E-book jest zabezpieczony znakiem wodnym

Motto

Nie ma grozy bardziej przytłaczającej i trudniejszej do opisania niż ta, która jest zmorą szpiega w obcym kraju.

John le Carré, Za późno na wojnę

Tymi podłymi ulicami kroczyć musi człowiek, który sam w sobie nie jest ani podły, ani zbrukany, ani też zlękniony.

Raymond Chandler, The simple art of murder

Rozdział‍ pierwszy

Są takie miejsca, których nie zapomnę do końca życia – plac Czerwony smagany gorącym wiatrem, sypialnia mojej matki po niewłaściwej stronie Ósmej Mili, bezkresne ogrody wokół domu zamożnej rodziny zastępczej czy zespół ruin znany jako Teatr Śmierci, gdzie pewien człowiek czaił się, by mnie zabić.

Żadne jednak nie wryło się w moją pamięć tak głęboko jak ten budynek bez windy w Nowym Jorku – przetarte zasłony, tanie meble, stół zasypany tiną i innymi prochami. Obok łóżka leżą majtki w rozmiarze nici dentystycznej, damska torebka i para szpilek Jimmy Choo na sześciocalowym obcasie. Podobnie jak ich właścicielka, nie pasują do tego miejsca. Leży naga w wannie, z poderżniętym gardłem, twarzą do dołu, zanurzona w kwasie siarkowym będącym aktywnym składnikiem preparatu do czyszczenia rur, dostępnego w każdym supermarkecie.

Dziesiątki butelek po tym specyfiku – zwanym DrainBomb – leżą w nieładzie na podłodze. Przez nikogo niezauważony, zaczynam je oglądać. Na wszystkich zachowały się nalepki, stąd wiem, że zabójca, kimkolwiek był, chcąc uniknąć podejrzeń, kupił je w dwudziestu różnych sklepach. Zawsze twierdziłem, że trudno nie podziwiać dobrego planowania.

W mieszkaniu panuje chaos, a hałas jest wręcz ogłuszający – trzeszczą policyjne radiotelefony, asystenci koronera domagają się wsparcia, a kobieta o latynoskiej urodzie szlocha w głos. Nawet jeśli nikt na całym świecie nie zna ofiary, na miejscu zbrodni zawsze znajdzie się ktoś gotów ją opłakiwać.

Identyfikacja młodej kobiety leżącej w wannie jest niemożliwa – trzy dni w wannie z kwasem wystarczyły, by zniszczyć rysy twarzy i znaki szczególne. Zdaje się, że taki był plan – sprawca celowo obciążył ręce ofiary książkami telefonicznymi, dzięki czemu rozpuściły się nie tylko opuszki palców, ale i większość kości śródręczy. Jeśli technikom kryminalistycznym z nowojorskiej policji nie poszczęści się z dopasowaniem dokumentacji stomatologicznej, będą mieli cholerne problemy z identyfikacją.

W miejscach takich jak to, gdzie ma się wrażenie, że zło wciąż lepi się do ścian, umysł dryfuje niekiedy ku dziwnym terytoriom. Rozmyślania o młodej kobiecie bez twarzy obudziły ni stąd, ni zowąd skojarzenie ze starym kawałkiem Lennona i McCartneya, tym o Eleanor Rigby, kobiecie, która noszoną na co dzień twarz trzymała w słoju przy drzwiach. Zaczynam więc w głowie nazywać ofiarę Eleanor. Przed technikami jeszcze sporo pracy, ale mam wrażenie, że wszyscy co do jednego są zgodni w pewnej sprawie: Eleanor zginęła, uprawiając seks – materac częściowo zsunięty z łóżka, zmięta pościel, brązowe kropelki krwi rozpylone na stoliku nocnym. Najbardziej perwersyjni twierdzą, że sprawca poderżnął jej gardło, będąc w niej. Straszne jest to, że mogą mieć rację. Jeśli ktoś szuka jaśniejszych stron w tej ponurej sprawie, może znajdzie pocieszenie w tych słowach: jeżeli kobieta umarła w takim momencie, z pewnością nie była świadoma swego losu – aż do ostatniej chwili.

Tina – krystaliczna metamfetamina – z pewnością jej w tym pomogła. Specyfik ten rozbudza pożądanie i wprawia w euforię; mózg wręcz traci zdolność wyczuwania zagrożenia. Pod jego wpływem człowiek myśli w zasadzie tylko o jednym: jak najszybciej znaleźć partnera i dymać go do utraty sił.

Obok dwóch maleńkich woreczków po narkotyku stoi coś, co przypomina buteleczkę szamponu z hotelowej łazienki. Jest nieoznaczona, zawiera bezbarwny płyn – domyślam się, że to GHB, specyfik, który robi ostatnio wielką karierę w mrocznych zakątkach sieci: w dużych dawkach skutecznie zastępuje pigułkę gwałtu. W większości nocnych klubów można go spotkać na każdym kroku; bywalcy biorą łyczek, by ograniczyć paranoiczne doznania towarzyszące zażywaniu tiny. Niestety, GHB ma własne skutki uboczne: znosi zahamowania i potęguje doznania seksualne. To dlatego na ulicy znany jest jako „łatwy sztos”. Wyskakując ze szpilek i małej czarnej, Eleanor musiała szybować już wysoko jak raca w Święto Niepodległości.

Przeciskam się przez gromadę ludzi – nie znają mnie, jestem tu obcym facetem z drogą marynarką przewieszoną przez ramię i sporym bagażem przeszłości – i zatrzymuję się przy łóżku. Odcinam się od gwaru i oczami wyobraźni widzę ją nagą w pozycji na jeźdźca. Ma niewiele ponad dwadzieścia lat i świetne ciało; porusza się z zapałem, bo narkotykowy koktajl prowadzi ją wprost do epickiego orgazmu. Metamfetamina podnosi temperaturę jej ciała, nabrzmiałe piersi bujają się zmysłowo, puls i oddech przyspieszają gwałtownie pod wpływem chemicznie wzmocnionej namiętności. Jest zdyszana, a jej mokry język, jakby wiedziony własnym rozumem, szuka drogi do ust partnera. Seks w tych czasach z pewnością nie jest dla słabeuszy.

Blask neonów znad knajp po drugiej stronie ulicy musiał rozświetlać jej jasne włosy – oczywiście przycięte w zgodzie z sezonową modą – i lśnić na wskazówkach jej nurkowego zegarka marki Panerai. Podróbki, rzecz jasna, ale niezłej. Znam tę kobietę. Wszyscy znamy ten typ. Tłumnie odwiedzają nowy, wielki sklep Prady w Mediolanie, ustawiają się w kolejkach do klubów w Soho albo sączą niskokaloryczne latte w kawiarniach przy Montaigne – młode kobiety, które mylą doniesienia pisma „People” z wiadomościami i biorą japońskie znaki wykłute na własnych plecach za symbole buntu.

Wyobrażam sobie rękę zabójcy na jej piersi, palec muskający kolczyk z kamykiem wpięty w sutek. Facet chwyta go mocno i szarpie, przyciągając dziewczynę bliżej. Ona krzyczy z podniecenia, bo każdy punkt jej ciała jest teraz nadwrażliwy na bodźce, a sutki w szczególności. I nie ma nic przeciwko temu, bo skoro ktoś chce ostrzej, to widocznie mu się spodobała. Ujeżdża go, a wezgłowie łóżka tłucze rytmicznie o ścianę. Ona patrzy na drzwi wejściowe, z pewnością zamknięte na klucz i łańcuch. W tej dzielnicy to niezbędne minimum.

Diagram na ścianie wskazuje drogę ewakuacji. To hotel, ale na tym kończą się wszelkie podobieństwa do Ritza-Carltona. Ten nazywa się Eastside Inn i jest domem dla oszczędnych w delegacji, dla młodziaków z plecakami, dla tych, co znaleźli się na życiowym zakręcie, i dla każdego, kto nie zapłaci za nocleg więcej niż dwadzieścia dolców. Zostań tak długo, jak zechcesz – dzień, miesiąc, całe życie – wystarczą dwa dowody tożsamości, w tym jeden ze zdjęciem.

Gość, który zajął pokój osiemdziesiąt dziewięć, musiał tu spędzić jakiś czas – na komodzie stoi sześciopak piwa, a obok cztery na wpół opróżnione flaszki czegoś mocniejszego i dwa pudełka płatków śniadaniowych. Na stoliku nocnym odtwarzacz i kilka kompaktów; przeglądam je pobieżnie. Trzeba przyznać, że facet ma niezły gust muzyczny. Szafa jest pusta; wydaje się, że zabrał ze sobą jedynie ubrania, gdy opuszczał to miejsce, zostawiając w wannie wolno rozpuszczające się zwłoki. W kącie szafy widzę tylko stertę śmieci: porzucone gazety, pustą puszkę środka na karaluchy i poplamiony kawą kalendarz ścienny. Sięgam po niego. Na każdej stronie znajduję czarno-białe zdjęcie słynnej starożytnej ruiny – Koloseum, grecka świątynia, Biblioteka Celsusa nocą. Artystycznie jak cholera. Niestety, nigdzie nie ma notatek, niczego nie zaznaczono. Kalendarz najwyraźniej służył wyłącznie jako podkładka pod kubek z kawą. Rzucam go na stertę.

Odwracam się i bez namysłu, w zasadzie odruchowo przesuwam palcami po blacie nocnego stolika. Dziwne: ani śladu kurzu. Sprawdzam komodę, krawędź wezgłowia i odtwarzacz – nic. Zabójca wytarł wszystkie powierzchnie, żeby nie zostawić odcisków. Nobla by pewnie za to nie dostał, myślę, ale naprawdę zaskakujący jest zapach, który czuję, gdy unoszę palce na wysokość nosa. To woń środka dezynfekującego stosowanego na oddziałach intensywnej opieki medycznej. Nie tylko zapobiega infekcjom, zabijając wszelkie bakterie, ale też powoduje rozpad DNA – także w próbkach potu, skóry czy włosów. Zabójca spryskał wszystko, włącznie z dywanem i ścianami, by mieć pewność, że nowojorska policja tylko zmarnuje swój cenny czas, próbując znaleźć jego trop w kurzu zebranym laboratoryjnymi odkurzaczami.

Uświadamiam sobie nagle i bardzo wyraźnie, że to nie jest typowa zbrodnia z pieniędzmi, prochami albo seksem w tle. To zbrodnia doprawdy niezwykła.

Rozdział‍ drugi

Nie wszyscy o tym wiedzą – a nawet, śmiem twierdzić, mało kogo to obchodzi – ale naczelnym prawem kryminalistyki jest zasada wymiany Locarda: „Po każdym kontakcie sprawcy z miejscem zbrodni pozostają ślady”. Stojąc w pokoju numer osiemdziesiąt dziewięć i starając się ignorować kakofonię tuzina głosów, zastanawiam się, czy profesor Locard napotkał w swej karierze taki przypadek – wszystko, czego dotknął sprawca, moczy się teraz w wannie pełnej kwasu albo zostało wytarte do czysta, albo spryskane przemysłowym środkiem dezynfekcyjnym. Nie mam wątpliwości, że nie pozostawił po sobie ani jednej komórki.

Rok temu napisałem dość niszową książkę o nowoczesnych metodach dochodzeniowych. W rozdziale zatytułowanym „Nowe granice” wspomniałem, że tylko raz w życiu spotkałem się z wykorzystaniem sprayu antybakteryjnego: był to przypadek likwidacji wysokiego rangą agenta wywiadu w Republice Czeskiej. Nie była to zresztą najlepsza prognoza na przyszłość – sprawy do dzisiaj nie rozwiązano. Ten, kto mieszkał w pokoju osiemdziesiąt dziewięć, najwyraźniej zna się na rzeczy. Zaczynam więc badać miejsce zbrodni ze zdwojoną uwagą.

Sprawca nie był porządnicki – wśród innych śmieci leżących obok łóżka widzę puste pudełko po pizzy. Jestem gotów iść dalej, ale zatrzymuje mnie nagła myśl: to tu, na wieku pudełka, w zasięgu ręki, musiał położyć nóż. Rzecz tak naturalna, że Eleanor zapewne nie zwróciła na nią uwagi.

Wyobrażam ją sobie na łóżku, jak sięga pod zmiętą kołdrą w stronę krocza sprawcy. Całuje jego ramiona, pierś, schodzi coraz niżej. Może facet wie, co go czeka, a może nie: jednym z efektów ubocznych GHB jest wyłączenie odruchu wymiotnego. W takim stanie można łyknąć siedmio-, ośmio- czy nawet dziesięciocalową armatę; nie bez powodu najłatwiej kupić ten specyfik w gejowskich saunach. Albo na planie filmu pornograficznego.

Oczyma wyobraźni widzę, jak dłonie sprawcy chwytają dziewczynę i przerzucają ją na plecy. Siada okrakiem na jej piersi. Eleanor pewnie sądzi, że będzie podążał ku jej ustom. On tymczasem opiera prawą dłoń na brzegu łóżka i dyskretnie odnajduje palcami pudełko po pizzy, a zaraz potem to, czego naprawdę szuka: kawałek zimnej stali, nóż tani, ale całkiem nowy, a dzięki temu wystarczająco ostry.

Gdyby ktoś obserwował kobietę od tyłu, widząc jej wygięty grzbiet i słysząc jęk rozkoszy, pomyślałby, że parter jest już w jej ustach. Tak jednak nie jest. Oczy Eleanor, błyszczące w narkotycznym transie, nagle są pełne strachu. Lewa ręka zabójcy zatyka jej usta, odchylając głowę do tyłu, odsłaniając gardło. Kobieta wije się i wierzga, próbuje użyć rąk, ale on to przewidział. Siedzi przecież na jej piersiach, mocno wbijając kolana w jej ramiona. Skąd wiem? Na ramionach trupa rozpuszczającego się w wannie widać jeszcze sine ślady. Jest bezradna. Kątem oka dostrzega nareszcie jego prawą rękę i próbuje krzyczeć. Rzuca się jak oszalała, walczy. Zębate, stalowe ostrze noża do pizzy mija jej pierś i zmierza w stronę bladej szyi. Tnie głęboko…

Krew pryska na stolik nocny. Jedna z tętnic zasilających mózg zostaje przerwana, teraz to już kwestia chwili. Eleanor słabnie, wykrwawia się, słychać bulgot. Ostatnie świadome myśli: oto jest świadkiem własnej śmierci; oto wszystko, czymkolwiek była i czymkolwiek miała nadzieję się stać, dobiega kresu. I tak to się stało – sprawca wcale w niej nie był. Dziękujmy Bogu, że chociaż tego nam oszczędził, myślę.

Zabójca odchodzi, by przygotować kwasową kąpiel. Po drodze zdejmuje zakrwawioną, białą koszulę, którą miał na sobie – udało się znaleźć jej resztki w wannie, pod ciałem Eleanor, wraz z nożem długim na cztery cale, o czarnej, plastikowej rękojeści; w Chinach produkuje się takie za pół darmo, w milionach egzemplarzy.

Pochłonięty wyrazistą wizją tego, co się tu wydarzyło, ledwie wyczuwam dłoń, którą ktoś położył na moim ramieniu. Odtrącam ją jednak odruchowo, gotów złamać mu rękę – niestety, miewam takie przebłyski z dawnego życia. Gość mamrocze przeprosiny, spoglądając na mnie dziwnie, a potem próbuje usunąć mnie z drogi. To dowódca ekipy techników dochodzeniowych – trzech facetów i babki – którzy właśnie rozstawiają lampy UV i tacki z solą Fast Blue B, by poszukać plam nasienia na materacu. Jeszcze nie wiedzą o środku dezynfekcyjnym, a ja siedzę cicho: zabójca mógł wszak pominąć jakiś skrawek łóżka. Pamiętam jednak, że jesteśmy w Eastside Inn; w takim miejscu można znaleźć kilka tysięcy śladów pamiętających czasy, gdy dziwki nosiły pończochy.

Schodzę mu z drogi, wciąż zamyślony. Próbuję się wyłączyć, skupić, bo jest w tym pokoju, w całej tej sprawie coś – nie jestem pewny co takiego – co nie daje mi spokoju. Jakiś element nie pasuje do scenariusza, a ja nie wiem dlaczego. Rozglądam się, raz jeszcze inwentaryzuję wszystko, co mam w zasięgu wzroku, lecz bez skutku. Wyczuwam, że przeoczyłem coś wcześniej. Cofam w głowie taśmę do początku, do chwili, gdy tu wszedłem.

Co to było? Sięgam do podświadomości, próbuję odtworzyć pierwsze wrażenie – to był drobny detal, niezwiązany z samym aktem przemocy, a jednak niezmiernie ważny. Gdybym tylko mógł go dotknąć… poczuć… to coś jakby… Jakby słowo, które przeniosłem na inną półkę pamięci. Przypominam sobie zdania z własnej książki: o tym, że to założenia, zbyt pochopne, za każdym razem prowadzą do klęski. I nagle wiem.

Gdy wszedłem do tego pokoju, zobaczyłem sześciopak na komodzie, potem karton mleka w lodówce, przebiegłem wzrokiem po tytułach paru płyt DVD leżących obok telewizora i wreszcie dostrzegłem świeży worek w koszu na śmieci. A wrażenie, to słowo, które przyszło mi do głowy, lecz nie przebiło się do świadomości, brzmiało: „kobieta”. Rozszyfrowałem wszystko, co zaszło w pokoju osiemdziesiąt dziewięć, z wyjątkiem najważniejszego. To nie młody facet był tu lokatorem. To nie mężczyzna uprawiał seks z Eleanor, a potem poderżnął jej gardło. I nie sprytny jegomość pozbawił ją kwasem wszelkich śladów tożsamości, po czym spryskał pokój środkiem dezynfekującym.

Zrobiła to kobieta.

Rozdział‍ trzeci

W trakcie mej kariery poznałem wielu silnych ludzi, ale tylko jeden z nich wręcz emanował naturalnym, wrodzonym autorytetem – potrafiłby przebić adwersarza szeptem. I oto pojawia się w korytarzu, by zaraz ruszyć ku mnie, po drodze informując techników, że mają zaczekać: strażacy chcą zabezpieczyć kwas, zanim ktoś się poparzy.

– Ale nie zdejmujcie rękawiczek – doradza. – W holu możecie sobie zrobić darmowe wzajemne badanie prostaty.

Wybuchają śmiechem – wszyscy oprócz techników.

Człowiek‍ z głosem to Ben Bradley, porucznik z wydziału zabójstw prowadzący tę sprawę. Był na dole u kierownika hotelu; próbował namierzyć łajdaka, do którego należy ten przybytek. To rosły, czarnoskóry facet – Bradley, nie łajdak – po pięćdziesiątce, ma wielkie łapy i nosi dżinsy Industry z wywiniętymi mankietami. Żona namówiła go niedawno, żeby je kupił, w daremnej próbie poprawy wizerunku. On sam twierdzi, że wygląda w nich jak postać z powieści Steinbecka, jak współczesna wersja uchodźcy z czasów Dust Bowl.

Jak wszyscy bywalcy cyrku zwanego miejscem zbrodni, i on nie przepada zbytnio za specami od zabezpieczania śladów – a to z dwóch powodów. Po pierwsze, od kilku lat nie są już funkcjonariuszami policji, tylko pracownikami zewnętrznej firmy; zdecydowanie zbyt dobrze opłacani, pojawiają się w robocie w śnieżnobiałych kombinezonach z napisem w rodzaju „Forensic Biological Services, Inc.”. Po drugie – dla Bradleya to nawet ważniejsze – ogromną popularność w telewizji zdobyły dwa seriale prezentujące ich pracę, przez co zdecydowana większość techników dochodzeniowych cierpi na ostrą postać nieznośnego celebryctwa.

– Jezu, czy w tym kraju jest jeszcze ktoś, komu nie marzy się udział w reality show? – ubolewał niedawno.

Przyglądając się, jak przyszli celebryci pakują swe przenośne laboratorium z powrotem do walizek, przechwytuje moje spojrzenie. Stojąc w milczeniu pod ścianą, obserwuję to wszystko i nie mogę się oprzeć wrażeniu, że spędziłem w ten sposób pół życia. Bradley ignoruje ludzi, którzy domagają się jego uwagi. Podchodzi do mnie, ale nie podaje mi ręki – nie wiem dlaczego, po prostu tego nie robimy; nie jestem nawet pewny, czy jesteśmy przyjaciółmi, i nie mnie to oceniać, ja przecież nigdy z nikim nie trzymałem. Nie wiem, czy to ma znaczenie, ale w każdym razie szanujemy się.

– Dzięki,‍ że wpadłeś – mówi.

Kiwam głową, spoglądając na podwinięte nogawki jego dżinsów i czarne buty robocze, w sam raz do brodzenia we krwi i gównie na miejscu zbrodni.

– Przyjechałeś traktorem? – pytam.

Nie śmieje się. Ben prawie nigdy się nie śmieje; nie wydaje mi się, bym kiedykolwiek spotkał człowieka o bardziej kamiennej twarzy. Co wcale nie oznacza, że brak mu poczucia humoru.

– Miałeś okazję się rozejrzeć, Ramón? – pyta cicho.

Nie mam na imię Ramón, a on doskonale o tym wie. Wie jednak i o tym, że do niedawna byłem pracownikiem jednej z najtajniejszych agencji wywiadowczych naszego kraju, więc domyślam się, że nawiązuje do postaci Ramona Garcii. Ramón był agentem FBI, który zadał sobie niewyobrażalny wręcz trud, by ukryć swą tożsamość, gdy sprzedawał tajemnice państwowe Rosjanom, po czym zostawił mnóstwo odcisków palców na workach na śmieci marki Hefty, w których dostarczał skradzione dokumenty. Ramón był bez wątpienia najbardziej niekompetentnym tajnym agentem w dziejach świata. Jak wspominałem, Ben ma wyborne poczucie humoru.

– Owszem, widziałem co nieco – odpowiadam. – Wiesz już coś o lokatorce tej nory? To chyba główna podejrzana, co?

Ben potrafi ukryć niejedno, ale w jego oczach widzę zaskoczenie: kobieta?!

Doskonale,‍ myślę. Ramón kontratakuje.

Ale Bradley to dobry glina.

– Ciekawe, Ramón – odpowiada, próbując wysondować, czy rzeczywiście coś odkryłem, czy strzelam. – Jak na to wpadłeś?

Wskazuję sześciopak na komodzie, mleko w lodówce.

– Jaki facet robi coś takiego? Facet pilnuje, żeby piwo było chłodne, i niech szlag trafi mleko. Spójrz na te płyty – same komedie romantyczne, ani jednego filmu akcji. Może się przejdziemy? – proponuję. – Sprawdzimy, ilu jeszcze gości tej budy wkłada worek do kosza na śmieci? To robota kobiety, w dodatku takiej, która nie pasuje do tego miejsca, choćby nie wiem jak dobrze grała swoją rolę.

Bradley zastanawia się, patrząc mi prosto w oczy, ale nie sposób odgadnąć, czy kupuje to, co próbuję mu sprzedać. Zanim zdążę spytać, dwoje młodych detektywów – kobieta i jej partner – wyłania się zza beczek na niebezpieczne substancje, przytarganych przez strażaków. Zatrzymują się tuż przed Bradleyem.

– Mamy coś, Ben! – melduje kobieta. – Chodzi o to, kto mieszkał…

Bradley przerywa jej spokojnym skinieniem głowy.

– Wiem, to kobieta. Macie coś więcej na jej temat?

Więc jednak kupił. Dwoje funkcjonariuszy spogląda na niego bez słowa, zastanawiając się, jak, u diabła, to odgadł. Nim nastanie ranek, legenda o ich szefie zdąży nabrać nowej mocy. A ja? Myślę, że facet jest bezczelny; tak po prostu, bez mrugnięcia okiem, przypisuje sobie całą zasługę. Parskam śmiechem.

Bradley zerka na mnie i przez krótką chwilę mam wrażenie, że mi zawtóruje, ale daremna moja nadzieja. Dostrzegam tylko błysk w jego sennych oczach, a potem znowu zwraca się do swoich ludzi:

– Skąd wiecie, że to kobieta?

– Mamy księgę gości i teczki wszystkich pokoi – odpowiada detektyw, niejaki Connor Norris.

Bradley już nie wygląda na sennego.

– Od‍ kierownika? Znaleźliście łajdaka i otworzył biuro?

Norris kręci głową.

– Wydano na niego cztery nakazy aresztowania za handel narkotykami. Pewnie jest w połowie drogi do Meksyku. Nie, to Alvarez – tu wskazuje na partnerkę – rozpoznała gościa poszukiwanego za włamania, który mieszka piętro wyżej. – Spogląda pytająco na partnerkę, nie bardzo wiedząc, jak dużo może zdradzić.

Alvarez wzrusza ramionami i mając nadzieję, że jakoś to będzie, wyłuszcza:

– Obiecałam‍ włamywaczowi kartę „wychodzisz wolny z więzienia”, jeśli otworzy dla nas zamki w drzwiach biura kierownika i w sejfie.

Spogląda niespokojnie na Bradleya, zastanawiając się, jakie czekają ją kłopoty.

Ale z twarzy jej szefa nic nie da się wyczytać. I tylko jego głos staje się odrobinę cichszy, a nawet jakby łagodniejszy.

– A potem?

– Nie potrzebował nawet minuty, żeby uporać się z ośmioma zamkami – odpowiada Alvarez. – Nic dziwnego, że nikt nie czuje się w tym mieście bezpieczny.

– Co było w teczce tej kobiety? – pyta Bradley.

– Rachunki. Mieszkała tu nieco ponad rok – odpowiada Norris. – Płaciła gotówką, nie kazała podłączyć telefonu ani kablówki, nic. Widać nie chciała zostawiać śladów.

Bradley kiwa głową – właśnie tego się spodziewał.

– Kiedy‌ po raz ostatni widział ją któryś z sąsiadów?

– Trzy, może cztery dni temu. Nikt nie jest pewny.

– Zniknęła zaraz po zabiciu panienki, którą tu sobie sprowadziła – mruczy Bradley. – Co z dokumentem tożsamości? W teczce został chyba jakiś ślad?

Alvarez zerka do notatek.

– Jest fotokopia prawa jazdy wydanego na Florydzie i legitymacji studenckiej czy czegoś takiego. Bez zdjęcia – dodaje. – Założę się, że prawdziwe.

– Na wszelki wypadek sprawdźcie – rozkazuje Bradley.

– Daliśmy papiery Petersenowi – odpowiada Norris, mając na myśli innego młodego detektywa. – Wziął się do roboty.

Bradley kiwa głową.

– Czy włamywacz albo inny lokator potrafił coś powiedzieć o podejrzanej? Zna ją?

Kręcą‍ głowami.

– Nikt. Widzieli tylko, że przychodziła i wychodziła – mówi Norris. – Powyżej dwudziestu lat, pięć stóp osiem cali, świetne ciało, zdaniem włamywacza…

Bradley wznosi oczy ku niebu.

– Wedle jego standardów zapewne oznacza to, że ma dwie nogi.

Norris się uśmiecha, ale Alvarez nie – pewnie by wolała, żeby szef powiedział coś na temat jej układu z włamywaczem. Jeżeli ma ją zrugać, niech to zrobi od razu i nie każe jej ciągnąć tej rozmowy z profesjonalnym spokojem.

– Według tak zwanej aktorki z pokoju sto czternaście, babka codziennie wyglądała inaczej. Jednego dnia Marilyn Monroe, innego Marilyn Manson, a czasem nawet obie wersje jednego dnia. Pokazywała się też jako Drew, Britney, Dame Edna, k.d. lang…

– Poważnie? – wpada jej w słowo Bradley. Młodzi policjanci kiwają głowami i podsuwają kolejne nazwiska, jakby stanowiły dowód. – Chciałbym zobaczyć, jak będzie wyglądała praca nad portretem pamięciowym – dodaje, świadom tego, że kolejno zamykają się wszystkie typowe drogi, którymi można prowadzić dochodzenie w sprawie morderstwa. – Coś jeszcze?

Kręcą‌ głowami. Skończyli.

– Lepiej zabierzcie się do zbierania zeznań od tutejszej menażerii. Skupcie się na tych, na których nie mamy nakazów aresztowania. Może znajdzie się ze trzech.

