z Oddziału Szybkiego Reagowania przyznał, że jego broń wypaliła, gdy pan Vale chwycił go za rękę.

– To kłamstwo!

– Oczywiście, że tak, Claud. Uspokój się. Pocisk wydobyty z ciała pani Vale był zbyt uszkodzony, aby ponad wszelką wątpliwość dopasować go do konkretnego pistoletu, ale skoro oddano tylko jeden strzał i znaleziono tylko jedną kulę, nie potrzeba nam niczego więcej, by złożyć pozew.

Skrzyżowałem nogi.

– Wiem tylko tyle, ile widziałem w telewizji. Policjanci, którzy przyjechali do domowej interwencji, twierdzą, że krzyczał pan zza drzwi, iż zacznie strzelać, jeśli spróbują wejść.

– Nic z tych rzeczy.

– Claud, proszę. Jesteś wśród przyjaciół. Nawet gdyby tak było, policja miałaby prawo co najwyżej wkroczyć do budynku. Nie staram się obalić ich twierdzenia, chociaż uważam, że błędnie zrozumieli twoje słowa. Jednak fakt, że w domu ani w zasięgu rzutu od drzwi i okien nie znaleziono broni, dowodzi rażącego zaniedbania ze strony władz. Wnioskujemy o dziesięć milionów.

– To wszystko zaczyna wyglądać znajomo – stwierdziłem.

– Okoliczności są niemal identyczne jak w przypadku śmierci dziewczynki w East Side pół roku temu: funkcjonariusz oddziału interwencyjnego wezwanego w związku z podejrzeniem przestępstwa stwierdził, że babcia dziewczynki zaczęła się z nim szarpać, na skutek czego jego broń wystrzeliła, zabijając dziecko. Nie brałem udziału w tamtej sprawie, ale policjant ostatecznie został zwolniony z pracy, a sędzia przyznał rodzinie ofiary pięć milionów dolarów odszkodowania. Sądzę, że wniosek o dwukrotnie wyższą sumę jest uzasadniony, ponieważ policji niczego nie nauczył wcześniejszy błąd.

– Wszystko sobie przemyślałeś, na czym więc ma polegać moja rola?

– Chcę się rozprawić z twierdzeniem, że pan Vale groził, iż zastrzeli pierwszych funkcjonariuszy, którzy pojawili się po wezwaniu. Jeśli żaden z nich nie wycofa się z tej wersji, to i tak sobie poradzę w sądzie, ale jeśli okaże się, że to kłamstwo, miasto zawrze ugodę i sprawa nigdy nie trafi na wokandę.

Wyjąłem papierosa, żeby się nim pobawić. Według prawa stanowego można je kupować, lecz nie zapalać.

– Innymi słowy, mam spytać kilku policjantów, czy nie są łgarzami.

– Jeśli się boisz, to zapewniam, że możesz liczyć na pomoc najlepszego prawnika w mieście.

– Nie tego się obawiam. Po prostu mój ubezpieczyciel może uznać głupotę za wrodzone schorzenie.

Jednak postawiłem na swoim i przyjąłem zlecenie.

• • •

Spotkałem się z funkcjonariuszem Benderem w jednym z boksów w Thermopolis, barze dla policjantów w Greektown, w cieniu 1300, bogato zdobionej, sypiącej się głównej siedziby policji w Detroit. Było wcześnie i obsługa wciąż sprzątała bałagan po porannym nawale klientów, przygotowując stoliki dla licznych gości, którzy zaczęli się pojawiać koło południa. Musieliśmy usiąść z dala od tłumu i dwóch zmęczonych gliniarzy w cywilu, którzy pili kawę i jedli bakławę przy barze, czekając na koniec zmiany.

Bender był młodszym z dwuosobowego zespołu, który odpowiedział na wezwanie do interwencji domowej w domu Clauda Vale’a. Był wysoki jak koszykarz i żylasty, miał na sobie jesienny mundur, a w czasie krótkiej rozmowy dowiedziałem się, że zaproponowano mu stypendium na Uniwersytecie Michigan, ale znudziła mu się ciężka praca, więc zrezygnował z nauki i podjął dwunastotygodniowe szkolenie policyjne w Detroit. Był przystojnym brązowoskórym mężczyzną, który lubił mocną kawę po turecku z dużą ilością śmietanki i cukru.

Sprawdził moje papiery, po czym mi je oddał.

– „Zastrzelę każdego, kto tutaj wejdzie!”, tak wołał. Według naszych przepisów to oznacza duże prawdopodobieństwo, że podejrzany jest uzbrojony. A według pańskich?

– Należy się wycofać i wezwać posiłki – odparłem. – Tyle że ja nie mam posiłków, więc po prostu bym się wycofał. Jak pan się dogaduje z Wallace’em?

Sierżant Wallace ze służb mundurowych był jego partnerem. Podczas piętnastoletniej służby zapracował na trzy wyróżnienia oraz dwa miesiące bezpłatnego zawieszenia po nalocie na mieszkanie, który dla podejrzanego skończył się śmiercią przez uduszenie.

– To mój partner. Ufam mu bezgranicznie.

– Tego wymagają przepisy. Ja nie sporządzę raportu.

– Nie sądzę, żeby oddał mi swoją siostrę za żonę, ale takich okazji nam nie brakuje w wydziale. To dobry gliniarz. Tamten wypadek dwa lata temu mógł się wydarzyć każdemu. Facet miał szklane gardło.

Puściłem to mimo uszu.

– Jeśli powtórzy się sytuacja z East Side z zeszłej wiosny, to wielu dobrych gliniarzy będzie musiało szukać pracy w branży ochroniarskiej. To zawsze dotyka niższych rangą, góra jest nie do ruszenia.

Dosypał jeszcze więcej cukru do filiżanki i zamieszał; ktoś słabszy musiałby użyć dwóch rąk.

– Jeszcze raz nazwiesz mnie kłamcą, a zakuję cię w kajdanki, po czym wymyślę pretekst. Tylko najpierw dopiję kawę.

I po rozmowie. Zastanawiałem się, czy nie zapłacić jego rachunku, lecz nie chciałem dawać mu okazji do oskarżenia mnie o łapówkarstwo.

Gliniarze, nawet młodzi, rzadko bywają przesadnie wrażliwi. Strzeliłem na oślep i polała się krew.

• • •

Chwilowo sierżant Wallace był nieosiągalny. Wziął dzień wolny, a kobieta, która odebrała telefon w jego domu – założyłem, że to żona – powiedziała, że pojechał na polowanie z łukiem do hrabstwa Washtenaw. Spodziewała się go dopiero po zmroku.

Nie mogłem się zbliżyć do sierżanta z Oddziału Szybkiego Reagowania, który zastrzelił Ernestine Vale. Wziął płatny urlop w oczekiwaniu na wynik wewnętrznego dochodzenia, i nawet Philip Justice nie był w stanie zdobyć jego numeru. Jednak nie przychodziło mi do głowy nic, o co mógłbym go spytać, a czego nie próbowaliby wydobyć z niego śledczy, więc nie traciłem czasu na angażowanie nieoficjalnych źródeł, które zazwyczaj mają legalną pracę i sprzedaż poufnych informacji stanowi dla nich poważne ryzyko. W sprawę włączył się Departament Bezpieczeństwa Krajowego, a Justice nie ma aż tak głębokich kieszeni. Nikt nie ma.

Chcąc się czymś zająć podczas czekania na partnera Bendera, za pośrednictwem Justice’a zdobyłem przepustkę, dzięki której mogłem zobaczyć miejsce strzelaniny. Stojący przy drzwiach policjant popatrzył na przepustkę, potwierdził jej autentyczność przez radio rodem ze Star Treka, przyczepione do paska na ramieniu, po czym odsunął się, pozwalając mi otworzyć drzwi i prześlizgnąć się pod żółtą taśmą.

To był historyczny budynek, co dla mieszkających w nim ludzi jest równoznaczne z wywłaszczeniem. Dziewięćdziesiąt lat temu Henry Ford wybudował dziesiątki wąskich domów o stromych dachach dla robotników, którzy napływali z głębokiego południa Stanów i wschodniej Europy, żeby zarobić pięć dolarów dziennie, składając fordy model T w Dearborn. To był jeden z niewielu takich budynków, które przetrwały i pomimo przeróbek zachowały pierwotny kształt i charakter.

Wspiąłem się po niemal pionowych schodach i z czystej ciekawości zajrzałem do sypialni. Wszystko wydarzyło się w salonie na parterze, gdzie, jak twierdził Vale, żona leżała na kanapie złożona grypą, gdy nagle pocisk lecący po skosie wbił się jej w serce. Wersja koronera pokrywała się z relacją Vale’a. Kobieta już wcześniej przeniosła się na kanapę, zanim na stałe odcięła się od męża. Policja zabrała pościel do analizy, ale pozostały poduszki naznaczone ciemnymi plamami krwi.

Wychodząc, skinąłem głową portierowi, po czym zapukałem do sąsiedniego domu, jednopoziomowego prostokątnego budynku stojącego w miejscu kolejnego z dzieł Forda, który wzniósł całe dzielnice na jałowych polach i osuszonych bagnach. Kobieta, która uchyliła drzwi, miała grube palce, podejrzliwe niebieskie oko i ukraiński akcent. Oko uważnie przyjrzało się moim papierom, lecz drzwi nawet nie drgnęły.

– Powiedziałam wszystko policji.

– Nie musi pani tego powtarzać. Co pani słyszała?

– Huk, kiedy tam była policja. To pewnie strzał.

– Jakieś odgłosy walki?

– Nie, tylko huk. Gdyby nie policja, pomyślałabym, że ktoś trzasnął drzwiami. Oni ciągle trzaskali i wrzeszczeli. Słabo się dogadywali.

– To pani zgłosiła zakłócenie porządku?

– Nie potrzebuję kłopotów.

– Nie będzie ich pani miała.

Powtórzyła to samo. Przeszedłem do kolejnych pytań. Byłem pewien, że to ona zadzwoniła na policję, chociaż nie miało to większego znaczenia.

– Czy pan Vale coś krzyczał, gdy przed domem byli tylko dwaj policjanci?

– Słyszałam krzyki. Nie wiedziałam, o co chodzi. Potem tamci dwaj poszli. Później wróciło ich więcej. Jeden podszedł do moich drzwi i poinformował, żebym nie wychodziła i trzymała się z daleka od okien. Odpowiedziałam, że dzisiaj jest tak samo jak wcześniej. Mogłam zostać w Kijowie.

Podziękowałem jej. Zamknęła mi drzwi przed nosem, a kiedy schodziłem z werandy, wciąż zatrzaskiwała zamki.

• • •

– Miałem idealny strzał, prosto w serce – opowiadał sierżant Wallace – ale strzała odbiła się od niewidocznej brzózki i najlepsze poroże, jakie widziałem od lat, uciekło przez ogrodzenie z drutem kolczastym.

Starzy policjanci są mistrzami w oddzielaniu życia zawodowego i osobistego. Przyszedłem spytać o jego udział w wydarzeniach, które doprowadziły do śmierci kobiety postrzelonej w serce, a on opowiadał mi o jeleniu, którego tego popołudnia nie udało mu się trafić w serce podczas polowania w Michigan, lecz w jego głosie nie było cienia ironii.

Byliśmy w jego małej kuchni w Redford, otoczeni zbieraniną niedopasowanych urządzeń i mebli, które gospodarz wymieniał pojedynczo, gdy zaszła taka potrzeba. Wzór na linoleum był niemal całkowicie wytarty, a blat stołu, przy którym siedzieliśmy, wykonano z sosny i metalu. Sierżant ściskał pękatą brązową butelkę z piwem w pulchnej prawej dłoni. Mógłbym połączyć linią popękane naczynka krwionośne na jego szerokiej mięsistej twarzy jak kropki na wykresie. Pani Wallace, niska kobieta przypominająca ptaka, sprawiała wrażenie niespokojnej, dopóki nie dostrzegło się stalowych nerwów, kryjących się pod powierzchnią. Była w pralni, gdzie starała się usunąć zapach łani, którym jej mąż spryskał maskujący strój. Teraz Wallace miał na sobie stare luźne spodnie od garnituru, a włosy na jego plecach kręciły się jak tropikalna roślinność, wystając nad ramiączka podkoszulka.

– Nie zajmę panu dużo czasu – obiecałem. – Co powiedział Claud Vale, kiedy policja pojawiła się pod jego domem?

– „Wynocha albo strzelę w drzwi”.

– Dokładnie te słowa?

– Są w moim raporcie.

Zajrzałem do notatnika.

– Pański partner powiedział, że Vale zawołał: „Zastrzelę każdego, kto tutaj wejdzie!”.

– Co za różnica?

– Druga wersja to groźba skierowana przeciwko policjantom. Pierwsza dotyczyła drzwi.

Wallace pociągnął łyk piwa i z trzaskiem postawił butelkę na blacie.

– Pracuje pan dla prawnika. Obaj dobrze wiemy, że tak czy inaczej chodziło o to samo.

– Prawnik, dla którego pracuję, na pewno wykorzysta tę różnicę. Wyjdzie na to, że jeden z panów skłamał, a drugi go poparł, jak na partnera przystało, tyle że pomylił słowa. Okaże się, że to wszystko było pana pomysłem, ponieważ pan jest starszy. W każdym razie panów zeznania wylądują w koszu.

Twarz tak mu pociemniała, że już nie widziałem popękanych naczynek.

– Jestem tylko posłańcem. Jeśli rzeczywiście tak było, to proszę bardzo: niech pan to powie podczas rozprawy i pozwoli Justice’owi działać. Tylko niech pan nie straci zimnej krwi, tak jak teraz we własnej kuchni. Nie rozmawiałbym tak z panem, gdyby Bender nie rzucił się na mnie jak wąż, kiedy mu powiedziałem, że jego kariera może zależeć od tego, co zezna w sądzie. Ma nieczyste sumienie.

– Skończył pan? – Wskazał piwo, którym mnie poczęstował. Nawet go nie tknąłem, ale schowałem notatnik i wstałem. Gdy byłem przy drzwiach, usłyszałem głuchy trzask i syk otwieranej butelki.

• • •

Philip Justice zajął fotel przy biurku, zamykając oczy i krzyżując ręce na wydatnym brzuchu, jakby właśnie skończył ucztę.

– Świetna robota. Za słabe ogniwo uznałem Wallace’a, biorąc pod uwagę skazę na jego rejestrze, ale wygląda na to, że Bender lepiej się nada. Może nawet nie będę musiał wzywać jego partnera na świadka.

– Myślę, że Wallace mówi prawdę – przyznałem. – Vale chyba wykrzyczał jakąś groźbę. Bender jej nie zrozumiał. Trzeba doświadczenia, żeby pojąć słowa zdenerwowanego człowieka, stojącego za grubymi drzwiami. Jednak po rozmowie z partnerem postanowił go poprzeć. Kiedy pisze się raport, powinno się dobrze uzasadnić wezwanie posiłków, zwłaszcza jeśli interwencja kończy się w taki sposób.

– Czym im groził Vale? Przecież nie miał broni.

– Nie znaleziono jej podczas przeszukania, ale wcześniej sąsiadka słyszała trzaśnięcie drzwiami. Huk wystrzału dobiegający zza dwóch ścian można pomylić z odgłosem zatrzaskiwanych drzwi.

Justice otworzył oczy i pochylił się do przodu. Uczta zmieniła się w niestrawność.

– Słyszała także wrzaski.

– Mogę tam wrócić i dowiedzieć się, czy te wrzaski przypominały głos Ernestine Vale.

– Nie zatrudniłem cię po to, żebyś wyręczał policję. Robisz z niego geniusza zbrodni. Twierdzisz, że zastrzelił żonę, a potem upozorował kłótnię, aby sprowadzić gliny i wrobić policję z Detroit w morderstwo.

– Nie byłby to pierwszy raz, gdy ktoś próbuje takiej sztuczki. Jeśli zastrzelił ją wcześniej, to mógł bez trudu wymknąć się z domu, wrzucić broń do studzienki kanalizacyjnej kilkunaście przecznic dalej, a następnie zakraść się z powrotem do mieszkania i upozorować kłótnię.

– W papierach by odnotowano, że kupił broń. Facet jest czysty. Myślisz, że tego nie sprawdziłem? Nie jesteś jedynym prywatnym detektywem w mieście.

– Masz rację. Skąd w Detroit wziąć broń bez zostawiania śladów?

– To bezrobotny mechanik, a nie zawodowy zabójca. Nie wiedziałby, gdzie jej szukać.

Bawiłem się papierosem.

– Po prostu chciałbym to sprawdzić. Chyba wolisz, żeby ta sprawa nie wybuchła ci w twarz na oczach wszystkich.

– Czego ode mnie chcesz? – spytał Justice tonem bogacza nagabywanego przez ubogiego krewnego.

– Dwóch informacji. Po pierwsze, kiedy jego żona złożyła pozew rozwodowy?

Włączył komputer stojący na biurku.

– Jedenastego kwietnia.

– To część pierwszej informacji. Kiedy policja dała dupy i zabiła tamtą dziewczynkę w East Side?

– Chyba nie myślisz, że te dwie sprawy są powiązane. Okoliczności…

– …są niemal identyczne. Sam to zauważyłeś. Kiedy?

Postukał w klawisze. Popatrzył na ekran ze zmarszczonym czołem, pozwalając sobie na reakcję, jaka byłaby nie na miejscu w sądzie.

– Czternastego kwietnia.

Zapisałem obie daty w notatniku, chociaż wiedziałem, że ich nie zapomnę.

– Druga kwestia: w której fabryce pracował Vale, zanim go zwolniono?

• • •

Dix Sommerfield pilnował parkingu dla pracowników przy fabryce General Motors w Warren. Jego dziadkowie przybyli na północ z Kentucky, żeby budować czołgi w fabrykach, które w czasie drugiej wojny światowej przerzuciły się z samochodów na broń. Miał pokaźny brzuch i nosił na głowie odwróconą czapkę bejsbolową. Między zmianami zazwyczaj handlował nielicencjonowaną whisky, papierosami i inną kontrabandą przewożoną w bagażniku zdrutowanego chevroleta nova. We wtorki i czwartki można go było znaleźć przy fabryce Chryslera, a w poniedziałki w River Rouge, gdzie przez większość czasu miał się na baczności przed prywatną policją zatrudnioną przez fabrykę Forda. Pozostałe dni tygodnia spędzał w Warren, do którego żywił sentyment. Jego ojciec i dziadek zawsze byli lojalni wobec General Motors, bardziej niż wobec Wuja Sama czy Południowej Konwencji Baptystów.

– Szukam rewolweru trzydziestkiósemki – powiedziałem, gdy wymieniliśmy pozdrowienia. W przeszłości kupowałem od niego informacje za gotówkę i bez problemów ze strony przełożonych.

Oczywiście to nie znaczy, że nie był ostrożny; jedenasty września sporo zmienił i trzeba było się liczyć z tym, że amatorzy z Waszyngtonu mogą w każdej chwili popsuć sprawnie działający system.

– Już nie handluję takimi rzeczami – wyjaśnił, przesuwając wykałaczkę, z którą się nie rozstawał, z jednego kącika ust w drugi. – Jeśli szukasz broni, idź do sklepu.

– Chcę się czegoś dowiedzieć o pistolecie, który kiedyś sprzedałeś, Dix. Mam wyciągnąć koło zapasowe spod kartonów marlboro i zajrzeć do obręczy? To był pocisk z miękkim czubkiem, więc nie mógł zostać wystrzelony z automatu.

– Masz na sobie podsłuch?

Rozpiąłem i rozchyliłem koszulę.

– To nic nie znaczy. Zdejmij spodnie.

Kopnąłem go w piszczel, a kiedy się schylił, uderzyłem bokiem dłoni w łokieć. Zapomnijcie o kroczu: jeśli naprawdę chcecie sprawić komuś ból, celujcie w małe kostne gałki, które wystają ze stawów. Gdy przestał zalewać się łzami, podetknąłem mu pod nos wycinek z „Free Press” ze zdjęciem Clauda Vale’a.

Otarł oczy rękawem i wytężył wzrok.

– Rany, długo się modliłem, żeby ta sprawa nie odbiła mi się czkawką.

– Bóg cię wysłuchał. Powiedział, żebyś trzymał się papierosów i wódy. Najprostsze rozwiązania są najlepsze.

• • •

Tydzień po strzelaninie Philip Justice oznajmił, że rezygnuje z reprezentowania Clauda Vale’a. Policjanci wiedzieli, co to oznacza, i czym prędzej ponownie aresztowali jego byłego klienta. Ostro zabrali się do pracy; żadnej przemocy, żadnego przymusu, jeśli nie liczyć ostrego przesłuchania przed Sądem Najwyższym – męczących sesji pytań, które miały na celu zaplątanie podejrzanego w sieć własnych kłamstw, aż powiedzenie prawdy stało się jedyną drogą wyjścia z szaleństwa. Przyznał się do zamordowania żony, grożenia interweniującym policjantom, tak by musieli wezwać wsparcie z posterunku, a także do chwycenia pistoletu pierwszego funkcjonariusza, który wkroczył do mieszkania, przez co broń wypaliła. Dokładniejsze przeszukanie miejsca zbrodni pozwoliło odnaleźć pocisk z broni sierżanta, tkwiący między dwiema nierównymi klepkami podłogowymi w kącie pomieszczenia. To ostatecznie pogrążyło Vale’a, który nie przewidział, co się stanie, jeśli kula zostanie odnaleziona gdzie indziej niż w sercu Ernestine Vale. Zapobiegliwie wyciął X na czubku wystrzelonego pocisku, żeby ten rozpadł się po trafieniu w cel i śledczy nie mogli go dopasować do jego broni. Resztę należy przypisać fartowi amatora.

Broni nigdy nie odnaleziono, ale już nie była potrzebna. Nie musiałem iść do więzienia za przemilczenie nazwiska „Sommerfielda”.

Philip Justice kupił mi drinka w Caucus Club w śródmieściu. Wciąż dręczyła go utrata szansy na zawarcie poważnej ugody i zdobycie jeszcze większego rozgłosu, ale cieszył się, że nie zbłaźnił się w głównym wydaniu wiadomości. Upił łyczek dwunastoletniego koniaku.

– Wydedukowałeś to wszystko na podstawie słów dwóch gliniarzy?

– Nie wszystko. – Zamieszałem lód w szkockiej i spiłem piankę. – Najważniejsze okazało się zgranie tych wydarzeń w czasie. Vale był rozgoryczony, bo rozwód kosztowałby go połowę i tak skromnych dochodów. Kiedy zginęła tamta dziewczynka, wpadł na pomysł, jak może pozbyć się problemu, a przy okazji poważnie się wzbogacić.

– Wtedy prowadzono dochodzenie w sprawie napadu z bronią w ręku, a nie morderstwa.

– W jego ocenie obie sprawy były wystarczająco podobne. Kiedy pierwszy raz usłyszałem o Vale’u, akurat byłem w barze.

– Coś podobnego.

– Puszczę tę uwagę mimo uszu. Opowiedziałem barmanowi kawał. Przyszedł mi do głowy, jak zobaczyłem zdjęcie zebr na ścianie. – Ponownie opowiedziałem kawał.

Justice się nie roześmiał.

– Znam go, ale w wersji z innym zwierzęciem.

– Czasem to hiena sprzedaje lokal. Ale z jakiegoś powodu za barem zawsze stoi kangur. Kto wie, jak to wszystko działa?

Beth Ann Fennelly i Tom Franklin

Na co czekały jego dłonie

Z: „Delta Blues”

Lipiec 1927 roku

Zostawili martwych rabusiów w domu i ruszyli w stronę swoich koni. Ham Johnson przeładowywał winchestera, gdy nagle usłyszeli coś, co brzmiało jak miauczenie kota.

– To nie kot – rzekł Ingersoll.

– Raczej nie. – Ham z trzaskiem wcisnął pocisk do magazynka strzelby. To samo uczynił z kolejnym.

Podążyli za piskliwymi odgłosami wzdłuż pochyłej sylwetki domu. Właściciele byli na tyle mądrzy, że zostawili otwarte drzwi i okna, dzięki czemu woda tylko przepłynęła przez wnętrze. Drzewo za domem wyglądało tak, jakby ktoś zanurzył je do połowy w panierce. Na górnych gałęziach utknął kojec z martwymi kurami.

Ingersoll miał rację, że nie chodzi o kota. To było niemowlę.

Mężczyźni patrzyli na buszelowy koszyk wiszący na niskiej gałęzi i wyzierającą z niego czerwoną twarzyczkę. W błocie leżał strzęp kocyka, który dziecko wyrzuciło z koszyka.

– Matko Boska! – odezwał się Ingersoll.

– Matka tego malca nie ma nic wspólnego z Bogiem – odparł Ham. Uniósł prawą dłoń, celując ze śrutówki w drzwi domu, i zamknął jedno oko. – To była ona. Psiakrew. Kiedy usłyszała, że się zbliżamy, pewnie zostawiła dziecko tutaj, a sama ukryła się w domu.

Ingersoll przyjrzał się dziecku. Miało na sobie poskręcaną pieluchę i nie sposób było orzec, czy to chłopiec, czy dziewczynka. Maleństwo było łyse i czerwone od płaczu. Zorientował się, że cały czas muszą je przekrzykiwać.

– Lepiej stąd znikaj – powiedział Ham do dziecka.

– Spróbuj szczęścia w świecie przyrody. Może przygarnie cię stado kojotów. Czy nie tak było z tobą, Ingersoll? Stado kojotów znalazło cię w tundrze i wychowało jak własne szczenię?

Ham wepchnął do torby przy siodle srebrną tacę, którą zabrali rabusiom. Był białym mężczyzną, miał ponad metr osiemdziesiąt wzrostu, czerwoną twarz i krótko przystrzyżone jasnorude włosy. Nosił bujne rude bokobrody i melonik z futra nutrii, którym się chlubił, i dlatego starał się go utrzymywać w czystości. Ingersoll miał większy i praktyczniejszy – stetson dakota.

– Tak daleko na południu nie ma kojotów – odrzekł.

– Właśnie, że są – zaoponował Ham. Machnął nogą, żeby poprawić podeszwę; skóra tak długo była wilgotna, że przegniła. Potem wsunął but w strzemię i wskoczył na siodło.

– Jest mnóstwo dzikich psów, Ham, lecz kojotów nie uświadczysz.

Ingersoll patrzył poza dom, na morze wysuszonego i schnącego błota, gdzie kiedyś rosła bawełna, ciągnące się nieprzerwanie aż po horyzont. Brązowe, płaskie i popękane jak nieudolnie sklecony garnek. Dwukrotnie widział, jak wystają spod niego ręce umarłych.

Wały pękły w kwietniu i nawet tutaj, czterdzieści kilometrów na południowy wschód od rozpadliny Mounds Landing, fale sięgnęły prawie dwóch metrów. Grzmiące grzywacze zwieńczone pianą w kolorze kawy powaliły niemal wszystkie drzewa i budynki, zmywając je jak apokaliptyczny kataklizm. Ingersoll przypomniał sobie zasypaną drogę do Yazoo City, spuchniętą klacz oraz rozdętą Biblię, leżącą przed pyskiem zwierzęcia, jakby to miiało potwierdzić, że los, który je spotkał, zgadza się z opisem dni ostatecznych.

– Pożegnaj się z juniorem – rzekł Ham.

– Co masz na myśli?

– Mam na myśli, że ktoś w końcu przyjdzie i zabierze to cholerne dziecko. Musimy znikać. – Obejrzał się przez ramię na koszyk, który zaczął się kołysać na wietrze. – Pamiętasz tamtą kołysankę? „Gdy pęknie gałąź, kołyska zleci, więc śpijcie grzecznie, kochane dzieci”.

– Ham…

– Daj spokój. Pojedziemy do Nowego Orleanu i wydamy trochę z tego, co zabraliśmy rabusiom. Mam ochotę na zagraniczną dziewczynę. Może Rosjankę, jeśli się uda. Zjem dobry stek i trochę pochędożę. Potem kupię sobie nowe buty.

– Nie mogę zostawić niemowlęcia na pastwę losu, Ham.

– Na pewno go nie zabierzemy, Ing.

Nieprzyjemny wiatr ze wschodu jęczał w pochyłej stodole.

– Adios, mały! – zawołał Ham i popędził swojego kasztanka piętami. – Vaya con dios.

Ingersoll patrzył na wierzgające niemowlę, zupełnie jakby dawno temu miał małe dziecko. Oraz żonę.

Ale tak nie było. Miał dwadzieścia siedem lat i żadnej rodziny. Nigdy nawet nie dotknął niemowlęcia.

– Psiakrew – mruknął i podniósł wzrok na niebo w kolorze ołowiu, które zachichotało grzmotem.

• • •

Dzikie psy szły ich śladem. Albo kojoty, gdyby spytać Hama. Ingersoll jechał czterysta metrów za swoim partnerem, przekonany, że wielkolud nie usłyszy, jak malec popiskuje mu na rękach. Dziecko cuchnęło sikami, wierzgało i wymachiwało rączkami. Ingersoll był pod wrażeniem. Małemu czartowi nie brakowało wigoru.

Po godzinie czkające niemowlę zasnęło, a Ingersoll pozwolił wierzchowcowi podążać za głębokimi śladami, które zostawiał kasztanek Hama. Nauczył się ufać w zdolności przywódcze towarzysza po tym, jak Ham zauważył i unieszkodliwił dwóch sabotażystów w Marked Tree w Arkansas. Kolejne rozkazy, przesłane telegramem przez ludzi Coolidge’a, przywiodły ich na plantację Old Moore niedaleko Greenville w Missisipi, gdzie mieli pilnować miejscowych Murzynów, wśród których pojawili się buntownicy, zamierzający ruszyć na północ i zostawić chlupoczące Missisipi daleko za sobą. Jednak właściciele ziemscy – oraz wybrani przez nich urzędnicy – nie mogli pozwolić Murzynom odejść. Kto by wtedy zrywał bawełnę?

Bawełna okazała się nieistotna. Gdy byli około dwudziestu kilometrów od Mounds Landing i szukali zbiegłych robotników, pękł wał przeciwpowodziowy. Usłyszeli straszliwy ryk, który wydawał się dobiegać z nieba. Początkowo przypominał odgłos tornada, a potem trzęsienia ziemi, gdyż zaczął rozbrzmiewać pod kopytami koni. „Jedziemy!” – wrzasnął Ham. Popędzili wierzchowce do galopu. Po kilku minutach dogoniła ich fala powodziowa niosąca drzewa i ciała. Brązowa woda najpierw obmywała kopyta koni, ale szybko sięgnęła kłębów zwierząt oraz nóg jeźdźców. Konie zaczęły płynąć, a ludzie walczyli o utrzymanie w siodle. Ziemia za ich plecami zniknęła, minęła ich pędzona nurtem kościelna iglica, wóz wciąż zaprzężony w dwa wierzgające muły, szkolna ławka.

Koń się zachwiał. Ingersoll chwycił dziecko, które obudziło się, zamachało rączkami i zaczęło płakać. Tylne nogi wierzchowca znów zapadły się w gruncie. Trzeba zsiąść i uwolnić kopyta, uznał Ingersoll. Ale co zrobić z dzieckiem?

– Ham?

Usłyszał za sobą stuknięcie podkowy o skałę, spuścił głowę i nią pokręcił.

– Mówiłem, żebyś nie brał tego cholernego dziecka! – krzyknął Ham Johnson za jego plecami. – Słuchaj intuicji.

– To moja decyzja! – zawołał przez ramię Ingersoll. – Zostawię je u pierwszych ludzi, jakich spotkamy.

Ham zatrzymał się obok jego wierzchowca, który kręcił zadem, wyciągał szyję i przewracał oczami ze strachu. Ingersoll zsunął się z siodła, kurczowo trzymając zawodzące dziecko. Było straszliwie czerwone na twarzy, a łzy pozostawiły ślady na pyle pokrywającym jego policzki.

– Chyba jest głodne – rzekł Ingersoll.

Ham pochylił się i splunął.

– Ja też. – Popędził konia, który ruszając, ochlapał błotem szyję Ingersolla.

Ingersoll się rozejrzał. Miał stopy ciężkie od błota i nie widział innej możliwości, jak tylko ułożyć na ziemi odwróconego stetsona, a następnie posadzić w nim płaczące niemowlę. Kiedy upewnił się, że malec nie wypadnie, stanął za koniem i cały czas go uspokajając, zaparł się nogami, przykucnął, chwycił obiema rękami za pęcinę wierzchowca, po czym uwolnił go z błota przy wtórze wściekłego i łapczywego mlaśnięcia.

• • •

Aż do wieczora jechali na południe przez popękaną i brązową błotnistą krainę, w której nie było nawet ptaków, lecz nie dotarli do jej kresu. Napotkali deszcz i chłód, powietrze wypełniło się komarami, potem znów zapanował upał. Dwukrotnie koń Ingersolla przeskakiwał nad wzdętymi ciałami kóz, ale był tak znużony i zobojętniały, że nawet nie pomylił kroku. Przejechali przez teren pokryty sterczącymi z błota dziwacznymi kamiennymi łukami i zębami, które Ham uznał za pozostałości cmentarza. Po drodze Ingersoll przekładał niemowlę z jednej obolałej ręki do drugiej, wdzięczny losowi, że jego wierny koń nie potrzebuje, by go prowadzić.

Gdy tak zmierzali na południe, Ingersoll poił dziecko wodą z cukrem, którą wiózł w bukłaku. Zajrzał także do pieluchy i zobaczył malutkiego siusiaka; umył niemowlakowi pupę szmatą zamoczoną w kałuży i sporządził nową pieluchę ze swojej chustki.

Zsiedli z koni na szczycie niewielkiego wzgórza, pod którym płynął bystry, wezbrany potok, niosący maselnicę obijającą się o plamiste skały. Ham skrępował koniom nogi, ale pozostawił zwierzęta osiodłane. Ingersoll zdjął kapelusz i skrzywił się, widząc brudne smugi na swoich palcach, ale i tak posadził w nim niemowlę, układając jego rączki wzdłuż ronda. Ham rozpalił ognisko ułożone z kilku gałązek i konarów, a trzask ognia, wzlatujące iskry i ćmy krążące wokół płomieni zafascynowały dziecko, które wskazywało je zakrzywionym palcem.

Pożywili się suszoną wołowiną i napili wody z manierek, po czym rozłożyli posłania. Ham otworzył pojemnik z pejotlem i rozprostował nogi, jakby przygotowywał się do wygłoszenia przemowy. Buty pokryte zaschniętym błotem dwukrotnie zwiększyły rozmiary. Ingersoll sięgnął do torby przy siodle i wyjął pękatą mandolinę, piękny instrument z klonu i mahoniu, skrzywiony o kilka stopni pod wpływem deszczu. Znaleźli ją w wyrzuconym na brzeg kufrze, który Ham otworzył strzałem w zamek. Ingersoll potrafił zagrać na niej wszystkie bluesowe skale, kiedy obniżył strój o półtora tonu.

Zagrał kilka dźwięków i dziecko zwróciło na niego błyszczące niebieskie oczy, zaczął więc balladę, którą sam skomponował.

– Powiedz tej młodej strzelbie, jak się naprawdę nazywasz, Ham.

Jego partner pociągnął z bukłaka.

– Nikt tego nie wie, żywy ani martwy.

Ingersoll lubił zadawać następne pytanie, ze względu na sprzeczne odpowiedzi, jakie wtedy otrzymywał.

– Powiedz mu, dlaczego mówią na ciebie Ham, czyli szynka.

Kompan wypił kolejny łyk.

– Wiesz, że niemowlakom ładnie pachną główki? Otóż kiedy byłem mały, moja głowa pachniała szynką.

– Czyżby? – Ingersoll zagrał dwa akordy i zauważył, że niemowlę ma ciężkie powieki, a główka sennie mu się kiwa.

– Tak. Pachniałem jak szynka, dobra pieczona szynka. Ludzie w moim towarzystwie stawali się głodni. To było coś w moim oddechu, we wnętrzu. Przez lata… – pociągnął kolejny łyk, a Ingersoll zagrał ozdobną bluesową frazę – …przez lata nauczyłem się, żeby stawać z wiatrem. Oczywiście z wiekiem częściowo straciłem ten wspaniały zapach, ale wciąż da się go wyczuć, jeśli ktoś bardzo się zbliży, na przykład wskoczy mi do łóżka. Prawdę mówiąc, gdyby wtedy zdarzyła się taka powódź, zostałbym zjedzony jako pierwszy. „Ham Johnson”, powiedzieliby ludzie, kręcąc głowami. „Cholernie smaczne było z niego śniadanie”. – Nachylił się, żeby podać kompanowi pojemnik z pejotlem. – Nikomu nie przyszłoby do głowy, że to prawdziwy bohater wojenny, który na zlecenie władz wojskowych ścigał sabotażystów wałów przeciwpowodziowych…

– Wyposażonych w dynamit sabotażystów – dodał Ingersoll, popijając alkohol.

– Wyposażonych w dynamit sabotażystów tak nędznego gatunku, że są gotowi wykonywać rozkazy każdego, kto im odpowiednio dużo zapłaci.

Ham zaczął opowiadać o grupie sabotażystów podających się za rządowych inżynierów, którzy wzięli pieniądze od mieszkańców wioski na wschodnim brzegu rzeki, po czym wysadzili zachodni brzeg, zalewając tamtejszą wioskę, żeby ocalić zabudowania swoich zleceniodawców.

Ingersoll oddał pejotl, po czym popisał się efektownym przejściem na tonację E-dur. Dostał pierwszą gitarę w wieku dziesięciu lat i kiedy wziął ją w dłonie, miał wrażenie, że ktoś przymocował do jego ciała brakujący element. W wieku czternastu lat utrzymywał się z grania bluesa w Clarksdale, dorabiając na boku hazardem. Jednak w 1916 roku ruszył na wielką wojnę i zamienił gitarę na otrzymanego od państwa mossberga kaliber 50. Dzierżył go oburącz z taką samąpewnością i dostrajał zręcznymi palcami.

W końcu Ham beknął, poklepał się po piersi i wskazał szyjką bukłaka niemowlę siedzące w stetsonie.

– Śpi jak cholerne dziecko.

Ingersoll podszedł do torby przy siodle, schował mandolinę i wyjął czystą drelichową koszulę. Owinął nią malca, który płytko oddychał.

– Niedługo będziemy musieli zdobyć trochę mleka. Jutro.

Ham westchnął, po czym podciągnął nogi i wstał.

– Chcesz pierwszy stanąć na warcie?

Ingersoll wsunął kciuk w dłoń niemowlęcia i poczuł, jak się zaciska. Poruszył palcem, podziwiając siłę dziecka.

– Tak.

– To ja się położę.

– W porządku.

Ham wkrótce zasnął, a Ingersoll został z kapeluszem pełnym dziecka na kolanach. Kiedy z ogniska z trzaskiem wyskoczyła iskra i zaskwierczała w błocie, malec otworzył oczy. Zaczął marudzić, więc Ingersoll podniósł go i kołysał, śpiewając piosenkę o żołnierzach wzmacniających wały workami z piaskiem:

Pracuję na wałach, mała, trudzę się cały czas,

żeby wody powodzi nie zalały nas.

To ciężka robota, mała, nie opieram się łzom.

Musiałem zostawić ciebie i ukochany dom.

• • •

Pierwsze gospodarstwo, na które natrafili następnego ranka, było opuszczone – z siodła zobaczyli wodę stojącą za rozbitymi drzwiami i szczura leniwie pływającego po okręgu. Ingersoll był niespokojny. W nocy śniło mu się, że konno wjeżdża na trawiaste wzgórze zwieńczone drzewem oliwnym i znajduje przywiązaną do niego mleczną krowę o potężnych wymionach. Musiał przyznać, że nie zależy mu na odnalezieniu sabotażystów, chyba że prowadzą mleczarnię. W nocy na niemowlęciu żerowały komary, ale malec znosił ugryzienia ze spokojem. Nie płakał i był rozpalony. Ingersoll co chwila dotykał jego głowy.

Następne gospodarstwo również wydawało się opuszczone. Kamienny budynek miał wąskie okna, jak niewielki fort, na dole okolony zieloną brodą pleśni. Nic się nie poruszało.

Jednak Ham wolał nie ryzykować.

– Zaczekaj.

Ingersoll przełożył dziecko za plecy i skierował lufę szesnastki w stronę okien.

Ham zsiadł z konia i stanął pod ścianą ze strzelbą w gotowości. Okręcił się i kopnął drzwi z belek. Ingersoll położył się na ziemi, korzystając z wierzchowca jako zasłony. Schował za sobą malca, który zaczynał marudzić.

– Wejdź! – zawołał Ham.

Ingersoll zasłonił dziecko ciałem i dźwignął się na nogi. Wszedł do domu, trzymając przed sobą jednolufową broń, i podążył za spojrzeniem Hama, który obserwował czworo ludzi skulonych w kącie. Byli chudzi, biali i ubrani w szmaty. Trzech mężczyzn, a za nimi kobieta z włosami w strąkach. W pomieszczeniu cuchnęło szczynami. Nie było żadnych mebli, tylko miska do mycia oraz pozostałości ogniska w wykopanym palenisku. To nie byli sabotażyści ani nawet rabusie, ale Ham patrzył na nich z dużą dozą ostrożności. Dziecko płakało chrapliwie.

Nagle dziewczyna wystąpiła naprzód.

– Mogę je przytulić?

Była chuda, ale miała olbrzymie piersi pod obszarpaną sukienką. Jej sutki były wilgotne.

– Co jest, do cholery? – Ham zerknął na kompana.

– Proszę. – Ingersoll podał jej dziecko.

Wzięła je, po czym odwróciła się do nich plecami, a płacz dziecka najpierw stał się przytłumiony, a po chwili całkowicie umilkł i zastąpił go odgłos ssania. Dziewczyna kołysała się na boki.

– Aha. – Ham wyszczerzył się i opuścił winchestera.

– Ty też możesz schować broń, synu – powiedział do Ingersolla jeden z mężczyzn. – Nie mamy strzelb, tylko kije.

Inny mężczyzna uniósł żałośnie wyglądającą laskę.

Ingersoll wsunął śrutówkę do kabury przy bucie.

– Co wam się przydarzyło? – Ham spytał najstarszego z mężczyzn, chociaż trudno było dokładnie określić wiek któregokolwiek z nich.

– Przydarzyło? – Mężczyzna się rozejrzał, po czym rozłożył ręce. – Oto nasza historia. Moja. Jego. Jego. Jej. – Wskazywał palcem. – To kiedyś była farma. Czterdzieści dni i nocy deszczu, ale bez cholernej arki. Prawie sześć dni na dachu razem z wyjącym czarnym kundlem, którego w końcu zjedliśmy. Potem nagle pojawia się niemowlę i dwóch wariatów z bronią. Oto co nam się przydarzyło.

– Co się stało z jej malcem? – spytał Ingersoll, wskazując głową dziewczynę.

Zesztywniała i obejrzała się na niego przez ramię.

– Umarł – odpowiedział jeden z mężczyzn.

– Jak?

Spuścił wzrok.

– Jak to niemowlęta – rzekł najstarszy z mężczyzn.

– W środku nocy.

– Wszyscy piliście jej mleko? – spytał Ham.

Starzec popatrzył mu w oczy.

– Znam gorsze grzechy popełniane z głodu.

Ingersoll i Ham wymienili spojrzenia.

– Pewnie masz rację – przyznał Ham.

Ingersoll popatrzył na dziewczynę. Kołysała się z zamkniętymi oczami, a dziecko przesunęło rączkę w górę jej szyi i zaczepiło palcem o jej usta.

– A kim wy jesteście? – spytał jeden z mężczyzn.

– Nie musicie się nami przejmować – odparł Ham.

– Czy ktoś tutaj przyjdzie, żeby nam pomóc? Czy ktoś przyśle jedzenie?

Ingersoll pokręcił głową.

– Tylko do obozów w Greenville. Powinniście tam ruszyć. Rozdają namioty i jedzenie oraz płacą siedemdziesiąt pięć centów dziennie za pracę przy naprawie wałów.

– Nie odejdziemy stąd – rzekł staruszek.

– Jak sobie chcecie – odparł Ham. – Następni wędrowcy mogą nie być tacy mili jak my.

Postanowili, że oddadzą niemowlę dziewczynie. Zostawili im zapałki, cukier, smalec i suszoną wieprzowinę, na którą mężczyźni od razu się rzucili.

– Nie jedzcie za szybko, bo zaraz wszystko zwrócicie – przestrzegł Ham.

Dziewczyna nie chciała mięsa. Ingersoll się jej przyjrzał, a wtedy uśmiechnęła się, ukazując rządek małych, równych zębów.

– Jak się nazywasz? – spytał.

– Dixie Clay.

– Wszystko w porządku, Dixie Clay?

Nie odpowiedziała.

– Nic jej nie jest – rzekł młodszy z mężczyzn.

– Zbieramy się. – Ham zwrócił się do Ingersolla. Dotknął brzegu melonika lufą strzelby, po czym odwrócił się w stronę drzwi.

Ingersoll przyglądał się dziewczynie. Przez chwilę miał wrażenie, że przechyliła się w jego stronę, a jej spojrzenie nabrało mocy, ale wtedy najmłodszy z mężczyzn ich odgrodził i powiedział:

– Dziękujemy za waszą życzliwość.

– Wrócę, żeby sprawdzić, jak się miewa dziecko – odrzekł Ingersoll.

• • •

Szli obok siebie, prowadząc konie, a Ingersoll uparcie milczał, chociaż Ham próbował go zachęcić do rozmowy.

– Czytałem, że woda płynęła przez rozpadlinę Mounds Landing z większą siłą niż na Niagarze. Wiedziałeś o tym?

– Nie.

– To prawda. Rozpadlina miała tysiąc dwieście metrów, a woda jednocześnie zmyła z wałów stu robotników. Chyba że gazety kłamią.

– Niektóre owszem.

– Może to nasi sabotażyści zrobili tę lukę – rzekł Ham.

Ingersoll nie odpowiedział. Wciąż widział oczy dziewczyny i pamiętał, jak mocno przyciskała dziecko do piersi.

Robiło się ciemno i Ham uznał, że suchy teren, po którym jadą, doskonale nada się na rozbicie obozu. Zeskoczyli z koni i Ham usiadł na zwiniętej derce, po czym z chlupotem ściągnął buty. Następnie odkleił skarpety od stóp i zapatrzył się na swoje pomarszczone, zagrzybione palce u nóg.

Ingersoll położył obok siebie kapelusz, który nagle wydał mu się niezwykle pusty. Ham wyjął dwie puszki fasoli oraz otwieracz, podczas gdy jego kompan pokręcił kołkami na główce mandoliny, zagrał ozdobną frazę, po czym ponownie dostroił instrument. Następnie go odłożył i popatrzył na nocne niebo.

– Mam już dosyć tego, że nigdy nie widać gwiazd.

– Ciesz się, że nie pada. Zagrasz coś?

– Nie teraz.

Ham postawił puszki w ognisku, żeby podgrzać fasolę, a kiedy zaczęła bulgotać, nagle wyprostował się i położył dłoń na winchesterze. Ingersoll też coś usłyszał: chrzęst wyschniętego błota. Obaj mężczyźni odtoczyli się od ognia i wycelowali w ciemność.

– Nie strzelajcie. Mam dziecko.

– Chryste Panie. – Ham splunął w mrok.

Dixie Clay weszła w krąg światła. Trzymała niemowlę i krwawiła z czoła.

– O mało nie odstrzeliliśmy ci głowy – powiedział Ham, dźwigając się na nogi. – Zresztą należy ci się. Przez ciebie rozlałem pejotl.

Dixie popatrzyła na wstającego Ingersolla.

– Wszystko w porządku? – spytał.

– Tak.

– Idą za tobą?

– Nie. Raczej nie.

– To tylko kwestia czasu – odparł Ham.

– Dziecko nie było tam bezpieczne – rzekła. – Nie z nimi.

Ingersoll zerknął na Hama, który nie odwzajemnił spojrzenia, tylko usiadł przy ognisku i zaczął zeskrobywać patykiem błoto z butów.

Ingersoll czekał, aż dziewczyna powie coś więcej, ale tak się nie stało.

– Zjedli twoje dziecko? – spytał w końcu.

Spuściła głowę.

– Dziewczyno, zadałem ci pytanie. Jeśli nie odpowiesz, zaraz cię do nich odeślę.

– Tak.

– Tak?!

– Tak. Zjedli ją. Już nie żyła i powiedzieli, że jeśli tego nie zrobią, umrą z głodu.

– Tego nie zjedzą – wtrącił Ham. – Daliśmy im trochę jedzenia.

Mocniej przytuliła niemowlę. Wciąż było owinięte w koszulę Ingersolla.

– No co? – ostro spytał Ham.

Patrzyła na Ingersolla.

– Z nimi jest coś nie tak. Stało się coś złego.

Ham znów zaczął oskrobywać podeszwę.

– Siadaj – polecił dziewczynie Ingersoll, wskazując swoją zwiniętą derkę. Usiadła, cały czas trzymając dziecko, które potężnie ziewnęło. Jego skóra nabrała zdrowszego koloru.

Ingersoll otworzył torbę i zaproponował dziewczynie jabłko.

– Nie, dziękuję.

Mimo wszystko rzucił do niej owoc, a ona złapała go jedną ręką, nie zakłócając spokoju chłopczyka.

– Zjedz, dziewczyno. W przeciwnym razie oboje umrzecie na próżno.

Odgryzła kęs i zaczęła żuć, zerkając na dziecko, które spoczywało w jej ramionach.

– Co z nami będzie?

Ingersoll też się nad tym zastanawiał.

• • •

Kiedy obudził się następnego ranka, Ham zdążył nastawić kawę, a teraz stał pięćdziesiąt metrów od obozu i sikał do błotnistej kałuży. Ingersoll popatrzył na drugą stronę wygasłego ogniska, gdzie zrobił posłanie dla dziewczyny. Spała, przytulając dziecko, a w blasku świtu widać było, że odrobina jej krwi zaschła na policzku niemowlęcia. Po raz pierwszy Ingersoll zastanowił się, jak malec ma na imię.

Wstał bezszelestnie, przeciągnął się, po czym napełnił blaszane kubki kawą i podszedł do Hama, który pakował torbę przy siodle.

– Dzięki – rzekł kompan.

Razem patrzyli na pas słonecznego blasku, pełznący po płaskiej brązowej ziemi, upodobniający kałuże do sztabek miedzi.

Ham upił łyk kawy i przyjrzał się Ingersollowi.

– Co zamierzasz, do cholery?

– Nie wiem.

– Owszem, wiesz.

– Nie mogę ich zostawić.

– Owszem, możesz.

– Nie, Ham, nie mogę.

– Skojarzyłeś ich i uratowałeś dzieciakowi życie. W końcu musisz zabrać się do swojej roboty. Naszej roboty.

Ingersoll w milczeniu obserwował wschód słońca.

– Psiakrew – mruknął Ham, po czym wylał kawę w błoto.

– Powiedz im, że zginąłem. Kiedy wrócisz.

Ham westchnął.

– To nawet nie będzie kłamstwo, tylko samospełniająca się przepowiednia. Jeśli nie dopadną cię rabusie ani sabotażyści, to zrobi to stary Coolidge. Za dużo widziałeś.

– Po prostu rób, co musisz.

– Taki mam zamiar, Ing. Niech to szlag.

Wymienili uścisk dłoni i przez dłuższą chwilę patrzyli sobie w oczy. Ingersoll niczego nie zobaczył we wzroku Hama i zastanawiał się, co kompan dostrzegł w jego spojrzeniu. Po raz pierwszy zdał sobie sprawę z tego, że gdyby Ham go zabił, to tylko wykonywałby swoją pracę. Jednak kompan tylko pokiwał głową i się odwrócił, a Ingersoll ruszył z kawą do obozowiska, żeby przerzucić węgle w ognisku.

Z twarzy śpiącej dziewczyny ustąpił strach. Była całkiem ładna pod warstwą brudu i krwi. Miała piegi na zadartym nosku oraz brązowe włosy, które zapewne mogłaby ładnie uczesać, gdyby chciała. Niemowlę także spało, obejmując obwisłymi ustami sutek, a na jego języku widać było ślad wodnistego mleka. Ingersoll wstał i obejrzał się na popękaną skórzastą ziemię, na którą Ham wyprowadził wierzchowca.

– Ostatnia szansa! – zawołał, machnięciem opuścił odklejoną podeszwę i z uśmiechem wskoczył na siodło. – Rosyjskie dziewczęta potrafią palić papierosy piczkami. A za dodatkowe pięć dolarów pozwalają dobrać się do drugiej dziurki.

– Nie – odparł Ingersoll i uniósł dłoń, również się uśmiechając.

Ham mu pomachał i odjechał, wyrzucając strumienie błota spod kopyt kasztanka.

Kiedy Dixie Clay się obudziła, Ingersoll opatrzył jej głowę, a dziewczyna pośliniła kciuk i wytarła część błota i zaschniętej krwi z policzków dziecka. Powiedział jej, że Ham odjechał, po czym skupił się na podgrzewaniu kolejnej puszki fasoli, pozwalając jej nakarmić malca. Mieszając jedzenie, nucił absurdalną piosenkę o pływaniu z krzywonogimi kobietami. Jej tekst nie miał większego sensu, podobnie jak jego uczucia.

• • •

Jechali na zachód. Dziewczyna siedziała przed nim w siodle, przytulając niemowlę. Słońce wzeszło i ziemia jeszcze bardziej wyschła, a na horyzoncie widać było sylwetki drzew. Dixie Clay powiedziała, że za dwa miesiące skończy osiemnaście lat, a jeden z mężczyzn, z którymi ją znaleźli, jest jej mężem.

– Który?

– Ten z oczani w różnych kolorach.

– Jak się nazywa?

Przez chwilę milczała.

– Powiem tylko raz. Nigdy więcej mnie o to nie pytaj, dobrze?

– Dobrze.

– Jesse Swan Holliver. – Odpędziła komara z czoła dziecka, po czym obejrzała się na Ingersolla. – Już mi lepiej.

Po jakimś czasie powtórzyła, tym razem patrząc przed siebie:

– Już mi lepiej.

Jechał dalej, pogrążony w myślach, podczas gdy dziewczyna spała w jego objęciach. Przypomniał sobie, jak zabili rabusiów w domu w Leland. Jak zabił matkę dziecka. Miała pozłacaną czterdziestkępiątkę i szykowała się, żeby go zastrzelić. Ale on był szybszy. Teraz w myślach zastrzelił ją ponownie, a potem mężczyznę, z którym była, poprzedniego delikwenta, sabotażystów w Marked Tree, szkopów na flamandzkim wybrzeżu i tak dalej, przez całe życie pełne morderstw i brzdąkania na mandolinie. Zapewne powinien był zastrzelić męża Dixie Clay oraz pozostałych dwóch mężczyzn; możliwe, że pożałuje, iż tego nie zrobił. Jeszcze nie było południa, a już oddalili się o dwadzieścia pięć kilometrów na zachód od rzeki, zbliżając się do krainy, w której na niebie można zobaczyć gwiazdy. Nawet koń szedł żwawiej niż zwykle, wysoko unosząc łeb i przyśpieszając kroku pomimo cięższego brzemienia.

Dziewczyna kiwała głową przez sen. Ingersoll przypomniał sobie piosenkę Memphis Minnie: Musiałem zostawić ciebie i ukochany dom. Zanucił ją pod nosem, a Dixie Clay otworzyła oczy.

– Zostawisz mnie? – Wyprostowała się i popatrzyła mu w oczy.

Czuł jej kwaśny oddech i dotyk rozgrzanych pleców na swojej piersi.

– Wygląda na to, że nie – odpowiedział.

Sięgnęła do jego dłoni spoczywającej na łęku i splotła palce z jego palcami. Zastanawiał się, czy zauważyła, jak wiele ma odcisków. Zastanawiał się, czy jest za późno, by oduczyć się pewnych rzeczy, z którymi jego ręce radzą sobie najlepiej.

Zastanawiał się, skąd się wzięła malutka blizna w kształcie półksiężyca na jej ustach, która lśniła biało, kiedy dziewczyna uśmiechała się, tak jak teraz. Miał czas, żeby się tego wszystkiego dowiedzieć.

Popatrzył na jej kolana, gdzie trzymała niemowlę. Powieki malca drgały przez sen, ale jego oddech był spokojny, płuca cicho posapywały i Ingersoll wiedział, że te małe miechy będą grały do końca jego dni.

– Coś mu się śni – powiedziała dziewczyna.

– Tak, na pewno.

Ernest J. Finney

Okazja czyni przestępcę

Z: „Sewanee Review”

Nieważne, jak szybko albo daleko pobiegnę, nie zdołam uciec przed sobą – oto smutna prawda, pomyślała Delilah. Wciąż tutaj będę. Zwolniła na ostatnim odcinku przebieżki przez park Golden Gate i zobaczyła panią Stowe – nie, Renée – czekającą tam, gdzie się umówiły, obok wiatraka. Przedostały się na drugą stronę autostrady na chodnik biegnący wzdłuż nadmorskiego wału, który ciągnął się równolegle do wydm. Zrobiło się ciemno, mimo że była dopiero osiemnasta, ale na Zachodnim Wybrzeżu listopadowy zmierzch wygląda zupełnie inaczej niż w Nowym Jorku, gdzie stale jest się w cieniu budynków. Poza tym tutaj nie jest tak chłodno, zupełnie jakby kłębiąca się mgła chroniła przed wiatrem.

Gdzie teraz są? Po pięciu miesiącach w San Francisco wciąż gubiła się podczas biegania, zarówno w dzień, jak i po zmroku. Chociaż słyszała fale rozbijające się na piaszczystej plaży, nie była pewna, w jakim kierunku zmierzają: na północ czy na południe? Nie chciała wyglądać na zdenerwowaną. Renée spytałaby: „No dobrze, Delilah, co się stało?” z nutką zniecierpliwienia w głosie. Kiedyś powiedziała do Renée: „Przygotuj się na najgorsze, a ono na pewno nie nadejdzie”, na co ta odparła: „Przygotowania zabijają spontaniczność. Zapomnij o tych mądrościach, Delilah. Już nie jesteś w harcerstwie”.

Nie zabrała telefonu ani pagera, mimo że Renée nie miała pretensji, jeśli dzwonił ktoś z biura. Wiedziała, że jej praca wymaga podejmowania szybkich decyzji o każdej porze. Dziś planowały spacer, a następnie wizytę w lokalnej restauracyjce, którą znała Renée. Delilah pomyślała, że stamtąd może zatelefonować do biura, żeby dowiedzieć się, jak euro stoi względem dolara.

Renée była w gadatliwym nastroju; tym razem opowiadała o pierwszym paleontologicznym odkryciu swojego męża w Patagonii.

– Mieszkaliśmy w jednym z tych płóciennych namiotów w kształcie piramidy. Pamiętam, jak nocami kilkanaście odciągów jęczało na wietrze. Miejsce, w którym postanowił kopać Sonny, okazało się prawdziwą skarbnicą skamieniałości z pliocenu. Czy wiesz, że pancernik prawie się nie zmienił przez czterdzieści pięć milionów lat? Jest dziś taki sam jak w eocenie, to żywa skamielina. W obozie pracowało dwadzieścioro miejscowych Indian, cudownie sumiennych mężczyzn i kobiet.

Ubrana w brytyjski strój, długą tartanową spódnicę, sweter z golfem, żakiet z wielbłądziej wełny, ciężkie wojskowe buty i beret zatknięty na siwych włosach, z każdym zdaniem wyglądała coraz bardziej angielsko. Jej mąż urodził się w Londynie. Wydawało się, że ten ubiór jest dla niej stworzony: była wysoka i smukła jak modelki z czasopism. Niezwykle szczupła, mimo że jadła jak koń. Wymachiwała laską – swoim angielskim statywem, jak mawiała – która zmieniała się w coś w rodzaju stołka, kiedy wbiło się w ziemię metalowy szpikulec na końcu i otworzyło rączkę.

– Stańmy na chwilę, to się porozciągam – przerwała opowieść Renée i skierowała się na betonową ławeczkę pod latarnią. Zgrzała się w dresie, a zanim zaczęła się rozciągać, przesunęła saszetkę przy pasie, żeby nie wbijała się jej w bok.

Renée krążyła w kwadracie światła; nie potrafiła ustać w miejscu. To niesamowite, ale wyglądała na nie więcej niż czterdzieści, może pięćdziesiąt lat, chociaż musiała zbliżać się do osiemdziesiątki; jedna z opowieści dotyczyła historii z 1939 roku. Jej twarz była niemal bez zmarszczek, a jednak nie nosiła śladu operacji plastycznych. Miała młodo wyglądające piersi, które Delilah widziała, gdy Renée przymierzała sukienkę u Nordstroma. Na jej dłoniach próżno było szukać plam wątrobowych.

Obok przeszło kilkoro spacerowiczów, potem kobieta z psem, aż w końcu zatrzymali się dwaj mężczyźni.

– Piękny wieczór – powiedział jeden z nich. Renée przestała krążyć, ale nie przerwała swojej opowieści o tym, jak odkryła, że siedzi na czterech kręgach zwierzęcia, którego nigdy wcześniej nie znaleziono w Afryce Południowej. – Niech panie oddadzą torebki i zaczną się rozbierać. – Ten, który się do nich odezwał, miał na sobie skórzaną kurtkę, niczym policjant w cywilu w jakimś programie w telewizji. – Nie słyszycie?! Rozbierać się! – wrzasnął.

To zwróciło uwagę Renée.

– Przepraszam, mówi pan do nas?

W odpowiedzi drugi z mężczyzn powoli wyciągnął z rękawa płaszcza przeciwdeszczowego maczetę, zupełnie jakby robił magiczną sztuczkę. Renée roześmiała się głośno, jak gdyby zobaczyła coś zabawnego.

Wszystko potoczyło się tak szybko, że nie było czasu na strach.

– Uciekaj! – wykrzyknęła Delilah, chwytając dloń Renée. Jednak ona odsunęła się w bok i jedną ręką uniosła statyw, jakby zamierzała użyć go jako pałki; z zaostrzonego czubka zwisało źdźbło trawy. Komórka, pomyślała Delilah, udawaj, że ją masz. Sięgnęła do kieszeni, krzycząc: – Dzwonię na policję!

W tej samej chwili zobaczyła błysk światła na ostrzu maczety, która opadła ku głowie Renée. Nie zdążyła się zorientować, co dokładnie się wydarzyło, ale jeden z mężczyzn wrzasnął, drugi uciekł, a maczeta z brzękiem upadła na chodnik. Tym razem Delilah zdołała chwycić Renée za rękę i pobiegły.

Kiedy minęły dwie przecznice, nie słyszały krzyków. Renée nieco zwolniła, ale wciąż szła tak szybko, że Delilah musiała truchtać, żeby za nią nadążyć.

– Renée, może powinnyśmy wezwać policję?

– Nie sądzę. Właśnie dałam temu młodemu człowiekowi życiową lekcję. Policja tylko zagmatwałaby sprawę. Zapamiętaj: nie ma sensu kopać w krocze albo kolano. Całe to karate czy dżiu-dżitsu są przereklamowane. Za dużo wysiłku. W takiej sytuacji trzeba celować w oczy. Przydają się kluczyki do samochodu, ale wystarczy kciuk.

Zanim dotarły do następnej przecznicy, Renée na nowo podjęła opowieść o Patagonii i Argentynie. Jednak obraz czubka laski przebijającego gałkę oczną napastnika sprawiał, że Delilah miała zawroty głowy i jej własne oczy łzawiły. Po raz drugi usłyszała, jak Renée wspomina o życiowej lekcji. Pierwszy raz uczyniła to, kiedy się poznały.

• • •

Teraz może otwarcie przyznać, że wtedy była w proszku, oszołomiona przeprowadzką do San Francisco z Nowego Jorku. Dochodziło południe, w restauracji był tłok, a obsługa zgubiła jej rezerwację. To nie powinno wytrącić jej z równowagi, a jednak tak się stało. Nawet zwykły lunch mógł jej namieszać w głowie. Nie lubiła jadać samotnie, jeszcze do tego nie przywykła, zwłaszcza w miejscu, które cieszyło się lokalną sławą. Była gotowa uciec, ale kierownik sali spytał, czy zgodzi się dzielić z kimś stolik. Udała się za kelnerką do stolika przy oknie wychodzącym na ulicę, a kobieta, która tam siedziała, wstała i przedstawiła się jako Renée Stowe. Od początku Delilah czuła się w jej towarzystwie komfortowo, była odprężona i rozmowna. Postanowiły wspólnie wypić butelkę wina. Kiedy zamówiły deser, Delilah ośmieliła się i wyrecytowała swój życiorys, którego nie odważyła się roztrząsać nawet przed sobą. Pierwsza miłość w college’u, ukończenie szkoły, ślub, zdobycie dyplomu z prawa. Myślała, że jej życie będzie przypominało życie rodziców, dwojga szczęśliwych, kochających się ludzi. Czy to była zabawa w dom? Fantazjowanie? Czy seks przy zapalonym świetle oznacza, że będzie się kogoś kochać aż do śmierci? Ludzie się zakochują; jak to się dzieje, że potem się odkochują?

Co do prawa również się pomyliła. Była trzecim członkiem najbliższej rodziny, który został prawnikiem. Jak mogła przypuszczać, że pracując jako adwokat z urzędu dla miasta Pittsburgh, będzie reprezentowała ludzi niewinnie oskarżonych? Że dzięki własnej błyskotliwości uratuje przed więzieniem przestępców, którzy przyznali się do straszliwych zbrodni? Wypuści ich na łono społeczeństwa, aby mogli dalej działać? Zanim zrezygnowała, w ciągu czternastu miesięcy pracy, w zespole lub na własny rachunek, przegrała dwadzieścia jeden spraw, w tym cztery, które zakończyły się skazaniem oskarżonych na karę śmierci. Więźniowie ochrzcili ją przedsiębiorcą pogrzebowym. Gdy tylko wchodziła do pomieszczenia, oskarżeni domagali się innego adwokata. Jak zwykł mawiać jej ojciec, nie ma związku między prawem a sprawiedliwością.

Przekonała się, że rozwód nie oznacza końca małżeństwa. Wciąż kontaktuje się z tobą teściowa, ulubiona siostrzenica byłego męża, a nawet on sam, gdy chce się umówić na kolację i spróbować jeszcze raz. „Co się z nami stało?” – pytał. Nie potrafiła odpowiedzieć. To wszystko było takie smutne, jakby ktoś wymazał pięć lat jej życia. Uciekła do Nowego Jorku. Zrezygnowała z praktyki adwokackiej i zatrudniła się jako doradca prawny w Stowarzyszeniu Zoologicznym, gdzie jej ojciec miał znajomości. Tam poznała drugiego męża, który zasiadał w zarządzie. Zajmował się finansami.

Uroczy? Inteligentny? Dowcipny? Tajemniczy? Wayne nie zdawał sobie sprawy, że taki jest. Przez większość życia mieszkał za granicą, głównie w Azji, gdzie jego ojciec, kwakier, doktor nauk medycznych, otworzył kilka wiejskich klinik. Żył biednie. Niewiele lat spędził w szkole, nie miał dyplomów, ale znał pięć języków, w tym dwa chińskie dialekty. Często wpadał do akademii medycznej, żeby słuchać wykładów. Zabrał ją na konferencję w Montrealu, poświęconą najnowszemu sprzętowi ratunkowemu. Ona zainteresowała go maratonami.

Wtedy miała o sobie dosyć wysokie mniemanie. Rozwód pozytywnie wpłynął na jej wizerunek, nie pognębił jej, ale uczynił z niej doświadczoną światową kobietę. Nie postrzegała go jako porażki, a Wayne’a nie traktowała jako wyzwania. To on się o nią starał.

Gdy dotarła do tego miejsca, całkowicie się skompromitowała i wprawiła Renée w zażenowanie. Nie zdawała sobie sprawy, że płacze, a jednak duże łzy spadały do szklanki z wodą, rozchlapując zawartość na jej dłonie. Myśl o tym, że już nigdy nie zobaczy Wayne’a, załamała ją i usunęła wszystkie bariery. Zapewne głośno zaszlochała, ponieważ Renée dotknęła jej nadgarstka i powiedziała spokojnym głosem: „Żadna życiowa lekcja nie może nas przygotować na stratę i smutek. Weź się w garść, kochana”. Podała jej chusteczkę, po czym przejęła kontrolę nad rozmową, wesoło o czymś rozprawiając, a jakiś czas później grzecznie przeprosiła, tłumacząc się umówionym spotkaniem. Gdy Delilah skinęła ręką na kelnerkę, prosząc o rachunek, dowiedziała się, że pani Stowe już zapłaciła. Dwa dni później – podczas spotkania zdążyły wymienić się wizytówkami – otrzymała liścik od Renée: „Wspaniale się bawiłam. Jadam lunch w tej restauracji w każdą środę o jedenastej. Mam nadzieję, że jeszcze się zobaczymy”.

• • •

W pracy panował chaos. Dolar gwałtownie tracił na wartości; wszystkie waluty były niestabilne. Spółka, w której pracowała, pośrednik między międzynarodowymi bankami, zajmowała się przelewami. Najciekawsze w jej pracy było przewidywanie kursów walut – jena względem juana, funta względem peso – co przypominało liczenie aniołów tańczących na główkach kilkunastu szpilek. Praca z takimi sumami wymaga szybkości i dokładności.

• • •

Wayne polecił ją do pracy w swojej firmie, gdzie był rewidentem księgowym. Pragnęła odmiany i emocji. Okazało się, że całkiem dobrze sobie radzi. Po roku miała własny gabinet i sekretarkę. Wtedy już mieszkała z Wayne’em. Ich związek nie przypominał pierwszego małżeństwa Delilah, które polegało na realizowaniu gotowego przepisu na szczęście: rozmawiajcie, zawierajcie kompromisy, dzielcie się doświadczeniami, bądźcie szczodrymi kochankami, pamiętajcie o kwiatach i świecach. Wayne ignorował te wskazówki, a raczej nie zdawał sobie sprawy z ich istnienia. Wierzył w wierność, lecz nie uznawał innych zasad. Nie potrafił prowadzić i nigdy nie miał samochodu, korzystał z komunikacji miejskiej. Czasami straszliwie kaleczył angielskie słowa. Jeszcze bardziej go za to kochała. Nalegał, żeby przeprowadziła się do jego mieszkanka w Queens.

Kiedy była dziewczynką, matka powiedziała jej, że kiedyś będzie piękna. Myślała, że wszystkie matki tak mówią swoim przeciętnie wyglądającym córkom. Jednak pewnego dnia, gdy miała dwadzieścia siedem lat i właśnie malowała usta, zauważyła, że coś się zmieniło. Odniosła wrażenie, że nos i podbródek jakimś cudem postanowiły dołączyć do ust i oczu, tworząc niemal oszałamiającą całość. Czyżby uległa złudzeniu? Właśnie wtedy poznała Wayne’a. To on ubrał to wrażenie w słowa. Obrysowywał palcem wskazującym jej usta, gdy siedzieli przy stoliku w publicznej bibliotece w Nowym Jorku i stwierdził: „Jesteś piękna”. Uwierzyła mu.

Zabrał ją do blisko stu różnych chińskich restauracji, żeby poznała regionalne potrawy. Tak często jadali kolację w lokalu z kuchnią z Hunan, położonym niedaleko ich mieszkania w Queens, że właściciele zaczęli do nich mówić po imieniu. Delilah sprawdzała wypracowania ich córki. Pewnego wieczoru, gdy przy długim stole na środku sali siedziała duża rodzina, Wayne nachylił się i powiedział coś po chińsku do towarzyszącej im staruszki, a potem przez cały wieczór opowiadali sobie różne historie. Wayne znał miasteczko, z którego pochodziła kobieta, i zaśmiewał się bez końca z jednej z opowieści, którą przetłumaczył dla Delilah: „Choć w naszym kraju było pełno narodowych bohaterów, od cesarzy po Mao, w moim miasteczku wzniesiono tylko jeden posąg. Wiele lat temu wylał jeden z dopływów Huang He, wskutek czego w okolicy powstał głęboki staw. Pewnego dnia bawiły się nad nim dwie siostry i jedna z nich wpadła do wody. Gdy po raz trzeci znikała pod powierzchnią, podpłynęła do niej kaczka, która od lat mieszkała w stawie, a dziewczynka zdołała się jej chwycić i dotrzeć do brzegu. Wdzięczne miasteczko urządziło zbiórkę pieniędzy i odlało z brązu posąg kaczki, który stanął nad brzegiem stawu”.

– Czy to przypowieść? Jest dalszy ciąg? – spytała Delilah. – Nie rozumiem.

Wayne uśmiechnął się i odrzekł:

– Zastanów się nad tym.

Czasami wydawało się jej, że widzi Wayne’a w San Francisco, idącego przez Union Square albo czekającego na autobus. Zawsze wtedy się cofała. Jednak za każdym razem to nie był on. Co ciekawe, ani razu nie widziała go podczas biegania. Nigdy się nie pojawił, gdy pędziła w górę któregoś ze słynnych wzgórz w San Francisco, łapczywie chwytając powietrze. Biegała teraz dwa razy dziennie.

• • •

Oprócz środowych lunchów Delilah i Renée dwa razy w tygodniu jadały kolację w argentyńskiej restauracji, którą odkryła Renée. Podawali tam niewiarygodne grillowane steki. Żadnej chemii, mięso ze swobodnie wypasanych, a nie sztucznie karmionych zwierząt. Według Renée właściciel miał własne ranczo w dolinie San Joaquin. Delilah z uśmiechem patrzyła, jak Renée nakłada kolejne porcje chimichurri na ich steki. Starała się być pogodna. Często miała wrażenie, że Renée musi się powstrzymywać, żeby nie potrząsnąć nią ponad stolikiem i nie wrzasnąć: „Przestań rozdrapywać swoje rany!”.

Niemal przestała być ponura. Znów polubiła swój śmiech. Nawet umawiały się na podwójne randki: z siostrzeńcem Renee oraz wynajętym mężczyzną do towarzystwa. Delilah była niemal pewna, że rzekomy siostrzeniec także został opłacony. Te spotkania były przezabawne. „Mężczyźni są świetnymi aktorami”, powiedziała Delilah, gdy jechały do domu limuzyną. „Nawet nie zaczynaj”, odparła Renée, ostrzej niż zazwyczaj. Delilah zdążyła już opowiedzieć przyjaciółce dalszy ciąg historii. Zniknięcie Wayne’a. Skandal. Kradzież ponad siedmiuset milionów dolarów. Olbrzymia nagroda. Rozpłynęli się w powietrzu – pieniądze i jej drugi mąż, bez którego nie wyobrażała sobie życia.

Gdy wszystko wyszło na jaw, pojechała szukać pociechy w Filadelfii. „To nie koniec świata”, powiedzieli matka i ojciec, lecz się mylili. Wiedziała, że taka miłość zdarza się tylko raz. To zbyt trudne; nie przetrwa się kolejnej straty. Firma potraktowała ją jak wdowę, jakby Wayne tragicznie zginął. Nie zasugerowali, że Delilah może wiedzieć, dokąd uciekł. Gdyby miała jakiekolwiek podejrzenia, powiedziałaby im o tym tylko po to, żeby go ponownie zobaczyć. Nie potrafiła bez niego zostać w Queens. Gdy poprosiła o przeniesienie na Zachodnie Wybrzeże, przełożeni od razu na to przystali i sfinansowali przeprowadzkę. Wielokrotnie zapewniali, że jej ufają.

Czasami wracała myślą do czasów, gdy razem z Wayne’em chodziła na kwakierskie nabożeństwa. Nasłuchiwanie w ciszy transcendentnego głosu w domu spotkań w Brooklinie wydawało jej się niedorzeczne. Czy tak samo było w Chinach, kiedy Wayne był dzieckiem? Godziny milczenia w oczekiwaniu na głos Boga? To wszystko było tak nieepiskopalne jak coniedzielne przebieranki. Znalazła w książce telefonicznej lokalną siedzibę Religijnego Towarzystwa Przyjaciół i dwa razy ukradkiem wybrała się na nabożeństwo, nie chcąc tłumaczyć się przed Renée. W ciszy rozmyślała o Waynie. Próbowała sobie wyobrazić, o czym myślał podczas spotkań kwakrów przy Schermerhorn Street.

Renée obiecała, że pokaże jej Kalifornię. Prowadziła mercedesa jak kierowca tira, środkiem drogi, tak szybko, jak się dało.

Delilah spodziewała się, że odwiedzą liczne muzea, jednak do żadnego się nie zbliżyły poza jednym wypadkiem, gdy zabłądziły i znalazły się w Los Angeles w okolicy Rancho La Brea obok Muzeum Okręgu Los Angeles. Żadnych oper ani koncertów. Także międzynarodowe cuda przyrody – olbrzymie sekwoje i wybrzeże Big Sur – nie znalazły się w rozkładzie jazdy. Co prawda, jednej soboty pojechały do doliny Yosemite i zaparkowały przy starym sadzie w pobliżu pola namiotowego, ale kiedy Delilah chciała wysiąść, żeby popatrzeć na wodospady, Renée ją powstrzymała, mówiąc: „Wszystko popsujesz”, i po pięciu minutach ruszyły z powrotem do San Francisco.

Renée uwielbiała autostrady: przemierzanie stanu po czarnej nawierzchni z tłucznia było dla niej kwintesencją odkrywania. Pędziły szosą numer pięć, jadąc nie wiadomo dokąd. Delilah przestała się dopytywać, ponieważ Renée za każdym razem odpowiadała: „Sama zobaczysz”. Potrafiła spędzić za kółkiem siedem albo osiem godzin. Docierały do jakiegoś miasta – na przykład Yreki – i spędzały w nim noc. Jeśli w okolicy znajdowała się dobra restauracja, Renée potrafiła ją znaleźć. Często włóczyły się po barach albo chodziły na spacery. Renée potrafiła nawiązać rozmowę z każdym. Zostały zaproszone na herbatę do domu plantatora ziemniaków. Wzięły udział w organizowanej przez Audubon Society wycieczce po oczyszczalni ścieków, w której naliczono czterdzieści trzy różne gatunki ptaków. Wypożyczyły rowery w Cloverdale i jeździły przez całe popołudnie. Dojechały do drogi numer sto jeden, po czym jedynką wybrały się do Fort Ross i Gualali.

• • •

Ostatnio Delilah czuła się dużo lepiej – była skoncentrowana. Towarzystwo Renée działało na nią jak pokrzepiający lek. Nie tylko była bystra, lecz trzymała rękę na pulsie: nie miała telewizora ani komputera, ale w jej mieszkaniu w Sea Cliff piętrzyły się sterty gazet. Nigdy się nie wywyższała, gdy rozmawiały o polityce, ani nie korzystała w przewagi, jaką dawał jej wiek. Dzięki Renée Delilah wreszcie dokładnie zrozumiała różnicę pomiędzy komunizmem a socjalizmem: ten pierwszy upadł, drugi miał się dobrze w Skandynawii i w Kanadzie. Renée twierdziła, że większość bogatych ludzi popiera republikanów, ponieważ polityka tej partii przynosi im korzyści, natomiast nie ma żadnego racjonalnego powodu, dla którego ktoś o rocznych dochodach poniżej pięćdziesięciu tysięcy miałby głosować na tę opcję. Jednak nie była hipokrytką. Przyparta do muru, przyznała, że odrzuca wszystkie partie, a w końcu stwierdziła, że jest anarchistką.

– Prawa są jak popsute światła uliczne; trzeba je ignorować.

Wygłosiła tę prawdę, gdy siedziały w wagonie restauracyjnym pociągu Coast Starlight z San Luis Obispo do Los Angeles.

– Wybrzeże Pacyfiku. Zachodnie Wybrzeże, moja droga, do niego należy przyszłość – dodała Renée, a Delilah poprawiła się na siedzeniu, przygotowując się na wykład. – Wschodnie Wybrzeże wciąż jest zdominowane przez Europę Zachodnią. Co prawda, jesteśmy obecnie jedynym supermocarstwem, ale Europejczycy pogardzają nami za nasze działania na Bliskim Wschodzie nie tylko dlatego, że rządzi nami idiota. Zawsze będą nas traktować jak przybrane dziecko. Rosjanie jadą z nami na tym samym wózku. Minie kolejne dwieście pięćdziesiąt lat, zanim przestaniemy zachłystywać się europejską kulturą i zaczniemy myśleć samodzielnie. Jednak Zachodnie Wybrzeże nie ma nic wspólnego z Dalekim Wschodem, poza kapitalistyczną chciwością. Popatrz na dzisiejszą Japonię, na Chiny. Nigdy nie zrozumiemy Azji, ale w tym tkwi nasza siła. Zawsze będziemy się nawzajem wykorzystywać, a to zapewni nam bezpieczną przyszłość. Nowy Jork jest stolicą świata, ale Kalifornia to serce tego kraju. To fabryka mitów, w których tworzeniu chce uczestniczyć cały świat. Wszyscy chcą tutaj przyjechać. Kto pragnie mieszkać w Nowym Jorku? Tylko ludzie z Indiany i Minnesoty.

– Skoro mam okazję skorzystać z twojej mądrości, pozwól, że zapłacę za kolację – rzekła Delilah.

Przyjaciółka z reguły brała rachunki na siebie. Jedzenie było średnie, ale zamówiły kolejną butelkę wina. Renée opowiadała o artykule autorstwa jej świętej pamięci męża, paleontologa Sonny’ego. Czy Delilah kiedykolwiek zdoła z taką swobodą mówić o Waynie? Wiedziała, że za bardzo go kochała, i dlatego nie potrafi o nim zapomnieć. Kiedy Renée opowiadała o Sonnym, nie wchodziła w szczegóły, dzięki czemu nie powoływała go do życia.

• • •

Delilah opowiadała Renée historie z pracy, a kiedy przyniosła do domu płytę z oceną aktualnej sytuacji finansowej Singapuru w odniesieniu do Azji Południowej, przyjaciółka koniecznie chciała ją zobaczyć. Dane, które pojawiły się na ekranie, były niezrozumiałe dla laika, ale Renée i tak się w nie wpatrywała, jakby wiedziała, na co patrzy.

– To mi przypomina, że kiedyś chciałabym cię odwiedzić w biurze – powiedziała. – Pożyczę ci obraz, pejzaż pędzla Raya Stronga, który kupiłam kilka lat temu. Ciekawi mnie, jak tam będzie pasował.

– To niemożliwe. Żadnych gości. To najpilniej strzeżone miejsce w mieście. Przejście przez wszystkie bramki zajmuje pracownikom dziesięć minut. – Nie podobała jej się mina Renée, ale nie mogła na to nic poradzić.

Jednak następnego dnia, gdy Delilah siedziała przy swoim biurku, olśniło ją, że może zabrać Renée na bożonarodzeniowe przyjęcie w firmie. Przedstawić jako swoją babcię. Poczułaby się urażona. Często mawiała, że są jak siostry i wcale nie żartowała; była tak próżna, że nie pozwalała się fotografować. Jednak spodobałoby jej się, że łamią zasady. Tyle że Delilah nie miała szans wprowadzić Renée do budynku bez firmowego identyfikatora ze zdjęciem.

Uzbroiła się w cierpliwość i dwa dni później sfotografowała przyjaciółkę z ukrycia, gdy ta wychodziła z salonu fryzjerskiego po drugiej stronie ulicy. Uchwyciła ją z półuśmiechem, z jakim zazwyczaj opowiadała swoje historie. Delilah miała nadzieję, że sama będzie wyglądała chociaż w połowie tak dobrze, gdy będzie w wieku Renée.

• • •

Renée lubiła zaskakiwać. Zadzwoniła w piątkowy wieczór.

– Zaplanowałam nam wycieczkę, moja droga. Włóż coś ciepłego. Podjadę po ciebie o czwartej rano.

Delilah nauczyła się nie okazywać zdziwienia, ale trudno było się powstrzymać, gdy znalazły się na wybrzeżu, wsiadły na pokład łodzi wycieczkowej i popłynęły pod mostem Golden Gate łowić łososie w pobliżu Wysp Farallońskich. Typowa wycieczka z Renée. Piknik. Dobre wino z bąbelkami z Napa Valley. Wszyscy mówili sobie po imieniu. Renée wygrała konkurs na największą rybę, gdy złowiła trzynastokilowego łososia.

Spędziły razem cały dzień, a wieczorem zjadły kolację w argentyńskiej restauracji. Potem zajrzały do kilku okolicznych barów ozdobionych neonami w kształcie kieliszków do martini. Delilah za dużo wypiła, jednak wiedziała, że w towarzystwie przyjaciółki może się odprężyć i być sobą. O drugiej w nocy trafiły do chińskiej restauracji przy Clement Street. Zamówiły kurczaka a la generał Tso – kawałki smażonego drobiowego mięsa w słodko-kwaśnym sosie. Delilah musiała się skupić, żeby donieść jedzenie pałeczkami do ust.

Zaczęła opowiadać o Waynie, jednak tym razem nie użalała się nad sobą ani nie roztrząsała, co zrobiła źle. Przypuszczała, że Renée jej nie słucha, lecz gdy przyjaciółka spytała, dokąd pojechał Wayne, Delilah nie była zaskoczona. Zamierzała wyjaśnić, że nie ma pojęcia, ale zamiast tego odparła:

– Może do Azji.

Spędził dzieciństwo w Chinach i Mongolii; jego ojciec woził go konno do wysokogórskich klinik. Pokonał Jedwabny Szlak na grzbiecie wielbłąda. Opowiadał o podróży Koleją Transsyberyjską z Moskwy nad Morze Japońskie. Czasami pokazywał na mapach miejsca, które odwiedził, podając ich nazwy po chińsku, a potem po angielsku. „Tutaj znajduje się najciekawsze miejsce na świecie”, rzekł, gdy leżeli na dywanie przed kominkiem. „Prawdziwe Shangri-la. Nie ma nazwy, ale znajduje się w pobliżu miasteczka z posągiem kaczki”. Tego samego wieczoru ponownie spotkali staruszkę w restauracji z kuchnią z Hunan.

– Tylko po co kraść tyle pieniędzy, a potem osiąść w takim prymitywnym miejscu jak Mongolia? – zdziwiła się Renée.

Delilah musiała się nad tym zastanowić. Nie znała odpowiedzi. Wzruszyła ramionami.

– Z pewnością dał jakąś wskazówkę co do tego, gdzie zamierza pojechać. Znał portugalski. Może Brazylia? Mozambik?

Brała to pod uwagę i analizowała wszystko, co powiedział. Z tego, co wiedziała, nie miał rodziny. Jego rodzice nie żyli. Powoli poruszyła głową w tył i w przód.

Później, gdy szczotkowała zęby w swoim mieszkaniu, doszła do wniosku, że im dłużej się nad tym zastanawia, tym bardziej jest pewna, że Wayne ją kochał. Co do tego nie miała wątpliwości. Kiedyś powiedział, że nigdy jej nie opuści. Nie wykorzystał jej; mógłby zabrać więcej pieniędzy, gdyby poprosił ją o pomoc. Czyżby czekał, aż sprawa przycichnie, żeby ją do siebie ściągnąć? Pojechałaby bez chwili wahania. Jednak to były tylko pobożne życzenia. Ładny obrazek, jak powiedziałaby Renée. Byli parą zaledwie przez jedenaście miesięcy. Jak dobrze można kogoś poznać przez tak krótki okres? Kurczak w sosie słodko-kwaśnym był jedną z ulubionych potraw Wayne’a.

• • •

Delilah pracowała przy swoim biurku, gdy do gabinetu weszli dwaj uzbrojeni strażnicy w mundurach, a za nimi jej kierownik oraz wiceprezes.

– Pani Winslow, chcielibyśmy, żeby poszła pani z nami.

Starała się nie wyglądać na zaskoczoną. Kiedy wstała zbyt gwałtownie, jeden ze strażników położył dłoń na pistolecie.

Kolejne pięć godzin spędziła w wygodnym fotelu, odpowiadając na setki pytań zadawanych przez szefa ochrony. Częstowali ją kawą, wypuszczali do łazienki, postawili lunch. Podpisała zgodę na przeszukanie jej gabinetu i mieszkania oraz zlustrowanie jej finansów. W pełni współpracowała z przesłuchującymi, dopóki nie spytali, czy zgodzi się na badanie wykrywaczem kłamstw oraz rewizję osobistą. Wtedy nie wytrzymała.

– Chwileczkę, niech ktoś mi wytłumaczy, co takiego zrobiłam!

– Pani Winslow, wpakowała się pani po uszy w kłopoty – powiedział ktoś za jej plecami. Po ścianie niczym cień zsunął się ekran i przygasły światła. Na ekranie pojawiło się policyjne zdjęcie Renée podpisane szeregiem cyfr. – Oto zdjęcie z kartoteki Interpolu zrobione po tym, jak ukradła londyńskiemu Lloydsowi czterdzieści trzy miliony funtów. Nie zebrano dostatecznych dowodów. Kradnie od ponad czterdziestu lat.

– Chyba nie myślicie…?

– Nie wiemy, co myśleć. Przedstawiła ją pani jako swoją krewną, żeby oszukać ochronę. Czekamy na wyjaśnienia.

– Tylko chciałam ją wprowadzić na przyjęcie bożonarodzeniowe. To wszystko. – Ostrożnie, przestrzegła się w duchu. To poważna sprawa. Poważna. Bardzo poważna. – Jeśli zapomnieliście – dodała tak głośno, jak potrafiła – to przypominam, że jestem prawnikiem. Jeżeli nie zamierzacie postawić mi zarzutów, to idę do domu. – Nadal nikt się nie odzywał. Wstała. Zapaliły się światła. Jej oczy przyzwyczaiły się do blasku, ale zdjęcie Renée pozostało na ekranie jak duch przepływający przez pomieszczenie.

– Czy chce pani dalej tu pracować? – spytał wiceprezes.

– Dlaczego miałoby mi na tym zależeć po tym, co się stało? W odróżnieniu od was potrafię robić inne rzeczy.

– Będziemy potrzebowali pani pomocy, pani Winslow.

– Będę w swoim gabinecie o siódmej rano, jak zawsze.

Wtedy będziemy mogli porozmawiać.

• • •

Po powrocie do mieszkania zaczęła przypominać sobie wszystko, co się wydarzyło od chwili poznania Renée. Czy ponownie została okłamana? A może w obu przypadkach sama się oszukała? Uwierzyła w to, w co chciała uwierzyć? Musi to przemyśleć. Skoro Renée jest poszukiwana przez Interpol, to dlaczego jej nie zatrzymano? I dlaczego poczuła się zdruzgotana pytaniem o pracę i od razu pomyślała: proszę, nie zwalniajcie mnie? Może czasami bywało tam znośnie, ale ogólnie to okropne miejsce; banda gryzipiórków i skąpiradeł.

Wstała jak zwykle o piątej rano i wyszła pobiegać. Na pogrążonych w mroku ulicach było pełno ludzi, którzy robili to samo, zażywali ruchu przed całodziennym siedzeniem w budynkach. Może tylko jej się wydawało, ale kobieta po drugiej stronie ulicy pokonywała tę samą trasę co ona. Złudzenie. W pracy mogła odnieść wrażenie, że nic się nie stało. Spędziła poranek w swoim gabinecie. Nikt się nie pojawił. Zjadła lunch przy biurku. Firma nie zapomina takich rzeczy. W końcu coś się wydarzy, uznała, lecz nic się nie wydarzyło, przynajmniej nie przed siedemnastą. Wróciła do domu. Nie znalazła żadnych wiadomości od Renée, co nie było nietypowe. Następnego dnia wypadała środa, więc zjedzą razem lunch. Cierpliwie zaczeka.

W środowy poranek w biurze także nic się nie działo. Delilah przypomniała sobie słowa Wayne’a: „Ludzie zazwyczaj robią to, czego inni od nich oczekują”. Czy to prawda?

Ani słowa od ochrony. Powinna przestać się tym przejmować. Skupić na tym, co usłyszy od Renée. Co może powiedzieć poza słowami pożegnania? Jak zdołała wymyślić te wszystkie złożone opowieści? Czy Wayne nie postąpił tak samo? Może jego życie w Chinach to bajki? Czy cokolwiek, co jej mówił, było prawdą? Z jakiegoś powodu czuła pewność siebie, jakby wiedziała, że od tej chwili będzie podejmowała właściwe decyzje. Zmieniła się dzięki Renée, musiała to przyznać. Zmiana była niemal fizyczna, jakby wykształciła w sobie trzecie oko, które pozwalało jej lepiej widzieć.

Renée nie było w restauracji. Delilah siedziała przy ich stoliku przez pół godziny, po czym złożyła zamówienie. Zjadła lunch i zrezygnowała z deseru. Gdy dopijała wodę ze szklanki, przez jej grube denko zobaczyła zniekształcony wizerunek Renée zbliżającej się do stolika. Była tak zaskoczona, że nie opuściła szklanki i przyglądała się przyjaciółce, dopóki ta nie zajęła swojego miejsca. Delilah zdała sobie sprawę, że obawia się tej rozmowy.

– Nie spodziewałam się ciebie – rzekła. – Myślałam, że tym razem nie przyjdziesz.

Kelnerka podeszła, żeby przyjąć zamówienie od Renée, która nieśpiesznie przeglądała jadłospis. Patrząc na nią, Delilah nie czuła gniewu, tylko zmieszanie.

– Proszę – powiedziała Renée, wręczając jej pudełko z biżuterią. – To dla ciebie. – Wewnątrz znajdowała się staroświecka srebrna broszka z kamieniem, którego Delilah nie potrafiła rozpoznać. Przyjaciólka nigdy wcześniej niczego jej nie podarowała.

– Jest piękna – powiedziała. – Dziękuję.

– To prezent. Mam nadzieję, że cię rozbawi. Wykonana z jednego z pierwszych okazów, które nauczyłam się rozpoznawać w terenie. Ze zmineralizowanych odchodów dinozaura. Znalazłam ją, kiedy przeszukiwałam stary kufer. Te niebieskie plamki to zapewne skamieniałe rośliny…

– Byłaś kiedyś w Ameryce Południowej? – przerwała jej Delilah.

Renée, nie zmieniając wyrazu twarzy, zamieszała kawę; jeden, dwa, trzy razy.

– Owszem, byłam. To ojciec był paleontologiem, a ja kiedyś spędziłam z nim lato w Patagonii. To była moja pierwsza życiowa lekcja. Wtedy matka podróżowała statkiem do Europy, tam i z powrotem, skubiąc nieświadomych bogatych podróżnych. Za niektórych wychodziła za mąż. Była wielokrotną bigamistką. Odziedziczyłam po niej skłonność do kradzieży. Kochałam matkę bardziej, niż jestem to w stanie wyrazić słowami. – Na twarzy Renée pojawiła się rozmarzona mina; mogła tak opowiadać godzinami.

– Dlaczego miałabym wierzyć w cokolwiek, co mówisz? Słyszałam zbyt wiele wymyślonych opowieści. Zamierzałaś mnie wykorzystać. – Delilah powiedziała to zbyt głośno. Ludzie obejrzeli się w ich stronę.

– Być może moje motywy nie były czyste, ale zastanów się, gdzie byś dzisiaj była beze mnie.

– Nie byłabym podejrzana o próbę obrabowania firmy.

– Nic ci nie zrobią. Broń swoich racji.

– Nie rozumiem, po co w twoim wieku wciąż to robisz. Na pewno masz więcej pieniędzy, niż będziesz kiedykolwiek w stanie wydać.

– W moim wieku? Nic nie rozumiesz, moja droga. Nic nie daje takiego kopa jak tworzenie lub łamanie prawa. Spytaj polityków albo prawników. Sędziów. Kapłanów. Złodziei. Nie próbuję usprawiedliwić kradzieży w sensie moralnym. Na moim poziomie to forma sztuki. Przesunięcie przecinka. Dokonanie przelewu we właściwej chwili. Zdobycie poufnych informacji. Korporacje robią to każdego dnia.

– Pewnie przez całe życie musisz oglądać się przez ramię. Co za ciężar!

– Nigdy tak tego nie postrzegałam. Nie dociera do ciebie, że niektórym ludziom to nie przeszkadza, a nawet dzięki temu kwitną? Daj spokój. Nie udawaj, że nie poznałaś innej osoby mojego pokroju.

Delilah nie usłyszała tej ostatniej uwagi, ponieważ kończyła poprzednią wypowiedź.

– Bycie złodziejem daje więcej satysfakcji niż prowadzenie normalnego życia?

– Ojej, czyżbym poniosła całkowitą porażkę, moja droga? Zmarnowałam czas, który ci poświęciłam?

Dopiero teraz Delilah się zorientowała. Tą inną osobą był Wayne. Coś było nie tak. Renée zachowywała się tak samo jak zwykle, ale ich rozmowa miała drugie dno. Delilah musiała uważniej słuchać. Poszukać swojej szansy.

– Zamkną cię.

– Nie wierz we wszystko, co ci mówią, moja droga. To wielka tajemnica policji: rzadko udaje im się kogoś złapać, o ile nie korzystają z pomocy wspólnika sypiącego kompanów. Albo jeśli podstępem nie zmuszą kogoś do przyznania się do winy. Stare zarzuty wobec mnie są bezużyteczne. Myślisz, że nie mam pojęcia, co oni wiedzą? Nigdy nie spędziłam nocy poza swoim łóżkiem.

Kelnerka przyniosła zamówiony lunch. Rozmowa nie toczyła się zgodnie z oczekiwaniami Delilah. Renée była na to za sprytna.

– Co byś zrobiła, gdybym zgodziła się na współpracę?

Renée nie wyglądała na zaskoczoną.

– Namówili cię na założenie podsłuchu, moja droga?

Z jakiegoś powodu idea nagrywania rozmowy z Renée wydała się jej tak absurdalna i zabawna, że Delilah parsknęła śmiechem. Renée przestała jeść i przyjrzała się twarzy przyjaciółki, jakby patrzyła w lustro, po czym powoli mrugnęła lewym okiem. Wtedy Delilah zrozumiała, kto ma na sobie podsłuch.

– To byłby drobny przekręt. Dziesięć, najwyżej dwanaście milionów. Dla nich to pryszcz. Drobniaki. Wystarczyłoby, żebyś mnie odpowiednio wcześnie uprzedziła, a dalej już sama bym sobie poradziła. Dostałabyś osiem albo dziesięć procent. Oczywiście mówimy o euro. Bez porównania mniejsza suma niż ta, z którą uciekł twój mąż.

– Mąż?

– Nie rozwiodłaś się z nim, prawda? Wciąż nosisz jego nazwisko. Zdjęcie tego człowieka powinno widnieć w słowniku obok hasła „złodziej”. Mógłby udzielać mi lekcji. Znika bez śladu, nie zostawia po sobie żadnych zdjęć ani odcisków palców. Zbrodnia idealna. Tyle że porzucił ciebie, swoją miłość. Prawdziwa zagadka.

Tłum w restauracji się przerzedził; dochodziła czternasta.

– Jak Wayne się z tobą skontaktuje? Pracował w swojej firmie przez dziewięć lat, zanim wykonał ruch. Fantastyczne planowanie, wyczucie czasu, oczekiwanie na właściwą chwilę. Ze mną możesz być szczera. Minęło szesnaście miesięcy. Pewnie czuje się samotny, nie uważasz?

Wreszcie Delilah zrozumiała. Potrzebny jest inny złodziej, żeby złapać złodzieja. Czy firma to wymyśliła, żeby odzyskać pieniądze? Kim naprawdę jest Renée? Emerytowaną nauczycielką? Amatorską aktorką? A może pracuje w policji? Kimkolwiek jest, właśnie wystawiła jej piłkę do soczystego uderzenia.