Bradley odsyła swoich ludzi i spogląda na mnie, czekającego w półmroku. Jest gotowy do rozmowy o tym, co naprawdę go zaniepokoiło.

– Widziałeś kiedy coś takiego? – pyta, wkładając rękawiczki. Zdejmuje z półki w szafie metalowe pudełko w kolorze khaki, którego wcześniej nie zauważyłem. Chce je otworzyć, ale najpierw spogląda w ślad za Alvarez i Norrisem, którzy właśnie wychodzą, klucząc między strażakami pakującymi niepotrzebne już pompy do chemikaliów.

– Hej! – woła, a gdy się odwracają, dodaje: – Dobra robota z tym włamywaczem.

Na twarzy Alvarez odmalowuje się ulga; oboje uśmiechają się i unoszą ręce w podziękowaniu. Nic dziwnego, że ekipa uwielbia Bradleya.

Spoglądam na metalowe pudełko. To raczej mała walizeczka z numerem seryjnym wydrukowanym na biało wzdłuż krawędzi. Bez wątpienia wojskowa; gdzieś taką widziałem, ale pamiętam jak przez mgłę.

– Polowy zestaw chirurgiczny? – pytam bez przekonania.

– Blisko – odpowiada Bradley. – Dentystyczny. – Unosi wieko, odsłaniając wyściółkę z gąbki, w której spoczywa zestaw narzędzi stomatologicznych: upychadła, zgłębniki, kleszcze.

Patrzę‌ w oczy Bradleya.

– Wyrwała ofierze zęby? – pytam.

– Wszystkie. Nie znaleźliśmy ani jednego, więc pewnie je wyrzuciła. Możliwe, że spuściła w kiblu. Właśnie rozbieramy kanalizę, może się nam poszczęści.

– Zrobiła to, zanim zabiła?

Ben rozumie, do czego zmierzam.

– Nie,‌ to nie były tortury. Ekipa koronera dobrze się przyjrzała ustom ofiary i właściwie nie ma wątpliwości, że ekstrakcji dokonano pośmiertnie, żeby utrudnić identyfikację. To dlatego poprosiłem, żebyś tu wpadł. Przypomniałem sobie, że pisałeś w swojej książce o morderstwie i domorosłym dentyście. Pomyślałem więc, że jeśli tamtej zbrodni dokonano w Stanach, może…

– Nie, związku nie będzie. To było w Szwecji – odpowiadam. – Facet użył młotka chirurgicznego, żeby usunąć mostek dentystyczny i przy okazji fragment szczęki ofiary – zapewne w tym samym celu – ale żeby kleszczami? Czegoś takiego jeszcze nie widziałem.

– A my już tak – odpowiada Ben.

– Inspirujące – stwierdzam. – Mam na myśli postęp cywilizacyjny.

Nie pora na rozpaczanie nad kondycją ludzkości. Powiem szczerze: jestem pod jeszcze większym wrażeniem dokonań zabójczyni. Wyrwanie trzydziestu dwóch zębów ze szczęk trupa z pewnością nie było łatwe. Sprawczyni najwyraźniej doskonale pojęła kluczową koncepcję, która jakoś umyka większości jej kolegów po fachu: nigdy nie aresztowano nikogo z powodu morderstwa; ludzi aresztuje się dlatego, że go porządnie nie zaplanowali.

Wskazuję na metalowe pudełko.

– Skąd coś takiego w rękach cywila? – pytam.

Ben wzrusza ramionami.

– Żaden problem. Dzwoniłem do kumpla z Pentagonu i przekonałem go, żeby zajrzał do archiwum: na stanie armii stwierdzono nadmiar czterdziestu tysięcy zestawów, zostały wyprzedane w ostatnich latach przez sieć sklepów dla miłośników survivalu. Oczywiście zbadamy ten trop, ale to nic nie da. Nie jestem pewny, czy ktokolwiek…

Urywa w pół zdania. Zabłądził w labiryncie i rozgląda się po hotelowym pokoju, jakby szukał wyjścia.

– Nie mam twarzy – odzywa się cicho po chwili. – Nie mam zębów. Nie mam świadków. A najgorsze jest to, że nie mam motywu. Znasz się na tej robocie lepiej niż ktokolwiek inny – gdybym cię poprosił o rozwikłanie tej zagadki, jakie dałbyś sobie szanse?

– W tej chwili? To Powerball czy jak tam nazywają tę loterię – odpowiadam. – Człowiek wchodzi tu i myśli: amatorszczyzna, kolejna zabawa z narkotykami i seksem. A potem przygląda się bliżej i stwierdza, że w życiu nie widział równie sprawnej roboty. – To rzekłszy, opowiadam Bradleyowi o środku dezynfekującym i widzę, że nie to chciałby ode mnie usłyszeć.

– Dzięki za podniesienie mnie na duchu – mówi i machinalnie zaczyna pocierać palcem wskazującym o kciuk. Znamy się od dawna i obserwowałem go wystarczająco uważnie, żeby wiedzieć, co to oznacza: chciałby zapalić. Powiedział mi kiedyś, że rzucił papierosy w latach dziewięćdziesiątych, więc wiem, że od tamtej pory pewnie milion razy pomyślał, jak bardzo by mu pomogło kilka haustów dymu. Tak, to jedna z takich chwil. Zaczyna mówić, żeby przestać myśleć o głodzie nikotynowym. – Wiesz, na czym polega mój problem? Marcie mi to kiedyś wyjaśniła. – Marcie to jego żona. – Otóż za bardzo zbliżam się do ofiar i w końcu zaczynam sobie wyobrażać, że jestem jedynym przyjacielem, jaki im pozostał.

– Ich obrońcą? – podpowiadam.

– Właśnie tego słowa użyła. A trzeba ci wiedzieć, że jest jedna rzecz, na którą nigdy nie umiałem się zdobyć. Marcie twierdzi, że to jedyna rzecz, którą we mnie lubi. Otóż nigdy nie umiałem zawieść przyjaciela.

Obrońca umarłych, powtarzam w myśli. Mogło być gorzej. Żałuję, że w żaden sposób nie mogę mu pomóc – to przecież nie moje śledztwo. Choć mam dopiero trzydzieści parę lat, jestem emerytem.

Jeden z techników wpada do pokoju i wykrzykuje z azjatyckim akcentem:

– Ben?

Bradley się odwraca.

– W piwnicy!

Rozdział‌ czwarty

Trzej technicy w kombinezonach zdążyli już rozkuć stary ceglany mur. Choć mają maski na twarzach, dławi ich fetor buchający z wyłomu. Nie, nie znaleźli tam trupa – gnijące ciało wydziela specyficzny odór – to tylko wyciekające z rury ścieki, pleśń oraz gówno stu szczurzych pokoleń.

Bradley podąża krętym korytarzem wśród cuchnących piwnic, żeby zatrzymać się w ostrym świetle halogenów ustawionych wokół rozbitej ściany. Docieram tam razem z nim, a zaraz potem reszta śledczych, w samą porę, by zobaczyć, jak Azjata – Amerykanin chińskiego pochodzenia, na którego z oczywistych powodów wszyscy wołają Bruce – kieruje mocną latarkę w stronę świeżo otwartej przestrzeni.

W środku widzę labirynt wielkiej hydraulicznej improwizacji. Bruce wyjaśnia, że zdążyli już rozpruć kanalizację w pokoju osiemdziesiąt dziewięć, ale w żadnym z kolanek i syfonów nie znaleźli niczego ciekawego, więc poszli o krok dalej. Pożyczyli od techników kapsułkę preparatu Fast Blue B, wymieszali z pintą wody i wlali do kanalizacji.

Zanim barwnik dotarł do piwnicy, minęło pięć minut, zatem wiedzieli już, że gdzieś między pokojem osiemdziesiąt dziewięć a podziemiem budynku rura jest zatkana. Teraz, w gąszczu starych i nielegalnych połączeń, odnaleźli wąskie gardło.

– Proszę, powiedzcie mi, że to zęby – mówi Bradley. – Spuściła je w toalecie?

Bruce kręci głową i kieruje snop światła na papkę z nadpalonego papieru, widoczną w jednym z kolanek.

– Ta rura biegnie prosto z pokoju osiemdziesiąt dziewięć, sprawdziliśmy – odpowiada. – Cokolwiek to jest, musiała to spalić, zanim wrzuciła do sracza. I bardzo słusznie postąpiła, tylko o jednym nie wiedziała: że tyle tu nieprzepisowych połączeń.

Bradley sięga po pincetę i zaczyna dłubać nią w masie rozmoczonego papieru.

– Kawałki rachunków, róg MetroCard, bilet do kina – wylicza, a my przyglądamy się jego poczynaniom. – Zdaje się, że na odchodnym porządnie sprzątnęła pokój i o niczym nie zapomniała. – Ben starannie rozdziela strzępki papieru. – Lista zakupów. Może się przydać do ekspertyzy grafologicznej, jeśli kiedykolwiek znajdziemy…

Urywa, spoglądając na strzęp nieco mniej spalony niż pozostałe.

– Siedem cyfr. Odręczne pismo. 9 0 2 5 2 3 4. To niecały numer, reszta zwęglona.

Pokazuje nam ten skrawek, ale ja wiem, że mówi przede wszystkim do mnie, jakbym z racji dawnej służby w agencji wywiadowczej miał być ekspertem od szyfrów. Siedem odręcznie napisanych cyfr, reszta zniszczona. Mogą oznaczać cokolwiek, ale ja… rzeczywiście mam przewagę nad pozostałymi. W mojej dawnej profesji wszystko opiera się na fragmentarycznych informacjach, dlatego nigdy nie odrzucam takich tropów.

Policjanci rzecz jasna natychmiast zaczynają spekulować: numer konta, karty kredytowej, kod pocztowy, adres IP, numer telefonu. Alvarez zauważa, że nie istnieje numer kierunkowy 902 – i ma rację. Do pewnego stopnia.

– Owszem, ale nasz system jest przecież zintegrowany z kanadyjskim – wtrąca Petersen, młody detektyw o sylwetce futbolisty. – 902 to Nowa Szkocja. Mój dziadek miał tam farmę.

Bradley milczy. Wciąż spogląda na mnie, czeka na opinię. Gorzkie doświadczenie nauczyło mnie, że nie należy się odzywać, póki się nie ma pewności. Wzruszam więc ramionami, a Ben i jego ludzie zajmują się swoją robotą.

Ten kalendarz ścienny… Myśl o nim prześladuje mnie od chwili, gdy go zobaczyłem. Jeśli wierzyć metce, kosztował czterdzieści dolców w Rizzoli, dość drogiej księgarni. To spora kwota za przedmiot, który nie służy do niczego poza sprawdzaniem daty. Zabójczyni jest bez wątpienia inteligentna, dlatego nie mogę się oprzeć wrażeniu, że dla niej to wcale nie był kalendarz – być może interesowały ją raczej starożytne ruiny ze zdjęć.

Większą część kariery wypełniła mi służba w Europie i choć dawno już nie podróżowałem tak daleko na wschód, jestem pewny, że 90 to międzynarodowy numer kierunkowy Turcji. Wystarczy spędzić tam dzień, by się przekonać, że bodaj w żadnym kraju nie ma tylu greckich i rzymskich ruin. Jeśli więc przyjmiemy, że 90 to kierunkowy, najpewniej pozostałe cyfry oznaczają region i fragment numeru telefonu. Oddalam się niepostrzeżenie w zaciszny kąt piwnicy i dzwonię z komórki do Verizonu; chcę spytać o numery kierunkowe na terytorium Turcji.

Czekając, aż ktoś odbierze, zerkam na zegarek i ze zdumieniem stwierdzam, że na zewnątrz musi już świtać, zatem mija dziesięć godzin, odkąd dozorca wszedł do pokoju osiemdziesiąt dziewięć, by sprawdzić instalację elektryczną w związku z awarią w sąsiednim apartamencie. Nic dziwnego, że wszyscy wyglądają na zmęczonych.

Wreszcie odzywa się ktoś z biura Verizonu – zapewne w centrum zdalnej obsługi gdzieś w Bombaju, sądząc po silnym akcencie telefonistki – i moja hipoteza się potwierdza: 90 to rzeczywiście kierunkowy Turcji.

– A czy 252 to kod regionalny?

– Tak jest. Prowincja Muğla czy jakoś tak – odpowiada, starając się wyraźnie wymówić obco brzmiącą nazwę.

Turcja to wielki kraj – większy od Teksasu i zamieszkany przez ponad siedemdziesiąt milionów ludzi – a nazwa nic mi nie mówi. Zaczynam dziękować, gotów zakończyć rozmowę, ale telefonistka wpada mi w słowo:

– Nie wiem, czy to coś pomoże, ale piszą, że jedno z najważniejszych miast w tych stronach leży nad Morzem Egejskim i nazywa się Bodrum.

To jedno słowo razi mnie jak prąd, razi na nowo strachem, który z biegiem lat udało mi się przynajmniej rozcieńczyć.

– Bodrum – powtarza.

Wspomnienia‍ wracają jak szczątki okrętu wyrzucane przez fale na brzeg.

– Naprawdę?‌ – odpowiadam wolno, walcząc z natłokiem myśli. Wreszcie ta część umysłu, która zajmuje się teraźniejszością, dochodzi do głosu i uświadamiam sobie, że jestem tylko gościem w cudzym śledztwie. Co za ulga. Nie chcę mieć znowu do czynienia z tamtą częścią świata.

Wracam‌ do pokoju osiemdziesiąt dziewięć. Pokazuję się Bradleyowi i mówię mu, co ustaliłem: na skrawku papieru rzeczywiście zachował się fragment numeru telefonu, ale może zapomnieć o Kanadzie. Wyjaśniam, co myślę o kalendarzu. On też go zauważył i ta sama myśl nie dawała mu spokoju.

– Bodrum?‌ – pyta. – Gdzie jest Bodrum?

– Powinieneś‌ częściej bywać w świecie. W Turcji, jednym z najmodniejszych krajów, jeśli chodzi o wakacyjną turystykę.

– Może‌ na Coney Island? – pyta z kamienną twarzą.

– Też‌ ładnie – odpowiadam, ale w pamięci mam widok portu pełnego ekskluzywnych jachtów oraz eleganckich willi i maleńkiego meczetu na brzegu, a także kafejek o nazwach w rodzaju Mezzaluna czy Oxygen, pachnących buzującymi hormonami i cappuccino po dziesięć dolarów za filiżankę.

– Byłeś‍ tam? – pyta Bradley.

Kręcę‌ głową. Rząd nie pozwala mi mówić o niektórych sprawach.

– Nie‌ – kłamię. – Po co miałaby dzwonić do Bodrum? – myślę na głos, by zmienić temat.

Bradley‌ wzrusza ramionami, zamyślony i niezbyt skłonny do spekulacji.

– Dryblas‍ też nieźle się spisał – mówi, wskazując na Petersena stojącego w przeciwległym kącie pokoju. – Dokument, który Alvarez znalazła w papierach u kierownika, nie jest legitymacją studencką. To karta nowojorskiej biblioteki.

– Super‌ – odpowiadam bez specjalnego zainteresowania. – Intelektualistka.

– Nie‌ bardzo. Jeśli wierzyć bazie danych, w ciągu roku wypożyczyła tylko jedną książkę. – Bradley spogląda na mnie twardo. – Twoją.

Patrzę‌ mu w oczy i brakuje mi słów. Nic dziwnego, że jest zamyślony, nieobecny.

– Przeczytała‍ moją książkę? – odzywam się wreszcie.

– Nie‍ tylko przeczytała. Powiedziałbym, że wnikliwie przestudiowała – pada odpowiedź. – Jak sam zauważyłeś, rzadko się zdarza tak profesjonalna robota. Teraz już wiemy dlaczego: wyrywanie zębów, środek dezynfekujący – pisałeś o tym wszystkim, nieprawdaż?

Odchylam‌ głowę do tyłu, czując nagle cały ciężar słów Bradleya.

– Wykorzystała‌ pomysły z kilku spraw, potraktowała moją książkę jak podręcznik „jak zabić człowieka i zatrzeć ślady”.

– Otóż‌ to – przytakuje Ben i robi coś, czego świadkiem byłem ledwie parę razy: uśmiecha się. – Dlatego chciałbym ci podziękować. Będzie tak, jakbym ścigał ciebie, najlepszego speca na świecie.

Rozdział‌ piąty

Jeśli‍ koniecznie chcecie znać całą prawdę, moja książka o technikach dochodzeniowych nie zdobyła wielkiej popularności. Jest jedną z tych, po które – wbrew teoriom wydawców – nikt drugi raz nie sięga.

A przecież‍ w wąskim gronie specjalistów, do którego była adresowana, wywołała istne trzęsienie ziemi. Był to materiał siłą rozciągający granice nauki, techniki, nawet wiarygodności. Każdy jednak, kto przeanalizował go dokładniej, nawet najgorliwszy sceptyk, musiał wyzbyć się wątpliwości. Cytowałem najdrobniejsze szczegóły starannie wybranych spraw, odtwarzając ową osobliwą patynę okoliczności i motywacji, dzięki której dobry śledczy potrafi oddzielić prawdę od fałszu.

Dzień‍ po opublikowaniu mojej książki małym światkiem najlepszych śledczych wstrząsnął grad pytań bez odpowiedzi. Jak to możliwe, u diabła, że nikt nie słyszał wcześniej o tych sprawach? Były jak przekaz z innej planety, w którym zmieniono jedynie imiona, by chronić winowajców. I – co ważniejsze – kto, do ciężkiej cholery, mógł napisać coś takiego?

Nie‌ miałem zamiaru dopuścić, by ktoś się dowiedział. Z racji mej dawnej profesji miałem tylu wrogów, że wolałem nawet o nich nie myśleć. Nie chciałem uruchomić pewnego ranka silnika w samochodzie i zamienić się w garść kosmicznego pyłu wirującego wokół Księżyca. Gdyby któryś z czytelników zapragnął zasięgnąć informacji o tajemniczym autorze, dowiedziałby się jedynie, że pochodził on z Chicago i niedawno zmarł. Jedno było pewne: nie pisałem dla sławy ani dla pieniędzy.

Wmówiłem‌ sobie, że zrobiłem to, bo udało mi się rozwikłać kilka spraw, w których przestępcy działali wręcz poza granicami ludzkiej pomysłowości. Wydawało mi się, że pewne pionierskie techniki, którymi się posłużyłem, mogą się przydać innym śledczym. I miałem rację – do pewnego stopnia. Było w tym wszystkim jednak coś więcej: jestem wciąż młody i mam nadzieję, że czeka mnie jeszcze nowe, prawdziwe życie, książka zaś stała się podsumowaniem i ostatnim pożegnaniem z moją dawną egzystencją.

Przez‌ niemal dziesięć lat byłem członkiem jednej z najtajniejszych służb wywiadowczych naszego kraju, działającej tak głęboko w ukryciu, że tylko garstka ludzi w ogóle wiedziała o jej istnieniu. Zadaniem tej agencji było nadzorowanie całego środowiska wywiadu, byliśmy niejako wydziałem wewnętrznym amerykańskich tajnych służb. Nie od rzeczy byłoby posłużyć się tu średniowieczną analogią: byliśmy szczurołapami.

Liczebność‍ personelu wszystkich dwudziestu sześciu publicznie znanych – i ośmiu nienazwanych – organizacji wywiadowczych Stanów Zjednoczonych jest tajemnicą, ale chyba mogę ujawnić, że w kręgu naszego zainteresowania znajdowało się ponad sto tysięcy osób. Tak liczna populacja oznacza jedno: wielką różnorodność przestępstw, z którymi mieliśmy do czynienia – od zdrady i korupcji, przez morderstwa i gwałty, po handel narkotykami i kradzieże. Sprawcy różnili się od pospolitych przestępców tym, że byli wśród nich najlepiej wyszkoleni w swoim fachu i najbystrzejsi ludzie, jakich można spotkać na tym świecie.

Elitarną‍ i supertajną jednostkę, która miała ich ścigać, powołano z rozkazu Jacka Kennedy’ego w pierwszych miesiącach jego urzędowania. Po wyjątkowo niesmacznym skandalu w szeregach CIA – którego szczegóły do dzisiaj pozostają tajemnicą – prezydent najwyraźniej doszedł do wniosku, że ludzie ze środowiska wywiadu są narażeni na rozmaite pokusy w takim samym stopniu jak reszta ludzkości. A może i w większym.

W normalnych‌ okolicznościach to FBI sprawowałoby funkcję policyjną w krainie tajnych służb. Jednakże dopóki Biurem kierowała perfumowana pięść J. Edgara Hoovera, nie było w nim choćby krzty normalności. Gdyby ktoś taki zyskał prawo kontrolowania pracy szpiegów… cóż, równie dobrze można by wpuścić Saddama do fabryki broni. I właśnie dlatego Kennedy stworzył z pomocą brata agencję, którą obdarzono – przez wzgląd na ogromnie odpowiedzialną funkcję – doprawdy nadzwyczajnymi uprawnieniami. Na mocy rozporządzenia stała się jedną z trzech podległych bezpośrednio prezydentowi, z pominięciem nadzoru Kongresu. Nie pytaj mnie o dwie pozostałe agencje, prawo zabrania nawet podawania ich nazw.

Ludzie,‌ którzy na co dzień oddychali wykwintnym powietrzem zacisznych gabinetów, ludzie dopuszczeni do najważniejszych tajemnic państwa, z początku zlekceważyli nowy twór i jego niełatwą misję. Zachwyceni własnym dowcipem, zaczęli nazywać go 11. Dywizją Powietrznodesantową albo po prostu kawalerią. Niewielu wierzyło w powodzenie naszej agencji, ale jej pierwsze sukcesy i szybko poprawiająca się reputacja starły z ich twarzy uśmiechy.

Jakby‍ za milczącym porozumieniem wszystkich stron z czasem zapomniano o drugim członie nazwy i jeśli ktoś o nas wspominał – zawsze z szacunkiem – to używał już tylko słowa Dywizja. Nie, nie kieruje mną próżność, gdy twierdzę, że w naszej agencji pracowali najbystrzejsi z bystrych. Nasi ludzie po prostu musieli tacy być, skoro mieli tropić przestępców wśród najlepszych tajnych operatorów na świecie. Lata szkolenia nauczyły naszych przeciwników kłamać i stosować uniki; żegnać się bez pozostawiania śladów; przykładać rękę do wszystkiego i nigdzie nie zostawiać odcisków palców. Łowcy, którzy mieli ich ścigać, musieli umieć jeszcze więcej, zawsze być o krok przed nimi. Presja była ogromna, czasem nieznośna, nic więc dziwnego, że mieliśmy w Dywizji najwyższy odsetek samobójstw ze wszystkich agencji rządowych, poza pocztą.

Byłem‍ na ostatnim roku studiów doktoranckich w Harvardzie, gdy mnie zwerbowano, o czym zresztą nawet nie wiedziałem. Jeden ze skautów agencji – w osobie miłej kobietki o zgrabnych nogach i zaskakująco krótkiej spódnicy, która przedstawiła mi się jako wiceprezes RAND Corporation – pojawił się na uczelni, by odbyć rozmowy z najbardziej obiecującymi przyszłymi absolwentami.

Przez‌ trzy lata studiowałem medycynę, specjalizując się w farmakologii substancji odurzających. Naukę traktowałem bardzo poważnie: za dnia zgłębiałem teorię, a w weekendy z zapałem przechodziłem do zajęć praktycznych. Objawienia doznałem w Bostonie, podczas wizyty u lekarza, gdy naczytawszy się o fibromialgii, skutecznie przekonywałem go, by wypisał mi receptę na Vicodin.

Powiedzmy,‌ pomyślałem wtedy, że taka jest rzeczywistość: że to ja siedzę za biurkiem i próbuję leczyć dolegliwości – prawdziwe i wyimaginowane – tych pacjentów, których dyskretnie obserwowałem w poczekalni.

Uświadomiłem‍ sobie, że tak naprawdę nie interesuje mnie to, co im dolega, ale to, co ich motywuje. Rzuciłem medycynę, przeniosłem się na psychologię, obroniłem dyplom z wyróżnieniem i zabrałem się do doktoratu.

Właściwie‍ było już po wszystkim, gdy pani w krótkiej spódniczce zaproponowała mi na dzień dobry dwukrotnie wyższe wynagrodzenie niż jakikolwiek inny pracodawca, oferując jednocześnie niemal nieograniczone możliwości rozwoju i prowadzenia badań. Zacząłem od pisania raportów, których nikt nie miał czytać, i przygotowywania kwestionariuszy, na które nikt nie miał odpowiedzieć – potrzebowałem sześciu miesięcy, by się zorientować, że wcale nie pracuję dla RAND. Byłem obserwowany, oceniany i sprawdzany, a Krótka Spódniczka jakoś nagle zniknęła z horyzontu.

Pojawili‌ się za to dwaj mężczyźni – twardziele – których nigdy przedtem (ani potem) nie spotkałem. Zabrali mnie do dobrze zabezpieczonego pokoju w niczym niewyróżniającym się budynku na terenach przemysłowych na północ od kwatery głównej CIA w Langley, w Wirginii. Zażądali, bym podpisał całą serię deklaracji o zachowaniu tajemnicy, zanim zostałem poinformowany, że rozważa się moją kandydaturę do służby w tajnej agencji wywiadowczej, której nazwy mi nie podano.

Popatrzyłem‌ na nich i zadałem sobie pytanie: dlaczego pomyśleli właśnie o mnie? Prawdę mówiąc, znałem odpowiedź. Byłem idealnym kandydatem do pracy w świecie tajemnic – bystrym, od zawsze samotnym i w głębi duszy zranionym.

Mój‍ ojciec odszedł, zanim się urodziłem, i słuch po nim zaginął. Parę lat później moją matkę zamordowano w naszym mieszkaniu opodal Ósmej Mili w Detroit. Jak wspominałem, są takie miejsca, o których nigdy nie zapomnę.

Jako‍ jedynak wkrótce zostałem adoptowany przez małżeństwo z Greenwich w Connecticut. Miałem do swojej dyspozycji dwadzieścia akrów wypielęgnowanych trawników, najlepsze i najdroższe szkoły i najcichszy dom, jaki kiedykolwiek widziałem. Bill i Grace Murdoch najwyraźniej czuli, że teraz ich rodzina wreszcie stała się kompletna: starali się, jak mogli, ale ja nigdy nie umiałem stać się synem, którego tak pragnęli.

Dziecko‌ pozbawione rodziców uczy się sztuki przetrwania. Wcześnie opanowuje umiejętność ukrywania uczuć, a gdy ból staje się nie do wytrzymania – także kopania we własnej głowie jaskini, w której może się schronić. Dla świata zewnętrznego starałem się być tym, kogo – jak mi się zdawało – pragnęli mieć Bill i Grace, ale skończyło się tak, że dla obojga stałem się obcy.

Siedząc‍ w cichym pokoju opodal Langley, zdałem sobie sprawę, że zmiana własnej tożsamości i maskowanie wszystkiego, czym się jest i co się czuje, to wręcz doskonała szkoła dla przyszłego pracownika tajnych służb.

W kolejnych‌ latach, które spędziłem głównie na podróżowaniu po świecie pod fałszywymi nazwiskami, spotkałem wielu szpiegów i wiem, że najlepsi z nich nauczyli się podwójnego życia na długo przedtem, nim wstąpili do rządowych agencji.

Byli‌ wśród nich ukrywający się homoseksualiści, niewierni mężowie żon z przedmieść, hazardziści i narkomani, alkoholicy i zboczeńcy. Każdy z nich nosił inne brzemię, ale wszyscy mieli ogromne doświadczenie w przekonywaniu świata o wiarygodności iluzji, którą wokół siebie stworzyli. Przyjęcie kolejnej fałszywej tożsamości i rozpoczęcie służby dla rządu było dla nich tylko małym krokiem naprzód.

Sądzę,‍ że dwaj twardziele wyczuli i we mnie podobną zdolność. W końcu przesłuchanie zaczęło dotyczyć tego, co nielegalne.

– Proszę‍ nam opowiedzieć o narkotykach – powiedzieli.

Przypomniało‍ mi się coś, co powiedziano kiedyś o Billu Clintonie: że jeszcze nigdy nie spotkał kobiety, która by mu się nie spodobała. Zaraz jednak pomyślałem, że chyba nie pomógłbym sobie, gdybym im powiedział, że mam podobny stosunek do prochów. Wyparłem się więc wszystkiego; stwierdziłem, że nigdy nawet nie próbowałem. Na szczęście nie prowadziłem lekkiego stylu życia, tak typowego dla uzależnionych. Narkotyki były moim sekretem i udało mi się go zachować dzięki przestrzeganiu pewnych zasad: ćpałem wyłącznie w samotności, nigdy w barach czy klubach, uważałem tak zwane narkotyki rekreacyjne za towar dla amatorów, a kupowanie towaru na ulicach – za przepis na dokonanie żywota z kulką w głowie.

I udało‌ się – nigdy nie zostałem aresztowany, nigdy nie przesłuchiwano mnie w sprawie narkotyków. Odniósłszy sukces w jednym sekretnym życiu, byłem pewny, że poradzę sobie w kolejnym. Gdy wstali, pytając, ile czasu potrzebuję do namysłu, spokojnie poprosiłem o długopis.

I tak‌ to wyglądało – w pokoju bez okien, w nieciekawym budynku na terenach przemysłowych, podpisałem memorandum o przystąpieniu i wkroczyłem do sekretnego świata. Jeżeli nawet zastanawiałem się wtedy, jaką cenę przyjdzie mi zapłacić i jakich to zwyczajnych przyjemności życia nie doświadczę i z nikim nie będę dzielił, to dziś już o tym nie pamiętam.

Rozdział‌ szósty

Po‍ czterech latach szkolenia – musiałem przecież się nauczyć, jak czytać znaki, których inni nie dostrzegali, i jak przetrwać w sytuacjach, w których inni przeżyć nie mogli – zacząłem szybko piąć się po szczeblach kariery. Moją pierwszą placówką zagraniczną był Berlin i nie minęło sześć miesięcy od mego przybycia, gdy po raz pierwszy zabiłem człowieka.

Od‍ samego początku istnienia Dywizji jej działaniami w Europie kierował zawsze jeden z najwyższych rangą agentów, a jego siedziba mieściła się w Londynie. Jako pierwszy piastował to stanowisko były oficer marynarki wojennej i znawca jej dziejów. Właśnie dlatego zażyczył sobie, by nazywano go Admirałem Niebieskiej – w dawnej brytyjskiej marynarce tak tytułowano dowódcę trzeciej, niebieskiej eskadry, czyli trzecią figurę w hierarchii sił morskich; taka też była jego pozycja w Dywizji. Tytuł się przyjął, ale parę dziesięcioleci wystarczyło, by podwładni zaczęli nazywać szefa, który na co dzień brał ich do galopu, Jeźdźcem Niebieskiej.

Gdy‌ przybyłem do Europy, poczynania ówczesnego Jeźdźca budziły powszechne uznanie i prawie nikt nie wątpił, że gdy pewnego dnia szef wróci do Waszyngtonu, to tylko po to, by objąć najwyższe stanowisko w Dywizji. Ci, którzy zaskarbili sobie jego zaufanie, mogli z kolei liczyć na szybki awans jego śladem, toteż rywalizacja o względy przyjęła dość ostrą formę.

Tak‌ mniej więcej wyglądała sytuacja, gdy berlińskie biuro posłało mnie do Moskwy na początku sierpnia – to najgorszy miesiąc w tym gorącym mieście rozpaczy – bym się zajął sprawą domniemanych nadużyć finansowych w tamtejszej delegaturze amerykańskich tajnych służb. Pieniądze istotnie gdzieś wsiąkły, ale gdy zagłębiłem się w szczegóły, odkryłem coś znacznie gorszego: pewien wysoki rangą oficer wywiadu Stanów Zjednoczonych właśnie przybył do Moskwy, by sprzedać FSB – godnej spadkobierczyni funkcji oraz brutalności KGB – nazwiska naszych najcenniejszych rosyjskich informatorów.

Pojawiłem‍ się na tej imprezie bardzo spóźniony, dlatego musiałem podjąć błyskawiczną decyzję. Nie było czasu na szukanie rad i zgadywanki. Dogoniłem naszego człowieka, gdy był w drodze na spotkanie ze swym rosyjskim łącznikiem. Tak, to właśnie on był owym pierwszym człowiekiem, którego zabiłem.

Zastrzeliłem‍ go. Zastrzeliłem Jeźdźca Niebieskiej na placu Czerwonym, smaganym gorącym wiatrem znad stepów, niosącym woń Azji i smród zdrady. Nie wiem, czy powinienem być z tego dumny, ale – choć byłem młody i niedoświadczony – zabiłem mojego szefa jak profesjonalista.

Śledziłem‌ go aż do południowego skraju placu, do karuzeli, na której jeździły dzieciaki. Pomyślałem, że muzyka dudniąca z głośników zagłuszy i tak cichy odgłos wystrzału. Podszedłem ukosem i człowiek, którego tak dobrze znałem, dostrzegł mnie i rozpoznał dopiero w ostatniej chwili.

Na‍ jego twarzy pojawił się wyraz zaskoczenia, a zaraz potem strachu.

– Eddy…‌ – powiedział.

Nie,‌ nie mam na imię Eddy, ale jak wszyscy pracownicy agencji, zmieniłem tożsamość, zanim rozpocząłem aktywną służbę. Może dzięki temu było łatwiej – jakbym to nie ja był wykonawcą wyroku.

– Coś‌ się stało? Co ty tu robisz? – Pochodził z Południa, zawsze lubiłem jego akcent.

Pokręciłem‌ głową.

– Wyszka – odpowiedziałem.‍ Obaj wiedzieliśmy, że ten popularny w KGB zwrot oznacza „najwyższy wymiar kary”. To całkiem zgrabnie brzmiący eufemizm, gdy chodzi o wpakowanie komuś w tył głowy kuli sporego kalibru.

Trzymałem‍ pistolet w dłoni wsuniętej do kieszeni na biodrze – wąski PSM 5,45 to, jak na ironię, sowiecka broń, niewiele grubsza od zapalniczki; pod dobrze skrojoną marynarką tworzy ledwie zauważalną zmarszczkę. Oczy mojego szefa, rozszerzone paniką, uciekły w bok, ku dzieciakom na karuzeli. Pewnie przypomniał sobie o własnych i zastanawiał się, jakim sposobem sprawy mogły przybrać tak szalony obrót.

Nacisnąłem‌ spust, nie wyjmując pistoletu z kieszeni. Pocisk o stalowym rdzeniu mógł bez trudu przebić trzydzieści warstw kevlaru i półcalową płytkę tytanową; zakładałem, że Jeździec ma na sobie kamizelkę kuloodporną.

Hałas‌ dobiegający od strony karuzeli sprawił, że nikt nie usłyszał wystrzału.

Kula‌ wbiła się w pierś, a jej prędkość wylotowa była tak wielka, że wywołała wstrząśnienie mięśnia sercowego i natychmiastową śmierć – właśnie tak wymyślili to projektanci tej broni. Wyciągnąłem rękę i złapałem go, zanim upadł, drugą ręką ocierając mu pot z czoła. Zachowywałem się tak, jakby mój towarzysz właśnie zemdlał z powodu upału.

Na‌ wpół go niosąc, na wpół ciągnąc, posadziłem Jeźdźca na plastikowym krzesełku pod trzepocącym na wietrze parasolem i niezbyt płynnym rosyjskim zagadnąłem grupkę stojących dziesięć jardów dalej matek, które czekały na swoje dzieci. Wskazując na niebo, poskarżyłem się na pogodę.

Uśmiechnęły‌ się, w duchu zadowolone, że po raz kolejny potwierdza się stara prawda: Słowianie są twardzi, a Amerykanie to mięczaki.

– A,‍ tak, upał, straszny upał – przytaknęły współczująco.

Zdjąłem‍ z Jeźdźca marynarkę i ułożyłem tak, by zakryła szybko powiększającą się czerwoną plamę. Oznajmiłem matkom, że zostawiam kolegę na chwilę, żeby poszukać taksówki.

Pokiwały‌ głowami, bardziej zainteresowane dziatwą na karuzeli niż moimi sprawami. Wątpię, by którakolwiek zauważyła, że trzymam w ręku teczkę mego towarzysza – nie wspominając o portfelu – gdy oddalałem się w stronę postoju taksówek przy Prospekcie Kremlowskim.

Zanim‌ ktoś zauważył strumyk krwi wypływający z jego ust i wezwał gliny, byłem już w pokoju hotelowym, kilka mil od miejsca zbrodni. Nie miałem okazji dokładnie opróżnić kieszeni Jeźdźca, więc wiedziałem, że nie minie wiele czasu, gdy go zidentyfikują.

Kiedy‍ bywałem w Londynie, wpadałem do niego na kolację i wielokrotnie bawiłem się z jego dziećmi – miał dwie córki w niższych klasach podstawówki – teraz więc odliczałem w duchu minuty do tego, co nieuchronne: ktoś będzie musiał zadzwonić tam, do Hampstead i przekazać wiadomość, że ojciec nie żyje. Pamiętałem własne dzieciństwo i wiedziałem lepiej niż większość ludzi, co to oznacza dla dziecka – falę niedowierzania, problemy ze zrozumieniem nieodwracalności śmierci, atak paniki, otchłań osamotnienia. I choć bardzo się starałem, nie mogłem wyprzeć tej sceny z umysłu: twarze, które miałem przed oczami, należały do dzieci mojego szefa, ale uczucia, niestety, były moje.

W końcu‍ usiadłem na łóżku i wyłamałem zamek teczki. Jedyną ciekawą rzeczą, którą w niej znalazłem, było muzyczne DVD z Shanią Twain na okładce. Włożyłem płytę do napędu w moim laptopie i przepuściłem dane przez program wyszukujący algorytmów. W cyfrowo zapisanej muzyce ukryte były nazwiska i ściśle tajne dane na temat dziewiętnastu Rosjan, którzy przekazywali nam informacje. Gdyby Jeździec dostarczył tę listę łącznikowi, czekałaby ich wyszka.

Przeglądając‌ dane z dziewiętnastu plików, zacząłem liczyć dzieci naszych rosyjskich informatorów. Robiłem to mimowolnie, aż wreszcie dotarło do mnie, że dokonuję czegoś w rodzaju rachunku zysków i strat. W jednej kolumnie miałem czternaścioro małych Rosjan, a w drugiej – dwie córki Jeźdźca. Ktoś mógłby rzec, że to naprawdę uczciwa wymiana, ale to mi nie wystarczyło: imiona Rosjan były zbyt abstrakcyjne, a dzieci mojego szefa – zbyt realne.

Sięgnąłem‌ po kurtkę, zarzuciłem na ramię torbę podróżną, schowałem do kieszeni PSM 5,45 i ruszyłem w stronę placu zabaw przy Parku Gorkiego. Wiedziałem z danych zapisanych na płycie, że żony paru naszych informatorów bywały tam po południu z dziećmi. Przysiadłem na ławce i bazując na opisach, które czytałem, zidentyfikowałem dziewięć kobiet ponad wszelką wątpliwość. Ich dzieci budowały zamki z piasku na wyimaginowanej plaży.

Podszedłem‌ bliżej, żeby na nie popatrzeć. Wątpię, by zwróciły uwagę na nieznajomego z dziurą wypaloną w kieszeni kurtki, który spoglądał na nie zza ogrodzenia. Obserwowałem uśmiechy na małych twarzach i miałem nadzieję, że ich lato potrwa dłużej niż moje. I choć udało mi się sprawić, że te dzieci stały się dla mnie bardziej realne, jednocześnie nie mogłem oprzeć się wrażeniu, że ofiarowując im życie, straciłem cząstkę siebie. Powiedzmy, że niewinność.

Czując‍ się starszy, ale i spokojniejszy, ruszyłem ku rzędowi taksówek. Kilka godzin wcześniej, gdy wykonawszy egzekucję, spieszyłem do hotelu, szyfrowanym łączem nawiązałem kontakt z Waszyngtonem i wiedziałem już, że samolot wysłany przez CIA, udający maszynę należącą do kierownictwa General Motors, jest w drodze na lotnisko Szeremietiewo, gotów mnie ewakuować.

Niepokoiłem‍ się, że rosyjscy gliniarze już zdołali mnie zidentyfikować, dlatego podróż na lotnisko dłużyła mi się w nieskończoność. Gdy wszedłem na pokład odrzutowca, poczułem z kolei niewysłowioną ulgę. Radość trwała jednak nie dłużej niż dwanaście sekund, bo w kabinie czekało na mnie czterech uzbrojonych ludzi, którzy odmówili ujawnienia swojej tożsamości, ale wyglądali mi na żołnierzy sił specjalnych.

Podali‌ mi dokument i z niego się dowiedziałem, że w sprawie zabójstwa, którego dokonałem, toczy się śledztwo służb wywiadowczych prowadzone na najwyższym szczeblu, tak zwane dochodzenie w sprawie krytycznej. Dowódca oddziału poinformował mnie uprzejmie, że lecimy do Stanów.

A potem‌ odczytał mi moje prawa i aresztował.

Rozdział‍ siódmy

Spoglądając‍ w iluminator, byłem skłonny przypuszczać, że lecimy nad Montaną; z północnym zachodem Stanów kojarzyła mi się przede wszystkim zygzakowata linia gór na horyzoncie. Właściwie niczym innym nie wyróżniały się te okolice: dobrze ukryty pas startowy otaczało kilka nieoznaczonych bunkrów i kilka podziemnych hangarów, a wszystko to oplatały mile siatki ogrodzeniowej pod napięciem.

Lecieliśmy‌ całą noc, a gdy lądowaliśmy, krótko po świcie, byłem w fatalnej kondycji psychicznej. Miałem dość czasu, by w nieskończoność analizować ostatnie wydarzenia, i z każdą milą ogarniało mnie coraz większe zwątpienie. A jeśli DVD Shanii Twain było fałszywym tropem albo ktoś podrzucił je Jeźdźcowi? A jeśli pracował nad supertajną akcją, o której nic nie wiedziałem, albo inna agencja próbowała za pośrednictwem mojego szefa dezinformować przeciwnika? A może jeszcze inaczej: co będzie, jeśli śledczy oznajmią, że płyta należała do mnie, a Jeździec próbował zdemaskować mnie jako zdrajcę? To by wyjaśniało, dlaczego zastrzeliłem go bez konsultacji z centralą.

Błądziłem‍ coraz bardziej w labiryncie wątpliwości, gdy żołnierze sił specjalnych wypchnęli mnie z samolotu i zaprowadzili do SUV-a z przyciemnionymi szybami. Drzwi zablokowały się automatycznie, od wewnątrz nie było klamek. Minęło pięć lat, odkąd znalazłem się w sekretnym świecie, i oto nagle, po trzech nerwowych dniach w Moskwie, moja przyszłość wisiała na włosku.

Jechaliśmy‍ przez dwie godziny, ale nie dotarliśmy poza elektryczne ogrodzenie. Wreszcie wóz zatrzymał się przed samotnym domem otoczonym wyschniętym trawnikiem.

Moją‌ swobodę ograniczono do dwóch ciasnych pokoików, wolno mi było rozmawiać wyłącznie z przesłuchującymi. Wiedziałem jednak, że w innym skrzydle domu kilka ekip śledczych nader dokładnie analizuje najdrobniejsze fakty z mojego życiorysu – a także z życia Jeźdźca – próbując odnaleźć wątki prawdy. Wiedziałem też, w jaki sposób będę przesłuchiwany, ale żadne ćwiczenia odbywane w toku szkolenia nie mogą przygotować człowieka na to, co przeżywa, gdy dostanie się w ręce nieprzyjaźnie nastawionych śledczych.

Cztery‌ ekipy pracowały nade mną na zmianę i muszę stwierdzić – bez uprzedzeń, całkiem obiektywnie – że najgorsze były kobiety. A może najlepsze, zależnie od punktu widzenia. Najkształtniejsza z nich, zdaje się, sądziła, że jeśli nie dopnie paru guzików bluzki i będzie się nade mną ochoczo pochylać, jakimś cudem zbliży się do prawdy. Nazwałem ją Wonderbra. Mam wrażenie, że tej samej metody użyto po latach ze świetnym skutkiem na muzułmańskich jeńcach w bazie Guantanamo.

Rozumiałem‌ teorię, która za tym stała: chodziło o przypomnienie świata, którego więzień pragnie, świata przyjemności, tak odległego od tego miejsca naznaczonego lękiem. Wystarczyło współpracować. I powiem szczerze, że to działa. Wypytywany dniami i nocami o szczegóły, w poszukiwaniu najdrobniejszych nieścisłości, człowiek czuje zmęczenie, śmiertelne znużenie. Wystarczą dwa tygodnie i zaczyna tęsknić za innym światem – jakimkolwiek światem.

Któregoś‌ razu, późną nocą, po dwunastu godzinach trwającego bez przerwy przesłuchania, zapytałem Wonderbra:

– Sądzicie,‌ że to zaplanowałem i tak po prostu zastrzeliłem go na skraju placu Czerwonego? Placu Czerwonego?! Dlaczego miałbym to zrobić?

– Może‌ z głupoty – odpowiedziała gładko.

– Gdzie‍ oni cię zwerbowali, co? W Hooters?! – ryknąłem. Po raz pierwszy podniosłem głos i to był błąd. Teraz ekipa analityków i psychologów obserwujących mnie dzięki ukrytym kamerom wiedziała już, że zaczynam się łamać.

Miałem‍ nadzieję, że Wonderbra odpowie mi tym samym, ale zachowała się bardzo profesjonalnie. Pochyliła się jeszcze trochę, co bardzo naprężyło materiał wokół nielicznych zapiętych guzików bluzki, i przemówiła bardzo spokojnie:

– Są‌ prawdziwe i niczego nie zawdzięczają stanikowi, jeśli o tym teraz myślisz. Jaką piosenkę grali przy karuzeli?

Siłą‌ woli zapanowałem nad gniewem.

– Już‍ mówiłem.

– To‍ powiedz jeszcze raz.

– Smells‌ Like Teen Spirit. Poważnie. Taka jest współczesna Rosja: tam nic nie ma sensu.

– Słyszałeś‌ ją wcześniej?

– Jasne.‌ Przecież to Nirvana.

– Pytam,‍ czy słyszałeś ją na placu, kiedy badałeś teren, planując akcję…

– Nie‍ było żadnego badania terenu, bo nie było żadnego planu – odpowiedziałem cicho, czując, jak w lewej skroni odzywa się pulsujący ból.

Kiedy‌ wreszcie pozwolili mi wrócić do łóżka, czułem, że Wonderbra wygrywa. A więzień, nawet święcie przekonany o swej niewinności, nie powinien tak myśleć, gdy siedzi w izolatce, w zasadzie stracony dla świata, i zostało mu tylko marzenie o wolności.

Następnego‍ dnia z samego rana – sądziłem, że to środa, a w rzeczywistości była to sobota, tak namieszali mi w głowie – drzwi się uchyliły i jeden ze strażników powiesił na nich czyste ubranie. Odezwał się też po raz pierwszy, proponując, żebym wziął prysznic, zamiast myć się w miednicy, co do tej pory musiało mi wystarczyć. Tę technikę także znałem – chcieli, żebym pomyślał, że zaczynają mi wierzyć, a tym samym nabrał do nich zaufania – ale na tym etapie psychologiczna strona tego przesłuchania właściwie już mnie nie interesowała. Freud powiedziałby zapewne: czasem prysznic to jednak tylko prysznic.

Strażnik‌ otworzył drzwi łazienki sąsiadującej z moim pokojem i wyszedł. Urządzono ją na biało, w szpitalnym stylu. Z sufitu i ścian sterczały haki, zapewne dość mrocznego przeznaczenia, ale i to było mi obojętne. Ogoliłem się, rozebrałem i odkręciłem kurek. Gdy wycierałem się po kąpieli, spojrzałem w wielkie lustro i znieruchomiałem. Dziwne to było uczucie, bo już od dawna nie widziałem siebie.

W trzy‍ tygodnie straciłem dobrych dwadzieścia funtów i nie pamiętałem, by moja twarz kiedykolwiek wyglądała nędzniej. Wydawało mi się, że bardzo się postarzałem. Patrząc na swe odbicie w lustrze, czułem się tak, jakbym spoglądał w okno na przyszłość. Mimo wszystko nie byłem paskudny: wciąż pozostałem wysoki, a w moich włosach dzięki europejskiemu słońcu pojawiły się jasne pasma.

Teraz,‌ gdy trudy śledztwa pozbawiły mnie balastu z okolic talii i pośladków, byłem w niezłej formie – nie z powodu sześciopaku na brzuchu, godnego próżnego gwiazdora filmowego, ale dlatego, że każdego dnia poświęcałem czterdzieści minut na ćwiczenie krav magi, izraelskiej sztuki samoobrony, zdaniem znawców najwyżej cenionej formy walki wręcz w środowisku nowojorskich dilerów narkotykowych na północ od Sto Czterdziestej Ulicy. Zawsze uważałem, że skoro dobrze służy zawodowcom, to posłuży i mnie. Jeszcze nie wiedziałem, że za kilka lat, gdy będę sam i w rozpaczy, ocali mi życie.

Gdy‌ tak stałem przed lustrem, inwentaryzując własne ciało i duszę, i zastanawiałem się, czy naprawdę aż tak lubię samego siebie, przyszło mi nagle na myśl, że ktoś jeszcze może mnie oglądać. Wonderbra i jej koledzy zapewne siedzieli sobie po drugiej stronie szklanej tafli, dokonując własnej oceny. Możliwe, że nie jestem pierwszy w kolejce kandydatów do głównej roli męskiej w Głębokim‍ gardle II, ale też nie mam się czego wstydzić. Nie, nie to sprawiło, że ogarnęła mnie wściekłość. Chodziło o tę inwigilację, o wdzieranie się w każdy zakątek mojego życia, o niekończące się poszukiwanie nieistniejących dowodów, o niszczące duszę przekonanie, że wolno zrobić z człowiekiem wszystko tylko dlatego, że wierzy się w słuszność swoich podejrzeń.

Instruktorzy‍ krav magi nauczają, że częstym błędem popełnianym w walce jest zadawanie bardzo silnych ciosów pięścią w głowę przeciwnika. Jako pierwsze pękają zwykle kości palców. Z tego powodu prawdziwy zawodowiec używa rąk tak, jakby były młotami.

Cios‌ pięścią-młotem, zadany przez w miarę sprawnego człowieka, może osiągnąć siłę ponad czterech niutonów. Łatwo sobie wyobrazić, co się wtedy dzieje z twarzą zaatakowanego. Albo z lustrem. Pękło natychmiast, a odłamki posypały się na wykafelkowaną podłogę. Najbardziej zaskakujące było to, że ujrzałem za nim zwykłą ścianę. To nie było fenickie lustro. Żadnych kamer, nic. Patrzyłem na puste miejsce, zastanawiając się, czy to aby nie ja pękłem.

Wykąpany‌ i ogolony, wróciłem do pokoju i włożyłem świeże ubranie. Usiadłem na łóżku i czekałem, ale nikt nie przyszedł. Chciałem załomotać w drzwi i stwierdziłem, że nie są zamknięte. Jak słodko, pomyślałem. Element zaufania osiąga poziom suborbitalny. Chyba że w tym odcinku Strefy‍ mroku mam odkryć, że dom jest pusty i od lat nikt w nim nie mieszka.

Odnalazłem‍ salon, którego wcześniej nie widziałem. Właśnie tam zastałem cały zespół, mniej więcej czterdzieści osób, witających mnie z uśmiechem na twarzy. Przez krótką, okropną chwilę spodziewałem się, że zaczną klaskać. Szef ekipy, facet z gębą wykonaną z części zapasowych, powiedział parę słów, które z trudem zrozumiałem. Wonderbra wyciągnęła do mnie rękę, mówiąc, że tylko wykonywała swoją pracę i ma nadzieję, że nie żywię urazy.

Właśnie‌ zamierzałem zasugerować, by poszła ze mną na piętro, gdzie dokładniej omówimy akty przemocy, których się dopuszczała – a wiele z nich miało seksualny podtekst – ale gdy dotarł do mnie sens słów szefa, uznałem, że byłoby to zachowanie niegodne człowieka, który właśnie otrzymał odręcznie napisany list od prezydenta Stanów Zjednoczonych. Pismo leżało na stole. Usiadłem, żeby je przeczytać. Pod imponującą niebiesko-złotą pieczęcią znalazłem informację o tym, że wnikliwe i drobiazgowe śledztwo pozwoliło oczyścić mnie z wszelkich zarzutów. Prezydent dziękował mi, jak się wyraził, za wielką odwagę „daleko wykraczającą poza zwykłe poczucie obowiązku”.

„Na‍ wrogim terytorium, bez wsparcia i szans na bezpieczne schronienie, wobec konieczności natychmiastowego działania nie zawahał się pan i nie myślał o sobie”, napisał.

Dodał‍ też, że choć społeczeństwo nigdy się nie dowie o moich zaletach, to on sam oraz ojczyzna są mi głęboko wdzięczni za to, na co się zdobyłem. W którymś zdaniu padło nawet słowo „bohater”.

Ruszyłem‌ w stronę drzwi. Czułem na sobie wzrok wszystkich tych ludzi, ale nie zwracałem na nich uwagi. Wyszedłem na zewnątrz, stanąłem na trawie i rozejrzałem się, chłonąc monotonny krajobraz. „Oczyścić z wszelkich zarzutów”, tak napisano w liście. Gdy tak myślałem o tych słowach i o jeszcze jednym, którego użył prezydent, nagle poczułem w sobie cały łańcuch emocji. Co powiedzieliby na to Bill i Grace? Czy odnaleźliby tę dumę, której tak długo im skąpiłem?

Usłyszałem‌ chrzęst opon na długim żwirowym podjeździe. Nie obejrzałem się, by popatrzeć na samochód, który zatrzymał się przed domem. A ta martwa kobieta z Detroit, o uderzająco błękitnych oczach, takich samych jak moje? Kochała mnie, nie wątpiłem w to, co w sumie jest dziwne, bo przecież prawie jej nie znałem. Co poczułaby moja matka, gdybym mógł jej o wszystkim opowiedzieć?

Stałem‍ tak, kuląc ramiona w silnych podmuchach wiatru i nie mniej gwałtownych falach emocji, aż usłyszałem, że otworzyły się drzwi domu. Odwróciłem się. Na ganku stali szef ekipy i Wonderbra. Towarzyszył im starszy mężczyzna, który chwilę wcześniej przyjechał samochodem. Znałem go od dawna. Nieważne, jak się nazywał. Zgodnie z procedurą nikt nigdy o nim nie słyszał. Był dyrektorem Dywizji.

Wolno‌ zszedł po stopniach i stanął przy mnie.

– Czytałeś‌ list? – spytał.

Skinąłem‌ głową. Położył mi dłoń na ramieniu i lekko zacisnął palce. To było jego „dziękuję”. Chyba wiedział, że żadne słowa nie mogłyby wiele znaczyć wobec tamtej niebiesko-złotej pieczęci.

Podążył‍ za moim spojrzeniem i przyjrzawszy się obojętnie nudnemu pejzażowi, uznał, że warto wspomnieć o człowieku, którego zabiłem.

– Jeśli‍ nie liczyć zdrady – rzekł – był świetnym agentem. Jednym z najlepszych.

Spojrzałem‌ mu w oczy.

– Można‌ to i tak ująć – odparłem. – Jeśli nie liczyć bomby, szósty sierpnia był zapewne uroczym dniem w Hiroszimie.

– Jezu,‌ Eddy! Staram się, jak mogę, próbuję znaleźć jakieś dobre strony… Był moim przyjacielem.

– Moim‌ też, szefie – odrzekłem bez emocji.

– Wiem,‍ Eddy. Wiem – powiedział, starając się panować nad sobą. Zadziwiające, ile może zdziałać list od prezydenta. – Mówiłem już mnóstwo razy, jak się cieszę, że padło na ciebie, nie na mnie. Nawet gdybym był młodszy, nie wiem, czy byłbym w stanie zdobyć się na coś takiego.

Milczałem.‌ Z tego, co o nim słyszałem, wynikało, że byłby w stanie nawet zaszaleć z karabinem maszynowym w Disneylandzie, gdyby tym sposobem mógł posunąć naprzód swoją karierę.