Delilah odpowiedziała powoli, tak żeby każde słowo zostało zarejestrowane.

– Zaskakujesz mnie. Jak możesz podejrzewać, że mogłabym zdradzić ludzi, dla których pracuję… – Starała się, aby zabrzmiało to szczerze. Nie potrafiła odczytać wyrazu twarzy Renée. – A co do Wayne’a, to gdyby się ze mną skontaktował, od razu bym to zgłosiła. Oczywiście nie przyjęłabym nagrody, ale musiałabym go wydać. To podstawowa życiowa lekcja: należy starać się postępować właściwie. – Wstała, szykując się do wyjścia, a wtedy przyjaciółka sięgnęła ponad stolikiem i ścisnęła ją za ramię. Będzie jej brakowało Renée.

• • •

Wiceprezes przyszedł do jej gabinetu o szesnastej w towarzystwie dyrektora, który wziął na siebie cały ciężar rozmowy.

– Proponujemy pani odprawę w wysokości rocznej pensji, do tego ubezpieczenie medyczne. To hojna oferta, ale będzie pani musiała stąd zniknąć przed siedemnastą.

Zerknęła na czterostronicowy dokument. Spodziewała się czegoś takiego po lunchu z Renée. Mentorka do samego końca. Być może. Przedarła kartki w połowie; Renée nie spodobałby się taki patetyczny gest.

– Niczego od was nie potrzebuję. – Wzięła torebkę i wyszła. Była wolna; już nie będą z jej pomocą próbowali znaleźć Wayne’a. Zapewne… Być może.

W drodze powrotnej do mieszkania przypomniała sobie opowieść o kaczce. Nigdy nie potrafiła sobie wyobrazić tego, jak ptak ratuje dziecko. Może brakowało jej fantazji. „Duży pies, owszem, ale kaczka?”, spytała Wayne’a. „Tak opowiadała staruszka”, odparł. „Trzeba uwierzyć w jej wersję. Ja wierzę”. Może to była wyjątkowo duża kaczka. O rozmiarach łabędzia.

Co teraz zrobi? Przejrzała się w lustrze w łazience. Przy klapie miała broszkę od Renée; musiała ją sobie przypiąć podczas lunchu. Odchody dinozaura. Z jakiegoś powodu wydawało jej się to odpowiednie. Będzie ją nosiła podczas podróży. Długiej, ostrożnej, okrężnej. W poszukiwaniu posągu kaczki.

Ed Gorman

Solowe występy

Z: „Noir 13”

– Znowu palisz?

– Tak. – Ralph posłał mi chytry uśmiech. – Boisz się, że dostanę raka?

– W takim razie możesz opuścić szybę?

– Dzisiaj kupiłem paczkę. Przyjemne uczucie. Miałem ochotę na papierosa od dwudziestu sześciu lat, odkąd rzuciłem palenie. Wtedy jeszcze patrolowałem ulice. Pomyślałem, co mi tam. Skoro sprawy tak stoją. Długo się zastanawiałem. Nie wiem, dlaczego ponownie zacząłem właśnie dzisiaj. Po prostu tak wypadło. – Opuścił szybę. Delikatne letnie wieczorne powietrze wpadło do środka jak słodki anioł miłosierdzia. – Wypaliłem już cztery, ale ten wyjątkowo mi smakował.

– A to dlaczego?

– Bo mogę zobaczyć twoją minę.

– Chodzi o to, że jestem katolikiem?

– Zgadza się, chłopcze. Katolikom przydałaby się lewatywa na rozluźnienie. Nie zdradzajcie żon, nie oszukujcie na podatkach, nie okłamujcie swojego Kościoła. A kiedy ktoś lekko nagina zasady, bierze was cholera.

– Elokwentny jesteś jak na byłego gliniarza. Ta uwaga o lewatywie… Poza tym zawsze, kiedy mówisz do mnie „chłopcze”, ludzie dziwnie na nas patrzą. Mam sześćdziesiąt sześć lat, a ty sześćdziesiąt osiem.

Ralph lubił być uważany za zawadiakę. Kiedy odchodził z policji, miał na koncie siedemnaście skarg złożonych przez obywateli. Głęboko zaciągnął się winstonem.

– Dzisiaj podnosimy stawkę, Tom. To dlatego trochę się z tobą drażnię. Wiem, że nie przepadasz za tym, jak mówię do ciebie „chłopcze”. To nerwy.

Zaskoczyło mnie, że przyznał się do czegoś takiego. Wolał udawać nieustraszonego.

– Tamtej kelnerce się nie należało.

– Ile razy będziesz do tego wracał? Tak się składa, że naprawdę zamówiłem cheeseburgera, a po wszystkim dwa razy przeprosiłem i zostawiłem jej dziesięć dolarów napiwku. Widzisz, jaki jesteś zasadniczy?

– Pewnie zarabia sześć dolarów za godzinę, a w domu ma dziecko.

– Po prostu jesteś zdenerwowany, podobnie jak ja. Dlatego tak na mnie wsiadłeś.

Prawdopodobnie miał rację.

– Naprawdę to zrobimy, co?

– Tak, Tom, naprawdę to zrobimy.

• • •

– Która godzina?

Zerknąłem na timeksa, którego dostałem, gdy odchodziłem na emeryturę po trzydziestu latach pracy w szkole średniej. Uczyłem angielskiego i kreatywnego pisania. Drugim prezentem było to, że nie pobił mnie żaden z uczniów. Dwóch moich kolegów pedagogów nie miało tyle szczęścia; jeden do dzisiaj kuleje.

– Dziewięć minut później niż wtedy, kiedy ostatnio pytałeś.

– Powinienem pójść się odlać za tamto drzewo i chyba tak zrobię.

– Właśnie wtedy on podjedzie.

– Trudno, i tak nic nie zrobię z pełnym pęcherzem.

– Nic nie zrobisz, jeśli nas zobaczy.

– Będzie pijany, więc niczego nie zauważy. – Kiedy Ralph się szeroko uśmiechał, wyglądał na trzydzieści lat. – Za bardzo się przejmujesz.

Księżyc jak zwykle kłamał. Sprawiał, że brzydki piętrowy sześcienny dom o płaskim dachu wyglądał jeśli nie pięknie, to przynajmniej znośnie, gdy pobieżnie i niezbyt krytycznie rzuciło się na niego okiem. Dla mnie liczyły się tylko strome, uginające się schody, które pięły się po ścianie pod kątem czterdziestu pięciu stopni, a także odizolowanie domu od innych zabudowań na skraju miasta. Kiedyś dom stanowił część gospodarstwa. Na jego tyłach znajdowały się zrujnowana stodoła oraz pole uprawne. Nie było tutaj nikogo poza parą mieszkającą na górze. Kenem i Callie Neely’ami. Chodziło nam o Kena.

Zaparkowaliśmy za rzędem dębów. Stąd dokładnie zobaczymy, jak podjedzie i zacznie się wspinać po schodach. Ściszyłem radio. Springsteen.

Kiedy Ralph wrócił, wręczyłem mu kieszonkowy odkażacz.

– Powinieneś być druhem w harcerstwie.

– Po sikaniu trzeba umyć ręce.

– Tak jest, druhu.

Wtedy go usłyszeliśmy. Pędził lśniącym czerwonym chevroletem pick-upem, jakby chciał nas minąć. Zastanawiałem się, co nocne ptaki, obrysowane srebrną obwódką księżycowego blasku na drzewach, myślą o piosence country, która ryczała z wnętrza samochodu. Podmuch wiatru wpadł przez otwarte okna mojego volvo, przynosząc zapachy dawno umarłego lata, wizję siedemnastoletniej dziewczyny ściągającej koszulkę przez głowę i nieśmiertelną perfekcję jej piersi o różowych sutkach.

– Wiesz, kim się staniemy, kiedy to zrobimy?

– Tak, wiem, Tom. Szczęśliwymi ludźmi, ot co. Idziemy po niego.

• • •

Poznałem Ralpha Francisa McKennę w sali chemioterapii na oddziale onkologicznym. On miał raka prostaty, ja okrężnicy. Dawali mu rok życia, mnie półtora, bez żadnych gwarancji. Łączyło nas jedno, obaj byliśmy wdowcami. Nasze dzieci mieszkały na drugim końcu kraju i rzadko nas odwiedzały. Nic dziwnego, że zostaliśmy przyjaciółmi. Mniej więcej.

Zawsze prosiliśmy, żeby poddawano nas chemioterapii tego samego dnia o tej samej godzinie. Po chemii obaj musieliśmy przez miesiąc przyjmować kroplówki z innymi, słabszymi lekami.

Ralph powiedział, że zareagował identycznie, gdy po raz pierwszy wszedł do olbrzymiej sali, gdzie trzydzieścioro ośmioro pacjentów siedziało na wygodnych fotelach z podnóżkami i dostawało różne rodzaje kroplówek. Tylu uśmiechniętych i roześmianych ludzi. Poza tym wszyscy byli dla siebie przesadnie mili. Ludzie w marynarkach za tysiąc dolarów rozmawiali z ludźmi w starych ciuchach z lumpeksu. Czarnoskórzy żartowali razem z białymi. Do tego zwinne i skuteczne pielęgniarki, które taki wytrawny flirciarz jak Ralph Francis McKenna potrafił bez trudu zbałamucić.

Od czasu do czasu ktoś źle reagował na chemię. Jedna z kobiet chyba pobiła rekord świata w rzyganiu. Trzy pielęgniarki, które nad nią stały, nawet nie miały czasu, żeby zaprowadzić ją do ubikacji. Mogły tylko podsuwać jej pod brodę kolejne miski.

Podczas trzeciej sesji Ralph spytał:

– Jak ci się podobają solowe występy?

– Jakie „solowe występy”?

– No wiesz, bycie samemu. Bez żony.

– Jest okropnie. Żona potrafiła cieszyć się życiem. Kochała je. Ja mam skłonność do depresji. Powinienem był umrzeć pierwszy.

– Wciąż rozmawiam z żoną. Chodzę po domu i mówię do niej, zupełnie jakbyśmy gawędzili.

– U mnie podobnie. Pewnej nocy śniło mi się, że rozmawiam z nią przez telefon, a kiedy się obudziłem, siedziałem na skraju łóżka ze słuchawką w dłoni.

„Solowe występy”. Podoba mi się to określenie.

• • •

Można było czytać, korzystać z odtwarzaczy DVD lub słuchać muzyki przez słuchawki albo spotykać się z rodziną i przyjaciółmi, którzy wpadali z wizytą. Bądź też flirtować, jak robił Ralph.

Pielęgniarki go lubiły. Nie brakowało mu urody i typowej dla policjantów pewności siebie, dzięki czemu czuł się swobodnie. Nie mam wątpliwości, że kilka wolnych czterdziestolatek chętnie poszłoby z nim do łóżka, gdyby tylko był do tego zdolny. „Zabrali mi wacka i nie chcą oddać”, kiedyś zażartował ze wstydem w oczach. Mnie także lubiło kilka starszych pielęgniarek. Na przykład Nora, która przypominała mi żonę, gdy była młodsza. Kilka razy chciałem się z nią umówić, lecz zabrakło mi odwagi. Ostatnią kobietą, którą zaprosiłem na pierwszą randkę, była moja żona, czterdzieści trzy lata wcześniej.

Odtwarzacze DVD były małe i podczas kroplówki można je było ustawić na stoliku na kółkach tuż przed fotelem. Pewnego dnia wypożyczyłem drugi sezon The Rockford Files z Jamesem Garnerem. Dwie minuty po rozpoczęciu pierwszego odcinka usłyszałem chichot Ralpha.

– Co cię tak bawi?

– Ty. Powinienem się domyślić, że lubisz Garnera.

– Co ci się w nim nie podoba?

– To mięczak. Baba.

– James Garner to baba?

– Tak. Ciągle jęczy i narzeka, jak kobieta. Osobiście wolę Clinta Eastwooda.

– Powinienem się domyślić.

– Nie lubisz Eastwooda?

– Może bym lubił, gdyby potrafił grać.

– To stuprocentowy facet.

– Owszem, jest kimś stuprocentowym.

– Nigdy nie narzeka.

– Bo nie umie. To dla niego zbyt skomplikowane.

– Zrób mi dobrze, gnojku.

– Pocałuj mnie w dupę.

Ralph roześmiał się tak głośno, że kilka pielęgniarek obejrzało się na nas z uśmiechem. Potem spróbowały wyjaśnić pacjentom, kim jesteśmy.

• • •

Pielęgniarka Heather Moore była pierwsza. Zawsze nazywała nas rozrabiakami, ponieważ często żartowaliśmy z jej szczerego, ale naiwnego spojrzenia na świat. W ciągu dwóch miesięcy dowiedzieliśmy się, że jej były mąż oczyścił ich skromne konto, po czym uciekł z pracownicą sklepu z tłumikami, w którym był kierownikiem. Heather powtarzała: „Wszystkie koleżanki mówią, że powinnam być na niego wściekła, ale kiedy o tym myślę, dochodzę do wniosku, że nie byłam dobrą żoną. Jego mama przygotowywała duże kolacje dla całej rodziny, poza tym jest bardzo ładna. A ja po ośmiu godzinach pracy i odebraniu Bobby’ego ze żłobka zwyczajnie nie mam siły. Często jadaliśmy mrożonki, no i przytyłam pięć kilo. Pewnie nie można mu mieć za złe, że zaczął się rozglądać na boki”.

Po dwukrotnym wysłuchaniu opowieści Heather Ralph wykonał kilka telefonów. Porozmawiał z trzema osobami znajacymi jej męża, kobieciarza, który wkrótce po ślubie zaczął zdradzać Heather. Leniwego pracownika i męża, który w najgorszy możliwy sposób nie był wobec niej lojalny – stale z niej żartował z kolegami z pracy. Tymczasem ona obwiniała się o to, że nie była dla niego dostatecznie dobra.

Pewnego dnia opowiedziała nam o bliźniaku, w którym mieszkała. Spłuczki w toaletach nie działały prawidłowo, podobnie rozdrabniacz odpadków w kuchni, betonowe schody od frontu i na tyłach budynku były niebezpiecznie popękane, a tylne drzwi nie chciały się domknąć. Niedawno okradziono jej sąsiadów.

Właścicielem był dupek – oczywiście prawnik – nazwiskiem David Muldoon. Pomimo komiksowego nazwiska nie było z nim żartów. Ralph go sprawdził. Japiszon, który posiadał kilka przeznaczonych na wynajem nieruchomości w mieście i powoli wspinał się na szczyt drabiny wyzyskiwaczy. Heather złożyła skargę do urzędu miasta, który zrobił to, w czym był najlepszy, czyli nic. Kilka razy dzwoniła do biura Muldoona i uzyskała zapewnienie, że usterki wkrótce zostaną usunięte. Tak się nie stało, a nawet świeżo upieczeni prawnicy wypuszczeni przez fabryki dyplomów żądali więcej, niż mogła zapłacić, by spotkać się z Muldoonem w sądzie.

Za każdym razem pytaliśmy ją, jak mają się sprawy z właścicielem. Kiedy powiedziała, że dach przecieka, a w biurze od czterech dni nikt nie odbiera telefonu, Ralph odrzekł:

– Już nie będziesz musiała się tym przejmować, Heather.

– Jak to?

– Mam takie przeczucie.

Nie tylko Heather zastanawiała się, o czym on, do cholery, mówi. Ja także.

– Jak zwykle zaplanowałeś szalony wieczór?

– Masz na myśli mrożone żarcie na kolację, trochę telewizji, może telefon do jednego z moich dzieciaków, który będzie zbyt zajęty, żeby długo rozmawiać, potem do łóżka?

– Może jeszcze odrobina Jamesa Garnera.

– Tak, albo Clinta Eastwooda, żeby wcześniej zasnąć.

– Cieszę się, że nie masz planów, ponieważ zastawimy zasadzkę.

– Kładę się o dwudziestej pierwszej.

– Nie dzisiaj. Chyba że nam się poszczęści. Może zaliczy jakąś panienkę i wcześniej wróci do domu.

– Kto?

– Muldoon, oczywiście.

– Jesteś pewien, że ma romans?

– Nie, ale w takich sprawach mam nosa.

Uśmiechnąłem się.

– Powiedziałem coś zabawnego? – spytał trochę wkurzony.

– Czy wy wszyscy oglądacie kiepskie seriale policyjne, zanim skończycie szkołę? „Masz nosa”?

– Większość tych dupków zdradza żony.

Chwilę się nad tym zastanawiałem.

– Może i tak.

– Chłopcze, ja zawsze mam rację. – Tym razem szeroko się uśmiechnął.

Okazało się, że chodzi o sekretarkę z kancelarii położonej piętro niżej. Nawet niezbyt atrakcyjną. Po prostu nocny skok w bok.

Czekaliśmy oparci o jego nowego czarnego cadillaca.

– A kim wy, kurwa, jesteście?

– Jesteśmy dwoma kolesiami, z którymi nie chcesz mieć do czynienia. – Cieszyłem się, że to Ralph wziął na siebie ciężar rozmowy.

– Czyżby? – Całkowity luz.

– Tak. Wykorzystujesz naszą przyjaciółkę.

– Spierdalajcie stąd. Jadę do domu.

– Ciężko pozbyć się zapachu cipki z ubrań, prawda? Żony lubią udawać, że go nie czują.

Wyciągnął komórkę i nią pomachał.

– Nie mam pojęcia, kim jesteście, dupki, ale założę się, że policja bez trudu się dowie.

– A twoja żona bez trudu się dowie o lasce z budynku za nami.

Nie zorientowałem się, co się stało, dopóki nie zobaczyłem, jak prawnik zgina się wpół i usiłuje zakląć, bezskutecznie wytężając zapadnięte płuca. Upadł na kolana. Ralph tak mocno uderzył go w bok głowy, że Muldoon się przewrócił.

– Nazywa się Heather Moore. To jedna z twoich lokatorek. Nic o tym nie wie, więc nie próbuj wydobyć z niej żadnych informacji. Masz dwa dni, żeby naprawić wszystkie usterki w jej mieszkaniu. W przeciwnym razie zadzwonię do twojej żony. Jeśli spróbujesz nas odnaleźć albo kogoś na nas naślesz, wtedy nie tylko do niej zadzwonię, ale zacznę szukać innych zdzir, z którymi spotykałeś się w przeszłości. Jestem emerytowanym detektywem z wydziału zabójstw, więc znam się na tej robocie. Kapujesz?

Muldoon nadal nie mógł się odezwać. Tylko turlał się tam i z powrotem po zapiaszczonym betonie. Coś stęknął w odpowiedzi.

• • •

Tak się zaczęło. Heather kiedyś nas o to spytała, ale odpowiedzieliśmy, że nic nie wiemy. Oczywiście nie uwierzyła nam, ponieważ dwa tygodnie później pielęgniarka Sally Coates, której prawie nie znaliśmy, usiadła na krześle obok naszego stojaka z kroplówkami i opowiedziała nam o mężu oraz handlarzu używanych samochodów, który sprzedał im grata i nie chciał się do tego przyznać. Wydali na naprawy siedem tysięcy, na co nie mogli sobie pozwolić, ale jej mąż potrzebował samochodu, żeby jeździć do szpitala dla weteranów wojennych, gdzie uczył się chodzić po tym, jak stracił nogę w Afganistanie. O takich historiach słyszy się w telewizji i potem ma się ochotę zabijać.

– Ojej, Sally, chcielibyśmy ci jakoś pomóc, lecz nie wiem, co moglibyśmy zrobić – odparł z miną niewiniątka Ralph. – Nie widzę powodu, dla którego on miałby nas posłuchać.

– Nie wierzę! – zawołała Sally, gdy spotkała nas następnym razem. – Nazajutrz po naszej rozmowie do Boba zadzwonił tamten handlarz i kazał przyprowadzić samochód. Obiecał go naprawić, żeby więcej nie sprawiał nam kłopotów, i to za darmo.

– Założę się, że żarliwie się o to modliłaś, prawda, Sally?

– Oczywiście. Mamy dwoje małych dzieci do wykarmienia. Ciągłe wizyty w warsztacie nas rujnowały.

– Cóż, twoje modlitwy zostały wysłuchane, Sally.

– A wy nie mieliście z tym nic wspólnego?

– Spytaj jego.

Pokręciłem głową.

– Co niby moglibyśmy zrobić, Sally? Jesteśmy tylko dwoma staruszkami.

Kiedy odeszła, Ralph wychylił się ze skórzanego fotela.

– Jedyną zaletą tego, że umieramy, jest fakt, że możemy mieć wszystko w dupie. Bo niby co nam zrobią? – Znów się uśmiechnął, jak miał to w zwyczaju. – Już jesteśmy trupami.

• • •

Zaprojektowałem dla siebie uniform. Czapka Chicago Cubs, ciemne lotnicze okulary i kij baseballowy Louisville Slugger. Według Ralpha byłem „bandziorem pomocniczym”.

– Mnie też się boją, ale kiedy dodatkowo widzą faceta z kijem baseballowym i w ciemnych okularach, są skłonni zrobić wszystko. – Nie wspomniał o naszym wieku.

Pielęgniarki wciąż przychodziły. W ciągu następnych trzech miesięcy pojawiły się cztery. Jedna chciała odzyskać kolekcję rodzinnych zdjęć od byłego chłopaka, z którym zerwała po tym, jak zaraził ją tryprem. Odrzucony kochanek za karę ukradł fotografie. Druga miała córkę, której chłopak bał się przychodzić w odwiedziny, ponieważ dwaj bracia mieszkający przy tej samej ulicy niezmiennie go zaczepiali. Trzecia lubiła grywać w pokera z pięcioma facetami, którzy pracowali w markecie ze sprzętem elektronicznym i uznawali za świetny żart to, że oszukiwali ją na czterdzieści do sześćdziesięciu dolarów za każdym razem, gdy siadali z nią do stołu. Odkryła to dopiero po czterech miesiącach grania dwa razy w miesiącu.

„Nie przemęczajcie się” – powtarzała drobna, delikatna młoda pielęgniarka o imieniu Callie. Najpierw zauważyliśmy siniaki na jej rękach, potem na szyi, pomimo szala, który zakładała do swojego stroju. Potem doszły dwa złamane palce, utykanie na jedną nogę przez dwa tygodnie, aż wreszcie lekko podbite oko. Kilka koleżanek szeptało coś między sobą. Jedna zdradziła nam, że siostra przełożona rozmawiała o tym z Callie, a ta odparła z uśmiechem, że „cała rodzina jest niezdarna”.

W tamtym czasie zarówno Ralph, jak i ja zdaliśmy sobie sprawę, że nie pożyjemy dłużej, niż zapowiedzieli lekarze. Zauważyłem niewielki, ale wyraźny ślad przerzutów na prawym udzie; u Ralpha ponownie odezwały się kłopoty z sercem, które powracały z przerwami od dwudziestu lat.

Rzadko o tym ze sobą rozmawialiśmy. Gdy dociera się do takiego punktu, nie pozostaje zbyt wiele do powiedzenia. Można tylko mieć nadzieję na jak najwięcej czasu, a jeśli do tej pory pomagało się ludziom, to robi się to nadal.

Pewnego wieczoru pojechaliśmy za Callie i dowiedzieliśmy się, że mieszka w rozsypującym się domu, stanowiącym część gospodarstwa odizolowanego od innych zabudowań niczym latarnia morska. Następnego dnia znów za nią podążyliśmy, a kiedy zatrzymała się w centrum handlowym, zaczekaliśmy na nią przy jej samochodzie.

Powitała nas uśmiechem.

– Moi dwaj ulubieni pacjenci. Czyżbyście uznali, że podczas chemioterapii za rzadko się widujemy? – Pomimo sympatycznego tonu zerkała na nas podejrzliwie oczami zielonymi jak u kotki. Znów z niewiadomego powodu kulała.

– Zgadza się. Tom chce cię poprosić o rękę.

– Cóż, może powinnam to najpierw obgadać z mężem – odparła, nie przestając się uśmiechać. – Nie sądzicie?

– Właśnie o tym chcemy z tobą porozmawiać – odrzekłem. – O twoim mężu.

Uśmiech zniknął z jej ust i Callie spróbowała odejść. Stanąłem przed drzwiami jej samochodu. Ralph ujął ją pod rękę i odprowadził na bok.

Rzekł do niej coś, czego nie dosłyszałem, ale wyraźnie zrozumiałem jej odpowiedź:

– Moje życie osobiste to nie wasz zakichany interes! Powiem o tym mężowi.

– Pobije nas tak samo, jak bije ciebie?

– Kto powiedział, że mnie bije?

– Byłem policjantem, zapomniałaś? Widziałem wiele takich przypadków. Są bardzo podobne.

– W takim razie nie byłeś zbyt dobrym policjantem, ponieważ mój mąż nie tknął mnie palcem.

– Trzy zakazy sądowe w ciągu pięciu lat, sześć telefonów na policję, lekarz z ostrego dyżuru, który przyznał, że dwukrotnie przyjmował cię ze wstrząśnieniem mózgu, a także przytułek dla kobiet, w którym dwukrotnie zatrzymywałaś się na trzy noce.

Miasto tętniło życiem i hałasem – ruch uliczny, zabłąkana muzyka rapowa, krzyki, śmiech, pisk opon – ale Callie stanęła w obliczu małej śmierci, zmuszona do konfrontacji nie tylko z nami, ale i ze sobą. Niewielki pakunek, który niosła, wyślizgnął się jej z rąk na beton. Oparła się bezwładnie o samochód, a urywany szloch, który wydobył się z jej ust, przypominał początek ataku.

– Próbowałam uciec. Pięć albo sześć razy. Pewnej nocy zabrałam dzieci i pojechałam aż do St. Joe w Missouri. Przez dwa tygodnie mieszkaliśmy w motelu. Wydałam wszystkie pieniądze. Dzieciom to nie przeszkadzało. Boją się go tak samo jak ja. Niestety, znalazł nas. Nigdy mi nie powiedział, jak tego dokonał. I wiecie, co zrobił? Czekał na nas, kiedy wróciliśmy z filmu, który dzieciaki chciały obejrzeć. Był w naszym pokoju. Otworzyłam drzwi i go zobaczyłam. Popatrzył na Luke’a, który dziś ma osiem lat, a wtedy miał dopiero cztery, po czym polecił: „Zajmij się swoją siostrzyczką, Luke. Idźcie do mojego auta”. „Nie waż się jej skrzywdzić, tato” – wyobrażacie sobie takie słowa z ust czterolatka? Potem mąż popatrzył na mnie i powiedział: „Wchodź, kurwo”. Zaczekał, aż zamknę za sobą drzwi, a wtedy uderzył mnie w twarz tak mocno, że złamał mi nos. A także okulary. Zmusił dzieciaki, żeby pojechały z nim do domu. W ten sposób upewnił się, że ja też wrócę.

W pasażu z restauracjami w galerii handlowej przekonaliśmy ją, żeby napiła się z nami kawy. Tłuszcz wisiał w powietrzu. Podobno w Teksasie jedzą masło smażone w głębokim tłuszczu. Jeśli ta moda do nas dotrze, w tym centrum handlowym z pewnością będą je sprzedawać.

– A jednak zawsze wracasz.

– Kocham go, Ralph. Nie potrafię tego wyjaśnić. To przypomina chorobę.

– To nie przypomina choroby, Callie. To nią jest.

– Może gdybym wiedziała, że uda mi się uciec i on nigdy mnie nie znajdzie… Zakazy sądowe to kpina. Muszę przyznać, że czasami… ostatnio coraz częściej… myślę sobie, że byłoby najlepiej, gdyby zabił się tym swoim przeklętym pick-upem. No wiecie, zginął w wypadku, w którym nikt inny by nie ucierpiał. Nie chciałabym, żeby komukolwiek poza nim stała się krzywda. Czy to nie okropne?

– Okropne jest to, że go kochasz.

– Właśnie to mówię, Tom. Kobieta w przytułku wysłała mnie na spotkanie z terapeutką, a ta wyjaśniła mi „dynamikę” moich prawdziwych uczuć do męża. Musiałyśmy zaliczyć dwa semestry psychologii, żeby zdobyć dyplom szkoły pielęgniarskiej, więc uważam, że się na tym znam. Jednak terapeutka zwróciła moją uwagę na wiele spraw, które wcześniej nie przyszły mi do głowy. Dlatego chociaż tak mówię, nie jestem pewna, czy naprawdę tak myślę. Przepraszam za zamieszanie na parkingu – dodała nieśmiało. – Zrobiłam z siebie widowisko.

– Sprzedawałem bilety gapiom.

Rozsiadła się na zakrzywionym czerwonym plastikowym krześle, a na jej twarzy pojawił się uśmiech.

– Wy dwaj jesteście moimi prawdziwymi przyjaciółmi. Przez cały dzień byłam taka przygnębiona. Nie miałam ochoty wlec się wieczorem do domu, mimo że czekają tam dzieci. Wiem, że to z mojej strony egoizm, lecz już nie zniosę bicia i kopania. Jestem pewna, że się wścieknie. Muszę wracać prosto do domu, chyba że mam znakomitą wymówkę. W przeciwnym razie czeka mnie kara. Tak się nie da żyć.

– Nie – odrzekłem. – Z pewnością się nie da.

• • •

– Idziemy po niego.

Callie wspomniała, że zabiera dzieciaki na długi weekend do parku rozrywki, dlatego zdecydowaliśmy się na ten wieczór.

Neely nie słyszał, jak się zbliżamy. Przemykaliśmy na zmianę plamami cienia i księżycowego blasku, podczas gdy on próbował wysiąść z samochodu. Mówię „próbował”, ponieważ był tak pijany, że wypadłby z auta głową naprzód, gdyby na czas nie przytrzymał się drzwi. Potem usiadł, obrócił się na krawędzi siedzenia i zwymiotował sobie pod nogi. Zrobił to trzy razy, tak że i mnie zemdliło. Później oczywiście wdepnął kowbojkami w powstałą kałużę. Ocierał usta grzbietem prawej dłoni. Z chlupotem przeszedł przez wymiociny, po czym zatrzymał się i wrócił do pick-upa. Otworzył drzwi i coś zabrał. W blasku księżyca zobaczyłem, że to butelka whisky. Pociągnął długi łyk, a sześć kroków dalej wszystko wyrzygał. Ponownie wszedł w swoje wymiociny, po czym ruszył mniej więcej w kierunku schodów prowadzących do mieszkania. Wszystko idealnie się układało. Nikt nie zakwestionowałby faktu, że pijany Neely spadł ze schodów i się zabił.

Działaliśmy szybko. Ustawiłem się za nim w czapce i ciemnych okularach, trzymając kij baseballowy, a Ralph zastąpił mu drogę z glockiem w garści.

Neely pewnie miał ze trzy promile, ponieważ nie zauważył Ralpha, dopóki nie zderzył się z nim i glockiem. Nawet wtedy zdołał tylko wybełkotać:

– Co? Dajcie mi spać…

– Dobry wieczór, panie Neely. Nie powinien pan tyle pić. Trzeba być przytomnym, kiedy spuszcza się wpierdol kobietom dwa razy mniejszym od siebie. Nigdy nie wiadomo, kiedy postanowią oddać.

– Hej, stary, to spluwa?

– Na to wygląda.

Zachwiał się do tyłu na obcasach kowbojskich butów. Dźgnąłem go kijem w kark. Byłem ostrożny. Kiedy spadnie ze schodów, to musi wyglądać na wypadek. Nie możemy go posiniaczyć, tylko lekko popchnąć. Jeśli za pierwszym razem przeżyje, zepchniemy go ponownie.

– Hej.

– Musisz się przespać, Neely.

– Gówno prawda. Nie zmusicie mnie. Hej, kurwa, ty też masz spluwę.

– A gdybym ci powiedział, że w samochodzie mam pizzę?

– Pizzę?

– Tak.

– Dlaczego pizzę?

– Żebyśmy mogli usiąść w twoim mieszkaniu i spokojnie porozmawiać.

– Że co?

– Masz… ochotę… na… pizzę?

Ralph podkreślał każde słowo, ponieważ Neely był na granicy utraty przytomności. Musieliśmy wprowadzić go po schodach, nie pozostawiając na jego ciele żadnych śladów.

– Pizza, Neely. Z kiełbasą, wołowiną i pepperoni.

Z rozkoszą wciągnąłem do płuc letnie wieczorne powietrze. Właśnie w taki wieczór po raz pierwszy kochałem się z Karen niedaleko przystani, latem, podczas naszego ostatniego roku w college’u. W kolejnych latach wielokrotnie wracaliśmy w tamto miejsce. Pojechaliśmy tam także wkrótce przed jej śmiercią. Wtedy niemal uwierzyłem w duchy; wydawało mi się, że zobaczyłem młodsze wersje nas samych, płynące rzeką w starym aluminiowym wypożyczonym kanu. Mieliśmy całe życie przed sobą, byliśmy młodzi, pełni energii i naiwni. Chciałem zabrać żonę na pokład starego kanu i popłynąć z nią w dół rzeki, żeby umarła w moich ramionach. Może umarłbym razem z nią, gdyby dopisało mi szczęście. Tak się nie stało. Wkrótce czekały mnie solowe występy.

Neely znów zaczął wymiotować. Tym razem znacznie bardziej efektownie, ponieważ kiedy przestał, upadł na twarz w wymiociny.

– Pieprzony dupek. Kiedy skończy, złap go za jedną rękę, a ja złapię za drugą.

– Myślałem, że nie zamierzamy go dotykać.

– Właśnie po to wsadziłeś sobie do tylnej kieszeni lateksowe rękawiczki, podobnie jak ja. Trzeba być przygotowanym na niespodziewane zwroty akcji. Po to gliniarze noszą przy sobie broń, którą mogą podrzucić podejrzanym. W przeciwnym razie spędzimy tutaj całą noc. Clint Eastwood wiedziałby, co robić.

– Tak, podrzucanie ludziom broni. Kolejny godny podziwu zwyczaj Eastwooda.

– Masz rację, zupełnie zapomniałem, że jesteś taki wrażliwy. Nie chcesz słuchać o tym, jak wygląda prawdziwe życie. Wolisz narzekać i marudzić jak Garner. A teraz łapmy się za tego gnoja i miejmy to już za sobą.

Wieczór był gorący i wilgotny, a Neely strasznie się spocił od rzygania. Jego ciało było wilgotne jak coś, co wkrótce spleśnieje. Wyciągnąłem go z kałuży wymiocin i wstrzymałem oddech.

– Lepiej go nie ciągnijmy. Będą oglądać jego buty. Postaw go na nogach i spróbujemy wprowadzić go po schodach.

– Mam nadzieję, że nie znacznie rzygać.

– Kiedyś widziałem, jak jakiś czarny podejrzany tak rzygał. Żałuję, że tego nie nagrałem.

– Tak, wnuki miałyby co oglądać w święta.

– To mi się podoba, Tom. Cięte riposty podczas popełniania morderstwa z premedytacją. To znak, że stajesz się twardszy.

Nie śpieszyliśmy się. Neely już nie wymiotował, ale po ostrym smrodzie domyśliłem się, że zlał się w spodnie.

Kiedy zbliżyliśmy się do pierwszego schodka, rzucił się do ucieczki. Chyba obaj zakładaliśmy, że jest nieprzytomny, więc nie będzie sprawiał kłopotów. Tymczasem wyrwał się nam i szybko zyskał kilka sekund przewagi, podczas gdy my staliśmy bez ruchu i patrzyliśmy, jak gramoli się po schodach niczym dzikie zwierzę, które wyrwało się z klatki. Pokonał pięć stopni i dopiero wtedy Ralph za nim ruszył. Popędziłem po schodach w ślad za Ralphem, który coś krzyczał. Na pewno musiał się powstrzymywać, żeby po prostu nie zastrzelić Neely’ego.

Neely był na tyle przytomny, żeby biec, lecz nie myślał logicznie, ponieważ po dotarciu na szczyt schodów zatrzymał się i wyjął klucze z kieszeni. Pochylił się, szukając zamka, po czym gwałtownie podniósł głowę i popatrzył na mnie i Ralpha tak, jakby zobaczył nas pierwszy raz w życiu. W jego oczach zagubienie zmieniło się w przerażenie i zaczął się cofać.

– Hej, kim jesteście, do cholery?

– A jak ci się wydaje, Neely?

– Nie podoba mi się to.

– Cóż, nam też to się nie podoba.

– On ma kij baseballowy. – Neely skinął głową w moim kierunku. Tak się przy tym zachwiał, że omal nie wypadł za barierkę. Potem wsadził prawą dłoń do kieszeni dżinsów i zaczął w niej grzebać, zupełnie jakby trzymał tam wściekłą fretkę.

Ralph wyjął dwudziestocentymetrowy nóż sprężynowy Neely’ego.

– Tego szukasz?

– Hej – odrzekł Neely. Spróbował chwycić nóż, ale stracił równowagę. Ralph w ostatniej chwili go podtrzymał i wyprostował.

Neely nie dał za wygraną. Poruszał się szybciej, niż się spodziewałem. Ralph obejrzał się na mnie i przywołał ruchem głowy. Właśnie wtedy Neely przystąpił do niezdarnego pijackiego ataku. Wyrwał Ralphowi nóż i od razu zgiął nogi w kolanach.

Wyglądałby bardziej imponująco, gdyby tak się nie kołysał na boki i nie próbował zgrywać twardziela.

– I kto teraz ma nóż, co?

– Potniesz nas, Neely?

Ralph cały czas się zbliżał, zmuszając go do odwrotu.

– No dalej. Uderz. Tutaj. – Wyciągnął rękę. – Właśnie tutaj. Na pewno trafisz.

Neely niezdarnie się cofał, gdy Ralph się do niego zbliżał.

– Jesteś żałosny, wiesz o tym? Bijesz żonę, a przede mną uciekasz, chociaż masz nóż. Żaden z ciebie facet, ale przecież doskonale zdajesz sobie z tego sprawę, prawda? Każdego ranka patrzysz w lustro i widzisz, kim naprawdę jesteś.

Wątpię, czy Neely rozumiał, co Ralph do niego mówi. Trudno pojąć złożoną kwestię, gdy jest się tak naprutym. Najwyraźniej kojarzył tylko, że Ralph chce go skrzywdzić, a jeśli mu się nie uda, w odwodzie czeka facet w bejsbolówce, ciemnych okularach i z kijem.

Neely zatoczył się do tyłu, rozpaczliwie wymachując rękami, żeby utrzymać równowagę. Uderzył dolną częścią pleców w drewnianą balustradę, która pękła pod jego naporem, i runął w dół. Nie krzyczał. Zgaduję, że wciąż był zbyt zaskoczony tym, co się stało. Kiedy upadł na ziemię, stałem obok Ralpha i razem spoglądaliśmy w ciemność pod nami.

Panowała cisza. Ralph włączył latarkę i przyjrzeliśmy się Neely’emu. Jeśli wciąż żył, to bardzo umiejętnie udawał trupa. Nie wylądował w żadnej z pozycji, w których zazwyczaj znajduje się ludzi ginących po upadku z dużej wysokości. Leżał na plecach z szeroko rozłożonymi rękami. Jego prawa noga była lekko skręcona do wewnątrz, lecz nie wyglądało to dramatycznie. Miał otwarte oczy i patrzył w niebo. Na jego twarzy nie było przerażenia, do jakiego przyzwyczaiły nas opisy w książkach oraz filmy. Za głową powoli rosła kałuża krwi.

– Zejdźmy się upewnić – rzekł Ralph.

Miałem wrażenie, jakby ktoś nagle włączył ścieżkę dźwiękową. Gdy Neely spadał, wszystkie dźwięki umilkły, ale teraz nocne odgłosy odezwały się ze zdwojoną siłą. Nocne ptaki, psy, konie i krowy zamknięte w zagrodach, odległe ciężarówki i pociągi. Wszystko robiło tyle hałasu, że miałem ochotę zasłonić uszy.

– Dobrze się czujesz, Tom?

– Dlaczego miałbym się źle czuć?

– Widzę, że coś jest nie w porządku.

– Ale u ciebie wszystko gra. Przecież właśnie zabiliśmy człowieka.

– Chcesz, żebym się rozczulił i powiedział, że żałuję?

– Pierdol się.

– To był gnojek, który w końcu zabiłby naszą przyjaciółkę. Może nie zrobiłby tego rozmyślnie, ale gdyby dalej ją bił, któregoś dnia zginęłaby przypadkiem. Tak czy inaczej, zabiłby ją, a my musielibyśmy przyznać się przed sobą, że mogliśmy temu zapobiec.

Oddaliłem się od krawędzi tarasu i zacząłem schodzić po schodach.

– Już lepiej?! – zawołał za mną Ralph.

– Tak… chyba tak.

– Clint Eastwood, mówię ci. Za każdym razem Clint Eastwood.

Okazało się, że Neely wcale nie umarł. Musieliśmy jeszcze długo czekać, aż się wykrwawi.

• • •

Byłem z wizytą u najstarszego syna w Phoenix (dla mnie zdecydowanie za gorąco), kiedy dowiedziałem się, że Ralph zmarł. Wszedłem na stronę internetową naszej lokalnej gazety i znalazłem jego nazwisko na szczycie listy nekrologów. Na dołączonym zdjęciu wyglądał na dwadzieścia kilka lat. Ledwie go rozpoznałem. Atak serca. Leżał martwy przez całą dobę, zanim jeden z sąsiadów nie zaczął czegoś podejrzewać i nie poprosił administracji o otwarcie drzwi mieszkania Ralpha. Przypomniałem sobie, co mi mówił o solowych występach.

Doświadczył ostatecznego solowego występu: śmierci. Miałem nadzieję, że jego oczekiwania co do drugiej strony się spełniły. Sam wciąż nie wiedziałem, co chciałbym tam zastać. Jeśli w ogóle cokolwiek tam jest.

Lekarz zapowiedział, że znów poddadzą mnie chemioterapii. Wyniki badań laboratoryjnych były coraz gorsze. Pielęgniarki składały mi kondolencje, jakby Ralph był moim krewnym. Miał kilka cech, których w nim nie lubiłem, a on nie lubił we mnie innych cech. Nie pozbyliśmy się tych rozbieżności i może wcale nie było nam to potrzebne. Może wystarczyło, że łączą nas solowe występy. Jedno było pewne. Godziny spędzane w sali chemioterapii znacznie bardziej się dłużyły bez Ralpha. Pewnego dnia, gdy byłem w sentymentalnym nastroju, włączyłem sobie film Lina z Clintem Eastwoodem. O dziwo, nawet mi się spodobał.

• • •

Właśnie siedziałem na swoim fotelu pod kroplówką, gdy jedna z pielęgniarek przysiadła się do mnie i odezwała ściszonym głosem:

– Zapłaciliśmy pewnemu facetowi po pięćset dolarów. To miała być zaliczka za wycieczkę do Wielkiego Kanionu, na którą wybieraliśmy się ze znajomymi z grupy wsparcia. Potem okazało się, że on oszukał w ten sposób wielu ludzi. Zawiadomiliśmy Biuro Ochrony Konsumenta i policję. Wygląda na to, że facet skutecznie zaciera za sobą ślady. Niektóre grupy rzeczywiście zabiera na wycieczkę. Pięćset dolarów to duża suma dla samotnej matki.

Chemia mnie wyniszczyła, ale uznałem, że muszę jej pomóc. Byłem to winny Ralphowi. Poza tym chciałem się przekonać, jak sobie poradzę na własną rękę.

• • •

Dlatego dzisiaj tutaj jestem. Pojechałem za nim spod niewielkiego domu do jego ulubionych barów dla singli, a potem do mieszkania kobiety, którą poderwał w ostatnim lokalu. W końcu od niej wyjdzie.

Trzymam na kolanach kij baseballowy, a na głowę zatknąłem czapkę Chicago Cubs. Nie założę ciemnych okularów dopóty, dopóki go nie zobaczę. Nie ma sensu męczyć wzroku. Zwłaszcza w moim wieku.

Tęsknię za Ralphem. Gdyby tutaj był, właśnie dodawałby sobie animuszu, naśladując Clinta Eastwooda i próbując mnie oszołomić kiepskimi policyjnymi opowieściami.

Jestem pewien, że sobie poradzę, ale nawet jeśli wszystko pójdzie po mojej myśli, to i tak będzie to solowy występ. A uwierzcie mi na słowo, że podczas takich występów człowiek czuje się cholernie samotny.

James Grady

Miasto Przeznaczenia

Z: „Agents of Treachery”

Pewnego grudniowego wieczoru czterej mężczyźni szli wzdłuż torów, po których metro i pociągi Amtraku z łoskotem przemierzające Amerykę wjeżdżają do Waszyngtonu. Z pobliskiej strefy przemysłowej, gdzie Sami, który jeździł taksówką, ćwiczył przed wizytą w latynoskiej sali balowej, dolatywała Musica ranchera.

– Kiedy? – Maher był blondynem z Kalifornii, któremu przy urodzeniu nadano imię Michael.

– Niedługo – odpowiedział Iwan, ich przywódca.

– Amirze[1], mam pieniądze na ostatnie jutrzejsze zakupy – rzekł Zlatko.

– Bracie, mogę cię podwieźć taksówką – odparł Sami.

– Nie – sprzeciwił się Iwan. – Pracujcie samodzielnie. Niech nikt nie postrzega nas jako palce tej samej pięści.

– Pięść ma pięć palców – odparł Maher. – Nas jest tylko czterech.

– Dżihad to kciuk, który nadaje nam kształt – oznajmił Amir.

– Ktoś nadchodzi – rzekł Sami.

Trzej hombres dumnie wyłonili się z ciemności.

– Hola, amigos! – zawołał ich przywódca. – Co tutaj robicie?

– Już się wynosimy – odrzekł Sami.

– Nie wydaje mi się. – Przywódca zatruwał wieczorne powietrze, ziejąc piwem i tequilą. – Nie uciekniecie nam, gringos.

Najwyższy z jego companeros zmarszczył czoło.

– Nie gringos. Tylko ten jasnowłosy guero.

– Co za różnica? – Przywódca wyjął czarny pistolet. – Wyciągaj sprzęt, Juan.

Trzeci z Latynosów sięgnął do tyłu pod kołnierz płaszcza. Maher rzucił się na Juana w chwili, gdy ten dobył maczety. Przywódca się zawahał, a wtedy Sami wyrwał mu pistolet szybkim ruchem, którego nauczył się w obozach Al-Kaidy w Afganistanie. Tymczasem Zlatko i Maher odebrali Juanowi maczetę.

Iwan wziął pistolet od Samiego.

– Sprawdźmy, co mają.

– Amigos! – zawołał przywódca, gdy Sami przeszukiwał trzech bandziorów, którym kazał uklęknąć na żwirze. – Tylko sobie żartujemy, si?

– Zamknij ryj, skurwielu! – odrzekł Maher.

Sami dał Iwanowi skonfiskowane komórki, gotówkę i dokumenty. Zlatko odrzucił maczetę.

– Chodźmy – szepnął Sami. – Oni nic nikomu nie powiedzą.

– Co mówicie?! – zawołał klęczący przywódca.

– To kuffar – szeptem odpowiedział Iwan. – Niewierni.

– To nie wystarczy. – Zlatko wzruszył ramionami. – Widzieli jednak, że tutaj nie pasujemy… zwłaszcza Maher.

– Nie zadzwonią na policję, do FBI ani CIA – orzekł Sami. – Nie odważą się.

– Gadacie o FBI? La migra? Nie wkurwiajcie nas! Jesteśmy MS-13!

– Niedokończone sprawy lubią się mścić – zauważył Iwan. – Komuś powiedzą. W Ameryce nawet ściany mają uszy. Wcisnął Maherowi pistolet do ręki. Młody blondyn popatrzył na broń. Potem zmierzył wzrokiem trzech klęczących mężczyzn. Obłoki ich oddechów unosiły się w wieczornym powietrzu.

– Pytałeś kiedy – odezwał się Iwan. – Allach udzielił ci odpowiedzi.

Maher trzykrotnie pociągnął za spust przy wtórze błysków i trzasków. Ciała bandziorów upadły na żwir.

Amir Iwan zabrał ludzi z miejsca egzekucji. Dał pistolet Zlatkowi. Rozdzielił zabraną gotówkę. Sami zobaczył, że Zlatko wkłada banknoty do koperty, którą następnie schował do prawej zewnętrznej kieszeni marynarki.

Amir wyrzucił komórki bandziorów. Plastik z trzaskiem uderzył o niewidoczne kamienie.

Maher chwiejnym krokiem oddalił się od swoich towarzyszy, po czym zwymiotował.

– Możesz być dumny, Maherze. – Amir objął ramieniem najmłodszego ze swoich podopiecznych. – Odwrócenie uwagi wroga z pistoletem pozwoliło nam zaatakować.

– Wpadłem w szał.

– I nauczyłeś się ważnej lekcji – odrzekł Amir. – Wyczucia czasu. „Kiedy” właśnie nadeszło, a jeśli Zlatkowi wszystko się powiedzie… za trzy dni.

– Trzy dni? – spytał Sami. – Jesteś pewien, Amirze?

– Tak. – Zbliżyli się do dziury w siatce. – I tylko my czterej o tym wiemy.

– Oraz Allach – dodał Zlatko.

– Sami – rzekł Amir. – Miej na oku vaquerę.

– Nie będzie z nią problemu – zapewnił Sami.

Zeszli z torów i skręcili w ulicę, która kiedyś łączyła stolicę z terenami wiejskimi. Obecnie miasto rozciągało się od białej kopuły Kongresu daleko poza obwodnicę Waszyngtonu.

Iwan stanął przy białym przydrożnym słupku. Zwyczajny mężczyzna około czterdziestki, czekający na autobus, który zawiezie go do jego złocistego SUV-a zaparkowanego między samochodami ludzi oglądających filmy w multipleksie.

Kiedy autobus zniknął im z oczu, trzej bojownicy wyszli z cienia i udali się na stację metra. Sami kazał Maherowi stanąć samotnie na peronie. Zlatko skinieniem głowy przyznał mu rację ze względu na kamery zamontowane na suficie.

Srebrny kręty pociąg zatrzymał się na stacji. Zlatko usiadł przy oknie, obok Samiego. Zapamiętywali swoich towarzyszy podróży: czarnoskórego mężczyznę tańczącego do muzyki ze słuchawek, dwie kobiety trajkoczące po hiszpańsku, ubrane jak biurowe sprzątaczki, białowłosego ochroniarza.

– Brat Maher doskonale się spisał, chociaż niezgodnie z nauką naszej szkoły karate – wyszeptał Zlatko. – Ale nie wytrzymałby kwadransa na przesłuchaniu. Ma potrzebę mówienia. Pragnie sławy, bez niej nie będzie czuł, że żyje. Obawiam się, że zawsze pozostanie Amerykaninem.

– Nasz Amir z pewnością wie, co robi, skoro wybrał Mahera.

– Najmniejsze kółko zębate obraca całym mechanizmem. – Zlatko był kiedyś inżynierem, co wpływało na jego dobór słów. – Nie to martwi mnie najbardziej.

Pisk hamulców zagłuszył pytanie Samiego. Pociąg się zatrzymał. Zlatko i Maher wstali, żeby wysiąść z wagonu i udać się do miejsca, w którym spędzą noc. Bracia w dżihadzie nie dzielili się takimi informacjami.

Sami podniósł się, żeby przepuścić Zlatka, i niezauważenie wyciągnął mu z kieszeni kopertę z pieniędzmi.

Zlatko wysiadł na peron.

Pociąg odjechał.

Sami pojechał do dzielnicy znanej z wegetarian, znaków z pacyfkami i mieszkańców, którzy lata sześćdziesiąte uważali za świętość. Autobusem dojechałem do bliźniaczych wieżowców na wzgórzu skąpanym w smogu.

Klekocząca winda zabrała go na dziewiąte piętro. Wszedł do swojej kawalerki i zatrzasnął za sobą drzwi na wypadek, gdyby ktoś go podsłuchiwał. Z trudem łapał oddech. Udało ci się! Udało! – pomyślał. Potem cicho wymknął się z powrotem na korytarz i ruszył w dół schodów jak cień.

W piwnicy wstukał szyfr na drzwiczkach rozdzielnicy elektrycznej. Wewnątrz schował glocka, po czym włączył komórkę leżącą na półce i wysłał SMS-a złożonego z czterech słów. Zabrał kluczyki do samochodu, pojechał w stronę białej kopuły w centrum miasta i zaparkował przed ceglanym budynkiem z obłażącym z farby szyldem Belfield Casket Company. Drzwi fabryki trumien gwałtownie się otworzyły.

Harry Mizell, który wyglądał jak niedźwiedź, gestem zaprosił Samiego do środka.

Harry i Ted, młodzieńczo wyglądający agent FBI, przeprowadzili Samiego przez labirynt boksów, w których mężczyźni i kobiety wpatrywali się w ekrany komputerów i szeptali do telefonów.

Posadzili Samiego przy stole konferencyjnym w pokoju bez okien. Na ścianach wisiały kamery. Sami wyobrażał sobie, że transmitują obraz do starzejącego się budynku w kształcie litery H, w którym mieści się siedziba główna CIA, do nowego kompleksu należącego do Departamentu Bezpieczeństwa Krajowego, wybudowanego w dzielnicy zamieszkanej przez wpływowych kongresmenów, do siedziby FBI. Może nawet do Białego Domu.

Sami zastanawiał się, czy prywatny wykonawca Argus, którego identyfikator zwisał z szyi Harry’ego, także ogląda bezpośrednią relację.

Harry – jako oficer prowadzący – zdał raport. Ted, który nosił porzucony przez Harry’ego identyfikator FBI, w milczeniu siedział przy stole.

Sami opowiedział Harry’emu, Tedowi i kamerom o morderstwach. O tym „kiedy”. Położył na stole ukradzioną kopertę. Powiedział Harry’emu, Tedowi i kamerom, co muszą zrobić, i to natychmiast.

– Kiedy wysłałeś SMS „Rozbić Bazę Exfilt Szybko”, przygotowaliśmy się do działania. A teraz… Teraz usiądź i się odpręż.

Harry wyszedł z pomieszczenia. Zostawił agenta FBI z ich wtyczką. Sami przygarbił się pod szklanym okiem kamery.

Ted odchrząknął.

– Napijesz się czegoś bezalkoholowego?

– Bezalkoholowego?

Agent FBI przytaknął.

– Nie, Ted. Nie mam ochoty.

Hm. Znajdowali się w pomieszczeniu należącym do jednostki zajmującej się blokowaniem tajnych transmisji.

– Sami – odezwał się Ted. – Modlę się za ciebie każdego dnia.

– Nawet nie wiesz, jak wiele to dla mnie znaczy.

Agent pokiwał głową.

– Wykonujesz dzieło Boże.

– Tak mówią.

Ted wypuścił Samiego do toalety. We fluorescencyjnym przybytku śmierdziało amoniakiem i niepokojem. Sami umył ręce i twarz. Popatrzył w lustro nad umywalką. Czy za szkłem jest kamera?

Godzinę później wrócił Harry.

– Mówiąc w skrócie, kontynuujemy naszą operację.

– Co takiego?! – Sami gwałtownie odwrócił się w stronę kamer. – Przecież mamy ich na widelcu, możemy oskarżyć o potrójne morderstwo! Wsadzić do paki!

– Szefostwo mówi, że musimy się dowiedzieć, kto stoi za tą komórką, Al-Kaida czy…

– Nikt za nimi nie stoi! Oni nie są zorganizowani tak jak my. Stosujecie niepotrzebne analogie. Ci goście pochodzą stąd. Są samowystarczalni.

– Takie jest twoje zdanie, a ja jestem skłonny się z nim zgodzić, ale… – Harry wstał od stołu i rozłączył widoczne kamery. – Ted, zostaw nas samych.

– Jako przedstawiciel FBI mam prawo tu być.

– Ted, Departament Bezpieczeństwa Krajowego zlecił przeprowadzenie tej operacji Argus Inc., a ja jestem ich archaniołem. Idź i napisz e-maila, w którym opowiesz, jak cię wykopałem. To uratuje ci tyłek.

Drzwi zamknęły się za Tedem.

– Zrozum, z czym mamy do czynienia – powiedział Harry. – Byłeś specjalnym agentem CIA podczas operacji Jawbreaker, gdy polowaliście na członków Al-Kaidy w Afganistanie. CIA wykorzystała twój bejrucki życiorys i dołączyła cię do pojmanych talibów, których uwolnili nasi pakistańscy sojusznicy. Przez lata wkupywałeś się w łaski terrorystów na całym świecie. Tak samo jak twój kumpel Zlatko. Po wydarzeniach w Bośni pojawił się u Rose, szukając fałszywych papierów. Była na tyle uczciwa, że zadzwoniła do byłego kolegi z FBI, czyli mnie. Dzięki swoim wpływom wyrwałem cię z CIA do Departamentu Bezpieczeństwa Krajowego. Umieściliśmy cię u Rose razem ze Zlatkiem. On zabrał cię do Iwana, czeczeńskiego lekarza, który wypatrzył Zlatka na swoim wieczorowym kursie angielskiego, gdzie szuka rekrutów. Iwan już zdążył wyhaczyć tamtego niezdarnego chłopaka z przedmieścia, który pojawił się w meczecie, zanim Iwan został wyrzucony jako fałszywy muzułmanin. I w ten oto sposób przeniknęliśmy do komórki terrorystów, która za trzy dni zamierza przeprowadzić atak. A skoro mamy na radarze dziewięćdziesiąt trzy grupy islamskich terrorystów, nasi przełożeni są przekonani, że ta komórka musi komuś podlegać. Zależy nam na złapaniu ich sponsorów.

– Dziś wieczorem zamordowano trzy osoby. Dosyć tego!

– Tamte bandziory teraz się nie liczą.

– Nie zawiadomimy lokalnej policji? A co z rodzinami tych ludzi? Psiakrew, jeśli to członkowie MS-13, ich śmierć może wywołać uliczną wojnę!

– Terroryści są priorytetem dla Ameryki. Iwan zajmuje się kategoryzacją. Może ma innych żołnierzy, o których nie piśnie nawet na torturach.

– Zaatakują w Wigilię!

– To skoordynowany atak? Co będzie celem? Jaką zastosują metodę?

– Zdejmij ich, Harry. Wydostań mnie.

– Każdy z nas by tego chciał, ale jesteśmy tam, gdzie jesteśmy. Ta operacja…

– Nie chodzi mi o tę operację, ale o wszystko. Chcę się z tego wyplątać. Natychmiast.

– Aha. – Harry rozparł się na krześle. – Nie mogę cię zmusić do szpiegowania. Nasi przełożeni i tak pozwolą tej komórce działać, żeby osiągnąć zamierzony cel, niezależnie od tego, czy on istnieje. Czy goście tacy jak Ted poradzą sobie bez ciebie tkwiącego w centrum wydarzeń i beze mnie jako oficera prowadzącego?

– To nie mój problem.

– Moja firma i ja dostaniemy kupę forsy niezależnie od tego, jak się potoczą sprawy, jednak chciałbym to doprowadzić do końca. Nie lubię rezygnować w połowie. A ty?

Słowa Harry’ego zawisły nad stołem konferencyjnym jak olbrzymi znak zapytania.

Sami zamrugał.

– Trzy dni… i zanim pociągną za spust.

– Masz to jak w banku. Co zamierzasz?

Sami wstał i zabrał ukradzioną gotówkę.

– Zamierzam ich wkurwić – odparł.

Następnego ranka kursował taksówką pomiędzy Kapitolem a lśniącym śródmieściem. Przypomniała mu się szkolna wycieczka do stolicy i jazda ulicami okrążającymi jasny budynek. Ubrani w białe koszule policjanci, pilnujący siedziby Kongresu, wyglądali jak piankowe ludziki.

Tamtego grudniowego poranka, jak zwykle po jedenastym września, betonowe barykady zastawiały drogę wszystkim samochodom zbliżającym się do białego marmurowego serca Kongresu. Stalowe bramki kierowały przechodniów do muskularnych strażników w czarnych kombinezonach i lustrzanych okularach przeciwsłonecznych, uzbrojonych w karabinki M4 albo strzelby przypięte paskami do opancerzonych piersi.

To nie jest Bejrut, pomyślał, jeszcze nie. Mogę zatrzymać zegar.

O dziesiątej siedem Sami zapalił napis „zajęty” na dachu taksówki, po czym pojechał do azjatyckiej restauracji z kuchnią fusion, gdzie lunch dla jednej osoby kosztował tyle co wykarmienie całej rodziny w slumsach w Malezji. Zaparkował w uliczce przodem do drzwi dla obsługi.

Dziesiąta jedenaście: Dwaj kucharze minęli jego taksówkę i weszli do restauracji. Dziesiąta trzynaście: blisko sześćdziesięcioletni Wietnamczyk w czarnej koszuli i spodniach typowych dla pomocnika kelnera rzucił okiem na samochód przyczajony niedaleko jego celu. Dziesiąta czternaście: Zlatko pojawił się w uliczce z białym fartuchem pomywacza w ręku i obojętną miną. Wszedł do lokalu tylnymi drzwiami. Dziesiąta dwadzieścia jeden: Zlatko pojawił się w lusterku taksówki. Trzymał ręce wzdłuż ciała i zbliżał się do niebieskiego samochodu okrężną drogą, żeby ukryć niedopałek papierosa zatknięty za prawym uchem.

Zajął miejsce na tylnym siedzeniu.

Tuż za mną! Nie widzę jego rąk! – pomyślał Sami.

– Assalaamu alajkum – odezwał się Sami.

– Co tutaj robisz? – Oczy Zlatka widoczne we wstecznym lusterku płonęły.

– W metrze powiedziałeś, że coś cię dręczy. Jesteśmy braćmi. Przyjechałem ci pomóc.

– To wszystko? Żadnych wyznań?

– A jakież winy mielibyśmy wyznawać?

Zlatko skulił się na siedzeniu.

– W pociągu martwiłem się, że nasz Amir nie wie, co jest prawe i halal, a co jest haram i niedozwolone. Koran zabrania zabijania niewinnych, kobiet i dzieci, więc samoloty, które uderzyły w wieże oraz ten, który spadł na pole, z pewnością były haram. Samolot, który trafił w Pentagon i żołnierzy, owszem, on był halal, a cywile, którzy tam się znaleźli, służyli jako żołnierze, więc ich śmierci nie dało się uniknąć. Zamiast przejmować się Amirem, powinienem skupić się na swoich obowiązkach.

Zlatko pokręcił głową.

– Wczoraj wieczorem zgubiłem kopertę z pieniędzmi.

– Zaraz… myślałeś, że to ja ją ukradłem?

– To podły świat. Widziałem ciała żony, dwóch córek, syna. Widziałem, jaki nasi sąsiedzi w Bośni zgotowali los nam, muzułmanom, gdy ja jeździłem na rowerze i myślałem o olimpiadzie… Wybacz mi: bałem się, że ten niewierny świat połknął naszą duszę. Jednak to ja zgubiłem pieniądze i naraziłem misję na szwank.

– Nie można cię winić za losowe wypadki. – Sami okazał miłosierdzie, po czym zarzucił haczyk. – Powiedziałeś o tym Amirowi?

– Jeszcze nie.

– Ile pieniędzy potrzebujesz?

– Moje przygotowania będą kosztowały około dziewięciuset pięćdziesięciu dolarów. Wydałem sześćset. W zgubionej kopercie była cała reszta oraz dodatkowe pieniądze, które zdobyliśmy wczoraj wieczorem.

– Mam sto czterdzieści siedem dolarów. Jeśli się pośpieszę, zarobię resztę, wożąc pasażerów.

– Jesteś prawdziwym bratem! Będę czekał pięć po drugiej na parkingu przed sklepem spożywczym.

Gdy Zlatko wysiadał z taksówki, z jego rękawa wystawał rzeźnicki nóż.

To dlatego usiadł za mną, pomyślał Sami.

Pozwolił Zlatkowi podenerwować się do czternastej dziewiętnaście, po czym popędził na umówiony parking.

– Jedź do sklepu elektronicznego przy Georgia Avenue – polecił Zlatko.

Gdy dotarli na miejsce, kazał mu zaczekać w samochodzie. Sami otworzył okno, żeby posłuchać odgłosów ulicy. Instrumentalna wersja Jingle Bells, dobiegająca z jednego ze sklepów, gryzła się z dźwiękiem dzwonka, którym wymachiwał mężczyzna stojący obok czerwonego wiadra.

Cari Jones, ubrana w czarny skórzany płaszcz, z jasnymi pasemkami w czarnych włosach, minęła taksówkę, mówiąc do telefonu:

– Kiedy tak się stanie, mamo, na pewno powiem, że robienie kariery jest wspaniałe, ale mój zegar biologiczny…

Zlatko położył kilka pakunków na tylnym siedzeniu, po czym zajął miejsce z przodu, trzymając na kolanach torbę ze sprzętem elektronicznym. Poprosił Samiego, żeby podwiózł go na inną ulicę niż ta, na której agenci Departamentu Bezpieczeństwa Krajowego/FBI/wynajętej firmy przestali go śledzić dopiero wtedy, gdy zorientowali się, że ma zbyt duże doświadczenie w działaniu w terenie, by nie zauważyć ogona.

Zlatko wyjął z torby dwa telefony na kartę oraz instrukcję obsługi.

– Tak, czekanie na połączenie, telekonferencja, blokowanie połączeń…

Popatrzył na Samiego.

– W Bagdadzie nauczyliśmy się, że lepiej nie trzymać telefonu, gdy ktoś omyłkowo wybierze twój numer.

Po rozstaniu ze Zlatkiem Sami przejechał jedenaście przecznic w poszukiwaniu automatu ulicznego. Dwadzieścia minut później, gdy nieśpiesznie jechał North Capital Street, zignorował machającego czarnoskórego prawnika we włoskim garniturze i zabrał białego mężczyznę, który przypominał potarganego niedźwiedzia.

– Szkoda, że Amir nie pozwala wam nosić komórek – powiedział Harry, sadowiąc się na tylnym siedzeniu taksówki Samiego.

– Żadnych komórek. Tylko zaszyfrowane wiadomości na Facebooku, wysyłane z komputerów w bibliotekach, sklepach i kawiarenkach internetowych.

– Przed chwilą Zlatko kupił dwa telefony. Oczywiście podstawowa zasada głosi, że każdy, kto dowodzi tajną operacją, siatką szpiegowską lub grupą terrorystów, musi okłamywać swoich podwładnych.

– Każdy oficer dyżurny kłamie? Nawet ty?

– Kieruję się własnymi zasadami. – Harry puścił oko. – Nasi geniusze już analizują sprzęt, który Zlatko kupił w sklepie elektronicznym.

We wstecznym lusterku Sami zauważył jasnobrązowego sedana.

– To Ted – wyjaśnił Harry. – Nie zgub go, dobrze? Uczy się. Nie ma innego wyjścia. FBI, CIA i najlepsi agenci operacyjni Wuja Sama oddają legitymacje i przechodzą do prywatnego sektora, gdzie zleca się im takie same zadania za dwukrotnie większe pieniądze.

– Prywatne armie walczą o prywatny zysk. Praca dla rządu to obywatelska służba.

– Od kiedy Sami troszczy się o działania Wuja Sama?

– Nie mam prawie nic na sumieniu, pamiętasz? Kiedy twoi geniusze złożą raport, będziecie wiedzieli kto, kiedy i jak. Będziecie mogli ich zamknąć, a ja odzyskam wolność.

Sami włączył się do ruchu na Constitution Avenue przy Muzeach Instytutu Smithsona.

Na ich pasie leżał martwy gołąb. Sami zobaczył spalonego słońcem żołnierza Johna Herne’a, który stał na rogu i wpatrywał się w nieżywego ptaka, jakby ten ukrywał bombę.

– Tylko popatrz na to miasto – rzekł Harry. – Pamiętam czasy, kiedy to było zacofane miejsce, w którym biali bali się wychodzić na ulice po zmroku, a Nixon jednym ruchem palca mógł przywołać koniec świata. Ludzie zazdrościli zarobków państwowym urzędnikom. Nikt ważny nie pochodził z Waszyngtonu, ludzie przyjeżdżali tutaj jak na zesłanie. A teraz, pomimo kryzysu, tylko w Waszyngtonie są naprawdę duże pieniądze. Niektórzy powiadają, że nasz sukces był nieunikniony. Jesteśmy jak Rzym, tylko przystosowani do internetu i glocków. Jeśli wykreujemy jakąś Sophię Loren, podobnie jak Rzym, Waszyngton będzie mógł się tytułować Miastem Przeznaczenia.

– Moi bracia w dżihadzie mówią to samo. Podobnie jak Ted i członkowie jego ewangelicznej krucjaty.

– A co ty o tym sądzisz?

– Prawdziwi ludzie są spętani przez te potężne idee.

– Chodziło mi o Sophię Loren.

Roześmiali się.

– To twoja historia, Sami. Miasto Przeznaczenia. Urodziłeś się w nim i zostałeś dla niego stworzony. Znasz tylko fach agenta i akcje w terenie. Wydaje ci się, że tak po prostu możesz zrezygnować?

Zadzwoniła komórka Harry’ego. Odebrał połączenie. Przez chwilę słuchał, po czym się rozłączył.

– Nasi geniusze nie mają pojęcia, co buduje Zlatko – oznajmił. – Wysyłamy agentów do wszystkich sklepów ze sprzętem elektronicznym i pokazujemy sprzedawcom zdjęcie Zlatka, żeby sprawdzić, co kupował wcześniej, ale tam teraz panuje przedświąteczny ścisk.

Minęli fragment ulicy ozdobiony kolorowymi lampkami.

– W tym życiu albo coś robisz, albo inni coś z tobą robią – rzekł Harry. – Co wybierzesz?

Sami wypuścił Harry’ego z taksówki, po czym pojechał do pasażu handlowego, gdzie francuski i hiszpański mieszał się z afrykańskimi językami. Z dostojnie krążących samochodów huczał gangsterski rap uwielbiany przez nastolatków z Kansas. Sami zatrzymał się na parkingu przed czteropiętrowym budynkiem.

Zerknął na zegarek: szesnasta dwadzieścia dziewięć. Iwan zazwyczaj zamykał gabinet lekarski o siedemnastej i jechał do domu swoim złocistym SUV-em. Sami oglądał witryny etnicznych sklepów, salonów z przecenionymi meblami, front szpitala, przed którym stał zielony kontener na śmieci. Wmawiał sobie, że nie widzi much krążących wokół szmaragdowej stali. Zastanawiał się, gdzie Harry rozstawił obserwatorów. Czy już zgłosili jego obecność, a satelita zrobił mu zdjęcie?

– Postaraj się zrozumieć, jak obecnie działa nasza szpiegowska branża – tłumaczył mu Harry. – Owszem, obserwacja z satelity gabinetu doktora Iwana to przesada, ale musimy wejść do gry. Mamy tutaj coś autentycznego, ale jeśli w tym przedstawieniu biorą udział tylko Departament Bezpieczeństwa Krajowego, CIA i Argus wynajęty przez FBI, a szesnaście głównych agencji wywiadowczych tańczy, jak im zagra władza, to może nam zabraknąć biurokratycznych mocy przerobowych. Dlatego moja firma sprzymierzyła się z wykonawcą realizującym projekt National Applications Office, żeby monitorować twojego Amira za pomocą satelitów. Teraz NAO zadba o to, żebyśmy dostali to, czego szukamy, dzięki czemu sami także nieźle zarobią.

Jestem taksówkarzem, pomyślał Sami. Zabiorę cię, dokąd zechcesz.

Jestem szpiegiem. Zabiorę cię, dokąd zechcesz.

O szesnastej czterdzieści siedem brązowa furgonetka do transportu pacjentów zaparkowała przed budynkiem. Kierowca w białym uniformie wysiadł i opuścił elektryczne schodki.

Wyszli z budynku. Niektórzy byli czarni, niektórzy brązowi. Wątła blond dziewczyna o kulach ruszyła w stronę furgonetki. Wszyscy byli ubodzy. Wyliczenia finansowe nic nie znaczyły dla dwóch kobiet w czarnych burkach, spod których widać było tylko oczy.

Jako ostatni wyszedł Iwan, lekarz, który nie pytał o ubezpieczenie i zawsze pobierał od pacjentów taką opłatę, na jaką mogli sobie pozwolić, dając z siebie wszystko. Czasami, jak w tym przypadku, oznaczało to odprowadzenie białowłosej staruszki do samochodu.

Sami zaparkował za furgonetką i włożył czarną czapkę Detroit Tigers, żeby zasłonić twarz, po czym dołączył do swojego Amira i staruszki.

– Taksówka – powiedział.

Iwan zachowywał się, jak przystało na kierownika oddziału urazowego.

– Proszę bardzo, pani Callaghan.

Białowłosa kobieta zmarszczyła czoło.

– Ależ… nie zamawiałam taksówki.

– Ma pani na dzisiaj kupon – odrzekł lekarz. – Zapomniała pani?

– Naprawdę?

– Tak.

Na sygnał dany przez lekarza ubrany na biało kierowca brązowej furgonetki złożył schodki przy wtórze jęku elektrycznego silniczka, zatrzasnął drzwi, po czym odjechał.

– Emmo, czy upuściłaś rękawiczki w windzie? – spytał lekarz.

Staruszka popatrzyła na swoje drżące ptasie dłonie.

– Pewnie tak.

– Zaczekam z taksówkarzem. Nie musisz się śpieszyć.

Kobieta powoli wróciła do budynku.

– Amirze, muszę się do czegoś przyznać – wyrzucił z siebie Sami. Opowiedział o tym, jak złamał zasady, wypytując zmartwionego Zlatka i zakładając za niego zgubione pieniądze.

– Ale co tutaj robisz?

– Obawiam się, że wizja Zlatka dotycząca tego, co możemy zrobić z naszym celem, oraz wizja, którą dzielimy ty i ja… mogą się wykluczać. Już wcześniej widziałem coś takiego.

– W Bejrucie – odrzekł Amir – święci męczennicy wysadzili w powietrze koszary amerykańskiej marynarki wojennej, zmuszając Ronalda Reagana do ucieczki. Tam się przekonaliśmy, że Amerykanów można skłonić do odwrotu. Potem ten zboczeniec Clinton czmychnął po katastrofie jednego blackhawka, któremu nie udało się trafić Osamy rakietami.

– Amir po ojcowsku objął Samiego ramieniem. – Czasami lepiej, by żołnierz o niczym nie wiedział, dzięki czemu w obliczu wyzwań jego sumienie pozostanie czyste. Nie martw się o Zlatka. Zrobi to, co trzeba. Wyznaczone zadanie nie przysporzy jego duszy cierpień. Cała reszta to ofiara składana dla powstrzymania choroby zwanej Ameryką. Amerykanie boją się śmierci. Ich przesadna reakcja na nasze działanie skłoni błądzących muzułmańskich braci do wejścia na prawdziwą ścieżkę.

– A co z moim zadaniem, Amirze? Zrobiłem tak niewiele.

– Szepcze się o tobie w internecie. – Lekarz się uśmiechnął, co przekonało Samiego, że legenda wykreowana przez CIA wciąż ma się dobrze. – Chwała Allachowi, że pracuję w budynku, w którym łatwo nawiązuje się znajomości. Dzięki temu od moich kolegów w gabinecie diagnostyki obrazowej, dwóch kuffar – niewiernych – którzy naprawiają komputery, zapewne kradzione, dostałem klucze.

Dziesiątki komputerów! Nie do namierzenia! A więc to tak nawiązuje kontakt, uznał Sami.

– Nie śmiałem umieszczać cię zbyt blisko głównego nurtu wydarzeń. Gdyby twoja sława zwróciła na nas uwagę… Za dwa dni obaj będziemy ściganymi bohaterami.

Za oszklonymi drzwiami budynku pojawiła się Emma.

Amir powiedział Samiemu, co ma robić wieczorem u vaquery oraz dokąd powinien się udać następnego ranka.

Emma pomachała dłońmi w rękawiczkach.

– Miałam je w kieszeni!

Sami odwiózł ją do domu i odmówił przyjęcia kilku srebrnych monet napiwku.

Podjechał do ulicznego automatu. Zadzwonił do Harry’ego i opowiedział mu o komputerach oraz nowych rozkazach od Amira. Zasugerował zatrzymanie grupy, ale w odpowiedzi usłyszał: „Pozwolimy im działać”. Następnie pojechał na Trzynastą Ulicę, skąd roztaczał się widok na panoramę Miasta Przeznaczenia. Zaparkował przed kilkoma szeregowcami, wśród których mieścił się latynoski sklep spożywczy, sąsiadujący z zielonymi drzwiami.

Wcisnął guzik przy zielonych drzwiach. Rozległo się głośne dzwonienie.

Niewidoczne stopy zastukały na niewidocznych schodach. Szklany wizjer w drzwiach pociemniał, gdy ktoś przez niego zerknął. Zielone drzwi się otworzyły. Przecinane pasmami księżycowego blasku włosy kręciły się ponad błękitnym swetrem. Była ubrana w wyblakłe dżinsy. Miała kształtną szczękę i wysoko osadzone kości policzkowe z niewielką blizną po stronie serca po uderzeniu pięścią podczas szkolnego meczu piłkarskiego.

Dzięki tej bliźnie na jej ustach bezustannie gościł sardoniczny uśmiech. Mięsiste wargi, opalona skóra niczym u sefardyjki z pustynnego plemienia oraz meksykański dialekt rodem z Sinaloa, który doprowadziła do perfekcji podczas wakacyjnego surfowania przed pójściem na studia prawnicze, sprawiał, że ludzie błędnie brali imię Rose za Rosalitę w wersji gringo.

– Nikogo się nie spodziewałam – powiedziała Rose.

Wspinając się po schodach w ślad za jej zaokrąglonymi biodrami w niebieskich dżinsach, Sami czuł zapach choinki, aromat kminku i chili, dobiegający ze sklepu na parterze, kadzidło oraz piżmo.

W dużym pokoju w mieszkaniu Rose stały komputer, faks i kserokopiarka. Kanapa zdobyta podczas eksmisji. Dwa fotele rozdzielone stołem, na którym Sami postawił herbatę tamtego ranka, gdy oficjalnie oczekiwał na faks od przedsiębiorstwa taksówkowego, a tak naprawdę czekał, aż Zlatko wróci po formularze potrzebne do wyrobienia karty kredytowej, które obiecała mu vaquera.

Sami podążył spojrzeniem poprzez kuchnię do zamkniętych drzwi, za którymi znajdował się pokój pełen książek prawniczych i rządowych podręczników. Drzwi do sypialni również były zamknięte. Nie zamierzał bać się zamkniętych drzwi. Nie zamierzał się zastanawiać, czy Harry założył podsłuchy we wszystkich pomieszczeniach.

Rose stanęła za Samim.

– Przyszedłeś w sprawie zawodowej?

– Tak.

Cienie wypełniały mieszkanie. Ściany i okna wpuszczające blaknące szare światło zatrzymywały odgłosy ulicy. Stłumione krzyki.

Rzucił się na nią z wyciągniętymi rękami jak tajski bokser, unieruchomił jej twarz oburęcznym chwytem, przycisnął ją do ściany, a ona odwzajemniła jego pocałunek.

Noc pochłonęła miasto.

Siedzieli nadzy na jej łóżku, oparci o poduszki, nakryci kołdrą. Świeciła lampka.

Rose zapaliła skręta.

– Myślisz, że Harry to przewidział?

– To praktyczny człowiek.

– Dla twojej drużyny jestem tylko słabą kobietą, którą uwiodłeś i zamierzasz wykorzystać, ale dla Harry’ego… Może myśli: A co tam, niech się trochę zabawią.

– Może – odparł Sami, patrząc, jak Rose się zaciąga.

Po drugiej stronie miasta, w mieszkaniu w Wirginii, rudowłosa Lorna Dumas wydmuchnęła chmurę tytoniowego dymu, popatrzyła na błękitny strój leżący na łóżku i pomyślała, że powinna rzucić palenie.

Na piętrze ponad zielonymi drzwiami Rose spytała Samiego:

– Nadal uważasz się za muzułmanina?

– Mam wrażenie, że jakiś Bóg mnie ściga.

– Niezły unik. – Podała mu skręta.

Sami się zaciągnął.

– Kiedy to palisz, robisz dobre wrażenie zarówno na swoich kolegach od dżihadu, jak i na FBI.

– Zawsze chciałem być popularny. A ty?

– Matka nauczyła moje przyjaciółki, jak robić laskę – odparła Rose. – Kazała mi obiecać, że nie będę uprawiała seksu, dopóki nie będę pewna, co robię. Ale kto tak naprawdę to wie? Wiele razy zakochiwałam się w niewłaściwych facetach, zostałam zajebistym prokuratorem federalnym, ale pewnego dnia zorientowałam się, że moją pracą zaczyna rządzić polityka. Przez dwa lata występowałam jako obrończyni z urzędu i odkryłam, że pomagając ludziom bez znajomości, daję im jedyną szansę na sprawiedliwość w starciu z systemem. Dlatego teraz jestem vaquerą. Nie znasz angielskiego wystarczająco dobrze, żeby wypełnić formularz imigracyjny i nie wpakować się po uszy w gówno? Idź do vaquery. Pozwolenie na pracę, rejestrowanie samochodów, ubezpieczenie, wniosek o azyl ze zdjęciem, na którym nie masz ręki, którą ktoś odrąbał ci w Sierra Leone… No cóż, Ameryka opiera się na biurokracji. Potem pojawił się Zlatko. Każdy kłamie, ale on łgał jak morderca – przeciwnik aborcji, którego przesłuchiwałam, kiedy byłam prokuratorem. Miał bezlitosne oczy i za cholerę nie był Albańczykiem. Nie ufam glinom, ale musiałam zadzwonić do starego kumpla Harry’ego.

Zaciągnęła się skrętem i podała go Samiemu.

– Zlatko znalazł mnie za pośrednictwem ludzi, którzy przedostali się tutaj razem z nim z Meksyku, prawda?

Sami gestem odmówił skręta… wizja trzepoczących skrzydeł rozwiała się jak dym.

– No tak – rzekła Rose. – Nie powinnam o niczym wiedzieć.

– Ciesz się, że nie masz pojęcia, jak tam jest.

– Wiem, że mogę sobie tylko wyobrażać, lecz nie jestem dziewicą.

– Znałem tego chłopaka – odrzekł Sami. – To jego pierwsza misja i od razu kazali mu zastrzelić trzech facetów. Powiedział, że „wpadł w szał”. Właśnie tak tam jest. Żyjemy za kulisami świata, który widzą inni. Samotni na ulicy pełnej niewidocznych zabójców.

– Trzeba wypracować sobie strategie przetrwania.

– Pieprzyć przetrwanie. Trzeba załatwić rywali. Bejrut. Miałem trzynaście lat. Jacyś ludzie przyjechali do naszej dzielnicy i rozdali dzieciakom kałasznikowy. Nawet nie pytałem, od kogo tak naprawdę pochodziła amunicja. Barykady przecinały moje podwórko. Worki z piaskiem, drut kolczasty, beczki z paliwem. Pierdolić zdanie rodziców, byliśmy zajebiści i ratowaliśmy swój świat. Byłem mały, więc nauczyłem się szybko biegać, a pieprzeni snajperzy przede wszystkim starali się ranić dzieci, żeby wywabiać dorosłych z ukrycia. Pewnego dnia na barykadzie innej załogi zmusili staruszka, żeby wyszedł z podniesionymi rękami. Widzieliśmy, że to jeden z naszych, muzułmanin. Kazali mu iść w naszą stronę. Usłuchał, a my myśleliśmy, że chodzi o wymianę. Pozwolili mu się zbliżyć na trzy metry do naszej barykady. Wtedy go zastrzelili. Nie mogliśmy wyjść z ukrycia, żeby zabrać jego ciało, więc je zostawiliśmy. Po trzech dniach musieliśmy opuścić barykadę. Smród. Muchy. Dwa tygodnie później próbowali zrobić to samo na innej barykadzie, tylko tym razem posłali w naszą stronę muzułmańskiego nastolatka, takiego jak ja. Zrobił trzy kroki z podniesionymi rękami, a ja strzeliłem mu w głowę. – Sami zamilkł. – Był martwy już wtedy, gdy ruszył w moim kierunku. Ja tylko wybrałem moment i miejsce.

Noc otulała miasto.

– To dlatego opuściłeś Bejrut? – spytała Rose.

– Organizacja Wyzwolenia Palestyny, którą podziwiałem, przejęła schwytanego przez nas snajpera, po czym go uwolniła. Zacząłem się zastanawiać, po czyjej stronie wszyscy stoimy. Potem ojciec dostał pracę w koszarach amerykańskiej marynarki wojennej. Jedna z naszych frakcji wysadziła je w powietrze i go zabiła. Amerykanie zaopiekowali się moją rodziną. Wysłali mnie do szkoły średniej do Detroit. Przy pierwszej okazji wstąpiłem do służb. Semper fi.

– Ja także – odparła.

Nachylił się i ją pocałował. Zrzuciła nogami kołdrę i położyła jego dłoń na swojej piersi. Siedem minut później pociągnął ją na siebie. Usiadła na nim okrakiem i wygięła się w łuk jak ćwiartka księżyca, szepcząc:

– Rozumiem cię. Rozumiem.

Później, leżąc na nim, powiedziała:

– Na razie oboje milczmy. Może kiedyś będziemy mogli powiedzieć sobie wszystko.

– Kiedyś na pewno – odparł.

Gęsia skórka pokryła ich ciała. Sami sięgnął po pościel.

– Jesteś głodny? – spytała Rose.

– Jeszcze nie. Teraz się prześpij.

– Dlaczego?

– Muszę skorzystać z twojego komputera, a ty nie powinnaś wiedzieć, kiedy to robię.

– Aha.

– Ale mogę zostać na noc.

Tak też zrobił, a ostatnią rzeczą, jaką usłyszał przed snem, było echo trzepoczących skrzydeł.

Półtora kilometra dalej w ozdobionej misiami sypialni siedmioletnia Amy Lewis rozmawiała szeptem ze swoją najlepszą przyjaciółką przez telefon komórkowy kupiony specjalnie w tym celu.

– Babcia mówi, że naprawdę będę się kładła spać całe trzy godziny później, dlatego że świat jest okrągły.

Obudź się! Sami gwałtownie siada na łóżku Rose. Ślizga się przez ciemność do dużego pokoju, chwyta jej telefon, wystukuje numer awaryjny i zostaje przekierowany do rozbudzonego „niedźwiedzia”, który wysłuchuje jego szeptu.

– Amir! Klucze! Gabinet diagnostyki obrazowej! On ma dostęp do…

– Kurwa! – Harry przerywa połączenie.

Sami uspokaja rozszalałe serce. Zmusza się do ponownego zaśnięcia. Musi wierzyć w siebie i w „niedźwiedzia”.

Szare chmury zakryły poranne niebo. Sami pojechał do miejsca, w które Amir posłał Mahera. Maher pomachał. Był to zbyt przyjacielski gest jak na przywołanie taksówki, ale z drugiej strony, ten dziki dzieciak radził sobie na ulicy na tyle dobrze, by zgubić ludzi Harry’ego. Maher usiadł z przodu. Kolejny błąd. Gdzie mieszkasz? Skąd bierzesz pieniądze? Ty wymyśliłeś, żeby korzystać z Facebooka?

– Co to za zapach? – spytał Sami, gdy jechali obwodnicą.

– Przepraszam, środki piorące z pralni chemicznej. Ci Koreańczycy to mili ludzie. Potrzebowałem miesiąca, żeby dostać tę pracę za pośrednictwem Chrześcijańskiego Schroniska Młodzieżowego.

Maher miał przy sobie plecak.

– Prasa nazwała to „rzezią na torowisku”. Specjaliści z wydziału balistyki twierdzą, że z tej samej broni zastrzelono jakiegoś gangstera z załogi z Clifton Terrace. Martwi Latynosi i czarni, gliny sobie nie radzą.

Oczy Mahera wypełniała wizja przyszłości.

– Będą o nas pisać. Bracie, wiem, że Amir się martwi, ale ja wrzucam na luz. On jest taki sprytny! Wykonujesz swoje zadanie, a jednocześnie sprawdzasz, jak sobie radzę z ostatnimi przygotowaniami. Nieźle to sobie wymyślił.

– Prawdziwy z niego bystrzacha – odrzekł z uśmiechem Sami. – Tak mówią amerykańskie dzieciaki?

– Właśnie tak.

Przedmieścia przesuwały się za oknami taksówki.

– Tylko popatrz. Redondo Beach. Akron, gdzie mieszkają moi kuzyni. Albo to miejsce. Wszędzie ludzie oglądają te same programy telewizyjne. Słuchają tych samych idiotycznych wiadomości o durnych bogatych dziewuchach, które nie robią nic oprócz pozowania do zdjęć. Co by powiedział święty Jezus z Koranu, błogosławione Jego imię, gdyby dzisiaj z nami jechał i widział to bezsensowne gówno? Musimy powstrzymać to zniszczenie. Kto inny to zrobi, jeśli nie my?

– Jedziemy tym samym samochodem, bracie.

Sklep z bronią mieścił się w pasażu przy zjeździe z obwodnicy. Zamknięte drzwi zdobił wieniec z sosnowych gałązek. Sprzedawca za szklanym kontuarem miał przypiętą kaburę z glockiem i czapkę Świętego Mikołaja na głowie.

– Hej, facet! – Sprzedawca uśmiechnął się do Mahera. – Dobrze znów cię widzieć.

– Tak. – Maher wręczył mu swoje prawo jazdy wystawione w Kalifornii, aby sprzedawca mógł przekazać dane do sprawdzenia władzom, które miały w tym pięcioletnie opóźnienie.

Sprzedawca uważnie przyjrzał się ciemnowłosemu Samiemu.

– To mój wujek – wyjaśnił Maher. – Jest Żydem.

– Aha, no cóż, sza-lum ha-nuka.

– Szalom – odpowiedział Sami.

Maher wypożyczył samopowtarzalnego colta kaliber.45 z 1911 roku i ochraniacze na uszy, kupił cztery pudełka pocisków, tarczę z czarną sylwetką celującego z pistoletu, posiwiałego Araba w burnusie oraz naklejki na zderzak głoszące, że pewna podstarzała aktorka słynąca z antywojennych wypowiedzi powinna wylecieć w powietrze i wylądować w Hanoi.

Sklepowa strzelnica miała dziesięć stanowisk, z których trzy były zajęte. Rozbrzmiewał huk wystrzałów. Podczas gdy Sami dziurawił cel, Maher wrzucił trzy pudełka amunicji do swojego plecaka.

– Czterdziestkipiątki to największy kaliber – rzekł Maher, zajmując miejsce na stanowisku strzeleckim. Nie było po nim widać żadnych objawów stresu pourazowego po ostatnim użyciu broni.

Gdy wychodzili ze sklepu, sprzedawca życzył im szczęśliwego nowego roku.

W następnym pasażu znaleźli sklep ze sprzętem sportowym, pełen obłąkanych klientów. Sami dał sprzedawcy zamówienie wydrukowane na komputerze Rose.

– Wie pan, że te rowery są przeznaczone do samodzielnego złożenia? – spytał sprzedawca.

– Tak jest taniej.

– To dla sierot – dodał Maher.

– Niech was Bóg błogosławi. – Sprzedawca wziął od nich gotówkę, żeby nie musieli stać w kolejce.

– Sprzedajecie stalowe ochraniacze zakładane… no wie pan… poniżej pasa? Takie do hokeja.

– Chyba wszystkie są plastikowe.

– Do hokeja? – spytał Sami, gdy nieśli do samochodu trzy pudła z częściami rowerowymi.

Maher wzruszył ramionami.

– To nie stanie się jutro, ale kiedy już zostanę świętym męczennikiem, chcę, żeby dziewice czekające w raju miały ze mnie jakiś pożytek. Zamierzam mieć dzieci.

– Chcesz mieć dzieci w raju?

– Trudno o odpowiedniejsze miejsce, żeby je wychować.

Wepchnęli pudła do taksówki, po czym pojechali na stację metra. Dopiero wtedy Maher przekazał Samiemu, jakie Amir wydał polecenia dotyczące tego wieczoru i następnego dnia. Co i kiedy mają zrobić.

– Kocham cię, bracie – rzekł Maher, zanim zniknął w tłumie.

Trzydzieści cztery minuty później Harry siedział w taksówce obok Samiego.

– Przed świtem NEST przeprowadził tajną operację w budynku Iwana. Nie chodzi o Zespół Poszukiwawczy do spraw Zagrożeń Nuklearnych, ale o powiązaną z nimi grupę uderzeniową. Usunęli wszystkie niebezpieczne materiały z gabinetu diagnostyki obrazowej i zastąpili je fałszywkami, a także popsuli maszyny, tak by nikt się nie zastanawiał, dlaczego nie działają. Wciąż analizujemy dane ukradzione z komputerów, ale wygląda na to, że nie zniknęły materiały radioaktywne. Jeśli połączymy to z twoim napalonym nastolatkiem, szukającym metalowej osłonki na jaja, to nasuwa się wniosek, że zapewne zamierzają błyskawicznie zbudować brudną bombę.

– Czyli teraz nie będzie brudna, ale wciąż będzie bombą.

– Zgadza się. Nawet jeśli wzmocnią nadtlenek wodoru albo chemikalia z pralni chemicznej prochem z pocisków, to nie uzyskają dużego efektu.

– Ilu ludzi musi zginąć, żeby efekt był duży?

– Nie w tym rzecz – odparł Harry. – Wiemy, że Zlatko coś buduje. Zamieściłem informacje, które zdobyliśmy, w A-Space i Intellipedii, czyli na tajnych stronach wywiadowczych, sugerując, że to rodzaj gry. Kilkunastu maniaków stwierdziło, że chodzi o wybuchowy magnetyczny generator częstotliwości. Opracowali go Sowieci. Zarówno Iwan, jak i Zlatko dorastali za Żelazną Kurtyną. Kilka lat temu na zlecenie jednego z amerykańskich generałów grupa studentów ostatniego roku zaprojektowała taki generator. Zmieścił się na pace pick-upa, a części kupione w sklepie elektronicznym kosztowały osiemset dolarów. Z powodu WMGC musimy wyłączać komórki podczas podróży samolotem. One tak naprawdę nie wybuchają, ale emitują we wszystkich kierunkach fale elektroniczne, które uszkadzają komputery, telefony, płytki montażowe w silnikach samochodowych…

– To dlatego mam wyłączyć silnik taksówki jutro dokładnie o czternastej!

– A także zaparkować tam, gdzie ci kazali. Miejsce postojowe nad Potomakiem znajduje się po drugiej stronie szosy prowadzącej z Pentagonu. Takie generatory mają za zadanie unieszkodliwić centra dowodzenia wroga. Można je skutecznie ukryć w każdym większym samochodzie…

– Na przykład w SUV-ie Amira.

– Wystarczy zapakować WMGC z elektrycznym silnikiem do opancerzonego samochodu, przejechać… co tam, zaparkować… przed Pentagonem i włączyć sprzęt, a usmaży się systemy w promieniu ponad półtora kilometra. Staniemy się jak Bagdad i Afganistan.

– A co z tą niby-brudną bombą?

– Podejrzewamy podwójne uderzenie w stylu bagdadzkim. Parkują samochód z generatorem. Im dłużej generator działa, tym większe powoduje zniszczenia. Kiedy oddziały SWAT odkrywają, co się dzieje, i chcą powstrzymać atak u źródła… bum! Samochód jest zaminowany. Radioaktywne materiały to dodatkowa atrakcja.

– A komórki?

– Może ktoś z twojej grupy ma zostać męczennikiem i zdetonować bombę, kiedy zobaczy zbliżających się antyterrorystów. Tak byłoby najlepiej.

– Załatwienie Pentagonu pasuje do Zlatka. Po podstawieniu samochodu z generatorem moja taksówka stanie się drogą ucieczki. A jeśli silnik również się usmaży, pozostaną rowery. Trzy rowery, czterech braci, więc jeden zostanie. Kiedy na nich uderzymy?

Niebieska taksówka pełzła przez świąteczne korki.

– No nie! – zawołał Sami.

– Po zmroku do Pentagonu zadzwonią zakamuflowani agenci. Jutro, kiedy twoi bracia zaatakują, bez trudu ich dopadniemy. Mamy nadzieję, że uda się wziąć dwóch żywcem i przesłuchać.

– Zatrzymajcie ich teraz!

– Wtedy złapiemy Iwana. Nawet ty nie wiesz, gdzie jest pozostała dwójka. Nie możemy pozwolić im uciec, a jeśli schwytamy ich za wcześnie, nie dowiemy się, kim są ich mocodawcy.

– Nie mają mocodawców! Mówiłeś, że to rozumiesz!

– Ja tak… nasi przełożeni niekoniecznie.

– Wypierdalaj z taksówki.

Tego wieczoru przed Wigilią Sami złożył trzy rowery. Rozejrzał się po swojej spartańskiej kryjówce, która według Amira była bezpieczna dzięki sztuczkom vaquery. Koniec z przechowalniami, pomyślał.

O wpół do dziesiątej złamał wszystkie zasady i skorzystał z telefonu ukrytego w rozdzielnicy.

Zimne pocałunki moczyły mu skórę.

– Zaczyna padać śnieg – powiedział do Rose.

– Za wcześnie na świąteczne schematy. Nie można liczyć na pogodę.

– Jutro zacznie się zupełnie nowa pora roku.

– Jestem gotowa – odrzekła Rose.

Miasto zasnęło.

Cari Jones wyszczotkowała blond włosy z pasemkami, przygotowała czarny skórzany płaszcz i postanowiła po powrocie skorzystać z internetowego portalu randkowego.

John Herne spakował trzy różne buteleczki z pigułkami łagodzącymi skutki stresu pourazowego do wojskowego worka w szpitalu im. Waltera Reeda.

Lorna Dumas postanowiła, że następnego dnia jej rude włosy będą swobodnie opadały na błękitny uniform, po czym wrzuciła papierosy do zsypu w swoim budynku.

Amy Lewis wybrała dla babci swojego najlepszego brązowego misia.

Rankiem Sami obudził się w mieście przysypanym śniegiem.

O dziesiątej zabrał komórkę i glocka. Zapakował trzy rowery do taksówki. Muszą zobaczyć to, czego się spodziewają, uznał. Zadzwonił do Harry’ego.

– Ruszam. – Włączył się do ruchu w wigilijnej burzy śnieżnej.

– Co za chaos! – powiedział dziennikarz zdający w radiu relację o warunkach drogowych. – Mieszkańcy Waszyngtonu wciąż nie potrafią jeździć w śnieżną pogodę, a nikt nie spodziewał się takiej nawałnicy.

Sami przypomniał sobie radiowca z Bejrutu, który codziennie donosił, które ulice są opanowane przez snajperów.

Ostrożnie prowadził niebieską taksówkę po śliskich ulicach. Stłuczka może wszystko spieprzyć, pomyślał.

Wycieraczki czyściły przednią szybę, gdy jechał przez świszczący tunel. Dotarł do przecinającej miasto drogi międzystanowej. Zielone metalowe drogowskazy informowały o tym, jak dojechać do drogi międzystanowej numer trzysta dziewięćdziesiąt pięć, prowadzącej na południe do Wirginii, aby dotrzeć do Jefferson Memorial, budynków biura federalnego, lotniska, George Washington Parkway, Pentagonu.

Samochody na moście nad Potomakiem przepuściły niebieską taksówkę, która z pewnością zmierzała na lotnisko, do odpowiedniego zjazdu, jednak po chwili Sami niespodziewanie zjechał z głównej drogi na obsadzoną drzewami mijankę, przy której stała tablica „Rezerwat ptactwa wodnego Roach’s Roost”.

Kiepski dzień dla ptaków. Sami zaparkował taksówkę z dala od pojedynczego auta stojącego przy punkcie obserwacyjnym, poobijanego pojazdu o zderzakach ozdobionych naklejkami „Jedna planeta, jeden naród” oraz „Stowarzyszenie Audubona”. Po niebie z rykiem przemknął pasażerski samolot. Płatki śniegu umierały na ciepłej karoserii niebieskiej taksówki. Ubrany w parkę potężny mężczyzna stał przy trójnogu z lornetką wycelowaną w lodowatą szarą rzekę i autostrady zasłaniające Pentagon.

Mężczyzna w parce się obejrzał, a Sami poznał niedźwiedziowatą postać.

Harry poczłapał do taksówki i usiadł obok kierowcy.

– Odzywali się do ciebie Amir albo pozostali?

– Co się stało?

– Zbliża się południe. Atak ma nastąpić o czternastej. Doktor Iwan przyszedł do pracy jak zwykle, ale jego SUV wciąż stoi na parkingu. Biorąc pod uwagę korki, pogodę i czas potrzebny na spakowanie generatora i jakiegoś elektrycznego silnika…

– Zdejmijcie go! Zdejmijcie go teraz!

Harry zaczął protestować, ale po chwili wykrzyknął rozkazy do rękawa.

– Oficer prowadzący do wszystkich jednostek. Zespół Alpha: zdejmijcie cel numer jeden. Powtarzam: bezzwłocznie zlikwidujcie cel numer jeden! Ruszajcie! Ruszajcie!

Sami wyłączył silnik. Po niebie z rykiem przemknął pasażerski samolot. „Niedźwiedź” rozpiął parkę. W taksówce cuchnęło smarem do rowerów i gumą, oparami z grzejnika oraz gorzką nadzieją.

Harry z rozbieganym wzrokiem wysłuchał głosu w słuchawce. Zamrugał.

– Cholera! – rzucił do mikrofonu. – Pierwotny plan! Wracamy do pierwotnego planu!

Zwrócił się do Samiego.

– W gabinecie Iwana znaleźli tylko wystraszoną staruszkę ubraną w szpitalny fartuch. To muzułmanka, zrobiła wszystko, o co ją prosił lekarz. Iwan wymknął się z budynku ubrany w jej burkę i odjechał furgonetką do przewozu pacjentów. Ale to nic, po prostu jest ostrożny. Nie wie, że go obserwujemy, i będzie się trzymał planu. Będziemy gotowi, jak wróci po swój samochód. Zaatakują Pentagon i wtedy ich zgarniemy. Wszystko w porządku, ludzie z FBI odwiedzili lokalnych przywódców muzułmańskich i zapewnili ich, że zatrzymania będą legalne. Jest dobrze.

– Nie wiem, czy mają inne pojazdy!

– Tak działa komórka. Żaden z członków nie wie wszystkiego.

– Poza facetem, któremu pozwoliliście się wymknąć.

– Życie polega na podejmowaniu ryzyka. Jeśli nie chcesz grać według tych zasad, to nigdy nie wygrasz. – Harry wzruszył ramionami. – Musimy działać w oparciu o to, co wiemy. Po to mamy wtyczki.

Czekali w zimnie do dwunastej pięćdziesiąt jeden – czas ataku minus sześćdziesiąt dziewięć minut.

Na parkingu zatrzymał się brązowy sedan. Ted podbiegł do taksówki przez padający śnieg i grad.

– Mają być tutaj za godzinę – rzucił, gdy zsunęła się szyba po stronie kierowcy. – Robimy to teraz albo będę musiał wycofać Samiego!

– Co takiego?! – zawołali jednocześnie Sami i Harry.

– Od pół roku zwlekasz z obowiązkowym testem na obecność narkotyków. Musisz mu się poddać natychmiast, w przeciwnym razie nie będziesz mógł uczestniczyć w akcji. Mam w samochodzie przenośny zestaw, przejdziesz badanie i będziesz mógł zostać…

– To jakiś absurd! – wrzasnął Sami. – Grozi nam atak terrorystyczny!

– Otrzymałem rozkazy – odparł Ted. – FBI mnie zwolni, jeśli natychmiast tego nie załatwię.

– Dobra, Ted – odrzekł Harry. – Sami zaraz przyjdzie.

Agent pobiegł ukryć się w brązowym sedanie.

Sami wbił wzrok w „niedźwiedzia”.

– Idź. W takiej chwili nam wszystkim chce się sikać.

– Jeśli to zrobię… to już nie wrócę.

– Aha. – Po niebie z rykiem przemknął samolot. Harry się uśmiechnął. – Pierdolić ich.

Skorzystał z komórki.

– Hej, Jenny. – Spytał Samiego o prawdziwe nazwisko, numer ubezpieczenia i numer identyfikacyjny CIA, po czym przekazał je Jenny. – Reset.

Rozłączył się i wyszczerzył do Samiego.

– Gratulacje. Masz spokój z Tedem, ale daj mu to, czego chce, bo jeszcze może coś spierdolić. Zostałeś zresetowany. Teraz pracujesz dla Argusa. Dwa razy więcej pieniędzy, dwa razy mniej kłopotów.

Harry odesłał oszołomionego agenta do brązowego sedana.

– Przepraszam – rzekł Ted, gdy Sami napełniał moczem plastikową butelkę.

Nie dawaj satysfakcji temu świętoszkowatemu biurokracie, upomniał się w duchu Sami.

– To idiotyzm – ciągnął Ted. – Co z tego, że Argus chce potwierdzić…

– Polecenie przyszło od Argusa? Firmy Harry’ego?

– Jasne. Przecież to ich przedstawienie.

Sami zostawił Teda, który obserwował, jak płyn w butelce zmienia kolor. Wsiadł do niebieskiej taksówki i zatrzasnął za sobą drzwi. Gdy „niedźwiedź” zobaczył wyraz jego twarzy, przestał się uśmiechać.

– Dlaczego? – spytał Sami.

– Jesteś za dobry, żeby cię stracić.

– Rezygnuję! Nie będę pracował dla Argusa!

– Oczywiście, że będziesz. Musisz związać się z nami na rok, żeby wyplątać się z oskarżenia o używanie narkotyków. Nie przejmuj się, ochronię Rose. Dlaczego nie miałbym tego zrobić? Jeszcze tylko jedna operacja. Będziesz pracował dla nas pod przykrywką świętego wojownika, który nie dał się złapać podczas udaremnionej próby wigilijnego zamachu w Waszyngtonie.

– Pieprz się!

– Pieprzenie kosztuje. Wiem, co sobie myślisz – ciągnął Harry. – Jeśli teraz zrobisz mi Bejrut, to Wuj Sam weźmie cię na celownik. Nie wybrałem tej wojny, ale nie zamierzam jej przegrać.

Płatki śniegu uderzały o przednią szybę taksówki. Po niebie z rykiem przemknął samolot. „Niedźwiedź” westchnął. Czas ataku minus czterdzieści siedem minut. Wzburzone fale szarej rzeki uderzały o kamienny narzut przy rezerwacie. Harry przestawił brązowego sedana Teda obok samochodu z naklejkami na zderzaku. Czas ataku minus siedemnaście minut. Wszystkie jednostki Pentagonu zgłosiły gotowość. Z rykiem przemknął samolot. Ted wysiadł z auta i popatrzył przez lornetkę na trójnogu.

– Nie chodzi im o Pentagon! – wrzasnął Sami.

– Co takiego?

– Amira gówno obchodzi nasza centrala dowodzenia. Nienawidzi nas wszystkich. Chce wzbudzić strach. Poniżyć nas. Zmusić do przesadnej reakcji. Maher ma przeżyć dzisiejszy dzień. Iwan zaplanował dla niego los ściganego bohatera. Zasugerował, że Zlatko ma do wypełnienia samotną misję, która nie będzie się kłóciła z jego przekonaniami. Zlatko marzy o ataku na Pentagon, ale tutaj nie przyjedzie. Chodzi o coś innego. Trzy rowery: Iwan, Maher i ja. Tutaj!

Harry dotknął słuchawki w uchu.

– Al-Sahab, czyli Obłoki, medialna grupa Al-Kaidy. Agencja Bezpieczeństwa Narodowego właśnie przechwyciła skierowany do nich e-mail wysłany z serwera w Waszyngtonie. Ktoś zapowiedział, że dziś będzie wielki dzień, i zachęcił do patrzenia w górę.

Po niebie z rykiem przemknął samolot.

– Znają tę taksówkę! – Sami pobiegł w stronę jasnobrązowego sedana.

„Niedźwiedź” deptał mu po piętach.

Snajper z marynarki wojennej wyskoczył z ukrycia. Jego broń była głodna celu.

Harry wepchnął się za kierownicę sedana, Sami wskoczył na siedzenie pasażera, a Ted do tyłu, chociaż sam nie wiedział po co. Sedan z poślizgiem wypadł z parkingu.

– Mówiłem ci, że oni mają powiązania! – wrzasnął Harry.

– Iwan się przechwalał, ale nie… Po prostu jedź! Szybko!

Wigilijne popołudnie w drodze na lotnisko. Padający śnieg.

Samochody jadące zderzak przy zderzaku po jednokierunkowej dwupasmowej drodze.

– Omiń ich! – zawołał Sami.

Harry zjechał na pobocze. Rozległy się klaksony. Staranowali słupek ze światłem odblaskowym. Prześlizgnęli się obok zaparkowanego lotniskowego radiowozu. Wirujące czerwone światła zabłysły w ich lusterkach.

– Odwołaj ich! – krzyknął Sami.

– Nie możemy nadawać na niekodowanych pasmach! – Harry wrzasnął do rękawa. Czas ataku minus trzynaście. – Liczyliśmy się z tym, że będą podsłuchiwać policję! Zadzwoń do gliniarzy na lotnisku!

– Czego szukamy? – spytał Ted.

– Na pewno się domyślimy, kiedy to zobaczymy! – odparł Sami.

Na elektronicznym znaku zamontowanym nad jednokierunkową drogą na lotnisko widniał napis: „Poziom zagrożenia kod pomarańczowy”. Cyfrowy zegar wskazywał Czas ataku minus jedenaście.

Krajowy port lotniczy im. Ronalda Reagana znajduje się po przeciwnej stronie rzeki od kopuły Kapitolu. Stary terminal to szary betonowy klocek, z którego korzystają nieliczne linie lotnicze. Prawdziwym klejnotem podniebnych podróży jest nowy terminal z białego kamienia: prawie sto tysięcy metrów kwadratowych powierzchni, trzy kondygnacje, prostokątny pasaż handlowy z trzypoziomowymi oknami, umiejscowiony pomiędzy trzydziestoma pięcioma bramkami dla podróżnych. Wieża kontrolna wznosi się ponad drugim końcem terminala niczym potężny szachowy goniec.

Jasnobrązowy sedan z powrotem wepchnął się między samochody zmierzające na lotnisko.

Harry wykrzykiwał szczekliwe rozkazy do rękawa.

Ted z wytrzeszczonymi oczami trzymał się tylnego siedzenia.

Przed nimi, obok starego terminalu, policjant z lotniska wbiega na zatłoczoną ulicę z telefonem przyciśniętym do ucha i dłonią na kaburze z pistoletem…

Zatrzymuje ścigający ich radiowóz.

Samochody polują na wolne miejsca do parkowania. Podróżni ciągną walizki na kółkach. Pada śnieg.

– Nic! – zawołał Sami. – Nic nie widzę! Jedź dalej! Jazda zderzak przy zderzaku na górny poziom nowego terminalu pochłonęła dwie minuty. Wzdłuż chodnika stały trzy rzędy samochodów.

– Nie zdołamy teraz przeprowadzić ewakuacji! – Harry obserwował chaos.

– Musi być tutaj, musi. – Sami przenikał wzrokiem padający śnieg. Zobaczył…

– Tam na końcu! Niedaleko wieży kontrolnej! Zaparkowana obok chodnika. Pozostawiona na światłach awaryjnych. Brązowa furgonetka.

Transport pacjentów.

– Elektryczny silnik od schodków! To z niego skorzystają! Wysiedli. Sami pobiegł schylony wzdłuż jadących samochodów. Furgonetka miała zaparowane szyby. Spaliny wylatywały z rury wydechowej: silnik był włączony. Kierowca pewnie patrzy w boczne lusterka, pomyślał.

Sami zanurkował pod autem. Roztopiona lodowa breja przemoczyła mu spodnie i koszulę, gdy czołgał się na łokciach. Uważaj na gorący tłumik! Czując smród paliwa, podpełzł do przedniego koła i wytoczył się spod furgonetki…

Wstał zwinnie jak kobra obok zamkniętego okna po stronie kierowcy.

Po drugiej stronie szyby zobaczył zaskoczonego Iwana, ubranego w kradziony biały uniform.

Obok Samiego pojawiła się kobieta z różową twardą walizką na kółkach. Sami chwycił bagaż – „Hej!” – po czym się nim zamachnął. Bam! Szyba obok kierowcy pokryła się siecią tysięcy pęknięć. Bam! Różowa walizka wbiła popękaną szybę do środka pojazdu.

Iwan gwałtownie odwrócił się w stronę skrzynki z przyciskami kontrolnymi. Sami chwycił Amira za wargi, a potem przeciągnął go przez wybite okno i rzucił na mokry chodnik.

– Nie ruszaj się! Policja! – kopnął Amira w głowę, wyciągnął glocka, wyobraził sobie pociągnięcie za spust, odrzut, mózg rozbryzgujący się na wilgotnym betonie.

– Szybko, Sami! – krzyknął Harry.

– Policja! Rzuć broń! – wrzeszczały nieznajome głosy.

Ted przekrzyczał chaos.

– FBI! Niech nikt się nie rusza!

– W furgonetce nikogo nie ma! – Sami posłał ostre spojrzenie policjantowi z drogówki, który pomógł załodze medycznej zaparkować brązową furgonetkę przy krawężniku. – Był z nim ktoś jeszcze?

– Poszedł odebrać pacjenta! Miał wózek. – Policjant wskazał terminal.

– Jak wyglądał?

– Zwyczajnie! Biały. Blondyn. Biały strój. Kamizelka sanitariusza.

Duchy szeptały do Samiego: Odwrócić uwagę wroga… wtedy zaatakować. Wyczucie chwili.

– Harry! – Sami wrzasnął do mężczyzny, który skuwał nieprzytomnego Amira. – To Maher!

– Biegnij! – Harry pilnował brązowej furgonetki ze zneutralizowanym generatorem, zaparkowanej obok wieży kontrolnej i samolotów pełnych ludzi, lecących w czasie burzy śnieżnej.

– Ted, wiesz, jak wygląda Maher, więc zacznij od drugiej strony!

Agent FBI wskoczył do sedana. Z wyciem syreny i migającym czerwonym światłem popędził pod prąd w kierunku, z którego nadjechali.

Sami pobiegł w stronę terminalu.

– Nie zbliżaj się do mnie! – rozkazał policjantowi w mundurze.

Nie zdemaskuj mnie. Jestem agentem. Jestem agentem, dodał w duchu.

Zanurzył się w morzu kłębiących się ludzi. Ramię przy ramieniu. Z drogi! Walizki jak blokady drogowe. Gwar tłumu.

Zapach choinki, cytrynowego płynu do mycia podłóg, potu, bagaży ze sztucznych tworzyw. Przez ten zgiełk przebijały się dzwonki telefonów.

Sami przepychał się na drugą stronę terminalu.

Gdzie on jest? Biały strój. Blondyn. Kamizelka. Pcha pusty wózek.

Nie był pewien, w jaki sposób jego bracia wypchali rurki, z których zbudowana była rama wózka, prochem oraz materiałami, które uważali za radioaktywne, oraz podłączyli wypełniony płynem woreczek od kroplówki do tego samego detonatora, który Zlatko opracował z myślą o prochu. Sami znał prawdę.

Cyfrowy zegar na ścianie wskazywał Czas ataku minus jedna minuta.

Bomba miała odwrócić uwagę od generatora. Pierwsze oddziały ratunkowe mogą mylnie wziąć brązową furgonetkę za jeden ze swoich pojazdów. Pozwolą jej pracować, gdy samoloty będą spadać wśród płatków śniegu.

Gdzie jesteś? Zejdźcie mi z drogi! Sami podskoczył, żeby zerknąć ponad głowami tłumu.

– Uważaj! – Ktoś się z nim zderzył.

Tam jest ściana terminalu, ostatnie wyjście na ulicę i…

Wózek inwalidzki z kroplówką stał pod oszkloną ścianą.

Sami wskoczył na donicę. Jest! Piętnaście metrów od wózka. Zbliża się do wyjścia: blondyn, kamizelka sanitariusza narzucona na skradziony biały uniform. Dopadnijcie go! Aresztujcie! Unieszkodliwcie!

– Maher! – zawołał Sami.

Zapadła cisza, jakby czas zwolnił. Maher się odwrócił. Zobaczył swojego brata machającego do niego ponad tłumem. Na twarzy blondyna z Kalifornii pojawiło się zaskoczenie. Sięgnął prawą dłonią pod kamizelkę.

Dla oddalonego o trzynaście i pół metra agenta specjalnego FBI Teda Harrisa podręcznikowy gest znanego mordercy i terrorysty Mahera oznaczał „broń”. Harris wyjął służbowy pistolet, odepchnął z drogi starszego mężczyznę, wycelował i trzykrotnie wystrzelił.

Wybuchła panika. Ludzie wrzeszczeli. Próbowali uciekać. Rzucać się na ziemię. Kryć.

– FBI! – krzyknął Ted. – FBI!

Pierwszy i drugi strzał zwaliły Mahera z nóg.

Trzeci pocisk trafił w metalową kratkę od ogrzewania, znajdującą się nad wyjściem.

Sami przepychał się przez wystraszony cichy tłum w stronę miejsca, gdzie Maher leżał na plecach. Z drugiej strony nadchodził przygotowany do strzału Ted, który wpatrywał się w to, co podejrzany wyciągnął spod kamizelki i wciąż trzymał w prawej dłoni: telefon komórkowy.

Maher uniósł się na łokciach i usłyszał niewyraźny okrzyk „Nie ruszaj się!”. Zobaczył, że jego biała koszula czerwienieje. Poczuł telefon w dłoni. Zobaczył, jak jego brat Sami przepycha się przez gęsty tłum, żeby go ocalić. Maher uśmiechnął się zakrwawionymi ustami. Zobaczył, jak Sami się potyka, pełznie w jego stronę. Prawym kciukiem wcisnął guzik szybkiego połączenia, a lewy z trudem wyprostował w triumfalnym geście.

– Nie! – wrzasnął Sami.

Zlatko stał przed zielonymi drzwiami. Lewą ręką naciskał guzik dzwonka, a w prawej trzymał pistolet, z którego zastrzelono cztery inne osoby. Usuwał niepotrzebnego świadka, który zbiegał po schodach do wizjera specjalnie zamazanego roztopionym śniegiem.

Na lotnisku im. Ronalda Reagana żołnierz John Herne obejmował Cari Jones, blondynkę w czarnym płaszczu. Obok nich Lorna Dumas, ruda pracownica linii lotniczej w błękitnym uniformie, pomagała Amy Lewis i jej misiowi ukryć się za pustym wózkiem inwalidzkim podłączonym do komórki zaprogramowanej tak, by odrzucać każde połączenie. Oprócz jednego.

Wszyscy usłyszeli dźwięk dzwonka.

Chris F. Holm

Zabójca

Z „The Needle: A Magazine of Noir”

Plac migotał w południowym upale, pełen przystojnych brązowoskórych ludzi przyozdobionych krzykliwą czerwienią, tak lubianą przez rządzącą partię. Czekali na pojawienie się nowo wybranego przywódcy, brzuchatego, uśmiechniętego pięćdziesięcioletniego eleganta, który, choć kreował się na rewolucjonistę, zawsze miał mundur czysty i wyprasowany niczym garnitur bankiera.

Ja również na niego czekałem na swoim stanowisku cztery piętra ponad placem – nerwowy jak zwykle przed wykonaniem zadania, trzymając kolbę karabinu równo przy ramieniu, gotowy na oddanie strzału.

Spóźniał się.

Pomimo przedłużającej się nieobecności głównego aktora przedstawienia i uciążliwego upału ludzie sprawiali wrażenie radosnych. Nic dziwnego – tłum wypełniający okoliczne ulice został starannie odsiany, aby zapewnić wrażenie jedności i entuzjazmu. Kamery nie mogły uchwycić głodujących i okaleczonych torturami obywateli ani dysydentów, którzy po licznych doniesieniach – tu wprawdzie cenzurowanych, ale na Zachodzie pojawiających się na pierwszych stronach gazet – byli skłonni do przemocy.

Na szczęście dla mnie, ten odsiew nie był doskonały.

Jeśli bardzo chcesz kogoś zabić, to żadne środki bezpieczeństwa cię nie powstrzymają.

Niektórzy w dole powiewali żółto-zielonymi flagami. Inni trzymali na ramionach małe dzieci wiercące się, by mieć jak najlepszy widok. Większość śmiała się i wtórowała głośnikom, z których dobiegały wesołe pieśni w nieznanym mi języku. Zapewne opowiadały o triumfie proletariatu, a odtwarzano je tak głośno, że drgania strącały mi z czubka nosa kropelki potu, które wystukiwały leniwy rytm na ramie okiennej w moim pokoju hotelowym. Ich odgłos przypominał stygnący grzejnik albo cykanie zegara, który wymaga nakręcenia.

Jakbym potrzebował przypomnienia, że facet się spóźnia.

Jakby nie wystarczył świerzbiący palec na spuście.

Przez chwilę celowałem we wzmacniacz i zastanawiałem się, czy nie uciszyć tego kurewstwa na dobre. Ale po co przedwcześnie psuć ludziom humor?

Najlepiej zaczekać.

Byłem w tym bardzo dobry.

Mieszkałem tutaj od tygodnia. W tym małym wyspiarskim państwie, w tym malutkim dusznym pokoju. Oglądałem wybory na zawilgotniałym czarno-białym telewizorze, przytwierdzonym do ściany w kącie. Patrzyłem, jak obserwatorzy ONZ cmokają z niezadowoleniem, gdy rezygnowali kolejni kontrkandydaci. Patrzyłem na pijackie nocne tańce na placu, gdy lojaliści zwycięskiej partii świętowali jedyny dopuszczalny wynik, i zastanawiałem się, czy któryś z nich podejrzewa, że stoi w tym samym miejscu, w którym wkrótce umrze ich przywódca.

Obserwowałem to wszystko ze swojego wybrzuszonego materaca. Pierwszego dnia pobytu ukryłem w nim karabin snajperski M40A3. Rozciąłem materiał na jednym końcu żyletką wyjętą z maszynki do golenia, a potem zszyłem go za pomocą igły i nitki, o które poprosiłem w recepcji. Nigdy nie wiadomo, kto może węszyć w pokoju, zwłaszcza w kraju, gdzie sądy świecą pustkami, bo przy tej liczbie egzekucji nie ma już kogo sadzić.

Głośniki na chwilę umilkły, po czym ryknęły donośnym marszem zwycięstwa. Przejęty tłum się uciszył, a następnie zaczął wiwatować, gdy nieustraszony przywódca wszedł po schodkach na podwyższenie i ruszył w stronę podium, machając ręką i błyskając zębami.

Muzyka przybierała na sile. Tłum kipiał w ekstazie.

Spokojnie wypuściłem powietrze i zmusiłem bębniące serce, by zwolniło.

Dotarł do podium i stanął na nim z uniesionymi dłońmi, udając, że prosi o ciszę. Tłum szalał, na co zapewne liczył przywódca. Marsz zwycięstwa trwał.

Znieruchomiałem, wycelowałem i pociągnąłem za spust – kilogram trzysta nacisku, nie mniej i nie więcej.

Ponad placem poniósł się echem trzask niczym huk gromu. Kiedy Elegancik usłyszał strzał, przypadł do ziemi. Miał świetny refleks, muszę mu to przyznać – zareagował o sekundę szybciej niż ktokolwiek inny na placu. Był to próżny gest. Kiedy słyszysz wystrzał, pocisku dawno nie ma w lufie.

Miał szczęście, że to nie w niego celowałem.

Kiedy głowa celu się rozpadła, a krew i mózg obryzgały twarz dziewczynki, która siedziała tuż obok na ramionach ojca, tłum jakby się skurczył. Przez ułamek sekundy stali się jednością – skulili się jak zwierzę przyparte do muru, bezskutecznie starając się rozpoznać niespodziewane zagrożenie. Potem dziewczynka zaczęła krzyczeć, a tłum stoczył się w otchłań paniki.

Ludzie się przepychali – szarpali, drapali, byle tylko uciec od zmasakrowanego kawałka mięsa, które jeszcze kilka sekund wcześniej było człowiekiem. Zupełnie jakby to było zaraźliwe, jakby oni mogli być następni.

Uzbrojeni ochroniarze pojawili się znikąd na obrzeżach placu i wymachując bronią, zablokowali wszystkie wyjścia. Oddali kilka ostrzegawczych strzałów, żeby odpędzić napierający tłum, który natychmiast zawrócił jak stado ptaków w locie.

Kolejne strzały, zduszony krzyk – tym razem ze strony samotnego strażnika, który pilnował drugiego wejścia na plac – i ludzie się przedarli. Strażnik zniknął pod napierającą masą, a jego towarzysze w odpowiedzi wycelowali w tłum. W górze zahuczał śmigłowiec, który zapewne przyleciał po Elegancika i jego współpracowników. Co prawda, przywódca doskonale wiedział, że zagrożenie minęło, lecz żaden despota nie chce, aby kamery uchwyciły, jak bezradnie patrzy na zamieszki wśród swoich obywateli.

Wszystko wskazywało na to, że zamieszki będą trwały w najlepsze, dopóki ludzi się nie pozamyka, pozabija albo nie pozwoli im się uciec. Dlatego żołnierze powinni byli zlekceważyć rozkazy i wypuścić tłum z placu. Jednak w większości byli to niedoświadczeni i niewyszkoleni chłopcy. Nie wiedzieli, jak postąpić. Nie rozumieli, że niektóre rozkazy najlepiej zignorować.

Odwróciłem się od okna, przeciągając się i trąc szczypiące oczy. Nie musiałem obserwować dalszego ciągu – przez lata tyle razy widziałem podobne sceny, że dobrze wiedziałem, jak się kończą. Kiedy załatwi się przywódcę na podium, ludzie uciekają, ale tak naprawdę wiedzą, że to nie oni są celem.

Jeśli chcesz wywołać prawdziwą panikę, to załatw kogoś z tłumu.

Moim celem nie była panika, a zapłata. Panika to nieunikniony skutek uboczny. A to, co da się przewidzieć, można umiejętnie wykorzystać, na przykład przygotowując drogę ucieczki.

Zostawiłem za sobą broń. Zostawiłem za sobą pokój. Zostawiłem za sobą hotel. Zostawiłem za sobą cały kraj. Nie będę was zanudzał szczegółami ucieczki; są bardziej przyziemne, niż się spodziewacie. W końcu tego dnia nie zginął przywódca, a jedynie bezwartościowy frajer, którego nikt nie będzie żałował. Zanim mój samolot oderwał się od ziemi, Elegancik zdążył pojawić się przed kamerami, aby uspokoić spanikowany naród i podziękować swojej ochronie za wykrycie i bezzwłoczne usunięcie zagrożenia, jakie stanowił wspomniany frajer.

Może pomyślicie, że to przykre patrzeć, jak ktoś inny przypisuje sobie zasługi za waszą robotę, ale osiemset tysięcy dolarów na koncie w banku wystarczyło, by ukoić moje zranione ego.

W ciągu kolejnych dni Elegancik i jego ministrowie przedstawili zabitego jako element wywrotowy, zwolennika skrajnej prawicy, którego jednoznaczne zwycięstwo politycznego przeciwnika popchnęło do przemocy. Następnie ponad dwudziestu tak zwanych spiskowców stanęło przed plutonem egzekucyjnym za współudział w organizacji udaremnionego zamachu.

Wygodne usprawiedliwienie dla zrobienia czystki, choć oczywiście była to bzdura. Nie kontaktujecie się ze mną, jeśli chcecie załatwić jakiegoś amatora. Prawdę mówiąc, to ja zawsze kontaktuję się z wami. A kiedy to robię, lepiej odbierzcie telefon.

Jak widzicie, specjalizuję się w zabijaniu zabójców.

Czyli jeśli się do was odezwę, to oznacza, że ktoś chce was załatwić.

Czyj mózg rozsmarowałem po placu? Płatnego zabójcy, który kiedyś pracował dla kartelu Vareli, niejakiego Juana Miguela Garcii. Kilka lat temu został wolnym strzelcem. Do zabicia Elegancika wynajęło go konsorcjum producentów cukru, którym państwo bezprawnie odebrało spory kawał ziemi. Liczyli na to, że nowy przywódca będzie bardziej skłonny do negocjacji.

Jednak motywy nie są dla mnie istotne. Każdy ma jakiś powód, żeby zabijać. Ludzi, którzy są do tego zdolni, staram się mieć na oku.

Ludzi, którzy są do tego zdolni, ostatecznie posyłam do piachu.

Sponsorzy Garcii ustalili cenę za głowę Elegancika na osiemdziesiąt tysięcy. Zażądałem od niego dziesięć razy więcej. To dotąd moje najwyższe honorarium, ale dziesięciokrotność zapłaty dla zabójcy to moja zwyczajowa stawka, niepodlegająca negocjacji. Mądrzy płacą. Ci, którzy odmawiają, nie mają czasu tego pożałować. Elegancik odrobił pracę domową i zapłacił. Teraz może dalej rządzić swoim ludem, Garcia odpoczywa w grobie, a ja i moje osiemset kawałków będziemy żyli długo i szczęśliwie.

Przynajmniej taki był plan. Jednak wygląda na to, że w mojej branży długie i szczęśliwe życie to rzadkość.

Spytajcie Garcii.

• • •

Oślepiające pomarańczowe słońce świeciło nad przednim lewym błotnikiem, gdy rozpędzałem wypożyczone bmw do stu dziesięciu kilometrów na godzinę. Niedawno wróciłem do kraju po wykonaniu zlecenia od Elegancika i jechałem na południowy zachód z Dulles, zanurzając się w falistym wiejskim krajobrazie Wirginii. Kilka kilometrów na wschód od Morgantown zwolniłem. Zaparkowałem bmw na poboczu na szczycie łagodnego wzniesienia i zapatrzyłem się na słońce, zachodzące za bezładnie zbudowanym kremowym domem, który usadowił się w lesie po drugiej stronie drogi.

W domu paliły się światła, a przez oszklone drzwi, wychodzące na werandę, widziałem, jak Evie przygotowuje kolację w kuchni. Wysoka i szczupła, ubrana w podkoszulek bez rękawów i nisko opuszczone dżinsy, pełna niewymuszonej gracji i uśmiechnięta, siekała, kroiła, odmierzała i mieszała, od czasu do czasu odgarniając włosy z oczu i nie przestając gawędzić z kimś, kogo nie widziałem.

Pewnie z mężem.

Pieprzony drań.

Oczywiście nie mogę obwiniać faceta o to, że ukradł mi żonę. Gdy Evie poznała Stuarta, od lat myślała, że jestem martwy. A moja babka zawsze powtarzała, że kiedy spotka się dziewczynę, która wygląda w dżinsach tak dobrze jak Evie, która potrafi zjeść hamburgera z łokciami na stole i wyglądać przy tym jak dama, nie wolno wypuścić jej z rąk. Nie posłuchałem jej.

Pewnie Stuart należy do ludzi, którzy słuchają babci, albo sam to wszystko wykombinował. Tak czy inaczej jest lepszy ode mnie.

Naturalnie, w tej kwestii ma też znaczenie fakt, że jest mechanikiem, a nie zatwardziałym zabójcą.

Jednak to nie znaczy, że muszę faceta lubić.

Evie podsunęła Stuartowi łyżkę potrawy do spróbowania, a wtedy on pojawił się na widoku. Przyjął otrzymany kęs, a następnie objął Evie i zakręcił nią piruet. Jej perłowy śmiech – melodyjny, piękny – wydostał się przez otwarte okno w kuchni i cofnął mnie do tamtego lata, gdy skończyliśmy szkołę średnią. Właśnie się zaręczyliśmy. Evie w weekendy sprzedawała lody włoskie, a mnie zostały trzy miesiące do wyjazdu na obóz wojskowy. Dziesięć dolarów w kieszeni i żadnych trosk. Włóczyliśmy się, śmialiśmy i kochaliśmy w domku należącym do mojej rodziny, położonym niecałe pięć kilometrów stąd.

Nagle zauważyłem jej zaokrąglony brzuch, gdy mężczyzna, który nie był mną, obrócił ją bokiem. Nostalgia zmieniła się we mnie w coś lodowatego i ostrego.

Evie była w ciąży.

Co bardzo by mnie uradowało, gdyby to było moje dziecko.

Gdyby Evie nie myślała, że umarłem.

Gdybym wiele lat temu w obliczu tej pracy, tego pustego życia, zdecydował się zostać lepszym człowiekiem.

Pewnie się zastanawiacie, gdzie popełniłem błąd. Jak to możliwe, że ktoś był szczęśliwy i roześmiany, a teraz patrzy z zewnątrz, jak inny facet żyje jego życiem. Jak można przejść od walki dla Boga i ojczyzny do zabijania za pieniądze. Muszę przyznać, że wcale nietrudno o taką zmianę.

Co nie oznacza, że jest ona łatwa.

Wyobraźcie sobie osiemnastoletniego naiwnego patriotę, który właśnie ukończył podstawowe szkolenie wojskowe. Zielonego jak szczypiorek – dzieciak ledwie rozróżnia oba końce karabinu.

Wyobraźcie sobie, jaki jest dumny, gdy przełożeni wyznaczają go do służby w oddziale ochraniającym zagranicznego dygnitarza i jego rodzinę. Wspomniany dygnitarz to życzliwy starszy pan, który z uśmiechem przedstawia naszemu rekrutowi żonę i dzieci, dziękując za ochronę i oddaną służbę. Gdy teraz to wspominam, odnoszę wrażenie, że pewnie nie miał więcej niż czterdzieści pięć lat, ale dla młodego chłopaka równie dobrze mógłby być stulatkiem.

A teraz wyobraźcie sobie, jak ten dzieciak może zareagować, jeśli dygnitarz i jego rodzina zostaną zamordowani na jego oczach – nie w honorowej walce, jak przystało mężczyznom, ale przez tchórzy działających w ciemności.

Ja nie muszę sobie tego wyobrażać. Widzę to za każdym razem, gdy zamykam oczy.

Nie byłem tym dzieciakiem.

Byłem tym, który go zabił.

Widzicie, na obozie wojskowym zauważono u mnie pewne cechy, które są cenne u tajnego agenta. Do dzisiaj nie jestem pewien, czym konkretnie ich zainteresowałem, ale z pewnością się nie pomylili. Pokochałem trening jak pies polowanie, zresztą dlaczego miałoby być inaczej? Tajne służby dawały mi szansę dokonania zmian. Przechylenia szali na naszą stronę. Uczynienia świata bezpieczniejszym dla demokracji.

Tak, wiem, jak to brzmi, ale zaciągnąłem się trzy tygodnie po jedenastym września. Wtedy poszlibyśmy za naszym dowództwem do piekła, a naiwne odurzenie było normą wśród chłopaków. Jednak nie martwcie się, szybko mi przeszło.

Praca okazała się idealną odtrutką.

Byliśmy tajną jednostką, wykonującą rozkazy amerykańskiego rządu, ale bez zabezpieczenia w postaci wsparcia wojskowego lub dyplomatycznego. Popatrzcie na pieprzony bałagan, jaki nasz kraj narobił w Iraku i w Afganistanie przez ostatnie osiem lat, oraz na błędne decyzje, merytoryczne i moralne, które podejmował po drodze. Teraz pomyślcie, że wiecie o tych konfliktach tylko to, co ujawnili wam nasi przywódcy, a domyślicie się, na jakiego rodzaju misje nas posyłano. Misje, które nasz rząd starał się ukryć przed wzrokiem świata.

Nie twierdzę, że nie robiliśmy nic dobrego. Zażegnaliśmy wiele rzeczywistych zagrożeń. Jednak często po prostu zabijaliśmy ludzi.

Cholera, prawdę mówiąc, podczas wszystkich misji zabijaliśmy ludzi. Czasami mieliśmy ku temu powody.

Nie potrafię uczciwie powiedzieć, czy tamten dygnitarz musiał zginąć. Za to jestem pewien, że nie musieliśmy zabijać jego żony i dzieci. A także wszystkich ochroniarzy, którzy stanowili dla nas równie niewielkie zagrożenie jak jego rodzina. Większość z nich była niewiele starsza od jego dzieciaków. A jednak to zrobiliśmy. Zabiliśmy ich wszystkich.

A przynajmniej zrobiła to moja jednostka. Ja zamarłem po poderżnięciu gardła młodemu strażnikowi. Otworzył kopniakiem drzwi i zobaczył, że stoję z nożem nad jego przyjacielem dygnitarzem. Dopadłem go, zanim zdążył zdjąć karabin z ramienia. Ciąłem go od ucha do ucha, prosto przez tchawicę, a potem słuchałem jego zduszonych krzyków, gdy umierał. Sprawiał wrażenie tak… czy ja wiem… zaskoczonego, jakby nie potrafił zrozumieć, jak do tego doszło. Przyznam, że ja też nie wiedziałem, ale wątpię, żeby ta świadomość mogła go pocieszyć, kiedy konał.

Potem przyszły następne misje. Kolejne zabójstwa. Tamten dzieciak wszystko zmienił. Może czułem z nim jakieś pokrewieństwo. Może miałem już dosyć wykonywania rozkazów ludzi, którzy nie chcieli sobie pobrudzić rąk. Kurwa mać, może po prostu zmieniła się faza księżyca.

Cokolwiek to było, po zabiciu tamtego chłopaka zamknąłem się w sobie. Przestałem pisać do Evie. Przestałem dzwonić. Uważałem, że po tym, co zrobiłem, nie zasługuję na jej miłość. Jestem pewien, że miałem rację.

Chciałem umrzeć, zniknąć. A kiedy przydrożna mina w Kandaharze zdziesiątkowała mój oddział, zwietrzyłem okazję, by to zrobić.

Okazało się prostsze, niż się spodziewałem. Nie przeprowadzono oficjalnego śledztwa w sprawie zamachu, nie próbowano odzyskać ciał. Bo po co? Zabici nie reprezentowali naszego rządu i oficjalnie nie istnieli. Pozostawiono ich, żeby zgnili na pustyni, wypierając się ich po śmierci, tak jak zrobiono by w wypadku każdego innego niepowodzenia.

Myślę, że zacząłem zabijać zabójców z zemsty albo źle pojętego poczucia sprawiedliwości. Pewnie uznałem, że jeśli ktoś zgadza się zamordować kogoś za pieniądze, sam zasługuje na taki los, a pozbywanie się ludzi, którzy zarabiają na zabijaniu, to przysługa oddawana społeczeństwu.

Tak, rozumiem ironię tej sytuacji.

Niezależnie od początkowych motywów stało się to dla mnie zwykłą pracą. Robiłem to, ponieważ byłem w tym dobry. Zbyt dobry, żeby zrezygnować.

Chociaż może to bzdury, a wszedłem w to wszystko, bo bałem się, że pewnego dnia los się odwróci i ktoś spróbuje posłać mnie do piachu.

Bóg jeden wie, że na to zasłużyłem.

Wie także, że sam nigdy bym tego nie zrobił.

Ze swojego punktu obserwacyjnego po drugiej stronie wiejskiej drogi przyglądałem się przez kilka godzin domowi Evie, domowi, za który pomogłem zapłacić, posyłając żonie pieniądze za pośrednictwem fikcyjnego funduszu powierniczego, który udawał fundusz zapomogowy dla wdów po żołnierzach poległych na skutek wadliwych kamizelek kuloodpornych. Zupełnie jakby taki żałosny akt dobroczynności mógł jej wynagrodzić to, że owdowiała w wieku dwudziestu trzech lat.

Wcale dzięki temu lepiej nie sypiałem.

Teraz patrzyłem, podczas gdy ciemność ogarniała całą Wirginię, a na niebie pojawiły się lodowate i jasne gwiazdy. Patrzyłem, podczas gdy w domu gasły kolejne światła i wreszcie pozostał tylko migoczący blask telewizora w sypialni na piętrze. Kiedy go wyłączyli, patrzyłem dalej, dopóki na wschodzie nie pojawiły się na niebie pierwsze oznaki świtu. Wtedy wsiadłem z powrotem do bmw i ruszyłem w długą podróż do domu.

• • •

W dzisiejszych czasach wystarczy powiadomienie przez Google, żeby kogoś zabić.

Wariactwo, prawda? Na szczęście dla was w ten sam sposób możecie zaprosić mnie do kontaktu, a jeśli czek będzie miał pokrycie, być może załatwię tego, kto chce waszej śmierci.

Technika to świetna sprawa.

Weźcie na przykład takie powiadomienie przez Google: zestaw wyników z Vernon Downs, niewielkiego toru wyścigów sulek na północy Nowego Jorku. Zwycięstwo odniosła klacz Lament McGurna.

Tyle że takie zwierzę nie istnieje. A jeśli przejrzysz tabelę, to dojdziesz do wniosku, że nie ma ona sensu. Ponieważ to wcale nie są wyniki.

To szyfr.

Syndykat od lat przekazuje w ten sposób wiadomości. Kontrolują kilka stron internetowych poświęconych wyścigom, więc mogą rozpowszechniać spreparowane wyniki, nie wzbudzając podejrzeń. Wykorzystują wymyślone imiona koni jako kod wskazujący na naturę wiadomości. Brązowa Piękność, jeśli przerzucają herę, Namiętna Dama, jeśli chodzi o dziwki i tak dalej. W tabelach wyników są zaszyfrowane wskazówki. Lament McGurna oznacza zabójstwo na zlecenie. To chyba taki hermetyczny dowcip. McGurn był głównym płatnym zabójcą na usługach Capone’a i odpowiadał za masakrę w dniu świętego Walentego. Sam został zastrzelony kilka lat później podczas gry w kręgle. Kiedy widzicie imię Lament McGurna, wiecie, że w wynikach zakodowano nazwisko, a przy odrobinie szczęścia także adres. Możecie być pewni, że temu człowiekowi pozostało niewiele życia.

Oto jak to działa. Załóżmy, że koń numer trzydzieści osiem dobiegł na metę jako szósty. To oznacza, że należy sprawdzić szóstą literę na trzydziestej ósmej stronie. Przy odpowiednio dużym zbiorze liczb można zaszyfrować wiadomość dowolnej długości. Na przykład nazwisko i adres. Albo: „Nie śpiesz się” lub „Niech to wygląda na wypadek” i tak dalej. A skoro niemal każda litera alfabetu pojawia się wielokrotnie w każdej książce, nie ma mowy o powtarzalności, na której polegają programy do łamania szyfrów. Jeśli nie wiesz, do jakiej książki odnosi się kod – a musisz znać konkretne wydanie – nigdy nie złamiesz tego kurewstwa.

Na szczęście wiedziałem, o jaką książkę chodzi. Przekonałem gościa z syndykatu, którego załatwiłem przed kilkoma miesiącami, żeby podzielił się ze mną tą wiedzą. Ojciec chrzestny, wydanie z tysiąc dziewięćset sześćdziesiątego dziewiątego.

Niech nikt nie mówi, że mafia nie ma poczucia humoru.

Cel nazywał się Michael Rigby. Z tego, co udało mi się dowiedzieć, był informatykiem na usługach gangsterów z Chicago, przynajmniej do czasu, gdy ukradł im dwadzieścia osiem milionów dolarów, po czym zaczął współpracować z federalnymi, doprowadzając do zdziesiątkowania mafijnych szeregów na północnym zachodzie. Na dalszy ciąg wiadomości składały się adres strony internetowej, informacja o honorarium wysokości dwudziestu pięciu tysięcy oraz krótkie polecenie: „Ma być o tym głośno”.

Pod adresem internetowym krył się artykuł z wczorajszego wydania serwisu News-Leader ze Springfield w stanie Missouri, opowiadający o pracowniku lokalnego sklepu Radio Shack, niejakim Marku Reynoldsie, który rozbił bank, grając na automatach w kasynie w Kansas City, i zgarnął ponad dwa miliony dolarów. Autor artykułu spytał Marka, jak się czuje, a ten odpowiedział: „Jak szczęściarz”.

Ale ja wiedziałem, że Mark Reynolds ze Springfield w stanie Missouri wcale nie jest szczęściarzem, ponieważ jego głupia gęba uśmiechała się do mnie z ekranu i widziałem, że wygląda dokładnie jak informatyk-szpicel Michael Rigby.

Pewnie ludzie z Programu Ochrony Świadków uznali, że jeśli umieszczą faceta w mieście o nazwie Springfield, to nawet gdyby ktoś się wygadał, znalezienie właściwego miasteczka będzie wymagało przeszukania całego kraju.

Może Rigby rzeczywiście miał szczęście. W końcu dzięki pieniądzom, które ukradł mafii, oraz wygranej z automatów mógł sześćdziesięciokrotnie przebić moje honorarium.

Co oznaczało, że może uda mu się pożyć na tyle długo, żeby wydać resztę.

– Dzień dobry, Michaelu.

Od rana upłynęło wiele godzin, jednak Rigby wciąż miał na sobie pomięte ubranie, w którym spał, a jego potargane włosy zaprzeczały prawom grawitacji. Nie mam pojęcia, dokąd się wybierał w takim stanie o piętnastej.

Ukrywałem się w jego garażu od szóstej rano, czekając, aż się pojawi. Widząc, jak rzuca się po broń schowaną pod stołem, doszedłem do wniosku, że również od dawna czekał na kogoś takiego jak ja.

– Nie rób sobie kłopotu – powiedziałem.

Nie posłuchał. Klik, klik, klik, klik, klik. Kiedy skojarzył, że spluwa jest rozładowana, rzucił we mnie tym kurewstwem. Gnat odbił się od ściany po mojej prawej stronie i ze stukotem spadł na betonową posadzkę. Starałem się nie brać tego do siebie.

– Uspokój się, nie jestem po to, żeby cię zabić.

Ale Rigby nie słuchał; bębnił w przycisk otwierający garaż niczym Gene Krupa. Oczywiście tym także się zająłem. To nie był mój pierwszy dzień w branży.

Przez chwilę wytrzeszczał na mnie oczy jak muppet ponad dachem jasnobrązowego buicka skylarka z połowy lat dziewięćdziesiątych, po czym rzucił się do drzwi po stronie kierowcy. Prawie udało mu się wsiąść, ale znieruchomiał, gdy tylko powiedziałem mu, jak stoją sprawy.

– Inni, którzy zjawią się wkrótce, mają taki zamiar, Michaelu. Jeśli uciekniesz, to będziesz zdany na siebie i nie będę mógł cię ochronić.

Zatrzymał się z jedną nogą w samochodzie, przetrawiając to, co mu powiedziałem.

– Jesteś z Programu Ochrony Świadków?

– Nie – odparłem. – Nie jestem.

Rigby się roześmiał; jego śmiech był ciemny i gorzki jak stara kawa.

– Pewnie, że nie. Pomyślałem, że może zobaczyli moje zdjęcie w gazecie i wysłali cię, byś miał na mnie oko, ale powinienem się domyślić, że te dupki mają mnie gdzieś.

– Zaraz… Chcesz powiedzieć, że już nie jesteś objęty programem?

– Nie. Jakiś rok temu oznajmiłem tym skurwielom, żeby się gonili. Ciągle mnie kontrolowali. Sprawdzali każdy mój krok. Wpychali nos w moje sprawy. Nie mogłem się dobrać do kasy, którą odłożyłem, bo cały czas zerkali mi przez ramię, więc się wypisałem. Powiedziałem im, że nic mi nie będzie. I miałbym rację, gdyby nie tamto pieprzone zdjęcie. Właśnie tak mnie znalazłeś, prawda?

– Zgadza się, tak cię znalazłem. Nie tylko ja je widziałem.

Rigby przekrzywił głowę, jakby zastanawiał się nad jakimś matematycznym zadaniem.

– Skoro nie jesteś z Programu Ochrony Świadków, to coś ty za jeden, do cholery?

– Nieważne, kim jestem. Liczy się, dla kogo pracuję.

– No dobrze, więc dla kogo pracujesz?

– Tak się składa, że dla ciebie. A raczej będę dla ciebie pracował za promocyjną stawkę dwustu pięćdziesięciu tysięcy dolarów.

– Dwustu pięćdziesięciu tysięcy.

– Tak jest.

– A co dostanę w zamian?

– Kojarzysz tych gości, którzy chcą cię zabić?

– Co?

– Załatwię ich pierwszy.

Kolejny szczekliwy wybuch śmiechu.

– Cholera… jesteś jakimś zabójcą-przedsiębiorcą? Teraz już, kurwa, słyszałem wszystko. Ale tak poważnie, koleś, nie uważasz, że ćwierć miliona to trochę dużo?

– Cóż, to twoja decyzja. Wydaje mi się, że gość, który ma w banku trzydzieści milionów, nie będzie miał kłopotów z wyłożeniem nędznych dwustu pięćdziesięciu tysięcy, żeby uniknąć paskudnej śmierci.

– Rozejrzyj się, kolego… Czy wyglądam, jakbym miał trzydzieści milionów?

Rozejrzałem się. Miał rację i powiedziałem mu o tym.

– Oczywiście, kurwa, że mam rację. Widzisz, agencja federalna wzięła to do siebie, kiedy odstawiłem ich na boczny tor. Chyba uznali, że jednak nie powiedziałem im prawdy o zaginionych pieniądzach. Wkrótce zaczął tutaj węszyć prokurator federalny, który zadawał niewygodne pytania o niezgłoszone dochody i sugerował, że powinienem zapłacić zaległe podatki. Od tamtej pory nie zbliżyłem się do swojej kasy, bojąc się wpadki. Nie muszę ci mówić, że gdyby mnie zamknęli, nie przeżyłbym tygodnia, a żadna forsa nie jest tego warta. Postanowiłem więc: pierdolić to, łatwo przyszło, łatwo poszło. Czas poszukać innych źródeł dochodów. Stąd moja wycieczka do kasyna.

– Dwumilionowa wygrana przywraca cię do klasy wyższej – odparłem. – Nie licząc zdjęcia, miałeś nie lada szczęście.

– Szczęście? Myślisz, że po prostu mi się pofarciło? Zajęło mi osiem miesięcy napisanie łaty, która przedarła się przez firewalla w ich kasynie i załatwiła automaty. Ciężko zapracowałem na każdego centa.

– I teraz bez trudu mi zapłacisz.

– Właśnie w tym problem, że jeszcze nie mam tej forsy. Może w Vegas jest inaczej, ale byle buda z automatami w Kansas nie może od ręki wypłacić takiej wygranej. Muszę wrócić po pieniądze w czwartek.

Element układanki wskoczył na miejsce.

– Niech zgadnę: pojawią się tłumy, wręczą ci wielki czek…

– Zgadza się.

– Właśnie tam cię załatwią.

Rigby nie wyglądał na zachwyconego, ale wciąż pozostawał sceptycznie nastawiony.

– Skąd ta pewność?

– Dostali polecenie, żeby było o tym głośno.

Nawet w słabym świetle zobaczyłem, że pobladł.

– Kurwa – mruknął. – Kurwa pierdolona mać. – Nagle się rozpromienił. – Powiedziałeś, że możesz ich powstrzymać, tak?

– Powiedziałem, że zrobię to, jeśli mi zapłacisz.

– Jeśli ich powstrzymasz, to będę mógł odebrać pieniądze i wtedy wystarczy mi z nawiązką, żeby ci zapłacić.

Pokręciłem głową.

– Nie pracuję w taki sposób. Płatne z góry albo nic z tego.

– No, nie wiem, koleś, to trochę nie w porządku. Skoro jesteś taki dobry, jak mówisz, to co za różnica, jeśli zapłacę ci po robocie?

– Cóż, po pierwsze nie mam gwarancji, że w ogóle to zrobisz. Jeżeli nawalisz, to będę musiał cię zabić, a to już dwa zabójstwa za darmo. Po drugie, zamach na twoje życie zwróci uwagę władz, przez co będzie ci znacznie trudniej dyskretnie przekazać pieniądze. Jednak to wszystko blednie przy fakcie, że nie zabijam bez powodu. A skoro nie ma pieniędzy, to nie ma powodu. Dlatego możesz się zgodzić albo nie, ale moja oferta nie podlega negocjacjom.

– Wszystko podlega negocjacjom, koleś.

– Nie to.

– Więc jak będzie? Po prostu pozwolisz mi zginąć?

– Nie – odparłem, wręczając mu skrawek papieru, na którym nabazgrałem numer jednorazowej komórki. – Pozwolę ci dokonać wyboru. Możesz uciec, porzucić ten dom jeszcze dzisiaj, a wtedy kto wie? Może ponownie uda ci się zniknąć. Możesz w ciągu kolejnych trzech dni zebrać honorarium dla mnie. Jeśli ci się uda, to zadzwoń pod ten numer, a ja obiecuję, że włos ci z głowy nie spadnie. Albo możesz niczego nie robić i sprawdzić, jak długo będzie ci dopisywało szczęście. Decyzja należy do ciebie.

Rigby długo milczał. W końcu pokręcił głową i zaklął.

– Cholera, kiedy tutaj zszedłem, myślałem, że kupię kanapkę na stacji benzynowej za rogiem. Tymczasem pojawiłeś się ty i nagle straciłem apetyt. – Na chwilę zamilkł i oblizał usta.

– Na pewno chętnie bym się napił.

• • •

W czwartek rano Rigby zadzwonił. Wiedziałem, że to zrobi. Nie przewidziałem tylko, co powie.

– Masz dla mnie pieniądze? – spytałem.

– Niezupełnie – odparł.

– W takim razie koniec rozmowy.

– Zaczekaj… nie rozłączaj się!

Nie rozłączyłem się. Bóg raczy wiedzieć dlaczego, lecz tego nie zrobiłem. Oczywiście dziś cholernie tego żałuję.

– Słucham.

– Chcę, żebyś wziął wszystko.

– Co takiego?

– Dwa miliony co do jebanego centa. Tylko niech ci goście dadzą mi spokój, dopóki się nie wyniosę.

Dwa miliony dolarów.

Dwa miliony dolarów.

To więcej, niż mógłbym zarobić na trzech, a nawet pięciu zleceniach. Cała ta forsa była na wyciągnięcie ręki. Wystarczyło załatwić jakiegoś nędznego cyngla wynajętego przez syndykat.

Miałem ochotę zatańczyć z radości wokół pokoju albo pierdolnąć salto. Rigby nie musiał o tym wiedzieć. Dlatego udawałem spokój.

– A jak miałbym dostać te pieniądze?

– Na tym polega piękno tego planu – odrzekł z wyraźną ulgą. – Kasyno wypłaci ci moją wygraną. Ten wielki czek będzie tylko na pokaz. Wcześniej mam im podać numer konta, żeby dokonali przelewu zaraz po zakończeniu widowiska. Zgaduję, że taki poważny płatny zabójca jak ty ma anonimowe konto numeryczne, prawda? Nikt się nie dowie, że podałem numer nie swojego rachunku.

Powinienem był odmówić. Rozłączyć się i odejść w swoją stronę. Jednak uległem chciwości. Zgłupiałem. Dwa miliony potrafią skusić do wielu błędnych decyzji.

– Jeśli spróbujesz mnie oszukać, to cię zabiję. Zdajesz sobie z tego sprawę?

Przysięgam, że prawie usłyszałem, jak się uśmiechnął.

– Czyli umowa stoi?

Dwa. Miliony. Dolarów.

– Tak, umowa stoi.

– Świetnie… zaraz przyniosę długopis.

• • •

Kasyno Pendletona było zaniedbanym kompleksem, położonym na terenie parku przemysłowego nad rzeką Missouri, kawałek na północ od Kansas City. Za starą markizą zalaną blaskiem tysiąca żarówek kryło się wnętrze o wystroju równie krzykliwym i drażniącym jak hałas unoszący się nad niezliczonymi rzędami jaskrawych brzęczących automatów.

Wręczenie nagrody Rigby’emu odbyło się w sali bankietowej, przylegającej do kasyna. Uroczystość wciśnięto pomiędzy występ hipnotyzera a koncert zespołu country, o którym nigdy nie słyszałem. Pomieszczenie było duże i ciemne, wyłożone miękką wykładziną w paskudnych zieleniach i czerwieniach. Na każdej ze ścian wisiały sięgające ziemi zasłony. Z jednej strony sali ustawiono niewielką scenę otoczoną stolikami i płóciennymi krzesełkami. Większość zajmowali pijacy, ćmy barowe i nałogowi hazardziści, którym skończyła się forsa, raczący się darmowymi drinkami i przystawkami porywanymi ze srebrnych tac. Obok sceny stał krótki, solidny bar, wokół którego zgromadził się tłum. Przy obu wyjściach stali ochroniarze – zwaliści, umundurowani, uzbrojeni. Kolejnych dwóch ustawiło się po obu stronach sceny.

Wcale mi się to nie podobało.

W sali było za dużo ludzi, za mało wyjść i zdecydowanie zbyt wielu ochroniarzy. Nie wspominając o półkulach z barwionego plastiku, które w równych odstępach wystawały z sufitu – kamerach obserwujących każdy centymetr pomieszczenia.

Pomieszczenia, w którym miałem kogoś załatwić.

Pomyślałem, że powinienem zrezygnować. Uznałem, iż szanse powodzenia, czyli to, że zarówno ja, jak i Rigby wyjdziemy z tego żywi, są niemal zerowe. Poradzenie sobie z tym zadaniem wymagałoby obserwowania kasyna przez tydzień, a może także zidentyfikowania cyngla. Nie myliłem się.

Problem w tym, że miałem dwa miliony powodów, aby i tak spróbować.

Przynajmniej przyszedłem przygotowany. Podczas takiego zadania kluczowe jest wtopienie się w tło, więc upodobniłem się do stereotypowego hazardzisty. Włożyłem kowbojską koszulę w czerwono-białą kratę z białymi wykończeniami, granatowe dżinsy wypuszczone na buty ze skóry aligatora i brązową skórzaną kurtkę. Pod podszewką lewego rękawa ukryłem ceramiczny nóż, a w lewej kieszeni broń palną własnoręcznie sporządzoną z kieszonkowej latarki. Do tego kremowy stetson, okulary przeciwsłoneczne BluBlockers i solidne sztuczne wąsy. Czy wyglądałem absurdalnie? Jak najbardziej – tak samo jak wszyscy obecni. Gdybym przyszedł w stroju mającym mi zapewnić niewidzialność, każdy porządny płatny zabójca natychmiast zwróciłby na mnie uwagę. Tak jak ja zwróciłem uwagę na faceta, na którego polowałem.

Wyglądało na to, że także postawił na schemat. Czarny golf. Czarne dżinsy. Czarna marynarka, pod którą wybrzuszała się kabura przypięta do ramienia. Surowa, ponura twarz i włosy tak wypomadowane, że lśniły w blasku świateł. Siedział na przedzie z rękami pod stołem i rozglądał się ukradkowo po sali, czekając, aż Rigby wejdzie na scenę. Przed nim stał nieruszony gin z tonikiem. Gdy patrzyłem na niego zza przyciemnionych szkieł, obejrzał się, ale tylko prześlizgnął się po mnie spojrzeniem. Niby dlaczego miałby coś podejrzewać? Byłem typowym hazardzistą, nieudacznikiem bawiącym się w kowboja – jednym z trzydziestu w pomieszczeniu.

Uznałem, że muszę wykończyć go dyskretnie, a następnie wynieść się stąd, zanim ludzie domyślą się, że umarł. Postanowiłem, że przystanę obok niego, udając podpitego, a potem, korzystając z ogólnego zamieszania, szybko się nachylę i przetnę mu tętnicę udową. Wykrwawi się na podłogę pod stołem w ciągu kilku sekund, a wykładziny częściowo to zamaskują. Jeśli nie spadnie z krzesła, to zapewne będzie wyglądał na pijaka, który tak się zaprawił, że nie może grać przy stole. Kiedy ludzie wyjdą z sali i ktoś odkryje ciało, będę w połowie drogi do granicy stanu.

Przynajmniej tak sobie powtarzałem.

Jednak sprawy potoczyły się zupełnie inaczej.

Owszem, ruszyłem w jego stronę, tak jak planowałem, i wyćwiczonym ruchem nadgarstka przesunąłem nóż do dłoni. Zbliżając się do sceny, wypatrzyłem Rigby’ego stojącego przy ścianie. Wytężał wzrok, starając się przyjrzeć widowni ukrytej za blaskiem reflektorów, i wyglądał, jakby miał kurewską tremę. Nagle wydarzyło się coś dziwnego.

Mówiąc, że „wydarzyło się coś dziwnego”, mam na myśli to, że mój cel zgiął się wpół i zakaszlał, a w sali rozpętała się kanonada.

Kiedy huknęły strzały, Rigby rzucił się na podłogę, a tynk tuż ponad nim pokrył się dziurami po kulach. Ja również przypadłem do podłogi, ale niedostatecznie szybko i pocisk przebił mi prawy bok, ochlapując krwią miejsce, w którym powinien siedzieć mój cel. Ale jego już tam nie było. Błyskawicznie przetoczył się po wykładzinie, zwalniając krzesło tuż przed tym, jak jego koledzy rozpruli je na kawałki, i chowając się za barem, zza którego uciekła obsługa.

Powiedziałem „cel”? Powinienem był powiedzieć „przynęta”. Powiedziałem „Rigby”? Powinienem był powiedzieć „gnojek”. Ponieważ, jak już wspominałem, kiedy słyszymy strzał, pocisk już dawno opuścił lufę, a jednak Rigby zdołał uchylić się przed ostrzałem. Niemożliwe, aby oślepiony reflektorami zobaczył, że ktoś wyciąga broń. Poza tym było jasne, że kaszel mojego niedoszłego celu stanowił sygnał do otwarcia ognia. Fakt, że Rigby zdążył się uchylić, oznaczał, iż nie zareagował na strzały, tylko na kasłanie. Czyli został uprzedzony.

Skurwiel mnie wystawił.

Kopniakiem przewróciłem stół i ukryłem się za nim. Kanonada nie ustawała. Serie z broni automatycznej były tak kurewsko głośne, że ledwie słyszałem wrzaski tłumu. Naliczyłem trzech strzelców, którzy otwierali ogień na zmianę, dając sobie czas na przeładowanie. Dostali dwaj ochroniarze i kilkanaścioro cywili – zawinili tym, że stanęli zbyt blisko mnie.

Mój marnotrawny cel wychylił głowę zza baru i kilkakrotnie strzelił w moją stronę. Wyszarpnąłem broń z kieszeni i wypaliłem, a pojedynczy pocisk kaliber.22 uderzył w podziurawiony kulami bar zaledwie kilka centymetrów od jego twarzy. Cholera. Gdy facet ponownie zanurkował za kontuarem, odrzuciłem bezużyteczną broń. Nagle zauważyłem porozbijane butelki na barze i uśmiechnąłem się. Chwyciłem tandetny świecznik z czerwonego szkła, który stał na stoliku obok mnie, po czym cisnąłem go w stronę baru razem z wciąż płonącą świeczką. Świecznik rozbił się przy uderzeniu i rozległ się głośny szum, gdy zapłonął rozlany alkohol. Przez kilka sekund facet za barem wrzeszczał tak głośno, że zagłuszał strzały. Potem umilkł, a pomieszczenie wypełnił mdlący zapach palonego mięsa.

Jeden z głowy. Zostało trzech.

„Paf, paf!” – rozległo się gdzieś z daleka i jeden ze strzelców ucichł. Zostało dwóch. Potem szaleńczy ostrzał ze strony jego towarzyszy i strażnik, który go załatwił, otrzymał odpłatę z nawiązką. Dzieciak powinien był uciec – nie płacili mu za udział w takich akcjach. Ale ja potrafiłem wykorzystać odwrócenie uwagi.

Wstałem i rzuciłem nożem w najbliższego przeciwnika, celując w oko. Chyba wyszedłem z wprawy, bo ostrze wbiło się w gardło.

Został jeden.

Skoczyłem w stronę najbliższego powalonego strażnika i wyciągnąłem z kabury jego pistolet. Musiałem odgiąć mu palce zaciśnięte na klapce. Biedak nawet nie zdążył odpiąć kabury, zanim go dopadli.

Ostatni strzelec zwrócił na mnie uwagę, a przynajmniej próbował. Skończyło się na podziurawieniu ciał leżących w miejscu, z którego uciekłem. W słabo oświetlonej sali bankietowej ledwie mogłem go dostrzec na tle zasłon, ale wyraźnie widziałem błyski z jego lufy. Oddałem sześć szybkich strzałów i facet upadł. Byłem pewien, że co najmniej pięć trafiło w cel.

Strzelanina się skończyła, ale mnie tak potwornie dzwoniło w uszach, że dopiero po kilku chwilach zorientowałem się, że wcale nie jest cicho. Huk wystrzałów i jazgot automatów ustąpiły miejsca wrzaskom i jękom oraz pokrzykiwaniu zbliżającej się ochrony. Z powodu nadwerężonego słuchu nie potrafiłem ustalić, którymi drzwiami wejdą, wiedziałem tylko, że nadchodzą. Dlatego zrobiłem jedyną rzecz, jaka mi przyszła do głowy.

Przyciskając dłoń z pistoletem do krwawiącego boku, puściłem się biegiem w stronę sceny. Prawie przegapiłem Rigby’ego, który leżał skulony tam, gdzie upadł. Pomyślałem sobie, że mógłbym zabrać go ze sobą, więc chwyciłem go za kołnierz i postawiłem na nogi.

Ośmiu umundurowanych mężczyzn wpadło do sali, po czterech każdym wejściem. Kiedy mnie zobaczyli, zaczęli strzelać. Uznałem, że najwyższy czas się wynosić.

Z jednej strony sceny wzniesiono prowizoryczne kulisy, najwyraźniej po to, żeby pracownicy i wykonawcy mieli łatwy do niej dostęp przez drzwi prowadzące do korytarza dla obsługi. Podobnie jak przy wszystkich wejściach dla pracowników także tutaj znajdowała się klawiatura do wprowadzenia kodu oraz miejsce, do którego należało zbliżyć identyfikator. Nie znałem kodu i nie miałem identyfikatora, na szczęście drzwi były tylko podparte krzesłem.

Odrzuciłem je kopniakiem, po czym wypchnąłem Rigby’ego na korytarz. Strażnicy się zbliżali, cały czas strzelając. Trzydzieści metrów, dwadzieścia. Wskoczyłem do korytarza w chwili, gdy tuż za mną jeden z nich zawołał do radionadajnika: „Podejrzany ucieka południowym korytarzem! Zamknijcie go! Powtarzam: Zamknijcie południowy korytarz!”.

Kiedy zatrzasnąłem za sobą drzwi, usłyszałem odgłos trzydziestu bolców, które wskoczyły na miejsce, zamykając Rigby’ego i mnie w środku.

• • •

Zostałem postrzelony. Niedobrze. Jednak wyglądało na to, że na szczęście kula przeszła na wylot i nie trafiła w ważne organy. Tyle że byłem uwięziony wewnątrz kasyna pełnego ochroniarzy, którzy, podobnie jak cały syndykat Chicago, bardzo chcieli mnie załatwić. Ogólnie rzecz biorąc, to nie był najlepszy dzień.

Przynajmniej udało mi się chwycić tego dupka Rigby’ego za kołnierz i wywlec ze sobą z sali bankietowej. Dopiszmy to po stronie plusów. Początkowo gryzł i drapał jak wściekły szop, więc nie było różowo, ale kiedy dwa razy wyrżnąłem jego głową o ścianę, szybko się uspokoił. To mnie ucieszyło, ponieważ na zabicie go jeszcze nie mogłem sobie pozwolić.

Wszędzie wokół migotały światła awaryjne, mimo że lampy w głównym korytarzu pozostały zapalone. Nie widziałem kamer, co było pocieszające, ale zgodnie z obietnicą wszystkie drzwi wzdłuż korytarza były zamknięte, a klawiatury do wprowadzania kodu migały na czerwono. Podejrzewałem, że po krwawej łaźni, jaką urządziliśmy w sali bankietowej, ochrona zamierza zaczekać na przybycie oddziału antyterrorystycznego z Kansas City. To oznaczało, że miałem trzy minuty, aby się stąd wydostać, może mniej.

Mnóstwo czasu, żeby dać Rigby’emu lekcję na temat lojalności.

Przycisnąłem go do ściany i popatrzyłem mu prosto w oczy.

– Wystawiłeś mnie, sukinsynu.

– Koleś, nie mam pojęcia, o czym UNGF!

Prawdę mówiąc, ja również nie miałem pojęcia, o czym „UNGF”, ale uznałem, że to pewnie tylko dźwięk, który z siebie wydał, kiedy uderzyłem go w splot słoneczny. Puściłem go. Zgiął się wpół, lecz utrzymał na nogach. Potem zwymiotował, co niezbyt przypadło mi do gustu, ale przynajmniej przestał kłamać.

– Chcesz spróbować jeszcze raz? – spytałem.

– Dobrze już, dobrze – odrzekł, kiedy odzyskał oddech. – Wystawiłem cię. Dorwali mnie zaraz po twojej wizycie i zaproponowali układ. Wiedzieli o tym, że obserwujesz ich środowisko, i zadbali o to, abyś pomyślał, że chcą mnie załatwić. Obiecali, że jeśli pomogę im wywabić cię z ukrycia i dodatkowo trochę dla nich pokopię, to puszczą mnie wolno.

– Pokopiesz? Co dokładnie masz na myśli?

– No wiesz… bankowe sprawy. Po to potrzebowałem twojego numeru konta.

Dzień stawał się coraz ciekawszy.

– Nie martw się, koleś, świetnie zatarłeś za sobą ślady. To dla mnie chleb powszedni, ale prawie nic nie znalazłem. Żadnego nazwiska, adresu, nawet gotówki. Nie licząc tej laski Evelyn, której płacisz, jesteś, kurwa, jak duch.

Całe powietrze uciekło z pomieszczenia. Myślałem, że zemdleję. Przyciągnąłem Rigby’ego do siebie – tak blisko, że mógłbym mu, kurwa, odgryźć twarz. W tej chwili niemal miałem na to ochotę.

– Co wiesz o Evie?

– Nic, naprawdę, przysięgam! Tylko nazwisko i adres, to wszystko!

Sukinsyn.

– Przekazałeś te informacje przyjaciołom z syndykatu?

– Powiedzieli, że jeśli im nie pomogę, to mnie zabiją! Co miałem, kurwa, zrobić?

Z trudem przełknąłem ślinę, zmuszając się do zachowania spokoju. Już wiedziałem, że nie mogę pozwolić, by mnie tutaj dorwali. Musiałem dotrzeć do Evie, zanim zrobi to syndykat. Nawet jeśli to oznaczałoby utrzymanie tego fiuta przy życiu.

Puściłem go i wygładziłem mu koszulę.

– W porządku – powiedziałem. – Rozumiem. Co się stało, to się nie odstanie.

Rigby posłał mi ostrożny uśmiech.

– Naprawdę?

Wtedy ponownie go uderzyłem, tym razem w twarz. Złamałem mu nos. Karmazynowa krew trysnęła na koszulę i podłogę z płytek. Kiedy zobaczył krew, zatrzepotał powiekami i osunął się. Ledwie zdążył wyciągnąć przed siebie rękę, ratując się przed trzaśnięciem czołem w posadzkę.

Kopnąłem go mocno. Usłyszałem trzask żeber. Wrzasnął i przetoczył się na bok. Miał oczy wytrzeszczone ze strachu, gluty i krew płynęły mu z nosa, gdy płakał jak dziecko.

To mi się podobało.

Właśnie tego potrzebowałem, żeby ujść z życiem.

Przyklęknąłem obok niego i wymierzyłem mu kilka policzków.

– Nie, głupi gnoju, nic nie jest w porządku. W mojej branży wyrozumiałość nie popłaca. Powinienem posłać cię do piachu za to, co zrobiłeś. Tak się składa, że potrzebuję twojej pomocy, żeby się stąd wydostać, więc jeśli będziesz grzecznie współpracował, to być może… ale tylko być może… pozwolę ci żyć.

Poruszył głową w górę i w dół, po czym wybełkotał coś niezrozumiałego, co uznałem za szczerą przysięgę dozgonnej współpracy. Dopóki nie otrzyma lepszej propozycji.

– Dobrze. A teraz chcę, żebyś cofnął blokadę uruchomioną przez kasyno. Potrafisz to zrobić?

– Pojebało cię?

Chwyciłem go za poharatany nos i ścisnąłem. Zaczął się rzucać, jakby poraził go prąd. Puściłem i powtórzyłem pytanie. Tym razem tylko popatrzył na mnie w milczeniu szeroko otwartymi oczami, zbyt przerażony, by odpowiedzieć.

Niedobrze. Musiałem go uspokoić, aby mógł poradzić sobie z zadaniem. Zmieniłem ton głosu, starając się, by zabrzmiał serdecznie.

– Posłuchaj, Rigby, dasz sobie radę. Pracowałeś dla mafii, więc miałeś do czynienia z tysiąc razy groźniejszymi systemami.

– Tak, ale…

– Zresztą kiedyś oszukałeś system w tym kasynie, prawda?

– No tak, ale miałem czas. czas i narzędzia…

Wyjąłem z kieszeni wielofunkcyjny scyzoryk i wręczyłem go Rigby’emu. Potem przystawiłem mu do podbródka glocka zabranego martwemu strażnikowi, mierząc w górę, w stronę mózgu.

Serdeczność nigdy nie była moją najmocniejszą stroną.

– Oto wszystkie narzędzia, które masz do dyspozycji. Zostały ci dwie minuty. Jeśli zawiedziesz albo spróbujesz zwlekać do przyjazdu policji, to przysięgam, że ostatnie, co zrobię, zanim mnie zabiorą, będzie rozpieprzenie ci łba, zrozumiałeś? Ale jeśli otworzysz te drzwi, daję słowo, że daruję ci życie. Odejdę i nigdy więcej mnie nie zobaczysz, zgoda?

Pokiwał głową.

– Świetnie, a teraz zabieraj się do roboty.

Tak też zrobił, podważając panel klawiatury przy drzwiach prowadzących na schody. Dzieciak cały się trząsł, ale widziałem, że zna się na rzeczy. Gdybym miał godzinę albo dwie, być może sam zdołałbym otworzyć taki zamek. Rigby poradził sobie w niecałe dziewięćdziesiąt sekund.

Kiedy światełko zmieniło się na zielone i rozległ się szczęk zamka, krzyknąłem z radości, podrażniając ranę postrzałową. Rigby nie wyglądał na szczęśliwego. Klęczał obok zamka z bladą twarzą i zaciśniętymi powiekami. Przez chwilę na niego patrzyłem, aż w końcu musiałem spytać.

– Co ty wyrabiasz, do cholery?

Otworzył jedno oko i na mnie popatrzył.

– Czekam, aż mnie zabijesz.

– Przecież powiedziałem, że jeśli otworzysz drzwi, będziesz mógł odejść.

Jego policzki poczerwieniały.

– Nie sądziłem, że mówisz prawdę.

Odepchnąłem go na bok i wyszedłem na obskurne schody przeciwpożarowe, słabo oświetlone i najwyraźniej nieużywane.

– Zawsze dotrzymuję słowa – odparłem. – Poza tym i tak będziesz trupem, kiedy dopadnie cię syndykat.

– Co? Nie! Zawarliśmy układ!

– Naprawdę uważasz, że oni wywiążą się z obietnicy? Ukradłeś im prawie trzydzieści milionów dolarów, nie puszczą ci tego płazem. Podejrzewam, że zabiją cię jeszcze w tym tygodniu.

– Nie możesz tego wiedzieć – odrzekł bez przekonania.

– Cóż, może się mylę. Zdarzało się. – Wystarczy popatrzeć na to zlecenie, pomyślałem. – Tak czy inaczej, wkrótce się dowiesz.

Zamknąłem za sobą drzwi i uciekłem, zostawiając za sobą płaczącego Rigby’ego.

• • •

Bez trudu wydostałem się z klatki schodowej. Ochroniarze byli przekonani, że zamknęli mnie w południowym korytarzu, a ponieważ nie było tam kamer, nie mieli pojęcia, że uciekłem. Zapewne obserwowali wszystkie wyjścia z budynku, ale to by stanowiło problem tylko wtedy, gdybym poszedł w dół. Dlatego ruszyłem w górę.

Na górnych piętrach znajdowały się pokoje hotelowe. Kiedy tam dotarłem, większość była pusta. Jacyś ludzie na dole urządzili sobie strzelaninę, więc zarządzono ewakuację. Znalazłem pokój, w którym pokojówka nie dokończyła sprzątania. Zabrałem czystą poszewkę, którą owinąłem ranę, a także nowe ubranie. Zamieniłem idiotyczny kowbojski strój na spodnie khaki i wyprasowaną niebieską koszulę. Nawet po założeniu prowizorycznego opatrunku koszula była na mnie odrobinę za duża i za luźna pod szyją, więc zostawiłem rozpięty kołnierzyk, po czym zarzuciłem na wierzch grafitową sportową marynarkę, należącą do mimowolnego dobroczyńcy. Potem wystarczyło odkleić sztuczne wąsy i wyjść głównymi drzwiami, udając zagubienie i strach, upodabniając się do reszty dobrych ludzi, którzy mieli pecha wplątać się w to paskudne zamieszanie.

Według mojego telefonu Morgantown dzieliło od Springfield szesnaście godzin jazdy. Uznałem, że wystarczy mi jedenaście. Ukradłem audi z jednego z parkingów wokół kasyna i przez całą drogę nie schodziłem poniżej stu trzydziestu pięciu kilometrów na godzinę. Wiedziałem, że ryzykuję zatrzymanie przez drogówkę, lecz to mnie nie obchodziło. Mogli mnie ścigać aż do celu. Liczyła się tylko Evie i jej bezpieczeństwo. Doprowadzenie kolumny radiowozów przed jej dom nie było najgorszym pomysłem, by jej to zapewnić, lecz nikt mnie nie ścigał ani nie próbował zatrzymać. Dotarłem przed werandę Evie samotnie.

Syndykat mnie nie ubiegł, tego byłem pewien. W przeciwnym razie pozostawiliby po sobie jakiś efektowny ślad – zdemolowali dom, narobili zamieszania, może zostawili dla mnie makabryczną pamiątkę. Palec albo ucho. Jednak wszystko wyglądało normalnie, a w domu było spokojnie i ciemno. Wiedziałem jednak, że wkrótce tutaj dotrą, więc musiałem być na to przygotowany. Czułem pulsowanie w głowie i ucisk w żołądku. Cuchnący, lodowaty pot pokrywał każdy centymetr mojego drżącego ciała, a rana w boku swędziała i paliła. Czułem ból przy każdym ruchu. Cholera, czułem ból nawet wtedy, gdy stałem.

Mimo wszystko nie przestawałem bębnić w drzwi.

– Evie! – krzyczałem zachrypniętym głosem, który wydawał mi się dziwnie metaliczny i odległy. Utrata krwi. Brak snu. Ale bywało gorzej. Przynajmniej tak sobie wmawiałem. – Cholera, Evie, otwórz!

Wspominałem już, że było późno? Otóż było. Dochodziła piąta rano. Tak późno, że w zasadzie wcześnie.

Gdybym był na miejscu Evie i jakiś czubek dobijałby się do drzwi o piątej rano, wykrzykując moje imię, pewnie też nie miałbym ochoty otworzyć. Dlatego powinienem był przewidzieć to, co się stało.

Za drzwiami zapaliło się światło i przez ozdobną szybkę wydostał się żółty blask. Potem drzwi gwałtownie się otworzyły. Gdy oślepiony zmrużyłem oczy, czyjaś dłoń chwyciła mnie za nową koszulę, która, choć wykrochmalona, nie miała szans w starciu z wściekłym, śliskim od potu uchwytem Stuarta. Zanim się zorientowałem, stałem przyciśnięty do futryny z końcem kija bejsbolowego przy twarzy.

Pierdolony Stuart.

Musiałem przywołać całą siłę woli, żeby nie wykończyć go na miejscu.

Zamiast tego spróbowałem z nim porozmawiać i go uspokoić. Bezskutecznie.

Był potwornie nabuzowany, jak król broniący swojego zamku. Cały czas krzyczał: „Kurwa, coś ty za jeden?!” i „Co tutaj, kurwa, robisz? Po co, kurwa, dobijasz się do naszych drzwi w środku nocy?!”. Trochę mnie zirytowało, że mnie nie poznał, muszę przyznać. Pewnie Evie nie trzymała w domu zbyt wielu moich zdjęć.

Może powinienem był potraktować faceta łagodniej. W końcu mało kto się spodziewa, że martwy pierwszy mąż jego żony zapuka nocą do drzwi. Tyle że Stuart cały czas się nakręcał – pluł, pulsowały mu żyły, nosem prawie dotykał mojej twarzy – a ja nie mogłem przestać myśleć: oto facet, który sypia z Evie.

Dlatego odebrałem mu kij. Wepchnąłem gościa z powrotem do domu i zamknąłem drzwi. No dobrze, może pchnąłem go nieco mocniej, niż to było konieczne. Runął do tyłu w przedpokoju, upadając tyłkiem na dzbanek do herbaty, stojący na ozdobnym stoliku pod ścianą, po czym znieruchomiał, zasypany gradem kluczy, komórek i monet.

Naturalnie wtedy pojawiła się Evie.

Kiedy Stuart rozprawił się ze stołem, Evie na wpół zbiegła, na wpół spadła ze schodów, wykrzykując jego imię, zupełnie jakby cały czas słuchała z ukrycia. Zobaczyła, jak stoję nad jej ukochanym z kijem w ręku, a wtedy powietrze wokół mnie jakby zgęstniało. Nie mogłem się ruszać, mówić, oddychać – tylko stałem, wpatrując się w nią i widząc, jak na jej twarzy strach zmienia się w zaskoczenie, a potem w szok.

– Jake? – spytała głosem cienkim i słabym jak u wystraszonego dziecka.

Kiedy usłyszałem, jak wypowiada moje imię – które już dawno porzuciłem – poczułem ból, jakiego nie może zadać żaden pocisk. Tak boli miłość, a także śmierć.

Upadła na kolana, zakrywając dłonią usta. Powoli, jakby poruszała się w wodzie. Z otwartymi ustami i klatką piersiową, gwałtownie poruszającą się pod podkoszulkiem pożyczonym od męża, wyglądała, jakby ktoś wyciszył pilotem jej krzyk. A ja cały czas myślałem: to moja sprawka, przeze mnie tak się czuje.

Zapomniany kij z trzaskiem upadł na podłogę. Odległość między nami stopniała. Przez kilka błogich chwil trzymałem Evie w objęciach, podczas gdy ona opierała się o mnie powiększonym brzuchem i płakała mi w ramię.

• • •

– Żebyśmy się dobrze zrozumieli. – Siedziała na kanapie z podwiniętymi bosymi stopami i ściskała obiema rękami kubek z kawą. – Jadą tutaj jacyś ludzie po ciebie. A ty nie wiesz, kiedy się zjawią. Ale zamierzasz ich pozabijać, gdy tu dotrą.

– Oni jadą po ciebie – poprawiłem.

– Ale z twojego powodu.

– Zgadza się, lecz ta różnica nie zmniejsza twojego zagrożenia.

– Masz rację – przyznała.

– Mogę cię ochronić. Ochronić was oboje. Musicie tylko mi zaufać i dokładnie wykonywać moje polecenia.

– Do kurwy nędzy! – To Stuart. – Nie wiem, po jaką cholerę w ogóle słuchamy tych bredni! Pozwoliłeś jej myśleć, że nie żyjesz… Kurwa, jak możemy ci teraz zaufać?

– Ponieważ nie mam powodu kłamać. Pozwoliłem Evie wierzyć, że zginąłem, aby ją chronić przed tym życiem, przed tą pracą. Po co miałbym się teraz pojawiać i wszystko psuć, jeśli nie po to, by ją ocalić?

Stuart parsknął i przewrócił oczami. Nie będę ukrywał, że go rozumiałem. Właśnie powiedziałem im obojgu, że zarabiam na życie zabijaniem ludzi. Że przez większość ostatniego dziesięciolecia ukrywałem się przed żoną i wymiarem sprawiedliwości. Że przez lata przekazywałem Evie pieniądze, które otrzymywałem za zabójstwa. A teraz z tego powodu naraziłem ją… ich oboje… na niebezpieczeństwo. Jestem pewien, że na jego miejscu też bym nie zaufał.

Dlatego powiedziałem Stuartowi o tym, co wcześniej pominąłem. O tym, o czym nie chciałem wspominać na głos, a czego nie mógł zignorować.

– Posłuchaj, Stuarcie, chcesz poznać prawdę? Dobrze. Oni potrzebują Evie. Potrzebują jej żywej, ponieważ uważają, że mogą ją wykorzystać, aby mnie dorwać. To wcale nie oznacza, że jest im potrzebna cała i zdrowa. A na takie misje nie posyła się miłych chłopaków. Prawdopodobnie ją pobiją. Zgwałcą. Poddadzą torturom tylko po to, by słuchać jej krzyków. A ty nie będziesz mógł nic zrobić, ponieważ będziesz martwy. Potrzebują Evie, ale ty gówno ich obchodzisz. Według nich nie jesteś dla mnie nic wart. Jesteś tylko gościem, który pieprzy moją żonę.

Wyglądało na to, że Stuart zamierza zaprotestować, ale uciszyłem go, unosząc dłoń.

– Wiem, wiem, że naprawdę jest inaczej. Zrezygnowałem z wszystkich praw do Evie, gdy upozorowałem swoją śmierć na pustyni. Musisz jednak zrozumieć, z kim masz do czynienia.

Evie zamyśliła się i spochmurniała.

– Powiedzmy, że zabijesz tych ludzi. Ich mocodawcy wyślą kolejnych, prawda? Będą to robili, aż osiągną cel. Nigdy nie będziemy bezpieczni.

Miała rację. Wiedziałem, że tak jest. Nagle pojąłem, co muszę zrobić.

– Istnieje jeden sposób, żeby zakończyć to wszystko na dobre – odrzekłem.

Stuart sprawiał wrażenie zagubionego. Natomiast Evie przeciwnie; łzy ponownie wypełniły jej oczy i pociekły po policzkach, a dłoń, którą uniosła, żeby je otrzeć, drżała jak liść na wietrze. Widziałem, że zrozumiała.

– Jake, nie możesz – powiedziała.

– Muszę. To jedyny sposób.

Stuart popatrzył na nią, a potem na mnie.

– Co? Jaki to sposób?

Evie odpowiedziała za mnie.

– Chce się dać zabić.

Stuart się roześmiał, ale w jego śmiechu nie było wesołości, tylko niedowierzanie.

– Pomyślnych wiatrów! – Potem zobaczył moją twarz… jej twarz… dotarło do niego, że to nie żart. – Zaraz… Mówisz poważnie? Pozwolisz, żeby cię zastrzelili?

– Tylko tak mogę się upewnić, że nigdy nie wrócą. Kiedy zniknę, nie będziesz im potrzebna. Będziecie bezpieczni. Wszyscy troje – rzekłem, a mój wzrok zbłądził ku brzuchowi Evie.

– Ale przecież ty dopiero co… – zaczęła, lecz nie dokończyła. Chyba lepiej, że tak się stało. Miała nowe życie, nową miłość, nową ścieżkę. A ja miałem tylko zaczątek planu, i to zupełnie gównianego.

– Posłuchajcie, jeśli to ma zadziałać, muszę was stąd szybko zabrać. Pamiętasz starą chatkę mojej rodziny? – Evie pokiwała głową. – Dobrze. Spakujcie się i tam pojedźcie. Zabierzcie tylko to, co będzie wam niezbędne, i zostawcie komórki, żeby nie można było was namierzyć. Sam kilka razy się tam ukrywałem. Jedzenia w szafkach wystarczy co najmniej na tydzień, a generator jest zatankowany.

– Skąd będziemy wiedzieli, że ty… skąd będziemy wiedzieli, że już po wszystkim?

– Możecie słuchać radia. Jeśli mam umrzeć, postaram się zabrać ze sobą jak najwięcej tych skurwieli. Kiedy będzie po wszystkim, na pewno o tym usłyszycie.

– A co mamy powiedzieć policji?

Wzruszyłem ramionami.

– Powiedzcie prawdę. Powiedzcie, co zechcecie.

– Jake, to wariactwo.

– Możliwe. Ale tak musi być.

Nie chciała słuchać. Nie chciała odejść. W końcu uległa. Spakowali się, wsiedli do jej samochodu i rozpłynęli się wśród wzgórz.

Kiedy zniknęli mi z oczu, odczekałem jeszcze dwie minuty.

Potem wszedłem do domu i sięgnąłem po telefon.

• • •

Rigby odebrał po siódmym dzwonku.

– S-słucham?

– O, świetnie, jeszcze cię nie zabili.

Z trudem przełknął ślinę i cicho jęknął.

– Koleś, nie jest powiedziane, że na pewno to zrobią.

– Jasne, jasne. Posłuchaj, chciałbym cię prosić o przysługę. W końcu darowałem ci życie.

– Tak? O co chodzi?

– Kiedy twoi przyjaciele z mafii przyjdą cię zabić, powiedz im, że jeśli spróbują dopaść Evie, będę na nich czekał. Jeżeli zamierzają mnie wykończyć, to lepiej nich wyślą wszystkich swoich ludzi. A na ich miejscu zabrałbym cały pieprzony arsenał.

Zapadła długa cisza.

– Eee, jesteś pewien, że mam im to powiedzieć?

– Tak, jestem pewien. A teraz powtórz.

Powtórzył.

– Ale koleś, oni naprawdę nie muszą po mnie przyjść…

Rozłączyłem się. Nie miałem nic więcej do dodania i nie interesowało mnie nic, co on mógł mi powiedzieć. Po co tracić czas? Wkrótce obaj umrzemy.

Po rozmowie z Rigbym wałęsałem się po pustym domu Evie, wdychając jej zapach unoszący się w powietrzu. Zasunąłem żaluzje. Zgasiłem światła. Potłukłem naczynia w papierowej torbie, po czym rozłożyłem potrzaskane kawałki na parapetach. Zabiłem gwoździami przednie i tylne drzwi oraz wykorzystałem kuchenny stół i kredens, w którym Evie trzymała babciną porcelanę, do zabarykadowania oszklonych drzwi na werandę, przez które wcześniej ją obserwowałem.

Wstawiłem puszkę oleju do smażenia oraz kilka puszek pasty opałowej do kuchenki mikrofalowej. Potem dodałem zawartość szuflady ze sztućcami i ustawiłem zegar na dziesięć sekund.

Uznałem, że może zdążę włączyć kuchenkę, kiedy rozpęta się piekło.

Miałem taką nadzieję. Śmierć mnie nie przerażała, ale za cholerę nie chciałem umierać samotnie.

W salonie wypatrzyłem stary gramofon należący do taty Evie i uśmiechnąłem się, gdy okazało się, że wciąż działa po tych wszystkich latach. Ojciec Evie zmarł na raka, kiedy byliśmy w pierwszej klasie szkoły średniej. Godzinami słuchaliśmy jego płyt, a łzy spływały po jej uśmiechniętej twarzy, gdy tata chociaż na chwilę mógł ożyć pośród szumów i trzasków winylowych albumów.

Włączyłem gramofon i opuściłem igłę. Dom wypełniły pierwsze takty Exile. Przez jedną piękną, bolesną chwilę miałem wrażenie, że Evie stoi obok mnie. Zawsze miała słabość do Stonesów.

W trakcie Sweet Virginia sporządziłem koktajle Mołotowa, wykorzystując zawartość barku. Kiedy skończyłem, wstąpiłem do kuchni po nóż i piwo z zapasów Stuarta – Pabst Blue Ribbon w butelce z długą szyjką. Sprawdziłem wyważenie noża i oceniłem, że się nada. Potem otworzyłem piwo, rozsiadłem się na kanapie i nasłuchiwałem w ciemności.

Gdy tak siedziałem z zamkniętymi oczami, zastanawiałem się, czy Rigby przekaże moją wiadomość, czy może załatwią go z daleka, zanim zdąży to zrobić. Zastanawiałem się, czy uznają, że blefuję. Czy zaatakują od frontu, z boków, a może w sposób, o którym nie pomyślałem.

Wiedziałem, że ostatecznie nie ma to żadnego znaczenia.

W końcu i tak przyjdą.

Może za kilka godzin, może za kilka dni. Wkrótce się pojawią. Musiałem tylko zaczekać.

Harry Hunsicker

Na pustkowiu

Z „Ellery Queen Mystery Magazine”

Danny Debil strzela raz w sufit baru.

Tynk i drzazgi z rozbitego wiatraka wypełniają pomieszczenie chmurą pyłu i kawałków drewna.

Krzywię się i mocniej ściskam pistolet, kryjąc twarz za halloweenową maską Ronalda Reagana.

Zasada pierwsza: pokaż broń, ale strzelaj w ostateczności.

– Nie-nie-nie ruszać się. – Głos Danny’ego, stłumiony przez jego gumową maskę, brzmi piskliwie i strachliwie.

– Re-re-ręce do góry.

Zasada druga: pozwól mi mówić, zwłaszcza jeśli się jąkasz.

Na środku pomieszczenia kilku mężczyzn w kombinezonach i strojach roboczych siedzi wokół pokrytego suknem stołu do gry. Pod jedną ścianą znajduje się bar, a pod drugą plansza do gry w shuffleboard. W lokalu nie ma nikogo więcej poza wystraszonym barmanem, stojącym obok kraników z piwem.

Na środku stołu sterta żetonów i gotówki oraz rozłożone karty, uwięzione przez okrągłe ogrodzenie z butelek o długich szyjkach i popielniczek.

Danny Debil idzie od drzwi wejściowych do szafy grającej i ją wyłącza.

Toby Keith i Willie Nelson urywają w połowie wersu. Whisky dla moich ludzi…

Cisza. Barman dygocze. Kufel w jednej ręce, piwo wylewa mu się na palce. Danny patrzy na mnie i kiwa głową, dopiero teraz przypominając sobie, że ma nie robić hałasu.

Powstrzymuję chęć zdzielenia go po głowie. Zatrzaskuję zasuwę w drzwiach i podchodzę do stołu.

Na zewnątrz jest wczesne popołudnie, a ekran na banku za rogiem pokazuje trzydzieści trzy stopnie. W środku panuje kojący chłód, wąskie klimatyzowane pomieszczenie jest pełne dymu, oświetla je tylko kilka neonów z reklamami piwa.

– Włóżcie tutaj pieniądze. – Rzucam płócienną torbę na stertę kart. – Wszystkie.

Facet siedzący u szczytu stołu ma około siedemdziesiątki, spracowane dłonie i ogorzałą twarz, która wskazuje na to, że całe życie spędził na słońcu, zapewne harując na skalistej ziemi środkowego Teksasu.

– Chłopcze, popełniasz duży błąd. – Wypuszcza chmurę dymu nosem.

– Mniej gadania, więcej pieniędzy. – Strzelam w oprawione zdjęcie Johna Wayne’a, wiszące obok łba jelenia, któremu ktoś zarzucił na poroże zakurzony biustonosz.

A co tam; zakaz strzelania i tak został złamany, a mój drugi wspólnik się nie pojawił. Czas podkręcić tempo i znikać.

Pięcioro albo sześcioro ludzi siedzących przy stole wzdraga się i schyla. Staruszek o rachitycznych dłoniach nie porusza się, nawet nie mruga. Tylko się uśmiecha.

Danny kuśtyka do stołu, wlokąc za sobą stopę w specjalnym bucie, który miał mu pozwolić normalnie chodzić, ale najwyraźniej nie spełnia tego zadania. Chwyta plik banknotów i kopertę, która leży przed staruszkiem, po czym chowa je do torby.

Stary napina mięśnie; pozostali w ogóle się nie poruszają. Utrata takiej kasy musi boleć. Danny tego nie zauważa, ale ja tak, i stary o tym wie.

– Oddawajcie resztę – mówię. – Szybciej.

Pozostali gracze popychają pieniądze w stronę Danny’ego.

– Wiecie, czyja to gra? – pyta stary.

– Zamknij mo-mo-mordę. – Danny odzywa się głośniej niż to konieczne, po czym przystawia facetowi lufę do skroni. – Te-te-teraz to na-na-nasza gra.

– Denerwujesz się? – Stary unosi jedną brew. – Ludzie jąkają się, kiedy są zdenerwowani.

Danny’emu trzęsą się dłonie w rękawiczkach. Kiepsko radzi sobie ze stresem, co nie czyni z niego idealnego kandydata na wspólnika podczas napadu z bronią w ręku, nawet tak prostego. Jednak czasami trzeba się bawić z tym, kto akurat jest na podwórku, choćby jeździł do szkoły autobusem dla niepełnosprawnych i miał jedną nogę krótszą.

Stary wzrusza ramionami. Patrzy na mnie. Mam wrażenie, że jego oczy przebijają moją maskę.

Wolną ręką Danny zgarnia resztę pieniędzy do torby.

Dużo banknotów o wysokich nominałach, poważna gra. Stoper w mojej głowie mówi mi, że jesteśmy w środku od około piętnastu sekund. Jeszcze piętnaście i będziemy siedzieć w kradzionym pick-upie zaparkowanym przed frontowym wejściem.

Danny kuśtyka w stronę drzwi z torbą w dłoni.

– Niech nikt nie robi głupstw. – Cofam się, celując w ludzi przy stole. – To tylko pieniądze.

Danny stoi w progu, gdy nagle otwierają się tylne drzwi, które wcześniej zamknęliśmy.

Do środka raźno wkracza trzydziestokilkuletnia kobieta ubrana w krótką dżinsową spódniczkę i top z ramiączkami wiazanymi z tyłu na szyi. Spomiędzy ust zwisa jej papieros.

Wszyscy obracają się w jej stronę.

Kobieta patrzy na mnie i zaczyna przeraźliwie wrzeszczeć, jakby uchyliły się bramy piekła albo zakończono emisję Idola. Papieros spada na podłogę.

Kilku mężczyzn podrywa się od stołu. Barman sięga pod kontuar.

Stary reaguje najszybciej ze wszystkich. W jego dłoni pojawia się broń. Pomarańczowy błysk ognia. „BUM”. Pocisk trafia w ścianę trzydzieści centymetrów od mojej głowy.

Dwukrotnie naciskam spust, jednocześnie odwracając się w stronę drzwi. Nie staram się celować, tylko strzelam mniej więcej w kierunku stołu, mając nadzieję, że nikogo nie trafię, zwłaszcza kobiety, a jedynie sprawię, że stary przestanie strzelać.

Kolejny pocisk uderza w ścianę obok mojej twarzy. Za sobą słyszę krzyki. Może także bolesne stęknięcie.

Chwytam Danny’ego i wypycham go na zewnątrz. Zatrzaskuję za nami drzwi.

Lokal mieści się w bocznej uliczce w niewielkim miasteczku na wzgórzach Teksasu, pomiędzy sklepem z antykami, w którym zawsze jest przerwa na lunch, a opuszczonym sklepem z karmą dla zwierząt. Nie widzę żadnych samochodów ani ludzi. Na razie.