Postawił‍ kołnierz, by osłonić się przed wiatrem, a potem powiedział, że chciałby, abym wrócił do Londynu.

– Zasięgnąłem‍ opinii u wszystkich, którzy mają coś do powiedzenia w tej sprawie. Decyzja była jednomyślna: mianuję cię nowym Jeźdźcem Niebieskiej.

Nie‌ odpowiedziałem. Jeszcze długo wpatrywałem się w kępy zwiędłych traw, zasmucony do głębi okolicznościami tego awansu i wspomnieniem dwóch małych dziewczynek. Miałem dwadzieścia dziewięć lat i byłem najmłodszym Jeźdźcem Niebieskiej w historii Dywizji.

Rozdział‌ ósmy

Londyn‌ nigdy nie wyglądał piękniej niż tamtej nocy, gdy dotarłem na miejsce. Katedra Świętego Pawła, siedziba Parlamentu i cała reszta dawnych cytadel – wszystkie te gmachy odcinały się wyraźnie na tle czerwonego, ciemniejącego nieba, niczym pomniki potęgi i władzy.

Nie‌ minęło nawet dwadzieścia godzin, odkąd dowiedziałem się o awansie; podróżowałem bez wytchnienia. Myliłem się co do lokalizacji rancza, na którym mnie przetrzymywano – znajdowało się w Górach Czarnych, w Dakocie Południowej, w miejscu jeszcze bardziej odludnym, niż sądziłem. Od najbliższego lotniska dzieliły mnie dwie godziny jazdy samochodem. Stamtąd prywatny odrzutowiec zabrał mnie do Nowego Jorku, gdzie zdążyłem na transatlantycki lot British Airways.

SUV‍ marki Ford, trzyletni i przybrudzony na tyle, by nie wyróżniał się spośród innych wozów, czekał na mnie na Heathrow i zawiózł do Mayfair. W niedzielny wieczór ruch na ulicach był niewielki, mimo to nie jechaliśmy zbyt szybko: trudno się prowadzi maszynę dociążoną ukrytymi płytami pancernymi.

Szofer,‌ który siłował się z kierownicą, szczęśliwie skręcił wreszcie w ślepą uliczkę dochodzącą do South Adley Street, a chwilę później uniosła się brama garażu pod jedną z eleganckich kamieniczek. Wjechaliśmy do podziemia – jeśli wierzyć mosiężnej tabliczce przykręconej do drzwi frontowych – europejskiej siedziby Funduszu Inwestycyjnego Balearów.

Mniejsza,‌ niżej zawieszona tabliczka informowała zainteresowanych, że umówić się na spotkanie z przedstawicielem funduszu można jedynie przez telefon. Naturalnie nie podano numeru, a gdyby ktoś miał ochotę go poszukać, nie znalazłby go przez londyńską informację. Nie muszę chyba dodawać, że nikt nigdy tam nie zadzwonił.

Wjechałem‍ windą z podziemi wprost na najwyższe piętro i wszedłem do pokoju, w którym od zawsze mieścił się gabinet Jeźdźca Niebieskiej – przestronny, z podłogą z polerowanego drewna i białymi kanapami, ale pozbawiony okien i naturalnego światła.

Rdzeń‍ budynku odlano z betonu i właśnie w nim znajdowało się moje biuro, z którego zacząłem działać, próbując rozplątać sieć potajemnych poczynań mego poprzednika. Pierwszej nocy pracowałem do późna, wybierając numery telefonów, których istnienia nie podejrzewały nawet obsługujące je firmy telekomunikacyjne. Zbierałem ekipę kryptologów, analityków, archiwistów i agentów terenowych.

Wbrew‌ temu, co zdają się twierdzić rządy państw, nie wszystkie wojny toczy się na oczach reporterów i w blasku reflektorów sprzężonych z kamerami kanałów informacyjnych. Następnego dnia nowy Jeździec i jego partyzanci rozpoczęli w Europie własną kampanię. Jak się okazało, miała to być bitwa z siłami, którym udało się spenetrować środowisko amerykańskiego wywiadu głębiej niż komukolwiek od zakończenia zimnej wojny.

Wkrótce‍ zaczęliśmy odnosić spore sukcesy, mimo to, choć czas mijał, a trupów naszych wrogów przybywało, nadal nie mogłem spać. Pewnej nocy, gdy podążaliśmy za nieświeżym tropem w Pradze, przez wiele godzin spacerowałem po Starym Mieście, próbując podsumować nasze dokonania. Wedle moich standardów, mówiąc wprost, zawiedliśmy. Po dwudziestu miesiącach wytężonej pracy wciąż nie znałem metody, którą wypracowali Rosjanie, by opłacać naszych skorumpowanych agentów – innymi słowy: zdrajców.

Szlak‌ przepływu pieniędzy wciąż był dla nas zagadką i wiedziałem, że póki go nie odkryjemy, nie dowiemy się nawet, jak dalece rozprzestrzeniła się zaraza w naszych szeregach. Postanowiłem, że skupimy na tej sprawie wszystkie siły, ale okazało się, że niepotrzebnie: ostatecznie uratowała nas odrobina szczęścia oraz pilna praca nieśmiałego księgowego.

Wertując‌ po raz ostatni góry papierów, które zabezpieczono w londyńskim domu mojego poprzednika, a które wkrótce miały przepaść na zawsze w archiwum Dywizji, księgowy ów znalazł odręcznie spisaną listę zakupów wetkniętą za ostatni blankiet w książeczce czekowej. I zapewne by ją wyrzucił, gdyby nie obejrzał jej z drugiej strony. Okazało się, że listę sporządzono na odwrocie kwitu potwierdzającego wysyłkę paczki FedEksem. Było to o tyle dziwne, że w toku śledztwa udało nam się ustalić, że placówka nie korzystała z usług tej firmy. Zaintrygowany księgowy zadzwonił do FedEksu i dowiedział się, że wielokrotnie podejmowano przesyłki z tego adresu, opłacane gotówką.

Tylko‌ jedna z nich okazała się interesująca: pudełko drogich kubańskich cygar, wysłane do luksusowego hotelu Burdż al-Arab w Dubaju. Szybko ustaliliśmy, że nazwisko odbiorcy na kwicie jest fałszywe, i na tym trop by się urwał, gdyby nie to, że znowu dopisało nam szczęście. Kobieta współpracująca z naszym specem od ksiąg pracowała kiedyś w biurze turystycznym i wiedziała, że we wszystkich hotelach w Zjednoczonych Emiratach Arabskich obowiązuje zasada kserowania paszportów gości.

Zadzwoniłem‍ do hotelu, udając agenta specjalnego FBI współpracującego z Interpolem, i przekonałem kierownika, by zajrzał do dokumentacji i przekazał mi dane z paszportu mężczyzny, który w interesującym nas dniu zajmował apartament 1608.

Poszukiwany‍ nazywał się Christos Nikolaides. Zacne imię i nazwisko. Gorzej z człowiekiem.

Rozdział‌ dziewiąty

Wszyscy‌ byli zgodni co do jednego: Christos byłby przystojnym facetem, gdyby nie wzrost. Oliwkowa skóra, niesforne fale ciemnych włosów, białe zęby – wszystko to nie mogło przesłonić poważnego defektu: jego nogi były nieproporcjonalnie krótkie w stosunku do reszty ciała. Możliwe jednak, że pieniądze jakoś wynagradzały mu ów mankament, zwłaszcza że gustowały w nich kobiety, w których z kolei gustował Christos Nikolaides.

Błyskawiczne‌ przeszukanie policyjnych baz danych wykazało, że to prawdziwy trop: mieliśmy do czynienia z autentycznym łajdakiem, jeszcze bez wyroków, ale zamieszanym w trzy morderstwa i całą kolekcję innych przestępstw z użyciem przemocy. Trzydziestoletni Grek z pochodzenia był najstarszym synem niewykształconego małżeństwa spod Salonik. „Niewykształconego” to ważne słowo, nie należy uznawać jego rodziców za głupich, gdyż wcale tacy nie byli.

W kolejnych‍ tygodniach, im głębiej grzebaliśmy w życiorysie naszego Greka, tym ciekawszy malował się przed nami obraz jego rodziny. Był to zżyty klan braci, wujów i kuzynów, któremu przewodził sześćdziesięcioletni ojciec Christosa, Patros – bezlitosny bandyta słynący z twardej ręki. Jak mawiają w Atenach, miał grubą kurtkę – co oznacza pękatą teczkę spraw kryminalnych – ale też udało mu się w życiu odnieść ogromny sukces materialny. Dzięki precyzyjnemu monitoringowi satelitarnemu regionu Bałkanów mieliśmy do dyspozycji zdjęcia ukazujące rodzinną posiadłość z oszałamiającymi wręcz szczegółami.

Położona‍ wśród falujących lawendowych wzgórz, mieściła siedem luksusowych domów, baseny i rozległe stajnie. Wszystko to otaczało dwunastostopowe ogrodzenie, wzdłuż którego kursowały patrole – co także udało nam się ustalić – Albańczyków uzbrojonych w pistolety maszynowe Skorpion. Były to fakty dość zaskakujące, jeśli wziąć pod uwagę to, że oficjalnie rodzina zajmowała się hurtowym handlem kwiatami. Niewykluczone, że kwiaciarstwo to w północnej Grecji poważniejszy problem, niż mogłoby się wydawać.

Wysnuliśmy‌ teorię, że – wzorem kolumbijskiego kartelu z Medellin – rodzina zbudowała system szybkiego i wydajnego transportu lotniczego i drogowego, niezbędny w handlu dobrami łatwo się psującymi, by w istocie używać go do obrotu towarem przynoszącym znacznie wyższe zyski.

Ale‍ cóż takiego klan greckich handlarzy prochami mógł mieć wspólnego z moim poprzednikiem? I dlaczego poprzedni Jeździec wysłał najstarszemu synowi Patrosa pudełko drogich cygar do siedmiogwiazdkowego hotelu na Bliskim Wschodzie? Możliwe, że lubił narkotyki, a Christos był jego dilerem, ale ta teoria nie miała wielkiego sensu: Grecy byli hurtownikami.

Właściwie‍ miałem już porzucić ten trop, przyjmując, że to kolejny ślepy zaułek – może Christos i mój poprzednik zwyczajnie się przyjaźnili, jak to bywa między łajdakami? – gdy kolejny szczęśliwy traf sprawił, że pewnej ponurej londyńskiej nocy nie mogłem zasnąć. Spoglądałem właśnie na dachy okolicznych domów przez okno mojego mieszkania w Belgravii, zastanawiając się, czy ci dwaj bywali czasem w którejś z pobliskich wysoko punktowanych przez Michelina restauracji. I nagle uświadomiłem sobie, że odpowiedź na najtrudniejsze z pytań może być całkiem oczywista.

A jeśli‌ to nie Rosjanie opłacają naszych skorumpowanych agentów? Jeśli to Christos Nikolaides i jego rodzina są źródłem pieniędzy? Dlaczego? Dlatego, że zbijają majątek na dostarczaniu prochów do Moskwy i w zamian za licencję na ten intratny proceder oferują kupione od nas informacje nieśmierdzącym groszem Rosjanom. Nazwijmy to podatkiem obrotowym.

To‌ oznaczało, że cały proces polega na przelewaniu brudnych pieniędzy – z wykorzystaniem rozległych doświadczeń w ich praniu – z kont Greków na konta naszych zdrajców, zatem nigdy nie znajdziemy choćby śladu zaangażowania rosyjskich agencji wywiadowczych. Przy okazji, nie było nic dziwnego w tym, że odbiorca poważnych kwot – na przykład Jeździec Niebieskiej – wysyła pudełko drogich cygar swemu dobroczyńcy, Christosowi Nikolaidesowi, przebywającemu na wakacjach w Dubaju.

Odechciało‌ mi się spać. Wróciłem do biura i z pomocą greckich władz rozpocząłem jeszcze bardziej intensywne śledztwo, by zbadać nielegalne finanse rodziny Nikolaidesów.

W jego‌ toku zdobyłem informacje, które zaprowadziły mnie do Szwajcarii, na ciche uliczki Genewy. To miasto wręcz słynie z czystości, ale dla mnie nie ma na całym świecie równie brudnego miejsca.

Rozdział‍ dziesiąty

Siedziba‌ najbardziej dyskretnego prywatnego banku na świecie mieści się za anonimową fasadą z wapiennych płyt, w samym środku genewskiej Quartier des Banques. Nie ma tam nawet szyldu, ale firma Clément Richeloud & Cie zajmuje ten sam budynek już od dwustu lat, a do jej klientów należą między innymi liczni despoci z krajów afrykańskich, przestępcy gospodarczy oraz bogaci spadkobiercy kilku prominentnych postaci Trzeciej Rzeszy.

Bank‌ Richeloud zajmował się też obsługą interesów greckiej rodziny i, jeśli się nie myliłem, był naszą jedyną nadzieją na postęp w tej sprawie. Doszedłem do wniosku, że trzeba będzie wyciągnąć z niego listę transakcji dokonanych przez Nikolaidesów w ostatnich pięciu latach. Tylko taki dokument pozwoliłby mi stwierdzić, czy Christos rzeczywiście był kasjerem Rosjan, oraz ustalić, którzy Amerykanie przyjmowali od niego pieniądze.

Mogliśmy‍ naturalnie założyć sprawę w sądzie, ale Richeloud odpowiedziałby – całkiem słusznie – że ujawnianie takich informacji jest sprzeczne z prawem. Nie bez powodu przecież przepisy o tajemnicy bankowej obowiązujące w Szwajcarii uczyniły z tego kraju ulubieńca tyranów i bandytów.

Właśnie‍ dlatego nawiązałem kontakt z bankiem jako prawnik z Monako, reprezentujący interesy paragwajskich wojskowych, i stawiłem się na jego marmurowym progu, by porozmawiać o supertajnych sprawach natury finansowej. Trzymając w ręku neseser pełen fałszywych dokumentów, wydawałem się nadzieją na depozyty warte setki milionów dolarów, dlatego nie kazano mi długo czekać na jednego z członków zarządu banku w salce konferencyjnej pełnej fałszywych antyków.

Spotkanie‌ okazało się jednym z najbardziej pamiętnych wydarzeń w mojej karierze zawodowej – nie z powodu Christosa Nikolaidesa, ale dlatego, że wiele się nauczyłem – już od chwili, gdy otworzyły się dębowe drzwi.

Wypada‌ mi przyznać, że moja praca polega zasadniczo na pływaniu po rzece ścieków w łodzi o szklanym dnie, ale nawet według tak niskich standardów Markus Bucher okazał się postacią doprawdy nietuzinkową. Choć w niedziele z zapałem udzielał się w surowych murach kalwińskiej katedry jako świecki kaznodzieja, podobnie jak większość jego kolegów po fachu na co dzień tkwił po pachy we krwi i gównie. Był po pięćdziesiątce i wiodło mu się naprawdę znakomicie – miał dużą posiadłość nad jeziorem w Cologny oraz bentleya w garażu – ale powiedzmy uczciwie, że nie zaczynał od zera: jego rodzina była obecnie największym udziałowcem prywatnego banku.

Z dumą‌ oznajmił mi, że salka jest dźwiękoszczelna „w zgodzie ze standardami amerykańskiego wywiadu”, ale jakoś zapomniał się pochwalić ukrytą kamerą, którą zauważyłem w ramie portretu wiszącego na ścianie. Obiektyw ustawiono tak, by filmowała ponad ramieniem klienta wszelkie dokumenty, które trzymał w rękach. Z czystej złośliwości jak gdyby nigdy nic przestawiłem krzesła, tak by kamera nie zobaczyła niczego ciekawego, poza tylną ścianką mojego nesesera. Amatorzy, pomyślałem.

Gdy‍ Bucher zajął się studiowaniem fałszywych dokumentów, zapewne obliczając już w pamięci prowizję, jaką zgarnie, spojrzałem na zegarek. Do pierwszej brakowało trzech minut, zbliżała się pora lunchu.

Na‌ swoje nieszczęście rodzina Nikolaidesów przeoczyła pewien szczegół, radośnie przepompowując pieniądze przez bank Richeloud: jedyne dziecię Buchera także pracowało w sektorze bankowym. Dwudziestotrzylatka bez doświadczenia w kontaktach z mężczyznami i brudem tego świata zatrudniła się w znacznie bardziej szanowanej instytucji niż jej ojciec: w oddziale Credit Suisse w Hongkongu.

Znowu‍ zerknąłem na zegarek. Za dwie pierwsza. Pochyliwszy się nieco, odezwałem się cicho do Buchera:

– Nie‍ odróżniłbym paragwajskiego wojska od pieprzonej dziury w ziemi.

Spojrzał‌ na mnie zbity z tropu, a potem się roześmiał, najwyraźniej przekonany, że to amerykańskie poczucie humoru. Zapewniłem go, że nie żartuję.

A potem‌ podałem mu nazwisko Christosa oraz ciąg cyfr, które – jak głęboko wierzyłem – były numerem jego rachunku, i zażądałem kopii historii konta: pełnego spisu operacji dokonywanych przez niego, jego rodzinę i związane z nią firmy w ciągu ostatnich pięciu lat. W jakimś ciemnym zakątku mojego umysłu tliła się nadzieja, że się nie mylę. Gdybym był w błędzie, zapłaciłbym wysoką cenę, ale w tym momencie już nie było odwrotu.

Bucher‍ wstał, pałając przenajświętszym oburzeniem, i wygłosił płomienne przemówienie o tym, jak ludzie wkradają się tu pod byle pretekstem, o tym, jak to natychmiast rozpoznał fałszywe dokumenty i że chyba tylko Amerykanin mógł oczekiwać, że szwajcarski bankier ujawni takie informacje – oczywiście gdyby w ogóle je posiadał. Potem zaś podszedł do mnie i uzmysłowiłem sobie, że za chwilę spotka mnie zaszczyt, którego odmówiono tylu dyktatorom i ludobójcom: zostanę wyrzucony z siedziby szwajcarskiego banku.

Była‌ pierwsza. Bucher umilkł i zauważyłem, że strzelił oczami w stronę biurka. Jego prywatny telefon leżący między papierami właśnie zawibrował, co było w godzinach pracy o tyle zaskakujące, że jego numer znali wyłącznie członkowie najbliższej rodziny. Odczytał numer dzwoniącego, ale zadecydował, że ta sprawa może poczekać. Znowu odwrócił się do mnie, obnosząc swe święte oburzenie niczym zbroję.

– W Hongkongu‍ jest dwudziesta – powiedziałem, nie ruszając się z miejsca, ale też gotów złamać mu rękę, gdyby tylko spróbował mnie dotknąć.

– Co?‌ – warknął, nie rozumiejąc.

– W Hongkongu‍ jest już dość późno – wycedziłem.

W tym‍ momencie w jego oczach błysnął strach. Zrozumiał. Spojrzał na mnie, daremnie zadając sobie pytania, na które nie mógł znać odpowiedzi. Na przykład: Skąd, u diabła, wiedziałem, że dzwonią z Hongkongu? Odwrócił się i sięgnął po telefon.

Obserwowałem‌ go uważnie, gdy słuchał córki, w której głosie pobrzmiewała z trudem powściągana panika. Choć w Genewie była pora lunchu, to opowieść jedynego dziecka o poważnym problemie sprawiała, że dzień Markusa Buchera stawał się z każdą sekundą coraz mroczniejszy.

Jak‌ usłyszał, dwie godziny wcześniej doszło do poważnej awarii wszystkich systemów telekomunikacyjnych w luksusowym wieżowcu, w którym mieszkała – nie działały telefony, kablówka, Wi-Fi oraz szerokopasmowy DSL. Kilka załóg z Hong Kong Telecom już przystąpiło do poszukiwania przyczyn awarii, a problem Clare Bucher polegał na tym, że jedna z ekip – trzej mężczyźni w przepisowych białych kombinezonach i z identyfikatorami na smyczach – właśnie pracowała w jej apartamencie.

W chwili,‍ gdy młoda Szwajcarka zadzwoniła do ojca, była już prawie pewna, że ludzie ci nie są tymi, za których się podają. Pierwszym dość przekonującym dowodem było to, że żaden z nich nie znał ani słowa po chińsku; co więcej, miała wrażenie, że są Amerykanami. Po drugie, niepokoił ją sprzęt, którym się posługiwali. Owszem, może i nie wiedziała wiele o telekomunikacji, ale była przekonana, że beretta kalibru 9 mm wyposażona w tłumik zupełnie się nie przydaje przy naprawianiu linii telefonicznych.

Patrzyłem,‍ jak twarz jej ojca nabiera niezdrowego odcienia szarości. Wysłuchawszy relacji córki, spojrzał na mnie z mieszaniną czystej nienawiści i rozpaczy.

– Kim‌ pan jest? – spytał tak cicho, że ledwie usłyszałem.

– Z tego,‌ co wiem, jestem jedynym człowiekiem na świecie, który może panu pomóc – odrzekłem. – Tak się szczęśliwie składa, że szef Hong Kong Telecom jest mi winien przysługę. Powiedzmy, że pomogłem mu w zawarciu bardzo korzystnego kontraktu na usługi telefoniczne w Paragwaju.

Przez‌ moment miałem wrażenie, że Bucher rzuci się na mnie, i byłem gotów zrobić mu krzywdę, gdyby mnie do tego zmusił, ale mówiłem dalej:

– Jestem‍ przekonany, że w sprzyjających okolicznościach mógłbym zadzwonić do niego i poprosić, żeby posłał swoich monterów pod inny adres.

Jakimś‍ cudem Bucher zdołał się opanować. Gdy na mnie patrzył, wiedziałem doskonale, co czuje: znalazł się niespodziewanie w bardzo głębokim lesie, a w dodatku na rozdrożu; decyzja mogła zaważyć na całym jego życiu.

Obserwowałem‌ bez emocji wewnętrzną walkę odbijającą się na jego twarzy: nie mógł porzucić córki w potrzebie, ale też nie mógł sprzeniewierzyć się systemowi, na którego straży stał od zawsze. Był niczym sparaliżowany, więc musiałem życzliwie pomóc mu w podjęciu słusznej decyzji. Czy już wspominałem, że był to paskudny dzień?

– Pozwolę‌ sobie zauważyć, że jeśli nie zechce pan współpracować, a monterzy będą zmuszeni zlikwidować pańską córkę, nie będę miał żadnego wpływu na to, co z nią najpierw zrobią. Rozumie pan, co mam na myśli? Nie mam na to wpływu.

Nie‌ chciałem używać słowa „gwałt”, nie w rozmowie z ojcem. Nie odpowiedział. Odwrócił się i zwymiotował na podłogę. Potem otarł usta rękawem i wstał chwiejnie.

– Przyniosę‌ dokumenty – powiedział, ruszając biegiem w stronę drzwi.

Ludzie‍ mówią, że miłość jest słabością, ale mylą się: miłość to siła. W niemal każdym człowieku potrafi stłumić inne porywy: patriotyzm, ambicję, religię, wychowanie. A spośród wszystkich odmian miłości – tej epickiej i tej malutkiej, tej szlachetnej i tej prymitywnej – najsilniejsza jest ta, która łączy rodzica z dzieckiem. Tego właśnie nauczyłem się owego dnia i zawsze będę za to wdzięczny losowi. Po latach, w ruinach zwanych Teatrem Śmierci, ocaliła mnie właśnie ta prawda.

Zanim‍ złapałem go za ramię, Bucher był już w połowie drogi do wyjścia, gotów wyrzec się wszystkiego, byle tylko ocalić córkę.

– Stać!‍ – powiedziałem.

Odwrócił‌ się, bliski łez.

– Sądzi‌ pan, że wezwę policję, kiedy pańscy „monterzy” są w jej mieszkaniu?! – zawołał.

– Jasne,‌ że nie – odparłem. – Przecież nie jest pan głupcem.

– Więc,‌ na miłość boską, niech pan mi pozwoli przynieść tę historię konta!

– A cóż‍ miałoby pana powstrzymać przed podaniem mi fałszywych danych albo historii innego konta? Nie, nie, razem zajrzymy do komputera.

W panice‌ pokręcił głową.

– To‌ niemożliwe. Nikomu nie wolno wchodzić na zaplecze, pracownicy od razu się zorientują.

Miał‍ rację, ale nie do końca.

– Jak‍ pan sądzi, dlaczego wybrałem godzinę trzynastą, w dodatku w piątek? – spytałem. – Wszyscy poszli na lunch.

Sięgnąłem‌ po neseser i razem wyszliśmy z sali konferencyjnej. Chwilę później patrzyłem już, jak używa zakodowanej karty identyfikacyjnej, by otworzyć drzwi na zapleczu.

Usiedliśmy‍ przy terminalu. Posłużył się czytnikiem odcisków palców, by wejść do systemu, a potem wpisał długą sekwencję cyfr – numer konta. I oto miałem przed sobą całe strony dokumentujące do niedawna tajne operacje bankowe Christosa Nikolaidesa oraz całej grupy firm należących do jego rodziny. Parę minut później miałem już pierwsze wydruki.

Długo‍ przyglądałem się tym stronicom, rejestrowi wielkiej korupcji i śmierci. Rodzina obracała miliardami, ale ważniejsze było to, że zyskałem niezbity dowód: Christos był kasjerem Rosjan. Co więcej, zobaczyłem historię regularnych przelewów na inne konta należące do sześciu naszych ludzi, których nigdy nie podejrzewałbym o zdradę.

Dwaj‌ z nich byli agentami FBI prowadzącymi operacje kontrwywiadowcze. Czterej pozostali – dyplomatami w amerykańskich ambasadach w Europie (była wśród nich kobieta, z którą kiedyś spałem). Za to, czego się dopuścili, czekała ich tylko jedna kara. W głębi serca żywiłem nadzieję, że mają dobrych prawników, którzy zdołają wywalczyć dla nich choć zamianę wyroku na dożywocie. Nieważne, co się mówi – strasznie jest trzymać w ręku życie drugiego człowieka.

Nie‌ czułem więc takiej satysfakcji, jakiej oczekiwałem, gdy pakowałem wydruki do teczki. Kiedy skończyłem, spojrzałem ponuro na Buchera. Powiedziałem mu, że za dwie godziny zadzwonię do szefa Hong Kong Telecom i poproszę o wycofanie monterów. To rzekłszy, wstałem i – przez wzgląd na okoliczności – nie podałem mu ręki. Wyszedłem bez słowa, a on został sam, w garniturze zabrudzonym wymiocinami, niepewny, czy palpitacje, które czuje w piersi, to tylko nerwy, czy może coś znacznie poważniejszego.

Nie‌ wiedziałem, czy kiedykolwiek się pozbiera, i może nawet współczułbym mu trochę, gdyby nie jedno dziwne wydarzenie z mojego dzieciństwa.

Wybraliśmy‍ się kiedyś z Billem Murdochem na wycieczkę do małej francuskiej miejscowości zwanej Rothau, położonej w pobliżu niemieckiej granicy. Od tamtej pory minęło dwadzieścia lat i naprawdę wiele przeżyłem, ale jakimś sposobem cząstka mnie na zawsze pozostała w tamtej wiosce – choć może powinienem powiedzieć, że to, czego tam doświadczyłem, na zawsze pozostało we mnie.

Rozdział‍ jedenasty

Jeżeli‌ kiedykolwiek znajdziecie się w tym zakątku świata, w którym Francja styka się z Niemcami, i chcielibyście, żeby wam pękło serce, wyjedźcie z wioski krętą drogą przez sosnowy las i ruszcie w stronę podnóża Wogezów.

Prędzej‌ czy później znajdziecie tam odludne miejsce zwane Natzweiler-Struthof. Jest tam niemal dziś zapomniany dawny niemiecki obóz koncentracyjny, do którego nie zaglądają wycieczki podróżujące szlakiem męczeństwa, pędzące prosto do Auschwitz czy Dachau. Gdy wyłonicie się spomiędzy drzew, zobaczycie skrzyżowanie i prosty drogowskaz: jedna strzałka kieruje was do miejscowego baru, a druga do komory gazowej. Nie, nie żartuję.