Zrywam maskę i mrugam pod wpływem słońca. Z tekturowego pudełka, które zostawiliśmy przed wejściem do baru, wyciągam zasilany baterią pistolet do gwoździ.

„Trzask-trzask-trzask”. Trzy gwoździe w drzwi i futrynę, niemal tak skuteczne jak zamek.

Danny też zdejmuje maskę. Pot kapie mu z nosa.

– Prze-prze-przepraszam.

– Wsiadaj do samochodu. – Jak najszybciej podchodzę do drzwi chevroleta zaparkowanego przy krawężniku.

W środku zapinamy pasy, wszystko zgodnie z przepisami. Jadę w kierunku Main Street, nie zbliżając się do limitu prędkości.

– Nie zapomnij o Chris. – Danny jak zwykle zaczyna marudzić. – Mu-mu-musimy się z nią spotkać w umówionym miejscu.

Chęć wyrwania Danny’emu Debilowi kępy rudych włosów wzbiera we mnie jak zbyt szybko zjedzona tygodniowa pizza z anchois. Sięgam w jego stronę. Danny się odsuwa. Mruczę coś pod nosem, po czym daję mu spokój i skupiam się na prowadzeniu.

Na razie wszystko idzie po naszej myśli. Wygląda na to, że w płóciennej torbie mamy wystarczająco dużo pieniędzy, żeby spłacić kilka długów oraz wysłać co nieco dzieciakowi i w ten sposób udobruchać tę zołzę, moją byłą żonę.

Powoli mija nas radiowóz jadący w przeciwnym kierunku. Szyba po stronie kierowcy jest opuszczona, a za kółkiem siedzi umundurowany facet, który wygląda jak Jabba Hutt, tylko nieco większy. Nie zwraca na nas uwagi.

Ja również na niego nie patrzę. Trzymam kierownicę z dłońmi na godzinie dziesiątej i drugiej. Przy następnym znaku stop skręcam w stronę umówionego miejsca spotkania, parkingu przed kościołem baptystów. Wkrótce zatrzymujemy się z opuszczonymi szybami obok kontenera na śmieci na tyłach świątyni. W powietrzu czuć smród smaru ze śmietnika oraz dymu z palonego węgla.

Trzydzieści nerwowych sekund zmienia się w wypełnioną paniką minutę, aż w końcu Chris wybiega zza rogu kościoła.

Ma na sobie dżinsową spódniczkę i top wiązany na szyi. To kobieta z baru, która miała być w środku przed nami i wysłać nam kilka SMS-ów z opisem sytuacji.

– Przepraszam za spóźnienie. – Wskakuje do auta, przepychając Danny’ego w moją stronę. – Upuściłam klucz do tylnych drzwi, a potem zadzwonił mój kurator sądowy. Postanowiłam wrzasnąć, żeby odwrócić uwagę wszystkich.

– Nie ma sprawy, Chrissie. – Danny uśmiecha się jak idiota. – Nic się nie stało.

Oddałby kawałek swojej krótszej nogi, żeby tylko Chris zobaczyła w nim kogoś więcej niż koślawego kuternogę. Oddałby całą nogę, gdyby się z nim przespała. Natomiast Chrissie, która zasłynęła sypianiem ze znanymi osobistościami oraz zaćpanymi muzykami, wolałaby pocałować z języczkiem pancernika, niż pozwolić, żeby Danny jej dotknął.

Ruszam spod kontenera, dziwiąc się głupocie moich pomocników.

– Tamten staruszek został ranny. – Chrissie zapala papierosa. – Jeden z twoich pocisków trafił go w brzuch.

„Nic się nie stało” płynnie zmienia się w „nic się nie udało”.

– Co-co-co zrobimy? – Danny spogląda na mnie. – Facet powiedział, że mają powiązania.

– Ktoś sponsorował rozgrywkę? – Chrissie pochyla się do przodu i wbija we mnie wzrok. – Myślałam, że to niezależna impreza.

Nie odpowiadam, starając się to wszystko przetrawić. Niewielu ludzi może kontrolować taką partię pokera i lepiej z nimi nie zadzierać. A jeden z nich wyjątkowo dba o swoje inwestycje: Sinclair, psychopatyczny Polak, który zazwyczaj zabiera się do rozwiązywania problemów za pomocą palnika, a potem przechodzi do bardziej drastycznych metod.

– Jezu. – Chrissie wyrzuca papierosa za okno. – Wydawało mi się, że ten gość wygląda znajomo. Już go kiedyś widziałam. W Waco.

Jadę dalej, ale potrafię się skupić tylko na tym, co powiedziała Chrissie. Mijamy granicę miasta, zmierzając na zachód wąską dwupasmową drogą, którą ludzie dojeżdżają z gospodarstw do marketu.

– Waco? – Danny zaczyna dygotać.

Tak się nazywa baza Sinclaira. Co oznacza, że właśnie go okradliśmy.

I postrzeliliśmy jego człowieka.

• • •

Houston należy do włoskiej mafii, z której ostali się prawie wyłącznie podstarzali mądrale rezydujący w Luizjanie. Dallas początkowo było niezależnym regionem kontrolowanym przez lokalnych bandziorów niewielkiego kalibru, ale w końcu trafiło pod skrzydła Rosjan, którzy rozpoczęli podbój kraju od Wschodniego Wybrzeża. Terenem granicznym, od Rio Grande po San Antonio, rządzą kartele.

Pozostaje środkowy Teksas, obszar wzgórz i trawiastych prerii pomiędzy Dallas a Alamo.

Serce Teksasu należy do potomków imigrantów ze wschodniej i środkowej Europy, którzy przybyli tutaj w połowie dziewiętnastego wieku. Czechów, Polaków, Słowaków oraz szkopów, którzy poza apetytem na piwo i kiełbasę przywieźli z ojczyzny słabość do dziwek, hazardu i gier liczbowych, współgrających z ich germańskim zamiłowaniem porządku. A także biegłość w lichwie, jakiej przez lata nauczyli się od żydów zamykanych w gettach.

My troje jesteśmy Czechami, pochodzącymi z niewielkiego miasteczka nad rzeką Brazos, słynącego z orkiestry dętej, fabryki kiełbasy oraz laboratorium, gdzie rodzina Chrissie od pokolenia produkuje amfetaminę. Dorastaliśmy razem i gdybyśmy zostali w szkole, dwadzieścia lat temu równocześnie zakończylibyśmy naukę.

Kiedyś pracowaliśmy dla Nemeceków, lokalnej rodziny, którą ostatnio przetrzebiło więzienie oraz nieleczony syfilis. Byłem ochroniarzem oraz transportowałem cotygodniowe dochody do zaprzyjaźnionego banku w Austin. Chrissie prowadziła klub ze striptizem oraz hotel z pokojami wynajmowanymi na godziny, położony obok drogi międzystanowej. Danny, głupi jak but, pomagał przy produkcji narkotyków, zazwyczaj kierując klientów do właściwej półki, jak hostessa w supermarkecie.

Ale to było kiedyś. Teraz jesteśmy wystraszeni i daleko od domu. Jedziemy wąską drogą przez zachodnie rubieże środkowego Teksasu, które uważaliśmy za wolny teren. Na krajobraz składają się głównie skalne wychodnie, porośnięte cedrami, skaliste wzgórza sterczące z jałowych pastwisk oraz domy z drewna i kamienia, wyblakłe pod wpływem pogody.

Chrissie uderza obiema dłońmi w deskę rozdzielczą. Jest wściekła.

– Sinclair. I co teraz zrobimy?

Dzwoni moja komórka. Na ekranie wyświetla się numer prawniczki z Dallas, wściekłej łasicy, którą zatrudniła moja była, żeby wyciągnąć ode mnie alimenty. Wyłączam dzwonek.

– Nie mamy pewności, że to była jego gra. – Skręcam w żwirową drogę, prowadzącą do zagajnika wiecznie zielonych skarłowaciałych dębów, targanych wiatrem. – Bądźmy dobrej myśli.

Pick-up trzęsie się na koleinach wyrzeźbionych deszczem w wapiennej nawierzchni.

– Nie martw się, Chrissie. Ja-ja-ja się tobą zaopiekuję. – Danny podskakuje i przywiera do jej ramienia, a potem do piersi. Nie odsuwa się.

– Próbujesz mnie obmacywać, zboku? – Chrissie uderza go łokciem w żebra.

Danny krzyczy z bólu i odskakuje.

Po drugiej stronie dębowego zagajnika, u stóp niewielkiego wzgórza, znajduje się polana. Na jej środku stoi szeroka przyczepa mieszkalna z gnijącą drewnianą werandą. Boczne ściany z wyblakłej blachy kiedyś były białe. Połowa okien jest wybita albo zasłonięta zniszczonymi deskami.

– Ładne miejsce. – Parkuję obok zardzewiałego piecyka.

– Chciałeś się gdzieś zaszyć. – Chrissie otwiera drzwi auta. – Następnym razem zarezerwuję nam apartament w Motel Six. Wchodzimy po rozsypujących się stopniach do środka przyczepy.

Miękki pomarańczowy dywan, który śmierdzi jak kocie szczyny. Kilkuczęściowa fioletowa skórzana sofa. Płytki w kolorze awokado we wnęce kuchennej. Przez tylne okno widzę szopę i wąską ścieżkę, okrążającą wzgórze.

Siadam na sofie i wysypuję zawartość płóciennej torby na niski stolik na kółkach.

Sterta gotówki oraz trochę żetonów i skrawków papieru. No i koperta.

Danny zgłasza się do liczenia.

– Bez obrazy, głupku, ale dwa plus dwa to nie jest „trochę więcej niż dwa”. – Chrissie przewraca oczami.

Danny robi taką minę, jakby kopnęła go w jaja.

– Lepiej stań na straży – mówię, wskazując drzwi.

– Umiem rachować. – Danny wypina pierś. – Nie je-je-jestem głupi.

– To policz, jak długo wytrzymasz, kiedy Sinclair zacznie ci przypiekać palce. – Rzucam w niego garścią żetonów. – Wyłaź.

Mruczy coś pod nosem, ale kuśtyka na zewnątrz.

Segreguję i liczę pieniądze. Dwudziestki i pięćdziesiątki oraz kilka dziesiątek. I mnóstwo setek. Otwieram grubą kopertę, która leżała przed starym, i wysypuję z niej liczne studolarówki. Chrissie oblizuje wargi i zaciąga się papierosem.

– Jasna cholera. – Z trudem przełykam ślinę, gdy kończę liczyć. – Ponad sześćdziesiąt patyków.

– I jeszcze to. – Chrissie podnosi kluczyk, który wygląda jak te używane w przechowalniach na dworcu autobusowym.

Kluczyk był w kopercie.

– Jak myślisz, co on otwiera? – Chrissie zaciska usta.

– Nie mam pojęcia. – Spodziewałem się, że zgarniemy około pięciu tysięcy.

Chrissie upuszcza kluczyk na stertę banknotów. Zabiera kopertę, skrawki papieru i żetony do kuchni i wrzuca je do kosza. Wraca z dwiema butelkami piwa Bud Light.

– Nie możemy tutaj zostać. – Biorę od niej piwo. – To dużo pieniędzy. Będą ich szukać.

– To chata mojego kuzyna. – Chrissie pociąga łyk. – Sinclair nigdy nas tu nie znajdzie.

– Jedźmy na zachód. – Sprawdzam magazynek w pistolecie, żałując, że nie zabrałem więcej amunicji.

– Byłeś tam kiedyś?

Nie odpowiadam. Ani Chrissie, ani Danny nigdy nie wyjechali z Teksasu. Ja dotarłem najdalej. Dwa razy widziałem ocean w Galveston, raz byłem w Nowym Orleanie.

– Już jesteśmy na pustkowiu i zobacz, co się nam przytrafiło – mówi Chrissie.

Moglibyśmy ruszyć w stronę Kalifornii, ale dokąd? I co zrobimy później?

– Nie znajdą nas – rzucam bardziej do siebie niż do niej. Chrissie kręci głową i popija piwo.

– Zadzwonię do kuratora sądowego i spytam, czy może mnie wciągnąć do Programu Ochrony Świadków.

Idę w głąb przyczepy. W wąskiej łazience czuję wibrowanie komórki i dostaję SMS. Numer wskazuje na okolice Waco.

„Przekaż kopertę i swoich partnerów. Resztę możesz zatrzymać. Sinclair”.

Szybko mu poszło. Kto by pomyślał, że tak łatwo będzie namierzyć jąkającego się kulasa i jego wspólników?

Spuszczam wodę i wracam do głównego pomieszczenia.

Chrissie wciąż siedzi na sofie. Trzyma telefon ostrożnie, jakby był gorący, i z zaszokowaną miną patrzy na drzwi wejściowe.

Danny stoi w progu z komórką w jednej dłoni i pistoletem w drugiej.

– Sia-sia-siadaj obok niej. – Celuje we mnie.

– Spokojnie, partnerze. – Podnoszę ręce. – Bądźmy rozsądni.

– Pie-pie-pieniądze są moje. – Macha w moją stronę telefonem. – A Sinclair dostanie was dwoje.

• • •

Kiedy miałem około dwunastu lat, ojciec poprosił mnie – tuż przed tym, jak poszedł kupić tytoń i już nie wrócił – żebym opiekował się Dannym Debilem.

– Ktoś tak głupi będzie potrzebował pomocy. – Tata pacnął mnie w głowę i wyszedł.

Z perspektywy czasu mam wrażenie, że nie do końca zrozumiałem, o co mu chodziło, ponieważ kilka dni później razem z kumplami przewróciliśmy przewoźną ubikację, w której Danny akurat robił kupę. Wtedy wydawało nam się, że to dobry pomysł.

Danny już nie sprawia wrażenia głupiego i zagubionego. Jest wściekły. Mam nadzieję, że zapomniał o wybryku z kibelkiem.

– Do kuchni. – Wymachuje pistoletem. – Oboje.

– Kazałeś mi usiąść. – Wskazuję sofę.

Chrissie przytakuje. Jest blada jak ściana.

Danny, który nosi swoje niefortunne przezwisko od szkoły podstawowej, krzywi się.

Chrissie i ja się nie poruszamy. Pot występuje mi na czoło.

Grymas Danny’ego zmienia się w coś innego, w mroczną plamę, która kryje się w głębi duszy, w lodowatej i kruchej rozpadlinie, gdzie kipi trzydzieści lat obelg i spuszczania manta na podwórku.

Usta mu drgają, oczy ciemnieją. Mocniej zaciska dłoń na pistolecie, knykcie bieleją, lufa drga.

– Dostałem tę samą wiadomość od Sinclaira. – Unoszę telefon. – Zabrał się za nas.

Danny mruży oczy i poprawia palec na spuście.

– Och, daj spokój, Danny. Nie zabijaj nas! – woła Chrissie spanikowanym głosem, podnosząc ręce. – Jesteśmy twoimi przyjaciółmi.

– Przy-przy-przyjaciółmi? – Kuśtyka w głąb pomieszczenia. – Traktujecie mnie jak śmie-śmie-śmiecia.

Żadne z nas nie odpowiada.

– Ile? – Wskazuje pieniądze.

– Dużo. – Zbliżam się o krok. – Wystarczy, żebyśmy zniknęli z tej części świata.

Danny zatrzymuje się przy stole.

– Gdzie koperta?

– W śmietniku. – Chrissie wskazuje palcem kuchnię, wyraźnie ignorując klucz, który leży obok jej paczki caprisów, kilka centymetrów od sterty gotówki.

Danny odwraca się w tamtą stronę, ale się waha. Na jego twarzy maluje się niezdecydowanie.

– Połóż spluwę na stole. – Pokazuje pistolet przy moim pasku. – Potem przynieś kopertę.

– On nikogo nie puści wolno – odpowiadam. – Tylko nastawia nas przeciwko sobie.

– Nieprawda. – Danny kręci głową. – Da mi robotę, pełnoetatową pracę w jednym ze swoich burdeli.

Sinclair nie jest głupi. Zaproponował Danny’emu dwie rzeczy, na których najbardziej mu zależy: stałe zatrudnienie oraz kobiety, które będą musiały zwracać na niego uwagę.

Wciąż trzymam w dłoni telefon, który ponownie wibruje. Ten sam numer z Waco: „Za późno, frajerze”.

– On cię okłamuje. – Chrissie wstaje.

– Zamknij się. – Danny czerwienieje na twarzy, tak że przypomina cętkowany zgniły pomidor. – Zamknij mordę!

Jego telefon brzęczy, gdy przychodzi SMS. Danny zerka na ekran i blednie.

Rzucam się przez niewielki pokój i chwytam jego broń. Oddaje ją bez walki.

Chrissie podbiega do drzwi i je zatrzaskuje. Dzwoni jej telefon.

– To mój kuzyn – mówi, zerkając na ekran.

Danny wpatruje się we mnie z obojętnym wyrazem twarzy. Mam wrażenie, że zmalał, zapadł się w sobie.

– Po co dzwonisz? – rzuca do telefonu Chrissie i wygląda przez jedyne pozostałe okno, odchylając bawełnianą zasłonkę. – Mówiłam ci, że wyjedziemy za dwa dni.

W pomieszczeniu zapada cisza, w której słychać tylko niski warkot astmatycznej klimatyzacji.

– Co mu powiedziałeś? – Chrissie puszcza zasłonkę i patrzy na mnie. – Oczywiście, że wiem, co można zrobić palnikiem.

– Przeciera oczy. – Ile mamy czasu?

Wrzucam pieniądze do torby. Chwytam kluczyk do schowka. Chrissie się rozłącza.

– Sinclair wie, gdzie jesteśmy.

Danny zaczyna panicznie dyszeć.

– Co robimy? – Chrissie zapala papierosa, zaciąga się, po czym gasi go w popielniczce.

– Jemu nie chodzi o pieniądze. Tak wynika z SMS-ów. – Patrzę na nią. – Chce dostać kopertę.

– Kluczyk. – Kiwa głową i wskazuje przedmiot w mojej dłoni. – Był w kopercie.

Na zewnątrz rozlega się trzask drzwi samochodu.

– Oddajmy mu kluczyk – mówię, wyglądając przez okno. Sinclair Wachowski stoi z założonymi rękami przed nowym modelem chevroleta z napędem na obie osie. Ma na sobie wyblakłe ogrodniczki i koszulkę bez rękawów. Jest potężnym mężczyzną, jeśli tak można nazwać chorobliwą otyłość. Gdyby go oprawić jak jelenia, uzyskałoby się ze sto czterdzieści kilogramów mięsa.

– Zostań tutaj. – Wręczam Chrissie pistolet Danny’ego, zostawiam pieniądze na stole. – Osłaniaj nas.

Z jednej strony samochodu stoi młodszy, sprawniejszy mężczyzna o zbliżonej tuszy, ale wyższy. Trzyma broń. Ma czerwonawą skórę i jest łysy. Wygląda jak kawał wołowiny, napinającej cienki bezrękawnik.

– Co-co-co mam robić? – pyta Danny.

– Pójdziesz ze mną. – Pcham go w stronę drzwi. – W kupie raźniej.

Na zewnątrz mrużę oczy pod wpływem blasku. Mam kluczyk w kieszeni i broń w ręku.

Sinclair patrzy spod przymkniętych powiek, jak schodzimy po rozchwianych stopniach. Nie porusza się, nie licząc szczęki żującej kawałek tytoniu.

Na masce chevroleta leży palnik.

– Nie wiedziałem, że to twoja gra. – Zatrzymuję się w odległości około metra.

Danny chowa się za mną i cicho jęczy.

– Ty przemądrzały czeski śmieciu. – Sinclair wypluwa na piasek strumień brązowego soku. – Twój stary też myślał, że jest kimś wyjątkowym.

Przeciąga samogłoski jak wieśniak znad Brazos.

– Nie ukradłbym tych pieniędzy, gdybym wiedział, że należą do ciebie. – Rękę z bronią trzymam opuszczoną.

– Dawaj go – wyciąga tłustą dłoń – i pieniądze też. – Uśmiecha się. – Chyba nie myślałeś, że naprawdę pozwolę ci zatrzymać całą gotówkę, co?

Rzucam mu kluczyk, starając się stłumić gniew. Myślę o prawniku z Dallas, o swojej wrednej byłej żonie. O synu, którego więcej nie zobaczę.

– Co to jest, do diabła? – Unosi kluczyk.

Nie odpowiadam. Pomimo upału mam dreszcze.

– Hej, Danny Debilu. – Sinclair zerka ponad moim ramieniem. – Co ty kombinujesz?

Danny jęczy, lecz nie odpowiada. Opiera się o mnie, jakby miał zemdleć.

– Przecież o to ci chodziło – mówię. – O kluczyk.

– Jesteś równie głupi jak Danny. – Sinclair kręci głową. – Nie potrzebuję żadnego przeklętego kluczyka.

Mrugam, rozważając wszystkie możliwości, ale adrenalina krążąca w moim ciele zmienia mózg w papkę.

Danny rozwiązuje zagadkę, po raz pierwszy w życiu.

– Chcesz kopertę – odpowiada. – Tak napisałeś w SMS-ie. – Przez chwilę milczy. – Jest w środku.

– Lepiej dla was, żeby tak było. – Sinclair bierze palnik i wskazuje przyczepę. – Chodźmy.

• • •

Koperty nie ma w środku.

Podobnie jak Chrissie oraz pieniędzy.

Drzwi z drugiej strony, do tej pory zamknięte, stoją otworem, a graciarnia jest pusta.

Sinclair bierze mój pistolet i obserwuje nas, podczas gdy jego ochroniarz, bryła mięsa, która wcześniej stała obok samochodu, przeszukuje przyczepę. Po kilku minutach wraca do nas i kręci potężną głową.

– Słucham. – Sinclair uruchamia palnik i pojawia się niebieski język ognia.

– Chrissie. – Oblizuję usta. – Ona z nami była. Zabrała gotówkę i kopertę.

– Zabawne. – Sinclair zwiększa płomień. – A jak myślicie, kto mi pomógł was znaleźć?

– Chrissie? – Danny na mnie patrzy. – O-o-ona nas wystawiła?

Kiwam głową, czując, jak żołądek zaciska mi się ze strachu, zupełnie jakbym miał tam kawał ołowiu.

Załatwiła nas na cacy. Spóźniła się i zaczęła wrzeszczeć, tak by nikt nie powiązał jej z napadem. Zorganizowała dla nas kryjówkę i samochód, którym podobno mieliśmy uciec. Powiedziała, że to klucz jest ważny, a nie koperta.

– Gdzie ona jest? – Sinclair podchodzi z moim pistoletem w jednej dłoni i palnikiem w drugiej.

– Nie wiem. – Kręcę głową. – Naprawdę nie mam pojęcia.

– Szkoda. – Macha palnikiem. – Bo ja bardzo potrzebuję tej koperty.

Nie odpowiadam. Mogę tylko wpatrywać się w błękitny płomień. Ogień pochłania moją świadomość, tak że niemal nie reaguję, kiedy Sinclair rzuca mi moją spluwę.

Łapię ja i spoglądam na Sinclaira i jego ochroniarza.

Bryła mięsa trzyma pistolet przy boku, ale już we mnie nie celuje.

– Odzyskasz tę kopertę – mówi Sinclair.

Powoli kiwam głową.

– Jeśli tego nie zrobisz – unosi palnik – zacznę od palców u nóg i będę się przesuwał w górę.

Zerkam na swój pistolet, bojąc się, że to jakaś sztuczka. Magazynek jest na miejscu, pocisk w komorze.

Wtedy do mnie dociera. Sinclair wie, że niczego nie zrobię. Jestem tylko biednym głupim czeskim śmieciem, któremu rzucono koło ratunkowe, niewielką szansę odkupienia. Jego potęga i wpływy w moim świecie są nieograniczone.

Zaczynam się trząść i pocić.

Uśmiecha się do mnie, jakbym był trzynogim psem, a na jego obliczu malują się pewność siebie i poczucie władzy, jakie towarzyszą nam, gdy mamy do czynienia z niższymi formami życia.

Zaciskam palce na broni i zastanawiam się, czy jej nie podnieść.

– To tak nie działa. – Sinclair kręci głową. – Mogłeś mnie wielokrotnie załatwić przez lata, ale tego nie zrobiłeś. Myślisz, że nagle wyrosną ci jaja?

Opuszczam spluwę.

– Na wypadek gdybyś nie załapał, o czym mówię, zademonstruję na Dannym Debilu.

Danny wzdycha i rzuca się w stronę drzwi.

Bryła mięsa chwyta go jedną dłonią i rozprostowuje jego chudą rękę, jednocześnie celując we mnie z pistoletu. Danny wrzeszczy i próbuje się wyrwać.

– I tak nikt nie będzie za nim tęsknił. – Sinclair idzie w stronę mojego kolegi z palnikiem w gotowości. Zatrzymuje się i spogląda na mnie. – Masz coś przeciwko temu?

Waham się, a oddech więźnie mi w gardle. Potem kręcę głową i czekam, aż rozpęta się piekło.

Dwa tygodnie później

Ciemność jest wszechogarniająca, nawet w jasnym blasku dnia. Nieustająca noc, która panuje w samym środku mojego umysłu, nigdy się nie kończy. Dręczy mnie zmęczenie, którego nie uleczy sen ani nawet śmierć.

Ale mam cel, i to jest najważniejsze, jak mi kiedyś mówił terapeuta w poprawczaku i jak później przeczytałem w pewnym poradniku. Terapeuta powiedział: „Cel to dobry sposób na to, żeby uwolnić się od niskich oczekiwań, jakie mają wobec ciebie ludzie”.

Cel, do którego zmierzam, to Chrissie, i wkrótce ją dopadnę jak pchły kundla ze schroniska.

Stoję przed ostatnim pokojem w motelu oddalonym o jedną przecznicę od plaży w Port Aransas, na północnym skraju wyspy Padre. Łuszcząca się farba, zardzewiałe ramy okienne, dwa stare samochody i piasek na parkingu. Migoczący neon z napisem „Wolne pokoje”.

Jest początek listopada i w motelu wynajęto tylko jeden pokój. Miasteczko świeci pustkami, większość sklepów i lokali zamknięto kilka miesięcy wcześniej, gdy skończył się sezon.

Ściskam strzelbę i kopniakiem otwieram drzwi.

Światło słoneczne wlewa się do mrocznego pokoju, w którym cuchnie papierosami, przypalonym metalem i potem.

Chrissie wrzeszczy i nakrywa się kołdrą aż po szyję.

Czterdziestokilkuletni mężczyzna z tygodniowym zarostem siedzi na wyściełanym fotelu przy biurku. Jest nieprzytomny, ma bezwładnie otwarte usta, źrenice uciekły do góry. Wygięta i poczerniała łyżka leży na blacie obok zapalniczki i strzykawki.

– Gdzie moje pieniądze? – Przechodzę przez pokój i uderzam lufą strzelby w kołdrę, celując w kolano.

Chrissie krzyczy, po czym coś niezrozumiale bełkocze.

Pozwolę jej się wypłakać.

Facet na krześle się nie porusza, wygląda, jakby nie oddychał. Jest chudy, ma zapadnięte policzki. Patykowate ręce pokryte śladami po nakłuciach sterczą z rękawów koszulki San Antonio Spurs.

– Proszę, nie rób mi krzywdy, proszę, proszę. – Chrissie dygocze, mimo że w pokoju jest ciepło.

– Pieniądze – powtarzam. – I koperta.

Zaczyna jeszcze mocniej płakać i kręci głową.

Unoszę lufę strzelby.

Zasłania się dłonią.

– N-n-nie. Błagam.

Nieruchomieję.

Naga stacza się z łóżka. Owija się brudnym prześcieradłem, wstaje i podchodzi do toaletki, kulejąc po moim ciosie.

– Niczego nie próbuj. – Przykładam broń do ramienia, celując w jej tułów.

Kręci głową. Łzy spływają jej po twarzy. Wyciąga kopertę z worka marynarskiego leżącego na toaletce, po czym podchodzi do mnie i mi ją wręcza. Koperta jest pusta.

– Gdzie pieniądze?

– Jakie pieniądze? – Ociera łzy i pociąga nosem. – Rozejrzyj się.

Obok wygiętej łyżki i strzykawki leży portfel. Otwieram go. Żadnej gotówki. Na dokumencie czytam: „Joel MacIntosh, kurator sądowy”.

– Obiecał mi, że wyjedziemy z Teksasu. Chcieliśmy zacząć nowe życie w Kalifornii.

– Co się stało z kasą? – Jestem na siebie wściekły o to pytanie zaraz po tym, jak je zadaję.

– A jak ci się wydaje? – Wskazuje łyżkę. – Wszystko sobie wstrzyknął albo przegrał na wyścigach psów. Cholera, rozwiała się jak dym na wietrze.

Czytam napisy na kopercie: nazwę banku w Atlancie, numer telefonu, jakieś inne tajemnicze znaki. Informacje, które tak wiele znaczą dla Sinclaira.

– Proszę, nie rób mi krzywdy. Chcę tylko wrócić do domu. Celuję jej w brzuch, a gniew czarniejszy od ciemności wypełnia mi umysł i wycieka przez skórę.

– Jezu, błagam, nie. – Dygocze. Prześcieradło zsuwa się, a ona nawet nie próbuje się zakryć.

– Znamy się od dzieciństwa. – Poprawiam palec na spuście. – A ty tak mnie załatwiłaś?

– Chciałam uciec. – Krzyżuje ręce, zasłaniając piersi. – Chciałam pojechać w jakieś nowe miejsce.

– Przynajmniej udało ci się zobaczyć ocean. – Zamykam jedno oko i celuję jej w twarz.

– Mogłabym się wykupić tą kopertą, prawda? To wszystko, co mam. Proszę, powiedz, że to prawda.

Nagle mój gniew znika jak zgaszone światło.

– Przykro mi z powodu Danny’ego – mówi Chrissie. – Sinclair powiedział, że musiał dać innym przykład, żeby się nie buntowali.

– Nie zasługujesz na to, żeby wypowiadać imię Danny’ego. – Wieszam sobie strzelbę na ramieniu i biorę zapalniczkę.

– Ty i ja – mówi Chrissie. – Moglibyśmy sprzedać kopertę Sinclairowi. Zacząć od nowa.

Uśmiecham się, bo już podjąłem decyzję. Pstrykam zapalniczką i przytykam płomień do koperty.

– Nieeee! – Chrissie skacze w stronę ognia.

Odrzucam ją kopniakiem i unoszę kopertę wysoko nad głowę, czekając, aż płomień dotrze do moich palców, trawiąc drogocenny papier.

– Do zobaczenia, Chrissie. – Upuszczam popiół na brudną wykładzinę.

Dwie przecznice dalej czeka samochód, który zaparkowałem przy falochronie. Wychodzę z motelu i udaję się w tamtą stronę, a nieustępliwy mrok w moim umyśle lekko łagodnieje.

Ocean jest zimny i szary, na południowym horyzoncie widać nadchodzący sztorm. Na plaży nie ma nikogo poza dwoma wędkarzami i staruszkiem z wykrywaczem metalu. Powietrze pachnie morską wodą. Na niebie pokrzykują mewy.

Danny Debil siedzi na masce samochodu i obserwuje tankowiec płynący w oddali. Siadam obok.

– Znalazłeś ją? – pyta.

Kiwam głową.

– Co teraz?

– Nie wiem. – Wzdycham. – Może powinniśmy pojechać do Kalifornii.

Powiadają, że do każdego w końcu uśmiechnie się szczęście, więc może i taki przemądrzały czeski śmieć może uwolnić się od brzemienia zbyt niskich oczekiwań.

Oczywiście Sinclair nie żyje. Każdej nocy we śnie widzę zaskoczenie, które odmalowało się na jego twarzy, kiedy zastrzeliłem jego i bryłę mięsa, tuż przed tym, zanim zaczęli przypalać Danny’ego.

– Tak, to dobry pomysł. – Danny się uśmiecha. Ześlizguje się z maski i wsiada do samochodu.

Po raz ostatni patrzę na teksańskie wybrzeże, po czym idę w jego ślady.

Po godzinie docieramy skrótem do autostrady.

Ignoruję drogę prowadzącą na zachód i skręcam w stronę naszego miejsca na tym świecie, małego zakątka środkowego Teksasu, gdzie obaj się urodziliśmy i obaj umrzemy. Danny nic nie mówi. Ja też milczę.

Richard Lange

Dzieciobójca

Ze „Slake’a”

Obraz Lalki strzelającego do dziecka znów pojawia się w mojej głowie jak rozbłysk zapałki w mroku, tym razem gdy wycieram stoliki po szpitalnym śniadaniu.

Julio staje za mną z naczyniem pełnym jajecznicy, a ja się wzdragam, jakby był jakimś potworem.

– Que pasa? – pyta, przeciskając się obok mnie, żeby włożyć naczynie do odpowiedniej przegródki.

– Nic, guapo. Po prostu mnie zaskoczyłeś.

Wracałam z parku i wszystko widziałam. Ktoś wrzasnął coś głupiego z przejeżdżającego samochodu, a Lalka wyciągnął broń i strzelił. Pocisk minął samochód i trafił dwuletniego Antonia bawiącego się na schodach przed blokiem, w którym mieszkał z rodzicami. Lalka rzucił broń jednemu ze swoich ziomków, Polikowi, po czym uciekł. Zastrzelił dziecko, a teraz zobaczycie, że mu się upiecze.

Pani doktor Wu podsuwa tacę i prosi o naleśniki. Patrzy na mnie dziwnym wzrokiem przez grube szkła. Ostatnio mam wrażenie, że każdy widzi, o czym myślę. Serce tłucze mi się w piersi, a moja dłoń jest zimna, gdy unoszę ją do czoła.

– Jak się miewa twoja rodzina, Blanco? – pyta doktor Wu.

– Dobrze, pani doktor – odpowiadam. Prostuję się i ocieram twarz ręcznikiem, po czym posyłam jej szeroki uśmiech.

– Angela w czerwcu skończyła Northridge i pracuje w firmie ubezpieczeniowej, Manuel nadal handluje samochodami, a Lorena chwilowo mieszka u mnie z córką Brianną. Wszyscy mamy się dobrze.

– Na pewno się cieszysz, że masz dzieci blisko siebie.

– Oczywiście.

Wracam do kuchni. Jest tam tak gorąco, że zaczynam się pocić, kiedy tylko zamykają się za mną drzwi. Josefina znów flirtuje z kucharzami. Spędza tutaj połowę swojej zmiany, zamiast pracować za ladą. Dopiero co przyjechała z Gwatemali i prawie nie mówi po angielsku, ale bardziej niż moje córki przypomina mnie w młodości. To dzięki staroświeckim żartom, które opowiada, i temu, jak się rumieni, kiedy rozmawiają z nią lekarze albo ochroniarze.

– Josefino, Maple cię szuka. Andale, jeśli nie chcesz mieć kłopotów.

– Gracias, señora – odpowiada, po czym chwyta tacę z plackami ziemniaczanymi i wychodzi do stołówki.

– Que buena percha – odzywa się jeden z kucharzy, patrząc w ślad za Josefiną.

– Hej, payaso – mówię. – To tak się wyrażasz o kobietach?

– Lo siento, Mama.

Wielu chłopców, którzy tutaj pracują, mówi do mnie Mama. Są daleko od domu, a ja robię, co mogę, żeby nauczyć ich, jak żyć w tym kraju, i okazać im trochę serca.

• • •

O dwunastej wychodzę i idę na przystanek autobusowy razem z Irmą, Filipinką, z którą znamy się od zawsze. Kiedyś ja i Manuel senior pojechaliśmy z nią i jej mężem do Las Vegas, a po śmierci Manuela przez kilka dni ze mną mieszkała, gotując i sprzątając po gościach. Teraz jej Ray też nie najlepiej się czuje. Cukrzyca.

– Ale upał – narzeka, wachlując się gazetą.

– Ma tak być jeszcze przez tydzień.

– Człowiekowi nic się nie chce.

Razem kryjemy się w cieniu jej parasolki. Pod wiatą przystanku jest ławka, ale leży na niej wariat ubrany w łachmany i bełkocze bzdury.

– Zastanawiają się, czy nie amputować Rayowi nogi – mówi Irma.

– Ojej, kochanie.

– Pewnie w przyszłym miesiącu.

– Będę się za was modliła.

Lubię Raya. Wielu mężczyzn nie znosi tańczyć, ale on co roku na szpitalnym przyjęciu bożonarodzeniowym przynajmniej raz zaprasza mnie na parkiet. „Masz ochotę na rock’n’rolla?” – pyta.

Szczypią mnie oczy od tych wszystkich świństw w powietrzu. Zmęczony gołąb ląduje na ziemi i dziobie maź w rynsztoku. Po chwili dołącza do niego kolejny, a następnie trzy albo cztery mniejsze ptaki. Podjeżdżający autobus prawie je uderza. Irma i ja siadamy z przodu. Kierowca ma wiatraczek, który na nas dmucha.

– Słyszałam o tym dziecku, które wczoraj zginęło niedaleko twojego domu – odzywa się Irma.

Patrzę na reklamę nowego modelu mopa, wyświetlaną na ekranie w autobusie, zastanawiając się, co odpowiedzieć. Chcę podzielić się z Irmą tym, co widziałam, strachem i smutkiem, które nie dają mi spokoju, lecz nie mogę. Muszę to zachować dla siebie.

– Straszne, prawda? – odpowiadam.

– Jeszcze nie złapali sprawcy? – pyta Irma.

Kręcę głową. Nie.

Nie tylko ja wiem, że to był Lalka, ale wszyscy się boją, ponieważ Lalka należy do gangu z Temple Street, a jeśli się ich wkurzy, to spalą ci dom, ukradną samochód albo napadną w drodze do sklepu. Jeśli chodzi o gangi, to każdy stara się dbać o swoich.

To, że nikt nie powiedział prawdy, jest niewybaczalne, ale mam nadzieję – chyba każdy ją ma – że jeśli Bóg rzeczywiście wszystko widzi, to nas zrozumie i okaże miłosierdzie.

Wracając do domu z przystanku, mijam miejsce, w którym zastrzelono małego Antonia. Ekipa wiadomości filmuje świeczki, kwiaty i maskotki leżące na schodach przed budynkiem. Jest także plakat ze zdjęciem chłopca i podpisem „Śpij słodko, aniołku”. Kiedy przechodzę, ładna dziewczyna z mikrofonem mówi coś o pogrążonych w bólu rodzicach, lecz nie wygląda tak, jakby kiedykolwiek w życiu się smuciła.

• • •

To była ładna okolica, kiedy się wprowadziliśmy. Pół na pół mieszkania i domy, głównie rodziny z dziećmi. Po drugiej stronie ulicy mieszkał hydraulik, dalej strażak, dwoje nauczycieli. Były też gangi, ale wtedy składały się z młodych łobuziaków, których nikt się nie bał. Jeden z nich kiedyś ukradł Manuelowi juniorowi rower, a wtedy rodzice złodzieja zmusili go do oddania łupu i koszenia naszego trawnika przez całe lato.

Jednak później porządni ludzie zaczęli kupować nowsze, większe domy na przedmieściach, a kontrolę nad dzielnicą przejęli gangsterzy, złodzieje i ćpuny. Nocami słychać było strzały, a nad naszymi głowami krążyły policyjne śmigłowce z włączonymi szperaczami. Wszędzie było pełno graffiti, nawet na pniach drzew.

Manuel przed śmiercią myślał o tym, żebyśmy przenieśli się w spokojniejsze miejsce, a Manuel junior ciągle próbuje mnie nakłonić do przeprowadzki do Lancasteru, gdzie mieszka z Triną i dzieciakami. Martwi się, że jestem tutaj sama. Nie zamierzam wyjeżdżać.

Oto moje gniazdko. Trzy pokoje, dwie łazienki, ładne duże podwórko. Wygląda zwyczajnie, ale tutaj są wszystkie moje wspomnienia. Sami dobudowaliśmy jadalnię i patio, położyliśmy płytki, zasadziliśmy drzewka owocowe i patrzyliśmy, jak rosną. Czasami, kiedy stoję w kuchni, czas cofa się o dwadzieścia pięć lat i przypominam sobie pocałunki swoich dzieci oraz dotyk męża. Nie, nie wyjadę. „Jak umrę, pochowajcie mnie na podwórku” – powtarzam Manuelowi juniorowi.

Kiedy wchodzę, Brianna ogląda telewizję, leżąc na kanapie, przy dwóch włączonych wentylatorach i otwartych oknach. Właśnie tak spędza całe dnie, odkąd zaczęły się wakacje. Prawie nic na sobie nie ma. Skąpe szorty i koszulkę bez rękawów, przez którą widać jej cycki. Ma czternaście lat i po każdym słowie babci przewraca oczami oraz chichocze. Nagle stałam się głupia w jej oczach.

– Musisz zainstalować klimatyzację – marudzi. – Umieram.

– Nie jest tak źle – odpowiadam. – Zrobię lemoniadę. Idę do kuchni.

– Gdzie twoja mama? – pytam.

– Na zakupach. – Briann nie odrywa wzroku od ekranu. Ogląda jakiś program z muzyką i tańcem.

– Naprawdę? Jak robi zakupy bez pieniędzy?

– Może ją o to zapytaj? – rzuca opryskliwie Brianna. Mieszkają u mnie, odkąd mąż Loreny, Charlie, zostawił ją przed kilkoma miesiącami. Lorena ma oszczędzać i szukać pracy, tymczasem baluje z przyjaciółkami ze szkoły średniej – w większości także rozwiedzionymi – i bawi się komputerem, wysyłając wiadomości do mężczyzn, których nie zna.

Rzucam torebkę na kuchenny stół i biorę dietetyczną colę z lodówki. Tylne drzwi są szeroko otwarte. To zwraca moją uwagę, ponieważ od czasu ostatniego włamania zawsze je zamykam.

– Dlaczego drzwi są otwarte?! – wołam.

Brianna przez chwilę milczy.

– Bo jest gorąco – odpowiada w końcu.

Na schodku leży dymiący papieros. A tam na trawie? Puszka po budweiserze, w której wciąż chlupocze trochę piwa. Ktoś tutaj nabroił.

Niosę papierosa i piwo do salonu. Lorena prosiła, żebym nie krzyczała na Briannę, więc zachowuję spokój.

– Twój chłopak coś zostawił.

Brianna robi taką minę, jakbym zwariowała.

– O czym ty mówisz?

Potrząsam puszką.

– Nie wolno ci nikogo zapraszać, kiedy nie ma mnie albo twojej mamy.

– Nikogo tu nie było.

– To twoje śmieci? Palisz? Pijesz?

Brianna nie odpowiada.

– Ledwie zdążył uciec, co? Usłyszeliście, że idę, więc prysnął.

– Daj mi spokój. – Brianna chowa twarz w poduszce.

– Nie obchodzi mnie, ile masz lat, jutro dzwonię po opiekunkę. – Nie mogę pozwolić, żeby nie szanowała mnie w moim własnym domu.

– Proszę! – wrzeszczy Brianna. – Ale się już zamknij!

Nie potrafię się powstrzymać i także reaguję krzykiem.

– Idź do swojego pokoju! Nie chcę cię widzieć, dopóki nie nauczysz się grzecznie do mnie odzywać.

Brianna biegnie do sypialni, którą dzieli z mamą. Zatrzaskuje za sobą drzwi. Nagle w domu zapada cisza, mimo włączonego telewizora i pootwieranych okien. Papieros wciąż się tli, więc gaszę go w zlewie w kuchni. Prawdę mówiąc, bardziej obawiam się o Briannę, niż się na nią złoszczę. Młode dziewczęta tak mocno się zakochują, że czasami nie potrafią się wyswobodzić.

• • •

Przebieram się w domowe ubranie i japonki. Podlewam ogródek i włączam zraszacz na trawniku. Mój sąsiad Rudolfo pracuje w warsztacie za domem. Zgrzyt jego piły rozdziera popołudniową ciszę. Uśmiecham się, myśląc o jego szorstkich dłoniach i szmaragdowych oczach. Nie ma w tym niczego niestosownego. Manuel odszedł trzy lata temu.

Robię po jednej kanapce z tuńczykiem dla siebie i Brianny oraz lemoniadę, którą obiecałam. Wnuczka śpi, kiedy zanoszę jej przekąskę do pokoju. Pewnie udaje, ale mam dosyć kłótni na ten dzień. Jem przed telewizorem, oglądając jeden ze swoich ulubionych programów o gotowaniu.

Podskakuję, słysząc pukanie do drzwi. Przyciskam oko do otworu wizjera. Na ganku stoi gruby biały mężczyzna o spoconej łysej głowie i wąsach jak mors. Kiedy pytam, kim jest, cofa się, patrzy prosto w otwór i odpowiada:

– Detektyw Rayburn, policja Los Angeles. – Powinnam była się domyślić po płaszczu i krawacie noszonym pomimo upału.

Trochę się denerwuję. Gliniarze nie przynoszą dobrych wieści. Detektyw uśmiecha się, kiedy otwieram drzwi.

– Dzień dobry. Przepraszam, że zajmuję pani czas, ale chciałbym porozmawiać o chłopcu, który zginął w niedzielę o dwunastej trzydzieści osiem.

Patrzy mi w oczy, starając się mnie przejrzeć. Robię obojętną minę. Przynajmniej taką mam nadzieję.

– Widział pan kiedyś coś takiego?

– Serce się kraje.

– No właśnie.

Detektyw ciągnie się za wąsy.

– Chodzę od drzwi do drzwi i pytam, czy ktoś widział coś, co może nam pomóc złapać sprawcę. Czy była pani w domu, kiedy padł strzał?

– Byłam tutaj, ale niczego nie widziałam.

– Niczego? – Wie, że kłamię. – Mimo całego zamieszania?

– Później usłyszałam syreny i wyszłam przed dom. Ktoś mi powiedział, co się stało, a wtedy od razu wróciłam do środka. Nie chcę patrzeć na takie rzeczy.

Detektyw kiwa głową z namysłem, a jednocześnie zagląda do środka.

– A może ktoś inny coś widział? Ktoś z rodziny?

– Nikt niczego nie widział.

– Jest pani pewna?

Zupełnie jakbym była głupia. O wszystko musi pytać dwa razy.

– Jestem pewna.

Pogardza mną i, prawdę mówiąc, ja sobą też. Jednak nie mogę się angażować, zwłaszcza że mieszkają ze mną Lorena i Brianna. Z rur wydechowych przejeżdżającego motocykla wydobywa się ryk, od którego przechodzą mnie ciarki. Detektyw się ogląda, po czym sięga do kieszeni i wręcza mi wizytówkę ze swoim nazwiskiem oraz numerem telefonu.

– Gdyby pani czegoś się dowiedziała, będę wdzięczny za kontakt. Może pani przekazać informacje anonimowo.

– Mam nadzieję, że go złapiecie.

– To zależy od okolicznych mieszkańców. Sprawiedliwości stanie się zadość tylko wtedy, gdy zgłosi się świadek. Dziecko zginęło w biały dzień w niedzielne popołudnie. Ktoś na pewno coś widział. Jeśli się nie zgłosi, to nie będzie lepszy od zabójcy.

Ostra gadka, lecz on tutaj nie mieszka. Żaden glina nie ma tutaj domu.

Wyciąga chusteczkę i ociera pot z głowy, po czym odchodzi, skręcając w stronę domu Rudolfa.

• • •

Serce tłucze mi się w piersi. Kładę się na kanapie i wystawiam twarz na podmuch wiatraków. Przejeżdża samochód lodziarza, grając krótką melodyjkę, a ja na chwilę zamykam oczy. Tylko na chwilę.

Hałas. Ktoś wchodzi przez frontowe drzwi. Siadam na kanapie, początkowo zagubiona, potem wystraszona. Zaciskam dłoń na pilocie do telewizora, jakbym zamierzała nim rzucić. Odkładam go, nie chcąc, żeby Lorena to zobaczyła. Pewnie przysnęłam.

– Co się stało? – pyta moja córka.

– Gdzie byłaś? – odpowiadam, w jednej chwili zastępując zaskoczenie irytacją.

– W mieście.

Widzę po jej minie, że lepiej nie drążyć tematu. Jest moim najstarszym dzieckiem, ma trzydzieści pięć lat, a drzemy koty od jej dwunastych urodzin. Według niej nie znam się na niczym.

Wychowuje Briannę inaczej, niż ja ją wychowałam. Traktuje ją bardziej jak przyjaciółkę niż córkę. Razem obgadują chłopaków, pożyczają sobie ubrania. Nie uważam tego za właściwe, ale kiedy córce to powiedziałam, nie dzwoniła do mnie przez pół roku, więc teraz gryzę się w język.

Jednak muszę jej wyjawić, co zrobiła Brianna. Staram się mówić spokojnie, aby nie mogła mi zarzucić, że histeryzuję. Skupiam się na faktach: A, B, C, D. Pytania, które zadaje, i sposób ich stawiania, nie pozostawiają wątpliwości, że woli wściec się na mnie niż na swoje dziecko.

– Co to znaczy, że tylne drzwi były otwarte?

– Wyglądała, jakby miała coś na sumieniu? Czyli jak?

– Widziałaś tego chłopca?

Zupełnie jakbym rozmawiała z prawnikiem. Jestem wyczerpana, zanim docieram do końca historii, a Lorena idzie do sypialni. Może poczuję się lepiej, jeśli zabiorę się za przygotowanie kolacji. Zrobię spaghetti. Przysmażam mielone mięso, cebulę i czosnek, dodaję puszkę sosu pomidorowego i podgrzewam całość na wolnym ogniu.

Lorena i Brianna schodzą do kuchni, kiedy kroję sałatę. Wyglądają tak, jakby właśnie skończyły się z czegoś śmiać. Czuję, że bierze mnie złość. Co jest w tym wszystkim wesołego?

– Przepraszam, babciu – mówi Brianna.

Obejmuje mnie, a ja odwzajemniam uścisk, nawet nie odkładając noża.

– W porządku, mija.

– Od tej pory, jeśli będzie chciała kogoś zaprosić, najpierw zapyta – zapewnia Lorena.

– I żadnego piwa ani palenia – dodaję.

– Ona o tym wie – odpowiada Lorena.

Nie wie. Ma czternaście lat. Gówno wie.

Brianna wącha sos bulgoczący w garnku na kuchence i marszczy nos.

– Dodałaś cebulę?

– Możesz ją powyjmować.

Czasami dla zabawy chodzi na czubkach palców, wymachując sztywnymi rękami. Nauczyła się tego na lekcjach baletu. Właśnie tak teraz wychodzi z kuchni. Po chwili słyszę w salonie zbyt głośno nastawiony telewizor.

– I kto to był? – szeptem pytam Lorenę.

– Kolega ze szkoły. Przyjechał autobusem, żeby się z nią zobaczyć.

Mówi o tym tak, jakby to było coś uroczego. Wycieram blat, żeby tylko nie musieć na nią patrzeć.

– To zwariowany wiek – mówię. – Musisz mieć na nią oko.

– Wiem, ja też kiedyś byłam w takim wieku.

– Tak jak ja.

– Zgadza się, ale dzisiaj dziewczęta są mądrzejsze niż kiedyś.

Przesuwam się do kuchenki i ją też wycieram. Zaczyna się.

– A jednak powinnaś ustalić granice – mówię.

– Tak jak ty dla mnie?

– Owszem.

– I jak babcia dla ciebie? – pyta Lorena. – Wyszło świetnie.

Zawsze tak to się kończy. Nawet nie ma sensu odpowiadać.

Lorena zaszła w ciążę, kiedy miała szesnaście lat, i poddała się aborcji. Z jakiegoś powodu czyni mnie to złą matką, lecz jeszcze nie odkryłam, jak chce mnie zranić, kiedy o tym przypomina. Czy byłam nadmiernie czy niedostatecznie surowa?

Kiedy ja skończyłam czternaście lat, chłopcy zwariowali na moim punkcie. Nie prowokowałam ich, po prostu uznali, że ze mną warto kręcić. Czasami tak bywa. Byłam najstarszą dziewczynką w naszej rodzinie i jako pierwsza przyprawiłam rodziców o ból głowy. Tata siadał na ganku i posyłał surowe spojrzenia przejeżdżającym chłopakom, którzy mieli nadzieję, że zobaczą mnie przed domem, a mama codziennie odprowadzała mnie do szkoły. Dostałam trochę więcej swobody po piętnastych urodzinach, ale nadal niezbyt wiele.

Manuel był ode mnie o pięć lat starszy. Poznałam go na przyjęciu u mojej kuzynki, kiedy miałam piętnaście lat. Przyjechał do Stanów Zjednoczonych zaledwie kilka lat wcześniej i uważał, że wygląda szykownie w butach z cholewkami i kowbojskim kapeluszu. Był zupełnie nie w moim typie. Mnie rajcowali pendejos z superbrykami, ale Manuel był miły i uprzejmy, czego nie można było powiedzieć o chłopcach ze wschodniego Los Angeles. Kupował mi kwiaty, dzwonił dwa razy dziennie. A kiedy poznali go moi rodzice, klamka zapadła. Chodził do kościoła, potrafił naprawić silnik w każdym samochodzie i zarabiał na siebie, pracując w browarze. Bez wahania oddali mnie w jego ręce.

Zamierzaliśmy się pobrać, gdy skończę naukę, ale zaszłam w ciążę pod koniec pierwszej klasy. Wszystko stanęło na głowie i nie wróciłam do szkoły. Rodzice nie byli zachwyceni, lecz nie mogli mnie krytykować, ponieważ im przytrafiło się to samo. Jednak wszystko jakoś się ułożyło. Manuel był przyzwoitym mężem, dzieci zdrowo dorastały i dobrze nam się wiodło. Czasami los uśmiecha się do człowieka.

• • •

Zmywam po kolacji, po czym dołączam do dziewcząt w salonie. Gra telewizor, lecz nie zwracają na niego uwagi. Lorena siedzi z laptopem, a Brianna pisze do kogoś SMS-a. Nie podnoszą wzroku znad swoich guziczków, kiedy siadam w fotelu. Patrzę, jak jakaś kobieta próbuje wygrać milion dolarów. Publiczność jęczy, kiedy pada niewłaściwa odpowiedź.

Nie mogę usiedzieć na miejscu. Mózg wciąż pracuje na wysokich obrotach, myśląc o Antoniu i Lalce oraz o Lorenie i Briannie, więc postanawiam wcześniej zrobić obchód. Nie zasnę, dopóki nie sprawdzę zamka w drzwiach do garażu, nie zarygluję bramy i nie podleję kwiatów. Manuel nazywał te czynności „patrolowaniem terenu”.

„Sierżant patroluje teren” – mawiał.

Kiedy wychodzę na podwórko, czuję, że upał ustąpił. Słońce wisi nisko na niebie, a małe ptaki ścigają się pomiędzy czubkami palm, świergocząc z podekscytowaniem. Zazwyczaj zagłuszają je hałasujące dzieci, ale od czasu zabójstwa rodzice nie wypuszczają pociech z domów.

Przeciągam wąż do róż rosnących obok siatki, która oddziela podwórko od chodnika. W tym upale kwiaty kwitną jak szalone. Białe, żółte, czerwone. Kładę wąż pod krzewami i lekko odkręcam wodę, żeby solidnie nawodnić korzenie.

Rudolfo wciąż pracuje w swoim warsztacie. Słyszę jęk piły, a potem uderzenia młotka. Dawno się z nim nie widziałam. Może zaniosę mu trochę spaghetti.

Myję twarz i robię delikatny makijaż. Szminka, cienie do powiek, nic wyszukanego. Perfumy. Przebieram się z domowego ubrania w dżinsy i ładną bluzkę. Jestem podekscytowana. Chyba coś czuję do Rudolfa i myślę, że on też mnie lubi, widzę to po jego uśmiechu. Na ostatnie urodziny dał mi własnoręcznie zrobione pudełko na biżuterię. W kuchni znajduję solidne naczynie, w którym zaniosę spaghetti.

Kiedy idę podjazdem, duży kudłaty kundel Rudolfa, Oso, zaczyna szczekać.

– Cállate, hombre! – woła Rudolfo.

Podchodzę do drzwi garażu i staję tam w milczeniu, patrząc, jak Rudolfo poleruje szorstką deskę papierem ściernym. Robi meble – proste i wytrzymałe stoły, krzesła i szafy – po czym sprzedaje je bogatym ludziom z Pasadeny i Beverly Hills. To ładne meble, ale pospolite. Myślałam, że bogate kobiety wolą coś bardziej eleganckiego niż stół rodem z wiejskiego gospodarstwa.

– Puk, puk – odzywam się w końcu.

Rudolfo uśmiecha się, kiedy podnosi wzrok i widzi mnie przed warsztatem.

– Hola, Blanco.

Staję w progu, ale wciąż nie wchodzę. Niektórzy mężczyźni są dziwni. Dopóki cię nie zaproszą, jesteś intruzem.

– Wejdź, wejdź – mówi Rudolfo. Zdejmuje okulary i wyciera je czerwoną chustą. Pochodzi z Salwadoru, a indiański nos oraz srebrne włosy zaczesane do tyłu czynią go niezwykle przystojnym. – Przepraszam, że hałasuję do tak późna, ale muszę skończyć zamówienie. To był ostatni element.

– Przyniosłam ci trochę spaghetti – odpowiadam. – Znów za dużo ugotowałam.

– Ojej, gracias. Pasale.

Gestem zaprasza mnie do środka i ściera chustą trociny z taboretu. Siadam i rozglądam się po warsztacie. Panuje w nim nieskazitelny porządek, równo ułożone drewno leży pod ścianą, każde narzędzie ma swoje miejsce. Manuela to śmieszyło. Nazywał Rudolfa „bibliotekarzem”. Dobrze się dogadywali, lecz nie zostali przyjaciółmi. Pewnie byli zbyt zajęci, cały czas pochłaniała ich praca.

Rudolfo bierze ode mnie spaghetti.

– Tamten gliniarz przyszedł też do twojego domu? – pyta.

– Ten łysy? Tak.

– Powiedział mi, że ktoś na pewno widział, kto zabił to dziecko.

I ten ktoś wcale nie jest lepszy od zabójcy. Wiem. Przesuwam palcem po ostrzu piły leżącej na stole. Jeśli to o tym chce rozmawiać, to zaraz sobie pójdę.

– Czy świat coraz bardziej wariuje, czy tylko nam tak się wydaje? – ciągnie Rudolfo.

– Cały czas zadaję sobie to pytanie – odpowiadam.

– Coraz częściej myślę tak jak mój dziadek. Wiesz, co on by powiedział o tym, co się stało? „Przynieście mi linę, a sam powieszę drania, który to zrobił”.

Podnoszę się i otrzepuję spodnie.

– Smacznego – mówię. – Muszę już iść.

– Tak szybko?

– Wstaję o wpół do trzeciej, żeby zdążyć do szpitala na czwartą.

– Odprowadzę cię.

Zbywam go machnięciem ręki.

– Nie, nie, dokończ to, co robiłeś.

Kiedy wychodzę na ulicę, Lalka i jego kumple stoją na rogu. Lalka opiera się o samochód, z którego rozlega się bum bum kurwa kurwa, które oni nazywają muzyką. Jest ubrany w biały T-shirt, workowate czarne szorty wiszące poniżej kolan, podciągnięte białe skarpety i sztruksowe buty. Vatos ubierali się tak samo, kiedy byłam dzieckiem. Ma ogoloną głowę, na której nosi tatuaż Temple Street.

Znałam jego mamę, zanim poszła do więzienia. Kilka razy nawet się nim opiekowałam, gdy był mały. Zszedł na złą drogę w wieku dziesięciu albo jedenastu lat; przestał słuchać babci, która go wychowywała, i zaczął biegać z łobuzami. Okoliczni chłopcy często tak się staczają. Patrzy na mnie, jakby chciał spytać: „Co mi chcesz powiedzieć?”. Jakby przypominał mi, że należy się go bać.

Powinnam zawołać: „Dzieciobójco! Jesteś gówno wart!”. Powinnam też zatrzasnąć tamtemu detektywowi drzwi przed nosem. Od tej pory muszę być mądrzejsza.

• • •

Ostatnio kiepsko sypiam. Jasne, przeszkadza mi upał, ale oprócz tego śni mi się mały Antonio. Dziś w nocy przychodzi do mnie jako aniołek i unosi się nad łóżkiem, tuż pod sufitem. Promienieje własnym złocistym blaskiem, w którym wszystko okazuje swoją prawdziwą naturę. Jednak nie chcę patrzeć. Uderzam go raz, drugi, strącam na podłogę. Przez chwilę migocze, po czym powraca ciemność.

Kiedy się budzę, moja poduszka jest mokra od potu. Takie sny biorą się z poczucia winy. Więźniowie tracą rozum, łomoczą drzwiami swoich cel i krzykiem wyznają winy. Byle tylko zaznać trochę spokoju. Zerkam na zegar, jest po północy. Od strony torów kolejowych w śródmieściu dobiega gwizd pociągu. Za dwie godziny muszę wstać.

Wkładam szlafrok, żeby pójść do kuchni po szklankę mleka. Lorena cicho pochrapuje, a ja przechodząc, zamykam jej drzwi. Potem słyszę inny dźwięk. Szepty. Rozbrzmiewają w salonie. Dziewczęta zostawiły otwarte drzwi i ktoś nas okrada. Taka jest moja pierwsza myśl, od której ścina mi się krew w żyłach. Po chwili słyszę znajomy chichot i kiedy wyglądam zza rogu, widzę Briannę, która stoi przed oknem i wyciąga do kogoś ręce pomiędzy prętami. Jest za ciemno, żeby zobaczyć, kto stoi na podwórku.

Wchodzę do pokoju i zapalam światło. Brianna odwraca się, wystraszona, a cień na zewnątrz znika. Szybko podchodzę do frontowych drzwi i je otwieram, lecz nie ma tam nikogo poza włóczęgą, który pcha środkiem ulicy sklepowy wózek wypełniony puszkami i gazetami. Wracam do środka. Brianna płacze, a ja trzęsę się ze złości.

– Dzisiejsza rozmowa nic nie dała?! – pytam.

Moje wrzaski budzą Lorenę. Gdy wchodzi do salonu, stoję nad Brianną, która kuli się na kanapie.

– Pozwól jej wstać – mówi Lorena.

Nie chce słuchać, gdy opowiadam, co się stało i jaka byłam wystraszona, kiedy usłyszałam głosy w ciemności. Chwyta córkę i ciągnie ją z powrotem do pokoju.

Siadam przy stole kuchennym i piję kawę, aż przychodzi godzina, o której muszę zacząć się szykować do pracy. Tuż przed moim wyjściem na przystanek pojawia się Lorena. Tłumaczy, że kolega ze szkoły Brianny znów przyszedł ją odwiedzić, a kiedy ich przyłapałam, właśnie mówiła mu, żeby sobie poszedł. Uważa, że powinnyśmy zapomnieć o całym zdarzeniu i nie wyciągać żadnych konsekwencji.

– To najlepszy sposób – przekonuje mnie. – Chcę pokazać, że jej ufam.

– Dobrze – odpowiadam.

– Traktuj ją tak, jakby nic się nie stało.

– Zgoda.

– To dobra dziewczyna, mamo.

– Wiem.

Pozbawiły mnie woli walki. Jeśli potrzebują tylko kucharki i sprzątaczki, to proszę bardzo.

• • •

Kiedy jadę do pracy, boli mnie brzuch i mam gorączkę. Opierając się czołem o chłodną szybę, głęboko oddycham i przekonuję siebie, że to nic poważnego, po prostu przesadziłam z kawą. Na zewnątrz wciąż jest ciemno, ulice są puste, a sklepy pozamykane. Zupełnie jakby wszyscy uciekli, a ja dowiedziałam się jako ostatnia. Wysiadam przy szpitalu i czuję dym oraz słyszę wrzask syren w oddali.

Irma poprawia włosy w szatni.

– Źle wyglądasz – mówi.

– Może zaszkodziło mi coś, co zjadłam.

Daje mi tabletkę na trawienie, po czym zawiązujemy fartuchy i idziemy do kuchni. Jeden z chłopców zagonił mysz w kąt obok spiżarni i miotłą przyszpilił ją do podłogi. Wszyscy podchodzą, trajkocząc z podekscytowaniem.

– Zdepcz ją – ktoś proponuje.

– Utop – rzuca ktoś inny.

– No! No mate el pobrecito! – zawodzi Josefina, unosząc drżące palce do ust. Nie zabijajcie tego biedactwa! Dziewczyna zaraz się rozpłacze.

Chłopiec z miotłą na nią zerka, po czym prosi jednego z pomywaczy o wiadro. Razem udaje im się nakryć mysz, a następnie wsunąć pod spód kawałek tektury. Odwracają wiadro, a mysz kuli się na dnie, srając ze strachu. Chłopcy wypuszczają ją na pobliskiej budowie i wracamy do pracy.

Jakoś sobie radzę do ósmej, kiedy pomieszczenie zaczyna wirować i prawie mdleję podczas podawania doktorowi Alvarezowi jego owsianki. Czuję nagły skurcz żołądka, usta wypełniają mi się śliną i szepczę do Irmy, żeby zajęła moje miejsce przy ladzie, a sama biegnę do łazienki i wymiotuję.

Maple, nasza kierowniczka, czeka na mnie, kiedy wracam do stołówki. To nerwowa czarna kobieta o wybuchowym charakterze.

– Idź do domu – mówi.

– Nic mi nie jest – odpowiadam. – Już lepiej się czuję.

– Tylko wszystkich pozarażasz. Idź do domu.

To frustrujące. Przez dwadzieścia siedem lat, które tutaj przepracowałam, tylko trzy razy byłam na chorobowym. Maple nie zamierza ustąpić. Zdejmuję rękawiczki i fartuch, po czym zabieram torebkę z szafki.

Podczas gdy czekam na przystanku, żołądek znów się buntuje i wymiotuję do rynsztoka. Grupka przejeżdżającej młodzieży trąbi i śmieje się ze mnie. Podróż do domu trwa wieki. Na kilku kolejnych skrzyżowaniach popsute światła uliczne błyskają czerwienią, a wieżowce migoczą w upale, jakbym je sobie tylko wyobrażała.

Wstępuję do sklepu po chleb i mleko. Nie do marketu, ale do małej tienda na rogu. Przez lata należała do Sanchezów, ale teraz prowadzą ją Koreańczycy. Całkiem sympatyczni. Staruszka przy kasie zawsze się uśmiecha i mówi gracias, kiedy wydaje mi resztę. Jej syn stoi przed sklepem i zamalowuje świeże graffiti. Gang z Temple Street oznakowuje to miejsce każdej nocy, a on codziennie doprowadza je do porządku.

Dziewczyna z niemowlęciem na ręku zagradza mi drogę. Wyciąga dłoń i po hiszpańsku prosi o pieniądze zachrypniętym szeptem. Mówi, że dziecko jest chore i potrzebuje lekarstwa. Jest niewiele starsza od Brianny i nie patrzy mi w oczy.

– Niech pani da, ile może – mówi. – Proszę.

– Gdzie mieszkasz? – pytam.

Nerwowo ogląda się przez ramię. Chłopiec, niewiele starszy od niej, obserwuje nas zza drzewa. Maria, która mieszka dwie przecznice dalej, opowiadała mi kiedyś, że pewnego dnia zapukała do jej drzwi dziewczyna z dzieckiem i poprosiła o pieniądze. Twierdziła, że zrobiło jej się słabo, więc Maria pozwoliła jej się położyć na kanapie, po czym poszła do łazienki po pieluszki, które zostawiła jej córka. Kiedy wróciła, dziewczyny nie było. Zniknęła razem z torebką Marii.

Czuję się tak, jakby w piersi trzepotał mi się ptak.

– Nie mam pieniędzy – odpowiadam. – Przykro mi.

– Moje dziecko umrze. Proszę, tylko dolara albo dwa.

Omijam ją szybkim krokiem. Kiedy docieram do rogu, oglądam się i widzę, jak patrzą na mnie surowo razem z chłopakiem.

Chodnik przy mojej ulicy powybrzuszał się od korzeni drzew. Płyty sterczą pod przypadkowymi kątami, a ja idę po nich szybciej, niż powinnam, skoro dźwigam zakupy. Jeśli nie będę ostrożna, przewrócę się i skręcę kark. Spotka mnie to, na co zasługuję.

Wchodzę do domu. Brianna wytrzeszcza oczy. Jakiś chłopak leży na niej na kanapie. Lalka.

– Odsuń się od niej! – wrzeszczę, chcąc wydać z siebie wściekły ryk, ale mój głos brzmi jak przedśmiertny jęk staruszki.

Lalka szybko wstaje, podciąga spodnie i chwyta koszulę leżącą na podłodze. Brianna zakrywa nagie ciało kocem. Wychodząc, Lalka uśmiecha się kpiąco. Jest tak blisko, że czuję bijące od niego gorąco. Zatrzaskuję drzwi i przekręcam zamek.

• • •

Minął miesiąc od moich piętnastych urodzin i wszyscy rozmawiali tylko o imprezie, którą zorganizuje jakiś dzieciak podczas wyjazdu rodziców na pogrzeb do Meksyku. „Musisz iść. Wymkniemy się razem”, namawiały Carmen i Cindy. Głupie pomysły nastolatków. „Powiedz mamie, że przenocujesz u mnie, a ja powiem swojej, że przenocuję u ciebie”. Byłyśmy zaszokowane, że to zadziałało, i w sobotni wieczór znalazłyśmy się na ulicy.

Młodzież na imprezie była trochę starsza i ostrzejsza od nas. Dużo gangsterów z dziewczynami i dzieciaków spoza naszej szkoły. Carmen i Cindy były umówione na miejscu z jakimiś chłopcami i szybko zniknęły, zostawiając mnie samą w kuchni.

Jeden z vatos podszedł do mnie i zaczął zagadywać. Powiedział, że ma na imię Smiley i należy do Białej Siatki, miejscowego gangu. Chłopcy zawsze przechwalali się, że należą do jakiejś grupy, ale większość z nich ściemniała. Smiley sprawiał właśnie takie wrażenie. Był drobny i sympatyczny.

Sprawy szybko się toczą, kiedy ma się piętnaście lat i po raz pierwszy w życiu pije rum oraz pali trawkę. Wkrótce zaczęliśmy się całować na oczach wszystkich, a ja siedziałam na kuchennym blacie, obejmując Smileya nogami. Byłam tak odurzona, że pomyliłam jego język ze swoim. Ktoś się roześmiał, a ten dźwięk zaczął odbijać się wewnątrz mojej głowy jak gumowa piłka.

Moim błędem było to, że poszłam za Smileyem do sypialni. Powinnam była odmówić. To, że położyłam się na materacu, pozwoliłam, żeby zdjął mi koszulkę i wsadził dłoń w spodnie – to także moja wina. Natomiast za całą resztę odpowiedzialność ponosi on oraz pozostali. Na zawsze będą nosić to piętno. Miałam dopiero piętnaście lat, na litość boską. Byłam pijana. Byłam głupia.

– Przestań – syknęłam, lecz Smiley nie przerywał.

Próbowałam usiąść, ale pchnął mnie z powrotem na łóżko.

Chwycił mnie za szyję i ścisnął.

– Odpręż się, kurwa – powiedział.

Rozluźniłam mięśnie. Poddałam się, ponieważ bałam się, że mnie zabije, jeśli tego nie zrobię. Zachowywał się jak wariat, dusił mnie i ciągnął za włosy. Kiedy to robił, weszli jego dwaj kumple. Przez chwilę miałam nadzieję, że mi pomogą, ale kiedy Smiley skończył, oni też się za mnie zabrali, kolejno gwałcąc wystraszoną dziewczynę, zabijając jakąś część niej, za którą płacze do dzisiaj.

Potem kazali mi się ubrać i umyć twarz. Już nawet nie płakałam. Byłam odrętwiała pod wpływem szoku.

– Biała Siatka – rzekł Smiley z uśmiechem, zanim wrócił na imprezę, do muzyki i śmiechu. – Nie zapomnij. – Proste i jasne ostrzeżenie. Paskudna groźba.

Nigdy nie powiedziałam o tym, co się stało, swoim przyjaciółkom, rodzinie ani mężowi. Co mogliby zrobić, żeby mi pomóc? Nic. Absolutnie nic. Im szybciej to zrozumiesz, tym lepiej: niektóre ciężary trzeba dźwigać samemu.

• • •

Przychodzą po Lalkę z wielką pompą. Chyba z sześć radiowozów, śmigłowiec, kamery. Detektyw nie kłamał: wystarczył jeden anonimowy telefon. „Widziałam, kto zabił dziecko”.

W jednej chwili Lalka stoi dumny na rogu ze swoimi ziomalami, zachowując się, jakby cała ulica należała do niego, a już po chwili leży twarzą na rozgrzanym asfalcie z rękami skutymi na plecach.

Wybiegam przed dom, kiedy tylko słyszę zamieszanie. Chcę to zobaczyć. Lorena i Brianna też wychodzą.

– Mój Boże, co się dzieje? – szepczą.

– To ten drań, który zastrzelił małego Antonia – odpowiada staruszek niosący butelkę w torbie.

Stoimy przy ogrodzeniu i razem z resztą sąsiadów patrzymy, jak podnoszą Lalkę z ziemi i rzucają go na maskę radiowozu. Nagle Brianna zaczyna płakać.

– Nie – jęczy, po czym otwiera furtkę, jakby chciała do niego pobiec.

– Nie. – Lorena chwyta ją za rękę i wciąga z powrotem na podwórko.

– Jose! – wrzeszczy Brianna. Jego prawdziwe imię.

On jej nie słyszy, ponieważ wszystko zagłuszają krzyki, jęk syren i łoskot śmigłowca krążącego po niebie. A ja się z tego cieszę. Nie zasługuje na jej łzy i lekkomyślną miłość. Mam nadzieję, że ostatnią rzeczą, jaką zobaczy, zanim go zabiorą, będzie mój zadowolony uśmiech oraz nienawiść w moich oczach. Liczę na to, że będą go paliły jak ogień, dniem i nocą, póki zaśmieca ten świat.

• • •

Jest piątkowy wieczór po szalonym tygodniu. Popsuła się zamrażarka w pracy, Maple zmieniła zasady przyznawania urlopów, a jeden z chłopców przeciął sobie palce do kości podczas siekania cebuli. Były także dobre wieści: wygląda na to, że Lalka nie wróci. Kiedy tylko go zatrzymali, jego kumpel Polik wyśpiewał wszystko policji. Kilku łobuzów wciąż wystaje na rogu i posyła ludziom groźne spojrzenia, lecz nikt nie wie, że to ja załatwiłam ich ziomala.

Po powrocie do domu zasypiam na kanapie i budzę się dopiero kilka godzin później, ale to nic, ponieważ następnego dnia mam wolne, więc mogę się położyć, o której zechcę, i pospać do późna. Nie mogłam tego robić, kiedy były tutaj Lorena i Brianna. Tłukły się po kuchni albo oglądały telewizję za każdym razem, gdy próbowałam odpocząć. Albo musiałam dla nich gotować i robić pranie.

Kocham je, lecz nie zmartwiłam się, kiedy wyprowadziły się w zeszłym tygodniu. Teraz są w Alhambrze, gdzie mieszkają z jakimś strażakiem, którego Lorena poznała przez internet. Podobno to świetny facet, ma duży dom, basen i kampera. No i doskonale dogaduje się z Brianną. Przyszło mi do głowy, że Lorena powinna go zapytać o byłą żonę i dowiedzieć się, dlaczego już nie są razem, ale zachowałam to dla siebie.

Kiedy wstaję, kończę podlewać ogród i zrywam kilka pomidorów. Słońce właśnie zaszło i niebo ma ładny błękitny kolor, ale wygląda na to, że nie ochłodzi się przed północą. Kiedyś przy takiej pogodzie dzieciaki sypiały na podwórku. Manuel kroił arbuza, którego przez cały dzień trzymał na lodzie, i sok spływał im po buziach, skapując na trawę.

Siadam na tylnym ganku i patrzę na pojawiające się gwiazdy. Jest także niewielki księżyc, srebrzysty uśmiech na niebie. Oso szczeka po sąsiedzku, po czym odpowiada mu inny pies. Z warsztatu Rudolfa dobiega muzyka, stare meksykańskie kawałki, a ja myślę sobie, że i tak nie zjem sama tych wszystkich pomidorów.

Rudolfo podnosi wzrok znad gazety, kiedy idę do niego podjazdem, a w ślad za mną biegnie Oso.

– Blanca. Buenas noches.

Lekko ścisza radio. Pije piwo, a w popielniczce stojącej na stole dymi papieros. Bierze popielniczkę, chcąc ją wynieść na zewnątrz.

– Możesz palić – mówię.

– Na pewno?

– Jasne.

Dopiero kilka lat po tym, jak się tutaj wprowadził, dowiedziałam się, że ma żonę i syna w Salwadorze. Naraził się władzom i musiał wyjechać. Zamierzał osiąść w Stanach Zjednoczonych, a potem ściągnąć do siebie rodzinę. Jednak kilka lat później jego żona uznała, że jest szczęśliwa tam, gdzie mieszka, i nie chce się przenosić na północ. Pamiętam, że opowiadał o tym tak, jakby to się przydarzyło komuś innemu, ale widziałam po jego oczach, jak bardzo cierpi.

– Przyniosłam ci kilka pomidorów – mówię, stawiając torbę na stole. – Mam ich po dziurki w nosie.

– Napijesz się piwa? – pyta.

– Chętnie. – Siadam na taborecie.

Wyjmuje z lodówki puszkę tecate i wycierają chustą do sucha.

– Przepraszam, lecz nie mam limonek – usprawiedliwia się, podając mi piwo.

– Nie ma takiej potrzeby.

– Salud – mówi, unosząc puszkę.

Upijam łyk i czuję, że właśnie tego było mi trzeba. Wzdrygam się, kiedy Oso przyciska zimny nos do mojej nogi. Mam na sobie nową spódnicę i nową bluzkę.

– Kolejny szalony piątkowy wieczór, co? – zagajam.

Rudolfo się śmieje. Powoli przeczesuje włosy palcami i kręci głową.

– Może wytrzymam jeszcze kilka takich, ale lepiej postaram się zachować siły na czarną godzinę.

Pyta o Lorenę i Briannę, o to, jak sobie radzą w nowym miejscu i czy nie czuję się samotna po ich wyjeździe. Przyznaję, że nie.

– Człowiek przyzwyczaja się do bycia samemu – stwierdzam.

– Tak, lecz to nie znaczy, że musi to polubić – odpowiada ze smutkiem w głosie.

Lubię z nim rozmawiać. Jesteśmy wobec siebie szczerzy.

Z Manuelem było inaczej. Jedno z nas zawsze musiało wygrać. Tak to już jest z mężami i żonami. Bardziej się przejmują tym, kto ma rację, niż prawdą. To, co się dzieje między Rudolfem a mną, przypomina moje wyobrażenia o flircie. To rodzaj gry. Tylko sugerujemy, co się w nas kryje, mając nadzieję, że druga strona odczyta wskazówki.

Kiedy byłam młoda, nie uczyłam się flirtować. Nie miałam czasu. Rok po tamtym przyjęciu zaręczyłam się z Manuelem i ostatnie, czego pragnęłam, to zdradzić mu swoje tajemnice.

Ćma miota się wokół gołej żarówki wiszącej pod sufitem, wystukując rozpaczliwe wiadomości skrzydełkami na cienkim szkle. Rudolfo opowiada mi o zabawnej przygodzie, która spotkała go w Home Depot, gdzie jakiś facet podmienił mu wózek z zakupami. Śmieję się z jego opowieści, ale poza tym po prostu cieszę się, że jestem tutaj w towarzystwie przystojnego mężczyzny, piję jego piwo i słucham jego muzyki. Mam wrażenie, że w mojej krwi krążą bąbelki.

W radiu rozbrzmiewa piosenka, którą zawsze puszczała moja mama.

– Hej, może zatańczymy? – proponuję.

– Nie wiem, nie tańczyłem od lat – odpowiada Rudolfo.

– No chodź. – Wstaję i poruszam biodrami, wyciągając ręce w jego stronę.

Odstawia piwo i mnie obejmuje. Przyciągam go bliżej i szepczę mu do ucha tekst piosenki, gdy spokojnie się kołyszemy. Można zapomnieć, jakie to uczucie. Trudno w to uwierzyć, ale tak jest.

– Blanco – odzywa się Rudolfo.

– Mmmmmm? – odpowiadam.

– Spotykam się z pewną kobietą w Pacoimie.

– Ciii – uciszam go.

– Jesteśmy ze sobą od lat.

– Ciii.

Opieram głowę na jego piersi i słucham jego serca. Wokół nas krążą trociny i dym. Que bonita amor, śpiewa głos w radiu, que bonita cielo, que bonita luna, que bonita sol. Bóg chce, żebym płakała. Pewnie ma swoje powody. Ale teraz, Panie, błagam, daj mi jeszcze jedną minutę. Tylko jedną taką minutę.

Joe R. Lansdale

Gwiazdy spadają

Ze „Stories”

Zanim Deel Arrowsmith powrócił z martwych, szedł przez pole w blasku późnego księżyca, szukając swojego domu. Otoczenie było znajome, a zarazem inne. Zupełnie jakby wrócił po latach do miejsca, z którego wyjechał jako dziecko, i odkrył, że zniknęła huśtawka na drzewie, ktoś ściął jabłonkę, wszystko zarosło trawą, a na kopcu, gdzie pochował ulubionego psa, pobudowano wychodek.

Gdy tak szedł, obniżający się księżyc stawał się coraz cieńszy, jak zbyt długo lizany tani cukierek, a słońce krwawiło spomiędzy drzew. Przywiędłą zieloną trawę oraz wyższe chwasty, żółte jak dojrzała kukurydza, upstrzyły plamki szronu. Oczami wyobraźni nie widział wschodnioteksańskiego pola, ciemnego rzędu dębów i sosen ani nawet gliniastej ścieżki, wijącej się pośród pól ku drzewom niczym krwawa wstążka.

Widział pole we Francji, które przecinał długi, głęboki okop, a w nim zakrwawione ciała, niektóre bez kończyn lub z kawałkami mózgu, rozrzuconymi wokoło jak rozlana owsianka. W powietrzu unosiły się gryzący smród gnijącego mięsa i dymu z broni palnej oraz pozostałości trującego gazu, a także rozbrzmiewało brzęczenie much. W gardle czuł smak palonej miedzi. Miał ściśnięty żołądek. Drzewa przypominały mroczne cienie szturmujących żołnierzy i przez chwilę zamierzał stawić im czoło, mimo że już nie miał broni.

Zamknął oczy, głęboko odetchnął i pokręcił głową. Kiedy znów się rozejrzał, smród się rozwiał, a jego nozdrza wypełniło chłodne poranne powietrze. Resztka księżyca zbladła jak topniejący płatek śniegu. Puszyste białe obłoki żeglowały po niebie, światło pląsało po wierzchołkach drzew i wpadało pomiędzy korony, posyłając cienie w dół pni i na ziemię. Niebo przybrało jasnobłękitną barwę, a szron wysechł na przywiędłej trawie, budząc ją do życia. Rozśpiewały się ptaki. Koniki polne zaczęły skakać.

Szedł dalej ścieżką, wiodącą przez pole i między drzewami. Po drodze usiłował dokładnie przypomnieć sobie, jak wyglądał jego dom, jak pachniał oraz, co najważniejsze, jak on w nim się czuł. Próbował także przypomnieć sobie żonę; jak wyglądała i jak czuł się w jej wnętrzu, ale jedyne, co znajdował na dnie umysłu, to niewyraźny zarys kobiety młodszej od niego, ubranej w długą bezbarwną sukienkę, krzątającej się po trzyizbowym domu. Nawet nie pamiętał jej nagości, kształtu piersi ani długości nóg. Zupełnie jakby spotkali się tylko raz i spędzili razem zaledwie chwilę.

Kiedy wyszedł spośród drzew, pole było na swoim miejscu i kwitło na nim pełno niebieskich i żółtych kwiatów. Kiedyś rosła tutaj wysoka kukurydza oraz zielone zagony fasoli i groszku. Jednak pole od lat nie widziało pługa, zapewne od jego odejścia. Brnął szlakiem w stronę domu. Budynek wznosił się tam, gdzie go zostawił. Jego stan nie poprawił się z wiekiem. Komin był czarny na szczycie, a niemalowane drewno łuszczyło się jak skóra schodząca z węża. Kiedyś sam ściął drzewa, rozłupał je i przygotował drewno do budowy domu, który, podobnie jak wszystko, co widział po powrocie, wydawał się mniejszy niż dawniej. Za domem stała wędzarnia, którą zbudował z bali, a dalej, po lewej stronie, znajdował się wychodek jego konstrukcji. Przeczytał w nim wiele czasopism podczas porannych posiedzeń.

Przed domem, obok kamiennej studni zakrytej dachem wspartym na czterech solidnych palach, stał chłopiec. Deel od razu domyślił się, że to jego syn. Chłopiec zapewne miał osiem lat, gdyż minęły cztery lata, odkąd jego ojciec pożeglował przez olbrzymi mroczny ocean, wyruszając na Wielką Wojnę. Chłopiec trzymał wiadro. Odstawił je i pobiegł w stronę domu, wykrzykując coś, czego Deel nie zrozumiał.

Po chwili z domu wyszła kobieta i wspomnienia powróciły. Im bardziej Deel zbliżał się do postaci obramowanej futryną, tym mocniej biło mu serce. Była wysoką, szczupłą blondynką, miała na sobie bladą sukienkę, którą zdobił wzór z kwiatów znacznie mniej wyrazistych niż te na polu. Jej twarz była jaśniejsza niż słońce i teraz już pamiętał, jak wyglądała nago w łóżku, a wszystko, co utracił, wróciło do niego i wiedział, że jest w domu.

Kiedy dzieliły go od nich zaledwie trzy metry, wystraszony chłopiec przytulił się do matki, która spytała:

– Deel, to ty?

Zatrzymał się i milczał. Tylko na nią patrzył, sycąc się jej widokiem jak zimnym piwem.

– Sponiewierany i zmęczony, ale tak, to ja – odparł.

– Myślałam…

– Nie pisałem, bo nie potrafię.

– Wiem… ale…

– Wróciłem, Mary Lou.

• • •

Siedzieli nieruchomo przy kuchennym stole. Przed Deelem stał talerz, z którego zjadł fasolę. Przez otwarte frontowe drzwi widzieli studnię i rozciągające się za nią ukwiecone pole. Okno również było otwarte i łagodny wietrzyk poruszał brzegami okalających je odciągniętych zasłonek. Deel znów poczuł to samo, co podczas wędrówki przez pole i między drzewami, gdy po raz pierwszy zobaczył dom. Od wewnątrz sufit wydawał mu się za niski, pokój za mały, a ściany zbyt bliskie. Wszystko było mniejsze, niż pamiętał.

Ale była tutaj Mary Lou. Siedziała po drugiej stronie stołu. Miała twarz bez zmarszczek i ramiona wąskie jak u chłopca. Jej jasne oczy przypominały błękitne kwiaty na polu.

Chłopiec, Winston, siedział po lewej stronie, ale przysunął się z krzesłem bliżej matki. Uważnie go obserwował, a ojciec odwzajemniał się tym samym. Deel dostrzegał w nim wiele z Mary Lou, lecz nic z siebie.

– Aż tak się zmieniłem? – spytał, widząc, jak na niego patrzą. Oboje trzymali dłonie na kolanach, jakby w każdej chwili mógł na nich skoczyć i ich pogryźć.

– Bardzo wychudłeś – odrzekła Mary Lou.

– Byłem za ciężki, kiedy odchodziłem. Teraz jestem za chudy. Mam nadzieję, że niedługo będę w sam raz. – Próbował się uśmiechnąć, ale po chwili spoważniał. Głęboko odetchnął. – A co u was?

– Co u nas?

– No tak, jak sobie radziliście?

– W porządku – odpowiedziała. – U mnie wszystko dobrze.

– A u małego?

– Też.

– Mówi?

– Pewnie, że mówi. Przywitaj się z tatą, Winston.

Chłopiec się nie odezwał.

– Przywitaj się – powtórzyła matka.

Chłopiec milczał.

– Nie przejmuj się – rzekł Deel. – Minęło dużo czasu. Nie pamięta mnie. To naturalne.

– Zaciągnąłeś się w Kanadzie?

– Tak jak zamierzałem.

– Nie byłam pewna.

– Wiem. Jakiś rok temu dołączyłem do Amerykanów. Nieważne, z kim się walczyło. Było źle.

– Rozumiem – odparła, lecz Deel widział, że wcale nie rozumie. Nie mógł jej za to winić. Dał się porwać duchowi wojny i przygody, pojechał do Kanady i zaciągnął się do wojska, zostawiając rodzinę, ponieważ myślał, że omija go prawdziwe życie. Tymczasem życie było tutaj, a on tego nie zauważył.

Mary Lou wstała i zakrzątnęła się wokół stołu, nakładając na jego talerz świeżą porcję fasoli, po czym przyniosła kukurydziany chleb z pieca i położyła go obok potrawy. Deel obserwował każdy jej ruch. Kilka wilgotnych od potu kosmyków przywarło jej do czoła jak źdźbła mokrej słomy.

– Ile masz teraz lat? – spytał.

– Ile mam lat? – odparła, ponownie siadając przy stole. – Deel, przecież wiesz. Mam dwadzieścia osiem lat, postarzałam się od twojego wyjazdu.

– Wstyd przyznać, ale zapomniałem, kiedy się urodziłaś. Tak samo z Winstonem. Nie jestem nawet pewien, ile sam mam lat.

Podała mu daty ich urodzin.

– A niech mnie. Nic z tego nie pamiętam.

– Myślałam… myślałam, że nie żyjesz.

Powtórzyła to kilka razy od jego powrotu.

– Wciąż żyję, Mary Lou. Jestem tutaj we własnej osobie.

– Tak, nie da się ukryć.

Nie tknęła jedzenia. Siedziała, wpatrując się w talerz, jakby jego zawartość miała się w coś przemienić.

– Kto naprawił i zadaszył studnię? – spytał Deel.

– Tom Smites.

– Tom? Przecież to jeszcze dzieciak.

– Już nie. Miał osiemnaście lat, kiedy wyjechałeś. Wtedy też nie był dzieckiem.

– Pewnie masz rację.

• • •

Po kolacji dała mu jego fajkę, tak jak kiedyś, a Deel znalazł bujany fotel wypleciony z trzciny, o którym zupełnie zapomniał, wyniósł go przed dom i rozsiadł się, patrząc na drzewa, bujając się i paląc.

Myślał o przeszłości, teraźniejszości i przyszłości, o nadchodzącej nocy, gdy znajdzie się w łóżku i nie będzie wiedział, jak się do tego zabrać. Jest jego żoną, lecz nie widzieli się od lat. Wrócił i chciałby, żeby wszystko było jak dawniej, tyle że nie pamiętał, jak było kiedyś. Wiedział, jak zrobić to, co chciał zrobić, ale nie miał pojęcia, jak sprawić, żeby to była miłość. Bał się, że ona zobaczy w nim wyliniałego kocura, który zakradł się przez okno, oczekując pieszczot.

Siedział, palił, bujał się i rozmyślał.

Chłopiec wyszedł z domu, stanął obok i uważnie mu się przyglądał.

Miał złociste włosy jak matka i był silnie zbudowany jak na swój wiek. Na szczęce obok prawego ucha miał niewielkie znamię w kształcie truskawki. Deel go nie pamiętał. Oczywiście kiedy wyjeżdżał, syn był malutki, lecz nie przypominał sobie znamienia. Jednak zapomniał o tak wielu rzeczach, chociaż akurat nie o tych, o których nie chciał pamiętać. One zapadły mu w pamięć. No i pamiętał ciało Mary Lou. Było miękkie w dotyku jak masło.

– Pamiętasz mnie, chłopcze?

– Nie.

– W ogóle?

– Nie.

– Cóż, byłeś bardzo mały. Matka opowiadała ci o mnie?

– Nie bardzo.

– Nic ci nie mówiła?

– Powiedziała, że zginąłeś na wojnie.

– Rozumiem… ale żyję.

Deel odwrócił się i zajrzał do domu przez otwarte drzwi. Zobaczył, jak Mary Lou nalewa do miski wodę, którą podgrzała na kuchni. Z miski unosiły się kłęby pary. Pomyślał, że powinien był przynieść dla niej drewno do rozpalenia ognia, pomóc jej napalić w piecu i podgrzać wodę. Jednak denerwował się w jej obecności, podobnie jak w obecności chłopca.

– Chodzisz do szkoły? – spytał.

– Szkoła się spaliła. Tom uczy mnie czytać, pisać i rachować. Sam chodził do szkoły przez osiem lat.

– Wybierasz się czasem na ryby?

– Tylko z Tomem. Czasami zabiera mnie na ryby i na polowanie.

– Pokazał ci kiedyś, jak zrobić łuk i strzały?

– Nie.

– Nie, ojcze – poprawił go Deel. – Mówi się „nie, ojcze”.

– Co takiego?

– Mów do mnie „tak, ojcze” albo „nie, ojcze”, a nie po prostu tak i nie. To niegrzeczne.

Chłopiec pochylił głowę i zaczął grzebać butem w ziemi, usypując kupkę z piasku.

– Nie czepiam się ciebie, po prostu tłumaczę ci, jak należy się odzywać do innych. Do starszych zawsze mów „proszę pana” i „proszę pani”. Zrozumiałeś, synu?

Chłopiec skinął głową.

– Co mi odpowiesz?

– Tak, ojcze.

– Świetnie. Dobre maniery są ważne. Bez nich daleko nie zajdzie się w życiu. Można czytać i pisać, warto umieć rachować, żeby chronić swoje pieniądze, ale o maniery też trzeba dbać.

– Tak, ojcze.

– No widzisz… A jeśli chodzi o łuk i strzały. Nigdy nie pokazał ci, jak się je robi, co?

– Nie, ojcze.

– To będzie nasz plan. Nauczę cię je robić. Przekazał mi tę umiejętność pewien stary Indianin z plemienia Cherokee. To nie jest takie proste, jak mogłoby się wydawać, zwłaszcza jeśli chce się przygotować porządną broń. A zrobienie takiej, z której da się coś ustrzelić, to już zupełnie inna historia.

– Po co to robić, skoro ma się pistolet?

– Pewnie nie trzeba, ale to dobra zabawa, a polowanie z łukiem to wyzwanie. Zresztą nie przepadam za pistoletami.

– Ja je lubię.

– To nic złego, lecz broń nie lubi ciebie i nie odwzajemni twojej miłości. Nie poświęcaj zbyt dużo uwagi i czułości czemuś, co nie potrafi odpłacić się tym samym.

– Tak, ojcze.

Naturalnie, chłopiec nie miał pojęcia, o czym mówi ojciec. Deel sam nie był pewien, czy rozumie swoje słowa. Znów zajrzał do domu. Mary Lou myła naczynia w misce, a kiedy je szorowała, jej posladki lekko się kołysały. Deel po raz pierwszy od powrotu poczuł się jak pełnokrwisty mężczyzna.

• • •

Tej nocy łóżko wydawało się małe. Deel leżał na plecach z rękami skrzyżowanymi na podbrzuszu, ubrany w wyblakłą czerwoną jednoczęściową piżamę, która była podarta, kiedy odjeżdżał, a pod jego nieobecność padła ofiarą moli. Prawie się rozpadała. Okno obok łóżka było otwarte i wpadały przez nie chłodne podmuchy. Mary Lou leżała obok. Miała na sobie długą koszulę nocną, pokrytą różnokolorowymi łatami. Rozpuściła włosy. Były długie, kiedy odjeżdżał. Zastanawiał się, jak często je podcinała i jak długo za każdym razem odrastały.

– Po prostu minęło dużo czasu – powiedział Deel.

– Nie przejmuj się.

– Nie mówię, że nie mogę albo nie chcę, ale nie wiem, czy jestem gotowy.

– W porządku.

– Byłaś samotna?

– Mam Winstona.

– Bardzo wyrósł. Można z nim już pogadać.

– Zgadza się.

– Trochę cię przypomina.

– Trochę.

Deel wyciągnął rękę na oślep i położył ją na jej brzuchu.

– Wciąż wyglądasz jak młoda dziewczyna, mimo że urodziłaś dziecko… Wiesz, dlaczego spytałem cię, ile masz lat?

– Bo zapomniałeś.

– No tak, racja, ale dlatego, że wcale się nie zmieniłaś.

– Mam lustro. Niezbyt okazałe, ale nie wyglądam w nim młodziej.

– Wyglądasz tak samo.

– Teraz każda kobieta mogłaby ci się spodobać – odrzekła, ale szybko się zreflektowała. – Nie obrażaj się. Chodziło mi o to, że tak długo cię nie było… Podobno kobiety w Europie są ładne.

– Niektóre tak, inne nie. Żadna nie jest tak ładna jak ty.

– Czy… no wiesz?

– Co?

– No wiesz… Kiedy tam byłeś.

– Och… Tak, zdarzyło się ze dwa razy. Nie wiedziałem, czy wrócę do domu. To nic nie znaczyło. To było jak napełnianie głodnego żołądka, nic więcej.

Długo milczała.

– W porządku – powiedziała w końcu.

Zastanawiał się, czy nie zadać jej podobnego pytania, lecz nie potrafił. Przysunął się do niej. Mary Lou trwała w bezruchu, sztywna jak trup. Miał porównanie, czasami był zmuszony leżeć między zwłokami. Kiedyś, gdy razem z innymi żołnierzami wędrowali przez jakieś miasteczko we Francji, napotkał ciało kobiety, leżące między dwoma drzewami. Nie miała ani jednej rany. Była młoda, ciemnowłosa. Wyglądała, jakby drzemała. Kiedy jej dotknął, wciąż była ciepła.

Jeden z jego towarzyszy zaproponował, żeby kolejno jej dosiedli, zanim wystygnie. To był żart, ale Deel wycelował w kolegę i kazał mu się zamknąć. Później w okopach znalazł się ramię w ramię z tym samym człowiekiem, młodym gościem z Wisconsin, który tak samo jak on zaciągnął się do wojska w Kanadzie. Pogodzili się, a chłopak przyznał, że to był kiepski żart, i poprosił, żeby Deel nie żywił do niego urazy, po czym zajęli pozycje obok siebie i trochę porozmawiali o rodzinnych stronach, czekając na nadejście wojny. Podczas bitwy, gdy mieli na sobie maski gazowe i strzelali z karabinów, gość z Wisconsin dostał kulkę i upadł. Chwilę później bitwa ustała, przynajmniej na jakiś czas.

Deel pochylił się nad młodzieńcem, zdjął mu maskę i podtrzymał głowę.

– Mama nigdy więcej mnie nie zobaczy – powiedział ranny.

– Nic ci nie będzie – odrzekł Deel, chociaż widział, że chłopak nie ma połowy głowy. Jak więc mówi, do diabła? Dlaczego jeszcze nie umarł? Mózg wyciekał mu z czaszki.

– Pod koszulą mam list. Powiedz mojej mamie, że ją kocham… Mój Boże, tylko popatrz. Gwiazdy spadają.

Deel podążył wzrokiem za nieobecnym spojrzeniem postrzelonego towarzysza. Gwiazdy jasno lśniły i nie ruszały się z miejsca. Rozległ się huk artylerii i zatrzęsła się ziemia, a niebo rozbłysło jaskrawą czerwienią, która zawisła w powietrzu jak całun. Kiedy Deel obejrzał się z powrotem na chłopaka, ten miał otwarte oczy, ale już odszedł.

Deel sięgnął pod jego mundur i znalazł list. Wtedy zdał sobie sprawę z tego, że jego towarzysz został postrzelony także w pierś, ponieważ list był zalany krwią. Usiłował go rozwinąć, ale papier był tak wilgotny, że się rozpadł. Nie pozostało nic, co mógłby dostarczyć rodzinie zmarłego. Nawet nie pamiętał jego nazwiska. Wleciało mu jednym uchem i wyleciało drugim. A teraz umarł, żegnając się ze światem słowami „Gwiazdy spadają”.

Kiedy Deel podtrzymywał głowę młodzieńca, okopem nadszedł jeden z oficerów z pistoletem w dłoni. Miał twarz ciemną od prochu, a jego oczy lśniły w ciemności.

– To wszystko musi mieć jakiś cel, synu – powiedział. – Jakiś cel – powtórzył i poszedł dalej.

Deel przypomniał sobie tamtą noc i tamtą śmierć, a potem martwą kobietę. Zastanawiał się, co się stało z jej ciałem. Musieli ją zostawić pomiędzy drzewami. Czy ktoś ją pochował? Czy tam zgniła? Czy zabrały ją mrówki i żywioły? Śniło mu się, że leży obok niej na polu. Po prostu leży, razem z nią odpływając w pustkę.

Teraz także miał wrażenie, że spoczywa obok tamtej martwej kobiety, co prawda blondynki, a nie brunetki, ale wcale nie bardziej żywej od zwłok między drzewami.

– Może dziś w nocy tylko się prześpimy – powiedziała Mary Lou, wyrywając go z zamyślenia. – Pozwólmy, żeby sprawy potoczyły się po swojemu. Nie warto się tym przejmować.

Odsunął od niej dłoń.

– Dobrze, tak będzie najlepiej.

Przekręciła się na bok, odwracając się do niego plecami. Leżał na kołdrze z rękami na podbrzuszu i patrzył na drewniane krokwie.

• • •

Minęły dwa dni i dwie noce, podczas których nie okazała mu cieplejszych uczuć, ale i tak uważał spanie obok niej za najlepszą część swojego życia. Lubił słodki zapach Mary Lou i odgłos jej oddechu. Kiedy głęboko spała, ostrożnie się obracał, unosił na jednym łokciu i patrzył na jej sylwetkę w ciemności. Jego powrót do domu nie wyglądał tak, jak sobie wymarzył, ale w tych chwilach, kiedy obserwował ją w mroku, był pewien, że jest szczęśliwszy niż przez ostatnie niemal cztery okropne lata.

Po kilku dniach zabrał chłopca do lasu, gdzie znaleźli odpowiednie drewno do wykonania łuku. Deel ściął żółtnicę pomarańczową i pokazał synowi, jak należy ociosać pień siekierką, wyciąć z niego drewno na łuk oraz utwardzić je nad ogniskiem, z którego unosił się prawie wyłącznie dym, a nie płomienie. Zajęło im to dużo czasu, ale nawet jeśli chłopcu podobało się to, czego się uczył, w ogóle tego nie okazywał. Był skryty i mówił jeszcze mniej od matki. Miało się wrażenie, że jest oddalony o kilka metrów, nawet kiedy stał obok.

Deel zbudował łuk i założył cięciwę z silnego sznurka, po czym pokazał synowi, jak znaleźć odpowiednie drewno na strzały, zebrać pióra z ptasiego gniazda i wykonać z nich pierzysko. Ukończenie łuku zajęło niemal tydzień, a przez kolejny tydzień suszyli drewno i robili strzały. Przez resztę czasu Deel przypatrywał się dwudziestu pięciu akrom, które kiedyś były polem uprawnym, a teraz zmieniły się w kwitnącą łąkę z kilkoma powykręcanymi drzewkami, wyrastającymi spomiędzy kwiatów. Próbował sobie wyobrazić, że pole znów porasta kukurydza.

Za pomocą siekiery wyciął młode drzewka, a po południu przy stole zapytał Mary Lou, co się stało z mulicą.

– Zdechła – odpowiedziała żona. – Była już stara, kiedy wyjechałeś, i nie wytrzymała długo. Zjedliśmy ją, kiedy padła.

– Kto niczego nie marnotrawi, temu niczego nie brakuje.

– Też tak uznaliśmy.

– Nie uprawiałaś ziemi. Jak sobie poradziłaś?

– Tom od czasu do czasu coś nam przynosił. Złowione ryby, warzywa, złapane wiewiórki. Hodowaliśmy świnię, której mięso potem uwędziliśmy, mieliśmy własny ogródek.

– Jak się mają rodzice Toma?

– Jego ojciec zapił się na śmierć, a matka umarła.

Deel pokiwał głową.

– Zawsze była chorowita, a jej mąż był od niej znacznie starszy… Ja też jestem od ciebie starszy, ale nie aż tak bardzo. Ile wynosiła różnica wieku u nich? Piętnaście lat? A u nas. Dziesięć.

Nie odpowiedziała. Miał nadzieję na jakieś potwierdzenie, że dziesięcioletnia różnica to nic. Tymczasem Mary Lou milczała.

– Cieszę się, że mogliście liczyć na Toma – rzekł Deel.

– Był pomocny – przyznała.

– Teraz wszystko się zmieni – powiedział po chwili. – Już nie będziesz musiała liczyć na niczyją łaskę. Jutro pojadę do miasteczka, kupię trochę nasion i poszukam muła. Mam pieniądze z odprawy. Niezbyt dużo, ale na początek wystarczy. Jeśli Winston ze mnąpojedzie, może kupimy dla niego jakieś słodycze.

– Lubię miętówki – odrzekł chłopiec.

– No właśnie – ucieszył się Deel.

– Nie powinieneś tak się śpieszyć – odparła Mary Lou.

– Do jesiennego zasiewu zostało jeszcze trochę czasu. Lepiej jedź na polowanie jak kiedyś albo na ryby… Mógłbyś zabrać Winstona. Zasłużyłeś na odpoczynek.

– Masz rację, kilka dni zwłoki pewnie nikomu nie zaszkodzi. Wszyscy moglibyśmy się do siebie zbliżyć.

• • •

Gdy następnego popołudnia Deel wrócił z Winstonem znad strumienia, chłopiec niósł na ramieniu dwie ryby, które dyndały na wilgotnym sznurku jak ozdoby i moczyły mu koszulę. Były to małe, ale smaczne okonie. Winston sam je złapał, przy okazji po raz pierwszy okazując w towarzystwie ojca podekscytowanie. Światło słońca tańczyło na ich łuskach, gdy odbijały się od pleców chłopca. Deel szedł nieco z tyłu i uważnie przyglądał się rybom. Patrzył, jak powoli zdychają, rozpaczliwie chwytając powietrze. Miał ochotę zanieść je z powrotem do strumienia i wypuścić. Widział taką samą agonię u żołnierzy na polu bitwy i w okopach. Oni także wyglądali jak ryby, które wystarczyłoby wrzucić do wody.

Kiedy znaleźli się niedaleko domu, Deel zobaczył jeźdźca, któremu Mary Lou wyszła na spotkanie.

Mary Lou podeszła do mężczyzny, a ten wychylił się z siodła i przez chwilę rozmawiali, po czym kobieta jedną ręką chwyciła się siodła i ruszyła u boku jeźdźca w stronę domu. Kiedy zauważyła Deela i Winstona, puściła siodło i szła obok konia. Przybysz był wysoki i szczupły. Czarne włosy opadały mu na ramiona jak fala atramentu wypływająca spod wymiętego szarego kapelusza.

Gdy się do siebie zbliżyli, jeździec uniósł dłoń w geście powitania.

– Tom! – wykrzyknął Winston i pomknął przez pole w stronę konia, a złowione ryby obijały mu się o plecy.

• • •

Usiedli przy kuchennym stole. Deel, Mary Lou, Winston i Tom Smites. Matka Toma była półkrwi Indianką z plemienia Chickasaw i młodzieniec odziedziczył po niej kolor skóry, szwedzkiemu ojcu zaś zawdzięczał wysoki wzrost oraz szerokie barki. Wyglądał jak jakieś leśne bóstwo. Włosy zwisały po obu stronach twarzy o regularnych rysach, gładka skóra miała kolor włoskich orzechów, dłonie i stopy imponowały rozmiarami. Kapelusz położył na kolanie.

Chłopiec siedział bardzo blisko Toma. Mary Lou trzymała ręce na drewnianym blacie i patrzyła na młodzieńca.

– Muszę ci podziękować, że dbałeś o moją rodzinę – powiedział Deel.

– Nie ma za co. Kiedyś często zabierałeś mnie na polowanie albo na ryby. Mój tata tego nie robił. Był rolnikiem, hodowcą świń i pijakiem. Ty zawsze dobrze mnie traktowałeś.

– Jeszcze raz dziękuję za pomoc.

– Chciałem to robić. To nie był żaden kłopot.

– Pewnie sam masz rodzinę.

– Jeszcze nie. Poskramiam konie, hoduję kilka krów, świń i kur, mam całkiem spory ogródek warzywny, lecz rodziny nie założyłem. Mary Lou mówiła, że potrzebujesz muła do orki i ziarna do zasiewu.

Deel popatrzył na żonę. Powiedziała Tomowi to wszystko przez krótką chwilę, gdy szła obok jego konia. Nie był pewien, co o tym myśleć. Nie był pewien, czy chce, żeby ktokolwiek wiedział, czego potrzebuje albo nie potrzebuje.

– Tak. Chcę kupić muła i trochę nasion.

– Mam konia, który nadaje się do orki. Nie jest tak dobry jak muł, ale mogę ci go bardzo tanio sprzedać. No i mam nadmiar nasion. Nie musiałbyś jechać do miasteczka.

– Mam ochotę tam pojechać – odparł Deel.

– Jasne. Po prostu mógłbym ci załatwić te dwie sprawy.

– Chciałem zabrać Winstona do sklepu i kupić mu słodycze.

Tom się uśmiechnął.

– To świetny pomysł, ale tak się składa, że byłem w miasteczku dziś rano i…

Wyjął z kieszeni koszuli brązową papierową torebkę, położył ją na stole i ostrożnie otworzył. W środku leżały dwie krótkie miętowe laseczki.

Winston popatrzył na Toma.

– To dla mnie?

– Zgadza się.

– Możesz teraz wziąć jedną i zjeść ją po kolacji – powiedziała Mary Lou. – Drugą zachowaj na jutro. Dzięki temu będziesz miał na co czekać.

– To bardzo miło z twojej strony, Tom – rzekł Deel.

– Może zostaniesz na obiad – zaproponowała Mary Lou. – Deel i Winston złapali dwie ryby, a ja mam trochę ziemniaków. Mogę je usmażyć.

– Dziękuję za zaproszenie – odparł Tom. – Skoro tak, to oczyszczę ryby.

• • •

W ciągu następnych kilku dni Tom najpierw pojechał po konia i nasiona, a potem wrócił z kilkoma częściami, których Deel potrzebował do pługa. Deel zaczynał myśleć, że nigdy nie wybierze się do miasta, zresztą teraz nie był pewien, czy chce tam jechać. Tom znacznie swobodniej od niego czuł się w towarzystwie jego rodziny, a Deel był o to zazdrosny i koniecznie chciał z nimi zostać, żeby znaleźć dla siebie miejsce. Tom i Mary Lou rozmawiali o rozmaitych sprawach i doskonale czuli się w swoim towarzystwie, a chłopiec całkowicie stracił zainteresowanie łukiem. Deel znalazł go pod drzewem niedaleko lasu i przeniósł do wędzarni, gdzie suche powietrze mogło skuteczniej utwardzić drewno, lecz nie wiedział, czy chłopiec będzie kiedyś chciał z niego strzelać.

Deel zaorał sześć akrów porośniętego kwiatami pola, a następnego dnia Tom przywiózł górę wyschniętego kurzego łajna i pomógł mu je rozrzucić po popękanej ziemi, po czym zasiał groszek i fasolę na jesienne uprawy oraz kilka zagonów dyń piżmowych, arbuzów i melonów.

Tego wieczoru siedzieli przed domem, Deel w bujanym fotelu, a Tom na kuchennym krześle. Chłopiec zajął miejsce na ziemi obok Toma i grzebał patykiem w piasku. Światło wydostawało się jedynie przez otwarte drzwi domu, gdzie paliła się lampa. Kiedy Deel obejrzał się przez ramię, ponownie zobaczył, jak Mary Lou myje naczynia w misce, kręcąc tyłeczkiem. Tom również zerknął w tamtą stronę, potem popatrzył na Deela i uniósł wzrok ku niebu, jakby zapamiętywał położenie gwiazd.

– Dawno nie byliśmy razem na polowaniu; ostatnio na długo przed twoim wyjazdem – rzekł Tom.

– Często tutaj wpadałeś, prawda? – odparł Deel.

Tom skinął głową.

– Zawsze czułem się tutaj lepiej niż w domu. Mama i tata ciągle się kłócili.

– Przykro mi z powodu twoich rodziców.

– Cóż, każdy musi kiedyś umrzeć. To się może zdarzyć na wiele różnych sposobów, ale czasami po prostu przychodzi na to czas i trzeba się z tym pogodzić.

– Pewnie masz rację.

– Masz ochotę wybrać się na polowanie? – spytał Tom. – Od wieków nie jadłem mięsa oposa.

– Nigdy go nie lubiłem – odrzekł Deel. – Jest za tłuste.

– Źle je przyrządzałeś. To jedna z rzeczy, na których naprawdę się znam – na przyrządzaniu oposa. Oczywiście najlepiej go złapać, wsadzić do zagrody, karmić przez tydzień kukurydzą i dopiero wtedy zabić. Mięso jest lepsze, twardsze. Wystarczy, że ustrzelę jednego, a pokażę ci, jak się pozbyć nieprzyjemnego posmaku za pomocą octu i ugotować mięso z batatami. Mam ich aż za dużo.

– Deel lubi bataty – powiedziała Mary Lou.

Deel się odwrócił. Stała w progu, wycierając ręce w ścierkę do naczyń.

– Kiedyś lubiłeś polować – dodała. – Chętnie nauczę się dobrze przyrządzać oposa. Powinniście pojechać razem, jak za dawnych czasów.

– Od lat nie jadłem batatów – przyznał Deel.

– Tym bardziej warto się wybrać – odrzekł Tom.

– Ja też chcę jechać – powiedział chłopiec.

– Nie widzę przeciwwskazań – rzekł Tom. – Ale tym razem chciałbym pojechać tylko z Deelem. Kiedy byłem mały, wiele mnie nauczył o tych lasach. Mam ochotę na wyprawę we dwóch, przez wzgląd na dawne czasy. Nie pogniewasz się, Winstonie?

– Chyba nie – odparł chłopiec, chociaż nie wyglądał na zachwyconego.

• • •

Tej nocy Deel położył się obok Mary Lou i powiedział:

– Lubię Toma, ale pomyślałem sobie, że moglibyśmy coś zrobić, aby nie przychodził tutaj tak często.

– Tak?

– Wiem, że Winston go podziwia, i nie mam nic przeciwko temu, ale muszę znów zbliżyć się do chłopca… Cholera, przecież nie byliśmy blisko. No i muszę zbliżyć się do ciebie… Powinienem poświęcić ci więcej czasu, Mary Lou. Cennego czasu.

– Nie wiem, o czym mówisz.

Deel przez chwilę się zastanawiał, próbując znaleźć właściwe słowa. Wiedział, co czuje, ale miał trudności z wyrażeniem uczuć.

– Zdaję sobie sprawę, że wyszłaś za mnie, bo wydawałem się lepszy od kilku innych zainteresowanych. Okazało się jednak, że nie byłem aż taką dobrą partią. Teraz musimy znaleźć to, czego potrzebujemy, Mary Lou.

– A czego potrzebujemy?

– Miłości. Nigdy nie znaleźliśmy miłości.

Leżała w milczeniu.

– Myślę, że powinniśmy spędzić trochę czasu tylko we dwoje, zanim pozwolimy, żeby Tom tak często tutaj bywał. Rozumiesz, o co mi chodzi, prawda?

– Chyba tak.

– Jeszcze nie czuję, że naprawdę jestem w domu. Nie byłem w miasteczku ani nie powiedziałem nikomu, że wróciłem.

– Za kim tęsknisz?

Deel długo się nad tym zastanawiał.

– Nie tęskniłem za nikim poza tobą i Winstonem, ale muszę nadać kilku sprawom normalny bieg… Potrzebuję znajomości, żeby dostać kredyt w sklepie, może kupić kilka sprzętów do gospodarstwa na przyszły rok. Przede wszystkim chcę być tutaj z tobą. Z Tomem dużo rozmawiacie. Chciałbym, żebyśmy też tak potrafili. Musimy się tego nauczyć.

– Z Tomem łatwo się rozmawia. To gaduła. Potrafi opowiadać o wszystkim, ale kiedy skończy, okazuje się, że niczego nie powiedział. Nigdy wiele nie mówiłeś, Deel, więc po co chcesz to zmienić?

– Chcę znać twoje zdanie i chcę, żebyś ty znała moje, nawet jeśli będzie chodziło tylko o katalog nasion, dokładkę fasoli, przyniesienie drewna albo zbyt głośne chrapanie. O codzienne sprawy. Dlatego wolę, żeby Tom tak często tu nie zaglądał. Chciałbym spędzać więcej czasu z tobą i Winstonem, to wszystko.

Deel poczuł, że łóżko się porusza. Odwrócił się i w ciemności zobaczył, że Mary Lou podciąga koszulę nocną nad piersi. Miała gęste włosy łonowe oraz pełne, okrągłe i ponętne piersi.

– Może dziś w nocy zaczniemy lepiej się poznawać? – powiedziała.

Deelowi zaschło w ustach.

– Dobrze – wydukał.

Drżącymi rękami rozpiął jednoczęściową piżamę na kroczu. Mary Lou rozłożyła nogi, a on się na niej położył. Już po chwili eksplodował.

– Boże – stęknął i opadł na nią, próbując podeprzeć się na łokciach.

– Było ci dobrze? – spytała.

– Tak, ale za szybko skończyłem. Dziewczyno, minęło tyle czasu. Przepraszam.

– Nie szkodzi. Nie przejmuj się. – Poklepała go sztywno po plecach, po czym lekko się przekręciła, aby dać mu do zrozumienia, że powinien z niej zejść.

– Mógłbym lepiej się postarać.

– Jutro.

– Jutro idziemy z Tomem na polowanie. Zabierze psa i wytropimy oposa.

– No tak… Więc pojutrze.

– Dobrze – odrzekł Deel. – Dobrze.

Położył się na plecach i zapiął piżamę. Nie wiedział, czy czuje się lepiej, czy gorzej. Odczuł ulgę, ale żadnej namiętności. Równie dobrze mógłby to zrobić z dziurą w materacu.

• • •

Tom zabrał psa, strzelbę kaliber.22 i płócienny worek. Deel wyjął z szafki dubeltówkę, zdjął z niej skórzaną osłonę pokrytą smarem i stwierdził, że broń jest w bardzo dobrym stanie. Zabrał torbę z pociskami i wyszedł przed dom. Amunicja była stara, lecz nie było powodu, aby miała okazać się nieskuteczna. Przechowywał ją razem ze strzelbą, suchą i szczelnie opakowaną.

Na bezchmurnym niebie świeciły gwiazdy, a księżyc, który wyglądał jak kawałek ługowego mydła, lśnił tak jasno, że dokładnie widzieli ziemię. Chłopiec jeszcze spał, gdy Deel, Tom i Mary Lou stanęli przed domem, wpatrując się w noc.

– Uważaj na niego, Tom – powiedziała Mary Lou.

– Będę – obiecał Tom.

– Musisz się nim zająć.

– Zajmę się.

Deel i Tom ruszyli w stronę lasu, gdy nagle ich uwagę odwrócił jakiś cień. Sowa zanurkowała w stronę pola. Zobaczyli, jak ptak chwyta tłustą mysz i z nią odlatuje. Pies pogonił za cieniem ptaka, przemykającym po ziemi.

– W życiu nie ma niczego pewnego – powiedział Tom, gdy patrzyli, jak sowa wzbija się w jasne niebo i odlatuje w stronę lasu.

– Zwłaszcza jeśli jest się myszą – odparł Deel.

– Życie bywa okrutne.

– W tym nie było okrucieństwa – odrzekł Deel. – Zwykła walka o przetrwanie. Sowa była głodna. Ludzie tak się nie zachowują. Nie przypominają innych zwierząt, może poza mrówkami.

– Mrówkami?

– Mrówki i ludzie toczą wojny, ponieważ potrafią. Ludzie wygłaszają odezwy i przemowy, podają przyczyny i tak dalej, ale tak naprawdę robimy to, ponieważ chcemy i możemy.

– Ostro stawiasz sprawę – stwierdził Tom.

– Człowiek nie jest szczęśliwy, dopóki nie zabije wszystkiego na swojej drodze i nie zetnie wszystkiego, co rośnie. Kiedy widzi coś dzikiego i pięknego, chce to stłamsić i zadźgać, ukarać za to, że jest dzikie. Przyciąga go piękno, które następnie zabija.

– Masz dziwne poglądy, Deel.

– Pewnie tak.

– My też zabijemy, aby zdobyć jedzenie, ale w odróżnieniu od sowy nie będziemy jedli myszy. Zdobędziemy tłustego oposa i przyrządzimy go z batatami.

Patrzyli, jak pies wyprzedza ich i znika w mroku między drzewami.

• • •

Kiedy dotarli na skraj lasu, padł na nich cień drzew. Głębiej panowała ciemność poprzetykana plamami światła w miejscach, gdzie gałęzie się przerzedzały. Ruszyli w stronę tych plam i znaleźli szlak. Po pewnym czasie zrobiło się ciemniej i Deel podniósł wzrok. Na niebie pojawiła się czarna chmura.

– Cholera, chyba się rozpada – rzekł Tom. – Nie zanosiło się na to.

– To będzie przelotny deszcz – odparł Deel. – Trochę pokropi i przejdzie, zanim zdążysz znaleźć suche miejsce.

– Tak myślisz?

– Tak. Wiele razy widziałem takie chmury. Ona tylko trochę popłacze i poleci dalej, zobaczysz. Nawet nie będzie się błyskało.

Jakby w odpowiedzi na słowa Deela zaczęło padać. Nie błyskało się ani nie grzmiało, ale wiatr przybrał na sile, a deszcz był gęsty i zimny.

– Znam dobre miejsce – rzekł Tom. – Schowamy się pod drzewem i usiądziemy na powalonym pniu. W tamtej okolicy zabiłem kilka oposów.

Znaleźli powalony pień, usiedli i czekali. Drzewo było starym i potężnym dębem o grubych konarach i gęstej, rozłożystej koronie, która przypominała baldachim. Pod nią Deel i Tom prawie nie mokli.

– Pies poszedł głęboko w las – zauważył Deel, po czym oparł dubeltówkę o pień i położył dłonie na kolanach.

– Jeśli wytropi oposa, to na pewno go usłyszysz. Hałasuje jak trąbka.

Tom poprawił strzelbę na kolanach i popatrzył na Deela, a ten się zamyślił, po czym powiedział:

– Kiedy tam byłem, często przesiadywaliśmy w okopach i czekaliśmy, aż coś się wydarzy. Podczas deszczu woda zalewała okopy i wtedy pływały w nich wielkie szczury, a my bywaliśmy tak głodni, że je zabijaliśmy i zjadaliśmy.

– Szczury?

– Przypominają wiewiórki, chociaż nie są tak smaczne. Wiewiórka to tylko nadrzewny szczur.

– Tak? Jesteś pewien?

– Jestem.

Tom poprawił się na pniu, a wtedy Deel odwrócił się w jego stronę. Tom wciąż trzymał broń na kolanach, ale skierował lufę w stronę Deela. Ten chciał powiedzieć coś w rodzaju „Hej, uważaj, co robisz”, ale natychmiast zrozumiał to, czego od razu powinien był się domyślić. Tom zamierzał go zabić. Od początku to planował. Od dnia, gdy Mary Lou spotkała go na polu, oboje tylko czekali, aż Deel padnie trupem. To dlatego nie pozwolili mu pojechać do miasteczka. Wszyscy myślą, że nie żyje, a jeśli nikt się nie dowie, iż wrócił, nie będzie dochodzenia.

– Wiedziałem i nie wiedziałem – rzekł Deel.

– Muszę, Deel. To nic osobistego. Lubię cię i byłeś dla mnie dobry, ale muszę to zrobić. Ona jest tego warta… Nie ma sensu sięgać po dubeltówkę, trzymam cię na muszce. Dwudziestkadwójka to niewiele, ale wystarczy.

– Winston nie jest moim synem, prawda?

– Zgadza się.

– Ma na twarzy znamię. Pamiętam, że widziałem takie samo, kiedy byłeś młodszy. Zapomniałem, ale już sobie przypomniałem. Masz je pod włosami, tak?

Tom nie odpowiedział. Przesunął się do tyłu, tak że znalazł się pod krawędzią korony dębu. Deszcz spływał mu na kapelusz i przyklejał długie włosy do twarzy.

– Byłeś z moją żoną już wtedy, kiedy miałeś osiemnaście lat, a ja niczego nie podejrzewałem – rzekł Deel, po czym się uśmiechnął, jakby go to rozbawiło. – Miałem cię za dużego dzieciaka.

– Jesteś dla niej za stary – orzekł Tom, trzymając strzelbę przy ramieniu. – Nigdy nie poświęcałeś jej wystarczająco dużo uwagi. Mieszkałem z nią od twojego wyjazdu. Kiedy wróciłeś, akurat nie było mnie w domu. Psiakrew, Deel, w kufrze są moje ciuchy, nawet tego nie zauważyłeś. Może znasz się na pogodzie, lecz nic nie wiesz o kobietach ani o mężczyznach.

– Nie chcę za dużo o nich wiedzieć, więc czasami się gubię. A mężczyźni i kobiety aż tak bardzo się nie różnią… Zabiłeś kiedyś człowieka, Tom?

– Będziesz pierwszy.

Deel popatrzył na Toma, który obserwował go wzdłuż lufy.

– Niełatwo potem z tym żyć, nawet jeśli to ktoś obcy – odrzekł Deel. – Wiele razy zabijałem. Kiedy zamykam oczy, oni do mnie przychodzą. Ci, którzy zginęli w mojej obecności, i ci, których śmierć tylko podejrzewam.

– Daruj sobie te opowieści o duchach. Nie sądzę, żebyś miał do mnie przyjść po śmierci. Nic z tego.

Zrobiło się ciemno z powodu deszczu i Deel widział tylko zarys sylwetki Toma.

– Tom…

Strzelba warknęła. Pocisk trafił Deela w głowę. Spadł z pnia i znieruchomiał w miejscu, w którym deszcz obmywał mu twarz. Zanim wpadł w ciemność, zdążył pomyśleć: jest zimno i czysto.

• • •

Deel patrzył ponad krawędzią okopu przez szparę w metalowej płycie. Widział tylko ciemność, nie licząc chwil, gdy błyskawice przecinały niebo i rozświetlały wiejski krajobraz. Rozlegały się tak głośne grzmoty, że trudno było odróżnić je od wystrzałów z dział, które posyłały wybuchające pociski w pobliże fortyfikacji i krętych okopów, rozrzucając ludzi na lewo i prawo jak szmaciane lalki.

Nagle zauważył jakieś sylwetki. Przemierzały pole pędem niczym kolumna duchów. Były coraz bliżej. Wystawił lufę przez szparę, niedokładnie wycelował, a gdy padł rozkaz, pociągnął za spust. Zaryczała broń maszynowa. Pole rozświetliły czerwone rozbłyski. Sylwetki zaczęły upadać. Ogień z luf karabinów maszynowych wydobył z ciemności twarze ludzi biegnących w pierwszym rzędzie i pokrył je diabelską czerwienią. Gdy pojawiła się błyskawica, wydawało się, że biegnące sylwetki wibrują. Działa ryczały, burza grzmiała, karabiny kaszlały, strzelby trzaskały, a ludzie wrzeszczeli.

Po chwili niedobitki Niemców przedostały się przez pole i wpadły do okopów. Rozgorzała walka wręcz. Deel używał bagnetu. Dźgnął niemieckiego żołnierza, tak drobnego, że mundur zwisał mu z ramion. Gdy Niemiec kurczowo chwycił lufę karabinu, wzdłuż okopu rozbłysły race i Deel zobaczył, że podbródek wroga pokrywają kępki jasnego meszku. Chłopak miał minę kogoś, kto właśnie zrozumiał, że to jednak nie jest chwalebna rozgrywka.

I wtedy Deel zakaszlał.

Zakaszlał i zaczął się dusić. Próbował się podnieść, ale początkowo nie mógł. W końcu usiadł. Kapało z niego błoto, chłostał go deszcz. Wypluł piach i zachłysnął się powietrzem.

Deszcz obmył mu twarz i przykleił włosy do czoła. Nie był pewien, jak długo tak siedział, ale po jakimś czasie przestało padać. Bolała go głowa. Dotknął jej i zobaczył na palcach krew. Odgarnął włosy i wymacał bruzdę na czole. Pocisk nie wbił się w głowę, tylko o nią otarł. Deel stracił dużo krwi, ale krwawienie ustało. Błoto wypełniło i zaczopowało ranę. Płytki grób zapewne wykopano wcześniej tego samego dnia. Tom wszystko zaplanował, ale zaskoczył go deszcz, który sprawił, że ziemia była wilgotna, i w ciemności napastnik niedokładnie przysypał ofiarę. Zakopał ją za płytko. Nie ubił ziemi. Pozostawił dopływ powietrza. Deel mógł oddychać nosem i udało mu się wydostać z miękkiego błota. Wystarczyło, że usiadł, i ziemia z niego opadła.

Usiłował wydostać się z grobu, ale był zbyt słaby, więc obrócił się w luźnym piasku i ułożył twarzą do dołu. Kiedy nabrał tyle sił, że mógł unieść głowę, deszcz ustał, chmury się rozwiały i na niebie zalśnił jasny księżyc.

Deel wygrzebał się z grobu i przeczołgał do powalonego pnia, na którym siedzieli razem z Tomem. Jego dubeltówka wciąż leżała za pniem, w tym samym miejscu, w którym upadła. Tom albo o niej zapomniał, albo ją zlekceważył. Deel nie miał siły podnieść broni.

W końcu udało mu się usiąść na pniu. Z opuszczoną głową wpatrywał się w ziemię. Wąż przepełzł po jego butach i wijąc się, zniknął w ciemnym lesie. Deel podniósł dubeltówkę. Była wilgotna i zimna. Złamał ją i pociski wyskoczyły na ziemię. Nie próbował ich znaleźć w ciemności. Skierował lufę w stronę księżyca i przez nią popatrzył. Czysto. Żadnego piachu. Nie szukał dwóch pocisków, które upadły, ale załadował nowe ze swojej torby z amunicją. Wziął głęboki oddech. Podniósł trochę wilgotnych liści i przykleił je do rany. Potem wstał i zataczając się, ruszył w stronę domu. Z czołem ozdobionym zakrwawionymi liśćmi wyglądał jak jakieś leśne bóstwo.

• • •

Wkrótce zaczął iść pewniejszym krokiem. Wydostał się z lasu i wszedł na ścieżkę przecinającą pole. Deszcz ustał, znów zrobiło się jasno i wiał lekki wiatr. Ziemia intensywnie pachniała, tak samo jak tamtej nocy we Francji, gdy padało, błyskawice przecinały niebo, nadciągali żołnierze, a wilgotna woń gleby łączyła się z gryzącym zapachem prochu i odorem śmierci.

Szedł, dopóki nie zobaczył pogrążonego w ciemności domu, stojącego na środku pola. Dom wydawał się niezwykle mały, mniejszy niż wcześniej; zupełnie jakby wszystko, co było dla niego ważne, stale się kurczyło. Pies wybiegł mu na spotkanie, ale Deel go zignorował. Zwierzak odbiegł w kierunku drzew, które Deel zostawił za sobą.

Podszedł do drzwi i zaczął w nie kopać. Drzwi trzeszczały, skrzypiały i głośno uderzały o futrynę. Po chwili znalazł się w środku. Szybko przeszedł do sypialni. Okno było otwarte i pomieszczenie wypełnił księżycowy blask tak jasny, że wszystko wyraźnie widział. Ujrzał Toma i Mary Lou razem w łóżku, w trakcie miłosnego aktu. Pomyślał o tym, jak mu się oddała, żeby tylko nie rozmawiać o Tomie. Aby ochronić to, co ją łączyło z kochankiem. Coś w nim drgnęło i Deel poczuł, że oto dochodzi do głosu jego prawdziwa natura. Patrzył na nich, a oni patrzyli na niego, znieruchomiali.

– Nie – szepnęła Mary Lou.

Tom wyskoczył spomiędzy jej nóg i stanął na łóżku. Nagi, jak go natura stworzyła, przez chwilę trwał w bezruchu, po czym skoczył przez otwarte okno niczym lis chowający się do nory. Deel uniósł dubeltówkę i strzelił, rozrywając kawałek parapetu, ale Tom zdążył uciec. Mary Lou wrzasnęła. Spuściła nogi z łóżka i spróbowała wstać, ale nie miała siły. Ponownie usiadła i zaczęła wykrzykiwać imię kochanka. Deel usłyszał jakiś zew dobiegający z głębi jego duszy, przeciągły, głęboki, mroczny i pozbawiony wahania. Zakrwawiony liść opadł mu z czoła. Deel uniósł dubeltówkę i wystrzelił. Pociski rozdarły klatkę piersiową i rzuciły Mary Lou przez łóżko, tak że uderzyła tyłem głowy o ścianę pod oknem.

Deel stał i patrzył. Miała otwarte oczy i lekko rozchylone usta.

Obserwował, jak jej włosy i pościel ciemnieją.

Złamał dubeltówkę i załadował dwa nowe pociski, po czym podszedł do drzwi prowadzących do małej sypialni chłopca. Otworzył je kopniakiem. Kiedy wszedł, chłopiec ubrany w koszulę nocną wyczołgiwał się przez okno. Deel strzelił, ale zdołał najwyżej poranić dzieciakowi podeszwy. Podobnie jak jego ojciec, Winston potrafił błyskawicznie czmychnąć przez byle dziurę.

Deel szybko podszedł do otwartego okna i wyjrzał. Chłopak gnał jak zając przez pole zalane blaskiem księżyca, kierując się do mrocznego lasu po stronie miasteczka. Deel wyszedł przez okno i szybkim krokiem ruszył za chłopcem. Wtedy na prawo od siebie zobaczył Toma biegnącego tam, gdzie kiedyś znajdowały się głęboki wąwóz i jeżynowy zagajnik. Podążył za nim, przyśpieszając do truchtu. Wyobrażał sobie, że przekracza pole razem z innymi żołnierzami, czekając na kończący wszystko pocisk.

Zaczynał doganiać Toma, któremu ucieczkę utrudniało to, że był boso. Młodzieniec utykał i Deel podejrzewał, że pokaleczył sobie stopy o ostrą trawę i poranił je na kamieniach. Cień Toma na zmianę wznosił się i opadał, jak dusza starająca się oddzielić od ciała.

Wąwóz i jeżynowy zagajnik wciąż były tam, gdzie kiedyś. Tom dotarł do wąwozu, znalazł lukę w roślinności i zszedł w głąb rozpadliny. Deel wkrótce podążył jego śladem. Wewnątrz było wilgotno i pachniało niedawnym deszczem. Deel zobaczył, że Tom gramoli się po przeciwległej ścianie wąwozu, próbując ukryć się w ciemnej kępie jeżyn. Gdy dotarł do miejsca, w którym Tom zniknął mu z oczu, zobaczył, że młodzieniec zaplątał się w kolczaste pnącza, które owinęły mu ręce i głowę, całkowicie go unieruchamiając. Im bardziej Tom się szarpał, tym głębiej kolce wbijały się w ciało i tym mocniej pnącza go przytrzymywały. Tom wił się i tarzał, i wkrótce obrócił się w stronę, z której nadchodził Deel. Wisiał tuż ponad swoim prześladowcą na ścianie wąwozu, podtrzymywany przez pnącza, z jedną ręką wyprostowaną, a drugą przyciśniętą do brzucha, owinięty jak świąteczny prezent od matki natury, dar przeznaczony do tego, co ludzie i mrówki lubią najbardziej. Ciężko dyszał.

Deel lekko przechylił głowę, jak pies, który próbuje zrozumieć, na co patrzy.

– Kiepsko strzelasz.

– Nie musisz tego robić, Deel.

– Tu nie chodzi o przymus. Po prostu tak postępują mężczyźni – odparł Deel.

– O czym ty mówisz, do diabła? Błagam cię, błagam, nie zabijaj mnie. To ona mnie do tego namówiła. Myślała, że już od dawna nie żyjesz. Chciała, żeby wszystko było tak jak wcześniej, kiedy byliśmy tylko ja i ona.

Deel wziął głęboki oddech i posmakował powietrze. Jeszcze przed chwilą było takie czyste, ale teraz czuł w nim gorycz.

– Chłopiec uciekł – rzekł Deel.

– Dopadnij go, jeśli chcesz, ale mnie nie zabijaj.

Po twarzy Deela przemknął uśmiech.

– Nawet z malców wyrastają mężczyźni.

– Mówisz bez sensu, Deel. Coś ci się pomieszało.

– Wszystkim nam się pomieszało – odparł Deel.

Uniósł dubeltówkę i wystrzelił. Głowa Toma zniknęła, a ciało opadło w uścisku pnączy i zawisło nad krawędzią wąwozu.

• • •

Chłopiec był szybki, znacznie szybszy od ojca. Deel przeszukał rozległy teren, czytając ślady w blasku księżyca, szukając miejsc, w których trawa była przygnieciona, a na wilgotnym piachu widniały ślady stóp, ale dzieciak już dawno dobiegł do lasu, a może nawet do miasteczka. Deel wiedział, że to bez znaczenia.

Oddalił się od lasu i wrócił na pole, gdzie dotarł do Naleśnikowych Skał. Były to płaskie, okrągłe bryły piaskowca, spiętrzone jedna na drugiej, które przypominały olbrzymią stertę naleśników. Zupełnie o nich zapomniał. Teraz podszedł do skał i popatrzył na ich górną krawędź. Znajdowała się na wysokości sześciu metrów. Pamiętał to z dzieciństwa. Kiedyś tata mu powiedział: „Od podnóża do szczytu jest sześć metrów. Spartańscy chłopcy wspięliby się na górę w trzy minuty. Ja też mogę dotrzeć na szczyt w trzy minuty. Sprawdźmy, jak ty sobie poradzisz”.

Nigdy nie udało mu się wspiąć na górę w ciągu trzech minut, mimo że wielokrotnie próbował. Z jakiegoś czysto ludzkiego powodu było to ważne dla jego ojca, ale dopiero teraz sobie o tym przypomniał.

Oparł dubeltówkę o kamienie, po czym zdjął buty i ubranie. Podarł koszulę i sporządził z niej pasek, na którym zawiesił broń na nagim ramieniu, a na drugie ramię zarzucił torbę z amunicją i zaczął się wspinać. Dotarł na sam szczyt. Nie wiedział, ile czasu mu to zajęło, ale podejrzewał, że nie więcej niż trzy minuty. Stanął na Naleśnikowych Skałach i popatrzył w ciemność. Widział stąd swój dom. Usiadł ze skrzyżowanymi nogami i położył dubeltówkę na udach. Podniósł wzrok na niebo. Gwiazdy jasno świeciły, a przestrzeń między nimi była nieskończenie głęboka. Gdyby tylko się dało, człowiek zerwałby gwiazdy z nieba, pomyślał.

Siedział i zastanawiał się, która godzina. Księżyc się przesunął, ale jeszcze nie podciągnął słońca. Deel miał wrażenie, że siedzi tak od kilku dni. Od czasu do czasu zapadał w drzemkę i śniło mu się, że jest mrówką, jedną z wielu wędrujących w stronę dziury w ziemi, z której wydobywały się dym i ogniste iskry. Maszerował razem z mrówkami, kolejno wchodzącymi do dziury. Gdy przyszła pora na niego, zobaczył, jak mrówki idące przed nim zmieniają się w zwęglone skwarki, i niecierpliwie powędrował za nimi, po czym nagle obudził się i popatrzył na pole skąpane w blasku księżyca.

Zobaczył jeźdźca zbliżającego się od strony domu. Był tak potężny, że jego koń wyglądał jak duży pies. Deel nie widział tego człowieka od lat, ale od razu go rozpoznał. Lobo Collins był szeryfem w tym hrabstwie w czasie, gdy Deel jechał na wojnę. Przybysz był coraz zbliżej. Deel patrzył na niego całkowicie obojętnie.

Daleko poza zasięgiem strzału z dubeltówki Deela Lobo zatrzymał się, zsiadł z konia i wyjął strzelbę z kabury przy siodle.

– Deel! – zawołał. – Mówi szeryf Lobo Collins!

Wyraźny głos niósł się ponad polem. Zupełnie jakby siedzieli obok siebie. Było tak jasno, że Deel widział wąsy Loba, opadające na kąciki ust.

– Twój syn powiedział mi, co się stało.

– To nie jest mój syn, Lobo.

– Wiedzieli o tym wszyscy oprócz ciebie, lecz to nie powód, żeby zrobić to, co zrobiłeś. Byłem w domu i znalazłem Toma w wąwozie.

– Podejrzewam, że jak nie żyli, tak nie żyją.

– Nie powinieneś był tego robić, ale to była twoja żona, a on się do niej dobierał, więc sąd może uznać, że miałeś powód. Zastanów się nad tym, Deel. Jeszcze możesz ujść z życiem.

– On mnie postrzelił – rzekł Deel.

– To jeszcze bardziej zmienia postać rzeczy. Odłóż broń i razem wrócimy do miasteczka, aby sprawdzić, co da się zrobić.

– Byłem martwy, zanim do mnie strzelił.

– Co takiego? – Lobo przykląkł na jedno kolano. Oparł na nim winchestera, a drugą ręką trzymał wodze.

Deel podniósł dubeltówkę i oparł ją o kamień, kierując lufę ku niebu.

– Jestem poza twoim zasięgiem! – zawołał Lobo. – Twoja dubeltówka mnie nie dosięgnie, ale ja mogę dosięgnąć ciebie i potrafię trafić w dupę muchy na księżycu.

Deel wstał.

– Skoro nie mogę cię dosięgnąć, to pewnie powinienem podejść trochę bliżej.

Lobo wstał i puścił wodze. Koń ani drgnął.

– Nie bądź głupcem, Deel.

Deel zarzucił sobie broń na ramię i zaczął schodzić ze skał, kryjąc się przed wzrokiem Loba. Wędrówka w dół poszła mu szybciej niż wspinaczka i nawet nie czuł, jak kamienie kaleczą mu nagie kolana i stopy.

Kiedy wyłonił się zza skał, zobaczył, że Lobo tylko nieznacznie się przemieścił, odsuwając się od wierzchowca i stając z winchesterem opuszczonym wzdłuż nogi. Szeryf patrzył na zbliżającego się Deela, nagiego i skupionego.

– To nie ma sensu. Nie widziałem cię od lat, a teraz mam ci się przyjrzeć wzdłuż lufy winchestera. To nie ma sensu.

– Nic nie ma sensu – odparł Deel i przyśpieszył kroku, zdejmując dubeltówkę z ramienia.

Lobo nieco się cofnął, po czym podniósł strzelbę do ramienia.

– Ostatnie ostrzeżenie.

Deel się nie zatrzymał. Oparł broń o biodro i wypalił. Nie trafił i śrut posypał się w trawę jak grad, kilka metrów przed stopami szeryfa. Wtedy Lobo odpowiedział ogniem.

Deel miał wrażenie, że ktoś go popchnął. Tak to odczuł. Jakby ktoś niewidzialny podkradł się do niego i pchnął w ramię. Zanim się zorientował, leżał na ziemi i patrzył na gwiazdy. Czuł ból, lecz nie tak dotkliwy jak wtedy, gdy zdał sobie sprawę z tego, kim jest.

Po chwili Lobo odebrał mu broń i uklęknął obok niego z winchesterem w jednej i dubeltówką w drugiej dłoni.

– Zabiłem cię, Deel.

– Nie – odparł Deel, plując krwią. – Ja już nie żyłem.

– Kula chyba przebiła płuco – rzekł Lobo, jakby był dumny ze swojego kunsztu strzeleckiego. –Nie trzeba było tego robić. To dobrze, że chłopiec uciekł. On niczemu nie zawinił.

– Po prostu nie przyszła na niego kolej.

Deel czuł krew wzbierającą mu w piersi. Zupełnie jakby ktoś wlewał mu ją do ust przez lejek. Usiłował jeszcze coś powiedzieć, lecz nie dał rady. Tylko zakaszlał i wypluł trochę ciepłej krwi na klatkę piersiową. Lobo odłożył broń i oparł głowę Deela na swoim udzie, żeby ten tak się nie krztusił.

– Chcesz jeszcze coś powiedzieć?

– Popatrz.

Deel wzniósł oczy ku niebu, a Lobo podążył wzrokiem za jego spojrzeniem. Zobaczył noc, księżyc i gwiazdy.

– Popatrz. Widzisz? – spytał Deel. – Gwiazdy spadają.

– Nic nie spada, Deel – odparł Lobo, ale kiedy opuścił wzrok, Deel już odszedł.

Charles McCarry

Na końcu sznurka

Z: „Agents of Treachery”

Mężczyznę, którego będę nazywał Benjaminem, po raz pierwszy zauważyłem w barze hotelu Independence w Ndali. Siedział samotnie i pił napój pomarańczowy bez lodu. Był wysoki i barczysty, z żylastymi bicepsami i potężnymi dłońmi. Miał na sobie białą koszulę z krótkimi rękawami i spodnie w kolorze khaki, jedno i drugie wyprasowane jak mundur. Zamiast typowych w trzecim świecie omegi albo roleksa nosił na prawym nadgarstku tani plastikowy japoński zegarek. Żadnych sygnetów, złota, ciemnych okularów. Nie rozpoznałem plemiennych tatuaży na jego policzkach. Z nikim nie rozmawiał, na nikogo nie patrzył. Dla pozostałych klientów równie dobrze mógłby być niewidzialny. Nikt się do niego nie odzywał, nie proponował mu drinka ani nie zadawał pytań. Wydawało się, że jest gotów w każdej chwili zeskoczyć ze stołka i błyskawicznie kogoś zabić.

Był jedyną osobą przy barze, której nie znałem z widzenia. W tamtych czasach, ponad pół wieku temu, gdy Amerykanin był rzadkością na gwinejskim wybrzeżu, szybko poznawało się wszystkich gości hotelowego baru. Stałem przy kontuarze, odwrócony plecami do Benjamina, ale widziałem go w lustrze. Obserwował mnie. Uznałem, że raczej gromadzi informacje, niż szykuje się do napadu albo jakiegoś innego mrocznego postępku.

Zawołałem barmana, położyłem na blacie dziesięcioszylingowy banknot i poprosiłem o koktajl z prawdziwego ginu Beefeater. Roześmiał się wesoło, chowając pieniądze, po czym zamieszał gorzkie nalewki w szklance. Kiedy znów popatrzyłem w lustro, Benjamina nie było. Nie wiem, jak człowiek jego postury mógł wstać i wyjść, tak że tego nie zauważyłem, ale jakoś to mu się udało. Nie zapomniałem o nim, był na to zbyt charakterystyczny, lecz nie rozpamiętywałem zbyt długo tego wydarzenia. Nie mogłem jednak pozbyć się uczucia, że zostałem poddany zawodowej ocenie. Dla zakonspirowanego agenta to zawsze niekomfortowe doświadczenie, zwłaszcza jeśli ma się wrażenie, tak jak ja wtedy, że oceniająca cię osoba jest zawodowcem, dla którego to nie pierwszyzna.

Przyjechałem do Ndali, żeby wysłuchać raportu jednego z agentów. Nie dotrzymał dwóch pierwszych terminów, ale to nic nadzwyczajnego nawet poza Afryką. Za trzecim razem pojawił się w ustalonym miejscu mniej więcej o umówionej godzinie – o czternastej na niewybrukowanej ulicy, na której spały obok siebie setki ludzi. Była bezksiężycowa noc. W promieniu co najmniej półtora kilometra nie było żadnego elektrycznego światła, latarni ani nawet świeczki. Nie widziałem śpiących, ale czułem ich obecność i słyszałem ich oddechy. Agent, parlamentarzysta, nie miał mi nic do powiedzenia poza zwyczajową porcją bezwartościowych plotek. Mimo wszystko dałem mu jego pieniądze, a on pokwitował odciskiem kciuka przy świetle mojej kieszonkowej latarki. Gdy odchodziłem, usłyszałem, jak rozrywa kopertę i w ciemności liczy banknoty.

Nie zdążyłem odejść daleko, gdy nagle jakiś samochód skręcił w ulicę, rozświetlając ją zapalonymi reflektorami. Śpiący się obudzili i kolejno poderwali na nogi, jak w układzie tanecznym Busby’ego Berkeleya. Parlamentarzysta zniknął. Zapewne leżał na ulicy z pozostałymi, a jedna z par szeroko otwartych oczu oraz jeden z szerokich uśmiechów, które teraz rozpłynęły się w mroku, należały do niego.

Samochód się zatrzymał. Podszedłem do niego, a wtedy kierowca, który okazał się policjantem, wyskoczył i zaświecił mi latarką w oczy.

– Wsiadajcie, panie – powiedział.

Brytyjczycy dopiero niedawno opuścili ten kraj i miejscowi nadal używali w odniesieniu do białych mężczyzn tytułu, który preferowali ich byli kolonialni władcy. Dawna etykieta przetrwała w językach angielskim, francuskim i portugalskim w większości z trzydziestu dwóch afrykańskich krajów, które zyskały niepodległość w ciągu dwóch i pół roku – szybciej niż zajęło Stanleyowi odnalezienie Livingstone’a.

– Wsiadać? Po co?

– To nie jest dla was dobre miejsce, panie.

Mój wybawca miał na sobie nienaganny brytyjski tropikalny strój – błękitną czapkę, kurtkę safari z insygniami sierżanta na ramionach, obszerne spodnie khaki, błękitne wełniane podkolanówki, lśniące oksfordy i czarną koalicyjkę. Wyglądało na to, że pałka wisząca przy pasie stanowi jego jedyną broń. Zająłem miejsce na tylnym siedzeniu. Sierżant usiadł za kierownicą i korzystając ze wstecznego lusterka, zamiast się oglądać, wycofał się z ulicy z zapierającą dech w piersiach szybkością. Wyglądałem przez tylną szybę, spodziewając się, że lada chwila najedzie na śpiących. Sprawiali wrażenie niewzruszonych i podczas gdy omiatały ich snopy światła z reflektorów, kładli się z powrotem z taką samą koordynacją, jaką wykazali się przy wstawaniu.

Sierżant pędził bocznymi uliczkami, z których niemal każda stanowiła noclegownię pod gołym niebem. Okazało się, że naszym celem jest Równik, najpopularniejszy nocny klub w Ndali. Była to po prostu ogrodzona, zadaszona przestrzeń. Występował tam zespół grający w stylu highlife, będącym odmianą hypercalypso. Robili tak dużo hałasu, że wydawało się, iż ich muzykę można zobaczyć w mroku nocy.

Wewnątrz było jeszcze głośniej. Powietrze miało temperaturę krwi. Unosiła się w nim ostra i silna woń potu oraz rozlanego piwa. Skwierczące świece dawały namiastkę światła. Miało się wrażenie, że jest się w żołądku tyranozaura.

Benjamin, znów samotny, siedział przy niewielkim stoliku. Teraz też pił pomarańczowy napój. On również miał na sobie mundur. Choć uszyty z lepszego materiału, był to duplikat stroju sierżanta, tyle że zamiast pałki Benjamin nosił u pasa laseczkę oficerską, a na odznace na ramionach widniały wieniec, skrzyżowane pałki oraz korona nadkomisarza. Wyglądało na to, że Benjamin jest szefem państwowej policji. Wykonał powitalny gest. Usiadłem. Kelner postawił przede mną różowy koktajl z ginu z lodem. Zrobił to tak zręcznie i wyglądał tak elegancko, że zapewne również był policjantem, tylko w cywilu. Uniosłem szklankę w stronę Benjamina, po czym upiłem łyk.

– Służy pan w marynarce? – spytał Benjamin.

– Nie. Dlaczego pan pyta?

– Taki koktajl to tradycyjny napój Królewskiej Marynarki Wojennej.

– A nie rum?

– Rum pije załoga.

Z trudem powstrzymałem uśmiech. Nasza rozmowa tak bardzo przypominała wymianę rozpoznawczych haseł przez dwóch szpiegów, że zastanawiałem się, czy nim jest. Może Benjamin wezwał niewłaściwego Amerykanina? Nie wyglądał na kogoś, kto mógłby popełnić tak elementarny błąd. Popatrzył na mnie z góry – nawet kiedy siedział, był ode mnie co najmniej o głowę wyższy.

– Witam w moim kraju, panie Brown. Czekałem na pańską kolejną wizytę, ponieważ wierzę, że możemy podjąć współpracę.

Brown było jednym z nazwisk, których używałem podczas poprzednich wizyt w Ndali, lecz nie takie nazwisko widniało w moim paszporcie. Benjamin umilkł, obserwując moją twarz. Jego oblicze pozostawało całkowicie obojętne.

– Zastanawiam się nad projektem, który wymaga wsparcia ze strony Stanów Zjednoczonych – rzekł bez zbędnych wstępów.

Dramaturgia sytuacji wymagała, żebym odrzekł: „Naprawdę?” albo „Jak to?”. Milczałem jednak, licząc na to, że Benjamin wypełni ciszę.

Byłem szczerze zaskoczony. Czyżby zgłaszał się na ochotnika? Większość agentów werbowanych przez agencje wywiadowcze to ochotnicy, a przeciętny agent wywiadu to ktoś w rodzaju współczesnego Marcela Prousta. Leży na łóżku w pokoju wyłożonym korkiem, mając nadzieję, że skorzysta z tajemnic, które inni wsuwają pod drzwi. Ludzie po prostu wchodzą do jego pokoju i z różnych powodów – zazwyczaj małostkowych uraz spowodowanych pominięciem przy udzielaniu awansów i tym podobnych – zgłaszają chęć zdradzenia ojczyzny. Możliwe także, choć byłoby to nietypowe, że Benjamin miał nadzieję mnie zwerbować.

Wwiercał się we mnie oczami. Za plecami miał ścianę, a ja parkiet. Nie widziałem tancerzy, którzy poruszali się za mną jak jeden organizm, ale przez podeszwy butów wyczuwałem wibracje wywoływane nogami tupiącymi w równym tempie po piaszczystym podłożu. W żółtym blasku świecy dostrzegłem cień emocji na twarzy Benjamina.

Minęło wiele sekund, zanim przerwał ciszę.

– Co pan sądzi o prezydencie tego kraju?

Ponownie nie śpieszyłem się z odpowiedzią. Problem z tą rozmową polegał na tym, że cały czas nie wiedziałem, co powiedzieć.

– Nie poznałem prezydenta Ga – odparłem w końcu.

– A jednak musi pan mieć jakąś opinię.

Oczywiście, że miałem. Tak jak każdy, kto czyta gazety. Akokwu Ga, dożywotni prezydent Ndali, był nienasyconym mężczyzną. Traktował swoje stanowisko i związane z nim liczne przywileje z entuzjazmem nietypowym nawet jak na standardy dyktatorów. Posiadał złotą wannę i łóżko. Miał prywatne zoo i podobno czasami ulegał pokusie rzucania swoich wrogów lwom na pożarcie. Zdeponował dziesiątki milionów dolarów, pochodzących ze skarbu państwa, na osobistych kontach numerycznych w szwajcarskich bankach.

Potrawy na kolację dla niego i jego gości codziennie dostarczano samolotem z paryskich restauracji, które mogły się poszczycić trzema gwiazdkami w Przewodniku Michelin. Francuski kucharz podgrzewał jedzenie i układał je na talerzach, które następnie podawał do stołu angielski lokaj. Obu uważano za tajnych agentów zatrudnionych przez rządy swoich państw. Ga prowadził domy publiczne w każdym zakątku stolicy. Pracowały tam kobiety z całego świata. Te, które lubił najbardziej, otrzymywały luksusowe domy, w których poprzednio mieszkali Europejczycy, oraz niemieckie samochody, francuskiego szampana i „służących” (tak naprawdę policjantów w cywilu), którzy mieli na nie oko.

– Słucham – rzekł Benjamin.

– Prawdę mówiąc, panie nadkomisarzu, nie czuję się komfortowo, rozmawiając o takich sprawach.

– Dlaczego? Nikt nas nie podsłucha. Nie przy takim hałasie.

Miał całkowitą rację. Krzyczeliśmy do siebie, żeby cokolwiek usłyszeć. Od muzyki dzwoniło mi w uszach, a żaden znany mikrofon nie mógłby się przebić przez taką ścianę dźwięku.

– Mimo wszystko wolałbym porozmawiać o tym na osobności. W cztery oczy.

– A skąd by pan wtedy wiedział, czy nie założyłem podsłuchu? Albo że ktoś inny tego nie zrobił?

– Nie wiedziałbym. Ale czy to by miało znaczenie?

Benjamin długo mi się przyglądał.

– Nie, żadnego – odrzekł w końcu. – Ponieważ to ja będę mówił niebezpieczne rzeczy.

Wstał, chociaż bardziej pasowałoby słowo „rozwinął się”. Sierżant, który mnie przywiózł, oraz trzej inni policjanci natychmiast wyłonili się z cienia. Wszyscy inni tańczyli z zamkniętymi oczami, najwyraźniej zanurzeni w innym świecie i czasie. Benjamin założył czapkę i podniósł laseczkę oficerską.

– Jutro po pana przyjadę – zapowiedział.

Zniknął, pozostawiając mnie bez żadnego transportu. W końcu udało mi się złapać taksówkę i wrócić do hotelu. Kierowca był tak czujny, a jego samochód tak czysty, że uznałem, iż to z pewnością jeden z ludzi Benjamina.

Recepcjonista, który o szóstej rano przyniósł mi kubek herbaty, dostarczył także liścik od Benjamina. Wiadomość była kunsztownie napisana, a jej treść krótka i konkretna: „O dziewiątej przed głównym wejściem”.

Przez oszklone hotelowe drzwi ulica wyglądała jak scena rodzajowa u Goi – trędowaci, ludzie z amputacjami, ofiary polio, ospy albo łuszczycy, a wśród małoletnich żebraków kilka przypadków podwiązywania kończyn przez rodziców, którzy potrzebowali pieniędzy, jakie może dostać tylko kaleka. Turysta wysiadł z taksówki i rozrzucił garść monet, żeby odpędzić żebraków, po czym pomknął w stronę drzwi. Widać było, że jest tutaj nowy. Doświadczony, znający Afrykę podróżnik rozdaje pieniądze dopiero po wymeldowaniu się z hotelu. Zrobienie tego tuż po przybyciu to gwarancja nękania przez trędowatych przy każdym pojawieniu się przed budynkiem. Pewien wyjątkowo przystojny, uśmiechnięty młodzieniec, któremu choroba zabrała palce u rąk i nóg, złapał monety ustami.

Dokładnie o umówionej godzinie – czy wciąż jestem w Afryce? – sierżant od Benjamina podjechał pod hotel lśniącym czarnym austinem. Rzucił jakieś polecenie w jednym z lokalnych narzeczy, a tłum ponownie się rozstąpił. Sierżant po przyjacielsku chwycił mnie za rękę, jak mają w zwyczaju mieszkańcy Afryki, i poprowadził do samochodu.

Pojechaliśmy na północ, poza miasto, a klakson austina rozbrzmiewał metalicznie przy każdym skręcie kół. W przeciwnym razie, jak wyjaśnił sierżant, przechodnie podejrzewaliby, że kierowca próbuje ich zabić. W świetle dnia, gdy wszyscy byli rozbudzeni i spacerowali, zamiast spać na poboczu, Ndala brzmiała jak początek Amerykanina w Paryżu. Po pełnej emocji jeździe wzdłuż nowych rządowych budynków i śródmiejskich banków, hałaśliwymi ulicami obok witryn sklepów i pośród dymu z ulicznych grillów, przez labirynty niskich bud wzniesionych z kawałków drewna i tektury w końcu dotarliśmy do właściwej Afryki, na spaloną słońcem równinę czerwonawej ziemi, upstrzonej karłowatymi krzewami, która ciągnęła się aż po horyzont. Po pokonaniu około półtora kilometra pustki napotkaliśmy policjanta siedzącego na zaparkowanym motocyklu. Sierżant zatrzymał samochód, wyskoczył na zewnątrz i pozostawiwszy włączony silnik oraz otwarte przednie drzwi, przeszedł na tył i wypuścił mnie z auta. Wręczył mi mapę, stanął na baczność, uderzając prawą nogą o piach, po czym drżącą ręką zasalutował na brytyjską modłę. Potem wskoczył na motocykl, a jego kierowca uruchomił silnik, zawrócił niemal w miejscu, po czym pomknął w stronę miasta, ciągnąc za sobą spiralę czerwonego pyłu.

Wsiadłem do austina i ruszyłem. Droga wkrótce zmieniła się w piaszczysty szlak, z którego unosił się pył w kolorze ochry, przywierający do samochodu jak śnieg, przez co musiałem włączyć wycieraczki. Nie dało się jechać z otwartymi oknami. Temperatura wewnątrz zamkniętego auta (o klimatyzacji wtedy jeszcze nikt nie słyszał) z pewnością sięgała czterdziestu stopni. Śliski od potu, kierowałem się mapą i po skręceniu w prawo w pozornie nieprzebytą gęstwinę gumowatych krzaków trafiłem na ścieżkę, która w końcu doprowadziła mnie do polany z usytuowaną na niej niewielką wioską. Przed jedną ze stożkowatych chatek z błota stał kolejny samochód, zakurzony czarny rover. Wioska była opuszczona. Trawa zarosła ścieżki. Nigdzie nie było ani śladu życia.

Zaparkowałem obok auta, po czym wszedłem do chatki. W środku siedział Benjamin, jak zwykle sam. Miał na sobie narodowy strój, długą białą szatę przypominającą togę, którą wprowadzili dziewiętnastowieczni misjonarze, żeby ubrać rdzenną ludność, a jednocześnie dać zarobić angielskim szwalniom. Był boso. Sprawiał wrażenie zamyślonego i nie przywitał mnie żadnym słowem ani gestem. Na ubitej ziemi obok niego leżał rewolwer marki Webley kaliber.455. W chatce było ciemno, a ponieważ wszedłem do niej z pełnego słońca, dopiero po pewnym czasie mogłem zobaczyć twarz mężczyzny na tyle wyraźnie, żeby być pewnym, że ten milczący tubylec to nadkomisarz, z którym poprzedniego wieczoru spędziłem miłą godzinę w klubie Równik. Co zaś się tyczy rewolweru, z jakiegoś niewytłumaczalnego powodu byłem przekonany, że olbrzym jeszcze mnie nie zastrzeli.

– Czy to wystarczająco prywatne miejsce spotkania? – spytał Benjamin.

– Owszem – odparłem. – Ale gdzie się wszyscy podziali?

– Dawno temu wyjechali do Ndali.

W całej Afryce było mnóstwo porzuconych wiosek, których mieszkańcy spakowali dobytek i przenieśli się do miasta w poszukiwaniu pieniędzy, emocji i nowego życia, jakie obiecywała demokracja. Teraz niemal wszyscy sypiali na ulicach.

– Jak wspominałem wczoraj – rzekł Benjamin – zastanawiam się nad zrobieniem czegoś, co jest niezbędne dla przyszłości tego kraju, i chciałbym uzyskać poparcie rządu Stanów Zjednoczonych.

– To musi być coś imponującego, jeśli potrzebuje pan poparcia Waszyngtonu.

– Tak jest w istocie. Zamierzam usunąć obecny rząd tego państwa i zastąpić go nową władzą, wyłonioną na drodze wolnych wyborów.

– To rzeczywiście imponujący plan. Co pan dokładnie rozumie przez „poparcie”?

– Gotowość do usunięcia się na bok i powstrzymania się od głupich reakcji, a po fakcie konkretną pomoc.

– Po fakcie? Nie przed?

– To, co się stanie przed tym, to lokalny problem.

Istniało duże ryzyko, że to, co się stanie potem, może stanowić dla Benjamina nie lada kłopot. Prezydent Ga miał silnie rozwinięty instynkt samozachowawczy. Byli już tacy – wliczając jego własnego brata – którzy próbowali go obalić. Wszyscy nie żyli.

– Przede wszystkim radzę, żeby pan zapomniał o swoim pomyśle. Jeśli pan tego nie potrafi, to proszę porozmawiać z kimś w ambasadzie amerykańskiej. Z pewnością zna już pan odpowiednią osobę.

– Wolę rozmawiać z panem.

– Dlaczego? Nie pracuję w Ministerstwie Poparcia.

– Ale pełni pan taką funkcję, panie Brown. Słynie pan z tego. Można panu zaufać. Ten człowiek w ambasadzie amerykańskiej, którego nazywa pan „odpowiednią osobą”, tak naprawdę jest głupcem. Podziwia dożywotniego prezydenta Ga. Gra z nim w jednej drużynie. Nie można mu ufać.

Usiłowałem zareagować na te bzdury, ale Benjamin uniósł dłoń.

– Ależ proszę, niech pan mnie nie próbuje przekonywać o jego niewinności. Dysponuję niepodważalnymi dowodami pańskich zasług dla mojej ojczyzny.

Zaskoczony zamrugałem. Niewątpliwie Benjamin dysponował teczką pełną ciekawych informacji na mój temat. Popełniłem wiele występków w jego kraju, nawet przed odejściem Brytyjczyków, więc podejrzewałem, że jego uprzejmość jest grą. Równie dobrze mógł próbować zastawić na mnie pułapkę.

– To mi pochlebia – odparłem – ale obawiam się, że w tym przypadku nie byłbym dobrym pomocnikiem.

Benjamin lekko zmarszczył czoło. Najwyraźniej go rozdrażniłem. Nie był to dobry znak, ponieważ znajdowaliśmy się na pustkowiu i to on miał rewolwer.

– Nie potrzebuję pomocnika, ale świadka. Wyszkolonego obserwatora, z którego słowem liczą się na wysokich szczeblach w Ameryce. Kogoś, kto może opowiedzieć właściwym ludziom w Waszyngtonie, czego i jak dokonałem, a przede wszystkim, że zrobiłem to dla dobra kraju.

Chciałem odpowiedzieć, ale nie przychodziło mi do głowy nic, co nie uczyniłoby tej rozmowy jeszcze bardziej nieprzyjemną.

– Widzę, że mi pan nie ufa – rzekł Benjamin.

Podniósł rewolwer i odciągnął kurek. Webley to staroć, zaprojektowany w czasach wojny burskiej jako standardowa broń boczna brytyjskich oficerów. Jest duży i brzydki, ale skuteczny i na tyle potężny, że można z niego zabić słonia. Benjamin długo patrzył mi w oczy, po czym podał mi rewolwer, trzymając go za lufę.

– Jeśli pan uważa, że nie jestem wobec pana szczery, to może mnie pan zastrzelić.

To cud, że sam się nie zabił, tak niefrasobliwie obchodząc się z odbezpieczoną bronią. Wziąłem ją z jego ręki, opuściłem kurek, otworzyłem bębenek, po czym wytrząsnąłem naboje. Nie były ślepe. Ponownie załadowałem rewolwer i wręczyłem go Benjaminowi. Wytarł z niego odciski palców – moje odciski palców – rąbkiem swojej szaty, po czym odłożył go na ziemię.

W żargonie szpiegowskim werbowanie agenta nazywa się uwodzeniem. Tak jak podczas prawdziwego uwodzenia, zakładając, że wszystko idzie po naszej myśli, w pewnej chwili opór zmienia się w zachętę. Właśnie nadszedł czas na słowo zachęty.

– Na czym dokładnie polega plan? – spytałem.

– Gdy się krzywdzi człowieka, należy czynić to w taki sposób, aby nie trzeba było obawiać się zemsty – odrzekł Benjamin.

Święta racja. Nie zaskoczyło mnie, że czytał Machiavellego. W tej chwili nie byłbym zdziwiony, nawet gdyby przeszedł na sanskryt. Pomimo zamieszania z webleyem nadal mu nie ufałem i wiedziałem, że zapewne nigdy nie będę, więc postanowiłem kontynuować.

– To doskonała maksyma, ale nie zastąpi planu.

– Zrobimy wszystko, co należy – zapewnił Benjamin. – Przejmiemy radiostację i gazety, uzyskamy współpracę wojska, zamkniemy lotnisko, wprowadzimy godzinę policyjną.

– Nie zapomnijcie otoczyć pałacu prezydenckiego.

– To nie będzie konieczne.

– Dlaczego?

– Ponieważ prezydenta nie będzie w pałacu – odparł Benjamin.

Nagle zaczął się zachowywać tajemniczo. Prawdę mówiąc, wcale mnie to nie zmartwiło, ponieważ to, co sugerował za pomocą jednosylabowych słów, napędziło mi niemałego stracha. Podobnie jak wyraz jego twarzy. Był spokojny niczym Budda.

Dźwignął się na nogi. W brytyjskim mundurze wyglądał imponująco, ale wydawało się, że jest mu trochę niewygodnie. Natomiast w długiej szacie robił majestatyczne wrażenie, jak czarnoskóry Cezar w białej todze.

– Teraz pan wie wystarczająco dużo, żeby móc to sobie przemyśleć – powiedział. – Proszę to zrobić, jeśli pan zechce. Porozmawiamy przed pana odlotem.

Wyszedł z chatki i odjechał. Odczekałem kilka minut, po czym również wyszedłem. Przed moim samochodem leżała na słońcu duża czarna mamba. Zamarłem. Mamba miała około czterech metrów długości. Ten gatunek to najszybszy wąż znany zoologii, zdolny do pełzania z prędkością dwudziestu czterech kilometrów na godzinę, czyli prędzej, niż biega większość ludzi, oraz z błyskawicznego ataku. Jad zazwyczaj zabija dorosłego człowieka w ciągu około kwadransa. Mając nadzieję, że gad nie jest w pełni rozbudzony, wsiadłem do samochodu i uruchomiłem silnik. Wąż poruszył się, lecz nie odpełzł. Mógłbym go łatwo rozjechać, ale cofnąłem auto i go ominąłem. W tych stronach węża uważa się za złą wróżbę, a ja nie potrzebowałem dodatkowej porcji pecha.

Po kolacji spędziłem godzinę w hotelowym barze. Czułem działanie alkoholu, kiedy wszedłem na górę i położyłem się do łóżka, ale niemal od razu zapadłem w głęboki sen. Koniak wywołuje koszmary i właśnie byłem w trakcie jednego z nich, gdy obudził mnie trzask zamka. Przez chwilę myślałem, że to recepcjonista przyniósł mi poranną herbatę, i zdziwiłem się, że noc już minęła, jednak za oknem wciąż było ciemno. Drzwi otworzyły się, a następnie zamknęły. Przez szparę nie wpadło światło, co oznaczało, że intruz zgasił żarówki w korytarzu. Nie widziałem go, ale wyczuwałem jego zapach: mydło, pikantne jedzenie, pasta do butów. Pasta do butów? Wyślizgnąłem się z łóżka, zabierając poduszki i kołdrę. Zwinąłem je w kulę, zupełnie jakby mogło mi to pomóc obronić się przed intruzem, który zapewne chciał maczetą zaatakować mnie w ciemności.

Włamywacz zaciągnął zasłonę na okno. Po chwili rozbłysło światło.

– Przepraszam, że pana nachodzę – rzekł Benjamin.

Był ubrany w nieskazitelny mundur, trzymał pod pachą laseczkę oficerską, na jego głowie tkwiła równo nasadzona czapka, a odznaki, buty oraz koalicyjka lśniły. Zegar wskazywał czwartą dwadzieścia trzy. Był to staroświecki nakręcany budzik zwieńczony dwoma dzwonkami. Głośno tykał, a ja czekałem, aby mieć pewność, że głos mnie nie zawiedzie. Byłem zupełnie nagi. Czułem się jak głupek, trzymając zwiniętą pościel, ale dzięki temu przynajmniej zachowałem skromność.

– Myślałem, że już wszystko sobie dzisiaj powiedzieliśmy – odezwałem się w końcu.

Benjamin zignorował moją próbę odgrywania Bogarta.

– Chcę panu coś pokazać. Proszę, niech pan się jak najszybciej ubierze. – Benjamin nie zapominał o „proszę” i „dziękuję”. Wiktoriańskie maniery zapewne wpojono mu w szkole misjonarskiej, tak samo jak elegancki charakter pisma.

Gdy zawiązałem sznurowadła butów, poprowadził mnie na dół po tylnych schodach. Poruszał się szybkim truchtem. Za drzwiami czekał czarny rover sedan z pracującym silnikiem. Obok auta stał na baczność znajomy sierżant. Gdy się zbliżyliśmy, otworzył drzwi samochodu, a Benjamin i ja zajęliśmy miejsca na tylnym siedzeniu, wcześniej w zabawny sposób próbując się nawzajem przepuścić.

Kiedy samochód ruszył, Benjamin odwrócił się w moją stronę.

– Odnoszę wrażenie, że wciąż ma pan wątpliwości co do prezydenta Ga. Dzisiaj zobaczy pan kilka rzeczy, a potem zdecyduje, czy ufanie temu człowiekowi jest godne chrześcijanina.

Wciąż było ciemno. W okolicach równika nie ma długiego malowniczego wschodu słońca. Olbrzymie i białe słońce po prostu pojawia się znikąd na krawędzi ziemi i zaczyna się dzień.

W ciemności nędzarze Ndali wciąż leżeli pogrążeni we śnie po obu stronach każdej z ulic, ale w blasku reflektorów widzieliśmy też niewielkie grupki wałęsających się ludzi.

– Żebracy – wyjaśnił Benjamin. – Wkrótce zaczną pracę. – Żebracy kuśtykali i pełzali, odpowiednio do swoich ułomności. Tych, którzy nie mogli chodzić, nieśli ich towarzysze. – Pomagają sobie nawzajem – dodał, po czym powiedział coś do sierżanta w plemiennym narzeczu.

Sierżant skierował snop światła na potężnego mężczyznę dźwigającego trędowatego, który stracił obie stopy. Trędowaty zerknął ponad ramieniem przyjaciela i uśmiechnął się. Olbrzym szedł naprzód, jakby nie zdawał sobie sprawy ze światła szperacza.

– Widzi pan? Ślepiec niesie kalekę, a kaleka mówi mu, gdzie ma iść. Niech pan się dobrze przyjrzy, panie Brown. Więcej nie zobaczy pan czegoś takiego w Ndali.

– Dlaczego?

– Wkrótce się pan przekona.

Na końcu ulicy stała zaparkowana wojskowa ciężarówka. Oddział żołnierzy, uzbrojonych w karabiny z bagnetami, ustawił się w poprzek jezdni. Benjamin wydał rozkaz i sierżant zatrzymał samochód, po czym skierował światło szperacza na ludzi leżących wzdłuż ulicy. Nie poruszyli się ani nie otworzyli oczu, podobnie jak poprzedniej nocy, gdy sierżant tędy przejeżdżał. Cokolwiek się działo, nie chcieli być świadkami. Żołnierze ignorowali auto Benjamina, tak samo jak biedacy leżący na ziemi ignorowali żołnierzy.

Kiedy pojawili się żebracy, żołnierze otoczyli ich i zapędzili do ciężarówki. Ślepiec zaprotestował, ale zanim zdążył wydać z siebie więcej niż jedną sylabę, jeden z żołnierzy uderzył go kolbą karabinu w kark. Ślepiec upuścił trędowatego kalekę i upadł nieprzytomny. Żołnierze nie chcieli ich dotknąć, więc inni żebracy podnieśli swoich towarzyszy i załadowali ich na pakę ciężarówki, po czym sami się tam wspięli. Żołnierze opuścili tylną część plandeki, a następnie wsiedli do innej – mniejszej – ciężarówki. Wszystko to wydarzyło się w upiornej ciszy. Nie padł rozkaz, nie odezwał się głos protestu, mimo że byliśmy w kraju, w którym najdrobniejsze międzyludzkie spotkanie wywołuje tsunami okrzyków i śmiechów wśród tysięcznych tłumów.

Jechaliśmy dalej. Wciąż na nowo oglądaliśmy tę samą scenę. W całym mieście żołnierze zatrzymywali żebraków. Naszym ostatnim przystankiem był hotel Independence, mój hotel, gdzie zobaczyłem, jak żebracy, których znałem najlepiej, wliczając uśmiechniętego przystojnego trędowatego, chwytającego monety ustami, wsiadają na pakę ciężarówki. Gdy odjechała, zgrzytając biegami, nad wschodnim horyzontem pojawiło się słońce, olbrzymie i kompletne. Cudowne wyczucie chwili.

– Czyżby zrobiło się panu słabo? Coś panu powiem. Ci ludzie nigdy nie wrócą do Ndali. Psują wizerunek naszej ojczyzny, a za dwa tygodnie setki gości z zagranicy przybędą na Konferencję Panafrykańską. Dzięki prezydentowi Ga nie będą musieli oglądać tych odrażających istot i może wybiorą naszego władcę na przewodniczącego konferencji. Niech pan o tym pomyśli. Porozmawiamy po pańskim powrocie.

Dwa dni później w Waszyngtonie o szóstej rano znalazłem szefa przy jego biurku, gdzie pił kawę z wyszczerbionego kubka i czytał „Wall Street Journal”. Opowiedziałem mu swoją historię. Od razu skojarzył, kim jest Benjamin. Spytał, ile chce pieniędzy, jaki ma harmonogram działania, z kim spiskuje, czy zamierza sam zastąpić podłego prezydenta jako dyktator, jaka będzie jego polityka wobec Stanów Zjednoczonych, a także, skoro już o tym mowa, jakie sąjego ukryte intencje. Nie potrafiłem odpowiedzieć na większość z tych pytań.

– Na razie prosił jedynie o poparcie.

– Poparcie? – zdziwił się mój szef. – To coś nowego. A nie pytał o możliwość spędzenia nocy z pierwszą damą w sypialni Lincolna?

Pewien generał z jednego z krajów trzeciego świata przedstawił kiedyś takie żądanie w zamian za usługi jako szpieg w kraju, którego roczny produkt narodowy brutto był mniejszy niż okręgu Cuyahoga w Ohio. Powiedziałem szefowi, że Benjamin nie sprawiał wrażenia, jakby interesowała go pani Eisenhower.

– Traktujesz go poważnie?

– Robi wrażenie.

– Więc wracaj i porozmawiaj z nim.

– Kiedy?

– Jutro.

– A co z naszym poparciem?

– Ono niewiele kosztuje. Ga to kawał drania. Nie będzie z tym problemu.

Ja także nie byłem zbyt cenny – sam na końcu sznurka. Gdybym wpadł w tarapaty, nie mógłbym liczyć na pomoc szefa ani nikogo innego w Waszyngtonie. Szef własnoręcznie przeciąłby sznurek. Nie był mi nic winny. „Brown? Brown?” – odrzekłby, gdyby z jakiegoś niewytłumaczalnego powodu ktoś spytał o mój los. „Jedyny Brown, jakiego znam, to Charlie”.

Perspektywa powrotu do Ndali następnym lotem była niezbyt kusząca. Spędziłem ostatnie osiem tygodni, podróżując po Afryce, zmieniając kraje, języki, strefy czasowe i tożsamości. W moich jelitach roiło się od pasożytów, które rozpaczliwie próbowały uciec. Miałem kłopoty z wątrobą: białka oczu stały się żółte. Na pokładzie samolotu z Londynu miałem atak malarii, który przeraził siedzącą obok kobietę. Cztery aspiryny, które połknąłem, przy okazji rozsypując wokół kolejne dwadzieścia, gdy wyjmowałem tabletki z buteleczki drżącymi rękoma, pomogły mi opanować gorączkę i pocenie się. Dwanaście godzin później wciąż miałem trzydzieści dziewięć stopni i od czasu do czasu targały mną drgawki.

– Zgoda – odpowiedziałem szefowi.

– Tym razem dowiedz się wszystkiego ze szczegółami, ale żadnych podsłuchów. Tylko twoja głowa. Przekazuj informacje bezpośrednio do mnie. Niczego nie mów miejscowym.

– Którym miejscowym? Tutejszym czy tamtejszym?

– Ani jednym, ani drugim.

Mówił nonszalanckim tonem, ale znałem tego człowieka od dawna, więc wiedziałem, że jest zainteresowany i dostrzegł okazję. Szef był białowłosym staruszkiem o arystokratycznym wyglądzie, z niewielkim wąsikiem pod nosem i błyszczącymi niebieskimi oczami, miłośnikiem fajki. Specjalizował się w uprzedzaniu życzeń amerykańskich prezydentów, tak by ci nie musieli sami wydawać kłopotliwych rozkazów. Uśmiechnął się, pokazując krzywe duże zęby; był bogaty, ale za stary na leczenie zgryzu.

– Dopóki nie dam sygnału, nikt poza nami dwoma nie może się o tym dowiedzieć. Czy to ci odpowiada?

Pokiwałem głową, jakby moja zgoda rzeczywiście była konieczna.

– Jak dużego poparcia możemy udzielić temu człowiekowi? – zapytałem po chwili.

– Sam to oceń. Poza tym weź ze sobą trochę pieniędzy. Być może będziesz musiał wesprzeć go także finansowo, póki nie przejmie narodowego skarbca. Tylko niczego nie obiecuj. Wysłuchaj go uważnie i oszacuj jego szanse. Nie chcemy porażki ani kompromitacji.

Wstałem, zbierając się do odejścia.

– Zaczekaj – poprosił szef.

Przez chwilę grzebał w szufladzie biurka, oglądając i odrzucając kilka identycznych przedmiotów, aż w końcu wręczył mi pękatą kopertę z rachunkiem przytwierdzonym taśmą klejącą. Według niego koperta zawierała sto tysięcy dolarów w studolarowych banknotach. Pokwitowałem odbiór pieniędzy fikcyjnym nazwiskiem, które przypisał mi mój pracodawca, gdy rozpocząłem służbę. Kiedy otworzyłem drzwi, zauważyłem, że staruszek ponownie zabrał się za lekturę „Wall Street Journal”.

Nie ustaliliśmy z Benjaminem żadnego bezpiecznego kanału komunikacji, więc nie powiadomiłem go, że wracam do Ndali. Mimo to znajomy sierżant czekał na mnie przy pasie lotniska. Nie zaskoczyło mnie, że Benjamin wie o moim przylocie. Jak na dobrego policjanta przystało, śledził listy pasażerów przybywających i opuszczających jego rejon. Sierżant wysłał bagażowego do luku samolotu po moją torbę, po czym zawiózł mnie do kryjówki w europejskiej dzielnicy miasta. Dotarliśmy na miejsce o piątej nad ranem. Benjamin już na mnie czekał. Sierżant przyrządził i podał pełne angielskie śniadanie: jaja na bekonie, kiełbaski, smażone ziemniaki, pomidory z rusztu, zimne tosty, pomarańczową marmoladę z Dundee i gorzką kawę. Benjamin jadł ze smakiem, lecz nie nawiązywał rozmowy. We wszystkich oknach brzęczały klimatyzatory.

– Lepiej żeby pan zatrzymał się w tym domu, a nie w hotelu – powiedział, gdy opróżnił talerz. – Dzięki temu nikt nie dowie się o pana przyjeździe.

To z pewnością była prawda i zarazem rozwiązanie jednego z problemów, który nie dawał mi spokoju. Podróżowałem z kanadyjskim paszportem jako Robert Bruce Brown. Ten człowiek trzydzieści pięć lat wcześniej jako dwulatek zmarł na zapalenie opon mózgowych w Baddeck w Nowej Szkocji. Dzięki sierżantowi ominęła mnie kontrola celna i paszportowa. To oznaczało, że po przyjeździe nie podstemplowano mi paszportu. Teoretycznie nie mogłem opuścić kraju, ale w podróżnej torbie wiozłem sto tysięcy dolarów, a tam gotówka otwierała wiele drzwi. Gdybym zniknął, nie zostałby po mnie żaden ślad. To samo dotyczyło pieniędzy.

– Chcę panu coś pokazać – rzekł Benjamin.

Najwyraźniej zawsze tak mówił, gdy miałem zobaczyć coś nieprzyjemnego. Wytarł usta białą lnianą serwetką, starannie ją złożył i upuścił na stół, po czym zaprowadził mnie do salonu. W pomieszczeniu zaciągnięto zasłony. Przenikała przez nie tylko pojedyncza smuga rozpalonego do białości słonecznego blasku. Benjamin przywołał sierżanta, który przyniósł walizkę i szczelniej zasłonił okna. Zanim wyszedł, uruchomił sprzęt grający i zwiększył głośność, żeby ogłuszyć ukryte mikrofony. Sinatra śpiewał In the Still of the Night.

Benjamin wyjął z walizki i wręczył mi dużą kopertę. Zawierała około dwudziestu błyszczących czarno-białych zdjęć. Wojskowe ciężarówki zaparkowane na polu i żołnierze z bagnetami na karabinach; duży pusty dół, obok którego stoją dwa buldożery; żebracy zsiadający z ciężarówki; żebracy wrzucani do dołu; żebracy popychani bagnetami, zakopywani żywcem przez buldożery; buldożery jeżdżące po zasypanym dole, ugniatające ziemię gąsienicami.

– Wojskowym bardzo się to nie spodobało – wyjaśnił Benjamin. – Prezydent Ga nie powiedział generałom, że żołnierze będą zmuszeni to zrobić. Sądzili, że mają tylko wywieźć żebraków z miasta na czas Konferencji Panafrykańskiej. Tymczasem rozkazano im raz na zawsze pozbyć się problemu.

Zaschło mi w gardle. Odchrząknąłem.

– Ilu ludzi zakopano żywcem?

– Nikt nie liczył.

– Dlaczego to zrobiono?

– Już panu mówiłem. Źle się prezentowali.

– To wystarczający powód, żeby pogrzebać ich żywcem?

– Żołnierze mieli ich najpierw zastrzelić, ale odmówili. To dobra wiadomość dla nas, ponieważ teraz są wściekli oraz się boją. Ga może stracić każdego z generałów za morderstwo; wystarczy, że dowie się o zbrodni i ukarze winowajców w imieniu sprawiedliwości i narodu. Generałowie nie poinformowali prezydenta, że żołnierze odmówili wykonania rozkazów, więc to oni są zagrożeni. Jeśli władca kiedyś się o tym dowie, pogrzebie żołnierzy żywcem. Razem z jednym albo dwoma generałami. Co najmniej.

– Kto miałby mu o tym powiedzieć? – spytałem.

– Właśnie: kto? – odrzekł Benjamin z kamienną twarzą. Gdy chciałem oddać mu zdjęcia, uniósł dłoń. – Proszę je zatrzymać.

– Nie, dziękuję – odparłem.

Zdjęcia gwarantowały wyrok śmierci dla każdego, kto miałby je przy sobie w chwili zatrzymania.

Benjamin mnie zignorował. Przez chwilę grzebał w teczce, po czym podał mi przenośny radioodbiornik. Pod względem technologicznym to były prymitywne czasy, a urządzenie miało niewiele mniejsze rozmiary od litrowej butelki beefeatera, nie licząc szyjki, jednak wtedy stanowiło cud techniki. Wyprodukowano je w Stanach Zjednoczonych, więc podejrzewałem, że zostało dostarczone przez lokalnego rezydenta, który współpracował z prezydentem Ga, jako prezent dla kogoś z miejscowych.

– Pański kod wywoławczy to Gorczyca Jeden. Mój to Gorczyca. To na wypadek sytuacji awaryjnej. To także. – Wręczył mi webleya i pudełko pocisków o wydrążonych czubkach.

Wzruszyła mnie jego troska. Niestety, radioodbiornik był bezużyteczny – gdyby sytuacja stała się na tyle rozpaczliwa, że musiałbym z niego skorzystać, i tak zginąłbym, zanim dotarłaby do mnie pomoc. Jednak webley mógł się przydać; w razie potrzeby mogłem strzelić sobie z niego w głowę. Zabicie kogokolwiek innego w tym kraju byłoby równoznaczne z samobójstwem.

Benjamin wstał.

– Jeszcze tutaj wrócę. Spędzimy razem wieczór.

Kiedy pojawił się ponownie około północy, akurat czytałem Wanderings in West Africa Richarda Burtona, jedyną książkę w domu. Było to pierwsze wydanie z 1863 roku. Na marginesach roiło się od kropek postawionych ołówkiem. Podejrzewałem, że jakiś romantyczny Brytyjczyk wykorzystał tom jako książkę kodów. Benjamin jak zwykle prezentował się nienagannie. Miał na sobie wyprasowaną białą koszulę z wzorzystą apaszką, dwurzędową granatową marynarkę, szare spodnie i lśniące bordowe oksfordy. Z niechęcią zerknął na moje wygniecione szorty, przepoconą koszulę i bose stopy.

– Musi się pan umyć, ogolić i odpowiednio ubrać – powiedział. – Mamy zaproszenie na kolację.

Nie powiedział nic więcej, a ja o nic nie spytałem. Sierżant gnał bez włączonych reflektorów wąskimi szlakami prowadzącymi przez busz. W końcu dotarliśmy do niewielkiej wartowni. Posępny strażnik zasalutował i przepuścił nas, nie zaglądając do samochodu. Droga się rozszerzyła. Żwir chrzęścił pod kołami. Dojechaliśmy na szczyt niewielkiego wzniesienia, a wtedy zobaczyłem przed sobą prezydencki pałac, oświetlony jak piłkarski stadion za pomocą reflektorów zamontowanych na otaczających go wieżach. Na masztach wisiały flagi wszystkich nowych afrykańskich państw.

Żołnierze strzegący głównego wejścia – białe pasy, białe rękawiczki, białe sznurówki, białe paski do karabinów – zaprezentowali broń. Minęliśmy ich i weszliśmy do rozległego holu z podwójnymi schodami, które rozdzielały się na półpiętrze, gdzie wisiał olbrzymi rozświetlony portret prezydenta Ga przepasanego oficjalną szarfą. Służący w liberii poprowadził nas na górę wzdłuż galerii portretów władcy ubranego w różne mundury: generała armii, admirała floty, marszałka lotnictwa, przewodniczącego partii oraz inne, których nie potrafiłem rozpoznać.

Jak gdyby nigdy nic weszliśmy do gabinetu prezydenta. Nigdzie nie widzieliśmy strażników. Prezydent Ga siedział przy olbrzymim biurku po przeciwnej stronie dużego pomieszczenia. Przy nim stały pitbulle z czujnie postawionymi uszami. Sufit znajdował się na wysokości co najmniej pięciu metrów. Ga, który był człowiekiem drobnej postury, wyglądał w tym otoczeniu jak Guliwer w krainie olbrzymów. Czytał jakieś urzędowe pismo, z długopisem w dłoni, na wypadek gdyby musiał coś dodać albo wykreślić. Ruszyliśmy po śnieżnobiałej marmurowej posadzce, a nasze kroki odbijały się głośnym echem. Skórzane obcasy Benjamina robiły wyjątkowo dużo hałasu, jednak najwyraźniej nic nie było w stanie rozproszyć prezydenta.

Zatrzymaliśmy się około trzech metrów od biurka, dotykając palcami u nóg brązowego paska wpuszczonego w marmur. Ga nie zwracał na nas uwagi. W przeciwieństwie do pitbulli. Prezydent nacisnął guzik i za jego biurkiem otworzyły się ukryte drzwi, zza których wyłonił się młody oficer w galowym mundurze. Za nim dostrzegłem sześciu kolejnych żołnierzy, uzbrojonych po zęby i stojących na baczność w ciasnej klitce, która ledwie była w stanie ich pomieścić.

Ga bez słowa podał oficerowi dokument, a ten okręcił się na pięcie i pomaszerował z powrotem do ciasnego pomieszczenia. Prezydent wstał, wciąż nas ignorując, po czym podszedł do dużego okna wychodzącego na jasno oświetlony, pozbawiony cieni pałacowy teren. W niewielkiej odległości dostrzegłem ogrodzony wybieg, na którym trzymano kilka gatunków gazeli. Na kolejnych wybiegach – było ich zbyt wiele, żeby zobaczyć wszystkie na pierwszy rzut oka – krążyły inne dzikie zwierzęta. Prezydent przez chwilę napawał się tym widokiem, po czym odwrócił się gwałtownie i podszedł do Benjamina i do mnie szybkim marszowym krokiem, jakby był ubrany w jeden ze swych licznych mundurów, a nie w białą kurtkę safari, czarne spodnie i sandały. Benjamin mnie nie przedstawił. Najwyraźniej nie było takiej potrzeby, ponieważ Ga popatrzył mi w oczy, uścisnął moją dłoń i rzekł:

– Mam nadzieję, że lubi pan francuskie jedzenie, panie Brown.

Lubiłem. Podano terrinę z szarej soli z corton-charlemagne rocznik tysiąc dziewięćset pięćdziesiąty trzeci, potrawkę cielęcą z pommard rocznik tysiąc dziewięćset czterdziesty dziewiąty, ser oraz winogrona. Prezydent jadł łapczywie, cały czas coś mówiąc, ale tylko zamoczył usta w winie.

– Po alkoholu mam koszmary – wyjaśnił. – Pan też je miewa?

– Jak chyba każdy, panie prezydencie.

– Mojego najlepszego przyjaciela, który umarł za młodo, nie dręczyły złe sny. Miał na to zbyt dobre serce i umysł. Teraz on często mi się śni. Odwiedza mnie niemal każdej nocy. A kto panu się śni?

– Zazwyczaj ludzie, których nie znam.

– Ma pan szczęście.

Podczas kolacji Ga opowiadał o Ameryce. Dobrze ją znał.

Skończył college dla czarnych w Missouri. Misjonarze baptyści posłali go tam na stypendium. Ukończył studia z drugim wynikiem na roku, tuż za swoim przyjacielem, który teraz nawiedzał go we śnie. Gdy prezydent przemawiał do ludu, używał standardowej afrykańskiej odmiany angielskiego, powszechnie stosowanej w jego ojczyźnie, gdzie mówiono ponad setką wzajemnie niezrozumiałych plemiennych narzeczy. Do mnie przemawiał amerykańską angielszczyzną, brzmiąc przy tym jak Harry S. Truman. Znakomicie się bawił w college’u. Zachwyciły go mecze futbolowe, studenckie żarty, muzyka, wspaniałe jedzenie, uroczyste powitania absolwentów, wielki bal na zakończenie roku, a zwłaszcza amerykańskie studentki. Jego przyjaciel był najlepszym biegaczem w szkolnej drużynie, którą Ga kierował. Dwa razy z rzędu zdobyli mistrzostwo.

– Już w dzieciństwie on zawsze był gwiazdą, a ja jedynie administratorem. Zamieniliśmy się rolami, dopiero gdy zajęliśmy się polityką. Mój przyjaciel się jąkał. To była jego słabość. Z tego powodu zostałem prezydentem. Gdyby potrafił przemawiać do ludzi, nie wzbudzając przy tym wesołości, to on mieszkałby w tym domu.

– Lubił pan tego człowieka – zauważyłem.

– Lubiłem? Był moim bratem.

W oczach prezydenta pojawiły się łzy. Mimo że wiedziałem o jego zbrodniach, poczułem sympatię do Akokwu Ga.

Pojawili się służący z kawą i srebrną misą z deserem.

– Ach, truskawki z creme fraîche! – zawołał prezydent, uśmiechając się po raz pierwszy tego wieczoru.

Po truskawkach kolejny służący przyniósł cygara i porto, dyskretnie pokazując mi etykiety. Ga machnięciem ręki odrzucił te pokusy, jak na dobrego baptystę przystało. Poszedłem w jego ślady, lecz nie bez żalu.

– Chodź, przyjacielu – rzekł Ga, wstając i niespodziewanie przechodząc na zachodnioafrykańską angielszczyznę. Czas się przespacerować. Czy zażywa pan wystarczająco dużo ruchu?

– Mniej, niżbym chciał.

– Musi pan znaleźć czas, żeby dbać o formę – odrzekł prezydent. – Każdego ranka jeżdżę konno, a wieczorem, gdy robi się chłodno, wybieram się na spacer. To znakomite ćwiczenie, a poza tym zaczyna się dzień w towarzystwie konia, który nigdy nie mówi nic głupiego. Powinien pan sprawić sobie wierzchowca. Jeśli nie ma pan na to czasu, polecam masażystę. Byle nie masażystkę. One działają zbyt rozpraszająco. Masaż może zastąpić energiczne ćwiczenia, jeśli osoba, która go wykonuje, jest wystarczająco silna i zna się na rzeczy. Tak mi powiedział Bob Hope. Masaż zapewnia mu młodość.

Znaleźliśmy się przy drzwiach wejściowych. Tam czekał na nas elegancki młody kapitan, który wcześniej wyskoczył z klitki za biurkiem prezydenta. Stanął na baczność i wręczył władcy jakiś dokument. Benjamin natychmiast się wycofał, usuwając się z zasięgu wzroku i słuchu prezydenta, gdy ten czytał otrzymane pismo i wydawał polecenia podwładnemu. Poszedłem w jego ślady.

Wbijając wzrok przed siebie i ledwie poruszając ustami, Benjamin wyszeptał:

– Jest dzisiaj wyjątkowo ujmujący. Niech pan ma się na baczności. – To były pierwsze słowa, jakie wypowiedział w pałacu. Podczas kolacji Ga ignorował go, jakby nadkomisarz był trzecim pitbullem leżącym u jego stóp.

Gdy wyszliśmy na zewnątrz, Ga poprowadził nas pod stadionowymi światłami przez pozbawiony cieni teren do parku zoologicznego. Przed nami szli trzej mężczyźni, którzy usuwali z drogi węże. Jak wiedziałem na podstawie plotek oraz raportów wywiadowczych, Ga śmiertelnie bał się węży. Kolejny z ludzi prezydenta niósł jego strzelbę sportową, piękną broń, wyglądającą na churchilla, w Londynie osiągającego cenę dziesięciu tysięcy funtów.

Światło z wież było tak silne, że wszystko wyglądało jak na prześwietlonej fotografii. Ga wskazywał gazele, kolejno podając ich nazwy.

– Niektóre z tych gatunków są dosyć rzadkie, a przynajmniej tak twierdzą ludzie, którzy je sprzedają. Zachowuję je dla swoich rodaków. Większość z tych zwierząt już nie żyje na wolności w tej części Afryki, ale zanim Europejczycy przybyli tutaj ze swoimi strzelbami i zaczęli polować dla przyjemności, nazywaliśmy je braćmi.

Ga wierzył, że mityczną przeszłość Afryki należy zrównać z rzeczywistością. Budynki użyteczności publicznej, które wybudował w czasie swoich krótkich rządów, kazał ozdobić malowidłami ściennymi oraz mozaikami ukazującymi przedstawicieli zaginionej afrykańskiej cywilizacji, wynajdującymi rolnictwo, matematykę, architekturę, medycynę, elektryczność, samoloty, a nawet znaczki pocztowe. Uważał za logiczne, że ten starożytny lud żył w pokoju z lwami, słoniami i żyrafami… wszystkim poza wężami, które Ga wygnał ze swojej utopii.

Zbliżyliśmy się do pustego wybiegu.

– Teraz coś panowie zobaczą – rzekł prezydent. – Naturę w całej swojej surowości.