Dziesiątki‍ tysięcy więźniów przeszły przez obozową bramę, ale nie to jest najgorsze. Najgorsze jest to, że prawie nikt o nich nie słyszał, bo jest to liczba zbyt mała, by zarejestrowały ją sejsmografy dwudziestowiecznych tragedii. Jeszcze jedna miara postępu, że tak to ujmę.

Znalazłem‍ się tam, gdy miałem dwanaście lat. Letnie wakacje spędzaliśmy we Francji i jak zwykle Bill i Grace wynajęli apartament w hotelu Jerzy V w Paryżu – na niemal cały sierpień. Moi przybrani rodzice interesowali się sztuką: ona lubiła starych mistrzów, przez co każdy, kto wchodził do domu, od razu wiedział, że mieszka tu kobieta zamożna i o niepoślednim guście. Bill, dzięki Bogu, wolał obrzeża sztuki – powiedziałbym nawet, że tańczył na‌ krawędzi. Nigdy nie bywał bardziej szczęśliwy niż wtedy, gdy znalazł jakąś nową galerię albo trafił do atelier młodego twórcy.

Grace,‍ najzupełniej obojętna na sztukę współczesną, już dawno zabroniła mu samodzielnych zakupów. Bill mrugnął do mnie kiedyś i powiedział:

– Ona‍ ma rację: nazywaj to, jak chcesz, ale to na pewno nie jest sztuka. Ja to nazywam dobroczynnością – jedni dają pieniądze na United Way, a ja wolę wspierać głodujących artystów.

Żarty‌ żartami, ale Bill doskonale wiedział, co robi. Dopiero po latach zrozumiałem, jak dobre miał oko – co zresztą jest dość dziwne, bo nie miał przygotowania akademickiego, a jego rodzinę interesowały chemikalia, nie sztuka. Jego matka, zanim wyszła za mąż, nosiła nazwisko DuPont.

W drugim‌ tygodniu naszego pobytu w Paryżu do Billa zadzwonił facet ze Strasburga, twierdząc, że ma na zbyciu plik rysunków Roberta Rauschenberga z czasów, gdy przyszły kolos pop-artu był jeszcze nikomu nieznanym żołnierzem. Następnego dnia wsiedliśmy do samolotu z torbą ubrań na weekend i zostawiliśmy Grace w stolicy, pochłoniętą drugą z jej wielkich pasji – zakupami w Hermèsie.

Gdy‌ Bill kupił szkice, mieliśmy przed sobą całą niedzielę w Strasburgu – i żadnych planów.

– Pomyślałem,‌ że moglibyśmy pojechać w Wogezy – powiedział. – Grace uznałaby pewnie, że jesteś za młody, ale jest tam jedno miejsce, które powinieneś zobaczyć. Wiesz, czasem życie wydaje się trudne, a wtedy jest ważne, by spoglądać na sprawy z właściwej perspektywy.

Bill‍ wiedział o Natzweiler-Struthof od swego ojca, który podczas wojny w Europie był podpułkownikiem w Szóstej Armii Stanów Zjednoczonych i dotarł do obozu tuż po tym, jak opuścili go esesmani. Zlecono mu sporządzenie raportu, który trafił później do Międzynarodowego Trybunału Wojskowego w Norymberdze.

Nie‌ wiem, czy Bill kiedykolwiek czytał dokument przygotowany przez ojca, ale bez problemu odnalazł ową krętą drogę i przed południem zajechaliśmy na parking. W pełnym blasku sierpniowego słońca wkroczyliśmy do domu śmierci.

Obóz‌ został zachowany przez Francuzów jako pomnik przeszłości, bo zginęło w nim wielu członków ruchu oporu. Bill pokazał mi dawny hotel, w którym Niemcy urządzili komorę gazową, a także krematorium z piecami i windami do transportu ciał.

Prawie‍ nigdy tego nie robiłem, ale tamtego dnia trzymałem go za rękę.

Przeszliśmy‍ obok szubienic używanych do publicznych egzekucji, a potem obok budynku, w którym przeprowadzano eksperymenty medyczne. Wreszcie stanęliśmy przed barakiem numer jeden, w którym ulokowano muzeum. W środku, otoczeni starymi obozowymi pasiakami i schematami ilustrującymi układ placówki – rozdzieliliśmy się.

W cichym‌ zakątku na tyłach baraku, obok piętrowych pryczy, przy których jeszcze wyraźniej wyczuwałem obecność duchów, znalazłem fotografię zawieszoną na ścianie. Prawdę mówiąc, było tam mnóstwo fotografii dokumentujących Holokaust, ale tę jedną zapamiętałem na zawsze. Został we mnie ten zwykły, czarno-biały obrazek przedstawiający niewysoką, krępą kobietę idącą szeroką ścieżką między wysokimi ogrodzeniami, w których płynął prąd. Sądząc po oświetleniu, musiało być późne popołudnie; odzież więźniarki wskazywała na to, że pochodziła ze wsi.

Tak‍ się złożyło, że na zdjęciu nie uwieczniono ani strażników, ani psów, ani wież wartowniczych – choć jestem pewny, że tam były – tylko tę samotną kobietę z niemowlęciem w ramionach i dwójką dzieci uczepionych kurczowo jej spódnicy. Stoickim spokojem dodawała im otuchy w ostatniej drodze, którą lękliwie kroczyły – wprost do komory gazowej. Niemal słyszałem tę dojmującą ciszę, czułem woń strachu.

Patrzyłem‍ na fotografię, po trosze zdruzgotany, a po trosze zbudowany przejmującą wizją rodziny i nieskończonej matczynej miłości. Cichy głos w mojej głowie, głos dziecka, podpowiedział mi słowa, których nigdy nie zapomniałem: żałuję, że jej nie znałem. I wtedy poczułem dłoń na ramieniu. To Bill mnie odszukał. Widziałem po jego oczach, że płakał.

Przejęty,‌ wskazał na sterty butów i drobiazgów – takich jak szczotki do włosów – pozostawionych przez więźniów obozu.

– Nie‌ zdawałem sobie sprawy, jak wielka moc kryje się w zwykłych przedmiotach – powiedział.

Wreszcie‍ ruszyliśmy w stronę bramy, ścieżką wzdłuż zardzewiałego ogrodzenia, w którym kiedyś płynął prąd.

– Widziałeś‍ wystawę poświęconą Cyganom? – spytał.

Pokręciłem‌ głową.

– Licząc‌ procentowo, zginęło ich nawet więcej niż Żydów.

– Nie‍ wiedziałem – odparłem, siląc się na dojrzałość.

– Ja‍ też nie. Ale Cyganie nie nazywają tego, co ich spotkało, Holokaustem. W swojej mowie używają słowa, które oznacza Pochłonięcie.

Resztę‌ drogi pokonaliśmy w milczeniu, a wieczorem odlecieliśmy do Paryża. Związani cichym porozumieniem, nigdy nie wspomnieliśmy Grace o tej wyprawie. Chyba obaj wiedzieliśmy, że by nie zrozumiała.

Kilka‌ miesięcy później, parę dni przed Bożym Narodzeniem, schodząc nocą na parter naszego cichego domu w Greenwich, przystanąłem, zaskoczony gniewnymi głosami.

– Pięć‌ milionów dolarów? – mówiła właśnie z niedowierzaniem Grace. – Cóż, rób, co chcesz, w końcu to twoje pieniądze.

– A żebyś‍ wiedziała, że moje – odpowiedział Bill.

– Księgowy‍ mówił, że to na jakiś sierociniec na Węgrzech – dodała. – Tego też nie mogę pojąć. Co ty właściwie wiesz o Węgrzech?

– Niewiele.‌ Ale podobno pochodzi stamtąd mnóstwo Cyganów, a to cygański sierociniec – odparł w miarę gładko.

Spojrzała‍ na niego, jakby oszalał.

– Cyganów?‌ Cyganów?!

Odwrócili‍ się nagle i wtedy zobaczyli mnie, przyczajonego u drzwi. Bill spojrzał mi w oczy i od razu wiedział, że rozumiem. Porajmos, jak‌ mawiają Cyganie. Pochłonięcie.

Po‌ świętach zapisałem się do Caulfield Academy, wyjątkowo drętwego ogólniaka, który z dumą „wyposażał każdego ucznia w kapitał wiedzy gwarantujący satysfakcjonujące życie”. W istocie już sama wysokość czesnego gwarantowała, że uczniowie nigdy nie będą musieli się martwić o żaden kapitał; za bramę tego szlachetnego przybytku nie dostałby się nikt, za kim nie stała rodzina od sześciu pokoleń obracająca akcjami gigantów nowojorskiej giełdy.

W drugim‍ tygodniu nauki zaczęliśmy kurs, który miał nas przygotować do wystąpień publicznych – tylko w Caulfield Academy ktoś mógł wpaść na taki pomysł. Ktoś wybrał temat „macierzyństwo”. Słuchaliśmy przez pół godziny opowieści o tym, jak wiele matki uczyniły dla naszych kolegów – zapewniam, że niewiele – i jak przezabawne były ostatnie wakacje z nimi, spędzone w willi na południu Francji.

Gdy‍ przyszła kolej na mnie, wstałem, mocno zdenerwowany, i zacząłem mówić o sosnach w letnim słońcu i o długiej drodze wiodącej w góry. Próbowałem wyjaśnić klasie to, co zobaczyłem na tamtym zdjęciu, i dlaczego uznałem, że owa matka kochała swoje dzieci bardziej niż cokolwiek na świecie; mówiłem też o książce, której tytuł mi umknął, a z której zapamiętałem słowa o „smutku wypływającym na powierzchnię”, i że właśnie to czułem, spoglądając na fotografię. Starałem się powiązać to wszystko w spójną całość, ale przerwał mi śmiech. Koledzy zaczęli pytać, co paliłem, a nauczycielka – młoda laska, której się zdawało, że jest wrażliwa – kazała mi usiąść i skończyć wreszcie tę gawędę. Śmiech stał się jeszcze bardziej gromki, gdy poradziła mi, żebym się dwa razy zastanowił, zanim zacznę się ubiegać o jakiś wysoki urząd.

Spędziłem‌ w Caulfield pięć lat i nigdy więcej nie odezwałem się w klasie, bez względu na to, jakie groziły mi konsekwencje. To dlatego rówieśnicy zaczęli mówić, że jestem samotnikiem, że jest we mnie jakiś mrok – i chyba mieli rację. Ilu z nich zdecydowało się na prowadzenie sekretnego życia? Czy któryś zabił tylu ludzi co ja?

Dziwne‌ jest tylko to, że choć od tamtej pory musiałem przezwyciężyć tyle problemów i choć minęło już dwadzieścia lat, czas nie zatarł w mojej pamięci tej fotografii. Obraz stał się wręcz ostrzejszy – czai się pod powiekami, gdy układam się do snu, i choćbym nie wiem jak się starał, uparcie trwa w mojej głowie.

Rozdział‌ dwunasty

Nie‍ wiem, który już raz myślałem o tym wszystkim, wychodząc frontowymi drzwiami z siedziby banku Clément Richeloud & Cie na tonącą w słońcu genewską ulicę. Jasne, trochę współczułem Markusowi Bucherowi i jego córce, ale z drugiej strony – nie mogłem nie pamiętać o tym, że to właśnie szwajcarscy bankierzy, tacy jak on i jego rodzina, współtworzyli potęgę Trzeciej Rzeszy.

Nie‌ wątpię, że matka z fotografii, podobnie jak miliony innych ludzi wiezionych przez Europę bydlęcymi wagonami, z radością zamieniłaby swój los na tych kilka godzin dyskomfortu, jaki zafundowałem Bucherom. Było właśnie tak, jak powiedział przed laty Bill: trzeba spoglądać na sprawy z właściwej perspektywy.

Rozmyślając‌ o mrocznej historii, która tak silnie łączyła się z ukrytym bogactwem Genewy, doszedłem do rue du Rhône, skręciłem w prawo i zatrzymałem się przed wejściem na Stare Miasto, by nawiązać szyfrowane połączenie z pewną grecką wyspą.

Bankowe‍ dokumenty, które niosłem w neseserze przykutym kajdankami do nadgarstka, były wyrokiem śmierci na Christosa Nikolaidesa, a w świecie, w którym żyłem, nie istniały pojęcia apelacji czy ułaskawienia w ostatniej chwili. Czas pokazał, że zabicie Greka nie było błędem, wybrałem jednak niewłaściwą metodę.

Pięcioro‍ zabójców – trzej mężczyźni i dwie kobiety – czekało na mój telefon na Santorynie. To najpiękniejsza z greckich wysp, z lazurową zatoką i oślepiająco białymi domami na klifach, którą turyści przemierzają na osłach, kuszeni ofertą urokliwych sklepików.

Ubrani‌ jak turyści, moi ludzie byli niewidzialni w tłumie tysięcy zwiedzających, którzy każdego dnia przybywają na wyspę. Broń ukryli w torbach na aparaty fotograficzne.

Parę miesięcy wcześniej, gdy mieliśmy już na oku tajemniczą rodzinę Nikolaidesów, zainteresował nas były lodołamacz Arctic N. Pływający pod liberyjską banderą, długi na trzysta stóp statek mogący przetrwać niemal każdy atak, został za ogromne pieniądze przerobiony na luksusowy jacht motorowy, wyposażony w lądowisko dla helikoptera i garaż dla ferrari. Miał rzekomo służyć jako jednostka czarterowa dla superbogaczy łaknących wypoczynku na Morzu Śródziemnym. Osobliwe było to, że od początku korzystał zeń tylko jeden klient: Christos Nikolaides, oczywiście z nieodłącznym dworem panienek, przydupasów, wspólników i ochroniarzy.

Przez całe lato śledziliśmy ruchy jachtu przez satelitę i nawet gdy siedzieliśmy w Groznym czy Bukareszcie, ścigając zdrajców i handlarzy narkotyków, nieustannie obserwowaliśmy tę niekończącą się imprezę na wodzie, kursującą leniwie od Saint-Tropez po Capri, aż wreszcie zacumowała w zapadniętym stożku wulkanicznym, którego pozostałością jest Santoryn.

Statek stanął na kotwicy, a Nikolaides i jego goście każdego wieczoru opuszczali pokład, by odwiedzać restauracje i kluby nocne.

Ja tymczasem, o pół kontynentu od Grecji, czekałem na genewskiej ulicy, aż ktoś odbierze telefon. Gdy to nastąpiło, wypowiedziałem tylko trzy słowa do mężczyzny siedzącego w kawiarni na klifie:

– To ty, Reno?

– Pomyłka – odpowiedział i rozłączył się.

Jean Reno to aktor, który grał zabójcę w filmie Leon zawodowiec, a dowódca ekipy wiedział, że moje pytanie oznacza wyrok śmierci.

Skinął na swą koleżankę, która natychmiast zadzwoniła do trojga pozostałych, wmieszanych w tłum turystów w innych kafejkach. Spotkali się opodal pięknego baru i restauracji Rastoni, dla postronnego obserwatora niczym się nie różnili od typowych zamożnych Europejczyków, którzy umówili się na lunch. Dwie kobiety w ekipie były głównymi strzelcami i to, obawiam się, był mój błąd.

Dochodziła czternasta, a w restauracji wciąż było tłoczno, gdy moi rzekomi turyści przekroczyli jej próg. Trzej mężczyźni zagadnęli zziajanego kierownika sali o wolny stolik, kobiety zaś udały się prosto do baru – na pozór po to, by przejrzeć się w lustrze i poprawić makijaż, a w rzeczywistości po to, by sprawdzić położenie celów w nisko sklepionej przestrzeni.

Christos i jego towarzystwo – trzej albańscy ochroniarze i grupka panienek z rodzaju tych, przed którymi z pewnością ostrzegała go mamusia – siedzieli przy stoliku z widokiem na port.

– Gotowi? – zagadnęła jedna z naszych agentek, zwracając się do swych kolegów niezłą włoszczyzną. Brzmiało to jak pytanie, ale w istocie było sygnałem, potwierdzeniem faktu.

Skinęli głowami.

Obie miały otwarte torebki. Włożyły do nich szminki i sięgnęły po torby na aparaty fotograficzne. Wyjęły z nich pistolety SIG P232 z nierdzewnej stali i obróciły się w miejscu.

Uzbrojeni w czeskie pistolety maszynowe goryle Christosa, ubrani w dżinsy True Religion i obcisłe koszulki, nie mieli szans z prawdziwymi profesjonalistami. Dwaj z nich dali się kompletnie zaskoczyć – usłyszeli jedynie trzask, gdy kule wbiły się im w czaszki i klatki piersiowe. Trzeci zdążył się poderwać, lecz to uczyniło go jedynie lepszym celem dla dowódcy ekipy. Jak widać, niewiele wiedział o swoim fachu. Agent wpakował w niego trzy pociski, co zresztą nie było konieczne, bo już pierwszy wyrzucił szczątki serca Albańczyka przez sporą dziurę w plecach.

Jak to zwykle bywa w takich sytuacjach, ludzie zaczęli wrzeszczeć, co naturalnie nic nie dało. Jednym z krzyczących był Christos – zdaje się, że próbował dowodzić swoją grupą. On także wstał, sięgając przy tym pod luźną lnianą koszulę po berettę, którą miał za paskiem spodni.

Jak większość twardzieli, którzy nie znaleźli czasu na porządne szkolenie, sądził, że będzie gotowy na wszystko, nosząc niezabezpieczoną broń. Gdy pod ostrzałem w panice sięgał po pistolet, nieświadomie nacisnął palcem język spustowy i strzelił sobie w nogę. Próbując zapanować nad bólem i upokorzeniem, obrócił się ku napastnikom. Zobaczył dwie panie w średnim wieku stojące na szeroko rozstawionych nogach, jakby – nie zważając na brak muzyki – zamierzały rozpocząć jakiś dziwny taniec.

Ale tego nie zrobiły. Zamiast tego obie wystrzeliły dwukrotnie z odległości siedmiu jardów. Kluczowe organy wewnętrzne Christosa – w tym mózg – nie istniały już, gdy padał na posadzkę.

W tym momencie pięcioro agentów otworzyło ogień do luster zdobiących ściany baru, powodując niezwykle efektowny hałas i skutecznie potęgując panikę. Przerażeni klienci rzucili się do drzwi, jeden z japońskich turystów usiłował filmować wszystko telefonem, a rykoszetująca kula trafiła w pośladek jedną z panienek Christosa. Jak dowiedziałem się później od agentki, panienka ubrana była tak, jakby ostatnim razem, gdy czuła ból w tej części ciała, nieźle jej za to zapłacono.

Nie licząc owej niegroźnie postrzelonej, nie było innych ofiar – to niemałe osiągnięcie, zważywszy na to, ilu ludzi przebywało w lokalu i jak nieprzewidywalnym przedsięwzięciem jest nawet starannie przygotowane zabójstwo.

Agenci schowali broń i wybiegli na zewnątrz frontowymi drzwiami, wołając, by ktoś natychmiast wezwał policję. We wcześniej ustalonym miejscu – na małym brukowanym placyku – przegrupowali się i wsiedli na cztery skutery Vespa. Wprawdzie jeździć nimi mogli jedynie mieszkańcy wyspy, ale hojna łapówka wręczona właścicielowi warsztatu załatwiła sprawę. Moi ludzie pognali wąskimi uliczkami miasta, a dowódca użył komórki, by przywołać dwie szybkie motorówki czekające w sąsiedniej zatoce.

Po trzech minutach byli już przy stacji kolejki linowej oferującej wygodniejszy i szybszy – niż podróż na grzbiecie osła – sposób na dotarcie do podnóża klifu tysiąc dwieście stóp niżej. Łodzie czekały już w przystani. Gdy do Rastoni dotarli pierwsi gliniarze, moja ekipa była w połowie drogi do sąsiedniej wyspy, tnąc błękitną toń w pióropuszu białej piany.

Greccy policjanci mieli spory ubaw, gdy się dowiedzieli, że Christosa, pierworodnego i ukochanego syna Patrosa Nikolaidesa, rozwaliły dwie panie w rybaczkach i okularach przeciwsłonecznych marki Chanel. Lecz jak już wspomniałem, to właśnie był mój błąd: nie samo zabójstwo, ale to, że dokonały go kobiety. Przyznaję, w ogóle o tym nie pomyślałem, po prostu wysłałem ludzi najlepiej się nadających do tej roboty. Niestety, do dziś się uczę, że przyjmowanie „pewnych założeń” to błąd, który mści się za każdym razem.

W wioskach północnej Grecji, gdzie ważkie decyzje podejmują rady złożone wyłącznie z mężczyzn, egzekucja wykonana przez kobiety to coś więcej niż tylko śmierć. To zniewaga. Z perspektywy ojca rodziny wyglądało to tak, jakby sprawcy chcieli mu powiedzieć: Christos to nieliczący się kastrat, niewart nawet czasu matadora.

Możliwe, że Patros, bezlitosny bandyta i kochający ojciec, i tak wkroczyłby na drogę zemsty, ale w tej sytuacji, wiedziony męską godnością i honorem – choć może to słowa na wyrost, wszak wiemy, jak niegodnych czynów dopuszczał się w przeszłości – doszedł do wniosku, że po prostu nie ma wyboru.

Moja agentka myliła się co do przypadkowej ofiary zamachu: opięty spandeksem tyłek nie należał do wynajętej dziwki, lecz do młodszej siostry Christosa. Jak się później dowiedziałem, w jej krótkim życiu nieczęsto się zdarzały epizody trzeźwości, lecz jak na złość trafił się taki właśnie wtedy w Rastoni. Podczas gdy inni klienci gnali w stronę wyjść, ona podeszła na czworakach po stłuczonym szkle, pochyliła się nad bratem i próbowała go przekonać, by nie umierał.

Gdy zdała sobie sprawę, że to na nic, sięgnęła po telefon. Przez lata z pasją oddawała się uprawianiu seksu z kim popadło, ale w jej życiu tak naprawdę istniał tylko jeden prawdziwy mężczyzna – ojciec. Może dlatego Patros i jego albańska falanga dowiedzieli się o wydarzeniach tego popołudnia wcześniej niż ja.

Wciąż tkwiłem na rogu ulicy opodal Starego Miasta, gdy – dziesięć minut później niż on – odebrałem wiadomość: esemesa z ceną DVD Leon zawodowiec na Amazonie. Informacja ta oznaczała, że Christos nie żyje, ekipa jest bezpieczna na pokładach motorówek, a pościgu nie widać. Schowałem telefon i spojrzałem na zegarek. Minęło osiemnaście minut, odkąd sygnał ode mnie zapoczątkował łańcuch wydarzeń.

Chwilę wcześniej przekazałem telefonicznie jeszcze kilka rozkazów, zgodnie z którymi mniejsze zespoły przystąpiły do aresztowania sześciu znanych nam zdrajców – tak oto wydarzenia, których początkiem była moja akcja sprzed paru lat na placu Czerwonym, miały się ku końcowi. Właściwie mogłem sobie w duchu pogratulować, pozwolić sobie na chwilę małego triumfu, ale to nie leży w mojej naturze – obawiam się, że zawsze w takich chwilach miewam wątpliwości.

Zacisnąłem mocniej dłoń na uchwycie neseseru – ot, anonimowy, młody biznesmen wychodzący z cienia, by wtopić się w tłum obcych ludzi bez twarzy – rozmyślając o nieżyjącym irlandzkim filozofie i polityku. Edmund Burke powiedział bowiem kiedyś, iż problem z wojną polega na tym, że niszczy to, czego miała bronić – sprawiedliwość, uczciwość, człowieczeństwo – ja zaś nie mogłem się oprzeć refleksji o tym, jak często deptałem najświętsze dla Amerykanów wartości, by ich bronić.

Pogrążony w myślach ruszyłem w stronę niewielkiego mostku nad rzeką. Odległość między Starym Miastem a hotelem, w którym się zatrzymałem, nie przekraczała ośmiuset kroków. Osiemset kroków, cztery minuty marszu – w kategoriach historycznych to nawet nie mrugnięcie – a przecież właśnie w owej chwili garstka szaleńców decydowała o naszych losach.

Rozdział trzynasty

Hotel du Rhône był pusty, gdy wkroczyłem do holu. Nie było portiera ani recepcjonisty. Jeszcze bardziej niepokojąca była jednak cisza. Zawołałem, a gdy nikt mi nie odpowiedział, skierowałem kroki w stronę baru przylegającego do lobby.

I właśnie tam zastałem cały personel oraz gromadę gości hotelowych, zapatrzonych w ekran telewizora. W Genewie było parę minut po piętnastej, w Nowym Jorku – po dziewiątej rano. Jedenasty września.

Pierwszy samolot uderzył właśnie w północną wieżę World Trade Center; w nieskończoność puszczano nagranie z amatorskiej kamery. Kilkoro dziennikarzy w studiu zaczynało spekulować, że może to być atak terrorystów na Stany Zjednoczone – kilku szwajcarskich idiotów przy barze powitało tę sugestię wiwatami. Rozmawiali po francusku, a ja dostatecznie często spędzałem wakacje w Paryżu, żeby ich zrozumieć: wychwalali odwagę i pomysłowość tego, kto przeprowadził atak.

Pomyślałem o ludziach w kraju, o nowojorczykach oglądających ten sam materiał filmowy ze świadomością, że gdzieś w tym płonącym budynku są ich bliscy, i modlących się, by jakimś cudem udało im się wyjść cało. Możliwe, że istnieją na tym świecie gorsze przeżycia niż obserwowanie na żywo w telewizji ostatnich chwil członków rodziny, ale w tamtym momencie nie umiałem sobie niczego straszniejszego wyobrazić.

W kieszeni miałem pistolet – ceramiczno-plastikowy, zaprojektowany specjalnie po to, by oszukać wykrywacze metalu, takie jak te, których spodziewałem się w biurze Buchera – i ogarnęła mnie taka wściekłość, że poważnie się zastanawiałem, czy go nie użyć.

Walczyłem jeszcze z emocjami, gdy lot United Airlines nr 175 z Bostonu dobiegł nagle końca wskutek zderzenia samolotu z południową wieżą. Z piersi wszystkich zebranych – z idiotami włącznie – dobył się mimowolny krzyk. Mam wrażenie, że zaraz potem w barze zapanowała cisza, ale mogę się mylić – pamiętam tylko, że miałem poczucie, iż jestem świadkiem zderzenia dwóch światów, które omal nie wysadziło Wielkiej Republiki z posad.

Samotny, z dala od domu, poczułem lęk: czy już nic nie będzie takie samo jak do tej pory? Po raz pierwszy w historii niezidentyfikowany nieprzyjaciel zabijał Amerykanów w ich własnym domu. Co więcej, zdołał zniszczyć ikonę, która w pewien sposób symbolizowała cały naród, jego ambicję, nowoczesność, pragnienie sięgania coraz wyżej.

Nikt jeszcze nie wiedział, jak głęboka będzie ta rana, ale mikroświat hotelowego baru rozpadł się na chaotyczne epizody: gdzieś bez końca dzwonił telefon, cygaro zmieniało się w popiół, a na ekranie telewizora migawki z przeszłości przeplatały się z obrazem przerażającej teraźniejszości.

Ludzie nadal milczeli. Może nawet idioci się zastanawiali – jak ja – czy czeka nas ciąg dalszy. Dokąd to wszystko zmierza? Do Białego Domu? Na Three Mile Island?

Z pistoletem w kieszeni zacząłem przeciskać się przez tłum, który niepostrzeżenie zebrał się za moimi plecami. Wsiadłem do pustej windy i wróciłem do swojego pokoju. Próbowałem dodzwonić się do Waszyngtonu, najpierw przez linię naziemną, a potem przez satelitę Pine Gap, ale łącza na Wschodnim Wybrzeżu były przeciążone.

W końcu skontaktowałem się z placówką NSA w Peru, podałem kod pierwszeństwa Jeźdźca Niebieskiej i wreszcie uzyskałem połączenie z centralą Dywizji za pomocą zapasowej sieci satelitarnej. Rozmawiałem z dyrektorem, którego głos był tak zniekształcony zakłóceniami, jakbyśmy konwersowali we wnętrzu muszli klozetowej. Poprosiłem, żeby wysłał po mnie samolot, chciałem wiedzieć, czy do czegoś mogę się przydać.