Wybieg był nieoświetlony. Ga uniósł dłoń, a wtedy rozbłysły reflektory. Na środku otwartej przestrzeni stało zwierzę, w którym nawet ja rozpoznałem gazelę Thomsona, niewielką, o pięknym brązowo-białym futrze, na boku ozdobioną równym czarnym pasem. To był koziołek, wysoki na niespełna metr, prawdziwe dzieło sztuki, jak wiele innych afrykańskich zwierząt.

– To bardzo pospolity gatunek gazeli – rzekł Ga. – W Tanganice żyją ich setki tysięcy. Potrafią uciec rozpędzonemu lwu. Popatrzcie.

Słowo „nagle” nie oddaje szybkości tego, co się wydarzyło. Z oślepiającego światła wyłonił się gepard, który do tej pory jakimś cudem pozostawał niewidoczny, podkradając się do gazeli, a teraz pędził z szybkością dziewięćdziesięciu kilometrów na godzinę. Gazela zobaczyła albo wyczuła tę rozmazaną śmiercionośną plamę i wyskoczyła na ponad metr w powietrze, po czym rzuciła się do ucieczki. Była nieco wolniejsza od drapieżnika, ale znacznie bardziej zwrotna. Kiedy gepard zbliżał się na tyle, by zaatakować, mała gazela błyskawicznie skręcała i uciekała. Powtarzało się to raz za razem. Rozmiar wybiegu – albo placu zabaw, jak zapewne myślał o nim Ga – dawał przewagę gazeli, która nakierowywała geparda na ogrodzenie, po czym w ostatniej chwili robiła unik. Kilka razy gepard uderzył w siatkę.

– To już prawie koniec – rzekł prezydent. – Zazwyczaj wszystko trwa około minuty. Jeśli kot nie wygra bardzo szybko, to opada z sił i się poddaje.

Chwilę później gepard wygrał. Gazela skręciła w niewłaściwą stronę i wielki kot ją powalił. Gepard nie jest na tyle silny, żeby skręcić ofierze kark, więc ją dusi, przegryzając gardło i miażdżąc tchawicę. Gazela przez chwilę stawiała opór, po czym sflaczała. Ślepia geparda zalśniły. Podobnie jak oczy prezydenta.

Rozpromieniony objął mnie ramieniem.

– Cudowne, prawda?

Wyczułem w jego oddechu jedzenie i wino; podniecone serce w jego piersi tłukło się o moje ramię. Nagle bez słowa pożegnania ani choćby najmniejszego gestu Ga obrócił się na pięcie i w obstawie ludzi od usuwania węży oraz tragarza niosącego broń odmaszerował do pałacu. Wspólny wieczór dobiegł końca. Goście przestali istnieć.

Nie zwlekaliśmy z opuszczeniem terenu. Po kilku minutach jechaliśmy roverem Benjamina w stronę budzącego się miasta.

– Zawsze jest taki gościnny? – spytałem.

– Dzisiaj widziałeś jedno z jego obliczy – odrzekł Benjamin. – A są ich tysiące.

Byłem w stanie w to uwierzyć. Podczas tego jednego wieczoru widziałem go w kilku wcieleniach. Mussolini we własnej osobie, smakosz, przeciętny student, czuły przyjaciel, zoolog, miłośnik mitologii oraz rozbawiony bóg, który sam sobie składa ofiary ze zwierząt.

Rover pędził równą, pustą drogą z obu stron otoczoną przez busz. Noc była lepka i ciemna jak smoła. Za nami pojawiły się światła szybko zbliżającego się pojazdu. Sierżant zgasił reflektory i zjechał na pobocze. Opony wgryzły się w miękki piach. Benjamin i ja zderzyliśmy się biodrami i ramionami. Wyprzedziła nas kolumna samochodów. Najpierw przemknął cadillac, potem rolls-royce, następnie kolejny cadillac.

– Prezydent – spokojnie wyjaśnił Benjamin, gdy rover przestał się kołysać. – Zawsze przed wschodem słońca spotyka się z jedną albo dwiema kobietami. Nie zajmuje mu to wiele czasu, najwyżej piętnaście minut, po czym wraca do pałacu. Nigdy nie odwiedza tej samej kobiety dwa razy w ciągu danego miesiąca.

– Utrzymuje trzydzieści jeden kobiet?

– Więcej, na wypadek gdyby któraś akurat okazała się nieczysta.

– Jak je wybiera?

– Każda ma przypisany numer. Co miesiąc Ga otrzymuje od kogoś w St. Louis w Missouri coś, co nazywa się sennikiem. W Ameryce wykorzystuje się je do gier liczbowych. Korzysta z numeru przypisanego do danego dnia.

– Jeśli chce się go znaleźć, to wystarczy sprawdzić, która z kobiet ma aktualny numer pochodzący z sennika.

– Owszem, jeśli zna się adresy wszystkich kobiet – odrzekł Benjamin.

Uśmiechnął się i położył mi dłoń na ramieniu, doceniając moją bystrość niczym dumny ojciec.

• • •

Przez kilka kolejnych dni Benjamin się nie odzywał. Nie byłem zamknięty, ale w praktyce nieobecność nadkomisarza oznaczała, że za dnia nie mogłem opuszczać kryjówki. W nocy nie miałem dokąd pójść. Jak każdy więzień wymyślałem sposoby na zapełnienie mijających godzin. Samotność i bezczynność mnie nie nużyły; byłem do nich przyzwyczajony, gdyż stanowiły ryzyko zawodowe. Martwił mnie brak ćwiczeń fizycznych, ponieważ nie chciałem opaść z sił, gdybym musiał uciekać. Takie zakończenie wydawało się bardzo prawdopodobne. Jakiego innego finału mogłem się spodziewać?

Każdego ranka przez godzinę biegałem w miejscu, a popołudniami ćwiczyłem stu – i dwustudwudziestometrowe sprinty, także w miejscu, ale na najwyższych obrotach. Robiłem pompki, brzuszki i pajacyki. Uderzałem pięściami i ciosami karate poduszki sofy, aż wytrzepałem z nich ostatni pyłek. Tańczyłem w skarpetkach do znalezionych w szafie popękanych płyt, odtwarzanych z prędkością siedemdziesięciu ośmiu obrotów na minutę: Louisa Armstronga, Harmonica Rascals. Najlepiej ćwiczyło mi się przy Muskrat Ramble Satchma i Boogie Woogie Bugle Boy of Company B w wykonaniu Andrews Sisters.

Sierżant wpadał codziennie, żeby przyrządzić lunch i kolację oraz pozmywać naczynia. Przynosił wysokiej jakości produkty i dobrze gotował; specjalizował się zwłaszcza w curry i lokalnej potrawie piripiri doprawionej taką ilością pieprzu cayenne, że po posiłku w czaszce rozbrzmiewał łomot serca. Poprosiłem go, żeby przyniósł mi jakieś książki. Odmówił, gdy chciałem za nie zapłacić oraz zwrócić pieniądze za jedzenie – najwyraźniej moje wydatki były pokrywane z jakiegoś tajnego funduszu – i następnego dnia wrócił z afrykańskiego targu z co najmniej jedną książką każdego z autorów, których wymieniłem, i kilkoma innymi tomami. Książki miały pozaginane rogi i plamy po kawie, a większości brakowało części stron.

Leżałem w łóżku i czytałem opowiadanie Williama Somerseta Maughama o cudzołożnikach na Malajach, gdy Benjamin wreszcie się pojawił. Jak zwykle odwiedził mnie wkrótce po północy. Przyszedł równie niepostrzeżenie jak wtedy w hotelu. Nie usłyszałem samochodu ani żadnego innego dźwięku zapowiadającego jego przybycie.

Tak jak wcześniej poczułem jego obecność, zanim wyłonił się z ciemności. Wyglądało na to, że jest sam. Miał przy sobie poobijaną skórzaną walizkę z osadzonym na zawiasach wiekiem, które otwierało się jak usta. Miałem wrażenie, że bagaż podskakuje mu w rękach, jakby zawierał oddzielony od ciała mięsień. Przekonywałem sam siebie, że pewnie Benjamin z jakiegoś powodu drży. Może ma gorączkę, z której jeszcze się nie wyleczył. To by tłumaczyło, dlaczego nie widziałem go od tygodnia.

Nagle zrozumiałem, że w walizce jest coś żywego, co próbuje się wydostać, a w tej samej chwili Benjamin odwrócił ją do góry dnem nad moim łóżkiem i zwolnił zatrzask. Bagaż otworzył się i ze środka wypadła olbrzymia niebieskoczarna mamba. Wylądowała na moich nogach. Z oślepiającą prędkością zwinęła się i zaatakowała. Poczułem miękkie uderzenie – ale bez ukłucia – na piersi ponad sercem. Wiedziałem, że jestem trupem. Najwyraźniej mamba także zdawała sobie z tego sprawę. Patrzyła mi w oczy, czekając (przynajmniej tak sądziłem), aż zatrzyma się moje serce i zgaśnie świadomość. Minęła niecała sekunda, a już było mi zimno. Ogarnął mnie niewymowny spokój. Klimatyzator w oknie niemal ucichł. Zapewne najpierw traciłem słuch. Następne będą oczy, pomyślałem. Nie czułem bólu. Może jednak istnieje jakiś Bóg, skoro ostatnie chwile życia zostały pomyślane z taką łagodnością i miłością.

Niczym przez mgłę zobaczyłem, jak Benjamin dłonią czarną jak mamba chwyta węża tuż za głową. Gad się bronił, miotając całym ciałem i owijając się wokół trzymającej go ręki. Sierżant wyłonił się z ciemności i stanął w kręgu światła bijącego od mojej lampki do czytania, podobnie jak wcześniej Benjamin. Dopiero wspólnie tym dwóm potężnym mężczyznom udało się wepchnąć węża z powrotem do walizki i ją zatrzasnąć. Zrobili to bez cienia strachu. W półmroku, gdy stali obok siebie, bardziej niż kiedykolwiek przypominali braci. Jakie to dziwne, że tak nierealna scena rozgrywająca się w tak niewydarzonym miejscu będzie ostatnią rzeczą, jaką zobaczę w życiu, pomyślałem. Benjamin wręczył sierżantowi walizkę, która wściekle podrygiwała. Sierżant wyjął kluczyk i ze stoickim spokojem zamknął walizkę, nie przestając się we mnie wpatrywać. Uśmiechał się przy tym z zachwytem. Złowieszczym zachwytem.

– Pewnie zastanawia się pan, dlaczego pan jeszcze żyje? – rzekł do mnie poważny Benjamin.

Nie uśmiechał się. Sierżant, który patrzył na mnie ponad jego ramieniem, robił to za niego, a jego okazałe białe zęby odbijały więcej światła, niż wydawało się możliwe w tym pokoju.

Do tej pory nie spoglądałem na swoją śmiertelną ranę. Prawdę mówiąc, w ogóle się nie poruszałem od chwili, gdy wąż mnie ukąsił. Coś mówiło mi, że nawet najdrobniejszy ruch może przyśpieszyć działanie jadu i odebrać mi ostatnie sekundy życia. Poza tym nie chciałem oglądać rany, którą sobie wyobrażałem: dwóch otworów po zębach czarnej mamby, jednej albo dwóch kropel krwi oraz, co gorsza, jadu wypływającego z dziur w skórze. W końcu zdobyłem się na odwagę i zerknąłem na swoją klatkę piersiową. Nie było na niej żadnego śladu.

Wyskoczyłem z łóżka, wbiegłem do łazienki i dokładnie obejrzałem spocony tors. Zdjąłem bokserki i nagi zacząłem się obracać w jaskrawym świetle, szukając śmiercionośnej rany. Jednak nie dostrzegłem żadnego zadrapania ani nawet siniaka. Objawy nadchodzącej śmierci, które odczuwałem – zawroty głowy, płytki oddech oraz poczucie straty, tak dojmujące, że przypominało ustanie pracy serca – zniknęły.

Nie kłopocząc się zakładaniem bokserek, wróciłem do sypialni.

– Popatrz na niego! – wykrzyknął sierżant, wskazując mnie palcem.

Początkowo myślałem, że naśmiewa się z mojej nagości. Spędziłem jakiś czas na plaży w południowej Afryce i część mojego ciała uprzednio zakryta spodenkami była całkowicie biała. Jednak po chwili zrozumiałem, że sierżant śmieje się z czegoś innego niż linia mojej opalenizny. Padłem ofiarą sadystycznego żartu tych dwóch dowcipnisiów. Nikt nie potrafi tak się weselić jak Afrykańczycy, a Benjamin i sierżant wręcz pokładali się ze śmiechu. Rechotali, z oczu płynęły im łzy i z trudem łapali oddech, obejmując się i tańcząc z radości, na zmianę zataczając się i łapiąc równowagę.

– Popatrz na niego! – powtarzali. – Popatrz!

Zamknięta walizka stała na łóżku. Szarpnięcia wściekłej, prawie dwumetrowej góry mięśni, która usiłowała się z niej wydostać, sprawiały, że bagaż przesuwał się po pościeli. Próbowałem okrążyć zaśmiewających się mężczyzn, ale ciągle stawali mi na drodze, tak że nie mogłem dosięgnąć webleya, którego otrzymałem w prezencie od Benjamina i przechowywałem pod materacem. Gdyby udało mi się dobrać do rewolweru, zamierzałem opróżnić bębenek w pulsującą walizkę. Jednak nie byłem pewien, czy zdołam zrealizować ten plan, nawet jeśli położę ręce na broni i stanę przed tym zespołem komediantów.

Powoli wziąłem się w garść. Podobnie Benjamin i sierżant, chociaż zajęło im to więcej czasu. Zrozumiałem, co się stało. Jakiś czarownik schwytał węża i usunął mu zęby oraz woreczek jadowy. Znając Benjamina – a czułem, że znam go doskonale, mimo że nasza przyjaźń nie trwała długo – podejrzewałem, że to on zlecił złapanie zwierzęcia i wykonanie zabiegu chirurgicznego. Wiedząc także, jak bardzo boi się węży prezydent Ga, zakładałem, że pozbawiona zębów mamba zostanie wykorzystana podczas akcji obalenia tyrana. Być może, jeśli zamach stanu się powiedzie, Benjamin umieści wizerunek czarnej mamby na nowej fladze, tak jak grupa patriotów uczyniła dwieście lat wcześniej w przypadku innego jadowitego węża i innej brytyjskiej kolonii.

Benjamin nie wytłumaczył się z żartu, a ja nie zamierzałem zadawać mu żadnych pytań. Nie byłem pewien, czy będę w stanie zapanować nad swoim głosem. Żartownisie się uspokoili. Benjamin przestał się uśmiechać. Ponura powaga powróciła na jego oblicze. Wykonał ledwie zauważalny gest. Sierżant podniósł walizkę.

– Niedługo wrócę – powiedział nadkomisarz.

– Dobrze – odparłem zachrypniętym głosem.

Dwaj mężczyźni wyszli z pokoju. Zamknąłem drzwi na klucz, a kiedy chciałem schować go do kieszeni, przypomniałem sobie, że jestem nagi. Nagość była obraźliwa dla schrystianizowanych Afrykańczyków takich jak Benjamin. Może właśnie dlatego przestał się śmiać.

Sięgnąłem pod materac, wyciągnąłem rewolwer i odciągnąłem kurek. Webley to bardzo masywna broń, załadowana waży prawie półtora kilograma, a kiedy poczułem jej ciężar w dłoni, zacząłem drżeć. Nie mogłem przestać. Bałem się, że rewolwer wystrzeli, ale nie panowałem w pełni nad mięśniami, więc nie byłem w stanie bezpiecznie go odłożyć. Szczękałem zębami i marzłem w pokoju, w którym temperatura przekraczała trzydzieści stopni, i po raz pierwszy w pełni rozumiałem, jakim genialnym sukinsynem jest Benjamin.

• • •

Dwa dni później o piątej rano przyszedł do kryjówki na śniadanie. Powiedział, że nie spał całą noc. Nie było tego po nim widać. Był świeżo wykąpany, ubrany w wykrochmalony mundur pachnący prasowaniem i siedział na krześle wyprostowany jak kadet. Jednak nie był skryty jak zazwyczaj. Na jego obliczu widać było podekscytowanie, którego nie starał się ukryć.

Zjadł łyżeczką żółtka smażonych jajek, po czym otarł kąciki ust serwetką.

– Prezydent republiki jest bardzo zaniepokojony – oznajmił.

Mówił cicho i ledwie go słyszałem, ponieważ fonograf odtwarzał płytę Benny’ego Goodmana – zapewniając nam zwyczajową ochronę przed podsłuchem – a Harry James i reszta sekcji dętej grała, jakby ich cztery czy pięć trąbek były pojedynczym instrumentem.

– Zaniepokojony? Dlaczego? – spytałem.

– Ponieważ znalazł na swoim biurku zęby i woreczek jadowy czarnej mamby.

– Mój Boże – odrzekłem. – Wcale mu się nie dziwię.

– Czekały na niego na środku bibularza w kubku do kawy, kiedy zeszłej nocy wrócił od jednej ze swoich kobiet. Gdyby ktoś nalał kawy do kubka, prezydent mógłby je nieświadomie połknąć. Sam tak stwierdził.

Nie wiedziałem, co odpowiedzieć. Z pewnością Benjamin nie potrzebował zachęty, żeby kontynuować.

– Wpadł we wściekłość i od razu do mnie zadzwonił. Wrzeszczał do telefonu. Powiedział, że otaczają go zdrajcy. Jak ktokolwiek mógł pod jego nieobecność dostać się do gabinetu i wnieść kubek do kawy? Jak to możliwe, że nikt nie zauważył kubka i jego zawartości? Przecież w całym pałacu są żołnierze. A raczej byli.

– Już ich nie ma?

– Od razu ich zwolnił. Jak po czymś takim mógł im zaufać? Poza tym kazał aresztować szefa sztabu, a jego rozkaz oczywiście wykonano.

– Szef sztabu znajduje się w waszych rękach?

– Na razie tak. Dzięki temu możemy ze sobą szczerze porozmawiać.

– Kto dba o bezpieczeństwo zamiast armii?

– Policja państwowa. To dla nas zaszczyt, ale jednocześnie poważne obciążenie, zwłaszcza biorąc pod uwagę Konferencję Panafrykańską, która zaczyna się pojutrze. Tysiące ludzi zaleją Ndalę, wliczając dwudziestu sześciu przywódców państw oraz całą masę dygnitarzy i mało ważnych osób. Oczywiście bezpieczeństwo głowy państwa jest dla nas priorytetem.

– Rozumiem, że policja wszczęła śledztwo.

– O tak – odrzekł Benjamin. – Przesłuchujemy podejrzanych, także bardzo wysoko postawionych, przeszukujemy domy, otwieramy każdy sejf w kraju, gromadzimy informacje, zbieramy odciski palców i inne dowody. Wszystko zgodnie z typowymi policyjnymi procedurami, tylko na znacznie większą skalę i z większym pośpiechem. Do pałacu nie ma wstępu nikt poza prezydentem i policją.

Benjamin doskonale kontrolował głos i mięśnie twarzy, ale widać było, że się cieszy. Miał w zasięgu ręki coś, czego bardzo pragnął.

– Zęby jadowe i tak dalej to nie wszystko, o co musimy się martwić – ciągnął. – Nasz dożywotni prezydent otrzymał także anonimowy list, który w niewyjaśnionych okolicznościach znalazł się pod jego poduszką. Według autora listu ktoś przekazał próbkę jego wydzielin słynnemu czarownikowi z Wybrzeża Kości Słoniowej.

To była doniosła wiadomość.

– Wydzielin? – spytałem, odgrywając przypisaną mi rolę naiwniaka.

– Uważamy, że uzyskano je od jednej z kobiet Ga. Prezydent jest bardzo zmartwiony, gdyż wszystko wskazuje na to, że jakiś wróg rzucił na niego klątwę. Będzie można ją odwrócić tylko wtedy, gdy znajdziemy winowajcę, który wynajął czarownika.

Przekazywał te wieści beznamiętnie. Bez uśmiechu, bez mrugnięcia okiem, bez żadnych widocznych emocji. Benjamin oczywiście sam zaaranżował to wszystko, o czym mi opowiadał – zęby węża, jad, anonimowy list z przerażającą wiadomością – jednak opisywał sytuację w taki sposób, jakby nie miał pojęcia, kto dręczy prezydenta Ga.

• • •

Klątwa czarownika była najważniejszym elementem planu. Znałem Afrykańczyków, wśród nich swojego agenta, absolwenta Cambridge, którzy stracili siły i umarli pod wpływem czarów. Wydzieliny z ciała są kluczowe dla rzucenia zaklęcia. Bez próbki substancji wytworzonej przez organizm ofiary nie da się rzucić skutecznej klątwy. Może to być kosmyk włosów, uncja moczu, łyżeczka śliny bądź odrobina kału. Im bardziej osobista wydzielina, tym większa moc czarów. Nic nie zapewnia lepszego efektu niż nasienie mężczyzny. Nic dziwnego, że Ga nie posiadał się ze zdenerwowania. I nic dziwnego, że znalazł się w mocy Benjamina.

Dotąd ponad trzydziestu afrykańskich przywódców przyleciało do Ndali na Konferencję Panafrykańską prezydenta Ga. Tego dnia mieli wspólnie przejechać przez miasto swoimi rolls-royce’ami, mercedesami i cadillakami, machając licznym tłumom, które zgromadzono, żeby ich powitać. Nie wiadomo, czy którykolwiek z widzów miał choćby cień pojęcia, kim są ci wszyscy dygnitarze i co robią w Ndali. Całe plemiona zwieziono do miasta autobusami i ciężarówkami lub spędzono pieszo z interioru. Wielu ludzi tańczyło. Wodzowie zabrali ze sobą wojowników uzbrojonych w tarcze i włócznie, którzy mieli ich bronić przed wrogami, żony, które miały im usługiwać, oraz karłów, którzy mieli ich zabawiać. Każdy coś mruczał, pokrzykiwał, śpiewał albo zanosił się śmiechem, a te wszystkie odgłosy, spotęgowane przez bębnienie, hałas instrumentów muzycznych oraz trąbienie klaksonów, wprawiały powietrze w drżenie. Wino palmowe i ciepłe piwo lały się strumieniami, znad setek ognisk unosiła się aromatyczna woń gulaszu i koziej pieczeni.

Sierżant w końcu znalazł przygotowane dla nas wolne miejsce parkingowe przed budynkiem parlamentu i zatrzymał samochód w cieniu olbrzymiego baobabu. Dwaj czekający policjanci odsunęli tłum, żeby zapewnić nam niezakłócony widok.

– Wkrótce się pojawią – rzekł sierżant.

Dochodziła siedemnasta. Parada była opóźniona o około półtorej godziny, ale w Ndali ani w żadnym innym miejscu w Afryce nie przywiązywano wagi do punktualności. Jakieś czterdzieści minut później w oddali usłyszeliśmy poszarpany odgłos orkiestry dętej grającej The British Grenadiers. Muzyka przybrała na sile i po chwili minęli nas muzycy, których prowadził dyrygent dzierżący batutę długością niemal dorównującą jego wzrostowi. Mieliśmy wrażenie, że każdy z członków orkiestry marszowej wpatruje się w austina, gdyż wszyscy zwracali oczy w lewo ku budynkowi parlamentu i powiewającym flagom. Następnie minął nas sprawnie maszerujący batalion piechoty. Spoceni żołnierze wymachiwali rękami, a ich buty wzbijały w powietrze kłęby pyłu. Za piechotą jechało kilka czołgów, wozów opancerzonych i haubic. Wreszcie ujrzeliśmy pluton kobziarzy w kraciastych kiltach z kołyszącymi się sakwami, a dźwięki Scotland the Brave rozdarły rozpalone powietrze. Jeśli Brytyjczycy przez sto lat kolonializmu nauczyli czegoś tych ludzi, to na pewno organizacji parad.

– Teraz jadą prezydenci – rzekł sierżant. – Jako pierwszy dożywotni prezydent Ga, a potem inni. – Mimo że siedzieliśmy sami w aucie, a szyby były zasunięte, sierżant ściszył głos. – Niech pan bardzo uważnie patrzy na jezdnię przed jego samochodem.

Królewski śnieżnobiały rolls-royce prezydenta wyłonił się z chmury pyłu. Wśród widzów rozległo się kilka mruknięć, ale żadnego zawodzenia ani innych podobnych odgłosów. Tłum przyglądał się temu dziwnemu, obcemu zjawisku i niewątpliwie zareagowałby w taki sam sposób, gdyby obok wylądował statek kosmiczny. Oczywiście pojawieniu się prezydenta nie zabrakło odpowiedniej oprawy. Żołnierze stojący wzdłuż ulicy w trzymetrowych odstępach zaprezentowali broń. Sierżant wyskoczył z auta, po czym stanął na baczność i zasalutował razem z dwoma innymi policjantami. Ja także wysiadłem. Tylko nieliczni spośród zgromadzonych ludzi zwracali uwagę na prezydenta. Rolls-royce zbliżał się dostojnie, powiewając flagami i świecąc reflektorami. Wśród tłumu zapanowało poruszenie.

Nagle, bez żadnego ostrzeżenia, ludzie rozpierzchli się i zaczęli uciekać w różnych kierunkach – mężczyźni, kobiety, dzieci, zniedołężniali starcy niesieni przez swoich synów i córki, wszyscy poza tancerzami, którzy wpadli w zbiorowy trans i podrygiwali pomimo otaczającej ich paniki. Pozostali uciekali co sił w nogach. Prezydencki rolls-royce ostro zahamował i stanął na nosie. Prezydent Ga albo jeden z jego sobowtórów, ubrany w biały mundur, przeleciał przez wnętrze limuzyny bezwładnie jak szmaciana lalka.

Nie dało się nie dostrzec w tym wszystkim ręki Benjamina. Mój umysł wypełniła jedna myśl: zamach. Zamierza zabić tego człowieka na oczach trzydziestu innych dożywotnich prezydentów.

Wskoczyłem na maskę austina, po czym wspiąłem się na dach. Z tego punktu widokowego zobaczyłem, co wywołało panikę. Co najmniej trzymetrowa czarna mamba pełzła z niemal niewiarygodną szybkością w poprzek jezdni przed białym rolls-royce’em. Nagle kilku odważnych, półnagich mężczyzn wyskoczyło z tłumu i zaatakowało węża maczetami, siekając go na kawałki, które wiły się wściekle, jakby próbowały połączyć się z powrotem w żywego gada. Tłum wydał z siebie basowy pomruk. Był to potężny stłumiony odgłos, niczym szept wzmocniony dziesięć tysięcy razy przez jakiś olbrzymi głośnik, którego jeszcze nie wynaleziono.

Rolls-royce szybko odjechał, trąbiąc klaksonem.

– Niech pan wsiada, musimy ruszać – rzekł sierżant.

Wykonałem polecenie. Gdy znaleźliśmy się wewnątrz rozgrzanego, szczelnie zamkniętego austina, spytałem, czy czarna mamba, która pojawiła się na drodze prezydenta w tym triumfalnym dniu, może być postrzegana jako zła wróżba.

– O tak – odrzekł sierżant, szczerząc się do lusterka. – Bardzo zła. Nikt nie zapomni tego, co się wydarzyło.

Zapadł zmrok. Sierżant nie zawiózł mnie do domu, tylko do innej kryjówki na przedmieściach. Gdy tylko znaleźliśmy się w środku, włączyłem anglojęzyczne radio. Na stadionie piłkarskim trwała ceremonia otwarcia Konferencji Panafrykańskiej. Prowadzący przekrzykiwali hałasujące orkiestry i śpiew chórów, huk fajerwerków oraz gwar tłumu. Oczywiście ani słowem nie wspomniano o spotkaniu prezydenta z czarną mambą, jednak wszyscy i tak o tym wiedzieli. Plotki rozprzestrzeniały się z ust do ust, a także za pomocą mówiących bębnów albo języków bantu, w których oprócz słów używano gestów i gwizdnięć.

We wszystkich umysłach, podobnie jak w moim, rodziło się pytanie, co będzie dalej i kiedy coś się wydarzy. Zostawiłem włączone radio, wiedząc, że z niego usłyszę pierwsze wieści o zamachu stanu. Nie licząc pojmania lub zabicia przywódcy, przejęcie kontroli nad radiostacją jest najważniejszym celem podczas każdego przewrotu. Benjamin i inni spiskowcy – zakładając, że nadkomisarz nie działa na własną rękę – muszą uderzyć tej samej nocy. Nigdy nie powtórzy się taka okazja zniszczenia tyrana na oczach Afryki. Benjamin będzie chciał zabić Ga w najbardziej upokarzający sposób. Obnażyć jego słabość, niemoc i osamotnienie, pokazując, że nikt nie jest w stanie ani nie chce go bronić.

O dwudziestej sierżant wniósł chłodziarkę do domu, pohałasował garnkami i patelniami w kuchni, po czym podał mi kolację, wszystkie pięć dań jednocześnie. Były to francuskie potrawy.

– To samo dostaną prezydenci podczas oficjalnej kolacji – rzekł sierżant. Zjadłem tylko podgrzane danie główne, cielęce medaliony w sosie śmietanowym, który się zwarzył, ponieważ sierżant pozwolił mu się zagotować.

Około drugiej w nocy walkie-talkie sierżanta zaskrzeczało. Podniósł je do ucha, usłyszał jakieś pojedyncze słowo, po czym odpowiedział również jednym słowem. Rozmowa trwała niecałą sekundę.

– Niech pan pójdzie ze mną, panie Brown. Czas na nas.

• • •

Jechaliśmy labiryntem ulic, lecz tej radosnej nocy nikt nie spał na poboczu. Wszyscy nadal świętowali. Lampy olejne i świece lśniły w ciemności jak czerwone i żółte oczy, a mięsożercy wszelkich rodzajów utworzyli wygłodzony krąg na obrzeżach przyjęcia. Muzyka ryczała z głośników, ludzie tańczyli, nieruchome, przegrzane powietrze drżało od tysięcy wykrzykiwanych rozmów. Miasto zmieniło się w jeden olbrzymi, pulsujący klub Równik. Sierżant manewrował pośród tego chaosu, jedną ręką trzymając kierownicę, a drugą opierając na klaksonie, którym bezustannie ostrzegał ludzi, że nie zamierza ich podstępnie zabić. Podejrzewałem, że od dnia odzyskania niepodległości na ulicach nie było tylko świadków gotowych ujrzeć kolejny ruch Benjamina.

W końcu wyjechaliśmy z tłumu i znaleźliśmy się w dzielnicy europejskiej. Przez tylną szybę widziałem zniekształconą i przyćmioną czerwoną poświatę miasta. Wydawało mi się, że czuję, jak ziemia drży w rytmie tupotu niezliczonych bosych stóp. Muzyka i okrzyki rozbrzmiewały donośnie nawet z odległości ponad kilometra.

Jak zwykle sierżant jechał szybko i z wyłączonymi światłami. W końcu zatrzymał auto i zgasił silnik. Moje oczy już zdążyły przyzwyczaić się do ciemności i zauważyłem kolejny policyjny samochód zaparkowany na niskim wzgórzu. Czerwony blask miasta odbijał się od jego lustrzanej karoserii. Wkrótce dołączył do nas trzeci samochód i zatrzymał się tuż obok austina. Był to rover Benjamina, który rozpoznałem po charakterystycznym niskim warkocie silnika. Odznaka na czapce kierowcy słabo lśniła. Potężny mężczyzna, którym mógł być Benjamin, samotnie zajmował tylne siedzenie.

Nadkomisarz szybko usiadł obok mnie. Rozbłysło górne światło. Benjamin miał na sobie galowy mundur, który zapewne włożył na oficjalną kolację – długie spodnie, białą koszulę, krawat, krótką bluzę mundurową z epoletami i odznaczeniami. Jak zwykle czuć było od niego woń krochmalu, środka do polerowania mosiądzu, mydła oraz piżma.

Reflektory oświetliły zbocze wzgórza, skręciły w lewo w ulicę równoległą do tej, na której zaparkowały nasze samochody, po czym się zatrzymały. Rozległ się trzask zamykanych drzwi, pośpieszne kroki, odgłos kluczyka przekręcanego w zamku, pisk otwieranych drzwi, pięć albo sześć taktów Les amants de Paris z trzeszczącej płyty Edith Piaf.

Zaparkowaliśmy za domem, do którego Ga tej nocy udał się na schadzkę. W oknie na piętrze migotało słabe żółtawe światło. Wyglądało, jakby docierało przez korytarz z innego pokoju.

Otworzyły się tylne drzwi. Rozbłysła latarka. W odpowiedzi mignęły reflektory rovera.

– Idziemy – rzekł Benjamin.

Wysiadł z samochodu i zniknął w ciemności. Poszedłem za nim. Sierżant wyjął coś z bagażnika, po czym zatrzasnął klapę. Usłyszałem odgłos jego szybko oddalających się żołnierskich butów. Weszliśmy przez otwarte drzwi. Zmieniła się płyta i Piaf zaczęła śpiewać Il Pleut. Benjamin, który czuł się jak u siebie w domu, powędrował korytarzem, po czym wspiął się po schodach. Na szczycie, w półcieniu przed uchylonymi drzwiami sypialni, stał na baczność policjant, zupełnie jakby nie wiedział, czego dokładnie się od niego oczekuje ani co się wydarzy.

W lustrze zobaczyłem żywiołowo kopulującą parę. Usłyszałem jęki i okrzyki kobiety. Sierżant wkroczył do pokoju. Benjamin lekko mnie popchnął i również wszedłem. W pomieszczeniu było pełno płonących świec. Poczułem silną woń kadzidła. Dym wisiał w powietrzu. Kobieta zawołała coś w języku przypominającym szwedzki. Była bardzo drobna. Prezydent Ga, który na niej leżał, całkowicie ją zakrywał. Obejmowała go nogami w pasie, krzyżując stopy w pozłacanych szpilkach. Popatrzyłem w lustro, mając nadzieję, że zobaczę twarz dziewczyny. Napotkałem spojrzenie prezydenta. W blasku świec jego pełne zaskoczenia wytrzeszczone oczy wydawały się jeszcze większe niż w rzeczywistości. Twarz wykrzywiła się w maskę wściekłej furii. Sturlał się z kobiety, zrzucając jeden z jej butów. Zobaczyłem jej twarz, rozmazaną szminkę i potargane włosy. Była to sztampowa blondynka, nieskazitelna jak manekin na sklepowej wystawie.

Oczywiście wiedziałem, co się za chwilę stanie. Sierżant zrobił krok naprzód. W wyciągniętej ręce trzymał walizkę, którą tak dobrze pamiętałem. Najwyraźniej to właśnie ją zabrał z bagażnika austina. Trzask mosiężnych zatrzasków brzmiał jak metaliczny odgłos przeładowywania automatu. Sierżant otworzył i odwrócił walizkę. Mamba wyleciała na zewnątrz z niewiarygodną szybkością, jakby powstała z niczego przed naszymi oczami. Chciałem odskoczyć do tyłu, ale Benjamin zagradzał mi drogę. Prezydent Ga i blondynka zamarli, jak postacie uchwycone na czarno-białym zdjęciu przez błysk stroboskopu.

Wąż poruszył się tak szybko, że zmienił się w rozmazaną plamę, i zaatakował najbliższy cel, prezydenta Ga. Władca stęknął, jakby w jego ciało wniknął pocisk. Szeroko otworzył usta i wykrzyknął po angielsku: „O Jezu, słodki Jezu!”. To była modlitwa, nie bluźnierstwo. Po chwili przenikliwie zaszlochał. Pomiędzy tymi dwoma pierwotnymi odgłosami kobieta z wrzaskiem rzuciła się ponad nogami łóżka. W jakiś sposób wylądowała na czworakach w korytarzu za naszymi plecami. Nie przestając krzyczeć, popędziła korytarzem w jednym pozłacanym bucie. Policjant pilnujący drzwi ruszył w pogoń, podniósł but, gdy go zrzuciła, po czym złapał ją za bardzo długie włosy. Jej głowa odskoczyła do tyłu, ale kobieta się nie zatrzymała i policjantowi został w dłoni pęk jasnych włosów. Popatrzył na nie ze zdziwieniem, a następnie dmuchnął w gwizdek. Na szczycie schodów drugi policjant, który posturą niemal dorównywał Benjaminowi, schwytał uciekinierkę i zaniósł ją z powrotem do sypialni. Kobieta wiła się, wierzgała i wrzeszczała. Miała tak białą skórę, że nie zdziwiłbym się, gdyby zaczął się z niej sypać puder. Ugryzła policjanta w twarz. Zmusił ją, żeby go puściła, a kiedy zobaczył swoją krew na jej zębach, uderzył nią dwukrotnie o ścianę, a następnie wypuścił. Machnął rękami, zniesmaczony tym, że kobieta go zaatakowała i ugryzła. Jej bezwładne ciało ześlizgnęło się na podłogę. Wylądowała z hukiem na krągłych pośladkach, plecami oparta o ścianę, a jej głowa kołysała się za zasłoną włosów. Drgała, jakby coś jej się śniło, a ja zastanawiałem się, czy ma złamany kręgosłup. Miała kształtne piersi, ładne nogi, tlenione włosy łonowe i sutki pomalowane szminką. Z jakiegoś powodu – może dlatego, że były to wyjątkowo mało wyszukane i niewinne perwersyjne sztuczki – przez chwilę poczułem do niej sympatię.

Za sobą usłyszałem strzał. W zamkniętym pomieszczeniu zabrzmiał jak huk artylerii. Smród prochu zmieszał się z wonią kadzidła. Benjamin stał nad łóżkiem z dymiącym webleyem w dłoni. Bezgłowy wąż wił się chaotycznie, chlapiąc krwią na prezydenta i pościel. Zasłaniając dłońmi genitalia, Ga szybko cofał się po łóżku, próbując uciec mambie, chociaż z pewnością wiedział, że już jest niegroźna. Cóż za potężne nasienie Bóg zasadził w umyśle człowieka w dniu, gdy Adam zjadł jabłko! Z twarzy prezydenta można było wyczytać, że spodziewa się równie rychłej śmierci, ale instynkt, przed którym nie potrafił uciec, kazał mu zakrywać nagość i ratować życie.

Ga skupił wzrok na Benjaminie. Z jego oczu można było wyczytać pytanie, czy ten przyszedł go zamordować, czy uratować? Nadkomisarz gestem nakazał prezydentowi iść ze sobą.

– Lekarza – z trudem wykrztusił Ga.

Benjamin go zignorował. W milczeniu wskazał palcem najpierw sierżanta, potem prezydenta. Następnie okręcił się na pięcie i wyszedł z pokoju. Sierżant podniósł wijącego się węża i wyrzucił go na korytarz, po czym chwycił Ga za lewą rękę, obrócił go na brzuch i zręcznie skuł mu ręce za plecami.

Zaskoczenie prezydenta szybko zmieniło się we wściekłość.

– Rozkazuję wam!

Sierżant mocno uderzył go pięścią w nerkę. Ga zawył z bólu, po czym znieruchomiał, ciężko dysząc. Sierżant wykrzyknął jakiś rozkaz w swoim narzeczu, a wtedy dwaj policjanci – ten, który od początku pełnił wartę przy drzwiach, oraz ten, którego ugryzła blondynka – weszli do pomieszczenia, postawili Ga na nogi i wyprowadzili nagiego na korytarz, mijając bezgłową mambę oraz leżącą dziewczynę. Podrygujący wąż będzie pierwszą rzeczą, jaką zobaczy kochanka prezydenta, kiedy otworzy oczy.

W sypialni Piaf wyśpiewywała ostatnie słowa piosenki, którą zaczęła, gdy wchodziliśmy do domu. Zamach stanu zajął Benjaminowi trzy minuty i dwadzieścia sekund.

Na zewnątrz Ga szarpał się z dwoma policjantami, próbującymi wepchnąć go do bagażnika rovera. Wierzgał, wił się i rzucał.

Jeden z nich uderzył go pałką w biodro. Prezydent upadł jak marionetka, której przecięto sznurki. Policjanci wrzucili go do bagażnika i zatrzasnęli klapę. Jeden z nich zamknął ją na kluczyk, po czym dla żartu zapukał. Sierżant ostro go zganił.

Benjamin zajął miejsce na tylnym siedzeniu rovera. Spodziewałem się, że umieszczą mnie w innym aucie albo zostawią, ale sierżant otworzył dla mnie drzwi i usiadłem obok nadkomisarza. Słyszeliśmy prezydenta hałasującego w bagażniku – jego jęki, dziecięce szlochanie, szepty, prośby skierowane do Jezusa, imię Benjamina wywrzeszczane tak głośno, że wyobrażałem sobie ślinę wylatującą z ust Ga. Jeśli nadkomisarz czerpał satysfakcję z tych dowodów całkowitej kontroli nad wrogiem, to w żaden sposób tego nie okazywał. Siedział wyprostowany w wiktoriańskim galowym mundurze – milczący, nieruchomy, patrzący przed siebie.

Austin sierżanta, prowadzony przez jednego z i pozostałych policjantów, jechał za nami przez rozbudzone miasto. Na ulicach wciąż było tak samo głośno jak poprzednio, ale ludzie byli bardziej pijani i trudniej było nad nimi zapanować. Co musi myśleć Ga, gdy tak leży w swojej malutkiej ciemnej celi, zwinięty jak płód, nagi i skuty kajdankami? Jeszcze dziesięć minut temu był najpotężniejszym człowiekiem w Afryce. Ale to już przeszłość. Milczy. Dlaczego? Czyżby bał się, że tłum go znajdzie, wywlecze z bagażnika i poprowadzi nagiego przez miasto przy wtórze dzikiego wycia? Czy myśli o tym, że fotografowie i ekipy telewizyjne pokażą ten upokarzający spektakl całemu światu?

Dotarliśmy do zaciemnionego budynku, którego nie rozpoznałem. Gdzieś w górze pulsowało czerwone światło, a kiedy wysiadłem z samochodu i popatrzyłem w górę, zrozumiałem, że to światło ostrzegawcze na wieży państwowej radiostacji. Wypatrzyłem sylwetki wozu opancerzonego i kilkunastu ludzi w mundurach.

Policjanci wyciągnęli Ga z bagażnika. Bronił się i wykrzykiwał coś w języku, którego nie rozumiałem. Otworzyły się drzwi i na zewnątrz wydobył się snop światła. Przez cały wieczór nie widziałem niczego jaśniejszego od płomienia świecy, więc światło mnie oślepiło. Weszliśmy do budynku tylnymi drzwiami i znaleźliśmy się w ciasnej klatce schodowej. Młody inspektor stanął na baczność i zasalutował. Wyglądał i zachowywał się tak samo jak elegancki kapitan, którego spotkałem w prezydenckim pałacu. Inni policjanci stali na schodach, po jednym na każdym stopniu. Chociaż ubierali się jak ich brytyjscy koledzy po fachu i zostali wyszkoleni, by naśladować ich także zachowaniem, każdy z nich trzymał pistolet maszynowy. Zastanawiałem się, co by się stało, gdyby wszyscy zaczęli jednocześnie strzelać w tej betonowej komnacie.

– Wiecie, kim jestem?! – wrzasnął Ga.

Nikt nie odpowiedział.

– Jestem prezydentem tej republiki, wybranym przez lud – ciągnął władczym tonem Ga. – Zostałem porwany przez tych kryminalistów. Rozkazuję wam natychmiast ich aresztować!

Mówił tak samo jak podczas oficjalnych przemówień. Miał głos jak dzwon i pomimo żałosnego położenia, w jakim się znalazł, wodził wkoło rozpalonym, władczym wzrokiem. Jednak dwaj potężni policjanci mocno trzymali go za ręce. Był nagi, skuty łańcuchami i obryzgany krwią czarnej mamby. Z kącika ust zwisała mu nitka śliny. Policjanci popchnęli go w stronę schodów. Uderzył gołymi palcami u nóg o betonowy stopień i wciągnął powietrze przez zaciśnięte zęby. Po chwili ten dźwięk zmienił się w pełen frustracji szloch. Ludzie, którym wydawał rozkazy, nawet na niego nie patrzyli.

Zastanawiałem się, czy kolejnym elementem tego scenariusza rodem z Alicji w Krainie Czarów będzie posadzenie Ga przy mikrofonie, żeby oznajmił narodowi, że został odsunięty od władzy. Ale nie, policjanci poprowadzili go pod ręce do reżyserki. Zostałem z Benjaminem i sierżantem w studiu. Reżyserka była jasno oświetlona. Dziwnie się czułem, patrząc przez dźwiękoszczelną szybę na potarganego, wytrzeszczonego, rozebranego prezydenta, który wyglądał jak jeden ze swoich przodków z neolitu.

Technik włączył mikrofon.

– Kiedy tylko będzie pan gotowy, nadkomisarzu – powiedział.

– Zginiecie wszyscy! – wrzasnął do mikrofonu Ga. – Zginą wasze rodziny, plemiona, wszyscy zginiecie!

Technik wyłączył mikrofon, drżąc ze strachu, ale Ga wciąż coś mówił. Wyższy z policjantów zakrył mu dłonią usta, jednak prezydent nie przestawał krzyczeć, przewracając oczami i walcząc o oddech. W końcu policjant zacisnął palce na jego nosie i niemy pokaz za dźwiękoszczelną szybą dobiegł końca.

Obejrzałem się, wyczuwając jakiś ruch w pobliżu. Przy mikrofonie usiadł mężczyzna w piżamie. Był równie zdenerwowany jak technik. Benjamin wręczył mu kartkę pokrytą swoim idealnym pismem. Nadkomisarz, który zawsze robił wszystko samodzielnie, tym razem postanowił zlecić komuś innemu wygłoszenie najważniejszego oświadczenia w historii Radia Ndala. Pokazał technikowi wyprostowane kciuki, a ten odliczył sekundy na palcach uniesionej dłoni, po czym wskazał spikera, który zaczął czytać wiadomość przyjemną dla ucha radiową angielszczyzną.

– „Oto wiadomość od najwyższego dowództwa Ndali do wszystkich obywateli” – przeczytał pewnym głosem, choć jednocześnie nerwowo potrząsał głową i drżały mu dłonie. – „Tyran Akokwu Ga już nie jest prezydentem Ndali. Został oskarżony o masowe mordy, zdradę, korupcję oraz inne poważne zbrodnie i będzie osądzony oraz ukarany zgodnie z prawem. Władzę w kraju tymczasowo przejęło najwyższe dowództwo armii i policji państwowej. Organizacja Narodów Zjednoczonych oraz ambasady zaprzyjaźnionych krajów zostały powiadomione o tych wydarzeniach. Zachowajcie spokój, wykonujcie polecenia policji i jak najszybciej wróćcie do domów. W odpowiednim czasie będą zorganizowane wybory na stanowisko nowego przywódcy. Ludzie są bezpieczni. Państwo jest bezpieczne. Zagraniczne inwestycje są bezpieczne. Odzyskujemy dobra skradzione obywatelom przez Akokwu Ga. Wszyscy goście przebywający w naszym kraju są bezpieczni i mogą pozostać w Ndali bądź wyjechać, wedle uznania. Najwyższe dowództwo będzie ogłaszało dodatkowe komunikaty. Niech żyje niepodległość i wolność. Niech żyje wolność. Niech żyje demokracja”.

Gdy spiker czytał tekst, Ga uważnie słuchał, nieruchomy i skupiony, wbijając wzrok w głośnik w reżyserce. Był całkowicie pochłonięty treścią oświadczenia, jak dziecko słuchające bajki o samym sobie. Miał szeroko otwarte oczy i rozchylone usta, a na jego twarzy malowało się niedowierzanie. Policyjny fotograf zrobił mu kilka zdjęć. Ga pozował z głową odrzuconą do tyłu i jedną skutą nogą wysuniętą do przodu, zupełnie jakby miał na sobie jeden ze swoich olśniewających mundurów.

Później odprowadzono go do rovera i ponownie wrzucono do bagażnika. Nie bronił się ani nie wydawał żadnych odgłosów. Wyglądało na to, że obecność aparatu fotograficznego przywróciła mu godność.

Na drodze prowadzącej do pałacu prezydenckiego wzniesiono blokady obsadzone żołnierzami, którzy otwierali przed nami barykady i salutowali, gdy przejeżdżaliśmy. Prezentowaliśmy się skromnie – dwa zwyczajne sedany bez powiewających flag, czterej policjanci i amerykański szpieg bez pieczątki w paszporcie, a w bagażniku więzień, któremu zawdzięczaliśmy szacunek żołnierzy.

Naszym oczom ukazał się pałac, tak jak poprzednio oświetlony potężnymi reflektorami zamontowanymi na wieżach. Na okrągłym podjeździe zaparkowało kilkanaście limuzyn z państwowymi insygniami wymalowanymi na drzwiach. Drzwi pałacu pilnowali policjanci uzbrojeni w kałasznikowy. Na dachu siedzieli kolejni z karabinami maszynowymi i działkami przeciwlotniczymi, które przejęli od wojska.

Benjamin zaczekał, aż policjanci wywloką Ga z bagażnika, po czym wysiadł z samochodu. Nie wydał mi żadnych poleceń, więc poszedłem za nim, gdy wkroczył do pałacu, jak zwykle bezceremonialny. Wspięliśmy się po głównych schodach. Z sali usunięto wszystkie popiersia, posągi i portrety władcy w jego licznych mundurach. Niecałą godzinę wcześniej Ga wchodził po tych schodach jako dożywotni prezydent republiki. Teraz pokonywał tę samą trasę jako więzień w łańcuchach. Było w tej scenie coś tak nierzeczywistego, że miałem wrażenie, iż do niej nie pasujemy lub nie zasługujemy na to, by w niej uczestniczyć. Zupełnie jakbyśmy odgrywali wydarzenia z życia jakiegoś innego tyrana, który żył i umarł w dawniejszych czasach. Czy Cezar, gdy przebiły go ostrza sztyletów, przypomniał sobie jakiegoś zamordowanego Greka, który umarł w bardziej prawdziwy sposób?

W imponującym gabinecie Ga urządzono salę rozpraw. Z tego pomieszczenia również usunięto wszystkie podobizny prezydenta. Pozostawiono flagę Ndali, a po obu stronach wisiały flagi sił zbrojnych oraz innych państwowych instytucji, poza flagą prezydenta. Na miejscu biurka ustawiono w poprzek sali stół konferencyjny, duży, lśniący i pachnący woskiem. Przez okno znajdujące się za stołem widać było antylopy i gazele skaczące po swoich wybiegach w jaskrawym świetle. Przy stole siedziało sześciu posępnych mężczyzn, tworzących sąd wojenny. Byli ubrani w brytyjskie mundury, wśród których zauważyłem także mundury marynarki wojennej i sił powietrznych. Po ich obu stronach stało kolejnych sześciu mężczyzn w czarnych sędziowskich togach i białych perukach, najwyraźniej członków sądu najwyższego, a także garstka innych dygnitarzy ubranych w narodowe stroje albo europejskie garnitury.

Wszyscy poza wojskowymi wyglądali na zaskoczonych pojawieniem się więźnia. Najwyraźniej część obecnych nie spodziewała się takiego widoku. Niektórzy, jeśli nie wszyscy, zapewne nie wiedzieli, po co ich tutaj wezwano. Może nawet nie rozpoznali Ga. Kto by się spodziewał zobaczyć w takim żałosnym stanie niezwyciężonego prezydenta republiki?

Jeśli ktoś miał jakieś wątpliwości co do tożsamości więźnia, to Ga natychmiast je rozwiał.

– Jako dożywotni prezydent republiki rozkazuję wam, generałowie, aresztować tego człowieka pod zarzutem zdrady! – wykrzyknął charakterystycznym głosem.

Chciał wskazać Benjamina, ale oczywiście nie mógł tego uczynić z nadgarstkami przykutymi do pasa. Mimo wszystko zrobił na obecnych duże wrażenie. Grzmiący głos i lśniące oczy czyniły z niego uosobienie władzy. Przez chwilę wydawało się, że znów jest w pełni ubrany. Sprawiał wrażenie, jakby oczekiwał bezwarunkowego podporządkowania się jego rozkazom. Tak się nie stało, a gdy znów próbował coś wykrzyknąć, potężny policjant zrobił to samo co w budynku radiostacji. Zasłonił usta Ga dłonią i zacisnął mu palce na nosie, ale tym razem odczekał dłużej, aż walczący o oddech więzień zaczął wydawać z siebie wysokie piski, które przypominały płacz dziecka.

Rozprawa trwała niecałą godzinę. Ktoś mógłby to nazwać parodią sprawiedliwości, ale wszyscy obecni wiedzieli, że Ga jest winny zarzucanych mu zbrodni, a także innych, znacznie bardziej potwornych czynów. Poza tym zdawali sobie sprawę z tego, że skoro doświadczyli jego upokorzenia, to muszą go zabić, w przeciwnym razie czeka ich śmierć, jeśli Ga kiedyś powróci do władzy. Rozprawa przebiegała zgodnie z ustalonymi procedurami. Benjamin, jako szef państwowej policji, przygotował dowody, które następnie przedstawił prokurator, a przydzielony adwokat próbował bronić oskarżonego. Obaj mężczyźni mieli na głowach peruki. Zaprzysiężono świadków, którzy opowiedzieli o masakrze żebraków. Elegancki młody kapitan zeznał, że Ga sprzeniewierzył co najmniej pięćdziesiąt milionów dolarów z państwowego skarbca i zdeponował je na tajnych kontach w Genewie, Zurychu i Lichtensteinie. Sąd wysłuchał nagrań z potajemnych spotkań prezydenta z zagranicznymi ambasadorami i biznesmenami, podczas których Ga obiecywał nominacje oraz kontrakty w zamian za łapówki. Przedstawiono dowody na to, że prezydent zlecił zabicie własnego brata, który zapewne został pożarty żywcem przez hieny w parku zoologicznym.

Sąd bez konieczności narady jednogłośnie orzekł, że oskarżony jest winny wszystkich zarzucanych mu czynów. Benjamin nie wchodził w skład sądu wojennego, nie dołączył do wojskowych siedzących przy stole ani nie został wezwany na świadka. Podczas rozprawy nie odezwał się nawet słowem. Kiedy spytano Ga, który również przez cały czas milczał, czy chciałby coś powiedzieć przed ogłoszeniem wyroku, ten tylko się roześmiał. Jednak był to bardzo cichy śmiech.

Więźnia dostarczono Benjaminowi, który miał wykonać natychmiastową egzekucję. Następnie sędziowie sądu wojennego ponownie się zebrali, tym razem jako Rada Najwyższego Dowództwa, i w obecności Ga – a raczej traktując go jak powietrze – wybrali szefa sztabu na głowę państwa. Benjamin zachował swoje stanowisko, tytuł i wpływy, a także, zapewne, zarobki.

Chciałbym wam powiedzieć, że sprawiedliwości stało się zadość i Ga zginął równie barbarzyńską śmiercią, na jaką skazywał innych, że Benjamin nakarmił nim gepardy niczym gazelą albo ponacinał jego ciało i napuścił na niego stado hien w blasku stadionowych świateł. Jednak nic takiego się nie wydarzyło.

Oto co było dalej. Generałowie, admirałowie, sędziowie i inni wsiedli do samochodów i odjechali. Ga, Benjamin, sierżant, dwóch policjantów oraz ja wyszliśmy na zewnątrz, po czym pomaszerowaliśmy po pałacowych trawnikach, oddalając się od budynku. Ga kuśtykał, skuty łańcuchami. Zwierzęta w zoo się niepokoiły. Jedno z nich wyczuło nasz zapach i zawarczało. Tylko zwierzęta interesowało to, co się dzieje. Strzegący pałacu policjanci pozostali na swoich posterunkach. Służący zniknęli. Gdy obejrzałem się na pałac, odniosłem wrażenie, że jest całkowicie opuszczony.

Zatrzymaliśmy się w miejscu, którego niemal nie było widać z pałacu; biała posiadłość lśniła w oddali jak zabawka. Policjanci puścili Ga i się odsunęli. Ga odezwał się do Benjamina, prawdopodobnie w tym samym języku, w którym Benjamin rozmawiał z sierżantem. Nadkomisarz podszedł do byłego prezydenta i się pochylił, a Ga wyszeptał mu coś do ucha.

Benjamin machnął ręką i sierżant się oddalił. Podobnie dwaj pozostali policjanci. Ja również zbierałem się do odejścia, ale Benjamin zawołał: „Nie. Proszę zostać!”. Stadionowe światła zgasły. Słońce znajdowało się tuż pod linią horyzontu na wschodzie. Czułem jego ciężar przyciągający moje kości, a nawet jego żar na skórze, jeszcze zanim się pojawiło.

Szliśmy dalej, aż prezydencki pałac oraz wszelkie światła zniknęły nam z oczu. Pozostało tylko kilka chwil ciemności. Ga upadł na kolana, co utrudniły mu łańcuchy, i zapatrzył się w miejsce, w którym miało wzejść słońce. Benjamin na chwilę oparł dłoń na jego ramieniu. Obaj milczeli.

Krawędź tarczy słonecznej pojawiła się na horyzoncie. Nagle, z niesamowitą szybkością i blaskiem, jakby wystrzelona z niebios, słońce ukazało się w pełnej krasie. Benjamin cofnął się o krok, wycelował webleya w tył głowy Ga i pociągnął za spust. Strzał nie był głośny. Impet rzucił ciało do przodu, a w powietrzu jeszcze przez chwilę była widoczna czerwona mgiełka. Wydawało się, że uniosła się z krawędzi słońca, ale była to tylko gra światła.

Benjamin nie sprawdził zwłok ani nawet nie spojrzał na nie. Zrozumiałem, że zamierza zostawić je dla hien, szakali, sępów i innych licznych stworzeń.

– Widział pan wszystko – rzekł. – Proszę o tym opowiedzieć w Waszyngtonie.

– Dobrze, ale niech mi pan powie dlaczego.

– Dobrze pan wie dlaczego, panie Brown – odparł.

Zaczął się oddalać, a ja podążyłem za nim, nie wiedząc, czy zdołam samodzielnie znaleźć drogę wyjścia z gęstwiny niskich zarośli, chociaż nie byłem pewien, czy Benjamin wraca do cywilizacji, czy po prostu wraca.

Dennis McFadden

Diamond Alley

Z: Hart’s Grove

Kiedy byliśmy w ostatniej klasie szkoły średniej, ktoś zamordował naszą koleżankę, a Piraci z Pittsburgha wygrali baseballową World Series. Które z tych wydarzeń było bardziej doniosłe? Wybór może być tylko jeden. Jak mecz, i to w chłopięcej dyscyplinie, może się równać ze śmiercią dziewczyny, która chodziła z nami do klasy? A jednak mimo zapewnień, że jest inaczej, w myślach ze wstydem nadawaliśmy tym dwóm wydarzeniom równą rangę. Po latach trzeba przyznać, że runda honorowa Mazeroskiego po wszystkich bazach, po tym jak jego uderzenie w trybuny pognębiło wrednych Jankesów, wyraźniej zapisała się nam w pamięci niż obraz młodej, pięknej i nagiej Carol Siebenrock widzianej z ciemności za jej oknem.

Tamtej jesieni Piraci wszędzie nam towarzyszyli, wypełniali powietrze. Gdy wychodziliśmy z domu wieczorami, nie musieliśmy zabierać naszych radioodbiorników, gdyż przyjazny baryton komentującego mecze Boba Prince’a niósł się nad całym miasteczkiem z werand, kuchni i salonów. Często przystawaliśmy, przerywając bzdurne czynności, które nas akurat zajmowały, i unosiliśmy rękę, wskazując na akcję godną naszej uwagi: może to Smoky Burgess podchodził do strefy odbicia, gdy na tablicy wyników widniał remis, albo Clemente trafiał w piłkę, posyłając ją pomiędzy łapaczami, lub wielki i głupi Dick Stuart chwytał za kij, mogąc zakończyć mecz jednym potężnym uderzeniem. Za każdym razem, gdy rozbrzmiewała piosenka Piratów, śpiewaliśmy:

Piraci płyną po puchar,

Właśnie tak, właśnie tak.

W tym roku płyną po puchar,

Właśnie, właśnie tak!

Mogliśmy pójść do dowolnej części Hartsgrove, pagórkowatego, zacienionego liśćmi miasteczka naszej młodości, które większość z nas dawno temu porzuciła. Wychodziliśmy po zmroku, gdy już odrobiliśmy pracę domową, rozkoszując się pierwszym oszałamiającym łykiem wolności – chodziliśmy do ostatniej klasy! Kiedy akurat nie byliśmy w Pizza Palace Lesa niedaleko mostu nad Potters Creek, spędzaliśmy czas na placu zabaw przy szkole podstawowej w północnej części miasteczka, pomiędzy huśtawkami stojącymi w pobliżu drzew, patrząc na gwiazdy i paląc papierosy Winston oraz Lucky Strike, które podbieraliśmy z paczki ojca leżącej na blacie w kuchni. Chodziliśmy też East Main Street, mijając pełne ludzi domy, którym koniecznie przydałoby się malowanie i remont, bądź wędrowaliśmy Pine Street, gdzie liście na drzewach lśniły ciemnopomarańczowo w blasku nielicznych latarni. Czasami przekraczaliśmy rozkołysany mostek nad Sandy Lick Creek przy parku Memorial, żeby sprawdzić, jak bardzo uda nam się go rozhuśtać w ciemności, albo szliśmy skrótem w dół Rose Hill, wrzeszcząc jak upiory w lesie na pożłobionym koleinami, zaśmieconym szlaku, który sto lat wcześniej służył jako płatna droga. Wszędzie, gdzie szliśmy, czuliśmy woń palonych liści i słyszeliśmy relacje z meczów Piratów z Pittsburgha. Im ciemniej się robiło, tym bardziej byliśmy zadowoleni.

Wiele wieczorów spędziliśmy w cieniu sosen na podwórku Carol Siebenrock przy Diamond Alley, czekając, aż zapali się światło w jej oknie.

Dom stał na wzgórzu – Hartsgrove zbudowano na siedmiu wzgórzach – a podwórze znajdowało się na tym samym poziomie co sypialnia na piętrze. Zaczęliśmy się tam zapuszczać dopiero późnym latem, kiedy dni stawały się krótsze, a skrywający nas mrok zapadał wcześniej. Rok i dwa lata wstecz słyszeliśmy plotki od starszych uczniów, którzy od tamtej pory zdążyli skończyć szkołę, ale wtedy byliśmy młodsi i nie mogliśmy do późna pozostawać poza domem. Zresztą były lata pięćdziesiąte, więc młodzież nie miała tyle śmiałości. W naszym miasteczku podglądanie było poważnym wykroczeniem, chętnie ściganym przez policję, która nie miała nic innego do roboty, nie licząc łapania kierowców lekceważących znaki stopu. Teraz, jako uczniowie ostatniej klasy, byliśmy kuloodporni, odważni, śmiali i szybcy, nasze uszy potrafiły wychwycić najdrobniejszą oznakę pojawienia się radiowozu na Diamond Alley, a w naszych głowach kryło się mnóstwo planów ucieczki.

Jeśli mieliśmy szczęście, to w jej sypialni zapalało się światło. Wtedy Wonderling szeptał: „Panie i panowie, czas zacząć przedstawienie”. Stojąc w nogach łóżka, Carol rozpinała bluzkę, spoglądając w ciemność, w której kryli się liczni gapie, a następnie odwracała się z rozpiętymi guzikami. Opierając się dłonią o toaletkę, wychodziła z butów i rozpinała pasek. Wtedy rozlegały się trzaski i szelesty, gdy zajmowaliśmy jak najlepsze miejsca widokowe na sosnowych igłach, hałasując przy tym głośniej od tańczących słoni. Dziewczyna zostawiała spodnie na podłodze, po czym zrzucała bluzkę. Pod białą bielizną miała nieziemskie krągłości. Biustonosz opadał, sutki zwracały się ku nam jak małe czerwone oczy. Kciuki zaczepiały o majtki.

Rzadko zdarzały się cudowne wieczory, gdy ułożenie planet pozwalało nam uczestniczyć w takim pokazie. Czasami Carol kładła się za wcześnie albo za późno, innym razem padało, mieliśmy zbyt dużo lekcji do odrobienia albo dawaliśmy jej spokój. Natomiast gdy wszystkie okoliczności nam sprzyjały, wpadaliśmy w stan niemal nieznośnej ekstazy.

– Zasłaniacie mi widok – wyszeptał chrapliwie Wonderling, popychając Noskera. Jednak napięcie wzmocniło jego szept, a chór syknięć, który mu odpowiedział, zapewne zabrzmiał w uszach Carol tak, jakby na jej podwórku pękła rura.

Podeszła do okna, zasłaniając cycki poduszką, i wrzasnęła przez moskitierę:

– Dorośnijcie wreszcie! Znajdźcie sobie dziewczyny!

Uciekliśmy. W ciemności popędziliśmy Diamond Alley, słysząc wokół siebie świst wiatru, po czym obok latarni skręciliśmy w Pine Street, gdzie zwolniliśmy i ruszyliśmy w kierunku Valley Street. Nagle się zatrzymaliśmy. Z oddali usłyszeliśmy, że Rocky Nelson posłał piłkę na prawe pole, pozwalając Groatowi zrobić pełną rundę od pierwszej bazy. „Cóż za magia!”, wołał Bob Prince. „Cóż za magia!”. Padliśmy na kolana z zaciśniętymi pięściami, wrzeszcząc i niemal płacząc z radości.

• • •

Następnym razem zasłony były zaciągnięte. Jednak w ciągu kolejnych kilku wieczorów rozsunęły się na parę centymetrów, a potem stopniowo szpara stawała się coraz szersza. Zastanawialiśmy się, czy Carol wie, że na nią patrzymy, i chcieliśmy wierzyć, że świadomie z nami igra, pozwalając, żebyśmy ją obserwowali dopóty, dopóki siedzimy cicho. Taką mieliśmy nadzieję. Nigdy nie przyszło nam do głowy, że dziewczyna potrzebuje odrobiny świeżego powietrza, że uznała, iż zrezygnowaliśmy albo wreszcie dorośliśmy i zaczęliśmy szanować jej prywatność, a godność nie pozwalała nam na pełzanie w błocie i ciemności tylko po to, aby dojrzeć odrobinę golizny.

Wyróżniała się na tle innych dziewcząt w naszej klasie. Jej koleżanki były ładne, seksowne, bystre i lubiane, lecz ani jedna tak doskonale nie łączyła tych cech jak Carol. Żaden z nas nigdy nie był jej chłopakiem, ale każdy kiedyś pełnił rolę jej powiernika, drapał ją po plecach w czasie przerwy, towarzyszył jej podczas lunchu w stołówce, tańczył z nią u Lesa albo doświadczył przywileju osobistej rozmowy, podczas której jej wyraziste niebieskie oczy nas hipnotyzowały.

Kiedy drapaliśmy ją po plecach, opierała ręce na ławce i opuszczała głowę, jakby miała zasnąć.

– Wyżej – mówiła. – Właśnie tutaj, pomiędzy łopatkami. – Potem jęczała.

Ten jęk. Ta skóra. Musieliśmy udawać, że nasz przyśpieszony oddech to skutek wysiłku. No i musieliśmy krzyżować nogi.

– Masz z kim pójść na szkolny bal? – pytała.

– Jeszcze o tym nie myślałem – odpowiadaliśmy, ciężko dysząc.

Przejmowała się naszym życiem towarzyskim. Nie chciała, by którykolwiek z nas czuł się odrzucony. Zupełnie jakby zależało jej, abyśmy doświadczali życia w równie pełnym i cudownym wymiarze jak ona. Na każdym kroku służyła nam cennymi radami: „Bobby, musisz być poważniejszy, nie wszystko w życiu jest żartem”. Albo: „Jimmy, dlaczego nigdy się nie uśmiechasz? Cały czas jesteś taki poważny”. Czy: „Doug, dlaczego nie czeszesz się z przedziałkiem? Świetnie wyglądasz w tej fryzurze”. Lub: „Nie wyciskaj tego, John, bo zostanie ci blizna”.

– Może zaprosisz Brendę? – proponowała Carol. – Lubi cię.

– Czy ja wiem. Zastanowię się. – Nie zdradzaliśmy emocji. – A ty idziesz z Buckym? – Bucky był jej chłopakiem. Zawsze spotykała się z chłopakami starszymi od nas o trzy albo cztery lata. Wszyscy mieli samochody i znakomitą reputację.

– Tak. Poczekajcie, aż zobaczycie jego auto. – Bucky miał nowego ciemnogranatowego pontiaca GTO ze skórzanymi siedzeniami i czterobiegową skrzynią. Opowiadała nam o nim ze szczegółami, a potem dotykała naszych dłoni, nachylała się i dodawała konspiracyjnym szeptem: – Mnie się nie podoba…

ma za małe tylne siedzenie.

Taki komentarz dawał nam inspirację do masturbacji na cały miesiąc. Carol była dojrzała, seksowna, a zarazem niewulgarna, co nie było łatwo osiągnąć w latach sześćdziesiątych. Jedwabiste blond włosy i wyraziste niebieskie oczy z perspektywy czasu wydają się niemal podejrzane, jakby wyidealizowały je nasze wspomnienia, ale zdjęcie w szkolnym roczniku – który jej dedykowaliśmy – dowodzi, że rzeczywiście takie były. Zawsze nosiła najkrótsze majtki pod strojem cheerleaderki, a Nosker twierdził, że kiedyś w ogóle ich nie włożyła, i do dzisiaj przysięga, że tamtego pamiętnego piątkowego wieczoru widział jej cipkę. Upieraliśmy się, że pieprzy głupoty, ale w tajemnicy dopuszczaliśmy taką możliwość, co zapewniało nam fantazje na kolejny miesiąc.

Nauczyciele także traktowali ją inaczej niż pozostałych uczniów. Kiedyś zarzuciła pani Ishman, eleganckiej i światowej kobiecie, że za dużo nam zadaje z trygonometrii. Ponura i zdeterminowana nauczycielka broniła się tak, jakby rozmawiała z osobą dorosłą, podczas gdy każdego z nas z pewnością ukarałaby zawieszeniem. Carol spytała pana Zufalla od nauk społecznych: „Po co mamy oglądać prezydencką debatę? Każdy wie, że Kennedy i tak nie ma najmniejszych szans na wygraną, ponieważ wtedy krajem rządziłby papież, więc szkoda na to czasu”. Pan Zufall zaśmiał się, pokręcił głową i puścił jej to płazem. Prawdę mówiąc, wydawało się, że nawet ją prowokuje.

Niemal odnieśliśmy wrażenie, że razem z nami należy do kręgu zaufanych znajomych Carol. Był jednym z tych nauczycieli, którzy starają się spoufalić z uczniami. Lubiliśmy go. Miał zwyczaj kołysania się na palcach stóp podczas lekcji, co często małpowaliśmy, ale w tajemnicy podziwialiśmy. Był pełen wdzięku, wysportowany; kiedyś grał w koszykówkę w szkolnej reprezentacji, potem zdobył medal na wojnie. Podobnie jak my dyskretnie pokpiwał z niewysportowanych ludzi, naśladując w klasie ich niezdarny chód. Jako jedyny pedagog opowiadał nam świńskie dowcipy i plotki, a każdego dnia chętnie rozmawiał z nami o tym, jak poprzedniego wieczoru poszło Piratom.

Kiedyś zawołał nas na bok przed lekcją.

– Dziś rano wszedłem tylnymi drzwiami – powiedział. – Kiedy tylko je otworzyłem, za schodami zobaczyłem pewną waszą przyjaciółkę razem z chłopakiem. Nie będę podawał nazwisk, ale dobrze ją znacie. On trzymał jej piersi! Po jednej w każdej dłoni! Podrzucał je! – Pan Zufall sprawiał wrażenie zachwyconego. Powtórzył ostatnie słowa, jednocześnie wyciągając przed siebie dłonie i udając, że podrzuca wyobrażone cycki.

Nas również to uradowało i zastanawialiśmy się, o kim konkretnie mówi, gdy nagle zauważyliśmy, że Carol Siebenrock przygląda się nam z drugiego końca sali.

• • •

Po raz ostatni widzieliśmy ją u Lesa tego samego wieczoru, gdy zniknęła. Lokal jak zwykle był pełen uczniów. Carol siedziała z kilkoma innymi cheerleaderkami i wspólnie planowały piątkowe ognisko oraz spotkanie motywacyjne przed grą. W sobotę czekał nas ważny mecz z Cranberry.

– Hej! – zawołała do nas. Głośna muzyka nie pozwalała normalnie rozmawiać. Wszyscy krzyczeli. – Wiecie, skąd możemy wziąć trochę drewna?!

– Kilka drągów by się znalazło. – Wonderling zachichotał.

– Też chętnie bym poszperał w jakiejś dziupli – dodał Nosker.

– Wyjdźcie na chwilę z rynsztoka – odparła Carol.

– Nie miałbym nic przeciwko, żeby zajęła się moim patykiem – szepnął Knapp i wszyscy się wyszczerzyliśmy.

Plotner upuścił monetę i schylił się po nią, żeby zerknąć dziewczętom pod spódniczki, po czym grzmotnął głową o spód blatu, co jeszcze bardziej nas rozbawiło. Przekonywał nas, że kiedy był pod stołem, Brenda Richards rozchyliła nogi, pokazując mu krocze. „Jasne, jasne”, odpowiedzieliśmy, ponieważ bardzo chcieliśmy w to wierzyć, choć ani przez chwilę nie dopuszczaliśmy takiej możliwości. Zafascynowały nas implikacje takiego zachowania Brendy. Cheerleaderki dalej rozmawiały o drewnie i ogniu, podczas gdy my zeszliśmy na nasze zwyczajowe tematy: kto komu pokazywał cycki, kto pokazywał tyłek, kto komu robił to palcem, a kto już się bzykał. A przede wszystkim, z kim to robił. Szafa grająca umilkła, ale wszyscy nadal krzyczeli. Allshouse gonił Judy Lockett wokół elektrycznego bilardu, a Les Chitester, stojąc obok pieca do pizzy w białym fartuchu, na którym widniały krwawe plamy sosu, wrzeszczał: „Hej! Weź zimny prysznic!”. Linda Pence tańczyła, kręcąc przed nami idealnym tyłkiem, a Nosker zaproponował, żebyśmy powiedzieli pięć razy bardzo szybko: „Tim tarł twardy tyłek Tiny”. Wszyscy podjęliśmy wyzwanie. A kiedy spoglądaliśmy na Carol Siebenrock, widzieliśmy tylko jej sutki.

Les przyniósł pizzę dla cheerleaderek, a Carol, wgryzając się w nią po raz pierwszy, zachlapała sosem białą bluzkę na tyle blisko piersi, żeby wywołać wśród nas kolejny wybuch wesołości. Próbowała zetrzeć plamę serwetką, ale tylko rozmazała sos. Wstała od stołu, ściągając łopatki, wcale nie starając się ukryć zachlapanego biustu.

– Dorośnijcie wreszcie, chłopcy – powiedziała, po czym ruszyła do wyjścia.

Chcieliśmy za nią popędzić. Przeskoczyć wszystkie parkometry przy Main Street, wbiec na wzgórze i znaleźć się na jej podwórku, zanim ona wróci do domu, lecz tego nie zrobiliśmy. Na zewnątrz wciąż było jasno i zastanawialiśmy się, dlaczego tak wcześnie wychodzi, podejrzewając, że to z powodu plamy na bluzce; nie braliśmy pod uwagę, że może być umówiona na randkę. Trwało szkolne przyjęcie, dlatego zostaliśmy, śmiejąc się, łypiąc wokoło i od czasu do czasu czując, jak w naszych zdrowych młodych ciałach budzi się pożądanie owocujące erekcją. Potem powędrowaliśmy do domów, słuchając, jak magiczna liczba Piratów zmniejsza się, zmierzając ku zeru. Ostatnim słowem, jakie powiedziała do nas Carol, było „Dorośnijcie”. Później to sobie przypomnieliśmy i doznaliśmy szoku. Byliśmy pewni, że nikt nie doświadczył tak głębokiej ironii.

• • •

Dwie starsze siostry Carol, Dottie i Mary, wyszły za mąż i wyprowadziły się z domu. Ona była najmłodszym dzieckiem. Kilka lat wcześniej jej matka usiłowała popełnić samobójstwo za pomocą strzelby męża – próbowała przekłuć sobie uszy, jak głosił popularny makabryczny żart. Pocisk tylko otarł się o jej mózg, skutkując lobotomią. Pan Siebenrock był pulchnym, serdecznym gościem, który prowadził sklep obuwniczy przy Main Street. Wszyscy dobrze go znaliśmy – był jednym z naszych trenerów w Małej Lidze, mimo że sam zapewne nigdy nie trzymał kija w rękach, po czym odszedł, żeby poprowadzić Teriery ze Sterck. Był entuzjastycznym kibicem – być może to po nim Carol odziedziczyła talent. Całkiem dobrze szedł mu także handel butami.

Wycofał się z Małej Ligi w tym samym czasie co my, kiedy jego żona postrzeliła się z dwudziestkidwójki, którą trzymał w zamknięciu i rzadko wyjmował. Nie był myśliwym, ale z jakiegoś powodu stwierdził, że powinien mieć broń. Tak jak wszyscy. Teraz, jeśli akurat nie pracował w sklepie, spędzał czas na opiece nad żoną, zabierając ją do kościoła i na szkolne uroczystości, starając się prowadzić namiastkę życia towarzyskiego.

Tamtego wieczoru, gdy zniknęła Carol, poszedł z żoną na bankiet, który Stowarzyszenie Biznesmenów z Hartsgrove zorganizowało w klubie rekreacyjnym. Wrócili późnym wieczorem i pan Siebenrock uznał, że Carol śpi w swoim pokoju. Rano odkrył swój błąd, a także bluzkę zaplamioną krwią.

Zanim okazało się, że krew to sos z pizzy, przez miasteczko przetoczyła się fala plotek. Tutaj znaleziono jej bransoletkę, tam jej but, tutaj zauważono kogoś obcego, tam Carol. Uciekła ze swoim chłopakiem; uciekła sama. Porwano ją z jej sypialni; porwano ją, kiedy wspinała się na wzgórze po wyjściu z lokalu Lesa. Wierzgała i drapała; poszła z własnej woli z kimś, kogo znała. Została zgwałcona; uciekła z miasteczka; uprowadzono ją dla okupu. Plotki miały krótkie życie, ale wciąż rodziły się na nowo. Wiadomo było jedynie, że Carol zniknęła.

Pusta ławka wypełniała każdą salę lekcyjną. Każda blond głowa, którą zobaczyliśmy na korytarzu, wywoływała płonne nadzieje. Pan Zufall sprawiał wrażenie równie zaszokowanego jakmy. „Nicjej nie będzie”, powtarzał klasie. „Dajcie jej spokój, a wróci do domu z podkulonym ogonem”, mówił, po czym smutno się uśmiechał.

Gdy pewnego popołudnia w drodze powrotnej od Lesa szliśmy, powłócząc nogami wzdłuż Main Street, zobaczyliśmy, jak pan Zufall wychodzi ze sklepu obuwniczego Siebenrocka z pełnymi rękami. Wyglądało na to, że kupił kilka par butów. Gdy zauważył nas po drugiej stronie ulicy, tylko skinął głową na powitanie, ponieważ nie mógł pomachać. Wtedy odebraliśmy to jako wielkoduszny, dojrzały gest, na jaki nas samych nie było stać. Nie mielibyśmy zielonego pojęcia, co powiedzieć do pana Siebenrocka w takiej sytuacji.

Wieczory u Lesa mijały w spokojnej atmosferze, wypełnionej szeptanymi plotkami. Odwołano przedmeczowe spotkanie i ognisko w parku Memorial; następnego popołudnia przegraliśmy z Cranberry Rovers czterdzieści pięć do sześciu. Cheerleaderki nie potrafiły wykrzesać z siebie entuzjazmu, podobnie jak drużyna, chociaż wynik niezbyt odbiegał od normy. Nikt nie miał nastroju na świętowanie także przed kolejnym meczem, jednak pozostała nam spora sterta drewna, którego musieliśmy się pozbyć, więc postanowiliśmy zorganizować ognisko w następny piątek, w przeddzień spotkania z Harmony Mills.

Podobnie jak zgromadzony tłum, ogień był duży i niespokojny. Biły z niego czerwone snopy rozedrganych iskier oraz zmiennokształtne obłoki dymu, kładące się nad czarnymi bystrymi wodami Potters Creek. Przewodnicząca cheerleaderek, kapitan drużyny futbolowej oraz dyrektor szkoły w swoich przemowach opowiadali o naszym zespole, naszej szkole, o miasteczku, dumie, walce z całych sił i zwycięstwie. Nikt nie wspomniał ani słowem o temacie, który zaprzątał myśli nas wszystkich. Trudno było nazwać to spotkanie motywacyjnym.

Carol wciąż nie dawała znaku życia.

Plotki stały się absurdalne i okrutne. Mieszkała z bitnikami w Nowym Jorku. Zaszła w ciążę i zamieszkała u swoich kuzynek w Oil City. Uciekła, żeby dołączyć do trupy tancerek. Uciekła, żeby zostać króliczkiem „Playboya”. Musiała opuścić miasteczko, ponieważ ktoś rozpoznał ją w filmie pornograficznym. Wszystkie te plotki miały na celu odgadnięcie, gdzie mogła się podziać. Nikt nie sugerował, że nie żyje.

Przez cały ten czas zwycięska passa Piratów trwała.

Zniknięcie Carol, chociaż stanowiło niesamowitą zagadkę, nie mogło nas odciągnąć od emocjonującej walki o puchar. W naszych sercach i umysłach było mnóstwo miejsca na obie te sprawy. Kiedy pewnego niedzielnego wrześniowego popołudnia Piraci zapewnili sobie pierwsze miejsce w tabeli, w miasteczku wybuchła radość, która opadła na nas niczym złota mgła. W poniedziałek rano był to jedyny temat rozmów w szkole. „Cóż za magia! Cóż za magia!”. Śpiewaliśmy: Piraci płyną po puchar, właśnie tak, właśnie tak. Pierwszy kwadrans lekcji pana Zufalla zdominowali Hoak, Groat, Mazeroski, Stuart, Clemente, Virdon, Skinner i reszta chłopców. Jednak pod koniec zajęć wróciliśmy do rzeczywistości. Pan Zufall przypomniał nam – a raczej nas przestrzegł – że tego wieczoru odbędzie się debata między Kennedym a Nixonem.

– Kto oglądał debatę? – spytał następnego ranka. – Podnieście ręce.

Każdy był na tyle rozsądny, żeby to zrobić. Pan Zufall zakołysał się na palcach i uśmiechnął z zadowoleniem, ale szybko zmarkotniał, gdy zbłądził wzrokiem na pustą ławkę.

– Żałuję tylko, że Carol nie mogła jej obejrzeć – rzekł.

– Na naszych oczach pisano historię. Myślę, że nawet ona by to doceniła.

W klasie rozległo się zbiorowe westchnienie, po którym spontanicznie zapadła cisza. Po raz pierwszy ktoś odważył się mówić o Carol tak, jakby miała nie wrócić.

• • •

Znaleźli ją dwa tygodnie później. Evan Shields i jego wnuk podczas polowania na wiewiórki w lesie nad brzegiem Potters Creek, nieco na północ od miasteczka, zauważyli jej ciało zaczepione o kłodę tkwiącą w wodzie. Carol miała pękniętą czaszkę i zapewne nie żyła od dnia zniknięcia. Tylko tyle był w stanie ustalić koroner, zważywszy na stan, w jakim znajdowały się zwłoki.

Zakładano, że została zgwałcona. Była naga od pasa w dół.

• • •

W każdym pokoleniu w Hartsgrove ma miejsce jakieś efektowne morderstwo, które wyróżnia się na tle typowych zabójstw w afekcie. Mniej więcej dwadzieścia pięć lat wcześniej, zanim przyszliśmy na świat, ktoś zgwałcił i zasztyletował kobietę w wieży sygnałowej, na zapleczu stacji kolejowej, w południowej części miasta, gdzie pracowała. Les Chitester, stojący przy piecu do pizzy z łopatką o długiej rączce, dobrze to zapamiętał, chociaż miał wtedy zaledwie dziesięć lat – miasto pogrążyło się w panice do czasu ujęcia mordercy. Wiele lat później, kiedy się rozdzieliliśmy i dowlekaliśmy się do końca wieku średniego, banda pijanych i naćpanych dzieciaków rozebrała i powiesiła dziewczynę na polanie, w lesie nad brzegiem Potters Creek. Młodzi uważają takie efektowne zbrodnie za coś wyjątkowego i myślą, że świat przygotował te niezwykłe spektakle specjalnie dla nich. My także tak sądziliśmy. Teraz jesteśmy mądrzejsi. Już wiemy, że to tylko część cyklu, kolejne schematyczne morderstwo, któremu po prostu towarzyszy nieco więcej rozgłosu.

Dziewczęta płakały podczas lekcji. Chłopcy kręcili głowami. Uczniowie wpatrywali się pustymi oczami w głąb szkolnych korytarzy. „Odeszła, ale nie zostanie zapomniana”, pan Zufall wypowiedział te wyświechtane słowa chyba sto razy. Les był jeszcze bardziej milczący. Wymienialiśmy zażenowane i uroczyste uściski, nie wiedząc, co innego moglibyśmy zrobić. Rozmawialiśmy, próbując w ten sposób przegnać demona. Wspominaliśmy Carol, wszystko, co razem z nią robiliśmy, każdą wspólnie spędzoną minutę. Każdy z nas chciał dowieść, że to on najlepiej ją znał, zupełnie jakby dzięki temu mogła nas otoczyć aura jej śmierci, która przysparzała nam chwały.

Kto to zrobił? Kto mógłby dopuścić się czegoś takiego? Oczywiście w pierwszej chwili pomyśleliśmy o Buckym Morrisonie, jej chłopaku. Jednak Bucky wyjechał do college’u i chociaż jego alibi nie było niepodważalne, miał opinię łagodnego młodzieńca, który, jak wyjawiła Brenda Richards, wbrew przepisom trzymał w akademiku kota. Może Mark Schoffner, chłopiec, którego Carol zostawiła dla Bucky’ego? Był teraz w wojsku, w Fort Drum. Były jeszcze dobrze znane miejscowe łobuzy, odmieńcy wyrzuceni ze szkoły, ale kolejno skreślaliśmy ich z listy podejrzanych, osoba po osobie, grupa po grupie. Ta zbrodnia nie przystawała do żłopania piwa, bójek na rogu ulicy, kradnięcia kołpaków albo rysowania lakieru na samochodach wrogów. Taki czyn ich przerastał, podobnie jak przerastał nas i, szczerze mówiąc, każdego, kogo znaliśmy. To musiał być ktoś obcy. Nikt, z kim kiedykolwiek mieliśmy do czynienia, nie byłby zdolny do takiego zła.

• • •

Pochowano ją w środę, w dniu szóstego meczu finału World Series. Delikatnie mówiąc, byliśmy rozdarci, chociaż nie śmieliśmy zasugerować, że wolelibyśmy spędzić popołudnie przed telewizorem, kibicując Piratom, którzy mieli szansę przypieczętować zdobycie pucharu, gdyż prowadzili trzy do dwóch. Jednak nasi pupile ułatwili nam zadanie. Dojmująca porażka dwanaście do zera idealnie współgrała z naszą osobistą tragedią i stanowiła złowieszczą wróżbę. Byliśmy pewni, że następnego dnia również przegrają. Mieli to zapisane w gwiazdach.

Pan Siebenrock sprawiał wrażenie wyjątkowo miękkiego, jak pianka, na którą ktoś nadepnął. Szedł za trumną szerokim środkiem prezbiteriańskiego kościoła, z wydętymi policzkami, lśniącymi od potu włosami zaczesanymi na łysinę, dłonią poruszającą się w kieszeni jak niespokojna mysz; w wypełnionej pochlipywaniem ciszy słyszeliśmy brzęk monet. Żona, uczepiona rękawa jego płaszcza, ze zbyt czarnymi włosami i rozbieganym spojrzeniem, wyglądała, jakby błądziła we mgle. Za rodzicami, w towarzystwie swoich mężów, szły dwie starsze siostry Carol, Dottie i Mary, niedorównujące jej urodą. Bolało nas serce, gdy patrzyliśmy na ich smutek, a także kiedy myśleliśmy o tym, że przegapiamy mecz. Zaraz po nabożeństwie popędziliśmy do samochodu Noskera i włączyliśmy radio – w połowie trzeciej rundy Piraci przegrywali sześć do zera! Zdruzgotani dołączyliśmy do procesji pogrzebowej zmierzającej na cmentarz Chapel położony trzy kilometry na południe od miasteczka, a Bob Prince informował nas na bieżąco o przebiegu meczu: Bob Friend, w którego prawą rękę wierzyliśmy, przetrwał tylko dwie rundy. Posępne chmury zawisły nad cmentarzem na szczycie wzgórza.

Postaraliśmy się jak najlepiej pożegnać Carol. Z cmentarza roztaczała się szeroka panorama, ale szarość dnia odbierała kolor jasnym drzewom. Byliśmy za daleko, żeby słyszeć słowa pastora, chudego mężczyzny z białymi włosami i dużymi uszami. Po pogrzebie się oddaliliśmy. Nie śpieszyło się nam do transmisji z meczu; potrafiliśmy rozpoznać nadchodzącą klęskę. Przez ramię zerkaliśmy na matkę Carol, która poruszała drżącą dłonią w stronę sterty piachu jak niemowlak, który dopiero uczy się machać na pożegnanie.

• • •

Następnego ranka w szkole, przed zajęciami, przez głośniki poproszono o minutę ciszy dla Carol. Czuliśmy, że to samo odnosi się do Piratów. Po południu odwołano lekcje i zebraliśmy się w auli, żeby obejrzeć siódmy mecz finału na telewizorach ustawionych na scenie. Gra pochłonęła nas od chwili, gdy na ekranie zamigotał pierwszy obraz Forbes Field, i przez następne cztery godziny przeżywaliśmy huśtawkę nastrojów, od ekstazy po rozpacz, gdy drużyny zmieniały się na prowadzeniu. Piraci zmarnowali czteropunktowe prowadzenie i po siedmiu rundach przegrywali pięć do czterech. Gdy Jankesi dorzucili jeszcze dwa punkty na początku ósmej rundy, Allshouse aż zachlipał i wydmuchał nos, a my byliśmy zbyt przygnębieni, żeby wyśmiać jego dziecinne zachowanie. Sami też byliśmy na krawędzi płaczu.

Pod koniec ósmej rundy prosta piłka rzucona po ziemi niespodziewanie podskoczyła na nierówności i trafiła w szyję zawodnika Jankesów, strzegącego drugiej bazy. Ucieszyliśmy się mimo niewątpliwego cierpienia Tony’ego Kubka. To mógł być przełom, którego potrzebowaliśmy, i znak, na który czekaliśmy. Kiedy Hal Smith ukoronował pięciopunktową serię uderzeniem w trybuny, w rozległej auli znów odbił się echem okrzyk radości. Na początku ostatniej rundy prowadziliśmy dwoma punktami, a na stanowisku stanął Bob Friend, więc wiedzieliśmy, że zwycięstwo jest o krok.

Jakimś cudem Jankesi wyrównali.

Ciemność zapadła nad naszym zgromadzeniem. Drewniane siedzenia jeszcze nigdy nie wydawały się takie twarde.

– Nie mogę na to patrzeć – powiedział Plotner, a w porównaniu z nami był prawdziwym stoikiem.

Potężni i źli Jankesi nacierali na nas jak pociąg. Nosker ukrył twarz w dłoniach. Carol Siebenrock powróciła do nas, gdy pogrążyliśmy się w rozpaczy pod koniec dziewiątej rundy.

Kiedy Mazeroski wybił piłkę poza plac gry, narodziliśmy się na nowo. Zerwaliśmy się z miejsc, nauczyciele i uczniowie, padając sobie w ramiona, wiwatując, pijani radością. Clover i pani Ishman tańczyli. Plotner i Nosker tańczyli. Wonderling obejmował Brendę Richards i Judy Lockett, przytulał każdą dziewczynę, która mu się nawinęła, przy okazji starając się je obmacywać. Pan Zufall, w szczytowej formie, podniósł Allshouse’a nad głowę. Carol znów zniknęła.

• • •

Odeszła, ale nie została zapomniana. Niecały tydzień później oddaliśmy jej ostatni hołd. To był spontaniczny i niezaplanowany gest. Po wyjściu od Lesa przeszliśmy po sypiącym się moście nad Potters Creek, w zapadającym zmroku zmierzając w stronę Main Street. Przy budynku sądu skręciliśmy w Pershing Street, która nadal była wyłożona cegłami, jak niegdyś wszystkie ulice w Hartsgrove, po czym poszliśmy Coal Alley do betonowych schodów wiodących między drzewami na szczyt wzgórza. Stopnie były powykrzywiane, stare i nierówne. Kiedy dotarliśmy na górę, byliśmy zdyszani i bolały nas uda.

Mansardy i ściany szczytowe budynku szkoły były niemal niewidoczne w ciemności. Światło ulicznych latarni z trudem przebijało się przez gęstwinę drzew i w kilku miejscach odbijało się od szyb. Przecięliśmy szkolne podwórko. Mary Lou Allgier mieszkała przy Maple Street, tuż za boiskiem do baseballa. Zerknęliśmy w jej okna: miała zapalone światła, ale zaciągnięte zasłony, więc niczego nie zobaczyliśmy. W połowie długości Pine Street przeszliśmy do Diamond Alley. Najlepszym miejscem dla naszego hołdu był nie cmentarz, ale podwórko za domem.

Z namaszczeniem zajęliśmy swoje miejsca pośród sosen. Z cienia patrzyliśmy na zaciemnione okno i wspominaliśmy. Wokół wszystko tonęło w czerni. Rozmawialiśmy szeptem.

– Pamiętacie, jak wkurzała panią Ishman? – pytaliśmy, przypominając sobie jej słowa: „Bobby, nie staraj się tak bardzo. Jeśli będziesz udawał, że ci nie zależy, wkrótce będzie ci jadła z ręki”. – A jak spierała się z Zufallem? – „Jimmy, twoje zęby wcale nie są takie brzydkie. Czy to z ich powodu nigdy się nie uśmiechasz? Masz ładny uśmiech”. – A pamiętacie, jak nazwała panią Stockdale suką? Kurde, miała dziewczyna jaja.

– Wpatrywaliśmy się w jej okno, jakby w każdej chwili mogło się tam zapalić światło. „Doug, powinieneś bardziej popracować nad ocenami. Musisz się dostać do college’u. Potrzebujesz pomocy w nauce?”. – Pamiętacie, jak dopingowała bez rajstop?

– „Naucz się tańczyć, John. To łatwe. Jeśli chcesz, mogę cię nauczyć”. – Co za ciało. – Cienie westchnęły. – Jaka szkoda.

„Masz takie piękne włosy, Jimmy. Jeszcze urośniesz. Za rok o tej porze dziewczęta będą się za tobą uganiały”. Wyraziste niebieskie oczy Carol wciąż na nas patrzyły, trzymały nas w niewoli, potwierdzały prawdziwość każdego słowa, które wypowiadała. Jej piękna twarz nadal opierała się na dłoniach, gdy drapaliśmy ją po plecach, czując pełne życia ciepło miękkiego ciała.

Szepty ucichły. Chwila ciszy była długa i szczera. Nie docierało do nas nic poza zapachem palonych liści i odgłosami świerszczy. Nie było Boba Prince’a. Wszystko się skończyło. Zaczęliśmy się zbierać; oddaliśmy hołd, wypełniliśmy obowiązek i czuliśmy się lepsi, a także trochę niespokojniejsi.

Zapaliło się światło. W oknie pojawiła się matka Carol i rozejrzała się po pokoju, jakby widziała go po raz pierwszy w życiu.

– Panie i panowie, czas zacząć przedstawienie – szepnął Wonderling, a my się na niego wściekliśmy.

Matka Carol podeszła do okna, a wtedy wycofaliśmy się głębiej w ciemność. Z nieobecną miną uniosła dłoń do jednego ucha, ponownie rozglądając się ze zmarszczonym czołem, potem do drugiego ucha, zdejmując kolczyki. Położyła je na toaletce, wyprostowała przekrzywione lustro, po czym zaczęła rozpinać bluzkę. Miała taki wyraz twarzy, jakby próbowała sobie przypomnieć piosenkę, której nikt inny nie słyszał. Patrzyliśmy, czując w piersiach nieprzyjemne głuche bębnienie. Sosnowa szyszka spadła z cichym trzaskiem, który przeszył nas jak strzał. Patrzyliśmy, jak matka Carol zdejmuje spodnie.

Patrzyliśmy. Niepatrzenie było równie nierealne jak przerwanie milczenia. Patrzyliśmy, dopóki nie rozebrała się do naga, póki każdy centymetr jej starzejącego się ciała nie ukazał się nam w całej wyblakłej krasie, a ona nie stanęła oszołomiona, ponownie się rozglądając, być może w poszukiwaniu nocnej koszuli, a może bez żadnego celu. Nagle do pokoju wszedł ojciec Carol, z wyrazem ulgi na twarzy, zebrał ubrania żony, objął ją ramieniem, po czym poprowadził do drzwi. Tam się zatrzymał i również rozejrzał się po sypialni. Zauważył coś i się cofnął, przecinając nasze pole widzenia. Kiedy wrócił, niósł lalkę, która wyglądała na dosyć starą, podniszczoną, ukochaną lalkę z żółtymi włosami. Ponownie objął żonę i wyprowadził ją z pokoju. Patrzyliśmy, jak sięga za siebie i gasi światło, a następnie rzuca nerwowe spojrzenie w stronę okna.

Jeszcze przez jakiś czas obserwowaliśmy w milczeniu pogrążony w ciemności dom, dopóki nie ustąpiły nasze erekcje, nie uspokoiła się nasza wzburzona krew, a trawiący nas wstyd nie zelżał na tyle, że mogliśmy odejść.

• • •

Miesiąc później aresztowano Blinky’ego Mumforda, lecz nie takiego zakończenia oczekiwaliśmy. Rozwiązanie okazało się rozczarowujące. Nie podejrzewaliśmy go, co więcej, nie wierzyliśmy, że to zrobił. Blinky Mumford był jednym z woźnych, ponurym i niespokojnym, dotkniętym nerwowym tikiem, który ożywiał jego nieprzyjemny grymas. Nie miał rodziny i często wędrował Main Street, mamrocząc coś pod nosem. Podobno kiedy miał sześć lat, został podrzucony do Hartsgrove przez jeden z sierocych pociągów, które na początku wieku zatrzymywały się na południu miasteczka, ale nikt go nie przygarnął. Podobnie jak w przypadku innych kandydatów, których rozpatrywaliśmy i odrzuciliśmy, także jego ta zbrodnia wydawała się wyraźnie przerastać – była zbyt ważna i godna uwagi. Mimo że został skazany, nie byliśmy przekonani o jego winie. Policja znalazła włosy Carol w starym poobijanym fordzie Blinky’ego, a główny dowód stanowiły majtki dziewczyny, ukryte w szafie woźnego obok wiader, mioteł i mopów. Pan Siebenrock rozpoznał bieliznę córki.

Zastanawialiśmy się, skąd mógł mieć pewność, więc Bruner zaproponował teorię: ślady śluzu są jak odciski palców, każdy jest inny.

• • •

Niewiele zostało. Stara szkoła średnia na wzgórzu się zawaliła, a całe pokolenie dzieciaków skończyło nową szkołę wybudowaną obok nowej drogi międzystanowej. Dziś obie już nie są nowe. Les Chitester także postawił nowy lokal, restaurację z hotelem Colonial Eagle, położoną obok węzła drogowego niedaleko nowej szkoły, a nasze dawne miejsce spotkań nad Potters Creek zostało zrównane z ziemią i powstał tam sklep z artykułami żelaznymi. Przez ponad trzydzieści pięć lat reklamował się hasłem „Kupujcie obok mostu”. Nawet park Memorial zniknął, a potężne wiązy i dęby porastające brzegi strumieni wycięto i spalono w ramach wdrażania systemu przeciwpowodziowego.

Każdy z nas poszedł w swoją stronę. Nauczyciele również odeszli na emeryturę albo poumierali. Kilka lat po naszym wyjeździe Zufall zrezygnował z uczenia i został stolarzem. To nas nie zaskoczyło; uznaliśmy, że potrzebował bardziej męskiego zawodu, który współgrałby z jego atletyczną naturą.

A co z Blinkym Mumfordem? Zmarniał w swojej celi, cały czas utrzymując, że jest niewinny.

Od czasu do czasu zbieramy się w Hartsgrove z okazji szkolnych zjazdów lub pogrzebów. Jutro pochowamy matkę Noskera. My będziemy następni. W odróżnieniu od Carol, czekamy na swoją kolej. Dzięki niej wiemy, jak umierać.

Rozmawiamy o Piratach. W latach siedemdziesiątych zdobyli jeszcze dwa tytuły, lecz później nie zbliżyli się do dawnych sukcesów; wygląda na to, że już nigdy im się to nie uda. Narzekamy na stan ligi baseballa, na rozterki drużyn z małych miejscowości, przekonani, że ta dyscyplina nigdy nie będzie taka jak kiedyś. Jednak nie narzekamy na nasze starzejące się ciała, które także nie będą takie jak dawniej. Nie ślinimy się do ładnych dziewcząt, ponieważ dojrzeliśmy – w odróżnieniu od Carol, dane nam było dorosnąć. Przynajmniej tak sobie wmawiamy. Prawda jest taka, że oglądając się za spódniczkami, kpilibyśmy z własnych podstarzałych ciał. Brakuje nam tego, podobnie jak wszystkiego, co temu towarzyszyło. Tęsknimy za czasami, gdy byliśmy młodzi i zdrowi, gdy tak łatwo nawiedzały nas niezawodne erekcje.

Prędzej czy później, jakby z obowiązku, kończymy temat Piratów i pogawędki o niczym, a Carol Siebenrock powstaje z grobu. Rozmawiamy o niej z najwyższym szacunkiem, czcząc jej pamięć. Nigdy nie wspominamy o naszych nastoletnich wybrykach, o wieczorach spędzanych na brzuchu pośród czarnych cieni za jej domem, o pierwotnym podnieceniu, które czuliśmy na widok jej dorodnego nagiego ciała.

W naszych myślach ona jest naga. Zawsze taka pozostanie.

Jest naga nawet wtedy, gdy siedzi w klasie, całe wieki temu, i podnosi rękę, a promienie słońca przenikają szybę, dotykając jej z gracją i blaskiem. Gdzie jest miejsce dla nas na tym obrazie? Gdzie jest miejsce dla nas w tym świecie? Upieramy się przy swojej niewinności. Pozbywamy się wszelkich śladów poczucia winy, jakbyśmy zdmuchiwali kurz z wieka zamkniętej skrzynki, ale on wciąż wiruje w świetle słońca i wcale nie rozwiewa się ani nie znika. Dlatego rozmawiamy o Piratach. Rozmawiamy o Carol, jakbyśmy jej nigdy nie kochali. I zawsze kończy się tak samo. „Jak myślicie, kto tak naprawdę ją zabił?”, pytamy, nie patrząc sobie w oczy.

Christopher Merkner

Ostatni domek

Z: „The Cincinnati Review”

Znamy Larsonów. Przyjeżdżają nad jezioro Slocum każdego lata. Chcielibyśmy, żeby przestali, lecz nic z tego. Od piętnastu lat zatrzymują się w swoim domku obok plaży. Należy do nich ostatni nabrzeżny domek i ostatnia działka, której jeszcze nie zagospodarowano. Tutaj, nad jeziorem Slocum, bardzo nam zależy na tym, by wreszcie ktoś to zrobił. Chcielibyśmy, żeby Larsonowie sprzedali swoją nieruchomość. Tymczasem przywożą swoje dzieci i uczą je tajników tradycyjnego letniego życia nad Slocum. To bardzo przygnębiające, bardzo niemodne i wystawia naszą tolerancję na ciężką próbę.

W czerwcu ktoś zapłacił komuś za ogłuszenie prądem i zabicie części ryb w jeziorze. To nie było bardzo kosztowne. Zorganizowano zbiórkę. Droższy etap całego procesu polegał na zebraniu martwych ryb i przeniesieniu ich do części jeziora rozciągającej się dwadzieścia metrów w głąb i pięćdziesiąt metrów wszerz na wysokości domku. Najkosztowniejsze okazało się zainstalowanie ukrytej sieci, która utrzymała ryby tam, gdzie chcieliśmy je widzieć, czyli tajemniczo zgrupowane przed plażą Larsonów.

Larsonowie pojawiają się w pierwszych dniach lipca. Przyjeżdżają późnym wieczorem. Podejrzewamy, że są nieśmiali. Możliwe, że podróż z północy Wisconsin trwa dłużej, niż przypuszczamy, ponieważ dzieci zmuszają ich do częstych postojów. Nie wiemy na pewno. W każdym razie co roku przyjeżdżają po zmroku. Zanoszą dzieci do domku, układają je na łóżku piętrowym, gaszą światło w sypialni, zamykają drzwi na klucz, po czym idą nad wodę.

W tym roku to się powtórzyło. Kiedy zeszli nad wodę, trzymali się za ręce. Gorący silnik ich samochodu wciąż pykał na żwirowym podjeździe. Szarańcza objadała z liści drzewa na ich posiadłości, jedyne rdzenne gatunki, które pozostały nad brzegiem, niesławne topole. Lato bardzo wcześnie przyszło nad Slocum. Szarańcze również wcześnie się wykluły. Wieczory były gorące i duszne. Larsonowie wymienili kilka niesłyszalnych uwag. Ocierali się o siebie ramionami.

Kiedy dotarli do brzegu, zwrócili się ku sobie, objęli i pocałowali. Całowali się dosyć długo. W poprzednich latach też to robili, aż w końcu przerywali, żeby razem wejść do wody. W tym roku nie weszli do wody, tylko opadli na kolana, nie przestając się całować. Potem Robert Larson zdjął koszulę i pomyśleliśmy, że to zapowiedź rychłej kąpieli w jeziorze. Myliliśmy się. Robert bardzo mocno przytulił żonę. Następnie ściągnął jej koszulę przez głowę.

Całowali się z wielkim zapałem i wydawało się, że nie przestaną, ale w końcu przestali. Myśleliśmy, że to już koniec, jednak zamiast wstać z kolan, Robert położył się na plecach. Jego żona, Penny Larson, roześmiała się i ułożyła na nim. Było ciemno, ale wydaje nam się, że kochali się w tej pozycji. Patrzyliśmy, mając nadzieję, że później pójdą popływać, jednak oni po potulnym i nieciekawym seksie zebrali ubrania i nago pobiegli do domku. Roześmiani weszli na ganek, po czym umilkli i wślizgnęli się przez drzwi z moskitierą. Nie zapalili świateł. Po prostu zniknęli w ciemnym wnętrzu chatki, którą każdy nad Slocum pragnąłby wysadzić w powietrze.

Nie chcielibyśmy skrzywdzić Larsonów. Z pewnością nie chcielibyśmy skrzywdzić ich dzieci. To przyzwoici ludzie, którzy mają dobre intencje. Zostawiają dom na północnym skraju Wisconsin i jadą na południe, tak samo jak każdy w Illinois, kto nie jest powiązany z jeziorem Slocum i towarzyszącą mu nieustanną biedą, jedzie na północ, aby spędzić lato na tamtejszych dziewiczych plażach. Niewątpliwie Larsonowie doskonale wiedzą, jakie to uczucie, gdy ktoś siedzi na ich terenie i zachowuje się tak, jakby był u siebie, tylko dlatego, że ci zapłacił. Czysto po ludzku im współczujemy.

W każdym razie na tyle, że pomimo naszej determinacji, by ich wysiedlić, staramy się nie dopuścić do niezręcznych sytuacji. Uważamy, że konfrontacja byłaby niezręczna, a także bezużyteczna, ponieważ zapewne niczego by nie zmieniła. Zamiast tego przez lata staraliśmy się być oziębli i niegościnni. Sądziliśmy, że to wystarczy. Jednak potem urodziły się im dzieci i zobaczyliśmy, jak wymyka się nam wymarzona przyszłość, finansowa i nie tylko.

Dwa lata temu w obliczu tej nowej rzeczywistości ktoś potajemnie zniszczył molo, przy którym cumowała łódka Larsonów. W zeszłym roku wspólnie postanowiliśmy zniszczyć im dach. Pewnej lutowej nocy wybiliśmy młotkami duże dziury w dachówkach. Uważaliśmy, że zniszczenia dokonane przez wodę po wiosennych roztopach dadzą im do myślenia. Przyjechali na początku lipca, przyjrzeli się zniszczeniom, po czym przenieśli się do hotelu i wynajęli kogoś do naprawienia dachu i wnętrza. Zajął się tym Bernie Benson, którego nawet łapówka nie przekonałaby do partactwa, co zresztą dotyczy fachowców wszędzie poza Chicago, więc dach Larsonów jest teraz solidniejszy od naszych, a wnętrze domku wygląda jak z katalogu.

Larsonów nie było słychać pod ich oknami, więc daliśmy spokój i wróciliśmy wkrótce po świcie. Dzieci już nie spały. To kochane dzieciaki, bliźnięta, jasnowłose aniołki. Zjadły śniadanie w piżamach, uważając, żeby nie obudzić rodziców. Poprzekomarzały się trochę, powstrzymując się od śmiechu, zakrywając usta dłońmi, i zaczęły rozmawiać o wakacyjnych marzeniach. To dobre dzieci, a my zdecydowaliśmy się na martwe ryby, ponieważ to mogło bezpośrednio ich dotknąć.

Wiedzieliśmy, że Larsonowie by tego nie chcieli. Nie podobał nam się pomysł ataku na bliźnięta, ale gra toczyła się o wysoką stawkę. Wierzyliśmy, że uda nam się dotknąć dzieci tak, żeby nie wyrządzić im trwałej krzywdy.

Słońce wzeszło nad budynkami na wschodnim brzegu i oświetliło ostrym blaskiem budynki na zachodnim brzegu. Owady przeniosły się z wody w trawę, ponieważ temperatura wody była wyższa niż powietrza. To okropne, gryzące bestie. Człowiek nie jest w stanie się do nich przyzwyczaić. Czekanie w takich warunkach nie należy do przyjemności. Często zerka się na zegarek.

Pomimo klimatyzacji, którą Larsonowie zainstalowali wtedy, gdy powiększyła się im rodzina, bliźnięta zaczęły zdradzać oznaki zniecierpliwienia. Wcześniej przebrały się w stroje kąpielowe – w wieku czterech lat te niezwykłe i urocze dzieci potrafiły samodzielnie się ubierać – a teraz wymknęły się z domku, uważając, żeby nie trzasnąć drzwiami z moskitierą. Pobiegły do łódki, która wciąż była zaczepiona za samochodem rodziców, ściągnęły ochronną plandekę, po czym schowały się wewnątrz łodzi. Nie wiemy, co tam robiły. Podejrzewamy, że coś sobie wyobrażały. Co roku bawią się w łódce. To dziwne, że dzieci z tak dalekiej północy bawią się łódkami tak samo jak tutejsze. Często wydaje nam się, że dla gości z północy łodzie są jak stara tapeta.

Dzieci śmiały się i chichotały w łódce prawie przez godzinę. W końcu wysunęły się spod plandeki, zeskoczyły na ziemię i wróciły do domku. Właśnie nadmuchiwały pływające zabawki, gdy rodzice wyszli z sypialni i usiedli obok nich na odnowionej podłodze. Larsonowie ucałowali pociechy w głowy i dłonie, pogłaskali je po włosach, a z ich oczu biła radość, którą koniecznie chcieliśmy usunąć.

Wkrótce potem dzieci wreszcie otrzymały zgodę, żeby pójść nad wodę, a Robert i Penny stanęli na ganku, patrząc, jak bliźnięta pędzą na piaszczystą plażę. Dzieci biegły najszybciej, jak tylko potrafią biec bose czterolatki w szczątkowych strojach kąpielowych. Miały na sobie tylko majtki; dziewczynka w swoich wyglądała niemal obscenicznie, a chłopiec był ubrany w workowate kąpielówki. Rozumiemy, że Larsonowie uważali, iż są sami na działce, i gdyby zdawali sobie sprawę, że ktoś obserwuje ich codzienne życie, ubraliby dzieci inaczej. Z pewnością nie pozwoliliby im zbiec na plażę i skoczyć półnago w zatrutą wodę. Znamy ich na tyle dobrze, by wiedzieć, że nie są nieostrożni i bezmyślni. Wręcz przeciwnie, jak na mieszkańców Wisconsin przystało, są roztropni i poważni. Przypominają nam naszych dziadków.

Dzieci Larsonów wskoczyły na główkę do jeziora. Przez około dwie minuty niewinnie się bawiły. Śmiały się, ochlapywały i kładły w wodzie. Nagle chłopiec krzyknął. Po chwili dziewczynka mu zawtórowała. Oboje wydali z siebie serię nieprzyjemnych dźwięków.

Larsonowie wybiegli z domku z zaniepokojonymi minami. Przeszkadzały im szlafroki. Sytuacja była napięta, śmiertelnie poważna. Nigdy nie widzieliśmy, żeby Robert Larson poruszał się tak szybko. Zbliżając się do wody, zrzucił szlafrok; w tej samej chwili jego żona źle postawiła nogę, poślizgnęła się, niezdarnie wygięła, przejechała około metra na śliskiej ziemi, po czym wstała, trzymając się za kolano, i pobiegła dalej, kuśtykając w stronę dzieci. Robert już zdołał wydobyć je z wody. Penny wzięła na ręce dziewczynkę. Małżonkowie wymienili tylko kilka niespokojnych słów, ale z ust Roberta usłyszeliśmy to, na co czekaliśmy: „Na plaży jest pełno śniętych ryb”.

Nie da się ukryć. Cierpliwie czekaliśmy. Szybko wrócili do domku, niosąc bliźnięta na rękach. Weszli do środka. Niewiele słyszeliśmy. Mieliśmy wrażenie, że widzimy, jak Robert przez chwilę krąży po pokoju. Potem ponownie zszedł nad wodę i kopnął kilka ryb czubkiem sandała. Zakrył usta i nos dłonią. Smród stawał się jeszcze bardziej dokuczliwy, gdy się zrozumiało, skąd pochodzi. Następnie Robert osłonił oczy drugą dłonią i przyjrzał się tafli jeziora. Z jego perspektywy wydawało się, że ciała martwych ryb ciągną się przez kilka kilometrów. Sporo za to zapłaciliśmy.

Długo dyskutowaliśmy, jak zabić ryby. Wielu wędkarzy zgłaszało potrzebę oddzielenia ryb, które łowili – okoni, bassów pręgowanych, sumów – od tych, których rola w jeziorze z ich punktu widzenia wydawała się niejasna. Gabinet burmistrza oraz wydział parków i rekreacji, którzy ostatecznie pokryli większą część kosztów, uznali, że taka selekcja wymagałaby ogromnych nakładów finansowych i taniej będzie od nowa wyhodować jadalne ryby, niż je wyłapać, a następnie ponownie wpuścić do jeziora po wytrzebieniu pozostałych gatunków za pomocą prądu. Poeci oraz lokalni liberalni aktywiści tacy jak ja twierdzili, że efekt będzie mniej przekonujący, jeżeli podrzucimy Larsonom i ich dzieciom przypadkowo dobrane martwe ryby. Zgodziliśmy się, że jeśli starannie wyselekcjonujemy gatunki – ryby przydenne, glonojady, nabrzeżne pijawki – wtedy nasze przesłanie stanie się jednoznaczne. Larsonowie nie będą mogli nie zauważyć, że wszystko zostało zaplanowane, a obrzydliwe przydenne stworzenia pozostawione na ich plaży symbolizują ich samych.

Robert Larson powoli cofnął się po piasku, trzymając ręce w kieszeniach. Wszedł do domku. Popatrzył na żonę i wzruszył ramionami. Penny odpowiedziała takim samym gestem. Potem Robert Larson ponownie wzruszył ramionami, powiedział: „Tutejsza przyroda lubi płatać figle”, po czym mlasnął językiem i usiadł.

Dzieci, te dorodne, słodkie i dobrze wychowane bliźnięta, zerkały na swoich rodziców z żałosnymi i bardzo zaniepokojonymi minami. Larson patrzył na żonę, a ona na niego. W końcu pokiwał głową. Dzieci wypadły na zewnątrz i ponownie pobiegły na plażę. Skoczyły do wody i zebrały całe naręcza ryb, przyciskając je do piersi i rzucając się nimi. Miotały je na różne sposoby – jak piłki do futbolu, jak granaty. Całowały je i udawały, że się w nich zakochują, a później je porzucały i ciskały z powrotem do wody. Na największych pływały okrakiem jak na delfinach. Wyciągały je na plażę; niektóre z karpi miały ponad półtora metra długości, ale wspólnymi siłami dzieci wydobywały je na piasek. Potem bliźnięta zaczęły budować z nich forty i zamki. Patrzyliśmy na to, zakrywając dłońmi usta.

Dalej byśmy tak trwali, gdyby Larson nie ruszył pędem z podjazdu. Obejrzeliśmy się za nim. Jechał szybko, choć spowalniały go znaki stopu. Trzymał rękę za oknem. Spluwał tytoniem na drogę. Głośno słuchał muzyki – lokalnej stacji nadającej country, nie z wież radiowych w Chicago, ale z Kankakee. Wjechał na teren firmy wynajmującej sprzęt budowlany na północnym krańcu szosy numer sto siedemdziesiąt sześć, wszedł do budynku, po czym, według Davisa, który był tam kierownikiem, wypożyczył na pół dnia małą ładowarkę, płacąc wakacyjną stawkę stu siedemdziesięciu pięciu dolarów. Davis pokrył także koszt transportu, który miał nastąpić po południu, gdyż chwilowo nie było zapotrzebowania na taki sprzęt. Odrzucanie otwartych lub zakamuflowanych propozycji łapówek to jedno, ale pomaganie wrogowi to zupełnie inna sprawa. Czasami patrzymy na Davisa i zastanawiamy się, jak by było nad Slocum bez niego.

Larson zatrzymał się w sklepie spożywczym Island Foods. Dwukrotnie dzwonił z komórki do żony, stojąc z niepewną miną w dziale z mięsem i owocami morza. Zignorował pączki z lokalnej cukierni i zamiast tego kupił trzy gotowe okrągłe ciasta. Przyniósł towary do kasy i poprosił sprzedawcę, żeby ten zapakował je do kilku papierowych toreb. Wykorzystał bony. Zapłacił kartą kredytową. Dopchnął wózek z zakupami do samochodu, wrzucił torby na tył, po czym odprowadził pusty wózek do stanowiska przy drzwiach sklepu. Nie wątpiliśmy w uczciwość Larsona. Wrócił do domku i dołączył do żony, która siedziała na ganku i patrzyła, jak dzieci przysypują się nawzajem martwymi rybami.

Tego wieczoru Larsonowie przyrządzili karpia na grillu i jakimś cudem zdołali go zjeść. Penny podała filety z majonezem i koperkiem. Nie widzieliśmy, żeby Robert go kupował. Po kolacji dzieci położyły się na piętrowym łóżku, a Larsonowie zeszli na plażę i poukładali karpie, które malcy rozwłóczyli po piasku. Zważywszy na dzielącą nas odległość, nie zorientowaliśmy się, że zbudowali z ryb rodzaj miękkiego posłania, póki nie ułożyli się na nim, żeby się kochać, tak samo jak poprzedniego dnia.

Słowa nie są w stanie wyrazić tego, co czuliśmy, patrząc na Larsonów kochających się na szczycie sterty karpi. „Byliśmy bardzo przygnębieni”, to chyba najlepsze, co przychodzi nam do głowy. Zostawiliśmy domek Larsonów, żeby wrócić do swoich rodzin na kolację. Uznaliśmy, że znów znaleźliśmy się w punkcie wyjścia. Najwyraźniej niedostatecznie dotknęliśmy dzieci Larsonów, przez co nie udało nam się zachwiać ich niezłomnym postanowieniem pozostania na działce nad jeziorem. Przygnębienie nie pozwoliło nam przewidzieć błędu Roberta Larsona.

Na szczęście nie byliśmy na tyle przybici, żeby nie wrócić następnego ranka tuż po wschodzie słońca. Bliźnięta znów bawiły się w łódce, a Robert już nie spał, tylko jeździł ładowarką, zbierając ryby i wożąc je z plaży na tyły domku, gdzie wykopał – zapewne przed świtem – potężny grób dla martwych zwierząt. Widok Larsona, zabierającego ryby znad wody, sprawił, że jeden z nas, a potem kolejno wszyscy pozostali wpadli na szokujący pomysł.

Zadzwoniliśmy do Księżniczki w wydziale parków i rekreacji, żeby sprawdzić, ile karpi jedna osoba może zabrać z jeziora podczas jednego dnia łowienia. Księżniczka potwierdziła to, co już wiedzieliśmy z przepisów dotyczących hodowli: sto sztuk karpia to maksimum, które jedna osoba, posiadająca licencję wędkarską, może dziennie złowić i zatrzymać. Grzecznie spytaliśmy, czy Księżniczka wyśle kogoś, kto rzuci okiem na stertę karpi, które pan Robert Larson zabrał z jeziora Slocum.

Za samo pogwałcenie przepisu groziła grzywna w wysokości tysiąca dolarów; dodatkowo naliczano sto dolarów kary za każdą nadprogramową rybę, natomiast grzywna za brak licencji wydanej przez stan Illinois również wynosiła sto dolarów. Księżniczka zjawiła się osobiście razem z grupą miejscowych policjantów, żeby wręczyć Larsonom mandat opiewający na dwieście pięćdziesiąt tysięcy dolarów. Wyjaśniła, że policja oszacowała liczbę wyłowionych karpi na nie mniej niż dwa i pół tysiąca, po czym wskazała olbrzymi dół. Z pewnością trudno byłoby podać w wątpliwość te obliczenia. Później poinformowała, że wydział i tak zapewne był ostrożny w szacunkach, a także jest gotów przymknąć oko na inne przewinienia Larsonów i poprzestać na dwustu pięćdziesięciu tysiącach dolarów, które powinny zostać zapłacone do pierwszego dnia października bieżącego roku fiskalnego. Dotknęła ramienia Roberta i powiedziała: „W przypadku grzywien przekraczających sto tysięcy dolarów z zasady przyjmujemy tylko przelewy, panie Larson, ale wiemy, że pańskim czekom możemy zaufać”. Potem mrugnęła.

Robert Larson skrzywił się i cofnął przed jej dłonią. Próbował wyjaśnić, że ryby były martwe, ale Księżniczka go uciszyła, twierdząc, że to nieistotne i subiektywne. Robert ponownie zaprotestował. Księżniczka po prostu podała mu mandat. Robert odmówił jego przyjęcia. Księżniczka położyła go na ziemi obok jego stóp. Robert odezwał się podniesionym głosem. Dzieci wyszły z łódki, żeby popatrzeć. Funkcjonariusze poprawili pasy i skrzyżowali ręce na piersi. Księżniczka się wycofała. Robert podniósł mandat. Tak się pocił, że światło słońca wściekle odbijało się od jego twarzy.

Zaniósł mandat na ganek, gdzie przez chwilę rozmawiał z Penny. Oboje pokręcili głowami. Potem weszli do domu. Ich dzieci – jakże bystre i wrażliwe – zrozumiały powagę sytuacji i podążyły za rodzicami, po czym usiadły na podłodze na indiańską modłę i do wieczora grały w karty. Larsonowie prowadzili długą i chwilami emocjonalną rozmowę wewnątrz domku. Ładowarka po prostu stała na słońcu. Część karpi smażyła się w dole, a większość wciąż unosiła się przy brzegu.

Słońce przeniosło się na zachód. Wieczór przyszedł i odszedł.

Na jego miejsce opadła noc. Wtedy byliśmy już solidnie pijani. Ktoś przyniósł tequilę. Mieliśmy co świętować. Wychylaliśmy kielicha za każdym razem, gdy Robert Larson pocierał palcami oczy. Oddychaliśmy pełną piersią, kiedy w domku zrobiło się ciemno. Byliśmy przekonani, że wrócimy wcześniej do naszych rodzin, ale wtedy usłyszeliśmy, że Larsonowie wymykają się z domku i ponownie schodzą na plażę. Cóż za chutliwe stworzenia! Zdjęli z siebie nawzajem ubrania i kochali się na piasku. Tym razem nieco eksperymentowali. Szarańcze hałasowały. Obrzydliwe robactwo. Larsonowie tarzali się przez czterdzieści minut, po czym pobiegli nago do domku. Zastanawialiśmy się, czy rzeczywiście widzieliśmy to wszystko, czy może najbardziej pijani z nas to sobie wyobrazili. Ależ dziwacy z tych Larsonów! Jakie znaczenie ma działka nad jeziorem Slocum dla ludzi, którzy potrafią się kochać w obliczu jej pewnej straty?

Co za bezczelność! Poprosiliśmy kogoś w naszym banku, żeby oszacował wartość portfela Larsonów: niemożliwe, żeby mogli sobie pozwolić na zapłacenie grzywien. Pokręciliśmy głowami. Ci ludzie z północnych rubieży Wisconsin pod wieloma względami przypominali naszych dziadków. Znaliśmy ich, a jednak nic o nich nie wiedzieliśmy.

Wypiliśmy za to. Potem wychyliliśmy jeszcze po kilka kieliszków. Z upływem czasu czuliśmy się coraz bardziej swobodnie. Nie wróciliśmy do swoich domów i rodzin. My również trochę się całowaliśmy i dotykaliśmy nawzajem swoich kończyn w ciemnościach. Pożądanie nas ogłupiło i wodziliśmy ustami po naszych ciałach. Nie usłyszeliśmy, jak Robert Larson wychodzi z domku. Początkowo nie usłyszeliśmy, jak uruchamia silnik ładowarki. Zmysłowość wywołuje hałas, który niełatwo zagłuszyć, ale w końcu zorientowaliśmy się, że słyszymy nie pulsowanie naszej krwi, ale Roberta zmieniającego biegi ładowarki w środku nocy.

Odchrząknęliśmy i wstaliśmy. Nasze oczy musiały na nowo przywyknąć do ciemności. Postukaliśmy w swoje zegarki. Robert Larson wybierał ryby z dziury w ziemi i woził je z powrotem na plażę, gdzie wrzucał je do swojej łodzi Shamrock 270 z silnikiem diesla. Po południu spuścił ją na wodę. Wtedy nie zwróciliśmy na to większej uwagi, zajęci piciem. Pracował bardzo szybko, bez chwili przerwy krążąc ładowarką pomiędzy łódką a grobem na tyłach domku, skąd przywoził kolejne porcje ryb. Usiłowaliśmy zrozumieć znaczenie tych działań.

Zauważyliśmy, że Penny Larson również wyszła z domku i udała się nad wodę. Zanurzyła się powyżej bioder. Miała na sobie tylko biustonosz. Wyglądało na to, że przesuwa ryby bliżej brzegu. Nic nie mówiła. Nie cieszyła się tym, co robi. Była całkowicie pochłonięta rybami, jakby pełniła rolę ich pasterki, a my byliśmy jak zahipnotyzowani dopóty, dopóki Robert nie opróżnił grobu i nie ułożył jego zawartości na brzegu. Wtedy zamiary Larsonów stały się dla nas przeraźliwie jasne. Gdy Robert Larson załadował karpie na łódź – unosząc naszą pracę i pieniądze wysoko w powietrze, tak że woda ściekała z zawiasów metalowej łyżki, a następnie upuszczając je z hukiem pomiędzy okrężnice – zrozumieliśmy, że planuje zatopić swoje finansowe i moralne zobowiązania w jeziorze. Poczuliśmy do niego odrazę. Jeśli nawet gryzły nas owady, to nie zdawaliśmy sobie z tego sprawy. Obejmowaliśmy się nawzajem.

W ciągu niecałych dwóch kwadransów na naszych oczach Robert Larson załadował na łódź wszystkie wydobyte z dołu ryby i z naszej niemal niewidocznej sieci. Słońce właśnie zaczynało oświetlać jezioro Slocum. Głęboko zanurzona łódź Larsonów unosiła się obok przystani. Robert wyłączył silnik ładowarki i zeskoczył na ziemię. Potem zszedł nad wodę i wszedł na pokład shamrocka. Z pomocą Penny rozłożył płócienną plandekę nad całą łodzią, okrywając ryby dokładnie dopasowanym całunem.

Wtedy jedno z nas nie wytrzymało. Było niemożliwie gorąco. Taki upał trudno znieść nawet w mniej nerwowych okolicznościach. Połowa z nas była naga albo pijana. Wszyscy lepiliśmy się od potu. Nic dziwnego, że ktoś wyskoczył z ukrycia i popędził w stronę domku Larsonów z płonącą gałęzią topoli w ręku.

Może myślał, że wszyscy do niego dołączymy. Może zaszkodziło mu gorąco. Może już dłużej nie mógł ukrywać wściekłości i nie zamierzał pozwolić, żeby Larsonowie przedłużali nasze cierpienie i upokorzenie przez kolejny rok. W każdym razie ruszył z miejsca – to chyba był młody Kubicka – i pchnął jasno płonącą gałęzią topoli w kuchenne okno domku, raz za razem wykrzykując słowo „zbrodnia” z całą mocą swojego piskliwego dziecięcego głosu. Chociaż bardzo się starał, nie udało mu się przebić szyby. Gałąź za każdym razem wyginała się i rozczapierzała. Jednak chłopak się nie zniechęcał, tylko dźgał, cofał się o kilka kroków i ponownie nacierał, jak rycerz atakujący lancą, cały czas wykrzykując: „Zbrodnia!”.

Nie mogliśmy na to patrzeć, więc postanowiliśmy go powstrzymać. Wołaliśmy go, dawaliśmy mu sygnały, apelowaliśmy do niego, żeby rzucił gałąź i do nas wrócił. Po chwili w jego stronę pomknął Robert Larson. Gdyby był szybszy, może zdołałby zapobiec zajęciu się drewnianych gontów ogniem. W takim upale deskowanie ścian oraz dach stanęły w płomieniach niczym oblane benzyną. Penny podążyła za mężem i wślizgnęła się do domku. Po chwili wyszła razem z ich pięknymi zaspanymi dziećmi i wskazała im nabrzeże, każąc się oddalić.

Dzieci Larsonów, jakże cudne, w milczeniu zeszły nad wodę, nie podnosząc wzroku. Gdyby domek nie zapłonął, zapewne nigdy nie znalazłyby się na plaży. Ale tak się stało i właśnie tam stanęły, za co możemy dziękować synowi Kubicki, którego nigdy więcej nie widzieliśmy. Robert Larson przez chwilę zmagał się z chłopakiem w trawie obok płonącej chatki, aż w końcu ten wyrwał mu się i zniknął w ciemnym blasku świtu.

Robert go nie ścigał. Chwycił wąż, odkręcił kran i zaczął gasić pożar, chcąc powstrzymać płomienie przed przeniesieniem się na drugą stronę budynku. Penny złapała kilof leżący na ganku. Odrywała płonące deski ze ścian i rozrzucała je po trawie. Gdy płomienie odżywały, od razu starała się je zdusić. Patrzenie na tę dwójkę było jak obserwowanie zawodów strażaków amatorów, którzy przykładają się do swoich zadań z zadziwiającą skrupulatnością i pilnością. Tymczasem ich dzieci, cudowne jasnowłose bliźnięta, stały w piżamach na nabrzeżu, spoglądając na dym unoszący się z ostatniego domku nad jeziorem Slocum.

Te piękne dzieci, Boże drogi, tylko pomyślcie. Takie dobre. Najbardziej zachwycała nas ich serdeczność. Nie były nieufne. Nie zadawały pytań ani nie wątpiły w słowa nieznajomych. Moglibyście im powiedzieć, żeby weszły do wnętrza łódki, położyły się pośród ryb i zamknęły oczy, przekonać je, że ich matka kazała im się ułożyć do snu pod plandeką. Nie wątpiłyby, że mówicie prawdę. Nie marudziłyby. Nie byłyby wystraszone.

Moglibyście zaśpiewać im cichą piosenkę, zanucić jakąś melodię oraz pogłaskać je po delikatnych włosach, odgarniając je z policzków za uszy, a dzieci zwinęłyby się w kłębek pod wpływem waszego dotyku i z uśmiechem ponownie zapadłyby w sen. Człowiek nie zawsze wie, co robi, gdy nad jeziorem Slocum panuje letni upał, ale dzieci Larsonów mogłyby wślizgnąć się pod plandekę i nie odezwać ani słowem nawet wtedy, gdybyście je szczelnie nakryli. Wtedy zobaczylibyście po raz ostatni te delikatne istoty z dłońmi złożonymi pod brodą, a ten widok wstrząsnąłby wami do głębi i roztrzaskał waszą duszę na milion kawałków.

Wycofaliśmy się, patrząc, jak Robert schodzi na plażę, po czym wstrzymaliśmy oddech. Penny kręciła się wewnątrz domku, sprawdzając, czy nie tlą się drewniane panele albo izolacja. Robert Larson odcumował shamrocka, odwiązał linę od burty, po czym zeskoczył do wody. Następnie przyłożył dłonie do rufy i z wysiłkiem przepchnął ciężką łódkę na głębszą wodę. Zatrzymał się dopiero, gdy woda sięgała mu niemal do ust. Rozpędzona łódka bezgłośnie przepłynęła po spokojnej tafli jeziora ponad niemal niewidoczną siatką. Nawet na otwartych wodach nie zepchnął jej z kursu żaden podmuch wiatru.

Robert wygramolił się na nabrzeże i patrzył w ślad za łodzią.

Potem, ociekając wodą, przyklęknął i uniósł strzelbę do ramienia. Zamknął jedno oko. Wycelował i oddał dwa szybkie, głośne strzały. Obejrzeliśmy się i zobaczyliśmy, jak łódka się przechyla. Szarpnęła się na wodzie, obniżyła, po czym poszła na dno przy wtórze potężnego syku uciekającego powietrza, który przypominał odgłos puszczania gazów przez bydło.

Potem zapadła cisza. Tak po prostu. Powierzchnia rozgrzanego jeziora Slocum znieruchomiała. Nasze ryby zatonęły, powróciwszy na pokryte mazią dno, a wraz z nimi zniknęły wszystkie nasze próby oskubania i pognębienia Larsonów. Mieliśmy lekkie wyrzuty sumienia. Nie jesteśmy zwolennikami krzywdzenia dzieci. Tymczasem słońce już wschodziło. Oświetliło domek Larsonów. Czekaliśmy. Patrzyliśmy, jak Robert Larson wchodzi do środka, bierze prysznic, po czym siada na eleganckiej drewnianej podłodze obok swojej żony. Rozmawiali, podczas gdy słońce wspinało się po niebie. Penny zrobiła kawę. Otarli oczy i czoła. Przyjrzeli się zniszczeniom, których dokonał pożar na wewnętrznej ścianie. Nie były duże. Uśmiechnęli się i pokręcili głowami. Nagle, jakby ktoś ją użądlił, Penny podniosła głowę. Po jej rozognionych oczach zobaczyliśmy, że coś sobie uświadomiła. Otworzyła usta i pobiegła do pustego łóżka piętrowego. Potem wróciła do Roberta. Drżała. Ujęła go pod rękę. Zaczęli wykrzykiwać imiona swoich dzieci. Przeszukali domek. Następnie wyszli na zewnątrz, żeby rozejrzeć się po działce. Wrzeszczeli. Pokrzykiwali. Darli się na sposoby, których nie przewidzieliśmy. Zbiegli nad wodę. Osłonili oczy przed blaskiem słońca i szukali. Robert wszedł na kilka kroków do jeziora, po czym odwrócił się i popatrzył na Penny. Na jego twarzy widzieliśmy straszliwe rozdarcie. Uniósł głowę ku niebu i zaczął krzyczeć tak, że słyszano go chyba we wszystkich stanach. Oddychaliśmy jego krzykiem. Tak, znamy Larsonów. Znamy ich od lat. Teraz jesteśmy pewni, że wiedzą, czym jest strata. Że wiedzą, kim jesteśmy.

Andrew Riconda

Serce jak balon

Z: „Criminal Class Review”

Denny wreszcie, kurna, zauważył, że blondynka, która podała nam drinki i kreolskie frytki w Fiddlesticks, nie ma jednego palca, na którym tradycyjnie nosi się obrączkę.

To był irlandzki pub, w którym zawsze było cholernie ciasno podczas promocji w trakcie happy hour. Teraz była piętnasta, czyli czas niepracujących pijaków. Orzeszek pistacjowy, którym pstryknąłem wzdłuż baru w kształcie podkowy, bezgłośnie zniknął. Gdyby ludzie wciąż palili w knajpach (tak jak powinni), na pewno odbiłby się z brzękiem od metalowej popielniczki.

– Nie mam pojęcia. Może ma fobię na punkcie związków?

– Naprawdę nie chcesz się dowiedzieć? – Pomachał mi przed nosem zadbanymi paznokciami. Zawsze zadawał gówniane pytania, żeby wzbudzić poczucie winy w każdym, kto nie podzielał jego zainteresowań.

– Nie, ale i tak spytam. Przy okazji, skórki wokół twoich paznokci cudownie wyglądają w tym świetle.

Wiedziałem, że on nie zada jej tego pytania. Tak już jest z Dennym. Jak chce się czegoś dowiedzieć, prosi kogoś innego, żeby zdobył dla niego odpowiedź. Jeżeli chce coś załatwić, to angażuje podwładnego. A w jego świecie każdy jest podwładnym. Denny odniósł sukces, ma własną (dużą) firmę zajmującą się pośrednictwem, ale wszystko osiągnął dzięki temu, co otrzymał od innych. Był taki jeszcze w szkole średniej, a podejrzewam, że nawet wcześniej. Cholera, jako niemowlak pewnie sprowadzał sobie lepsze mleko.

Dlatego, kiedy pozbawiona palca blondynka do nas podeszła, powiedziałem:

– Mój kolega zastanawia się, co stało się z twoim palcem.

Denny zerknął na mnie z przekrzywioną głową, ale najwyraźniej kelnerki to nie obchodziło. Czasami po ludziach od razu widać, czy przejmują się każdym drobiazgiem, czy kompletnie niczym, a ona należała do tej drugiej kategorii. Okazało się, że nie boi się związków, natomiast tydzień po swoim ślubie stojąc za barem, zauważyła pajęczynę wiszącą na ozdobnej boazerii nad półkami z alkoholem. Podskoczyła, żeby ją zmieść, a wtedy zaczepiła się obrączką o drewno. Gdy upadła na podłogę, jej palec został wyrwany z dłoni. Denny się skrzywił. Przyłączyłem się z grzeczności. To nie był koniec drastycznych szczegółów. Lekarze rozcięli ją na wysokości biodra – odchyliła dżinsy, żeby pokazać nam bliznę – po czym zaszyli w jej ciele urwany palec, mając nadzieję, że dzięki temu w przyszłości będzie lepiej nadawał się do przyszycia. Niestety…

– Czy uznałaś to za znak, że nie powinnaś była wychodzić za mąż? – spytał Denny.

– Nie, ale mam trwały uraz do pajęczyn.

Odeszła, żeby obsłużyć innych klientów.

Najpierw Denny z udawanym zainteresowaniem spytał, jak mi się powodzi na Zachodnim Wybrzeżu zarówno w pracy, jak i z kobietami, a potem, równie nieszczerze, skomentował mój wygląd – nosiłem długie, proste włosy jak hipis oraz długą brodę – zręcznie nawiązując przy tym do pierwszego pytania, zachwycony, że w Kalifornii panuje taki luz, iż mogłem się tak zapuścić. Zobaczyłem swoje odbicie w lustrze za barem. Może miał rację; rzeczywiście wyglądałem, jakbym mieszkał w komunie i żywił się brukselkami. Znów zaczęliśmy rozmawiać o nim.

– Pewnie się ucieszysz, że ja doskonale sobie tutaj radzę.

– Jestem zachwycony. O czym chciałeś porozmawiać?

Denny przywołał na usta uśmiech i przebił pałeczką do koktajli wisienkę nasączoną whisky Jim Beam, leżącą na dnie jego drinka Manhattan. Przyciągnął ją do krawędzi kieliszka, chwycił za ogonek i długo kołysał przed ustami. Zapewne chodziło o jakąś ważną i brudną sprawę. Nie rozmawialiśmy od dobrych trzech lat. Byliśmy przyjaciółmi, dopóki nie wyświadczyłem mu przysługi, dzięki której uniknął więzienia. Wtedy zaczął mnie traktować podejrzliwie. Nie przeszkadzało mu, że ma krew na rękach, lecz nie chciał, żeby ktoś codziennie mu o tym przypominał. Tej krwi nie było tak dużo. Nawet nikt nie zginął. Jednak nie rozpaczałem, że nasza przyjaźń się zakończyła. Kiedy byłem bezrobotny, często oglądałem programy telewizyjnych psychologów, potrafiłem więc rozpoznać toksyczne osoby w swoim otoczeniu. Kiedy ten drań puszczał wiatry, w pokoju śmierdziało migdałami i palonymi klockami Lego. W końcu wepchnął wisienkę do ust, przeżuł i połknął. Nie byłem pewien, czy w ogóle poczuł jej smak.

– Ciekawe, gdzie teraz trzyma obrączkę – rzekł.

– Denny…

– Jest pewien facet…

Kiedy Denny chce załatwić jakąś brudną sprawę, zgłasza się do mnie, Briana Rehilla.

– Chryste, Den. Za każdym razem, kiedy czegoś ode mnie chcesz, okazuje się, że „jest pewien facet”. Niech to szlag!

– Nie powinienem cię o nic prosić. Pamiętam, że mam wobec ciebie dług.

Rzeczywiście miał. Chyba Kalifornia cudownie wpływa na mój nastrój, ponieważ nawet to nie wyprowadziło mnie z równowagi, chociaż podejrzewałem, że Denny dyskretnie rozpuścił kilka nieprzychylnych plotek na mój temat po tym, jak wyświadczyłem mu wspomnianą przysługę. W ten sposób uniemożliwił mi zdobycie zleceń, jakie powinienem był dostać, wliczając dwa duże zamówienia na płyty kartonowo-gipsowe, które pozwoliłyby mi wejść na zupełnie nowy poziom finansowy.

Gdy jako parias przeniosłem się na zachód, podjąłem najlepszą decyzję w życiu. Choć mój nowojorski umysł początkowo nie mógł w to uwierzyć, okazało się, że Los Angeles jest rajem – pod względem zawodowym, miłosnym, a nawet, niech Bóg ma mnie w opiece, duchowym (od niemal dwóch lat nie zrobiłem niczego, czego bym się wstydził). Zacząłem nawet zastanawiać się nad kupnem pierwszego domu, chociaż w tym celu musiałbym zdobyć pokaźną zaliczkę. W jakiś sposób…

Rozejrzałem się po niemal pustym barze. Nikt nie odrywał wzroku od swojego drinka.

– Muszę cię obszukać. Nie patrz tak na mnie. Nie odzywałeś się przez dwa lata, a teraz zaledwie sześć minut po tym, jak kelnerka przyniosła drinka, znów mówisz, że „jest pewien facet”.

Denny przytrzymał się poręczy przy barze, a ja szybko i zręcznie przesunąłem dłonią po jego ciele.

– No dobrze. Dokończ frytki i się przespacerujemy.

Wyszliśmy na Greenwich Avenue, po czym ruszyliśmy na wschód w stronę Sixth Avenue, mijając kilka specjalistycznych placówek handlowych, sklep z dodatkami, na którego witrynie leżały tybetańskie futrzane czapki, księgarnię z kryminałami oraz sklep z różnymi drobiazgami, gdzie sprzedawano tanie śmieszne prezenty, których nikt nie potrzebuje, takie jak figurki Jezusa i Dicka Cheneya z podskakującymi głowami. Denny mówił za nas dwóch.

Jest pewien facet, który wkrótce ma zostać byłym mężem dziewczyny i zarazem asystentki Denny’ego. Są w separacji od ponad roku, ale ciągle do niej wydzwania, chodzi za nią, pojawia się u niej w pracy (w sklepie Denny’ego w Brooklynie) i grozi, że dziewczyna pożałuje, jeśli nie przyjmie go z powrotem. Miesiąc temu włamał się do mieszkania i jąpobił, za co otrzymał sądowy zakaz zbliżania się do niej. Jednak od tamtej pory zaczął zachowywać się jeszcze bardziej wariacko. Grozi, że zrobi krzywdę dziewczynie, Denny’emu, a nawet samemu sobie – stara sztuczka w małżeńskich kłótniach.

Był luty, więc drżałem, gdy szliśmy przez miasto.

– Straszna historia, nie?

– Jest cholernie zimno, Denny.

– Jezu, nie było cię dwa lata i straciłeś zimnokrwistość. Jest w ogóle takie słowo?

– Poproś kogoś, żeby sprawdził.

Zatrzymaliśmy się na następnym rogu, obok ogrodu przy Jefferson Market, gdzie w latach trzydziestych dwudziestego wieku mieściło się więzienie dla kobiet. Ogród był otwarty tylko sezonowo i teraz na bramie z kutego żelaza wisiały duża kłódka oraz łańcuch. „Wszystko pousychało, zapraszamy kiedy indziej!”.

Wiatr wiał nam w twarz, więc zawróciliśmy w kierunku, z którego przyszliśmy, mijając pokryty graffiti plac zabaw, którego nie zauważyłem za pierwszym razem, ponieważ obejrzałem się za przechodzącą rudowłosą kobietą. Wskazałem wypożyczony przeze mnie samochód i właśnie przed nim przystanęliśmy.

– Wiesz, jak to się może skończyć, Brian – rzekł Denny. – Jeśli ktoś nie…

– Zainterweniuje.

– Ciągle czyta się o takich historiach w prasie. Obłąkany mąż otrzymuje sądowy zakaz zbliżania się do żony. Zabija ją, siebie… i tak dalej.

– Najbardziej nienawidzę zabójców-samobójców. Zdecyduj się.

Nawet się nie uśmiechnął. Jednak pomimo okoliczności wynikało to bardziej z jego natury niż powagi sytuacji. Denny’emu brakowało poczucia humoru. Skąpiradła rzadko je mają. Nie dają pieniędzy na cele charytatywne, ułatwiają sobie pracę kosztem klienta, jeśli pójdziesz z nimi na kolację i zamówisz tylko drinka, to i tak będą oczekiwali, że zapłacisz za połowę ich steku i puree ziemniaczanego z czosnkiem. Poza tym nigdy się nie śmieją, zupełnie jakby chichoty były skarbami, które gromadzą. Cholera, dziesięć sekund temu nawet nie mógł się powstrzymać przed tym „i tak dalej”.

– Ten facet… w zeszłym roku odnalazł Jezusa, lecz najwyraźniej Jezusowi nie przeszkadza grożenie żonie, włamywanie się do jej mieszkania i spuszczanie lania.

– Jest bardzo wyrozumiały. Dzięki temu wygrał.

– Facet dzwoni do niej do pracy i nagrywa wiadomości, zmieniając przy tym głos. Mówi, że zbliżają się walentynki i ma dla niej niespodziankę. Rujnuje nam życie.

– Czy mogę spytać, co na ten temat myśli twoja żona?

Denny się zjeżył.

– Nie potrzebuję, żebyś mi prawił morały. Ta dziewczyna… mnie uzupełnia. W jej towarzystwie rośnie mi serce. Jak czerwony duży…

– Dobrze, dobrze. Co zrobiłbyś z tym facetem w idealnym świecie?

– Rozmowa nic nie da, tego jestem pewien. Już to pokazał. Za późno na takie metody…

– Zatem mówimy o trwałym rozwiązaniu.

Odwrócił wzrok.

– Cokolwiek uznasz za… najskuteczniejsze.

Patrzył na szybę samochodu. Nie chciał spoglądać mi w oczy – mogłoby to być jak zaglądanie do własnej duszy albo w pozostałą po niej pustkę. Byłem zaskoczony, że Denny uważa, iż można mnie wynająć do tak nieprzyjemnego zadania i że jestem zdolny do takiego czynu, niezależnie od tego, czego dopuściłem się w przeszłości. Jednak znacznie mniej mnie dziwi, że się zgadzam, myśląc o przyszłości, a zwłaszcza o pewnym ranchu w Santa Barbara, przed którym stoi znak z napisem „na sprzedaż”, a na podwórku za domem rośnie figowiec.

Przestał oglądać przednie siedzenie i przeniósł wzrok na tylną kanapę.

– Za chwilę zaczniesz zgadywać, co mam w bagażniku? Może wygrasz maskotkę albo grzebień?

– Przepraszam. Masz paczkę odświeżających chusteczek na tylnym siedzeniu? Ręce mi się lepią od keczupu.

– Jest pusta.

Miałem nadzieję, że się wycofa, kiedy powiedziałem:

– Słuchaj, wracam po następną kolejkę. Popatrzę z tęsknotą na nasze dziewięciopalce cudo. Masz ochotę na jeszcze jednego drinka? – Zapaliłem papierosa.

– Powinienem pojechać do domu.

– To nie jest przysługa, Denny. My już nie wyświadczamy sobie przysług. Rozumiesz?

– Jesteś… jak podwykonawca.

– Jasne, jak ktoś, kto naprawia dla ciebie fasadę domu albo kładzie płyty kartonowo-gipsowe.

– Ile obecnie kosztuje naprawa fasady?

Podałem mu szacowany koszt. Skrzywił się, ale przytaknął. Jak na mój gust zbyt chętnie. Podejrzewałem, że ta decyzja będzie mi się odbijała czkawką, gdyż widziałem na własne oczy, jak Denny traktuje podwykonawców.

Szczegóły.

– Mieszka samotnie w Long Island City, w domu swojej matki. Zmarła w zeszłym roku, wtedy się wprowadził. Klucz jest w torebce Sucrete. Ona nawet nie zorientuje się, że zniknął.

– Wystarczy mi jego nazwisko oraz adres domu i miejsca pracy. Poza tym trzymaj się z daleka od dziewczyny, dopóki sprawa się nie zakończy. Wiem, że dla ciebie pracuje, lecz nie kręć z nią publicznie. Jeśli musisz, to zamykaj drzwi do gabinetu i bzykaj ją na biurku.

Zmrużył oczy.

– Nie bądź wulgarny. Kocham ją. Przy niej moje serce rośnie jak…

– Goń się. Chcesz, żebym był uprzejmy, czy chcesz, bym to dla ciebie załatwił?

Ponownie odwrócił wzrok.

– Chcę, żebyś to załatwił.

Przez chwilę milczeliśmy.

– Twoja dziewczyna ma na imię Sucrete, tak?

– I co z tego?

– Nic.

Uścisnęliśmy sobie dłonie, po czym odszedł. Otworzyłem drzwi samochodu i wyjąłem paczkę odświeżających chusteczek. Nie czułem, żebym się pobrudził keczupem albo podjętą decyzją, ale na wszelki wypadek wyjąłem jedną z chusteczek, zaciągnąłem się świeżym cytrynowym zapachem, po czym westchnąłem. Jest tak, jak myślałem.

Sucrete to zakazany owoc.

A facet ma na imię Joe.

• • •

Pojechałem do Bronksu, żeby przywitać się z matką i potajemnie zabrać trzydziestkęósemkę, którą trzymałem na jej poddaszu. Przez lata ukrywałem w jej domu całą masę śmieci, o których istnieniu nie wiedziała. Zatrąbiłem, dając jej znać, że jestem na podjeździe, a gdy czekałem, aż się pokaże, zadzwoniłem do znajomego w Williamsburgu, który kiedyś jeździł białą furgonetką z przyciemnianymi szybami. Wolałby ze mną nie rozmawiać, ale wciąż miał ten samochód. Ponownie zatrąbiłem, a matka odciągnęła zasłony. Otworzyła okno i rzuciła mi klucz. Wyglądała na drobniejszą niż kiedykolwiek.

Pocałowałem ją w wyniszczony policzek, usiadłem z nią przy kuchennym stole, powiedziałem, że nie jestem głodny, posłuchałem najnowszych wieści o mojej siostrze ćpunce, poszedłem na górę do łazienki, odlałem się, wślizgnąłem się po drabinie na strych, zabrałem pistolet, wróciłem do kuchni, powiedziałem, że nadal nie jestem głodny, pozwoliłem, żeby przyrządziła dla mnie grillowany ser, pocałowałem ją w drugi, równie wyniszczony policzek, po czym oddaliłem się w swoją stronę.

• • •

Joe mieszkał w paskudnej przemysłowej dzielnicy w Long Island City, gdzie zniszczone magazyny przeplatały się z dwurodzinnymi domami na konstrukcji szkieletowej w kolorach wyblakłego błękitu i pożółkłej zieleni. Jego dom tkwił pomiędzy nudnym blokiem mieszkalnym na wschodzie a potwornie wielką elektrownią na zachodzie, której trzy kominy w biało-czerwone pasy bezustannie pokrywały całą poranioną okolicę szarą maścią dymu. Zaledwie kilka przecznic dalej deweloperzy budowali lofty i apartamentowce z mieszkaniami za dziewięćset tysięcy dolarów, a jednak wydawało się, że dzielą nas od nich lata świetlne. Tutaj wszystkie ulice zamiast nazw miały numery, zupełnie jakby osoby planujące Nowy Jork rozejrzały się i stwierdziły, że ta okolica na nic lepszego nie zasługuje. Kiedy magazyny wieczorem pozamykano, ulice pogrążyły się w śpiączce, a mieszkańcy byli zbyt zajęci zaciąganiem zasłon i ryglowaniem drzwi przed nocą, żeby zwracać uwagę na gównianą, mało charakterystyczną białą furgonetkę z przyciemnionymi szybami, która od kilku dni przystawała na rogu ulicy pokrytej szkłem z potłuczonych butelek po piwie.

Dom Joego przylegał do niewielkiego placu zabaw, zamykanego przed zmrokiem. Joe przyjeżdżał i odjeżdżał, nie witając się z żadnym z nielicznych sąsiadów, oni zaś na jego widok zazwyczaj przyśpieszali kroku. Niektórzy nawet przechodzili na drugą stronę ulicy, żeby uniknąć jakiegokolwiek kontaktu.

Na jego podjeździe stała stara minifurgonetka na czterech przeciętych oponach, co Joe zapewne zawdzięczał swojej serdecznej postawie, o której świadczył chociażby napis na burcie jego samochodu, gdzie litery wielkości śliwek układały się w słowa: „Uwaga, rodzice: proszę, nie uczcie dzieci, że w związkach homoseksualnych nie ma niczego złego. To hańba w oczach Boga i człowieka”. Niżej dodał cytat z Księgi Kapłańskiej, który brzmiał mniej więcej tak: „Ktokolwiek obcuje cieleśnie z mężczyzną, tak jak się obcuje z kobietą, popełnia obrzydliwość. Obaj będą ukarani śmiercią, sami tę śmierć na siebie ściągnęli”.

To wszystko było bardzo subtelne, ale podejrzewałem, że Joe ma jakiś problem z tolerancją.

Tak naprawdę wcale nie potrzebował samochodu. Nie oddalał się od domu bardziej niż na kilka przecznic. Codziennie odwiedzał wypożyczalnię filmów, chińską knajpkę z daniami na wynos albo pizzerię oraz często bywał w sklepie monopolowym za rogiem. Odkąd zacząłem go śledzić, nie był w pracy. Dla niektórych ludzi złamane serce to robota na cały etat.

Tylko świadczenia społeczne są do dupy, Joe.

Był wczesny wieczór i facet od dwóch godzin siedział w domu z butelką, gdy nagle wystawił głowę przez boczne drzwi, wychodzące na pusty park. Oparł się o ościeżnicę, zalany w pestkę, zerkając na placyk zabaw, być może w poszukiwaniu duchów czyjegoś szczęścia. Prawie pusta butelka old smugglera wyślizgnęła mu się z dłoni i roztrzaskała na werandzie. Ze swojej furgonetki popatrzyłem na inne domy. Nikt nie podszedł do okna. Zapewne przywykli do odgłosu tłuczonego szkła. Joe wszedł do środka, pozostawiając otwarte drzwi i moskitierę, a po chwili pojawił się ubrany w kurtkę. Zatrzasnął drewniane drzwi, lecz nie zamknął ich na klucz. Chwiejnym krokiem zszedł po schodkach, pozostawiając otwartą moskitierę na pastwę wiatru z Queens. Powędrował chodnikiem wzdłuż ulicy.

Podejrzewałem, że chce kupić kolejną butelkę, ponieważ kiedy mijał moją furgonetkę, wrzasnął do całego obojętnego świata:

– Kupię jeszcze jedną butelkę! Możecie mnie osądzać!

Uniosłem rękę, zgłaszając się na ochotnika.

– Chętnie – odrzekłem.

Wiedziałem, że muszę działać szybko: jeśli nie będzie się zatrzymywał, wróci za dziesięć minut. Kiedy skręcił za róg, odczekałem jeszcze minutę i przeczołgałem się na przednie siedzenie. Wziąłem torbę, zerknąłem w głąb ulicy, a następnie we wsteczne lusterko. Zamierzałem czekać do następnego wieczora, ale oto nadarzyła się okazja i w wyobraźni widziałem, co zrobię. Wejdę bez przeszkód, zaczekam, aż wróci, i zanim zdąży napić się z nowej flaszki, zajdę go od tyłu i wbiję mu nóż w pieprzone serce. O kurde, moja nawiedzona dziewczyna miała rację, kiedy ględziła o sile wizualizacji. Sięgając do klamki, postanowiłem, że po powrocie z wdzięczności ostro ją przelecę.

Nagle zobaczyłem zbliżające się światła reflektorów. Po przeciwnej stronie ulicy zatrzymał się czerwony chevrolet camaro, którym jechali chłopak i dziewczyna. On się na nią wydzierał, a ona tylko w milczeniu patrzyła przed siebie. Po chwili chłopak się uciszył i również wbił wzrok w przednią szybę. Potem dziewczyna postukała go w ramię, a kiedy się obejrzał, pokazała mu środkowy palec. Zdecydowanym ruchem odwrócił głowę, uruchomił silnik i odjechali. Czekałem. Kolejne światła, tym razem z tyłu. Czarny lincoln navigator minął mnie i zatrzymał się przed sąsiednim domem. Mężczyzna i kobieta wysiedli, po czym jednocześnie zatrzasnęli drzwi auta. Potem kobieta spróbowała otworzyć tylne drzwi.

– Otwieraj! – wrzasnęła do kogoś, kto siedział w środku.

Mężczyzna również podszedł do samochodu.

– Przestań się wygłupiać i otwórz matce.

Nic się nie wydarzyło.

– Nie wezmę zakupów, jeśli ona nie otworzy – rzekł mąż.

– Wiem, masz mnie za idiotkę?

Korzystając z telepatii, przekazałem mężusiowi myśl: Tylko nie mów „Nie, wcale nie mam cię za idiotkę”.

– Nie, wcale nie mam cię za idiotkę.

– Niektórzy nigdy nie słuchają – powiedziałem.

Mama i tata w końcu przekonali dzieciaka, żeby otworzył drzwi, a zanim dobrali się do płatków kukurydzianych, ciastek i jednoprocentowego mleka, z entuzjazmem przerzucali się kolejnymi wyzwiskami. Joe chwiejnie nadszedł chodnikiem z czarną foliową torbą w dłoni. Mężczyźni wymienili lodowate spojrzenia, a Joe dowlekł się do bocznego wejścia do domu. Zaczął przetrząsać kieszenie w poszukiwaniu kluczy, lecz ich nie znalazł.

– Są otwarte, Joe – podpowiedziałem, patrząc przez przednią szybę.

Wszedł na werandę, odepchnął drzwi z moskitierą, po czym przebił pięścią szybę w drugich drzwiach. Stał, chwiejąc się na nogach, i patrzył, jak drzwi otwierają się ze skrzypieniem.

– Widzisz, Joe – roześmiałem się – moim ulubionym cytatem z Biblii jest: „Bóg odbiera rozum tym, którzy sami go sobie odbierają”. Ty pieprzony debilu.

Mężczyzna z zakupami upuścił torbę na chodnik i wszedł na podwórko Joego.

– Człowieku, co ty wyprawiasz, do diabła?! – wrzasnął.

– Jezus i tak mnie kocha! – odkrzyknął Joe, po czym pchnął drzwi i wszedł do domu.

Chciałem, żeby sytuacja trochę się uspokoiła, i wolałem nie ryzykować bezczynnego siedzenia, podczas gdy Joe uzupełniał poziom alkoholu we krwi, więc odjechałem, uznając, że nie ruszy się z domu do końca wieczora. Zresztą im bardziej był napruty, tym lepiej. Pojechałem do restauracji dla zmotoryzowanych White Castle, oddalonej o kilka przecznic, kupiłem torbę małych hamburgerów, po czym zatrzymałem się na parkingu.

Prawdę mówiąc, nie uważałem, bym robił coś niewłaściwego. Czułem lekkie wyrzuty sumienia z powodu ostatniego faceta, który miał zeznawać przeciwko Denny’emu w sprawie ustawiania przetargów. Planowałem tylko przekonać go, żeby zmienił swoją historię, ale kiedy trzymałem go na muszce, nagle chwycił się za klatkę piersiową i wykorkował na przednim siedzeniu samochodu. Może nawet nie był złym człowiekiem; nie wiem, nie mieliśmy okazji się poznać. Pamiętam strach w jego oczach. Gdy lufa dotknęła jego lewej skroni, tak mocno przygryzł dolną wargę, że skóra pękła i na brodę popłynęła krew, a jego dłonie kurczowo chwyciły koszulę…

Tym razem było inaczej. Nie spodziewałem się poczucia winy. Napiłem się przez słomkę czekoladowego koktajlu. Zupełnie inaczej. Oczywiście poza tym, że obaj mieli na imię Joe.

Jednak ten Joe był podczłowiekiem. Spędziłem dwa lata w college’u i skończyłem kilka kursów psychologicznych, wiem więc, jak działa ludzki umysł. Kiedy zamierzasz kogoś zabić, przekonujesz siebie, że facet nie powinien żyć, ponieważ nie jest człowiekiem; takie wytłumaczenie pozwala dokonać morderstwa. Jednak tym razem rzeczywiście nie miałem do czynienia z ludzką istotą.

Nie przypominałem sobie innych podobieństw. Nie licząc tego, że przed spotkaniem z tamtym kapusiem też jadłem hamburgery z White Castle. Może one zawsze poprzedzały pokutę. W każdym razie zaczynałem za dużo o tym myśleć, przez co straciłem apetyt i z trudem dokończyłem krążki cebuli.

Mniej więcej godzinę później zaparkowałem dwie przecznice od domu Joego, włożyłem rękawiczki, po czym wysiadłem, zabierając torbę. Kiedy wszedłem na jego podwórko, na ulicy nikogo nie było. Szybko dotarłem do popękanej betonowej dróżki prowadzącej do bocznego wejścia. Wszedłem na werandę, nacisnąłem na klamkę, a drzwi się otworzyły. Usłyszałem, jak gdzieś w piwnicy Sinatra śpiewa, że sobotnie wieczory są najbardziej samotne w całym tygodniu. Ślady krwi prowadziły od zbitej szyby w górę schodów do otwartych drzwi, przez które dostrzegłem kuchnię. Wyjąłem trzydziestkęósemkę. Liczyłem na to, że nie będę musiał z niej korzystać – chciałem użyć noża – ale wiedziałem, że w każdej chwili mogę natknąć się na Joego. Zszedłem po schodach i delikatnie pchnąłem otwarte drzwi do garażu. Odtwarzacz CD stał na masce należącego do Sucrete ciemnoczerwonego cougara w specjalnej wersji Miami Beach. Z głośników dobiegał śpiew Franka. Nigdzie nie było śladu Joego. Zauważyłem poklejony taśmą ogrodowy wąż, łączący rurę wydechową z oknem po stronie kierowcy. Nigdy bym nie pomyślał, że coś może mnie łączyć z takim śmieciem jak Joe, ale okazało się, że się myliłem. Obaj uznaliśmy, że nie powinien dożyć ranka.

– Pysznie – powiedziałem.

Wszedłem do kuchni, uważnie nadstawiając ucha, i usłyszałem odgłosy prysznica na górze. Rozejrzałem się. W pomieszczeniu stały brązowa kuchenka oraz dopasowana do niej lodówka pochodząca mniej więcej z tysiąc dziewięćset siedemdziesiątego drugiego roku. Niebieskie laminowane blaty wyblakły i miały wypaczoną powierzchnię. Toster stojący na białym wyszczerbionym stoliku w aneksie jadalnym zapewne kiedyś należał do Alice z serialu The Brady Bunch. Wokół tostera leżały papierowe kulki. Rozwinąłem jedną z nich. To był list samobójcy. Jego całą treść stanowiły słowa: Żegnaj, suko. Wyglądało na to, że nie będę potrzebował streszczenia. Zwinąłem kartkę i rzuciłem nią w pozostałe, jakbym grał w kulki.

Salon oświetlały tania masywna świeca, która paliła się potwornie nierówno, a także odrobina blasku latarni, przenikającego przez wygięte żaluzje. Wszędzie wokół – na podniszczonej, kilkusegmentowej sofie, kozetce, niskim stoliku, tandetnej wykładzinie w kolorze czerwonego wina – leżały setki balonów w kształcie serca z napisem „Kocham Cię”. Nie było ich tylko na rozchwianym składanym stoliku, na którym stały świeca oraz kilka pamiątek. Pod świecą tkwiła jakaś kartka. Pochyliłem się, żeby się jej przyjrzeć. Był to ich akt ślubu, pokryty ciemnoczerwonym woskiem. Wosk przytwierdził także obrączkę Joego do dokumentu. Na dole kartki widniały nabazgrane czarnym mazakiem słowa: To wszysko dla Ciebie, kochanie! Oprócz tego na stoliku leżał zakrwawiony nożyk do obierania. To wszysko dla Ciebie, kochanie! Takie rzeczy doprowadzały mnie do pasji. Wydawało się, że kutas postara się nie zrobić błędu przynajmniej w swojej ostatniej i najważniejszej wiadomości w życiu. Znalazłem mazak na pobliskim stole i dodałem brakującą literę.

Z tego miejsca odgłos płynącej wody wydawał się głośniejszy. Popatrzyłem na schody prowadzące na piętro i ruszyłem w ich stronę, brodząc w balonach.

Znalazłem go dyndającego w łazience, rozebranego do samych szortów, z brązowym kablem do przedłużacza owiniętym wokół szyi i przywiązanym do prysznica. Lewa noga zwisała nad odpływem, ale prawa stopa wystawała z wanny i tkwiła pomiędzy sedesem a umywalką. Chociaż Joe był zalany w pestkę, zapewne spanikował w obliczu śmierci – trzy palce prawej dłoni wsunęły się pod pętlę. Wanna była w połowie pełna. Niektórzy mogliby uznać, że jest w połowie pusta, ale ja nie widziałem powodów do pesymizmu. Schowałem pistolet do kieszeni z uśmiechem, od którego na prawym policzku zawsze robił mi się dołeczek.

Dokładnie się rozejrzałem.

– Następnym razem, kiedy będziesz popełniał samobójstwo, włóż białą bieliznę, Joe.

Gdy wypowiedziałem jego imię, wisielec nagle się poruszył. Gwałtownie wierzgnął nogami, wyrywając prysznic ze ściany, co sprawiło, że runął do wanny, mocno uderzając głową o krawędź. Woda trysnęła z pękniętej rury. Joe zakrztusił się, prześlizgnął nad brzegiem wanny, upadł na prysznicową matę i znieruchomiał. Leżał na boku, więc mogłem zobaczyć, do czego był mu potrzebny nożyk do obierania. Z prawego ramienia zwisał mu odcięty płat skóry z imieniem, które Joe zapewne wytatuował sobie w szczęśliwszych czasach. Spartolił sprawę. Jak zwykle.

– Joe?

Uniósł głowę, zakrztusił się, po czym zwymiotował na dywanik – jeśli się nie mylę, krwią i makaronem z serem.

– Joe?

Ledwie zdołał podnieść głowę, żeby na mnie popatrzeć, a oczy miał przymknięte pod wpływem krwi i wody.

– To ty? Nareszcie? – wymamrotał. – Jezu?

– Jasne – odrzekłem.

Piętnaście minut później w najlepsze toczyliśmy rozmowę Boga z grzesznikiem, a Joe wyjawił mi całą prawdę o swoim planie pożegnania się z życiem. Spytałem, dlaczego nie zagazował się w garażu. Odparł, że już miał uruchomić silnik, gdy nagle uznał, że musi wziąć oczyszczający prysznic. W łazience pod wpływem impulsu postanowił się powiesić.

– Zawsze mówiła, że działam spontanicznie.

Niemal mu współczułem: one rzeczywiście zawsze tak mówią.

Przekonałem go, że zagazowanie to nadal dobry plan, i z moją pomocą zaczął się czołgać z powrotem do piwnicy. Byliśmy w połowie mrocznego korytarza prowadzącego do schodów, do których docierało tylko nieco światła z łazienki, gdy zatrzymał się i oparł twarzą o wykładzinę.

– Pomóż mi, pomóż mi, Jezu. Tak długo… czekałem.

Leżał w zasikanej bieliźnie, która pod wpływem czołgania się po podłodze zsunęła mu się do połowy tyłka. Wiedziałem, że za chwilę zrobi mi się go szkoda, ale wtedy dostrzegłem swoje odbicie w lustrze wiszącym na korytarzu i chociaż było znacznie mroczniejsze niż zazwyczaj, rozpoznałem w nim odbicie Boga. A jeśli czegoś mogłem być pewien, to tego, że obaj nie znamy litości.

Przykucnąłem.

– Posłuchaj, Joe. Znasz zasady. Jezus dba tylko o tych, którzy sami o siebie dbają. Albo Bóg. Któryś z tej dwójki. Musisz sam sobie poradzić.

– Jezu, Jezu, śmierdzi ci z ust cebulą.

– Po drodze wrzuciłem na ruszt kilka hamburgerów.

– Nie wiesz, jak to gówno szkodzi organizmowi?

– Ależ Joe, jestem kawalerem. Żywię się tylko jedzeniem na wynos. Zresztą nie krytykuj swojego Pana. No co?

W jego oczach pojawiła się nieufność.

– Wyglądasz… jak Jezus, ale ubierasz się inaczej.

Świetnie, mój plan trafi szlag, ponieważ znalazłem się na liście dziesięciu najgorzej ubranych Mesjaszów. Odruchowo sięgnąłem lewą ręką do kieszeni kurtki i wymacałem rękojeść pistoletu.

Jednak po chwili wyjaśniłem:

– Joe, nie mogę chodzić po świecie w oficjalnych ciuchach. Chyba nie chcesz, żeby znów mnie ukrzyżowali?

Przez chwilę się nad tym zastanawiał.

– Oczywiście, że nie, Jezu, ale…

Wstałem.

– No dobrze, idę sobie. – Oddaliłem się.

– Nie opuszczaj mnie, Jezu! – krzyknął. – Jak możesz?

– Posłuchaj, Joe, skoro dbam tylko o tych, którzy sami o siebie dbają, to chyba logiczne, że opuszczam tych, którzy opuszczają siebie, życiowe cele i przeznaczenie dane przez Boga.

– Takie jest moje przeznaczenie?

– Jasne!

– No dobrze. – Westchnął.

Mokry i zakrwawiony, cuchnący wódą, ponownie zaczął się czołgać i tym razem dotarł do półpiętra.

– Nie, nie, nie, nie – załkał. – Nie mogę… nie mogę do ciebie pójść z jej imieniem.

– Zapomnij o niej. Pamiętaj o tym, kim jesteś, Joe, ale przede wszystkim pamiętaj, kim ja jestem. Jestem… wiesz, kim jestem.

Przez chwilę przepełniała go wiara. Jednak tylko przez chwilę.

– Jest na moich plecach! Jej imię! Nie mogę go usunąć! Zawsze będzie częścią mnie, chyba że zniknie!

Wypowiedziałem swoje imię nadaremno.

– Dobrze, zmiana planów. Pakuj tyłek z powrotem do wanny. Przyniosę nożyk.

To go uspokoiło. Uśmiechnął się, a do oczu napłynęły mu łzy.

Zszedłem na parter. Wołał mnie dwukrotnie, kiedy brałem nożyk z salonu oraz stary toster z kuchni, ale postanowiłem wejść w rolę, więc nie odpowiedziałem. Gdy wróciłem, siedział w wannie.

– Grzeczny chłopiec.

Rozpromienił się. Podłączyłem toster do przedłużacza, po czym podciągnąłem wtyczkę do gniazdka nad apteczką. Woda już zakrywała facetowi nogi.

– Jej imię.

– Pomogę ci.

– Myślałem, że muszę sam o siebie zadbać.

– Hej. – Zaczynał mnie irytować. – Jak mam na imię?

Odpowiedział i to go uspokoiło. Dałem mu szczoteczkę, żeby zacisnął na niej zęby. Potem zabrałem się za jego plecy, powstrzymując mdłości. Los chciał, że Joe zadygotał, wzdrygnął się i stracił przytomność, gdy tylko ostrze dotknęło brzegu płata skóry, którym wcześniej się zajmował. Słyszałem cichą muzykę dobiegającą z piwnicy. Z odtwarzacza raz za razem leciała ta sama piosenka Sinatry. Gdy skończyłem odcinać skórę, czułem, że hamburgery przygotowują się do drugiego przyjścia. Byłem pewien, że już nigdy nie będę słuchał Sinatry z przyjemnością. Jednak mimo że cały dygotałem, udało mi się nie zwymiotować.

Usiadłem, opierając się plecami o wannę, i zamknąłem oczy.

– Cholera, nikt o tym nie wspominał w Inwestowaniu w nieruchomości dla opornych.

Joe znów zaczął się poruszać.

Wstałem.

– Zostań tam, gdzie jesteś, Joe. Zamknij oczy. Joe? Joe?

Wyszeptał coś. Musiałem się pochylić, żeby go usłyszeć.

– Myślisz… myślisz, że ona się domyśli? Że to wszystko dla niej?

– Wydaje mi się, że nie pozostawiłeś żadnych wątpliwości.

Podałem mu toster. Włączyłem urządzenie guzikiem i z jakiegoś niewytłumaczalnego powodu ustawiłem pokrętło na „bajgle”. Podszedłem do gniazdka i wziąłem do ręki drugi koniec samobójczego przewodu. Joe uniósł toster nad głowę.

– Jestem gotowy, Jezu.

– Dobrze.

Nagle szeroko otworzył oczy.

– Zaczekaj!

– Co się stało?

– Chciałem, żeby znalazła mnie martwego w samochodzie. Z tym autem wiąże się wiele naszych dobrych wspomnień.

– Wszyscy musimy odciąć się od przeszłości, Joe. Tak uczą telewizyjni psychologowie.

– Lubię oglądać ich programy.

– Są wartościowe.

– Zaczekaj! – Opuścił toster o kilka centymetrów.

– Co znowu?

– Tam na górze… Z kim będę spędzał czas? Z ludźmi… takimi jak ja?

Biedny Joe. Doskonale wiedziałem, co chce usłyszeć.

– Zajmuję się tylko życiem na ziemi, Joe. To mój ojciec… nasz Ojciec prowadzi interes na piętrze. Pozwól, że on zajmie się oddzieleniem pedałów od damskich bokserów. A teraz się przygotuj.

Wygiął plecy, szykując się na śmierć. Nagle rozległo się łomotanie do drzwi i ktoś wykrzyknął jego imię. Wymieniliśmy spojrzenia.

– Wcześniej zadzwoniłem do dwojga przyjaciół. Pomyślałem, że dziś wieczorem mogę zrobić coś głupiego.

Boże, chciał, żeby ktoś go powstrzymał.

To nie będę ja.

Podłączyłem kabel.

– Ja jestem twoim jedynym przyjacielem. W imię Ojca i Syna: zanurzaj.

Zamknął oczy.

– Amen – szepnął. – Nadchodzę!

Zanurzył toster, a wtedy poleciały z niego iskry i w całym domu zgasły światła.

– Jezu! – wrzasnął jakiś mężczyzna na zewnątrz.

Słyszałem, jak kopie w drzwi wejściowe. Oparłem się dłonią o ścianę i wyszedłem na korytarz.

– Światła, Trini, światła! O Jezu! – ponownie odezwał się głos.

– W porządku, właśnie tak się nazywam – wyszeptałem. – Nie wycieraj sobie moim imieniem gęby.

Czułem się tak, jakby przemówił do mnie Duch Święty, którego jeszcze nikt nie dopuścił do głosu. Oderwałem dłoń od ściany i wysunąłem ją przed siebie w ciemności, po czym znalazłem drogę na dół bez ani jednego potknięcia.

– Boczne drzwi są otwarte, Manny! – odezwał się kolejny głos.

Szybko zdmuchnąłem świeczkę na stoliku.

Usiadłem w ciemności. Czułem się jak w domu.

Prawą dłoń opierałem na sercu, które leżało obok mnie na sofie, a lewą trzymałem pistolet leżący na moich kolanach.

Mężczyzna i kobieta z hukiem przebrnęli przez kuchnię, a następnie wbiegli do salonu, wpadając na wszystko po drodze i przeklinając.

Siedziałem w całkowitym bezruchu. Kobieta płakała. A więc ktoś jednak troszczył się o Joego – niesamowite.

– Och, Manny!

– Słyszę lecącą wodę. Na górze! Zostań tutaj!

– Manny!

– Zostań!

Manny poszedł na piętro. Słyszałem, jak kobieta zbliża się do mnie. Nagle potknęła się o coś i wylądowała na składanym meblu, w odległości zaledwie metra. Pistolet, wycelowany w kierunku, z którego dobiegał jej oddech, stał się częścią mojej wyciągniętej ręki; palec i spust były tak samo sztywne i zimne. Jakaś odrębna część mojego umysłu pomyślała: nawet się nie dowiem, jakiego koloru miała oczy.

Przez chwilę siedziała nieruchomo, po czym wyszeptała:

– Coś tutaj jest. Dios mio.

Z góry dobiegł wrzask „O Boże!” i Trini zerwała się z miejsca, po czym popędziła w górę schodów, wykrzykując imię Manny’ego.

Nadal trzymając serce, schowałem pistolet, zarzuciłem torbę na ramię, odryglowałem drzwi wejściowe, po czym wymknąłem się z domu. W dwóch sąsiednich domach zapaliły się światła – tylko raz w życiu możemy liczyć na całkowitą ciemność – więc szybko odszedłem chodnikiem.

W furgonetce zdjąłem lateksowe rękawiczki.

– Jezus musi zapalić – powiedziałem z westchnieniem. Poszedłem do kubańskich delikatesów i kupiłem nam obu po paczce fajek.

• • •

W poniedziałek wybrałem się do biura Denny’ego w Brooklynie. W dzielnicy Red Hook widać było oznaki powolnego wzrostu standardu życia. Kiedyś nazywano ją „heroinową stolicą Ameryki”, ale teraz nawet był sklep IKEA. Życie większości mieszkańców toczyło się gdzieś pośrodku: mogli sobie pozwolić na ładną czerwoną sofę z serii Ektorp, ale zanim wrócili do domu, ktoś mógł ich na niej zgwałcić.

Denny stał na platformie załadunkowej i wrzeszczał na grupę robotników, Pakistańczyków, których imion nawet nie znał. Zesztywniał, kiedy mnie zobaczył; przywołał na usta najbardziej zakłamany uśmiech i uniósł jeden palec, pokazując, że zaraz do mnie przyjdzie. Potem zwrócił się znowu do swoich robotników, sprawdzając, czy trzej mężczyźni poprawnie mocują rusztowanie na dachu jednej z furgonetek. Popatrzył na węzeł i pokręcił głową.

– Spadnie wam na międzystanowej i utnie komuś głowę. Posłuchaj, Charlie…

– Nie mam na imię Charlie, proszę pana – odparł mężczyzna.

– Pracujesz dla mnie, prawda? Więc jesteś Charlie Jeden, on się nazywa Charlie Dwa, a on Charlie Trzy. Rozumiesz?

Podszedł do mnie i uścisnął mi dłoń.

– Zgoliłeś brodę.

– Doznałem olśnienia.

– Jakiego?

– Że strasznie swędzi.

Rozejrzał się po magazynie.

– Powinienem znaleźć nowe miejsce. To już się sypie. Muszę sprawdzić komin. Ktoś narzeka, że lada chwila zawali się na ulicę. Chodźmy.

Weszliśmy po schodach na dach. Denny warknął na dwóch Portorykańczyków, którzy zawzięcie pracowali przy kominie. Podszedłem do krawędzi i popatrzyłem na krajobraz Manhattanu, na wszystkie wieżowce, nie licząc dwóch, których wciąż brakowało. Było wietrznie i odstawiwszy torbę, mocno ścisnąłem ją stopami.

Denny również zbliżył się do krawędzi.

– Pamiętasz tamtą sprawę, o której ci wspominałem? Sama się rozwiązała.

– Naprawdę?

– Tak. Dziewczyna już jest bezpieczna. Okazało się, że facet tak naprawdę zagrażał tylko sobie. I to jak zagrażał. Żebyś znał szczegóły.

– To w nich tkwi diabeł.

– Wszystko dobrze się skończyło i obyło się bez interwencji z zewnątrz.

– Wiesz, Denny, niektórzy ludzie potrzebują pomocy. W życiu. W umieraniu.

Zmarszczył czoło.

– Co chcesz przez to powiedzieć?

– Nie jestem religijny, ale niewykluczone, że kiedy ludzie modlą się o pomoc, ta czasem pojawia się pod ich drzwiami. Nawet w Queens.

– Zbankrutowałbym, gdybym płacił za niewykonaną pracę, Brian.

– Sądzę, że ze względu na naszą długoletnią przyjaźń mógłbyś być tak uprzejmy i uwierzyć w boską interwencję.

– Ale tutaj nie chodzi o przyjaźń. Ani uprzejmość. To była umowa dotycząca… – obejrzał się na swoich pracowników uwijających się przy kominie, ale oni i tak ledwie znali angielski; za pomocą zgiętych palców pokazał cudzysłów – …renowacji fasady. Zresztą nie ma żadnego dowodu na to, że wykonałeś zlecone zadanie. Naprawdę chcesz, żebym uwierzył, że on… – Denny ściszył głos – …nie zabił się sam?

– Och, jak najbardziej popełnił samobójstwo. Tego mu nie odbierajmy.

Denny zerknął na zegarek, po czym zaproponował, żebyśmy później zjedli razem lunch.

– Chętnie wynagrodzę ci czas, który spędziłeś na… szacunkach.

– Muszę złapać samolot. Wiesz, ludzie prawdziwie wierzący nie potrzebują dowodów. Ale może to dobry sposób na pozbycie się wątpliwości.

Prawie mnie nie słuchał.

– No cóż, muszę już iść, jestem umówiony z Sucrete. Jest roztrzęsiona. Oczywiście chciała, żeby on zniknął z jej życia, ale nie jest pozbawiona… Co masz w torbie?

– Dziś są walentynki, Denny.

– Wiem o tym.

– Joe chciał jej podarować ostatni prezent. Nie krępuj się, otwórz, potem mogę to ponownie zapakować.

Denny odwrócił się do swoich robotników.

– Spadajcie! Przygotujcie drugą furgonetkę do wyjazdu!

Zniknęli za drzwiami prowadzącymi na schody.

Podniosłem i otworzyłem torbę. Denny wyjął ze środka czerwone pudełko owinięte papierem przypominającym atłas. Przez chwilę trzymał je w dłoniach, po czym zdarł i upuścił papier. Przydepnąłem go, żeby nie uleciał z wiatrem. Zapaliłem papierosa, podczas gdy Denny ostrożnie podnosił wieczko. Zerknąłem mu przez ramię, wciąż nieco zadziwiony zawartością. Wewnątrz znajdował się nadmuchany czerwony balon w kształcie serca, a na nim kawałek skóry z imieniem kobiety, przytwierdzony trzema warstwami taśmy klejącej. Denny oddalił się ode mnie o krok.

– Denny.

Odwrócił się i popatrzył na mnie. Kopnąłem w jego stronę papier.

– Nie śmieć.

Podniósł go, po czym zgniótł w czerwoną, krwawą kulkę, podczas gdy cała krew odpłynęła mu z twarzy. Powoli podszedł do komina, oparł się o niego plecami i ześlizgnął na pokrytą asfaltem powierzchnię dachu. Prawą dłonią przytrzymywał otwarte pudełko na kolanach, a lewą sięgnął do lin podtrzymujących, które robotnicy przymocowali do komina. Zamknął oczy. Na ulicy w dole Sinatra śpiewał w czyimś samochodzie o Nowym Jorku. Zrobiło mi się ciepło.

Kucnąłem przed Dennym. Nie chciał na mnie patrzeć, wciąż miał zamknięte oczy; wydawało się, że robi się coraz mniejszy.

– A Sucrete… – szepnąłem. – Joe powiedział mi, że niedługo ma urodziny, prawda? Przepraszam, czy powiedziałem, że to ostatni prezent?

Wyjąłem zapalonego papierosa z ust i przyłożyłem jego czubek do balonu. Kiedy ten pękł, Denny zadrżał i gwałtownie otworzył oczy. Zobaczył tylko mnie i zrobiło mi się go szkoda. Kiedyś byliśmy przyjaciółmi, może to dlatego. A może wcielanie się w Chrystusa sprawiło, że stałem się miękki. Bardziej niż dotychczas.

Dlatego zrobiłem to dla mojego starego kumpla. Każdy zawsze spełnia zachcianki Denny’ego.

– Pamiętasz tamtą barmankę? Nosi obrączkę na szyi. Na łańcuszku. To tak dla twojej informacji.

S.J. Rozan

Chin Yong-Yun przyjmuje sprawę

Z: Damn Near Dead 2

Córka jest prywatnym detektywem.

Rozumiecie? To nawet brzmi absurdalnie. Śledzi ludzi. Pyta o nich komputer, jakby ten był świątynną wróżbitką. Wyciąga ich tajemnice na światło dzienne j ak brudne korzenie i przekazuj e je ludziom, którzy ją zatrudniają. Cóż w tym prywatnego? Poza tym ciągle ma do czynienia z kryminalistami oraz policją. Jedyne szczęście, że nie jest policjantką jak jej najlepsza przyjaciółka Kee Miao-Li. Zawsze gdy spotykam matkę Miao-Li, przekazujemy sobie wyrazy współczucia, jednak ja współczuję jej bardziej, ponieważ jej córka wybrała jeszcze gorszy zawód niż moja.

Chociaż z drugiej strony Miao-Li przynajmniej jest zaręczona z chłopcem z dobrej rodziny, która od trzech pokoleń mieszka w Chinatown.

Moja nie.

Oczywiście nie uważam, że małżeństwo rozwiązuje wszystkie problemy kobiety. Nie jestem głupia, niezależnie od tego, co na ten temat myśli córka. Małżeństwo, jeśli niewłaściwie się w nim postępuje, może się stać źródłem wielkiego smutku. Tak jest w przypadku Tan Li-Li, mojej rówieśniczki, która zawodowo gra w madżonga, chociaż stara się ukryć swoje problemy pod czarną farbą do włosów i karmazynową szminką. Nie nazwałabym Tan Li-Li „przyjaciółką”, chociaż należy do kobiet, z którymi regularnie się spotykam pod drzewami w parku albo przy rozkładanych stolikach w centrum dla seniorów. Nie jest łatwo przyjaźnić się z kobietą żywiącą się dużymi porcjami goryczy. Trudności czynią wielu ludzi bardziej serdecznymi, ale niektórzy są tacy jak Tan Li-Li i uważają, że mogą pozbyć się kłopotów, przekazując je innym. Ponury nastrój Tan Li-Li jest spowodowany małżeństwem, lecz nie jej własnym. Jest wdową i chętnie wam powie, że wdowi los jest smutny, gdyż wiąże się z ciągłą samotnością. Ja również jestem wdową i mimo że tęsknię za mężem, który odszedł wiele lat temu, nie czuję się samotna. Może dlatego, że mam blisko siebie pięcioro dzieci i pięcioro wnucząt. Córka, chociaż wykonuje tak haniebny zawód, jest osobą bardzo rodzinną: wciąż mieszka ze mną. Tan Li-Li ma tylko jednego syna oraz jednego wnuka i właśnie małżeństwo jedynaka spędza jej sen z powiek.

Moja córka, która żyje po amerykańsku, zna Tan Li-Li i wie, jaka ona potrafi być trudna. Często mnie pyta: „Dlaczego z nią grywasz, mamo? Dlaczego nie siadasz przy innym stoliku, kiedy ją widzisz?”. Gdyby rozumowała jak prawdziwa Chinka, nie zadawałaby takich pytań. Tan Li-Li została wprowadzona do naszej grupy graczy przez Feng Guo-Ha, z którą się wychowała w wiosce w Chinach. Nawet w biednej wiosce obowiązuje społeczny porządek. Najbiedniejsi bywają najgorsi: im mniejszy skarb na szczycie schodów, tym bardziej zaciekła bitwa na stopniach. Tanowie byli kupiecką rodziną, Fengowie zaś pracowali na polu. Feng Guo-Ha, drobna, nieśmiała kobieta, twierdzi, że Tan Li-Li była zgorzkniała już jako dziecko, a Tan Li-Li do dzisiaj traktuje Feng Guo-Ha z wyższością. Tym, co drażni Tan Li-Li, jest kontrast pomiędzy ich synami. Syn Feng Guo-Ha, podobnie jak jego matka, jest przyjazny i chętny do pomocy. Dobrze traktuje matkę, mieszka w pobliżu, zabiera ją na zakupy i do lekarza. Ona często zajmuje się wnuczką, kiedy syn i jego żona są w pracy. Tymczasem syn Tan Li-Li od czterech lat („Cóż za pechowa liczba!”, wzdycha jego matka) mieszka po drugiej stronie świata, w Pekinie, gdzie wychowuje jej wnuka.

Feng Guo-Ha nie lubi, kiedy Tan Li-Li ją krytykuje i wydaje jej rozkazy, jednak lojalność wobec przyjaciół z dzieciństwa zawsze jest pożądana, niezależnie od ich zachowania, pozostaje więc lojalna. Lojalność wobec przyjaciół z dorosłego życia również stanowi szlachetną cechę. Feng Guo-Ha i ja przez wiele lat wspólnie pracowałyśmy jako szwaczki w fabryce ubrań, gdy nasze dzieci były małe. Jest moją przyjaciółką, i nie zostawię jej na pastwę kpiącego śmiechu Tan Li-Li.

Jednak z pewnością rozumiecie, jak byłam zaskoczona, gdy głos, który rzadko słyszę poza stołem do madżonga, odezwał się w słuchawce czerwonego telefonu w mojej kuchni.

– Chin Yong-Yun – powiedziała z przekonaniem Tan Li-Li, jakbym zapomniała własne imię i była wdzięczna za przypomnienie. – Mam nadzieję, że dobrze się miewasz. Szukam twojej córki.

Wzięłam się w garść i odpowiedziałam spokojnym głosem:

– Dosyć dobrze, dziękuję, Tan Li-Li. – Grzeczność nakazywała zapytać o jej zdrowie przed przejściem do sedna rozmowy, ale ona uwolniła mnie od tego obowiązku. – Przykro mi, lecz córki nie ma w domu.

– W biurze także jej nie ma. Jak mogę się z nią skontaktować?

– Jeśli zostawiłaś wiadomość, a jestem pewna, że tak, to niewątpliwie zadzwoni do ciebie, gdy tylko będzie mogła. – Chyba że sama najpierw z nią porozmawiam, pomyślałam. Może wtedy uda mi się ją zniechęcić do nurkowania w chmurę goryczy, która otacza Tan Li-Li.

– Wtedy będzie za późno. Mamy pilną sprawę.

– Macie?

– Chodzi o syna. Jak wiesz, przyjechał z wizytą.

Trudno było nie wiedzieć. Jakby nie wystarczyło, że Tan Li-Li paraduje z trzyletnim wnuczkiem w parku – ściskając rączkę dziecka tak mocno, że bałam się, iż ją zniekształci – już na kilka tygodni przed przybyciem Tan Xiao-Du i jego synka z Pekinu nie mówiła o niczym innym. Spodziewałam się, że ta wizyta poprawi jej humor, zwłaszcza że synowa pozostała w Chinach, lecz się myliłam. Zapewne byłam głupia. Oczekiwałam od niej radości i dumy z osiągnięć syna: zdobycia ważnego stanowiska w amerykańskiej firmie, działającej na chińskim rynku, małżeństwa z serdeczną i piękną mieszkanką Pekinu, narodzin ich syna. Jednak za każdym razem Tan Li-Li reagowała tylko mrokiem. Oto co mówiła o powrocie syna do ojczyzny: „Jak mógł mnie tutaj zostawić, żebym zestarzała się w samotności?”. O jego małżeństwie: „Teraz już nigdy nie wróci!”. O jego dziecku: „Mój jedyny wnuk wychowuje się tak daleko ode mnie!”. Tan Xiao-Du zaproponował matce, że będzie ją zabierał do Pekinu, kiedy tylko będzie miała na to ochotę, a nawet może ją tam utrzymywać przez cały pobyt. Jednak przy stole do madżonga słyszałyśmy tylko narzekania i oskarżenia.

– Przykro mi, Tan Li-Li – odpowiedziałam. – Nie mogę…

– No widzisz? – przerwała mi z przekąsem Tan Li-Li. Chciałam spytać „Co widzę?”, ale okazało się, że nie mówiła do mnie. – Mówiłam ci, Xiao-Du, że nie ma sensu dzwonić do Chin Yong-Yun.

Nie chciałam, żeby córka angażowała się w niekończące się problemy Tan Li-Li, lecz nie mogłam zaakceptować takiej obrazy. Jednakże zanim zdążyłam odpowiedzieć, w słuchawce odezwał się męski głos.

– Chin Yong-Yun, mam nadzieję, że ty i twoja rodzina dobrze się miewacie. Mówi Tan Xiao-Du.

– TanXiao-Du, ja i moja rodzina mamy się dobrze, dziękuję. Mam nadzieję, że tak samo twoja rodzina.

Syn uczył matkę grzeczności, a do tego świetnie mówił po kantońsku. Jestem pewna, że Tan Li-Li nie była dumna z jego umiejętności, chociaż powinna. Wiele dzieci urodzonych w Ameryce słabo zna kantoński. Naturalnie moje dzieci biegle się nim posługują. Są uzdolnione językowo. Jestem przekonana, że moja decyzja, by nie uczyć się angielskiego, co zmusiło je do mówienia po kantońsku w domu, odegrała niewielką rolę.

– Przykro mi, ale mojej córki nie ma w domu – odpowiedziałam. – Jest ogromne zapotrzebowanie na jej usługi.

– Oczywiście. To bardzo ważna sprawa. Czy istnieje jakiś sposób, żeby się z nią skontaktować? – Nie chciałam podawać numeru komórki mojej córki Tanom, ale słyszałam zdenerwowanie w głosie Xiao-Du, zwłaszcza gdy oznajmił: – Chodzi o mojego synka. Został porwany.

Na chwilę zaniemówiłam, słysząc tę wiadomość. Rozpacz w głosie Xiao-Du i powaga sytuacji zmieniły moje nastawienie. Jednak nie zmieniły nastroju jego matki.

– Nieważne – parsknęła w tle. – Mówiłam ci, że jest tylko jedno wyjście. Dasz im to, o co proszą, i wszystko będzie dobrze. Rób, co ci mówię!

– Nie! – zaprotestował zdesperowany Xiao-Du. – Matko, nie mogę!

– Głupi chłopcze! Nie będziesz…

– Musi być…

– Jesteś…

– Przyjdź ze mną porozmawiać – odezwałam się głośno.

– Słucham? Przepraszam, Chin Yong-Yun, nie dosłyszałem – rzekł, jednocześnie uciszając matkę.

– Podczas śledztw często pracuję z córką. – Nie jestem z natury skłonna do takiej otwartości, ale okoliczności tego wymagały. – Wysłucham cię i wszystko jej przekażę, kiedy tylko znajdzie czas. – Córka uważa, że jej nie słucham, gdy opowiada o pracy. Czy gdyby tak było, wiedziałabym, jak należy postępować w takich przypadkach?

– Chin Yong-Yun… nie sądzę…

– Musisz się pośpieszyć, jeśli twoje dziecko jest w niebezpieczeństwie. – Odłożyłam słuchawkę. Odkryłam, że to często pomaga ludziom podjąć decyzję.

• • •

Nie minęło dziesięć minut, gdy matka i syn stanęli przed moimi drzwiami. Naturalnie wcześniej postawiłam czajnik na kuchence i rozstawiłam filiżanki do herbaty. Nie wykluczałam, że otrzymam drobny podarunek, na przykład migdałowe ciastka albo ciasto z pastą z fasoli, które zazwyczaj przynosi się gospodarzowi podczas wizyty, ale Tanowie przyszli z pustymi rękami. Biorąc pod uwagę, że syn może być zdenerwowany, a matka zawsze była niegrzeczna, powstrzymałam się od uwag i postawiłam na stole talerz z makaronem. Gdy herbata się zaparzyła, usiadłam w fotelu, poprosiłam gości, żeby zajęli miejsca, po czym zachęciłam ich do opowiedzenia, co zaszło.

– Obwiniam siebie – zaczęła Tan Li-Li, ale syn szybko jej przerwał.

– Nie, matko. To nie jest twoja wina. Powinniśmy się skupić na działaniu, zamiast szukać winnych.

– Jednak…

– Proszę – odezwałam się, żeby zakończyć ten spór. – Nie angażujemy się w prywatne życie klientów.

– Wy? – Tan Li-Li uniosła wyskubane brwi.

– Córka i ja. Xiao-Du, po prostu opowiedz mi, co się stało.

Poprosiłam syna o zrelacjonowanie wydarzeń, lecz nie żywiłam złudzeń. Nalałam herbatę – najpierw matce, potem synowi, na końcu sobie – i przekonałam się, że miałam rację.

– Jak już mówiłam, to moja wina. – Tan Li-Li pokręciła głową z obrzydzeniem, a przynajmniej z niedowierzaniem. W ten sposób odrzucała prośbę syna, żeby się nie obwiniała, a także moją uwagę o nieangażowaniu się w jej osobiste życie. – Byłam w parku z małym Bin-Binem, podczas gdy Xiao-Du zajmował się sprawami firmy. Jego stanowisko wymaga od niego pełnej dyspozycyjności. Musi instruować podwładnych nawet wtedy, gdy jest z rodziną za oceanem. – Posłała synowi spojrzenie pełne matczynego cierpienia i pretensji.

– W parku – powtórzyłam stanowczo. – Z Bin-Binem.

Kiedy to było?

Popatrzyła na mnie spod przymrużonych powiek.