Odpowiedział, że w żaden sposób mu nie pomogę, a w dodatku właśnie usłyszał komunikat Narodowej Rady Bezpieczeństwa: wszystkie loty z kraju i do kraju lada chwila zostaną wstrzymane – i słusznie, bo przecież nie wiadomo, co się jeszcze wydarzy. Właściwie przeraziło mnie nie to, co mówił, ale to, że w jego głosie pobrzmiewała panika. Dodał po chwili, że musi już iść, bo w jego budynku, podobnie jak w Białym Domu, rozpoczęła się ewakuacja.

Zakończyłem połączenie i włączyłem telewizor. Każdy, kto przeżył tamten straszny dzień, wie, co się wydarzyło: ludzie, trzymając się za ręce, skakali z Bóg wie jakiej wysokości, dwie wieże runęły, a apokaliptyczne sceny rozgrywające się na Dolnym Manhattanie utonęły w chmurze pyłu. W domach, biurach i sztabach całego świata ludzie oglądali obrazy, które miały na zawsze wryć się w ich pamięć. Smutek zawsze wypływa na powierzchnię.

Lecz choć miałem się o tym dowiedzieć znacznie później, znalazła się jedna osoba, która spoglądając na policjantów i strażaków wbiegających do gmachu mającego się stać ich betonowym grobowcem – na cały ten wir dzikiego chaosu – dostrzegła w nim życiową okazję. Była jedną z najbystrzejszych istot ludzkich, jakie zdarzyło mi się spotkać, a choć miewałem liczne romanse z innymi substancjami, inteligencja zawsze była narkotykiem, który kręcił mnie najbardziej. I choćby z tego powodu nigdy jej nie zapomnę. Cokolwiek ludzie myślą na temat moralności, nie mam żadnych wątpliwości, że potrzeba było prawdziwego geniuszu, by rozpocząć planowanie morderstwa doskonałego w owym wrześniowym piekle, a następnie, po latach, dokonać go w obskurnym hoteliku Eastside Inn.

Podczas gdy ona snuła swoje mroczne plany, ja przez resztę wieczoru patrzyłem na ludzi skaczących z okien, aż wreszcie, około dwudziestej drugiej czasu genewskiego, kryzys zaczął jakby tracić impet. Prezydent opuścił już bunkier w bazie Sił Powietrznych Offutt w Nebrasce i wracał do Waszyngtonu, opanowano pożar w Pentagonie, otwarto też pierwsze mosty łączące Manhattan z resztą miasta.

Mniej więcej wtedy zadzwonił do mnie jeden z asystentów Narodowej Rady Bezpieczeństwa z informacją, że według danych wywiadowczych za zamachami może stać pewien Saudyjczyk, niejaki Osama bin Laden, i że już trwają pierwsze ataki na jego bazy w Afganistanie, organizowane pod przykrywką grupy rebeliantów zwanej Sojuszem Północnym. Dwadzieścia minut później pokazano zdjęcia pierwszych eksplozji w Kabulu: rozpoczęła się tak zwana wojna z terroryzmem.

Przygnębiony, opuściłem przytłaczająco ciasny pokój hotelowy i poszedłem na spacer. Termin „wojna z terroryzmem” wydawał mi się równie ogólnikowy jak „wojna z narkotykami”, a wiedziałem z własnego doświadczenia, jak skuteczna jest ta ostatnia. Ulice Genewy były puste, bary dziwnie ciche, a elektryczne tramwaje nie woziły prawie nikogo. Dowiedziałem się później, że tak samo wyglądały miasta od Sydney po Londyn, jakby ze współczucia dla Ameryki na jakiś czas przygasły światła całego zachodniego świata.

Przeszedłem przez Ogród Angielski i minąłem grupkę marokańskich handlarzy prochami, opłakujących kompletny zastój w interesie. Przez chwilę zastanawiałem się, czy dla czystej satysfakcji nie posłać im kulki, ale w końcu ruszyłem przed siebie promenadą nad brzegiem jeziora. Przed sobą miałem ekskluzywne osiedle Cologny, w którym mieli swe domy Fahd – władca Arabii Saudyjskiej – oraz Aga Chan i połowa łajdaków tego świata. Usiadłem na ławce nad jeziorem i spojrzałem ponad jego taflą na gmach Organizacji Narodów Zjednoczonych – cudownie oświetlony i jakże bezużyteczny.

Poniżej, niemal nad samą wodą, wznosił się szary masyw hotelu President Wilson, z którego okien rozciągał się widok na najpopularniejszą plażę nad Jeziorem Genewskim. Każdego lata Saudyjczycy – i inni zamożni Arabowie – płacili słono za pokoje od frontu, by móc obserwować kobiety opalające się topless na trawie. Jeśli dodamy do tego świetnie zaopatrzone minibary, otrzymamy arabską wersję drogiego klubu ze striptizem, na dodatek bez przykrego obowiązku dawania napiwków.

Choć było dość późno, w większości okien wciąż paliły się światła. Goście hotelu zapewne rozumieli, jak gówniana stała się nagle ich sytuacja, i w pośpiechu pakowali swoje lornetki, by załapać się na pierwszy poranny lot w rodzinne strony.

Jednak bez względu na to, jak srogą zemstę zamierzał wywrzeć Zachód na Osamie bin Ladenie i całym arabskim świecie, co do jednego trudno było mieć wątpliwości: służby wywiadowcze poniosły porażkę na niespotykaną skalę. Naczelną misją jakże kosztownego w utrzymaniu środowiska wywiadu Stanów Zjednoczonych było chronienie ojczyzny, tymczasem od pamiętnego ataku na Pearl Harbor nie doszło do tak spektakularnego i brzemiennego w skutki blamażu.

Siedząc na ławce w ową chłodną noc, nie próbowałem wskazywać palcem winnych, bo żaden z nas nie był bez winy. Wszyscy nosiliśmy niebieskie odznaki, wszyscy byliśmy odpowiedzialni. Podobnie jak prezydent i kongresmani, nasi zwierzchnicy – to oni regulowali nasz budżet i ustalali priorytety. I w przeciwieństwie do nas, mogli przynajmniej wypowiadać się publicznie. W duchu przewidywałem jednak, że minie sporo czasu, zanim Amerykanie usłyszą od nich choćby słowo przeprosin – może w przyszłym tysiącleciu?

Wiatr znad Alp wzmagał się, niosąc woń deszczu. Wiedziałem, że czeka mnie długi spacer z powrotem do hotelu i że powinienem już iść – a jednak trwałem na tej ławce.

Możliwe, że nikt inny jeszcze się nad tym nie zastanawiał, ale ja już wiedziałem, że wkrótce nie tylko Dolny Manhattan legnie w gruzach – podobny los może spotkać całą strukturę wywiadowczą naszego kraju. Było to nieuniknione, jeśli w jej miejsce miało powstać coś lepszego, skuteczniejszego. W środowisku wywiadu nic nie miało być takie jak dawniej i to samo dotyczyło Dywizji: rząd już nie będzie oczekiwał od nas, że będziemy tajną policją sekretnego świata, lecz że będziemy tajną policją islamskiego świata.

Pamiętałem, że muszę wcześnie wstać. Zanim dotarłem do łóżka, żyłem już na innej planecie, bo świat nie zmienia się na naszych oczach – zmienia się za naszymi plecami.

Wiedziałem, że nie znam potrzebnych języków i brakuje mi umiejętności, by zaistnieć w nowym, pięknym świecie wywiadu, który miał się narodzić. Dlatego znalazłem się nagle – podobnie jak Markus Bucher – na rozstaju dróg. Niepewny przyszłości, niekoniecznie szukający szczęścia (choć poczucie spełnienia nie byłoby takie złe), czułem się zagubiony. Musiałem zadać sobie pytanie: jakiego życia naprawdę pragnę?

Siedząc samotnie, targany wewnętrzną burzą, długo szukałem wskazówki we własnej przeszłości – i znalazłem coś: może nie odpowiedź, ale przynajmniej pewne wyjście. Przypomniałem sobie mianowicie o pewnej dalekiej tajlandzkiej wiosce Khun Yuam, położonej tuż przy granicy z Birmą. Gdy dziś o tym myślę, mam wrażenie, że to wspomnienie przez lata czekało w ciemności, wiedząc, że nadejdzie kiedyś jego czas.

To dzikie strony, kraina bezprawia, niezbyt odległa od Złotego Trójkąta. Gdy zaczynałem służbę – ledwie miesiąc po przybyciu do Berlina – przypadkiem trafiłem w tę okolicę. Właściwie nic nie wyróżniało Khun Yuam spośród innych górskich osad, może poza tym, że około trzech mil od niej, w dżungli, stała kolonia posępnych baraków z betonowych bloczków, otoczona ogrodzeniem pod napięciem i kilkoma wieżyczkami strażniczymi.

Oficjalnie była to placówka należąca do Globalnego Systemu Pozycjonowania, a w rzeczywistości – tajne więzienie CIA, element autentycznego łagru, którego istnieniu z tak wielkim zapałem zaprzeczały amerykańskie władze. W miejscach takich jak to przetrzymywano więźniów, których w Stanach nie można by legalnie torturować.

Jeden ze strażników zmarł podczas służby i choć w normalnej sytuacji sprawą zajęłoby się nasze biuro w Tokio, akurat wtedy rozpętał się kolejny skandal szpiegowski z udziałem Chińczyków i nasi ludzie mieli pełne ręce roboty. Dlatego musiałem opuścić cywilizowaną Europę i wkrótce byłem już na pokładzie starego samolotu turbośmigłowego lecącego do Mae Hong Son – Miasta Trzech Mgieł.

Na co dzień do placówki GPS można było błyskawicznie dotrzeć helikopterem, ale była to pora monsunów, a nazwy „Miasto Trzech Mgieł” nie wymyślono bez powodu. Musiałem więc wynająć toyotę z napędem na cztery koła – od faceta, który ponad wszelką wątpliwość był miejscowym baronem opiumowym – by odnaleźć w dżungli Khun Yuam i więzienie CIA.

Droga wiodąca między imponującymi górami doprowadziła mnie do przystani zabytkowego promu linowego. Była to jedyna przeprawa przez rwącą, dziką rzekę, brzemienną monsunowymi deszczami – jeden z dopływów wielkiego Mekongu, areny tak wielu tajnych operacji i tylu porażek amerykańskich sił zbrojnych podczas wojny w Wietnamie.

Wysiadłem z wozu, zmęczony i senny. Podróżowałem bez wytchnienia od trzydziestu dwóch godzin, napędzany chyba jedynie ambicją i niepokojem o wynik misji. Gdy wraz z grupą handlarzy przekąsek i wieśniaków przyglądałem się, jak pokryta rdzą lina w chmurze pyłu wodnego ciągnie ku nam płaskodenny prom, podszedł do mnie buddyjski mnich w szafranowej szacie i spytał, czy mam ochotę na kubek masala-ćaj, miejscowej herbaty. Mówił dobrze po angielsku, a jako że nie oferowano mi niczego poza zabójczym tajskim piwem ze słoniem na etykiecie, przyjąłem napój z wdzięcznością.

Mnich także zmierzał w głąb kraju i trudno mi było odrzucić jego prośbę o podwiezienie, zwłaszcza że oficjalnie podróżowałem jako ekspert WHO do spraw chorób endemicznych. Na drugi brzeg rzeki dostaliśmy się, siedząc już razem w toyocie. Prom ledwie unosił się na wodzie, fale przelewały się przez burty i tylko dwucalowa stalowa lina sprawiała, że nie dryfowaliśmy w stronę jednego z najwyższych wodospadów w tym kraju, położonego ledwie ćwierć mili dalej. Nie przypominam sobie, bym kiedykolwiek odbył mniej przyjemną wycieczkę.

Gdy wreszcie wyjechaliśmy z rzecznej doliny, nad naszymi głowami zamknęło się zielone sklepienie dżungli, a mnich spojrzał na mnie odrobinę zbyt wnikliwie i spytał, czym się zajmuję. Studiowałem medycynę, toteż bez problemu wygłosiłem wykład o dendze, ale szybko zrozumiałem, że wcale mi nie uwierzył. A może po prostu wiedział o betonowych barakach opodal Khun Yuam.

Mieszkał w aśramie niedaleko Nowego Jorku, stąd wiedział więcej o życiu w Stanach, niż można było się spodziewać. Całkiem inteligentnie rozprawiał o narkotykach rekreacyjnych i presji współczesnego życia. Nabrałem przekonania, że to nie jest całkiem zwyczajna rozmowa.

– Wygląda mi pan na zaszczutego – rzekł wreszcie tonem, jak przystało na buddystę, raczej smutnym niż osądzającym.

Zaszczutego? Roześmiałem się i odparłem, że pierwszy raz słyszę coś takiego, bo zwykle ludzie lokują mnie raczej na drugim krańcu łańcucha pokarmowego.

– Nie ma drugiego krańca łańcucha pokarmowego – odpowiedział cicho. – Wierzą w to tylko ludzie Zachodu. Każdy, kto nie dostąpił łaski, przed czymś ucieka.

Spojrzeliśmy sobie w oczy. Zagadnąłem z uśmiechem, czy zastanawiał się kiedyś nad wstąpieniem do klasztoru. Parsknął śmiechem, a potem spytał, czy słyszałem już, w jaki sposób mieszkańcy tutejszych wiosek chwytają małpy.

Odrzekłem, że wiem co nieco o życiu, ale o łapaniu małp akurat nie.

– W Harvardzie rzadko jadaliśmy małpinę, najwyżej na Święto Dziękczynienia i Boże Narodzenie – dodałem.

Opowiedział mi więc, że do podstawy pnia drzewa przypinają łańcuchem pękaty dzban o wąskiej szyjce.

– Na dno wrzucają orzechy i inne małpie przysmaki. Łakoma małpa złazi nocą z drzewa i wsuwa łapę do dzbanka. Chwyta smakołyk, zaciskając pięść, rzecz jasna. Lecz pięść jest zbyt duża, by wysunąć się z powrotem przez wąską szyjkę – małpa jest w potrzasku. Rankiem zaś przychodzą wieśniacy, by walnąć ją pałką w łeb.

Przez chwilę spoglądał na mnie w milczeniu.

– To naturalnie opowiastka zen – rzekł wreszcie, uśmiechając się znowu. – A jej sens jest prosty: jeśli pragniesz być wolny, musisz odpuścić.

Tak, odpowiedziałem, tyle sam zrozumiałem. I dodałem, że to piękna historia, tylko nic dla mnie nie znaczy, przynajmniej nie teraz.

– Możliwe – odparł – podobnie jak to, że znalazłem się na tej drodze specjalnie po to, by ją panu opowiedzieć, doktorze. Jest pan jeszcze młody. Może nadejdzie chwila, gdy moja historyjka nabierze znaczenia.

Naturalnie miał rację, nadeszła taka chwila, choć była zupełnie inna, niż to sobie wyobrażałem: nadeszła, gdy siedziałem nocą w Genewie, czekając na burzę, rozmyślając o masowym morderstwie w Nowym Jorku i o kobietach w krótkich spódniczkach, werbujących jeszcze bystrzejszych ode mnie absolwentów, gotowych stawić czoło nowej sytuacji.

Miałem trzydzieści jeden lat i właśnie zrozumiałem, że wyszkolono mnie do toczenia wojny pancernej w Europie, a nagle się okazało, że trzeba walczyć z partyzantami w Afganistanie. Czy mi się to podobało czy nie, historia przeszła obok mnie.

Na innym, znacznie głębszym poziomie czułem coś jeszcze: że pewnego dnia, prędzej czy później, zapragnę odnaleźć coś, co trudno mi nawet nazwać… a co dla większości ludzi jest chyba miłością. Że zapragnę spacerować z kimś po plaży, nie zastanawiając się nieustannie, czy jestem poza zasięgiem snajperów. Zapomnieć, że znacznie wcześniej czuje się kulę rozrywającą ciało, niż słyszy dźwięk wystrzału. Znaleźć kogoś, kto by mi objaśnił, czym tak naprawdę jest bezpieczna przystań.

Wiedziałem całym sercem, że jeśli teraz nie opuszczę sekretnego świata, to już nigdy tego nie uczynię. Trudno jest odwrócić się plecami do wszystkiego, co znamy, może nawet najtrudniej. A jednak myślałem o tym, powtarzając sobie w duchu jedno zdanie:

Jeśli pragniesz być wolny, musisz odpuścić.

Rozdział czternasty

Tej samej nocy w Hotel du Rhône napisałem rezygnację. Rankiem puściłem ją pocztą dyplomatyczną i natychmiast ruszyłem w drogę powrotną do Londynu.

Potrzebowałem trzech tygodni, by zakończyć otwarte sprawy i przekazać akta FBI: jedna z pierwszych fundamentalnych zmian w środowisku amerykańskiego wywiadu polegała na tym, że Dywizję zamknięto, a jej obowiązki – po czterech dziesięcioleciach usilnych starań – przejęli federalni.

Jak na ironię, ostatni dzień pracy spędziłem w Berlinie, mieście, w którym to wszystko zaczęło się dla mnie na dobre. Po raz ostatni zamknąłem drzwi biura i odprowadziłem moich ludzi na Tempelhof, skąd mieli odlecieć do domu. Uścisnąłem im dłonie i do końca nie wypadając z roli agenta, oznajmiłem, że sam lecę późniejszym samolotem.

W rzeczywistości jednak opuściłem terminal głównym wejściem i z kompletem nowych dokumentów wsiadłem do taksówki. Kazałem się zawieźć do salonu Porsche, skąd odebrałem nowiutkie cayenne turbo. Mając pod stopą pięćset koni mechanicznych, uznałem, że jestem nieźle przygotowany do jazdy niemiecką autostradą.

Wioząc bagaże na tylnym siedzeniu, wieczorem minąłem Frankfurt, a nad ranem przekroczyłem granicę. Jesień spóźniała się tego roku i nawet w świetle księżyca francuska prowincja wydawała mi się piękniejsza niż kiedykolwiek wcześniej. Mijałem wioski o romantycznych nazwach, aż w końcu znalazłem péage – płatną autostradę – której szukałem.

Wjeżdżając do Paryża od południa, trzeba minąć pewien charakterystyczny punkt widoczny między blokami, w których Francuzi przechowują imigrantów. Zasłaniają one praktycznie całą panoramę miasta, poza sylwetą wieży Eiffla widoczną na horyzoncie.

Chłodne powietrze poranka było niezwykle przejrzyste, wyostrzało obraz. Wcześniej wielokrotnie podziwiałem ten widok, ale tylko wtedy z zapartym tchem. Poczułem, że coś we mnie pękło, że uwolniło się coś, co narastało przez całą noc. Zjechałem na pobocze. Być w Paryżu, być młodym i nareszcie wolnym – czy może być coś wspanialszego?

Wynająłem mieszkanie w tej części ósmego arrondissement, którą paryżanie nazywają złotym trójkątem, w zaułku obok pięknej rue François 1er. Dzień za dniem, pracując do późnej nocy, pisałem książkę, którą miało przeczytać bardzo niewielu ludzi, a wśród nich pewna młoda kobieta z Nowego Jorku. Przyszło mi gorzko pożałować, że to zrobiła.

Skończyłem po sześciu miesiącach – setki tysięcy słów opatrzonych przypisami i starannie sprawdzonych. Poczułem, że proces oczyszczania się z dawnego życia dobiegł końca. Napisałem ostatni rozdział tamtej ery i puściłem go z nurtem czasu, jak pogrzebową barkę, ku zamkniętej przeszłości. Dumny byłem z mojego dzieła. Powiecie pewnie, że jestem naiwny, ale naprawdę wierzyłem, że jeśli moje fachowe uwagi pomogą przechytrzyć choćby jednego człowieka pokroju Christosa Nikolaidesa, to gra jest warta świeczki.

Gdy ekipa analityków pracujących dla dyrektora wywiadu starannie prześwietliła tekst, wypuściło go na rynek niewielkie wydawnictwo specjalizujące się w dość trudnych w odbiorze publikacjach, takich jak pamiętniki uciekinierów z Kuby czy analizy honorowych zabójstw kobiet w świecie arabskim. Innymi słowy, niewielkie wydawnictwo po cichu sponsorowane przez CIA.

W takim przybytku ukrywanie tożsamości autora było codziennością, lecz mój przypadek okazał się szczególnie skomplikowany. Gdy oddałem odznakę, uznano, że wiem zbyt wiele o bezpieczeństwie kraju, by ktokolwiek i kiedykolwiek mógł się dowiedzieć, kim byłem i czym się zajmowałem. Można by rzec, że tajny świat mimochodem odebrał mi tożsamość i historię życia.

Gdy książka wreszcie się ukazała, na okładce można było znaleźć nazwisko niejakiego Jude’a Garretta, dla którego specjalnie stworzono fałszywe dane. Ktokolwiek próbowałby dowiedzieć się czegoś o „autorze”, trafiłby na następującą notę biograficzną:

Jude Garrett, absolwent University of Michigan, przez ponad czternaście lat stał na straży prawa, początkowo w Biurze Szeryfa w Miami, a następnie jako śledczy w FBI. Zginął, wykonując zadanie w Chicago. Rękopis niniejszej książki, opartej na dogłębnej analizie spraw, nad którymi pracował autor, został znaleziony w jego gabinecie wkrótce po jego tragicznej śmierci i stał się testamentem jednego z najlepszych śledczych na świecie.

W pewnym sensie była to prawdziwa historia. Naprawdę istniał agent FBI Jude Garrett i rzeczywiście już nie żył – zginął w wypadku samochodowym, wracając z pracy do domu. Był kawalerem, samotnikiem bez innych zainteresowań poza pracą. Moi wydawcy po prostu zawłaszczyli jego tożsamość i dodali do niej sukces literacki – pośmiertnie, skoro nie odniósł go za życia.

Przyznaję, że podobała mi się jego biografia, a najbardziej to, że jest trupem. Bo któż chciałby szukać trupa?

Ktoś jednak chciał.

Gdy książka trafiła na rynek, a pogrzebowa barka niemal zniknęła mi z pola widzenia, po raz pierwszy w moim dorosłym życiu znalazłem się w świecie bez tajemnic. Patrzyłem do woli na roześmiane kobiety, które kołysząc biodrami, przemierzały szerokie bulwary Paryża, a gdy wiosna zmieniła się w lato, zacząłem wierzyć, że wszystko jest możliwe.

Problem ze szpiegowskim biznesem polega chyba na tym, że choć można zrezygnować z pracy, to nie można tak naprawdę odejść. Możliwe, że wtedy nie chciałem w to wierzyć, ale gdy raz prowadziło się takie życie, trudno manewrować wśród wraków, które się po sobie zostawiło – ludzie życzący mi śmierci nie zamierzali przecież o mnie zapomnieć. Człowiek musi mieć w pamięci lekcję, którą wbijano mu do głowy, gdy był młody i zaczynał karierę: w tej profesji nie można się uczyć na własnych błędach; nie ma na to szans, jeden błąd i jesteś nieboszczykiem.

Tym, co może go ocalić, są intuicja i profesjonalizm, jeśli tylko wypali sobie tę prawdę w duszy. Zdaje się, że wsłuchałem się w nią uważnie, bo w dziewiątym miesiącu mojej emerytury zdołałem jeszcze dostrzec taksówkę z pasażerem krążącą wokół kwartału. W Paryżu nikt nie robi takich rzeczy, na ulicach panuje taki chaos, że może to trwać godzinami.

Było po dwudziestej w ruchliwy, piątkowy wieczór. Siedziałem przy stoliku przed kawiarnią na place de la Madeleine, czekając na pewnego podstarzałego lekarza. Był miłośnikiem dobrej kuchni, lecz więcej pieniędzy niż na wystawne kolacje wydawał na młode Rosjanki, które na nie zapraszał – zapewne dlatego wiecznie brakowało mu gotówki. Z mojego punktu widzenia pustki w kasie doktora były zaletą, bo stawiając diagnozę i wypisując recepty, był bardzo skłonny wsłuchiwać się w sugestie pacjenta, jeśli wiesz, o co mi chodzi.

Za pierwszym przejazdem jeszcze nie zwróciłem uwagi na biały wóz – w każdym razie nie świadomie – ale część zmysłów musiała działać zgodnie z wyszkoleniem, rejestrując to, co się działo dokoła. Gdy taksówka pojawiła się po raz drugi, od razu wiedziałem, że już tu była.

Moje serce natychmiast przyspieszyło, ale nie zareagowałem – znowu zadziałał zawodowy nawyk. Z największą obojętnością, na jaką było mnie stać, odprowadziłem wóz wzrokiem, klnąc w duchu na oślepiające reflektory i znaczny o tej porze ruch na ulicy. Nie zdołałem dostrzec, kto siedzi za plecami kierowcy. W gruncie rzeczy nie miało to znaczenia, po prostu uznałem, że byłoby miło wiedzieć, kto zamierza mnie zabić.

Strumień samochodów porwał taksówkę, ale wiedziałem, że nie mam zbyt wiele czasu: za pierwszym przejazdem lokalizują cel, za drugim analizują możliwe podejścia, za trzecim strzelają. Rzuciłem na stolik dziesięć euro i już byłem na chodniku.

Usłyszałem za plecami okrzyk – to lekarz próbował mnie zatrzymać, ale nie miałem czasu, by tłumaczyć mu, dlaczego tego wieczoru nie wyświadczymy sobie nawzajem przysług. Skręciłem w lewo do Hédiarda, bodaj najlepszego sklepu spożywczego w mieście. Minąłem w pośpiechu piramidy doskonałych owoców i wpadłem do jak zawsze zatłoczonego działu win.

Myślałem błyskawicznie, jak zwykle w takich sytuacjach, i choć brakowało dowodów, instynkt podpowiadał mi, że to Grecy. Stary Nikolaides nie tylko dysponował odpowiednimi środkami, ale także miał silny motyw emocjonalny: szukał zemsty i było to pragnienie narastające z każdym Bożym Narodzeniem czy urodzinami nieżyjącego syna. Z łatwością mógł też znaleźć odpowiednich ludzi: raporty policyjne z dowolnego kraju Europy dowodzą, że połowa Albańczyków działa w branży zabójstw na zlecenie.

Opuściłem dział win bocznymi drzwiami i znalazłem się na ulicy. Nie zatrzymując się ani na chwilę, przeszedłem na drugą stronę i skręciłem w lewo. Była jednokierunkowa, a ja poruszałem się w przeciwnym kierunku niż samochody – była to jedyna sensowna strategia. Wszak dobrze jest widzieć nadjeżdżającego zabójcę, czyż nie?

Wpatrując się w rząd aut, uświadomiłem sobie nagle, że działam wedle zorganizowanego planu. Wcześniej nie zwróciłem na to uwagi, ale dokądkolwiek szedłem, zawsze odruchowo rozglądałem się za najlepszą drogą ucieczki, jakby program awaryjnej ewakuacji nieustannie działał w podświadomości. Żałowałem, że nie jestem uzbrojony.

Filiżanka kawy, krótkie spotkanie z lekarzem i powrót taksówką do domu – pół godziny, nie więcej, tak to sobie wyobrażałem. I dlatego pistolet zostawiłem w bezpiecznym miejscu w mieszkaniu – w sejfie. Zdaje się, że postąpiłem nierozważnie. Teraz, nawet gdybym zobaczył moich prześladowców, nic nie mógłbym zrobić.

Zmierzałem prosto do domu, żeby przede wszystkim otworzyć ten cholerny sejf i się uzbroić. Skręciłem w prawo, szybkim krokiem dotarłem do kolejnej przecznicy, odbiłem w lewo i wyszedłem na rue du Faubourg Saint-Honoré dokładnie w tym punkcie, w którym chciałem – niedaleko Pałacu Elizejskiego. Jakkolwiek rozgarnięty był Grek czy Albańczyk jadący taksówką, musiał wiedzieć, że to najbezpieczniejsza ulica w Paryżu: na całej długości obserwowana przez jednostkę antyterrorystyczną i strzeżona przez snajperów czuwających na dachach. Dopiero teraz poczułem się na tyle pewnie, by złapać taksówkę.

Kazałem kierowcy ostro przyhamować przy bocznym wejściu do mojego budynku. Uchyliłem drzwi i nisko pochylony skoczyłem w stronę muru. Niezauważony przez nikogo otworzyłem zamek i zniknąłem za stalowymi drzwiami. Taksówkarz pomyślał pewnie, że zwariowałem, ale cóż – wedle zasad jego religii kamienowanie kobiet to całkiem rozsądna kara za cudzołóstwo, więc powiedzmy, że miałem prawo myśleć o nim to samo.