– Czterdzieści minut temu. – Na chwilę umilkła, po czym podjęła opowieść. – Bin-Bin bawił się z innymi chłopcami, a ja odwróciłam się na chwilę, żeby kupić dla niego prażone orzeszki. To trwało ułamek sekundy! Kiedy podniosłam wzrok, już go nie było.

Otarła oczy chusteczką.

– Dlaczego uważasz, że został porwany? – spytałam. – Czy nie wydaje się bardziej prawdopodobne, że gdzieś odszedł? Może znalazła go inna babcia. To małe dziecko, które od urodzenia mieszkało w Pekinie. Nie mówi po kantońsku ani po angielsku, prawda? Może znajduje się na jakimś posterunku, gdzie nawet nie może powiedzieć policjantom, jak się nazywa.

To był bardzo mądry pomysł i spodziewałam się, że z błyskiem w oku natychmiast zadzwonią na piąty posterunek. Jednak matka sprawiała wrażenie sfrustrowanej, a syn zasmuconego.

– Ktoś do mnie zadzwonił z żądaniem okupu – wyjaśnił.

Zamrugałam.

– Aha.

Milczał.

– Nie spyta mnie pani, czego ten ktoś zażądał?

– Tak, oczywiście – odrzekłam ze zniecierpliwieniem.

– Czekam, aż mi to powiesz – dodałam. –Najlepiej pozwolić ludziom, żeby opowiadali swoje historie we własny sposób, bez ponaglania. – Córka tak mówiła, chociaż pewnie sądzi, że jej nie słuchałam tylko dlatego, iż nie przerywam siekania warzyw, podczas gdy ona do mnie mówi.

– Porywacze zastrzegli, żeby nie iść na policję. Oświadczyli, że jeśli zrobię to, o co proszą, zwrócą mi syna całego i zdrowego.

– Czego chcą?

Głęboko odetchnął.

– Moja firma tworzy oprogramowanie komputerowe przeznaczone na zagraniczne rynki. Od wyjazdu do Chin pracuję nad dużym projektem, który ma za zadanie zwiększyć możliwości rozpoznawania i odczytywania pisma przez skanery… – Z jakiegoś powodu umilkł, kiedy popatrzył na moją twarz. – Przepraszam – rzekł z szacunkiem. – Szczegóły techniczne nie są istotne. Najważniejsze jest to, że nie jesteśmy jedyną firmą, która pracuje w tej branży. Ostateczny produkt znacznie zwiększy prędkość komputerów, dlatego będzie wart miliony dla spółki, która go wprowadzi. My jesteśmy najbliżej celu.

– Dzięki przywództwu Xiao-Du – dodała matka.

Syn tylko na nią popatrzył.

– Takie było ich żądanie – wyjaśnił. – Mam im przekazać nasz kod, żeby odzyskać syna.

– A ja mu mówię, żeby to zrobił! – Matka poczerwieniała ze złości, jakby upór jej syna był czymś rozmyślnym i nierozsądnym.

– Wasz kod? – spytałam. – Czyli wasze rozwiązanie problemu?

– Tak. Nie mogę tego zrobić! Zdradziłbym nasz zespół! Wszystkich, którzy dla mnie pracują, ufają mi… a także pracodawcę, zaufanie, jakim mnie obdarzył…

– Dałeś im wszystko, o co mogli prosić! – odparła matka. – Odszedłeś z rodzinnego domu, żeby zamieszkać na drugim końcu świata! Pracujesz całymi dniami, jesteś wyczerpany, nie masz dla nikogo czasu! Teraz chcesz im oddać także swojego syna?

– Oczywiście, że nie, nigdy! Musi istnieć inny sposób. Dlatego chciałem przyjść do Lydii… do Ling Wan-Ju. – Popatrzył na mnie rozpaczliwie. – Może nam pani pomóc? Czy pani córka może nam pomóc?

– Niewykluczone – odrzekłam. –Najpierw oboje musicie odpowiedzieć na kilka pytań.

– Odpowiemy na każde pytanie! – zapewnił syn, a matka tylko pociągnęła nosem i upiła łyczek herbaty.

– Xiao-Du. Po pierwsze, czy podali ci termin, w jakim masz spełnić ich żądanie?

– Tak, muszę to zrobić dzisiaj do siedemnastej.

– Czyli za ponad dwie godziny. Dobrze, mamy trochę czasu. – Matka zmarszczyła czoło, lecz nie zwracałam na nią uwagi. – Kto do ciebie zadzwonił? – spytałam syna.

– Nie wiem. Z pewnością reprezentował jednego z naszych konkurentów, ale jest ich wielu.

– To był mężczyzna?

– Tak, chociaż starał się zniekształcić głos.

– Naprawdę? W jaki sposób?

– Mówił bardzo nisko i chrapliwie.

– Rozumiem. A teraz powiedz, co się stanie, jeśli spełnisz ich żądania?

– Mały Bin-Bin do nas wróci! – Matka nie mogła się powstrzymać.

– Chodziło mi o coś innego – odrzekłam neutralnym i profesjonalnym tonem. – Jakie będą skutki dla ciebie, Xiao-Du? Jak postąpi twój pracodawca? Dlaczego nie posłuchasz porywaczy i nie wyjaśnisz przełożonym swojej dramatycznej sytuacji?

Syn przełknął ślinę. Dolałam mu herbaty, na wypadek gdyby zaschło mu w gardle.

– Zdradzę firmę oraz zespół – odparł. – Trzy lata pracy pójdą na marne. Co gorsza, jej wyniki trafią w ręce konkurencji. Nawet jeśli pracodawca okaże zrozumienie, będzie musiał mnie zwolnić, żeby zachować twarz.

– Nie zwolnią cię! – wybuchła matka. – Mniejsza o ich twarz. Sam zrezygnujesz bez żadnych wyjaśnień. Z twoim talentem bez trudu znajdziesz inną pracę, a twoja firma będzie kontynuowała pracę, o niczym nie wiedząc. Kiedy konkurencja wprowadzi na rynek swój produkt, firma zrozumie, że przegrała wyścig, i uzna, że miała pecha. To wszystko.

– Nawet gdybym potrafił okłamać ludzi, którzy byli dla mnie dobrzy, to gdy konkurencyjny system pojawi się na rynku, moja firma go przeanalizuje i odkryje prawdę.

– I co z tego? Nie wyjdą poza podejrzenia. A ty będziesz pełnił ważną funkcję w innej firmie i nikt nie powie o tobie złego słowa.

– Nie w Chinach. Tam będę skończony. Nawet jeśli pojawią się tylko podejrzenia, nikt mi nie zaufa i mnie nie zatrudni.

– Wyjedziesz z Chin! Czy to zbyt wielkie poświęcenie dla twojego synka?

Xiao-Du bezradnie oklapł na krześle.

– Dziękuj ę – powiedziałam. – Tan Li-Li, teraz chciałabym zadać kilka pytań tobie.

– To idiotyczne.

– Proszę, matko – rzekł syn błagalnie.

Matka przewróciła oczami, ale zwróciła się w moją stronę, z zaciśniętymi ustami czekając na przesłuchanie.

– Powiedziałaś, że spuściłaś małego Bin-Bina na chwilę z oczu, gdy kupowałaś orzeszki.

– Na ułamek sekundy!

– Trudno mi w to uwierzyć, Tan Li-Li, że w ogóle się od niego oddaliłaś. Widziałam was razem w parku. Jesteś niezwykle gorliwą opiekunką. – Tan Li-Li uśmiechnęła się kpiąco. – Nie sądzę, żeby torebka orzeszków mogła sprawić, że zaniedbałaś swoje obowiązki wobec syna i wnuka – ciągnęłam. – Z pewnością musiało się wydarzyć coś jeszcze.

Uniosła narysowane brwi.

– Co masz na myśli?

– Chodzi mi o odwrócenie uwagi. – Niech tylko córka powie, że jej nie słucham! – Jakiś hałas albo ruch, które mogły zostać świadomie wywołane, żeby cię rozproszyć. Pamiętasz coś takiego?

Po chwili jej oczy rozbłysły.

– Tak! Chin Yong-Yun, masz rację! Trzech młodych łobuzów głośno się kłóciło niedaleko stoiska z orzeszkami. Popychali się, pokrzykiwali, prawie rzucili się na siebie z pięściami. Przyciągnęli uwagę wszystkich. Potem uciekli. – Szeroko się uśmiechnęła. – Czy to pomocna informacja?

– Nawet bardzo. Dziękuję. Może jeszcze trochę herbaty? Jeśli nie, to od razu zajmę się waszą sprawą.

Oboje popatrzyli na mnie bez zrozumienia. Syn zorientował się pierwszy.

– Chodźmy, matko. – Wstał.

– Dokąd idziemy?

– Musimy pozwolić Chin Yong-Yun pracować.

– Chin Yong-Yun? – spytała matka z niedowierzaniem. – Co ty sugerujesz?

– Wynajęliście nas – wyjaśniłam. – Czyż nie?

– Tak! – odrzekł syn. – Zapłacę każde honorarium.

– Oczywiście – odparłam. – A teraz przepraszam.

– Przecież… – wydukała matka. – Chcieliśmy… on chciał… Ling Wan-Ju…

– Jak już wspominałam, córki nie ma, a poza tym często pracujemy wspólnie.

– Ale… termin…

– Tak. – Zwróciłam się do syna: – Jeśli do wyznaczonego czasu nie odzyskam małego Bin-Bina, musisz dać porywaczom to, czego żądają. Niezależnie od konsekwencji. Rozumiesz?

Pokiwał głową z ponurą miną.

– Jednak nie sądzę, żebyś miał powody do niepokoju – dodałam z grzeczności, chociaż córka twierdzi, że nie obiecuje klientom, iż rozwiąże ich sprawę, tylko że zrobi, co w jej mocy. – A teraz lepiej idźcie do domu i czekajcie przy telefonie, na wypadek gdyby porywacze ponownie się odezwali.

Tym razem syn popatrzył na mnie ze zdziwieniem, a matka posłała mi lodowaty uśmiech.

– Zadzwonili do niego na komórkę. Ma ją w kieszeni.

– Ach, tak. Oczywiście, na komórkę – odrzekłam. – Naturalnie, ale mimo wszystko.

Byłam oszołomiona, że ta kobieta swoją obcesowością zmusza mnie do wyproszenia gości. Czas szybko mijał i musiałam rozpocząć śledztwo. Przeszłam przez salon i otworzyłam przed nimi drzwi. Zerknęli na siebie nawzajem – syn z nową nadzieją, a matka ze zniecierpliwieniem i naganą – po czym wyszli bez słowa.

• • •

Kiedy poszli, zmieniłam kapcie na tenisówki. Liczyłam na to, że śledztwo nie będzie wymagało ode mnie dużo chodzenia, ponieważ zapalenie stawów w palcach u nóg ostatnio boleśnie dawało mi się we znaki. Poza tym, że nie rozumiałam, czym jest „kod” – uznałam ten szczegół za nieistotny – sytuacja wydawała się jasna.

Zeszłam po trzech kondygnacjach schodów, otworzyłam drzwi na ulicę i ostrożnie wyjrzałam. Na chodniku nie zauważyłam nikogo nieoczekiwanego, więc wyszłam. Pośpiesznie idąc przez park, kilkakrotnie oglądałam się przez ramię. Nie wiem, kto mógłby mnie śledzić, nie licząc samej Tan Li-Li. Taki niefortunny obrót spraw wcale by mnie nie zdziwił – wyraźnie we mnie nie wierzyła – jednak nigdzie jej nie zobaczyłam.

W parku porozmawiałam z kilkoma kobietami pilnującymi dzieci i wnuków. Wokół było mniej ludzi niż godzinę wcześniej, gdy Tan Li-Li zgubiła małego Bin-Bina. Wielu malców zabrano do domu na popołudniową drzemkę. Niektóre kobiety, z którymi rozmawiałam, przyszły dopiero przed chwilą, ale znalazłam też takie, które przebywały w parku od godziny albo dłużej. Jednak żadna z nich nie potrafiła mi nic powiedzieć o Tan Li-Li, małym Bin-Binie ani głośnej sprzeczce trzech młodych łobuzów.

Próbowałam zdecydować, co zrobić dalej, gdy zadzwonił mój telefon komórkowy. Rzadko go używam, ale przyjęłam go w prezencie za namową dzieci. Twierdziły, że będą spokojniejsze, jeśli w razie potrzeby będę mogła się z nimi skontaktować. Która matka świadomie narazi swoje dzieci na niepokój?

Rozpięłam zatrzask i suwak torby, po czym wyjęłam telefon i nacisnęłam zielony guzik.

– Mówi Chin Yong-Yun – powiedziałam niezbyt głośno, ponieważ to bardzo mały aparat.

– Tak, mamo, wiem. – To była córka, zapracowana pani detektyw, która nie ma czasu na grzeczności. – Zatelefonował do mnie niejaki Tan Xiao-Du, który twierdzi, że jest synem twojej przyjaciółki i ma pilną sprawę. Potem zadzwoniła jego matka i powiedziała, że to nieistotne. Co się dzieje? Wszystko w porządku?

– U mnie? Oczywiście, że tak. Dlaczego coś miałoby być źle?

– Nie wiem. Odniosłam wrażenie, że coś się stało.

– Nie martw się. Zajęłam się ich problemem.

– Ich problemem? Nie swoim?

– Oczywiście. Przepraszam, Ling Wan-Ju, ale jestem teraz bardzo zajęta. Później wszystko wyjaśnię. Chyba że nie wrócisz do domu na kolację?

– Wrócę, mamo. Na pewno mnie nie potrzebujesz? Albo Tanowie?

– Oni nie, ja tak.

– Ty tak?

– Owszem. W drodze powrotnej kup kapustę.

To bardzo ważne, aby pod wpływem presji umieć robić dwie rzeczy jednocześnie. Dlatego podczas rozmowy z córką w moim umyśle nabrała kształtów decyzja. Powiedziałam wszystko, co chciałam, po czym wcisnęłam czerwony guzik i schowałam telefon do torebki, którą zasunęłam. Zaraz tego pożałowałam, ponieważ gdy tylko zamknęłam torebkę, komórka ponownie zadzwoniła. Gotowa powiedzieć córce, że naprawdę nie mam czasu na czcze pogaduszki, odpięłam zatrzaski i suwak, po czym wyjęłam aparat z kieszonki. Wcisnęłam zielony guzik.

– Mówi Chin Yong-Yun.

Ze zdziwieniem zamiast córki usłyszałam niski i chrapliwy męski głos.

– Trzymaj się z daleka, jeśli wiesz, co dla ciebie dobre.

– Kto mówi?

– Nie musisz wiedzieć! Jeśli Tan Xiao-Du chce odzyskać syna, lepiej zostaw nas w spokoju! W przeciwnym razie komuś może się stać krzywda.

Ponownie spytałam, kto mówi, ale wtedy połączenie przerwano. Wielokrotnie zdarzało się tak ze względu na niewydolność spółki telefonicznej, ale sądzę, że tym razem powody były inne.

Schowałam telefon do torebki. Głos brzmiał groźnie, ale detektyw nie może pozwolić, żeby ktoś go zastraszył. Córka wielokrotnie o tym wspominała.

Feng Guo-Ha, przyjaciółka Tan Li-Li, mieszka niedaleko parku. Chciałam jej zadać kilka pytań, więc bez zwłoki udałam się do jej mieszkania.

– Yong-Yun! – Mimo że Guo-Ha szybko się uśmiechnęła, sprawiała wrażenie zaskoczonej moim widokiem. Wcale mnie to nie zdziwiło. Nie należę do ludzi, którzy bez zapowiedzi pojawiają się na czyimś progu; to nieuprzejme. Jednak dochodzenie wymagało kilku odstępstw, więc robiłam to, co konieczne.

– Dzień dobry, Guo-Ha – powiedziałam. – Przepraszam, że przychodzę bez zaproszenia, ale muszę ci zadać kilka pytań.

– Naturalnie, cieszę się, że cię widzę, Yong-Yun, ale może wpadniesz później? Moja wnuczka Mei właśnie zasnęła. – Guo-Ha wskazała głową korytarz prowadzący do sypialni.

– Och, Mei jest dzisiaj z tobą? Ależ z ciebie szczęśliwa kobieta, Guo-Ha.

– Owszem, dziękuję. Mei ma problemy z zasypianiem, więc kiedy już się położy, bardzo uważam, aby jej nie przeszkadzać. Najcichszy dźwięk… ojej, chyba właśnie zaczęła płakać. Przykro mi, Yong-Yun, ale muszę…

– Niczego nie słyszę. – Przekrzywiłam głowę, uważnie nasłuchując, a jednocześnie postawiłam stopę na progu, na wypadek gdyby drzwi przypadkowo się zamknęły. – Och! A jednak. Pozwól, że pomogę, Guo-Ha. Bardzo dobrze radzę sobie z dziećmi.

– Ależ nie, Yong-Yun, nie kłopocz się…

Jednak weszłam do mieszkania. Wrodzona grzeczność sprawiła, że Guo-Ha usunęła mi się z drogi, zanim uświadomiła sobie, co robi. Nie zwracając uwagi na jej protesty, udałam się prosto do ostatniej sypialni, gdzie kiedyś mieszkał jej syn. Za drzwiami usłyszałam głos dziecka. Potrafiłam uspokajać marudzących malców, ale jeszcze zanim otworzyłam drzwi, wiedziałam, że Guo-Ha się pomyliła. Jej wnuczka nie płakała. Śmiała się.

– Witaj, Mei – powiedziałam, wchodząc do pokoju. Potem przywitałam się z jej ojcem, który siedział na podłodze z ilustrowaną książeczką na kolanach. – Witaj, Lao. Cieszę się, że już nie masz chrypy. – Na koniec odezwałam się do dziecka, które siedziało po jego drugiej stronie. – Witaj, Bin-Bin.

• • •

Bin-Bin był wyspany i wkrótce go zabrałam. Odwiedziny były tak krótkie, że można by je uznać za niegrzeczne, ale bardzo się śpieszyłam. Najwyraźniej ani Lao, ani jego matka nie zaplanowali porwania; zostali wynajęci. Coś takiego często się zdarza w pracy detektywa. Córka z pewnością by się zgodziła, że nie ma sensu ścigać płotek. Powinnam się skupić na ich mocodawcy. Chociaż odzyskałam dziecko, żaden śledczy nie lubi pozostawiać nierozwiązanej sprawy. Jednak najpierw musiałam oddać Bin-Bina zmartwionemu ojcu.

Guo-Ha i jej syn byli zawstydzeni swoim postępkiem, ale powiedziałam im, że nie będziemy więcej rozmawiać na ten temat. Wzięłam małego Bin-Bina za rączkę i wyprowadziłam go z mieszkania. W parku zatrzymałam się, żeby kupić trochę prażonych orzeszków, lecz nie traciliśmy niepotrzebnie czasu. Rozważałam zatelefonowanie do klienta na komórkę, ale mieszkanie Tan Li-Li, gdzie czekał Xiao-Du, znajdowało się niedaleko i chociaż rozumiem wartość tych urządzeń dla ludzi tak zapracowanych jak moje dzieci, wciąż uważam, że nie nadają się do wyrażania uczuć. Poza tym irytuje mnie naciskanie tych malutkich guzików.

Spotkanie ojca z synem było bardzo satysfakcjonujące. Bin-Bin, który nie wiedział, że zaginął, zapiszczał radośnie jak każdego dnia, po czym rzucił się tacie w ramiona. Jestem pewna, że nie zrozumiał przyczyny łez radości, licznych pocałunków i uścisków, a także podanej mu, pomimo zbliżającej się kolacji, dużej porcji lodów o smaku mango.

W obliczu tego zamieszania oraz pytań i podziękowań, które powtarzał Xiao-Du, Tan Li-Li patrzyła na mnie szeroko otwartymi oczami z pomalowanymi rzęsami. Wreszcie udało mi się powiedzieć ojcu dziecka, że nie mogę wyjawić, kim byli winowajcy, lecz nie musi się ich obawiać, wkrótce zaś otrzyma rachunek za wykonaną usługę i, pokrywając go, będzie mógł okazać wdzięczność. W końcu czy dziękuje kucharzowi za ugotowanie obiadu albo fryzjerowi za obcięcie włosów? W agencji LC Investigations prowadzenie dochodzeń to praca.

Xiao-Du i jego synek usiedli przy kuchennym stole, żeby razem wesoło popsuć sobie apetyt.

– Pójdę już – powiedziałam do Tan Li-Li. – Może odprowadzisz mnie do drzwi?

Nie powinnam pytać o coś tak oczywistego, lecz nie byłam pewna, czy Tan Li-Li okaże się na tyle grzeczna, by mi towarzyszyć. Pokiwała głową i poszła za mną. Wyszłam na korytarz, a ona, nie mając innego wyjścia, zrobiła to samo i zamknęła za sobą drzwi.

– Chin Yong-Yun – wydukała. – Jak ci się… gdzie…

– Tan Li-Li – odparłam surowo – najwyższy czas, byś zaakceptowała, że twój syn podjął decyzję dotyczącą tego, gdzie będzie mieszkał ze swoją rodziną.

– Nie rozumiem.

– Oczywiście, że rozumiesz. – Obawiam się, że byłam bardziej bezpośrednia, niż dopuszczał nasz stopień zażyłości, lecz to nie był czas na uprzejmości. – To był sprytny plan i masz szczęście, że Fengowie okazali się lojalnymi przyjaciółmi i dali się wciągnąć w twoją grę.

Pobladła.

– Powiedzieli ci?

– Nie, pozostali lojalni. Odkryłam prawdę dzięki pracy detektywistycznej. Na przykład, po co mężczyzna dzwoniący do Xiao-Du maskował głos? Zapewne dlatego, że twój syn go zna. To był śmiały ruch z twojej strony, żeby poprosić go o zatelefonowanie do mnie, ale rozumiem twoją desperację. Zresztą okazał się znakomitym aktorem. Gdybym nie była pewna, z kim mam do czynienia, mogłabym się wystraszyć. Poza tym nikt w parku nie zapamiętał ciebie ani Bin-Bina. Sprzedawca orzeszków, z którym przed chwilą rozmawiałam, nie przypomina sobie żadnej głośnej kłótni młodocianych łobuzów obok swojego stoiska. Wymyśliłaś ją, by odpowiedzieć na moje pytanie, prawda? Zastanawiałam się także, po co zadzwoniłaś do mojej córki z prośbą o zignorowanie telefonu Xiao-Du. Wreszcie zaskoczył mnie upór, z jakim nalegałaś, aby twój syn koniecznie zrezygnował z pracy, zamiast wyjaśnić sytuację przełożonym. Zrozumiałam, że kod nigdy nie miał trafić w ręce konkurencji, a rezygnacja Xiao-Du stanowiła rozwiązanie, ale zupełnie innego problemu.

Tan Li-Li wpatrywała się we mnie, otwierając i zamykając czerwone usta niczym ryba. Wyglądało to komicznie, ale śmiech byłby nieuprzejmy, a ja nie należę do osób, które czerpią przyjemność z bycia bezwzględnymi.

– Nie powiesz Xiao-Du? – Tan Li-Li po raz pierwszy wyglądała na autentycznie przerażoną. Gdyby podczas naszej poprzedniej rozmowy sprawiała wrażenie choć trochę wystraszonej, a nie jedynie rozzłoszczonej i zirytowanej, może nie od razu przejrzałabym jej grę.

– Obiecuję, że tego nie zrobię – odrzekłam. – A ty musisz mi obiecać, że już nie będziesz usiłowała wpływać na rodzinne decyzje syna.

Wypróbowałam na niej surowe spojrzenie. Pokiwała głową.

– Może wrócisz razem z nim do Pekinu i spędzisz trochę czasu z jego rodziną – zasugerowałam. Przede wszystkim pomyślałam o tym, że taka decyzja może wzmocnić więź między matką a synem. Dopiero później przyszło mi do głowy, jaką radość taki obrót spraw może wzbudzić przy stole do madżonga.

Tan Li-Li ponownie pokiwała głową, lecz nic nie powiedziała.

Odchodząc, czułam na sobie jej baczne spojrzenie, ale detektyw wyczuwa, kiedy coś mu grozi, a ja nie musiałam się obawiać Tan Li-Li. Nie obejrzałam się. Najwyższy czas wracać do domu i przygotować kolację. Przyrzekłam, że nie wyjawię Xiao-Du prawdy o tym, co się stało, lecz nie obiecałam, że nikomu o tym nie opowiem. W końcu to była sprawa godna uwagi i byłam pewna, że zaciekawi moją córkę.

Mickey Spillane i Max Allan Collins

Martwy od dawna

Z: „Strand Magazine”

Kratch umarł.

Przepuścili przez niego czterdzieści tysięcy woltów w kamiennej posiadłości zwanej więzieniem stanowym Rahway w obecności ośmiorga świadków, którzy patrzyli, jak skazaniec napina pasy i się smaży dopóty, dopóki jego serce nie stanęło, a umysł nie przestał działać.

Podczas autopsji otwarto jego ciało i wyłożono wszystkie narządy na stół, gdzie poddano je dokładnym oględzinom, a następnie wsunięto z powrotem do odpowiednich otworów i zaszyto za pomocą dużych oszczędnych szwów.

Pewna stara ciotka, siostra jego matki, zgłosiła się po zwłoki i za swój ostatni grosz wyprawiła pogrzeb. Kratch pozostawił po sobie fortunę, lecz ta była niedostępna, a ciotunia była ubogą krewną matki – tata ożenił się kolejno z kilkoma aktorkami rewiowymi, mama Kratcha zaś jako jedyna dała mu dziedzica.

Być może ciotunia liczyła na spadek, a może powodowało nią poczucie przyzwoitości, którego nie odziedziczył jej siostrzeniec, w każdym razie staruszka trwała przy trumnie przez dwa dni i dwie noce, ruszając się z miejsca tylko po to, aby wymienić spalone świece. Sąsiadka od czasu do czasu przynosiła jej talerz z jedzeniem, popłakując skrycie, ponieważ nikt inny nie wziął udziału w czuwaniu.

Tuż przed przybyciem karawanu do pomieszczenia wszedł drobny mężczyzna z aparatem fotograficznym, uśmiechnął się do staruszki, złożył jej kondolencje i spytał, czy może zrobić zdjęcie niesławnemu zmarłemu.

Nie napotkał sprzeciwu.

W ciszy obszedł niedrogą drewnianą trumnę, zrobił cztery zdjęcia nikonem z trzydziestopięciomilimetrowym obiektywem, podziękował ciotuni, po czym wyszedł. Następnego dnia w prasie pojawiło się ostre, wyraźne zdjęcie znienawidzonego Granta Kratcha, na którym widać było nawet szwy w miejscu, z którego zsunięto skórę głowy po odcięciu czubka czaszki na stole autopsyjnym.

Nie było żadnych wątpliwości.

Kratch umarł.

Seryjny morderca, który wykorzystał seksualnie i przedwcześnie posłał do grobu co najmniej trzydzieści siedem młodych kobiet, zmienił się w kupkę kompostu.

Dorwanie tego drania to była prawdziwa przyjemność. Kiedy go znalazłem, chciałem go zabić, ale powstrzymała mnie możliwość wyciągnięcia z niego informacji, mogących przynieść chociaż niewielką ulgę rodzinom ofiar.

Wiedziałem, że ryzykuję – był bogatym dzieciakiem, który odziedziczył wystarczająco dużo pieniędzy, by wykupić się z każdych tarapatów – ale uznałem, że prasa chętnie pokaże koszmarne obrazy ciał pogrzebanych wokół jego posiadłości na Long Island, a rozgłos skutecznie powstrzyma korupcję.

Dlatego zaciągnąłem go na czwarty posterunek, oddałem w ręce policji, po czym wziąłem udział w rozprawie, podczas której skazano go na karę śmierci, przetrzymałem rozprawę apelacyjną, denerwując się, że jakiś miękki sędzia obniży wyrok do dożywocia, i wreszcie zobaczyłem, jak wije się i smaży na wielkim dębowym krześle.

O tak, Kratch z pewnością umarł.

Dlaczego więc w to słoneczne wiosenne popołudnie wsiadł do taksówki przed wschodnim terminalem lotniska LaGuardia?

Psiakrew. Odniosłem wrażenie, że znalazłem się wewnątrz czyjejś narkotycznej wizji – to stało się tak szybko, bez ostrzeżenia – odwróciłem głowę i go zobaczyłem, dziesięć metrów ode mnie, potężnego mężczyznę w garniturze od Brooks Brothers, z przystojną, wyrazistą twarzą, której zepsucie było widoczne tylko w oczach. Nienawiść ścisnęła mi żołądek i poczułem gorycz wymiotów. Położyłem dłoń na rękojeści czterdziestkipiątki i niemal wyszarpnąłem ją spod marynarki, ale w ostatniej chwili się powstrzymałem i znieruchomiałem.

Ta sama czujność pozwoliła mi się ukryć przed jego wzrokiem, podczas gdy umysł dokładnie analizował sytuację. Nie próbował się chować. Niczego nie robił, po prostu stał i czekał na taksówkę. Gdy przyjechała, powiedział kierowcy, żeby zawiózł go do hotelu Commodore, a głos, którym się odezwał, z pewnością należał do Kratcha.

Tyle że Kratch od dawna nie żył.

Zatrzymałem następną taksówkę i kazałem się zawieźć do hotelu Commodore, po czym wskazałem kierowcy własną trasę. Wystarczyło, że zerknął na moją twarz, a od razu wiedział, że coś się kroi, i z entuzjazmem się zaangażował. Przed terminalem znalazłem się czterdzieści pięć sekund po Kratchu, ale w hotelowym holu byłem pięć minut przed nim.

W recepcji przedstawił się jako Grossman i dostał pokój na szóstym piętrze. Wyprzedziłem go w drodze do windy, wjechałem na szóste piętro i czekałem w ukryciu, aż wysiądzie z kabiny i się oddali. Kiedy wszedł do swojego pokoju, przeszedłem obok i zanotowałem numer – sześćset dwadzieścia.

Na dole poprosiłem o pokój na szóstym piętrze, a recepcjonista zameldował mnie pod numerem sześćset jeden. Udałem się do swojego pokoju i usiadłem, starając się uporządkować w głowie te szalone pięćdziesiąt minut.

• • •

Bywają rzeczy tak nieprawdopodobne, że rozmyślanie nad nimi jest stratą czasu. Wiedziałem tylko, że właśnie widziałem Kratcha, chociaż sukinsyn już od dawna był martwy. Zatem musiał to być sobowtór – może brat bliźniak albo inny bardzo podobny krewny.

Gówno prawda.

To był Kratch. Chyba że udało się stworzyć ludzkie klony. Rozejrzałem się po pokoju, za który zapłaciłem osiemdziesiąt dolarów, zastanawiając się, co mi strzeliło do głowy. Już dawno nie ruszyłem w pościg bez przygotowania i prawie zapędziłem się w kozi róg.

Miałem świetny plan – zadzwonić do jego apartamentu, wziąć go na muszkę, wejść, a potem zatańczyć mu na głowie – może pękłyby mu szwy z autopsji. Tyle że jeśli się pomyliłem, to byłem spalony. W recepcji musiałem pokazać kartę kredytową, a nawet średnio udany rysopis od razu pozwoliłby mnie zidentyfikować.

Nie licząc truposza, który chodził po świecie, nie była to dla mnie nowa sytuacja – zamierzałem rozejrzeć się po czyimś pokoju hotelowym. Po wielu latach pracy jako prywatny detektyw w Nowym Jorku miałem wiele możliwości, legalnych i nie tylko. Otworzyłem i podparłem drzwi, żeby widzieć, czy ktoś nie idzie korytarzem, po czym wykręciłem numer Pająka i usłyszałem w słuchawce jego lakoniczne „Ta?”.

– Mówi Mike Hammer, dzieciaku.

Nie widziałem go od nieco ponad roku, zasłużyłem więc na specjalne powitanie.

– Czego chcesz?

– Twojego szpeja, dzięki któremu hotelowe drzwi nie zamykają się do końca.

– Wchodzisz do mojej branży?

– Nie wymądrzaj się.

– Gdzie jesteś?

– W Commodore.

– Nie możesz sam czegoś wykombinować? Cholera, przecież masz drut w meblach, a w sedesie…

– Nie mam czasu. Po prostu to przynieś.

– Daj mi czas do wieczora, a załatwię ci klucz uniwersalny.

– Nie. Teraz.

– Mike… zlituj się. Tamtejsza ochrona mnie zna.

– Więc przyślij Billy’ego. Jestem w pokoju sześćset jeden.

– Jesteś jak wrzód na tyłku, Mike.

– Powiedz mi to, kiedy znów trafisz do paki.

– No dobrze. – Westchnął głośno, tak żebym go usłyszał. – Liczę na to, że teraz będziemy kwita.

– Nic z tego, ale to dobry początek.

Dwadzieścia minut później Billy Chappey, który wyglądał jak chłopak z bogatego domu, pojawił się w moich drzwiach i wręczył mi małą kopertę, po czym mrugnął porozumiewawczo i szybko się oddalił. Z pewnością nie wyglądał jak jeden z najlepszych kasiarzy w mieście.

Po trzech próbach na własnych drzwiach udało mi się opanować procedurę. Kiedy mały przedmiot wyposażony w sprężynę znalazł się na swoim miejscu, prawie nie było go widać. Wyszedłem na korytarz, zbliżyłem się do drzwi pokoju sześćset dwadzieścia, umieściłem szpejo tam, gdzie trzeba, po czym wróciłem do swojego pokoju.

Odebrał po dwóch dzwonkach.

– Słucham? – rzekł przyjemnym, dźwięcznym głosem. Nie sprawiał wrażenia zaniepokojonego. Był zaciekawiony.

– Pan Grossman? – odezwałem się bardziej nosowo niż zazwyczaj.

– Tak.

– Dzwonię z recepcji. Kiedy umieściliśmy pańską kartę kredytową w naszej maszynie, doszło do awarii i wydruk okazał się nieczytelny. To oczywiście nasz problem, ale czy byłby to dla pana duży kłopot, gdyby zszedł pan do holu i pozwolił nam powtórzyć procedurę?

– Ależ skąd, zaraz będę.

– Dziękuję. Kierownictwo w ramach podziękowania za fatygę chętnie dostarczy panu do pokoju darmowego drinka.

– To bardzo miło z państwa strony. Poproszę martini.

Bardzo wytrawne.

– Oczywiście, proszę pana.

Rzeczywiście się pośpieszył. Usłyszałem jego kroki obok swojego pokoju i poczekałem na odgłos otwieranych i zamykanych drzwi windy, po czym bezczelnie wszedłem do jego lokum. Nie miałem czasu na dokładne przeszukanie. Zależało mi tylko na jednej rzeczy i dopisało mi szczęście: używał szklanki stojącej w łazience i zostawił na niej mnóstwo odcisków palców. Zamieniłem ją na szklankę z mojego pokoju, uprzednio ją zmoczywszy, a następnie zdjąłem urządzenie z drzwi i zamknąłem je za sobą.

Kiedy wchodziłem do siebie, na korytarzu nadal było pusto. Ściągnąłem narzutę z łóżka, pogniotłem pościel, pięścią zrobiłem wgniecenie w poduszce, po czym zawiesiłem na klamce tabliczkę „Proszę nie przeszkadzać”.

W holu facet przedstawiający się jako Grossman właśnie odchodził od recepcji w towarzystwie dwóch poważnych ochroniarzy. Obaj mieli beznamiętny wyraz twarzy, gdyż wielokrotnie spotykali się z podobnymi oszustwami. Z oblicza Grossmana dało się wyczytać jedynie przekonanie, że ktoś zrobił mu kawał.

• • •

Mój kolega Pat Chambers był kapitanem w wydziale zabójstw i nie interesowały go ślepe tropy.

– To nie są odciski Granta Kratcha – rzucił przez telefon po tym, jak zgodził się wyświadczyć mi przysługę. – Jezu, Mike, ten facet jest martwy jak cholera!

– Żałuję, że sam o to nie zadbałem. Wtedy mógłbym mieć pewność.

– Odciski należą do Arnolda Vesla, drobnego przestępcy, który nie wszedł w konflikt z prawem od połowy lat pięćdziesiątych.

– Czym się zajmował ten drobny przestępca?

– Dwa razy zatrzymano go za włamania, potem wpadł jako kierowca Cootiego Bannera w Trenton. Spędził trochę czasu za kratkami, po czym zniknął z powierzchni ziemi.

– Kiedy dokładnie zniknął? Wtedy, gdy władza usmażyła Kratcha?

– Chyba tak. Co z tego?

– Prześlij mi zdjęcie Vesla i wszystkie materiały, jakie macie na jego temat.

– O tak, jasne! Istniejemy po to, żeby spełniać zachcianki, panie Hammer!

– Płacę podatki – odparłem, po czym się rozłączyłem.

Velda podsłuchiwała z progu, a kiedy skończyłem rozmowę, ta rosła piękna brunetka weszła do mojego sanktuarium, kołysząc biodrami, przystawiła do biurka krzesło przeznaczone dla klientów i usiadła, krzyżując cudowne nogi. Potrafiła zmienić prostą białą bluzkę i czarną spódnicę w obrazę moralności.

– Chcesz, żebym zaczęła sprawdzać tego Arnolda Vesla?

Pokręciłem głową.

– Zaczekamy, co nam podeśle Pat. A co z ciotką?

Większość ludzi myśli, że Velda to moja sekretarka. Poniekąd mają rację, ale jest ona także drugim licencjonowanym prywatnym detektywem w agencji oraz moją partnerką. W kilku znaczeniach tego słowa.

– Od dawna nie żyje – odpowiedziała. – Sąsiedzi byli oburzeni, okazało się, że Kratch nie zostawił staruszce ani centa.

Bezskutecznie próbowałem zapalić lucky strike’a zapalniczką stojącą na biurku. Velda wstała, ożywiła ją jednym ruchem kciuka i przypaliła mi papierosa.

– Jesteś pewien, że nie zobaczyłeś ducha?

– Kiedy zabiję tego faceta… naprawdę go zabiję… wtedy może zobaczę jego ducha.

Posadziła swój uroczy tyłeczek na krawędzi biurka, skrzyżowała ręce na imponujących piersiach, a jej dorodne, zmysłowe usta wygięły się w koci uśmiech.

– To wystarczy, żebyś skazał kogoś na śmierć, Mike? Podobieństwo do nieżyjącego zabójcy?

Usmiechnąłem się do niej przez unoszący się dym.

– To był Kratch, mała. Nie ma w tym nic nadnaturalnego.

Wcześniej opowiedziałem jej o wszystkim, co wydarzyło się w hotelu. Nie był to przybytek, w którym podobizny Jerzego Waszyngtona mogły pomóc w zdobyciu informacji, ale Abraham Lincoln wciąż miał wzięcie.

– Śledzisz agenta ubezpieczeniowego z Lincoln w Nebrasce – powiedziała z rozbawionym wyrazem twarzy, ale w jej oczach dostrzegłem niepokój – który przyjechał do wielkiego miasta na konferencję.

– On nie jest zwykłym sprzedawcą polis. Ma własną agencję. Zostanie tutaj do niedzieli włącznie. Jeszcze nie wymeldowałem się ze swojego pokoju na szóstym piętrze, więc mam bazę operacyjną.

– Zatem nie musisz się śpieszyć z jego zabiciem.

– Zamknij się.

– A w jaki sposób pozwoli nam to pokryć koszty?

– Są rzeczy, które mężczyzna musi zrobić tylko po to, żeby być z siebie zadowolony.

• • •

Materiały dotyczące Arnolda Vesla, które przesłał Pat, wyglądały na ślepy trop. Podczas wojny młody Veslo został wydalony z wojska po tym, jak się upił i pobił oficera. Zgodnie z tym, co Pat przekazał mi przez telefon, w błyskotliwej powojennej karierze tej szumowiny znalazło się miejsce na wszystko, od włamań po napady, a akta wskazywały na jego powiązania z bandą włamywaczy Cootiego Bannera, której członkowie obecnie albo nie żyli, albo siedzieli za kratkami.

Gdzie teraz przebywał Veslo?

Jeśli wierzyć odciskom palców, to był agentem ubezpieczeniowym, przedstawiał się jako Grossman i mieszkał w hotelu Commodore. Jednak według władz Nowego Jorku i New Jersey dwanaście lat temu został wypuszczony z Rahway i od tamtej pory pozostawał w ukryciu.

Tym razem byłem w recepcji naszego biura, która stanowi królestwo Veldy, i przysiadłem na krawędzi jej biurka. Ten widok nie mógł się równać z Veldą siedzącą na krawędzi mojego biurka, lecz nie można mieć wszystkiego. Przeglądałem akta Vesla.

– Nie widzę żadnego powiązania – powiedziałem. – Ale mam przeczucie…

– To rzadko zwiastuje coś dobrego…

– Skup się. – Pokazałem jej zdjęcia z policyjnej kartoteki. – Pamiętasz, jak wyglądał Kratch, prawda? Powiedziałabyś, że ten facet jest do niego podobny?

Zmrużyła oczy i przyjrzała się zdjęciom wykonanym z frontu i z profilu, które trzymałem jej przed nosem.

– Nieszczególnie.

– Nie zwracaj uwagi na duży nos i krzaczaste brwi. Przyjrzyj się kształtowi czaszki.

– Cóż… rzeczywiście. Chyba są podobni. Czyli co, operacja plastyczna?

Wzruszyłem ramionami.

– Kratch spał na pieniądzach. To hollywoodzka bzdura, że za pomocą skalpela można zmienić się w każdego, ale jeśli od początku istnieje podobieństwo, a kości mają właściwy kształt…

– Być może – odrzekła, kiwając głową z niechęcią. – Ale co z tego wynika? Chyba nie sugerujesz, że Kratch zatrudnił Vesla, żeby ten poddał się operacji plastycznej, a potem… zajął jego miejsce?

– Kratch miał wystarczająco dużo forsy, żeby spełnić każdą zachciankę.

Jak na taką piękność Velda potrafiła wyjątkowo paskudnie się uśmiechać.

– Jasne. To ma sens. Masz tutaj milion dolarów, kolego, wystarczy, że za mnie umrzesz. A przy okazji zamieńmy się odciskami palców.

– Wystarczyło wymienić karty z odciskami w dwóch miejscach, na głównej komendzie oraz w więzieniu, żeby linie papilarne Kratcha i Vesla uległy pomieszaniu.

Zamyśliła się, marszcząc czoło.

– Gdyby przekupił kilku urzędników. To byłoby możliwe. I co teraz, Mike?

– Mała, chciałbym, żebyś coś dla mnie sprawdziła – odparłem, ześlizgując się z jej biurka. – Do tego będziesz potrzebować najpotężniejszej broni każdego detektywa.

– Czterdziestkipiątki? Wiesz, że mam tylko trzydziestkęósemkę.

– Niezupełnie. – Poklepałem telefon stojący na blacie.

– Oto twoja broń. Zrób użytek z palców. Mike musi podążyć za swoim nosem.

Powiedziałem jej, co ma zrobić, zabrałem kapelusz z szafy, po czym wyszedłem.

• • •

George w Błękitnej Wstążce przy Czterdziestej Czwartej Ulicy lubił zatrudniać byłych gliniarzy jako barmanów. To nie był niebezpieczny lokal, tylko elegancka niemiecka restauracja, ozdobiona podpisanymi zdjęciami sław wiszącymi nad barem, ale knajpa to knajpa, więc warto mieć obsługę, która potrafi o siebie zadbać.

Lou Berwicki pracował popołudniami. Miał sześćdziesiąt kilka lat, prawie metr dziewięćdziesiąt wzrostu, ciało składające się z samych mięśni, kanciastą głowę, krótkie siwe włosy i jasnoniebieskie oczy, którym nic nie mogło umknąć.

Kiedyś pracował jako strażnik w więzieniu stanowym Rahway. Lou skończył pracę o wpół do piątej, a ja jak zwykle czekałem na niego przy stoliku we wnęce za rogiem. Kupiłem dla nas obu piwo, a on przyniósł je jako ostatnie zamówienie tego dnia.

Przywitaliśmy się uściskiem dłoni. Miał mięsistą łapę, w której znikała bez śladu nawet moja potężna graba.

– Miło cię widzieć, Lou.

– Daj spokój, Mike… Widzę po twoim paskudnym uśmiechu, że przyszedłeś w interesach. Jak, u diabła, taki stary koń jak ja może pomóc takiemu młodzikowi?

Lubię facetów po sześćdziesiątce. Uważają, że faceci po trzydziestce są młodzi.

– Chciałbym, żebyś coś sobie przypomniał, Lou. Są mi potrzebne informacje dotyczące Rahway, a nie lubię jeździć do New Jersey.

– Jak każdy.

– Nie pracowałeś przy celach śmierci.

– Psiakrew, nie. Na głównym oddziale było dostatecznie przygnębiająco.

– Znałeś ludzi, którzy tam pracowali?

– Jasne, znałem każdego. To duże więzienie, ale z małą liczbą strażników. Wszyscy się znaliśmy. To się opłacało. O co chodzi?

Zapaliłem papierosa, zaciągnąłem się dymem, po czym go wydmuchnąłem.

– Mniej więcej dziesięć lat temu posadzili Granta Kratcha na gorącym krześle.

– Trudno o lepszego kandydata.

– Jak dobrze znałeś gości pracujących na jego bloku?

– Wystarczająco dobrze. O co ci chodzi, Mike?

– Były tam słabe ogniwa?

Wzruszył ramionami.

– Wiesz, jak to jest. W więzieniu marnie płacą, więc zawsze znajdzie się ktoś chętny do wyświadczania przysług.

– Nawet dużych?

– Nie nadążam…

– Trafiłem na zwariowaną sprawę, Lou. Chyba będziesz potrzebował kolejnego piwa, żeby nadążyć…

– Spróbuję.

– Powiedzmy, że jakiś facet odwiedza Kratcha, na przykład dzień przed zaplanowaną terapią elektrowstrząsami. Być może podaje się za jego prawnika, niewykluczone, że nosi brodę, okulary i perukę.

– Chyba jednak skuszę się na piwo… – Lou jednym łykiem opróżnił szklankę i przywołał kelnerkę. – Nie wiedziałem, że nadal czytasz komiksy, Mike.

– Wysłuchaj mnie do końca. Powiedzmy, że ten facet poddał się operacji plastycznej i wyglądał dokładnie jak Kratch.

– To by wymagało pomocy spawacza.

– A więc zamieniają się ubraniami, Kratch wychodzi, a sobowtór się smaży.

Lou pokręcił głową i roześmiał się ponuro.

– To bajki, Mike. Kto by zrobił coś takiego? Kto zająłby czyjeś miejsce na krześle elektrycznym?

– Może ktoś chory na raka albo inną nieuleczalną chorobę. Ktoś, kto ma rodzinę, o którą chce zadbać. Pamiętasz tamtego faceta w Miami, który załatwił Cermaka dla bandy Capone’a? Miał raka żołądka.

Berwicki wypił sporą część drugiego piwa. Może dlatego dawał się wciągnąć w tę rozmowę.

– No dobrze. Pytasz, czy coś takiego dałoby się zrobić z pomocą nieuczciwego strażnika?

– Właśnie o to mi chodzi. Czy przy celach śmierci pracował wtedy ktoś, kogo można by przekupić? Mówimy o wielkich pieniądzach, Lou. O irlandzkim totalizatorze.

Lou zamarł ze szklanką w połowie drogi do ust. Zawsze miał jasną karnację, ale teraz pobladł jeszcze bardziej.

– Cholera… Conrad.

– Kto?

– Jack Conrad. Przeszedł na wcześniejszą emeryturę koło pięćdziesiątki. Mówiło się, że odziedziczył spory majątek. Wyjechał na Florydę razem z żoną i dziećmi.

– Był skorumpowany?

– Wszyscy wiedzieli, że to on sprzedawał więźniom wódę i papierosy. Krążyły legendy, że wprowadzał do więzienia kobiety. Nie wiem, czy to prawda, ale mogę powiedzieć ci coś, co na pewno zmrozi ci krew w żyłach.

– Mów, człowieku.

Nachylił się w moją stronę.

– Ktoś zamordował Conrada mniej więcej rok po przeprowadzce. Zamordował go i całą jego rodzinę. Miał ładną nastoletnią córkę, którą przy okazji zgwałcono. Paskudna sprawa, stary.

Uśmiechnąłem się.

– Jezu, Mike… opowiadam ci historię rodem z horroru, a ty się szczerzysz. Co się z tobą dzieje?

– Może wiem coś, czego ty nie wiesz.

– Niby co?

– Ta historia może mieć szczęśliwe zakończenie.

• • •

Velda znów usiadła na krześle dla klientów, lecz tym razem nie skrzyżowała nóg – trzymała stopy na podłodze i złączone kolana. Wyglądała jak pruderyjna stara nauczycielka.

– Skąd wiedziałeś? – spytała.

– Mówiłem ci, że mam przeczucie.

Pobladła jak śmierć, gdy usłyszała to, czym podzielił się ze mną Lou.

– Arnold Veslo miał ładną żonę i małego synka – powiedziała. – Dwa tygodnie po egzekucji Kratcha panią Veslo znaleziono w domu, zgwałconą i zamordowaną. Chłopcu skręcono kark. Sprawcy nie schwytano. Jaki potwór mógł…

– Dobrze wiesz jaki.

Pochyliła się i postukała palcem w grubą teczkę leżącą na moim biurku.

– Tak jak prosiłeś, sprawdziłam materiały dotyczące Vesla… To głównie wycinki z prasy, ale jest ich mnóstwo. Na wierzchu położyłam najważniejszy.

Otworzyłem teczkę i zobaczyłem ich obu – Arnolda Vesla i Granta Kratcha. Veslo, ubrany w czapkę i uniform szofera, otwierał drzwi swojemu pracodawcy, Kratchowi, którego wezwano na przesłuchanie dwa tygodnie przed tym, jak zawlokłem go na czwarty posterunek razem z niezbędnymi dowodami.

– Miałeś rację – powiedziała, stukając knykciem w pożółkłą gazetę. – Veslo pracował dla Kratcha. Skąd wiedziałeś? Jesteś jasnowidzem?

– Nie. Nawet nie jestem szczególnie bystry, ale dzisiaj widziałem prawdziwego mordercę, więc wiem, że musiał istnieć jakiś sposób.

Wzruszyła ramionami.

– Wzywamy Pata, tak? Wszystko mu opowiesz i rozpocznie się dochodzenie. Jeśli Grossman to naprawdę Kratch, to znaczy, że przed swoją „śmiercią” Kratch musiał znaleźć sposób na przekazanie majątku do jakiegoś banku, aby jego nowe wcielenie miało do niego dostęp. Taką procedurę można namierzyć. Dorwiesz go, Mike.

– Veldo, wiemy na pewno, że Kratch w ciągu pięciu lat zgwałcił i zamordował trzydzieści siedem kobiet, głównie prostytutek i uciekinierek z domu. Pamiętasz twarze naszych klientów? Rodziców ostatniej dziewczyny?

Pokiwała głową.

– To pewne, że zabił również rodzinę tamtego strażnika więziennego, a także bliskich Vesla, a po drodze zabawił się jeszcze kilkoma gwałtami. Naprawdę uważasz, że to wszystko, czego się dopuścił?

– Co masz na myśli, Mike?

– Mogę się założyć, że przez ostatnie dziesięć lat „Grossman” nie ograniczał się do sprzedawania ubezpieczeń. Zastanów się nad tym przez chwilę, a na pewno dojdziesz do wniosku, że w całej środkowej części kraju roi się od nieoznakowanych grobów, w których spoczywają zaginione kobiety.

– Boże – szepnęła Velda, blada jak ściana. – Ile ich jeszcze zabił?

– Tego nie wie nikt poza tym chorym draniem, ale jednego możemy być pewni, mała.

– Czego?

– Nie zabije nikogo więcej.

• • •

Po powrocie do hotelu nadal zastanawiałem się, jak to rozegrać. Widziano mnie tam, a kilka osób wiedziało, że pytałem o Grossmana, więc nawet gdybym działał ostrożnie, zapewne nie uniknąłbym przesłuchania.

Oczywiście kapitan Pat Chambers już znał zarys sytuacji.

Przy otwartych drzwiach i krześle opartym o ścianę mogłem z ukrycia obserwować korytarz. Nawet nie byłem pewien, czy Kratch jest w swoim pokoju. Miałem ochotę tam pójść, użyć klucza uniwersalnego, który dostałem od Pająka, i zaryzykować konfrontację z tym draniem. Już wcześniej zdarzało mi się powoływać w sądzie na działanie w obronie własnej.

Właśnie na tym polegał problem. Byłem w tej materii recydywistą, więc jakiś sędzia mógł się do mnie przyczepić.

Rozmyślałem nad tym, gdy nagle goniec hotelowy przyprowadził śliczną drobną prostytutkę – z pewnością nią była – pod drzwi pokoju sześćset dwadzieścia. Miała kręcone blond włosy, połyskującą niebieską spódniczkę mini i wyglądała na mniej więcej szesnaście lat.

Kratch, ubrany w biały hotelowy szlafrok frotte, wyszedł na korytarz, wręczył gońcowi dwadzieścia dolarów, poklepał go po ramieniu i odprawił, a następnie poklepał prostytutkę po pupie i wprowadził ją do pokoju.

Znając seksualne skłonności Kratcha, nie miałem wyboru i musiałem interweniować. W kaburze pod sportową marynarką miałem czterdziestkępiątkę, a w dłoni ściskałem klucz uniwersalny. Było około dwudziestej drugiej i korytarze świeciły pustkami – zbyt późno na wyjście, a za wcześnie na powrót.

Stanąłem pod drzwiami i wytężyłem słuch. Słyszałem, jak rozmawiają. Kratch przemawiał do dziewczyny gładkim, uroczym barytonem. W jej głosie słychać było młodość oraz lekkie odurzenie narkotykami albo alkoholem, nie potrafiłem ocenić.

Nagle zapadła cisza, i to mnie zmartwiło.

Co się dzieje, do cholery, pomyślałem, po czym skorzystałem z klucza.

Miałem szczęście – byli w łazience. Przez uchylone drzwi słyszałem jego gładką gadkę i jej dziewczęcy chichot, romantyczną muzykę smyczkową emitowaną przez jakąś stację specjalizującą się w muzyce środka oraz bulgotanie jacuzzi.

Wyjąłem pistolet i tym razem dokładniej się rozejrzałem. Znajdowałem się w prawdziwie luksusowym apartamencie. Dostrzegłem barek, przy którym Kratch przygotował drinki. W głębi barku znalazłem buteleczkę z pigułkami, a kiedy powąchałem umazany szminką kieliszek, stwierdziłem, że drań podał jej środek nasenny.

To nie były wszystkie atrakcje, które dla niej zaplanował. Zajrzałem do trzech dużych walizek; w jednej z nich znalazłem ubrania, w drugiej zabawki. Wiecie, o czym mówię – kajdanki, pejcze, łańcuchy i inny sprzęt dla sadomasochistów. Trzecia, największa walizka była pusta.

Na razie.

Zorganizował jej cały wieczór. Zawsze znajdzie się ktoś, kto popsuje zabawę…

Kiedy wpadłem do łazienki z czterdziestkąpiątką w dłoni, niemal wyskoczył z bulgoczącej wody. Na krawędzi wanny stały kolejne drinki. Ruchem lufy nakazałem mu usiąść i się nie ruszać. Dziewczyna chyba mnie nie zauważyła. Siedziała rozparta w wannie, na wpół nieprzytomna, słodka naga dziewczynka z przymkniętymi oczami. Tipsy zdobiące jej zgrabne dłonie sterczały spod piany niczym kwiaty wydostające się spod ziemi.

Wycelowałem w niego, a on popatrzył na mnie ze zmarszczonym czołem, udając zaskoczenie. Pochyliłem się i wyciągnąłem dziewczynę z wanny za chudą rękę. Nie broniła się. Gdyby nie rozwinięte piersi, można by ją wziąć za dwunastoletnie dziecko. Jeśli przyszedłbym później, nie dożyłaby kolejnych urodzin. Udało jej się stanąć na miękkich nogach, a jej mokre stopy ślizgały się na kafelkach. Chwyciłem ją wolną ręką za podbródek.

– Jestem policjantem. Musisz stąd wyjść. Ocknij się! Ten drań cię odurzył.

Do jej oczu powróciło życie, a rozbudzony instynkt samozachowawczy pozwolił jej przejść chwiejnie do sąsiedniego pomieszczenia. Zostawiłem otwarte drzwi i wycelowałem w Kratcha.

Był dosyć przystojnym mężczyzną, a ślady po ospie tylko dodawały mu szorstkości. Miał siwe, mocno kręcone włosy, a owłosienie na jego klatce piersiowej również zaczynało się srebrzyć, kontrastując z opalonym ciałem.

Patrzył na mnie ze zmarszczonym czołem, jakbym był jakimś szalonym intruzem – nie musiał udawać strachu.

– Nazywam się Grossman. Jestem agentem ubezpieczeniowym z Nebraski. Weź pieniądze z mojego portfela… leży obok łóżka. Możesz zabrać wszystko. Tylko nie rób krzywdy dziewczynie.

To sprawiło, że się roześmiałem.

Zajrzała do łazienki. Była już w pełni ubrana. Nie potrzebowała dużo czasu przy takim skąpym stroju.

– Dziękuję panu – powiedziała.

– Nie widziałem cię – odrzekłem. – Ty też mnie nie widziałaś.

Z wdziękiem skinęła głową i wyszła.

– Nareszcie sami. Naprawdę zamierzasz dalej udawać, Kratch?

Uśmiechnął się.

– Prawie cię nie poznałem, Hammer. Już nie jesteś taki młody jak kiedyś.

– Nie, ale wciąż potrafię rozpoznać ludzkiego śmiecia.

– Będziesz w tym osamotniony. Jestem szanowanym obywatelem, i to od bardzo dawna.

– Nie sądzę. Myślę, że Grossman to tylko najnowsza fasada, za którą ukrywasz swoje chore żądze. Ile takich dziewcząt zgwałciłeś i zabiłeś przez ostatnie dziesięć lat, Kratch? Położę się do grobu, żałując, że wtedy cię nie załatwiłem.

– Nie nazywam się Kratch. – Strach się ulotnił. Jego miejsce zajęła pewność siebie; uznał, że gdybym chciał go zabić, już bym to zrobił. – Jestem Grossman, a ty nigdy nie udowodnisz, że jest inaczej. Możesz wykorzystać wszystkie swoje źródła i znajomości, Hammer, lecz i tak nie zdobędziesz dowodów.

– A od kiedy obchodzą mnie dowody?

Radio wpadło do wanny z cichym chlupnięciem, jak duża kostka mydła, a Kratch nie zaczął krzyczeć ani się rzucać, tylko zamarł z palcami wygiętymi jak szpony i przerażeniem wypisanym na twarzy, gdy śmiercionośne pudełko popłynęło w jego stronę. Przytrzymałem wtyczkę w gniazdku i pozwoliłem, żeby popłynął przez niego prąd, wytrzymując paskudny smród palonego mięsa, nie wiedząc, czy Kratch czuje to, co widziałem: pęcherze pojawiające się na jego skórze jak bąbelki w pianie, włosy stające w płomieniach niczym ognisty kapelusz, opuszki palców rozszczepiające się niczym nadmiernie wysmażone kiełbaski, wybałuszone oczy, które pękły jedno po drugim jak ściśnięte winogrona, pozostawiając ślepe czarne oczodoły płaczące szkarłatnymi łzami, gdy morderca gotował się w sosie z własnej krwi.

Odłączyłem radio, a groteskowy trup wsunął się pod bulgoczącą wodę.

– Teraz, kurwa, nie żyjesz – powiedziałem.

Notki o autorach

Brock Adams jest autorem zbioru opowiadań Gulf. Jego teksty ukazywały się m.in. na łamach „Sewanee Review”, „A capella Zoo” i „Eureka Literary Magazine”. Dorastał w Panama City na Florydzie i studiował na University of Florida oraz University of Central Florida. Mieszka ze swoją żoną Jill w Spartanburgu w Karolinie Południowej, gdzie oboje piszą oraz wykładają na University of South Carolina Upstate.

■ Zadziorna narodziła się w bardzo prosty sposób: chciałem napisać opowiadanie o tłumach. Jest coś fascynującego w anonimowości, którą daje otoczenie setek ludzi. Wiedziałem, kim są Gerald i Zadi, ale nie rozplanowałem fabuły poza tym, że bohaterowie wyczuwają nawzajem swoją samotność w tłumie. Od tego się zaczęło.

Zaskoczył mnie sukces Zadziornej. Kiedy napisałem to opowiadanie, nie wiedziałem, czy się sprawdzi. Inni uczestnicy moich warsztatów literackich je skrytykowali. Chcieli, żeby Zadi okradła Geralda. Aby Gerald i Zadi przespali się ze sobą. Chcieli wielu rzeczy, ale ja ich zignorowałem, wierząc, że opowiadanie ma sens w obecnej – prostej i smutnej – postaci. Dzięki niemu nauczyłem się najważniejszego, co wyniosłem z całej szkolnej edukacji: warto umieć słuchać, ale także wiedzieć, kiedy wszystkich zignorować.

Eric Barnes jest autorem Shimmer (2009), robiącej furorę na liście Indie Next, mrocznej i miejscami zabawnej powieści o człowieku, który zbudował swoją firmę na kłamstwie. Eric publikował swoje opowiadania w „Raritan”, „Washington Square Review”, „North Atlantic Review”, „Tampa Review” oraz wielu innych czasopismach. Pracował jako reporter, redaktor i wydawca w Connecticut, w Nowym Jorku, a obecnie działa w Memphis. Wiele lat temu jeździł wózkiem widłowym w Tacomie w stanie Waszyngton, a następnie w Kenai na Alasce, pracował na budowie w zatoce Puget oraz zamrażał ryby w magazynie na przedmieściach Anchorage. Skończył Columbia University, wydaje trzy gazety piszące o biznesie i polityce w Memphis oraz w Nashville.

■ Pierwszą wersję Coś ładnego, coś pięknego napisałem kilka lat temu jako część serii opowiadań o Tacomie, gdzie dorastałem, oraz czwórce mieszkających tam przyjaciół. To wszystko bardzo mroczne historie, a za każdym razem, gdy je czytam, coraz bardziej mi się podobają, ale jednocześnie jestem coraz bardziej zaniepokojony, że kiedyś udało mi się je napisać.

Lawrence Block zajmuje się pisaniem od tak dawna, że otrzymał nagrody za całokształt twórczości od stowarzyszeń Mystery Writers of America, Private Eye Writers of America, Short Mystery Fiction Society oraz brytyjskiego Crime Writers Association. W 2011 roku wydał dwie powieści: A Drop of the Hard Stuff oraz Getting Off.

■ Napisałem kilka opowiadań o młodej kobiecie, która uwodzi mężczyzn, zaprasza ich do domu, zabawia się z nimi w łóżku, po czym ich zabija. Nie mogłem zapomnieć o tej postaci, więc zacząłem się zastanawiać, dlaczego ona to robi, jak stała się tym, kim jest, oraz dokąd zmierza. Tak powstało Czyste konto.

Max Allan Collins jako pierwszy w historii zdobył szesnaście nominacji do Shamus Award przyznawanej przez Private Eye Writers of America i został nagrodzony za opowiadania True

Detective (1983) oraz Stolen Away (1993), pochodzące z serii o Nathanie Hellerze, do której należy także jego najnowszy tekst Bye Bye, Baby. Na podstawie jego komiksu Road to Perdition powstał nagrodzony Oscarem film Droga do zatracenia.

Zarówno Collins, jak i Mickey Spillane, który zmarł w 2006 roku, otrzymali od Private Eye Writers of America nagrodę za całokształt twórczości.

■ Kilka dni przed śmiercią Mickey Spillane powiedział do żony Jane: „Kiedy odejdę, odbędzie się tutaj prawdziwe poszukiwanie skarbów. Daj wszystko, co znajdziesz, Maksowi. On będzie wiedział, co robić”. Mickey był bohaterem moich nastoletnich lat oraz bezpośrednią inspiracją w karierze pisarza. Dlatego nie wyobrażam sobie większego wyróżnienia.

Jane, moja żona Barb i ja wspólnie przejrzeliśmy opasłe teczki, znajdujące się w trzech gabinetach, z których Mickey korzystał w swoim domu w Karolinie Południowej. Wśród odkrytych skarbów znajdowało się sześć niedokończonych powieści o Mike’u Hammerze – każda z nich o objętości co najmniej stu stron maszynopisu. Wszystkie już się ukazały. Były to: The Goliath Bone, The Big Bang oraz Kiss Her Goodbye. Odkryliśmy także krótsze teksty, które w mojej ocenie lepiej nadawały się na opowiadania.

Martwy od dawna był jednym z najciekawszych fragmentów, który wyraźnie został pomyślany jako materiał na opowiadanie, a nie powieść. Dla fana i badacza twórczości Spillane’a jest to szczególnie ekscytujące, ponieważ Mickey za życia opublikował tylko kilka opowiadań o Mike’u Hammerze.

David Corbett napisał cztery powieści: The Devil’s Redhead, Done for a Dime (wyróżniona przez „New York Times”), Blood of Paradise (nominowana do licznych nagród, wliczając Edgar Allan Poe Award) oraz Do They Know I’m Running?, która ukazała się w marcu 2010 roku („bogata i intensywna epicka opowieść”, jak napisano w recenzji na łamach „Publishers Weekly”). Opowiadania oraz wiersze Corbetta ukazują się w wielu czasopismach i antologiach, a jego tekst Pretty Little Paradise został wybrany do zbioru The Best American Mystery Stories 2009. Więcej informacji można znaleźć na stronie www.davidcorbett.com.

■ Kiedy Luis był w San Francisco i świętował wybranie The Hummingbird’s Daughter do projektu One City One Book, poznaliśmy się dzięki naszej wspólnej przyjaciółce, Kathi Kamen Goldmark. Potem odkryliśmy, że mamy jeszcze jednego wspólnego przyjaciela w osobie Johna Connolly’ego, i od razu się polubiliśmy. Pewnego razu Luis, który ma bardzo eklektyczny gust, zaproponował mi współpracę przy opowiadaniu. Zamierzał wykorzystać swoją bogatą wiedzę o pograniczu i meksykańskiej kulturze oraz moją instynktowną umiejętność tworzenia dynamicznych i efektownych fabuł. Pomysł mi się spodobał, lecz inne zobowiązania nie pozwoliły nam się nim zająć dopóty, dopóki Bobby Byrd, redaktor „Lone Star Noir”, nie zamówił u Luisa opowiadania, a wtedy Luis postanowił mnie wciągnąć do tego projektu. Wymyślił głównego bohatera, Chestera Richarda, osadził akcję w środowisku kreolskich muzyków zydeco w okolicach Port Arthur, a także dodał kilka innych impresji. Dorzuciłem coś od siebie, przerzuciliśmy się kilkoma pomysłami, po czym uzgodniliśmy zarys fabuły. Ja zacząłem, potem dołączył Luis, na koniec trochę dopracowałem tekst i go wysłaliśmy. Nasza współpraca przebiegła zaskakująco sprawnie, ponieważ Luis nie tylko jest niezwykle kreatywny, ale także otwarty na współpracę.

Brendan DuBois z New Hampshire jest wielokrotnie nagradzanym autorem dwunastu powieści i ponad stu opowiadań. Jego najnowsza powieść Deadly Cove ukazała się w lipcu 2011 roku. Opowiadania drukowano na łamach „Playboya”, „Ellery Queen’s Mystery Magazine, Alfred Hitchcock’s Mystery Magazine”, „Magazine of Fantasy & Science Fiction” oraz wielu innych czasopism i antologii, wliczając zbiór The Best American Mystery Stories of the Century, wydany w 2000 roku pod redakcją Tony’ego Hillermana i Ottona Penzlera. Opowiadania Brendana dwukrotnie uhonorowano Shamus Award, przyznawaną przez Private Eye Writers of America, a także trzykrotnie nominowano pisarza do Edgar Allan Poe Award, przyznawanej przez Mystery Writers of America. Więcej można się dowiedzieć na stronie www.BrendanDuBois.com.

■ Jako reporter wielokrotnie miałem okazję towarzyszyć policjantom podczas patroli i z przedniego siedzenia radiowozu obserwować, jak naprawdę wygląda „służba i ochrona”. Dowiedziałem się, że skuteczniejsze są patrole nocne, że przed wyjazdem zawsze warto zażyć tabletkę łagodzącą objawy choroby lokomocyjnej (policjanci bardzo ostro hamują i przyśpieszają), a gnając na syrenie do wezwania, można się odprężyć, gdyż wszystko i tak jest poza naszą kontrolą.

Zdarzają się spokojne wieczory, gdy najważniejszą decyzją jest wybór rodzaju babeczki w cukierni, ale czasami pędzi się sto sześćdziesiąt kilometrów na godzinę dwupasmową ulicą, śpiesząc na pomoc innemu funkcjonariuszowi.

Przy okazji odkrywamy, że podczas nocnych patroli, gdy większość mieszkańców dzielnicy śpi w domach, na ulicach pojawiają się zupełnie inni ludzie – samotnicy, pijacy oraz awanturnicy. Taka mieszanina często prowadzi do aresztowań i przestępstw. W Patrolu postanowiłem uczynić awanturnikami osoby wewnątrz radiowozu. Napisanie tego opowiadania sprawiło mi dużo frajdy i czuję się zaszczycony, że mogło się pojawić w antologii.

Loren D. Estleman wydał pierwszą powieść w 1976 roku. Od tamtej pory opublikował sześćdziesiąt pięć książek, wliczając powieści głównego nurtu i historyczne oraz serię o Amosie Walkerze, którą rozpoczął w 1980 roku. W 2002 roku jego macierzysta uczelnia, Eastern Michigan University, przyznała mu honorowy doktorat. Mieszka w Michigan razem z żoną, pisarką Deborah Morgan. Dwudziesta pierwsza powieść o Amosie Walkerze nosiła tytuł Infernal Angels, a w 2012 roku wydano dwudziestą drugą powieść z cyklu, zatytułowaną Burning Midnight.

■ Kiedy ludzie z Tyrus Books poprosili mnie o napisanie nowego opowiadania do zbioru Amos Walker: The Complete Story Collection, zacząłem od tytułu Czasem hiena. To nie było nic nowego, w większości wypadków pierwszy pojawia się tytuł, chociaż czasami potrzebuję wielu lat, żeby doczepić do niego opowieść. Tym razem dowcip, który wielokrotnie słyszałem w różnych wersjach, zainspirował mnie do rozważania, jak jedna informacja prasowa może zrodzić kolejną, i zacząłem pisać, nie wiedząc, dokąd dokładnie zmierzam. Oto prawdziwa zagadka dla detektywa: co sprawia, że żart jest śmieszny?

Beth Ann Fennelly jest autorką trzech tomów poetyckich (Open House, Tender Hooks i Unmentionables) oraz niebeletrystycznej książki Great with Child. Zdobyła Pushcart Prize oraz państwowe stypendium dla twórców. Tom Franklin wydał jeden zbiór opowiadań (Poachers) oraz trzy powieści (Hell at the Breech, Smonk i Crooked Letter, Crooked Letter). Zdobył Edgar Allan Poe Award oraz nagrodę Guggenheima. Fennelly i Franklin mieszkają w Oxfordzie w stanie Missisipi i wykładają na tamtejszym uniwersytecie. Wspólnie dali światu kilka opowiadań oraz kilkoro małych obywateli (dziewięcioletnią Anne Claire, pięcioletniego Thomasa oraz trzytygodniowego Nolana).

■ Zwiastunem Na co czekały jego dłonie była kiepska opowieść o zombie wędrujących przez apokaliptyczne pustkowie, którą Tom napisał kilka lat wcześniej i, na szczęście, odłożył do szuflady. Później poproszono Toma i Beth Ann o napisanie opowiadania do antologii bluesowych opowieści znad Missisipi. Tom nie miał natchnienia, zajrzał więc do szuflady z odrzuconymi pomysłami, lecz niewiele z tego wynikło, chociaż dostrzegł pewien potencjał w historii o zombie. Dał ją Beth Ann, żeby sprawdzić, czy uda jej się wskrzesić ten tekst. Beth pozbyła się zombie i zagłębiła się w historię wielkiej powodzi na rzece Missisipi w 1927 roku, dochodząc do wniosku, że prawdziwi ludzie czasami dopuszczają się dużo bardziej szalonych rzeczy niż żywe trupy. Tomowi i Beth tak spodobała się praca nad opowiadaniem, że obecnie piszą powieść na jego podstawie.

Ernest J. Finney pochodzi z Kalifornii i bacznie obserwuje codzienne życie w tym stanie, chociaż czasami przyprawia go ono o śmiech albo wściekłość. Kalifornia odgrywa istotną rolę w jego twórczości. Akcja czterech powieści rozgrywa się nad Zatoką San Francisco, w górach Sierra Nevada oraz dolinie San Joaquin. Opowiadania Ernesta często ukazują się w literackich dziennikach i antologiach, między innymi w O. Henry Prize Stories, gdzie tekst Peacocks zdobył pierwszą nagrodę. Dwa pierwsze zbiory opowiadań zostały nagrodzone California Book Award. Trzeci, Sequoia Gardens: California Stories, ukazał się w lutym 2011 roku. Finney mieszka i pisze na Pliocene Ridge w kalifornijskim hrabstwie Sierra.

■ Pomysł na Okazja czyni przestępcę pojawił się, kiedy siedzieliśmy w restauracji przy Clement Street w San Francisco i zajadając kurczaka a la generał Tso, rozmawialiśmy o początkującym obrońcy z urzędu, którego liczący na dożywocie przestępcy, skazani na karę śmierci, ochrzcili przedsiębiorcą pogrzebowym. Tamtego dnia powstała postać Delilah. Jako pierwowzór Renée posłużyła jedna z moich teściowych, która zawsze lubiła udzielać życiowych porad.

Ed Gorman wydał ponad dwadzieścia powieści kryminalnych oraz siedem zbiorów opowiadań. Otrzymał Shamus Award, dwukrotnie był nominowany do Edgar Allan Poe Award, zdobył Anthony Award i znalazł się na liście kandydatów do nagrody Silver Dagger. Na podstawie dwóch jego książek nakręcono filmy: niskobudżetową produkcję oraz film telewizyjny. „Kirkus Review” nazwał Eda „jednym z najbardziej oryginalnych autorów kryminałów”, a na łamach „San Francisco Examiner” napisano, że „Gorman dysponuje cudownym stylem, który pozwala mu pisać o ważnych sprawach w atrakcyjny sposób”. Obecnie Ed pracuje nad serią politycznych thrillerów o Devie Conradzie oraz książkami o przygodach młodego adwokata Sama McCaina, które opisują jego życie od końca lat pięćdziesiątych do lat siedemdziesiątych.

■ Solowe występy to efekt ostatnich dziewięciu lat spędzonych w salach do chemioterapii, gdzie wciąż walczę ze szpiczakiem mnogim, nieuleczalnym, ale dającym się zaleczyć nowotworem. W mojej sytuacji liczy się każdy dzień. Dotąd dopisuje mi szczęście.

Podczas kilku wizyt zauważyłem smutną pielęgniarkę. Wcześniej nigdy się mną nie zajmowała, ale pewnego dnia podłączała mi kroplówkę, a ja dostrzegłem siniak na jej policzku. Sprawiała żałosne wrażenie. Powiedziała mi, że poprzedniego wieczoru wyprowadziła się z domu razem z dwójką dzieci. Podejrzewałem, że bił ją mąż. W salach do chemioterapii poznaje się wiele ludzkich historii, które zazwyczaj nie mają wiele wspólnego z telenowelą (najczęściej spotyka się tam miłe i uśmiechnięte osoby), jednak od czasu do czasu komuś opada maska i wyziera spod niej strach przed rakiem, a także przed trudnościami, które powoduje choroba. Zdarza się, że diagnoza skutkuje rozwodem. Dlatego pewnego dnia wyjąłem notatnik i zacząłem pisać o dwóch bardzo różniących się od siebie pacjentach, którzy postanowili poświęcić pozostały im czas na pomaganie pielęgniarkom i innym chorym z sali do chemioterapii. Nadal wolę Jamesa Garnera.

James Grady napisał Sześć dni kondora, a także kilkanaście innych powieści oraz wiele opowiadań, które często pojawiają się w antologiach najlepszych tekstów. Jako dziennikarz pisał o politykach, przestępcach, szpiegach i terrorystach od czasu afery Watergate, pisał także dla telewizji i twórców filmów, otrzymał francuską Grand Prix de Roman Noir, włoską Raymond Chandler Award, japońską nagrodę literacką Baku-Misu, a także był nominowany do Edgar Allan Poe Award. Londyński „Daily Telegraph” uznał Grady’ego za „jednego z pięćdziesięciu autorów powieści kryminalnych, z których twórczością należy się zapoznać przed śmiercią”.

■ Miasto Przeznaczenia pozwoliło mi rzucić nieco światła na tajemnice terroryzmu i nieczyste metody, za pomocą których często się z nim walczy. Aby uzyskać jak najbardziej autentyczny efekt, współpracowałem zarówno z bohaterami, jak i z terrorystami, co stanowiło ciekawe dziennikarskie wyzwanie. Chciałem także pokazać czytelnikom sceny z życia takiej Ameryki, której być może nie widzą z okien pędzących samochodów, jednak przede wszystkim zależało mi na tym, żeby tchnąć życie w postaci – bohaterów, złoczyńców, ofiary – które, podobnie jak my wszyscy, szukają drogi we mgle polityki i osobistych marzeń.

Chris F. Holm urodził się w Syracuse, w stanie Nowy Jork. Zamiłowaniem do literatury kryminalnej zaraził go dziadek policjant. Chris napisał pierwsze opowiadanie w wieku sześciu lat, za co trafił na dywanik dyrektora. Jego późniejsze dzieła cieszyły się większym uznaniem i ukazywały się w takich czasopismach, jak „Ellery Queen’s Mystery Magazine”, „Alfred Hitchcock’s Mystery Magazine”, „Needle”, „Beat to a Pulp” czy „Thuglit”. Był finalistą Derringer Award i zdobył Spinetingler Award, a także napisał jedną albo dwie powieści, które zapewne wam pokaże, jeśli ładnie poprosicie.

■ Nie jestem pewien, skąd wziął się pomysł na Zabójcę, ale dokładnie pamiętam, kiedy się pojawił. To był późny niedzielny wieczór w kwietniu 2010 roku, a ja leżałem w łóżku i odpływałem w sen. Nagle w moim umyśle pojawiła się pewna scena. Miejski rynek w jakiejś nienazwanej bananowej republice. Kłębiący się tłum wiwatujący na cześć małostkowego despoty. A ponad nimi wszystkimi zabójca patrzący przez lunetę karabinu. Prawdę mówiąc, nie uznałem tego obrazu za szczególnie ciekawy, dopóki zabójca nie pociągnął za spust – kilogram trzysta nacisku, nie mniej i nie więcej – a ja nie zdawałem sobie sprawy, że to nie małostkowy despota był celem. Gdy to zrozumiałem, mogłem zapomnieć o śnie. Wyskoczyłem z łóżka i pobiegłem do komputera, żeby wszystko zapisać, zanim pomysł rozwieje się niczym senne marzenie. Polityczne zabójstwo to nieskomplikowana sprawa, kwestia pieniędzy albo gorliwości. Jednak motywy mojego zabójcy były znacznie bardziej subtelne, a ja wiedziałem, że chociaż nie chciałbym go spotkać, chętnie dowiedziałbym się, co nim powoduje.

Trzy tygodnie później opowiadanie było gotowe. Uznałem, że jest za długie dla większości wydawców, ale Steve Weddle, redaktor wtedy jeszcze niepublikowanego czasopisma „Needle”, zapewnił mnie, że on nie jest typowym wydawcą. Okazało się, że miał rację. Dobrze się składa, ponieważ Jake nie jest typowym zabójcą.

Harry Hunsicker jest byłym wiceprezesem stowarzyszenia Mystery Writers of America oraz autorem trzech powieści, thrillerów kryminalnych, o prywatnym detektywie z Dallas, który ma pecha nazywać się Lee Henry Oswald. W 2006 roku debiutancka powieść Harry’ego, Still River, została nominowana do Shamus Award przez stowarzyszenie Private Eye Writers of America, a w 2010 roku opowiadanie Iced nominowano do Thriller Award przyznawanej przez International Thriller Writers. Hunsicker mieszka w Dallas, a kiedy akurat nie pisze kolejnej książki, pracuje jako rzeczoznawca w branży nieruchomości oraz od czasu do czasu wygłasza wykłady na temat kreatywnego pisania.

■ Na pustkowiu zaczęło się od otwierającego zdania, w którym pojawia się człowiek tak niezdarny, że przyjaciele nazywają go Dennym Debilem. Potem wyobraziłem sobie niewielką grupę rabusiów, z których każdy jest na swój sposób skrzywiony i nieprzystosowany. Umieściłem ich w środkowym Teksasie, gdzie spędziłem mnóstwo czasu jako dziecko i młodzieniec. Z jakiegoś powodu relacja łącząca tych troje wieloletnich przyjaciół od razu utrwaliła się w moim umyśle, a opowieść samoistnie się rozwinęła.

Richard Lange napisał zbiór opowiadań Dead Boys oraz powieść This Wicked World. Jego opowiadania ukazywały się na łamach „Sun” i „Iowa Review”, w antologii The Best American Mystery Stories 2004, a także w ramach serii tekstów wydanych na czytnik Kindle przez „Atlantic Monthly”. W 2008 roku otrzymał literacką Rosenthal Family Foundation Award przyznawaną przez American Academy of Arts and Letters, był też finalistą konkursu o William Saroyan International Prize, w 2009 roku otrzymał zaś stypendium Guggenheima. Obecnie pracuje nad powieścią oraz kolejnym zbiorem opowiadań.

■ Dzieci giną od kul w Los Angeles. Takie są fakty. Oczywiście dzieje się tak wszędzie, ale mieszkam w Los Angeles i piszę o tym mieście. Myślałem właśnie o naszych zabitych dzieciach, kiedy pracowałem nad Dzieciobójcą. A zwłaszcza o jednym malcu, czteroletnim chłopczyku, który pewnego popołudnia szedł ulicą ze swoją siostrą, gdy lokalni gangsterzy otworzyli ogień z przejeżdżającego samochodu. Zabłąkana kula trafiła chłopca w pierś i go zabiła.

Ludzie różnie reagują na takie tragedie. Jestem pisarzem, więc o nich piszę. Wskrzesiłem nieżyjącą kobietę, żeby opowiedzieć tę historię. Blanca była postacią z nieudanej powieści, z której dawno zrezygnowałem. Przywróciłem ją do życia i pozwoliłem jej mówić, a opowieść stopniowo nabrała kształtu. Tak jak w wypadku wszystkich moich opowiadań, także tym razem nie byłem pewien, dokąd zmierzam, dopóki nie dotarłem do celu. Gdy skończyłem, żałowałem, że Blanca nie miała więcej szczęścia, ale mówi się trudno. Wolałbym także, żeby tamten chłopiec nie umarł. Czasami szczerze nienawidzę tego cholernego świata.

Joe R. Lansdale napisał ponad trzydzieści powieści, dwadzieścia zbiorów opowiadań oraz liczne eseje, artykuły i scenariusze. Redagował bądź współredagował ponad trzydzieści antologii. Na podstawie jego utworów powstały filmy, komiksy i sztuki teatralne. Opowiadanie Bubba Hotep posłużyło za materiał do kultowego filmu. Otrzymał liczne nagrody, między innymi Edgar Allan Poe Award, siedmiokrotnie Bram Stoker Award, British Fantasy Award, Grinzane Cavour Prize, Herodotus Award za fikcję historyczną, a także Inkpot Award za całokształt twórczości w dziedzinie komiksu, fantasy oraz science fiction. Jego książki dwukrotnie umieszczano na liście najbardziej polecanych pozycji na łamach „New York Timesa”. Joe od czterdziestu dziewięciu lat trenuje sztuki walki, stworzył system walki shen chuan, czterokrotnie został przyjęty do Martial Arts Hall of Fame i jest właścicielem szkoły sztuk walki w Nacogdoches, w Teksasie. Na Uniwersytecie Stanowym im. Stephena F. Austina ma etat wykładowcy. Obecnie jest współproducentem niskobudżetowego filmu Christmas with the Dead, opartego na jego opowiadaniu o tym samym tytule.

■ Urodziłem się w Gladewater, w Teksasie, i moim pierwszym wspomnieniem jest widok domu stojącego na wzgórzu ponad speluną, autostradą i kinem dla zmotoryzowanych. Razem z matką oglądaliśmy filmy z okien naszego lokum, a ona mówiła mi, jakie kwestie wypowiadają poszczególne postacie. Od tamtej pory fascynuje mnie opowiadanie historii i często pisywałem o takich kinach, spelunkach oraz ludziach, którzy je prowadzą. W dzieciństwie zacząłem się uczyć boksu i zapasów od ojca, który miał czterdzieści dwa lata, gdy przyszedłem na świat. Nie potrafił czytać ani pisać, ale, podobnie jak matka, która to potrafiła, świetnie opowiadał. Podczas Wielkiego Kryzysu jeździł pociągiem z jednego jarmarku na drugi i uczestniczył w walkach zapaśniczych lub bokserskich za pieniądze. Matka podsycała we mnie miłość do pisania, a ojciec do wszelkiego rodzaju sztuk walki. Nadal zajmuję się tymi dwiema dziedzinami. Zanim zostałem pisarzem, pracowałem przy wyrobie aluminiowych krzeseł, jako rolnik, pomocnik na polu, ochroniarz oraz woźny. Najbardziej w życiu lubię pisanie i sztuki walki. Możecie mnie śledzić na Twitterze, gdzie występuję jako joelansdale.

Charles McCarry, urodzony w 1930 roku w Pittsfield, w Massachusetts, zdobył międzynarodowe uznanie jako powieściopisarz dzięki światowym bestsellerom The Miernik Dossier (1973) oraz The Tears of Autumn (1975). Wydał także dziewięć innych powieści, które przetłumaczono na ponad trzydzieści języków, a także jest autorem, współautorem bądź redaktorem dziewięciu książek niebeletrystycznych. Oprócz tego napisał wiele opowiadań, wierszy oraz artykułów dla wiodących amerykańskich i zagranicznych czasopism. Jako młody człowiek pisał przemowy dla jednego z prezydentów, jednego z kandydatów na prezydenta oraz innych polityków. Na początku Zimnej Wojny spędził dziesięć lat za granicą jako głęboko zakonspirowany agent CIA. Później został redaktorem w „National Geographic”, gdzie odpowiadał za współpracowników, a w 1988 roku napisał oficjalną historię tego czasopisma z okazji stulecia jego istnienia. Razem z żoną Nancy, z którą ożenił się w 1953 roku, zimą mieszkają na południu Florydy, a latem na wzgórzach Berkshire w Massachusetts.

■ Na końcu sznurka jest opowiadaniem autobiograficznym w tym sensie, że dokładnie odzwierciedla atmosferę oraz niektóre fakty z mojego życia tajnego agenta w Afryce przed około pięćdziesięciu laty. Tak jak w wypadku większości fikcyjnych opowieści, część wydarzeń została zmyślona, a część jest oparta na żywych wspomnieniach. Znałem miejsca takie jak Ndala i przyjaźniłem się z ludźmi takimi jak Benjamin, główna postać opowiadania. Moje doświadczenia przypominały te opisane w tekście. Jednak prawdziwi Ndala i Benjamin nie istnieją. Przedstawione miejsca i postacie z założenia różnią się od pierwowzorów, gdyż nie chciałem zdradzać zbyt wielu tajemnic. Nawet dla pisarzy, którzy nie ślubowali dyskrecji, literatura jest sposobem na pokazanie tego, co powinno się wydarzyć, a nie tego, co rzeczywiście miało miejsce. A przynajmniej niedokładnie.

Dennis McFadden mieszka i pisze w starym domu zwanym Mountjoy, który stoi przy Bliss Road, w północnej części Nowego Jorku. W czerwcu 2010 roku ukazał się zbiór powiązanych opowiadań Dennisa, Hart’s Grove, a jego teksty pojawiły się w kilkudziesięciu czasopismach, wliczając „Missouri Review”, „New England Review”, „Massachusetts Review”, „Hayden’s Ferry Review”, „CutBank” czy „Carolina Review”.

■ Dla pisarza błogosławieństwo odrzucenia stanowi okazję do rozbudowania niedopracowanych pomysłów. Diamond Alley otrzymało właśnie taką szansę. To jedno z moich pierwszych opowiadań, które pierwotnie miało postać prostej opowiastki o nastoletnim podglądaczu i relacjach z meczów Piratów z Pittsburgha, ale z czasem znacznie się rozwinęło. Przez lata postacie mieszkańców oraz tradycje niewielkiego fikcyjnego miasteczka Hartsgrove zaczęły nabierać kształtu i dochodzić do głosu, oddolnie przejmując kontrolę nad fabułą. Jednak Diamond Alley najbardziej się rozwinęła, kiedy postanowiłem zmienić narrację na pierwszoosobową w liczbie mnogiej, dzięki czemu głos mężczyzny wspominający morderstwo, do którego doszło, gdy był chłopcem, zmienił się w chór wyśpiewujący grecką tragedię.

Co się tyczy kryminalnej zagadki zawartej w tej opowieści, to opiera się ona na tym samym założeniu, co zagadki we wszystkich moich opowiadaniach – nigdy nie poznamy pełnej prawdy o tym, co dzieje się w naszym życiu, i nie wiemy, co nas czeka potem – jednak w tym wypadku efekt jest spotęgowany przez morderstwo. Tajemnice w literaturze rzadko bywają tak zagmatwane jak te w życiu, gdyż większość pisarzy nie potrafi się oprzeć pokusie wszechwiedzy. Zważywszy na to i na powiązania pomiędzy poszczególnymi opowiadaniami z mojego zbioru, nie może zaskakiwać fakt, że odpowiedź na główne pytanie postawione w Diamond Alley – „jak myślicie, kto tak naprawdę ją zabił?” – jest zawarta na kartach Hart’s Grove.

Christopher Merkner ostatnio publikował swoje opowiadania na łamach „Black Warrior Review”, „Gettysburg Review”, „Gulf Coast”, „New Orleans Review” oraz „Cincinnati Review”. Naucza kreatywnego pisania na University of Colorado w Denver.

■ Początkowo Ostatni domek był sentymentalną i beztroską opowieścią o moim dzieciństwie i rodzinnym miasteczku w Illinois. Nie wiem, co poszło nie tak. W pewnej chwili stało się jasne, że opowieść nie chce być sentymentalna ani beztroska. Rozbudowując ją i przerabiając, nie mogłem pozbyć się obrazu ryb wsysających pokarm z powierzchni wody w jeziorach i rzekach niedaleko rodzinnego miasteczka. Mam tak wiele dobrych wspomnień z młodości spędzonej na północy Illinois, ale tamte ryby – pyski chwytające powietrze i wsysające pokarm, poruszające się błyszczące oczy – wciąż do mnie powracały. Dlatego postanowiłem je zabić. Tak powstał Ostatni domek. Bardzo dziękuję Brockowi Clarke’owi i niesamowitym ludziom z „Cincinnati Review” za pomoc, wsparcie i zachętę.

Andrew Riconda mieszka na City Island w Bronksie. Jego teksty ukazywały się w czasopismach „Amherst Review”, „Criminal Class Review”, „Oyez Review”, „Phantasmagoria”, „Rio Grande Review”, „Watchword” oraz „William and Mary Review”. Obecnie pracuje nad powieścią The Three People I Had to Kill Last Year, w której pojawia się bohater opowiadania z niniejszego zbioru.

■ Serce jak balon to moje pierwsze opowiadanie kryminalne. Większość moich tekstów to dziwaczne opowieści o ponurych, wyobcowanych mężczyznach, ale bez przestępstw, pistoletów, nożyków do obierania albo zdartej skóry. Tak jak wielu moich bohaterów także tutaj narrator, Brian Rehill, stara się pozostać obojętny na istnienie Boga w świecie, który nie chce na to pozwolić. Skoro już mowa o bóstwach, to mam wrażenie, że ta historia mogłaby się spodobać jednemu z bogów dziwacznych opowieści kryminalnych, Charlesowi Willefordowi. Chwała Hoke’owi Moseleyowi.

S.J. Rozan, urodzona i wychowana w Bronksie, przez całe życie mieszka w Nowym Jorku. Napisała jedenaście książek, których bohaterami są Lydia Chin i Billy Smith. Najnowsząjest Ghost Hero. Stworzyła dwie odrębne powieści Absent Friends oraz In This Rain, a także kilkadziesiąt opowiadań opublikowanych w różnych czasopismach i antologiach, m.in. w zbiorach najlepszych opowiadań roku. Zdobyła Edgar Allan Poe Award, Shamus Award, Anthony Award, Nero Award oraz Macavity Award za najlepszą powieść, a także japońską Maltese Falcon Award oraz Edgar Allan Poe Award za najlepsze opowiadanie. Często wygłasza wykłady i prowadzi zajęcia, a każdego lata organizuje anglojęzyczne warsztaty literackie we włoskim Assisi. Więcej informacji można znaleźć na stronie www.sjrozan.com.

■ Czytelnicy często wyrażają uwagi na temat postaci matki Lydii Chin. Okazuje się, że każdy albo sam ma taką matkę, albo zna kogoś podobnego. (Byłam zachwycona, kiedy podczas jednego ze spotkań autorskich młody Chińczyk spytał: „Ciekawi mnie tylko jedno. Kiedy pani spotkała moją matkę?”). W Chin Yong-Yun przyjmuje sprawę po raz pierwszy pozwoliłam mamie Chin przemówić własnym głosem i popatrzeć na świat z jej strony kuchennego stołu, lecz zapewne nie ostatni, gdyż mam wrażenie, że ona dopiero się rozkręca.

Mickey Spillane był najbardziej popularnym amerykańskim autorem powieści kryminalnych w dwudziestym wieku. Wprowadził postać Mike’a Hammera w książce Ja jestem sądem (1947), która sprzedała się w milionach egzemplarzy, podobnie jak kolejne sześć znakomitych powieści. Kontrowersyjny prywatny detektyw był bohaterem radiowej audycji, komiksu, dwóch seriali telewizyjnych oraz licznych filmów, w tym kultowego filmu noir Śmiertelny pocałunek (1955) w reżyserii Roberta Aldricha.

Luis Alberto Urrea jest autorem kilku książek, między innymi In Search of Snow, The Hummingbird’s Daughter (za którą zdobył nagrodę Kiriyama) oraz The Devil’s Highway (nominowaną do Nagrody Pulitzera i nagrodzoną Lannan Literary Award). Urodził się w Meksyku, a obecnie mieszka w okolicach Chicago, gdzie wykłada na University of Illinois. Jego opowiadanie Amapola ze zbioru Phoenix Noir zdobyło Edgar Allan Poe Award w 2010 roku.

■ Opowiadanie narodziło się jako zbiór notatek, które sięgały czasów, gdy miałem etat wykładowcy na University of Louisiana w Lafayette. Zafascynowała mnie – jak chyba każdego – muzyka zydeco oraz kreolska kultura. Byłem wielkim fanem Beau Jocque, a gdy wreszcie go poznałem i miałem okazję z nim porozmawiać, wiedziałem, że muszę stworzyć opowieść o tej muzyce. Sporządziłem notatki do utworu literackiego. Wiedziałem, że bohaterem będzie mój stary znajomy Chester Richard, ale poza tym nie miałem pojęcia, co zrobię. Wszystkim leniwym pisarzom polecam współpracę z Davidem Corbettem, który pisze jak dobrze naoliwiona maszyna i najwyraźniej nie ma nic przeciwko studiowaniu w ciągu jednej nocy materiałów zgromadzonych przez cały rok.

Audacious by Brock Adams. First published in „Sewanee Review”, Summer 2010. Copyright © 2010 by Brock Adams. Reprinted by permission of Sewanee Review.

Something Pretty, Something Beautiful by Eric Barnes. First published in „Prairie Schooner”, Winter 2010. Copyright © 2010 by University of Nebraska Press. Reprinted by permission of University of Nebraska Press.

Clean Slate by Lawrence Block. First published in „Warriors”, March 16, 2010. Copyright © 2010 by Lawrence Block. Reprinted by permission of the author.

Who Stole My Monkey? by David Corbett and Luis Alberto Urrea. First published in „Lone Star Noir”, November 2010. Copyright © 2010 by David Corbett and Luis Alberto Urrea. Reprinted by permission of David Corbett and Luis Alberto Urrea.

Ride-Along by Brendan DuBois. First published in „Strand Magazine”, Winter/Spring 2011. Copyright © 2010 by Brendan DuBois. Reprinted by permission of the author.

Sometimes a Hyena by Loren D. Estleman. First published in Amos Walker: The Complete Story Collection, September 2010. Copyright © 2010 by Loren D. Estleman. Reprinted by permission of the author.

What His Hands Had Been Waiting For by Beth Ann Fennelly and Tom Franklin. First published in „Delta Blues”, May 2010. Copyright © 2010 by Tom Franklin and Beth Ann Fennelly. Reprinted by permission of the authors.

A Crime of Opportunity by Ernest J. Finney. First published in „Sewanee Review”, Summer 2010. Copyright © 2011 by Ernest J. Finney. Reprinted by permission of Sewanee Review and Southern Methodist University Press. Flying Solo by Ed Gorman. First published in „Noir 13”, July 22, 2010. Copyright © 2010 by Ed Gorman. Reprinted by permission of the author.

Destiny City by James Grady. First published in „Agents of Treachery”, June 2010. Copyright © 2010 by James Grady. Reprinted by permission of the author.

The Hitter by Chris F. Holm. First published in „The Needle”, no. 2 (Summer 2010). Copyright © 2010 by Chris F. Holm. Reprinted by permission of Chris F. Holm.

West of Nowhere by Harry Hunsicker. First published in „Ellery Queen Mystery Magazine”, November 2010. Copyright © 2010 by Harry Hunsicker. Reprinted by permission of the author.

Baby Killer by Richard Lange. First published in „Slake”, no. 1, July 2010. Copyright © 2010 by Richard Lange. Reprinted by permission of the author.

The Stars Are Falling by Joe R. Lansdale. First published in „Stories”, June 15, 2010. Copyright © 2011 by Joe R. Lansdale. Reprinted by permission of the author.

The End of the String by Charles McCarry. First published in „Agents of Treachery”, June 2010. Copyright © 2010 by Charles McCarry. Reprinted by permission of the author.

Diamond Alley by Dennis McFadden. First published in Hart’s Grove. Copyright © 2010 by Dennis McFadden. Reprinted by permission of the author.

Last Cottage by Christopher Merkner. First published in „The Cincinnati Review”, Summer 2010. Copyright © 2010 by Christopher Merkner. Reprinted by permission of the author.

Heart Like a Balloon by Andrew Riconda. First published in „Criminal Class Review”, vol. 3, no. 1. Copyright © 2010 by Andrew Riconda. Reprinted by permission of the author.

Chin Yong-Yun Takes a Case by S.J. Rozan. First published in Damn Near Dead 2, November 30, 2010. Copyright © 2010 by S.J. Rozan. Reprinted by permission of the author.

A Long Time Dead, a Mike Hammer story by Mickey Spillane and Max Allan Collins. First published in „Strand Magazine”. Copyright © 2010 by Mickey Spillane Publishing, L.L.C. Reprinted by permission of Max Allan Collins for Mickey Spillane Productions, L.L.C.

[1] Amir — imię męskie pochodzenia arabskiego oznaczające „księcia” lub „dowódcę.”