Ledwie drzwi zatrzasnęły się za mną z hukiem, zbiegłem na dół, do podziemnego garażu. Budynek z wapiennych bloków, wzniesiony w latach czterdziestych dziewiętnastego wieku za pieniądze hrabiego de Crissier, był niegdyś wspaniałą miejską rezydencją, ale z biegiem lat popadł w ruinę. Wyremontowano go na krótko przed moim przybyciem do Paryża i podzielono na apartamenty, a mieszkanie, które wynająłem, mieściło się na pierwszym piętrze. Choć było niewielkie, kogoś w mojej sytuacji zapewne nie byłoby na nie stać, ale mój status materialny ostatnio uległ zmianie: Bill Murdoch zmarł trzy lata wcześniej, gdy wykonywałem zadanie we Włoszech.

Nie zaproszono mnie na pogrzeb i to zabolało. Grace przysłała mi jedynie wiadomość, że Bill zmarł nagle i już został pochowany. Oto cała moja przybrana matka: zazdrosna aż do końca. Parę miesięcy później dostałem list od prawnika z zawiadomieniem, iż grupa firm należących do Billa i kontrolowanych przez zagraniczny fundusz stała się własnością Grace. Nie powiem, że się tego nie spodziewałem, w końcu byli małżeństwem przez czterdzieści lat. Z listu dowiedziałem się też, że wprawdzie nie mam udziału w spadku, ale małżonka zmarłego łaskawie postanowiła odłożyć pewną kwotę, tak bym do końca życia mógł otrzymywać osiemdziesiąt tysięcy dolarów rocznie. Nie powiedziała tego wprost, ale jej intencje były jasne: uważała, że tym samym zrzeka się wszelkiej odpowiedzialności za mnie.

Zmarła niemal równo dwa lata później. Uznałem, że jej wcześniejsze zachowanie zwalnia mnie ze wszelkich synowskich zobowiązań. Nie pojechałem więc do starego kościoła episkopalnego w Greenwich na wielkie uroczystości pogrzebowe z udziałem miejscowej śmietanki towarzyskiej.

Tak oto – nie po raz pierwszy – zostałem sam na świecie, ale nie mogłem nie uśmiechnąć się na myśl o tym, jak wiele może się zmienić w ciągu dwóch lat: gdyby moi przybrani rodzice odeszli w odwrotnej kolejności, Bill z pewnością uczyniłby mnie spadkobiercą poważnej części swojego majątku. Grace tymczasem zapisała wszystko na rzecz Metropolitan Museum of Art, marząc o tym, że galeria Starych Mistrzów zostanie przebudowana i nazwana jej imieniem.

Wiadomość o tym przysłał mi ten sam prawnik. Wspomniał też, że pewna drobna sprawa dotycząca majątku po Billu wymaga domknięcia. Odpowiedziałem, że zobaczymy się w jego biurze w Nowym Jorku, gdy tylko będę w kraju – i właściwie o tym zapomniałem. Czeki z funduszu ustanowionego przez Grace przychodziły regularnie, dzięki czemu mogłem żyć znacznie wygodniej niż za skromną wypłatę, którą rząd USA był uprzejmy obdarowywać emerytowanych funkcjonariuszy.

Najbardziej namacalnym pożytkiem płynącym z owych pieniędzy było właśnie mieszkanie w Paryżu, do którego biegłem w ów piątkowy wieczór. Przemknąłem przez dawną kuchnię hrabiowskiej siedziby, zamienioną na pomieszczenie techniczne, a potem pognałem schodami w górę. Otworzyłem ukryte drzwi tuż przy windzie i wypadłem na niewielki korytarz.

Ujrzałem przed sobą kobietę, madame Danutę Furer, moją siedemdziesięcioletnią sąsiadkę, lokatorkę największego apartamentu. Jako wielce zadbana wdowa z arystokratyczno-przemysłowym rodowodem, posiadała fenomenalnie dopracowaną umiejętność sprawiania, by dowolny jej rozmówca czuł się jak mieszkaniec Trzeciego Świata.

Zauważyła, że nerwowo oblizuję usta, a koszula wystaje mi ze spodni.

– Coś się stało, panie Campbell? – spytała ze zwyczajową wyższością.

Znała mnie jako Petera Campbella, menedżera funduszu inwestycyjnego na przewlekłym urlopie. Wybrałem taką tożsamość, wiedząc doskonale, że w moim wieku tylko jako przedstawiciel tej profesji mogłem wynajmować taki apartament i nie zawracać sobie głowy pracą.

– Wszystko w porządku, madame. Po prostu nie jestem pewny, czy wyłączyłem piekarnik – skłamałem.

Otworzyły się drzwi windy. Gdy pani Furer wsiadała do kabiny, ja przekręciłem klucz w zamku drzwi wzmocnionych od wewnątrz stalową płytą. Wpadłem do mieszkania i nie zapaliwszy światła, popędziłem ukosem przez salon, mijając piękne okna w wykuszu i niewielką, ale stale się powiększającą kolekcję sztuki współczesnej. Pewnie spodobałaby się Billowi.

W półmroku otworzyłem szafę w garderobie i wpisałem kod na klawiaturze niedużego, podłogowego sejfu. W środku spoczywała spora kwota w gotówce, a do tego plik papierów, osiem paszportów na różne nazwiska oraz trzy pistolety. Wyjąłem glocka kalibru 9 milimetrów z przedłużoną lufą – strzelał najcelniej ze wszystkich – sprawdziłem zamek i sięgnąłem po dodatkowy magazynek z nabojami.

Wsunąłem broń za pasek, nie przestając szukać w głowie odpowiedzi na pytanie, które zadawałem sobie już w drodze do domu: jeśli to byli Grecy, to jakim cudem, u diabła, mnie odnaleźli?

Według jednej z teorii, które naprędce wysnułem, Rosjanie mogli trafić przypadkiem na mój trop i przekazać informację dawnym wspólnikom przez wzgląd na stare czasy – i w zamian za wiadro forsy, rzecz jasna.

A może w Richeloud popełniłem jakiś drobny błąd, o którym Markus Bucher powiadomił swych klientów, oni zaś szczęśliwie odkryli moją tożsamość? Tak czy owak, jakim sposobem trafili do Paryża? Na miłość boską, przecież zamieszkałem tu incognito!

Rozległo się energiczne pukanie do drzwi.

Nie zareagowałem. Nigdy nie miałem wątpliwości co do tego, że nieprzyjaciel bez trudu mógłby wejść do tego budynku. François, nasz wiecznie marudzący konsjerż w średnim wieku, wiedziony najgorzej pojętą służalczością wiecznie zostawiał otwarte drzwi frontowe. Wystarczyło, że usłyszał windę wiozącą na dół panią Furer, a już był na ulicy i podrywał do działania znudzonego kierowcę limuzyny – a wszystko po to, by nie zostać zapomnianym, gdy madame będzie szykować listę prezentów gwiazdkowych.

Bez chwili wahania uczyniłem to, czego mnie nauczono: szybko i bezszelestnie przemieściłem się w głąb mieszkania. Doświadczeni zabójcy często używają sprawdzonej techniki: mocują parę uncji semteksu – materiału wybuchowego o konsystencji gliny – do ościeżnicy, po czym naciskają guzik dzwonka.

Następnie chowają się gdzieś – w tym przypadku zapewne w kabinie windy – i odpalają ładunek zdalnie za pomocą telefonu komórkowego. Osiem uncji semteksu wystarczyło, by przerwać lot nr 103: strącić maszynę PanAmu nad Lockerbie. Łatwo więc sobie wyobrazić, co by się stało ze stalowymi drzwiami i tym, kto zechciałby zerknąć przez wizjer na korytarz.

Wycofałem się przez jadalnię, sięgnąłem po marynarkę, żeby zakryć glocka, i ruszyłem do drugiej sypialni. Gdy budynek był jeszcze rezydencją hrabiego de Crissier, służba używała ręcznej windy do przesyłania posiłków z kuchni do jadalni na piętrze. Wylot szybu znajdował się w pokoiku lokaja, czyli właśnie w mojej drugiej sypialni.

Podczas remontu wykorzystano kanał do położenia kabli zasilających, ja zaś, pod pretekstem instalacji szybkiego łącza komputerowego (twierdziłem, że jest mi potrzebne do monitorowania moich nieistniejących funduszy inwestycyjnych), dostałem pozwolenie na przeprowadzenie dodatkowych prac. Zatrudniłem tego samego speca, który wcześniej montował sprzęt podsłuchowy dla Dywizji. Kazałem mu zamontować w szybie drabinkę, dzięki której mogłem zejść prosto do piwnicy, a gdy to zrobił, uznałem, że moje mieszkanie jest prawie warte kosmicznego czynszu, który płaciłem. A teraz nabrałem przekonania, że jest wręcz bezcenne.

Otworzyłem szafę, zdjąłem panel ścienny i po niespełna minucie schodziłem wąskim tunelem przylegającym do tylnej ściany budynku. Spodziewałem się, że lada chwila zabytkowa dziewiętnastowieczna fasada wraz z ozdobnymi oknami w wykuszach poleci w dół i jako kupa gruzu wyląduje na rue François 1er.

Cisza. Co powstrzymało moich prześladowców? Domyśliłem się, że zgubiwszy mnie przy place de la Madeleine, natychmiast wrócili do mojego mieszkania. Nie byli pewni, czy już tu dotarłem, dlatego woleli zapukać.

Dobrze, że nie otworzyłem. Byłem niemal pewny, że przyszli we dwóch – bo sam posłałbym dwójkę ludzi – i że kryją się teraz gdzieś przy windzie, czekając na mój powrót. Miałem więc szansę, mógłbym ich nawet zaskoczyć, gdybym wrócił frontowymi drzwiami i wszedł po schodach na górę. Nie byłem może najlepszym strzelcem w moim roczniku, ale na tyle dobrym, by załatwić obu.

Byłem już u wylotu zaułka i zwolniłem nieco, przyglądając się uważnie przechodniom, by mieć pewność, że ci dwaj z korytarza nie zostawili trzeciego na czatach. Zobaczyłem jednak tylko kobiety wracające do domu z zakupów w luksusowych sklepach w alei Montaigne'a, pary spacerujące z pieskami oraz faceta w czapeczce Metsów stojącego plecami do mnie – wyglądał mi na turystę, przypatrywał się witrynie ciastkarni w budynku stojącym naprzeciwko mojego. W zasięgu wzroku nie było nikogo, kto pasowałby do profilu, który sobie wymyśliłem. Skupiłem się więc na pojazdach, ale i tu nie dostrzegłem niczego podejrzanego: ani białej taksówki, ani cyngli czuwających w którymś z zaparkowanych wozów.

Zbliżyłem się do pięćdziesięciolatki w szpilkach i jej o dwadzieścia lat młodszego kochasia. Może nie zasłaniali mnie w stu procentach przed ostrzałem snajperskim z okolicznych dachów, ale z pewnością utrudniali moim wyimaginowanym strzelcom zadanie. Trzymając się tuż za nimi, wolno skracałem odległość dzielącą mnie od bramy mojego domu: osiemdziesiąt jardów, czterdzieści, dwadzieścia…

Gdy znalazłem się na wysokości ciastkarni, facet w czapeczce Metsów przemówił do moich pleców:

– Czy nie byłoby prościej po prostu otworzyć te pieprzone drzwi, panie Campbell?

Serce mi zamarło, a cały zapas strachu, który w sobie nosiłem, zapadł się nagle i wylądował w czarnej dziurze do niedawna będącej moim żołądkiem. Przez moment dwie myśli toczyły zażartą walkę w mojej głowie. Pierwsza brzmiała: A zatem tak to się skończy? Emerytowany agent zostaje przechytrzony na paryskiej ulicy, dostaje kulę w łeb, zapewne od kogoś stojącego za szybą ciastkarni. Wyszka, pomyślałem, oczyma wyobraźni widząc już siebie w kałuży krwi na chodniku, podczas gdy niewidzialny zabójca chowa pistolet do kieszeni, by chwilę później wraz z facetem w czapeczce Metsów wsiąść – a jakże – do białej taksówki.

Druga myśl była zgoła odmienna: Nie ma mowy, żeby spróbowali mnie zabić. Gdyby w tym momencie spoglądała na mnie luneta karabinu snajperskiego – może z dachu, a może z okna hotelu Plaza Athenée – facet w czapce po prostu w milczeniu wskazałby na mnie, a strzelec wykonałby swoje zadanie. W prawdziwym świecie operatorzy nie zagadują swych ofiar, tylko w filmach czarne charaktery czują patologiczną wręcz potrzebę wyłuszczenia tragicznej historii swego życia, nim w końcu nacisną spust. Na ulicy jest zbyt niebezpiecznie, a emocje egzekutorów są zbyt silne – nie można się oprzeć pragnieniu wykonania roboty. Pamiętasz, jak było na Santorynie?

Z drugiej jednak strony, zawsze może się zdarzyć ten pierwszy raz, więc nadal nie byłem pewny, czy posikać się ze strachu czy z poczucia ulgi. Spojrzałem na nieznajomego: czarny, po pięćdziesiątce, szczupły i nawet przystojny, ale też zmęczony, jakby poobijany. Bardziej Reject China niż delikatna porcelana z Limoges, pomyślałem. Utwierdziłem się w tej ocenie, gdy podszedł nieco bliżej i zauważyłem, że mocno utyka na prawą nogę.

– Mam wrażenie, że nazwał mnie pan „panem Campbellem”. To pomyłka – odparłem po francusku, napełniając każdą sylabę jak najlepszą imitacją paryskiej pogardy. – Nie nazywam się Campbell. – Próbowałem kupić sobie trochę czasu, zastanawiając się dość intensywnie, o co tu właściwie chodzi.

– Zatem zdaje mi się, że w tej sprawie jesteśmy zgodni – odpowiedział po angielsku – bo nie ma ani jednego Petera Campbella na liście brokerów z Wall Street, a fundusz, którym rzekomo zarządza pan Campbell, nie istnieje.

Skąd, u licha, wiedział o tym wszystkim? Zmieniłem nieznacznie pozycję, tak by znalazł się bardziej między mną a witryną ciastkarni.

– Skoro więc nie jest pan Peterem Campbellem, to kim? – ciągnął. – Jude’em Garrettem, agentem FBI i pisarzem w jednej osobie? Trudno w to uwierzyć, skoro Garrett nie żyje. Nawiasem mówiąc, to dość zagadkowa postać – dodał spokojnie. – Otóż rozmawiałem z jego kuzynką z Nowego Orleanu. Była zdumiona tym jego literackim osiągnięciem, wątpi, by kiedykolwiek przeczytał jakąś książkę, a cóż dopiero mówić o napisaniu własnej.

Wiedział o mnie wszystko, a mimo to wciąż żyłem! Dla mnie była to najistotniejsza myśl, on zaś jakby tego nie dostrzegał. Rozejrzałem się po okolicznych dachach, uparcie wypatrując snajpera.

Patrzył mi w oczy, doskonale wiedząc, co robię i dlaczego, ale bez śladu zdenerwowania kontynuował swoją mowę:

– I tak sobie myślę, panie Campbell-albo-Bóg-wie-kto, że to pan napisał tę książkę, a teraz żyje sobie spokojnie pod fałszywym nazwiskiem, przejąwszy tożsamość nieboszczyka, żeby czuć się bezpiecznie. Sądzę też, że pracował pan dla rządu i tylko garstka ludzi zna pańskie prawdziwe nazwisko. A może i mniej. W związku z tym przeczuwam, że pewnie niezbyt mądrze byłoby pytać, czym się pan zajmował, ale wyznaję, że guzik mnie to obchodzi. Pańskie dzieło jest najlepszą książką o technikach dochodzeniowych, jaką kiedykolwiek czytałem. I tylko o tym chcę z panem rozmawiać.

Patrzyłem na niego długo, nim wreszcie odezwałem się po angielsku:

– Chce pan rozmawiać o książce?! A ja zamierzałem pana zabić!

– Niezupełnie – odparł, po czym spytał półgłosem: – Mam nazywać pana „Garrett”?

– Campbell – odparowałem przez zaciśnięte zęby. – Campbell.

– Zatem niezupełnie, panie Campbell. Jeśli ktoś miał tu kogoś upolować, to raczej ja pana.

Naturalnie miał rację i – jak się zapewne domyślacie – wkurzył mnie tym jeszcze bardziej. Wyciągnął rękę, nie uśmiechając się. Wtedy jeszcze nie wiedziałem, że prawie nigdy się nie uśmiecha.

– Ben Bradley – powiedział spokojnie. – Porucznik wydziału zabójstw policji Nowego Jorku.

Nie bardzo wiedząc, co innego miałbym uczynić, uścisnąłem mu dłoń. Spojrzeliśmy po sobie – gliniarz na nowo uczący się chodzić i emerytowany tajny agent.

Wiem, że tamtego wieczoru, gdy się poznaliśmy, obaj trwaliśmy w przeświadczeniu, że dobiegliśmy już do mety, że nasze życie zawodowe się skończyło. To dziwne, ale nasze spotkanie miało mieć ogromne znaczenie.

Mój Boże, naprawdę wielkie znaczenie. Czas pokazał, że wszystko, czego doświadczyłem, tworzy całość, jedne sprawy łączą się z innymi w zaskakujący sposób: morderstwo w Eastside Inn, nagła śmierć Christosa Nikolaidesa w barze na Santorynie, nieudana operacja w Bodrum, moja przyjaźń z Benem Bradleyem, a nawet spotkanie z buddyjskim mnichem gdzieś na drodze w Tajlandii. Gdybym wierzył w przeznaczenie, powiedziałbym, że kierowała tym wszystkim czyjaś ręka.

Bardzo szybko się przekonałem, że czeka mnie jeszcze jedno wielkie zadanie, takie, które – bardziej niż inne – na nowo zdefiniuje moje życie. Już wkrótce pewnego późnego popołudnia miałem zostać na nowo wciągnięty do tajnego świata i porzucić nadzieję na zwyczajne życie, najpewniej na zawsze. Jak mawiają, „jeśli chcesz rozśmieszyć Boga, powiedz Mu, że masz pewne plany”.

Mając bardzo niewiele danych i jeszcze mniej czasu, miałem znaleźć kogoś, kogo każda agencja wywiadowcza obawia się najbardziej: człowieka niezwiązanego z żadnymi radykałami, bez przeszłości odnotowanej w bazach danych, bez historii konfliktów z prawem. Czyściocha. Ducha.

Obawiam się, że to, co teraz nastąpi, nie będzie szczególnie przyjemne. Jeśli chcecie nadal spać spokojnie, spoglądać na swoje dzieci i myśleć, że jest szansa, że będą żyć w świecie nieco lepszym niż ten, który zostawiamy po sobie, to może będzie lepiej, jeśli wcale tego człowieka nie poznacie.

Rozdział pierwszy

Nieważne, ile lat minie; nawet jeśli szczęśliwie doczekam słonecznej starości, on zawsze pozostanie dla mnie Saracenem. Taki kryptonim nadałem mu na samym początku, a potem tak wiele czasu poświęciłem na ustalanie jego prawdziwej tożsamości, że trudno mi nazywać go inaczej.

Saracen to po prostu Arab albo – w znacznie starszym znaczeniu tego słowa – muzułmanin walczący przeciwko chrześcijanom. Sięgnijmy jeszcze głębiej, a okaże się, że kiedyś był to po prostu nomada. I wszystkie te znaczenia pasują do mojego Saracena jak ulał.

Nawet dziś posiadamy jedynie fragmentaryczną wiedzę na jego temat. I nic w tym dziwnego – przecież większość życia spędził, kryjąc się w cieniu, celowo zacierając ślady, jak Beduin na pustyni.

A jednak każdy żywot zostawia jakiś ślad, jak kilwater za rufą statku, i choć czasem były to ledwie fosforyzujące plamy w głębokim mroku, wyłowiliśmy wszystkie, co do jednej. Odwiedziłem połowę suków i meczetów tego świata, wertowałem tajne archiwa wielu państw arabskich i rozmawiałem z dziesiątkami ludzi, którzy mogli go znać. Później – gdy już dobiegły końca wydarzenia tamtego feralnego lata – zespoły analityków tygodniami przesłuchiwały jego matkę i siostry. Ktoś mógłby powiedzieć, że wkładam w jego usta słowa, których nie wypowiedział, że czytam myśli, które nie musiały pojawić się w jego głowie, ale nie zamierzam za to przepraszać. Wiem o Saracenie i jego rodzinie więcej niż ktokolwiek inny.

Jednym z bezdyskusyjnych faktów jest to, że we wczesnej młodości był świadkiem publicznego wykonania wyroku śmierci poprzez ścięcie. Było to w Dżuddzie, drugim co do wielkości mieście Arabii Saudyjskiej, zdaniem wielu mieście ludzi wyrafinowanych. Wierzcie mi, to niewiele mówiące określenie.

Dżudda leży nad Morzem Czerwonym, a gdy Saracen miał czternaście lat, mieszkał z rodzicami i dwiema młodszymi siostrami w skromnym domu na jej przedmieściu, dostatecznie blisko plaży, by czuć w powietrzu zapach soli. Wiemy o tym, ponieważ wiele lat później zatrzymałem się przed tym starym domem i zrobiłem zdjęcie.

Jak większość Saudyjczyków, ojciec chłopca, zoolog z wykształcenia, gardził Stanami Zjednoczonymi i krajem, który tamtejsze gazety nazywały ich „opłaconą kurwą”, czyli Izraelem. Jego nienawiść nie była jednak owocem propagandy, współczucia dla nieszczęsnych Palestyńczyków czy religijnej żarliwości – o nie, jej korzenie były znacznie głębsze.

Przez lata wsłuchiwał się w głosy płynące z Waszyngtonu i Tel Awiwu i – w przeciwieństwie do większości mieszkańców Zachodu – naprawdę wierzył w słowa naszych przywódców, gdy obiecywali, że wprowadzą na Bliskim Wschodzie demokrację. Jako żarliwy muzułmanin czuł gniew na samą myśl o takiej rewolucji. Mając dobre wykształcenie (przynajmniej wedle miejscowych standardów), rozumiał doskonale, że jednym z fundamentów demokracji jest rozdział religii od państwa. A przecież dla wielu muzułmanów religia jest państwem. Ostatnią rzeczą, której by sobie życzyli, jest ich rozdzielenie.

Zdaniem ojca Saracena istniał tylko jeden powód, dla którego niewierni mogli wpaść na taki pomysł: widocznie pragnęli dzielić i rządzić, spustoszyć arabski świat i zniszczyć go, nareszcie osiągając cel, który chrześcijaństwo wyznaczyło sobie tysiąc lat wcześniej, w czasach krucjat, i który niezmiennie mu przyświecał.

Łatwo byłoby nazwać tego człowieka po prostu ekstremistą, ale w doprawdy mrocznym światku bliskowschodniej polityki należał on do umiarkowanego skrzydła saudyjskiej opinii publicznej. Od głównego nurtu poglądów politycznych jego rodaków coś go jednak odpychało, a mianowicie opinia na temat rodziny królewskiej.

W Arabii Saudyjskiej nie można robić wielu rzeczy – na przykład zgłębiać chrześcijaństwa, chodzić do kina, wyrzec się wiary albo prowadzić samochodu, gdy jest się kobietą. Lecz ponad wszystkimi innymi góruje jeden święty zakaz: nie wolno krytykować Domu Saudów, dynastii panującej, w której skład wchodzą obecnie król, dwie setki potężnych książąt oraz dwadzieścia tysięcy szeregowych członków rodziny.

Tamtego roku ludzie szeptali w Dżuddzie, że oto król pozwolił, by na świętą ziemię Proroka wkroczyli bezbożni amerykańscy żołnierze. Równie niepokojące były informacje napływające od saudyjskich dysydentów przebywających w Europie: ponoć co ważniejsi książęta przepuszczali fortuny w kasynach Monte Carlo i obsypywali złotymi zegarkami młode kobiety z paryskich agencji „modelek”. Jak wszyscy Saudyjczycy, zoolog wiedział od zawsze o złoconych pałacach i dość fantazyjnym stylu życia władcy, lecz przecież fatalny gust i ekstrawagancja nie są haram – zabronione – w islamie. W przeciwieństwie do prostytucji, hazardu i alkoholu.

Naturalnie każdy mieszkaniec Arabii Saudyjskiej może wyrażać swój niesmak wobec polityki króla i zachowania jego rodziny, mówić wprost o obrazie boskiej, a jeśli zapragnie, nawet nawoływać do obalenia władcy. Ważne jest tylko to, by czynił to w bezpiecznym zaciszu własnej głowy. Rozsądek bowiem zakazuje poruszania takich tematów – nawet w najbardziej abstrakcyjny i zawoalowany sposób – w rozmowach z kimkolwiek, może poza żoną czy ojcem. Al-Mabahis, saudyjska tajna policja, sama stanowiąca dla siebie prawa, dysponuje siecią informatorów, którzy słyszą wszystko i o wszystkim wiedzą.

Wiosna miała się ku końcowi, gdy czterej agenci, ubrani w białe tuniki, sauby, i tradycyjne nakrycia głowy w czerwono-białą kratę, odwiedzili zoologa w miejscu pracy. Pokazali mu swoje legitymacje i wyprowadzili z gabinetu. Razem minęli laboratoria i stacje robocze w drodze na parking.

Dwadzieścia osób zatrudnionych wówczas w Wydziale Biologii Morza Czerwonego widziało, jak zamykają się za nim drzwi. Nikt nie odezwał się ani słowem, nawet trzej jego najbliżsi przyjaciele, z których jeden niemal na pewno był informatorem Al-Mabahis.

Nigdy się nie dowiemy, o co dokładnie oskarżono zoologa i w jaki sposób się bronił, ponieważ postępowanie sądowe w Arabii Saudyjskiej toczy się w tajemnicy i nikt w tym gorącym kraju nie marnuje czasu na pracochłonne, choć urocze drobiazgi, takie jak powoływanie świadków i przysięgłych, zatrudnianie adwokatów czy choćby zbieranie dowodów.

System opiera się w całości na podpisanych zeznaniach zdobytych przez policję. Zadziwiające, ale metody tortur to jedna z niewielu rzeczy wspólnych dla całego świata, mimo wszelkich podziałów religijnych, rasowych czy kulturowych. Rwandyjska milicja złożona z nędzarzy czczących duchy ucieka się do mniej więcej tych samych sposobów, co zamożni katolicy odpowiedzialni za bezpieczeństwo państwa kolumbijskiego. Może dlatego muzułmańscy gliniarze, którzy doprowadzili zoologa do celi w więzieniu w Dżuddzie, nie mogli zaproponować mu niczego nowatorskiego – ot, stary, dobry akumulator wyjęty z ciężarówki, podpięty metalowymi klamerkami do jego genitaliów i brodawek sutkowych.

O katastrofie, która ją niespodziewanie dotknęła, rodzina zoologa dowiedziała się dopiero wtedy, gdy ojciec nie wrócił z pracy do domu. Po wieczornych modłach bliscy próbowali dzwonić do jego kolegów z wydziału, ale jedni nie odbierali telefonu, a inni twierdzili, że o niczym nie wiedzą. Wiedzieli za to o jednym: że ci, którzy podsłuchują rozmowy telefoniczne, natychmiast dobiorą się do każdego, kto zechce okazać wsparcie rodzinie przestępcy. Zrozpaczona żona zoologa wreszcie się zgodziła, by jej czternastoletni syn wyruszył na poszukiwanie ojca. Sama nie mogła tego zrobić, gdyż saudyjskie prawo zabrania kobiecie pokazywać się publicznie, jeśli nie towarzyszy jej brat, ojciec lub mąż.

Nastolatek zostawił więc matkę i dwie siostry, by ruszyć w drogę na swym crossowym motocyklu, który dostał w prezencie od taty na ostatnie urodziny. Trzymając się mniej uczęszczanych uliczek, szybko dotarł do skupiska nadmorskich biurowców, gdzie równie prędko wypatrzył na pustym parkingu samotny samochód ojca. Tylko w państwie policyjnym dziecko się modli, by jego rodziców nie spotkało nic gorszego niż ciężki wypadek. Błagając Allaha, by okazało się, że zoolog leży gdzieś ranny lub zemdlony w ciemnym o tej porze budynku, chłopak zbliżył się do wejścia.

Pakistański ochroniarz czuwający w nieoświetlonym holu drgnął mimowolnie, widząc nagle twarz chłopca za szklaną taflą. Wrzasnął coś kiepską arabszczyzną i machnął ręką, by go przegonić, a zaraz chwycił pałkę, gotów otworzyć drzwi i użyć jej w razie potrzeby.

Ale chłopak się nie ruszył. Odkrzyknął coś rozpaczliwie po arabsku, błagając o pomoc Proroka. Mówił coś o zaginionym ojcu. Dopiero teraz ochroniarz skojarzył, że nocna wizyta może mieć coś wspólnego z wydarzeniem, o którym plotkowano tu szeptem przez całe popołudnie. Przez chwilę patrzył na zasmuconą twarz dziecka – chłopak był o wiele za młody, by kurczowo się trzymać tak wątłej nadziei – a potem opuścił pałkę. Może chodziło o to, że sam miał dzieci, nieważne – rzecz w tym, że płyty tektoniczne jego wszechświata przemieściły się nagle i oto ochroniarz uczynił coś, co zupełnie nie pasowało do jego charakteru: zaryzykował.

Odwrócił się plecami do kamer monitoringu i nie przestając gestami odpędzać chłopaka, w prostych słowach przekazał mu nieliczne informacje, które posiadał: czterech funkcjonariuszy policji państwowej, pod dowództwem pułkownika, wyprowadziło zoologa w kajdankach. Zdaniem ich kierowcy – Pakistańczyka, któremu ochroniarz zaniósł kubek herbaty – śledztwo przeciwko ojcu chłopca toczyło się od miesięcy.

– A teraz słuchaj uważnie – dodał – bo to najważniejsze: rozmawiali o tym, że będzie oskarżony o „szerzenie zepsucia na ziemi”, a jest to pojęcie tak szerokie, że w zasadzie nie znaczy nic. Niestety, za to przestępstwo grozi kara śmierci. Powiedz rodzinie – dorzucił na koniec Pakistańczyk – że musi działać prędko, jeśli chce ocalić mu życie.

To rzekłszy, otworzył z rozmachem drzwi, jakby stracił cierpliwość – oczywiście na użytek kamer – i zamachnął się mocno pałką. Chłopak uciekł i w pośpiechu odpalił silnik motocykla. Nie dbając o własne bezpieczeństwo, pomknął ukosem przez parking, omal nie stracił równowagi w poślizgu na piasku i nie zwalniając, wyjechał za bramę.

Pewnie nikt się nie dowie, czy tak było naprawdę, ale wyobrażam sobie, że syn zoologa był wewnętrznie rozdarty: jako dziecko rozpaczliwie pragnął pocieszenia w ramionach matki, a jako młody mężczyzna, głowa rodziny pod nieobecność ojca, potrzebował porady innych mężczyzn. Naturalnie taki konflikt mógł zostać rozstrzygnięty tylko w jeden sposób, młody Arab był przecież obciążony bagażem tysięcy lat męskiej dumy. Nic więc dziwnego, że skręcił na północ, ku ciemniejszej części miasta, w stronę domu dziadka.

Im dłużej jechał, tym czarniejsze ogarniały go myśli. Możliwe, że tajniacy wieźli gdzieś ojca w bydlęcych warunkach i tylko wasta w niespotykanej ilości mogła zmienić stację docelową tej podróży. Wobec braku przejrzystości i sprawnego aparatu urzędniczego wasta jest jedyną siłą umożliwiającą funkcjonowanie arabskiego świata; chodzi o układy, wpływy, sieć niezapomnianych przysług i plemiennej historii. Wasta otwiera nawet drzwi pałaców. Bez niej na zawsze pozostają zamknięte.

Chłopak nigdy dotąd nie myślał o tych sprawach, lecz teraz spostrzegł, że jego rodzina – także dziadek – żyje raczej skromnie, skromne są jej ambicje i znajomości. Próbując wpłynąć na tajną policję, spowodować, by oddalono zarzut, zachowywali się, jakby… cóż, jakby wyruszali z nożem na wojnę atomową.

Nim noc dobiegła końca – po długich, szeptanych naradach dziadka z licznym gronem wujów i kuzynów, które nie zaowocowały choćby jednym kontaktem telefonicznym z kimś wpływowym – wiedział już, że nie mylił się w ocenie szans swej rodziny. To jednak nie oznaczało, że się poddadzą. Przez pięć miesięcy rodzina – bliska rozpadu z powodu stresu – usiłowała spenetrować saudyjski łagier i w jego mrocznym labiryncie namierzyć choć ślad tego konkretnego wątłego życia.

Czy jej wysiłki zostały w jakiś sposób nagrodzone? Nie. Zero informacji, zero wsparcia ze strony władz i naturalnie zero kontaktu z zoologiem. Podobnie jak ofiary jedenastego września, pewnego ranka zwyczajnie poszedł do pracy i nigdy nie wrócił.

Zaginął w surrealistycznym labiryncie, uwięziony między żywymi trupami przetrzymywanymi w setkach przepełnionych cel. I właśnie tu szybko zdał sobie sprawę, że każdy musi prędzej czy później podpisać zeznanie – choćby w uznaniu zasług dwunastowoltowego akumulatora – lecz zarazem wyróżnił wśród towarzyszy niedoli dwie zgoła odmienne grupy.

Członkowie pierwszej z nich poddali się losowi – albo woli Allaha – i po prostu złożyli autograf na tych przeklętych papierach. Drudzy jeszcze wierzyli, że jeśli podpiszą, nareszcie dane im będzie stanąć przed sędzią. Wtedy zamierzali wycofać zeznanie i twierdzić, że są niewinni.

Zoolog obrał tę drugą strategię. Jednakże saudyjski system sądowniczy wykształcił specyficzną metodę postępowania w takich przypadkach: aresztowany trafiał znowu w ręce policjantów i musiał im wyjaśnić, dlaczego zmienił zdanie. Mam wrażenie, że szczegółowy opis „rozszerzonych” technik dochodzeniowych stosowanych wobec mężczyzn i kobiet w takich przypadkach byłby zbyt przygnębiający; poprzestańmy więc na tym, że jeszcze nikt nigdy nie stanął przed sędzią, by po raz drugi złożyć swoje zeznanie. Nigdy.

Gdy zoolog nareszcie przyznał się do zarzucanych mu czynów i został skazany za głoszenie nieprawomyślnych poglądów i „szerzenie zepsucia na ziemi”, jego podróż przez tryby systemu została nagle przerwana.

Przyczyną były problemy komunikacyjne w centrum Dżuddy: zamknięcie wielkiego parkingu przed głównym meczetem wymagało złożenia wniosku z dziesięciodniowym wyprzedzeniem. Dopiero wtedy można było wznieść pośrodku podest z białego marmuru.

Rozdział drugi

Widzowie zaczęli się gromadzić już wczesnym rankiem, gdy tylko zauważyli barierki ustawiane wokół parkingu oraz specjalną ekipę cieśli wznoszących szkielet konstrukcji. W królestwie saudyjskim rzadko słyszy się publiczne obwieszczenia o egzekucjach, za to telefony komórkowe i wiadomości tekstowe sprawiają, że nieoficjalna wieść rozchodzi się lotem błyskawicy.

W ciągu paru godzin na parking wlały się tłumy gapiów. Gdy opodal przejeżdżał ze swym ojcem dwunastoletni chłopiec – najlepszy przyjaciel Saracena – wiedział już doskonale, na co się zanosi. Był to piątek, dzień odpoczynku w muzułmańskim świecie, i ruch na ulicach był tak intensywny, że minęła godzina, zanim chłopiec dotarł do domu. Zaraz potem wsiadł na rower i pokonał osiem mil specjalnie po to, by powiadomić przyjaciela o tym, co widział w mieście.

Obawiając się najgorszego, Saracen nie powiedział nic ani do matki, ani do sióstr, tylko wsiadł na motocykl, zabrał przyjaciela i ruszył w stronę szosy biegnącej brzegiem morza – i nazywanej Corniche, wzorem tej francuskiej – ku centrum Dżuddy. W chwili, gdy zobaczyli błękit fal, w głównym meczecie dobiegły końca południowe modły i setki ludzi opuściły świątynię, by dołączyć do rzeszy widzów czekających cierpliwie na parkingu. W ostrych promieniach słońca tłumy mężczyzn w śnieżnobiałych thobes uderzająco kontrastowały z grupkami kobiet odzianych w czarne abaje i starannie zakrywających twarze. Jedynie małe dzieci w dżinsach i koszulkach były w tej masie ludzkiej plamkami koloru.

Egzekucje to bodaj jedyna legalna forma publicznej rozrywki w Arabii Saudyjskiej; nie wolno bywać w kinach ani na koncertach, na dansingach ani w teatrach, ani nawet w kawiarniach, jeśli towarzystwo jest mieszane. Wszyscy natomiast – także kobiety i dzieci – są mile widziani na owych ekscytujących spektaklach, podczas których pozbawia się kogoś życia. Saudyjczycy gardzą nowomodnymi wynalazkami, takimi jak zastrzyki z trucizną czy choćby plutony egzekucyjne. Ku uciesze gawiedzi trzymają się wiernie tradycji i skazanym na śmierć publicznie ucinają głowy.

Temperatura nad Corniche przekraczała tego dnia czterdzieści trzy stopnie i powietrze nad rozpalonym asfaltem falowało jak szalone, gdy rozpędzony motocykl kluczył między rzędami samochodów. Ale prawdziwy chaos zaczynał się nieco dalej: trwały roboty przy nowym wiadukcie i droga zwężała się do jednego pasa, bo na pozostałych ustawiono maszyny budowlane; korki w obu kierunkach ciągnęły się przez kilka przecznic.

Podobny chaos panował w głowie Saracena, okrytej rozgrzanym od słońca kaskiem. Ze strachu zbierało mu się na wymioty, ale wciąż miał nadzieję, że na biały podest doprowadzony zostanie afrykański handlarz narkotyków. Nie mógł sobie pozwolić na myślenie o tym, że jeśli się myli, to po raz ostatni zobaczy swego ojca w chwili, gdy ten będzie klękał na marmurowej płycie, otoczony chmarą much, a potem srebrzyste ostrze zniknie w fontannie czerwieni.

Tłumy były nieprzebrane, ale na parkingu panowała względna cisza, zakłócana co najwyżej pomrukami widzów i głosem mułły, który przez głośniki meczetu odczytywał fragmenty Koranu. W końcu jednak umilkły nawet i te ciche głosy, do miejsca kaźni zbliżył się bowiem samochód, który natychmiast przepuszczono przez kordon, by mógł zatrzymać się tuż przy podeście.

Potężnie zbudowany mężczyzna w nieskazitelnie białym thobe wysiadł z wozu i wspiął się po pięciu stopniach na podwyższenie. Jego pierś przecinał ukośnie błyszczący, skórzany pas, do którego na lewym biodrze umocowana była pochwa kryjąca długą szablę o zakrzywionej klindze. Kat nazywał się Sa’id Ibn Abd Allah Ibn Mabruk al-Biszi i był uznawany za najlepszego fachowca w królestwie, a reputację zawdzięczał przede wszystkim lubianej procedurze zwanej amputacją krzyżową. Była ona znacznie trudniejsza od zwyczajnej dekapitacji. Zwykle stosowano ją jako karę za napady z bronią w ręku dokonywane na drodze. Polegała na sprawnym użyciu dwóch ręcznie wykonanych noży celem błyskawicznego pozbawienia skazańca prawej dłoni oraz lewej stopy. Wywiązując się pilnie ze swych obowiązków, Sa’id al-Biszi od wielu lat nieustannie podnosił poziom publicznych egzekucji w Arabii Saudyjskiej. Coraz rzadziej się zdarzało, by kat musiał rąbać w pocie czoła niedorżnięte karki czy kończyny, żeby ostatecznie oddzielić je od ciała.

Pozdrowiwszy łaskawie kilku najgorliwszych gapiów, Al-Biszi ledwie miał czas zapoznać się z miejscem pracy, gdy ujrzał białą furgonetkę jadącą wolno przez tłum. Jeden z policjantów odstawił barierkę i klimatyzowany pojazd zatrzymał się obok schodków. Widzowie wyciągali szyje, by dostrzec pasażera, gdy tylko otworzyły się drzwi.

Zoolog wysiadł boso z furgonetki i stanął w ludzkim kotle, pod palącym słońcem. Głowę przewiązano mu na wysokości oczu grubym, białym bandażem, a nadgarstki skuto za plecami.

Wśród obserwatorów byli i ci, którzy go znali – a przynajmniej tak im się wydawało – lecz potrzebowali dłuższej chwili, by go rozpoznać. Bóg jeden wie, co funkcjonariusze tajnej policji z nim zrobili, ale wydawało się, że jakby się skurczył; została z niego jedynie skorupka człowieka, krucha i niepozorna. Wydawał się półprzezroczysty, jak niektórzy pensjonariusze domów spokojnej starości. Miał trzydzieści osiem lat.

Wiedział doskonale, gdzie się znajduje i jaki los go czeka. Przedstawiciel tak zwanego Ministerstwa Sprawiedliwości odwiedził go w celi czterdzieści minut wcześniej i odczytał mu oficjalny wyrok. Dopiero w tym momencie zoolog się dowiedział, że skazano go na śmierć. Gdy dwaj umundurowani policjanci prowadzili go wolno po stopniach na podest, uniósł twarz do słońca i próbował wyprostować ramiona – tak przynajmniej twierdzili świadkowie. Jestem pewny, że nie chciał, by jego syn i córki kiedyś usłyszeli, że ich ojcu zabrakło odwagi.

Kierowcy tkwiący w korku na Corniche spoglądali z mieszaniną niesmaku i zazdrości na crossowy motocykl, który mijał ich w pędzie, wykorzystując plac budowy jako prywatną autostradę. Cholerne dzieciaki, myśleli.

Saracen tymczasem mijał zwoje węży strażackich, służących do polewania przepracowanych robotników z Bangladeszu, by nie mdleli z przegrzania. Kluczył w lesie żelbetowych pylonów. Miał mniej więcej siedem minut na to, by dotrzeć na plac.

Nie wydaje mi się, by nie tylko wtedy, ale i w późniejszym życiu zdołał zrozumieć, dlaczego podjął się tego karkołomnego wyścigu z czasem. Co zamierzał zrobić na miejscu kaźni? Wierzę, że owładnięty strachem i rozpaczą, myślał jedynie o tym, że łączy go z ojcem nie tylko krew, ale i dusza, i nie wolno mu zbrukać tej więzi nieobecnością w decydującym momencie. Skręcił ostro w lewo, ku łańcuchowi górskiemu ze spiętrzonego gruzu, i jeszcze przyspieszył, dojeżdżając do ulicy wiodącej w stronę przyświątynnego parkingu. Drogę zagrodziła mu druciana siatka, ale za pękami stalowych prętów zbrojeniowych dostrzegł w niej dziurę, w której miał szansę się zmieścić. Allah mu sprzyjał!

Poślizgiem wszedł w ciasny skręt w lewo i unikając kontaktu z wiązkami prętów, gnał prosto na wąski prześwit w ogrodzeniu, zostawiając za sobą chmurę pyłu. Wiedział, że mu się uda!

Zoolog, który stał na podeście z zawiązanymi oczami, poczuł nagle na karku dłoń, która przygięła go ku ziemi. To kat dał mu sygnał, że pora uklęknąć. Opadając na kolana, skazaniec czuł na twarzy słońce, a to oznaczało, że był zwrócony w stronę Mekki, odległej ledwie o czterdzieści mil. Na kursie znajdował się też jego dom. Zoolog pomyślał o żonie i dzieciach, których zostawił w jego przytulnych murach, i zadrżał, ogarnięty przemożnym poczuciem straty.

Kat chwycił go za ramię – czynił swą powinność tyle razy, że doskonale wiedział, w którym momencie należy skazańca uspokoić. Czyjś głos wydał komendę przez głośniki pobliskiego meczetu.

Ludzie zgromadzeni na wielkim placu, od surowego gmachu Ministerstwa Spraw Zagranicznych, aż po trawnik okalający meczet, obrócili się ku Mekce i uklękli, by się modlić. Jak wszyscy głęboko religijni muzułmanie, zoolog znał słowa na pamięć, więc wypowiadał je z zapałem wraz z innymi. Wiedział też, jak długo potrwa modlitwa: wszystko wskazywało na to, że zostały mu jeszcze cztery minuty życia.

Chłopak, na wpół oślepiony pyłem, który wzbił się w powietrze po ostatnim poślizgu, nie zauważył w porę jednej z wiązek prętów zbrojeniowych. Wystawała co najmniej na stopę dalej niż inne. Saracen spostrzegł najdłuższy pręt dopiero w chwili, gdy ten wślizgiwał się między szprychy przedniego koła.

Zareagował z niewiarygodną szybkością: szarpnął motocykl w bok, ale było już za późno. Pręt wyrwał szprychy z obracającego się koła. Fragmenty kruchego stopu przebiły zbiornik z paliwem i głowicę cylindra. Przednie koło się zapadło, widelec wbił się w ziemię i pojazd stanął w miejscu. Niestety, syn zoologa i jego przyjaciel wciąż byli w ruchu: przefrunęli nad kierownicą i wylądowali w kłębowisku kończyn i chmurze piachu. Byli półprzytomni, a motocykl nadawał się jedynie na złom.

Zanim dobiegł do nich jeden ze zszokowanych kierowców stojących w korku na Corniche, modlitwa na parkingu dobiegła końca i tłum powstał. Al-Biszi stanął nad klęczącym skazańcem. Zapadła głęboka cisza. Kat poprawił nieznacznie kąt obnażonego karku zoologa, a stojący najbliżej zauważyli, że dwaj mężczyźni zamienili kilka słów.

Wiele lat później rozmawiałem z kilkoma osobami, które owego dnia były na placu. Jedną z nich był sam Sa’id al-Biszi. Piliśmy razem herbatę w madżlisie – salonie – w jego domu i wtedy zapytałem go o ostatnie słowa zoologa.

– Rzadko się zdarza, by człowiek się odzywał w takiej sytuacji – odparł kat. – Nic więc dziwnego, że dobrze zapamiętałem, co powiedział. – Odetchnął głęboko. – Były to krótkie słowa, ale wypowiedziane z przekonaniem. Rzekł: „Liczy się tylko to, że Allah i Saudyjczycy wybaczają mi moje grzechy”.

Al-Biszi umilkł na chwilę, spoglądając w kierunku Mekki. Najwyraźniej powiedział mi już wszystko, co miał do powiedzenia. Skinąłem głową z szacunkiem.

– Allah akbar – powiedziałem. Bóg jest wielki.

Pociągnął jeszcze łyk herbaty, zapatrzony w dal i zatopiony w myślach o tym, jaką mądrość odnajduje w sobie człowiek w ostatnich chwilach życia. Ja zaś spoglądałem na niego uparcie, kiwając głową jak mędrzec. Jest bowiem coś, czego pod żadnym pozorem nie wolno uczynić w żadnym z krajów arabskich: nie wolno zarzucić mężczyźnie kłamstwa, nawet w najbardziej zawoalowany i delikatny sposób.

Dlatego ja patrzyłem na niego, a on w przestrzeń albo na ludzką mądrość. Z pięknie utrzymanego dziedzińca dobiegał plusk fontanny, od strony pokojów kobiet – gwar służby. Posada państwowego kata musiała być nieźle płatna.

Wreszcie Al-Biszi poruszył się w fotelu, jakby coś go uwierało, a potem zerknął na mnie, żeby się przekonać, czy z natury jestem taki cichy, czy po prostu czekam, aż dojrzeje do powiedzenia prawdy.

Nawet nie mrugnąłem.

Roześmiał się.

– Bystry jesteś, jak na człowieka z Zachodu – powiedział. – Porozmawiajmy więc o tym, co naprawdę od niego usłyszałem. Otóż, gdy pochyliłem się nad nim, kazałem mu odsłonić bardziej kark i nie ruszać się, by egzekucja była łatwiejsza dla nas obu. Miałem wrażenie, że było mu wszystko jedno, ale on skinął na mnie, bym się zbliżył. Ktoś chyba zranił go w usta – nie wiem, może wkładali mu tam elektrodę – bo miał kłopoty z mówieniem. Spytał szeptem, czy znam króla. Zaskoczył mnie, ale odpowiedziałem, że owszem, miałem zaszczyt kilkakrotnie spotkać się z Jego Wysokością. Wtedy skinął głową, jakby spodziewał się takiej odpowiedzi. „Następnym razem, gdy się spotkacie, przekaż mu słowa pewnego Amerykanina: można zabić myśliciela, ale nie można zabić myśli”.

Kat spojrzał na mnie i wzruszył ramionami.

– I przekazałeś? – spytałem. – Rozmawiałeś o tym z królem?

Al-Biszi parsknął śmiechem.

– Nie – odrzekł. – Wiem, jak wygląda alternatywa, więc wolę nosić głowę na karku.

Nie musiałem pytać, co było potem; słyszałem szczegółową relację od innych świadków. Gdy kat zakończył krótką wymianę zdań ze skazańcem, znad Morza Czerwonego powiał silny wiatr. Niemal wszyscy to zapamiętali, tak bardzo dawał im się we znaki upał na asfaltowym placu. Kat wyprostował się i płynnym ruchem wyjął broń. Cofnął się o krok i wprawnym okiem wymierzył dystans, zanim ustawił stopy w odpowiedniej pozycji.

Słychać było tylko statyczne trzaski z głośników świątyni. Al-Biszi uniósł szablę poziomo, wyprostował plecy i wysunął szczękę, by zaostrzyć swój profil – rozmawiając z nim, zauważyłem bez trudu, jak bardzo jest próżny. Jedną ręką uniósł klingę wyżej, a jej ruch śledziły wszystkie oczy, nie bacząc na oślepiający blask słońca.

Zamarł z połyskującą bronią w ręku, jakby chciał do maksimum wykorzystać dramatyzm chwili, a potem zacisnął na rękojeści drugą dłoń i ostrze pomknęło w dół z zapierającą dech w piersiach szybkością. Skazaniec posłuchał dobrej rady: nawet nie drgnął, nim zimna stal wbiła mu się w kark.

Każdy, kto był świadkiem takiego zdarzenia, zapamiętał dźwięk – głośny i mokry, jakby ktoś rozłupał arbuza. Klinga przecięła rdzeń kręgowy, tętnice szyjne i krtań, aż do końca.

Głowa potoczyła się po marmurze, mrugając powiekami, a za nią trysnęła krew z otwartych tętnic. Bezgłowe ciało zawisło na chwilę, jakby w szoku, a potem runęło w przód, w kałużę własnych płynów.

Kat stał przez chwilę w swej białej szacie, przyglądając się dziełu własnych rąk, a z głośników znowu popłynęły słowa modlitwy. Rój much zgęstniał. Publiczność nagle, jak na komendę, zaczęła bić brawo i wiwatować.

Młody syn zoologa oddychał ciężko, bo chwilę wcześniej próbował biec, nie zważając na ból w mocno poharatanym lewym boku i zakrwawionej dłoni owiniętej chustką. Doczłapał na parking w chwili, gdy ciało jego ojca załadowano do zaskakująco chłodnej, białej furgonetki. To dlatego wóz wyposażono w klimatyzację: nie dla wygody żywych, ale by ograniczyć smród umarłych.

Większość widzów już odeszła, w komplecie zostali jedynie policjanci demontujący barierki oraz paru robotników z Bangladeszu, zajętych szorowaniem marmurowych płyt.

Chłopak się rozejrzał, próbując wypatrzyć jakąś znajomą twarz, by spytać choć o tożsamość straconego mężczyzny. Ludzie jednak rozchodzili się w pośpiechu, by uciec przed wiatrem, i niczym Beduini zasłaniali twarze kraciastymi chustami. Po przeciwnej stronie niewielkiego trawnika muezzin – pomocnik imama – zamykał drewniane okiennice. Wszystko wskazywało na to, że zbliża się potężna burza piaskowa.

Smagany wiatrem chłopak podbiegł bliżej i zawołał przez kratę ogrodzenia, pytając o nazwisko i zawód skazańca. Muezzin się odwrócił, osłaniając twarz przed wiatrem, i krzyknął kilka słów w odpowiedzi. Wicher porwał je wszystkie prócz ostatniego:

– Zoolog.

Nagranie z monitoringu, które udało się odnaleźć znacznie później, pokazało, że muezzin wrócił do przerwanej pracy i nawet nie widział, że chłopak się odwrócił i zapatrzył na marmurowy podest. Gorący wiatr szarpał nim coraz mocniej, ale on na to nie zważał; jego serce zmroziło poczucie osamotnienia. Stał tak przez długie minuty, lecz postanowił, że zniesie stratę jak mężczyzna, nie uroni łzy. Wyglądał jak smagany wichrem pomnik.

Moim zdaniem odbył wtedy daleką podróż: jak większość ludzi po straszliwych przeżyciach, oderwał się na chwilę od czasu i miejsca. Może nawet zostałby na pustym parkingu przez wiele godzin, gdyby nie to, że podszedł do niego policjant i przegonił krzykami. Chłopak się oddalił, by uniknąć bolesnej chłosty bambusową pałką.

Dopiero gdy zanurzył się w piaskowe wiry niesione wiatrem, wreszcie pozwolił sobie na słabość i łzy. Samotny w mieście, które nagle znienawidził, zawył z bólu. Świadkowie opowiadali mi później, że był to wilczy głos rozpaczy, ale ja wiem, że to nieprawda. To był pierwotny krzyk narodzin.

W procesie równie krwawym i bolesnym jak jego fizjologiczny odpowiednik, Saracen narodził się jako terrorysta – właśnie tam, w podmuchach wiatru nad parkingiem w centrum Dżuddy. Z czasem z bezgranicznej miłości do ojca miała rozkwitnąć miłość do konserwatywnego islamu, miał wyrosnąć wróg wszystkich zachodnich wartości i twardy przeciwnik monarchii Fahdów, a także zwolennik brutalnego dżihadu.

Dziękuję ci, Arabio Saudyjska. Dziękuję.

Rozdział trzeci

Choć to taki zamożny kraj, posiadający gigantyczne zasoby ropy naftowej i rozkochany w amerykańskiej broni, w Arabii Saudyjskiej nic nie działa. Weźmy choćby komunikację autobusową w Dżuddzie.

Utraciwszy motocykl, syn zoologa nie miał wyboru, musiał skorzystać z publicznego środka transportu, a autobusy, na co dzień niekursujące według rozkładu, podczas burzy piaskowej spóźniały się jeszcze bardziej. Dlatego wiadomość o egzekucji dotarła do domu dwadzieścia minut wcześniej niż on sam.

Bliższa i dalsza rodzina zdążyła się zgromadzić w skromnym salonie; matka właśnie zarażała krewnych swym przerażeniem. Pomiędzy falami bólu i niedowierzania wygłaszała tyrady przeciwko własnemu krajowi, systemowi sądownictwa oraz samej rodzinie królewskiej. Tak się bowiem złożyło, że – choć żaden Saudyjczyk nigdy by tego nie potwierdził – żona zoologa była najmądrzejszą osobą w okolicy.

Lawina gorzkich wyrzutów ustała dopiero w chwili, gdy ktoś przytomny wyjrzał przez okno i zobaczył, że nadchodzi pierworodny syn. Matka prawie nie mogła oddychać przez łzy, gdy wyszła mu na spotkanie. Stojąc w korytarzu, najbardziej bała się tego, że – jakby mało było jednej tragedii – dziecko mogło być świadkiem egzekucji ojca.

Gdy zaprzeczył, kręcąc głową, i opowiedział w paru słowach o motocyklowej kraksie na placu budowy, opadła na kolana, po raz pierwszy i ostatni dziękując Allahowi za każdą ranę na ciele syna. Chłopak się pochylił, podniósł matkę i dopiero wtedy spostrzegł dwie młodsze siostry. Stały samotnie, jakby porzucone na prywatnej wyspie rozpaczy.

Wziął je w ramiona, rozważając po raz kolejny jeszcze jeden ważny powód do żalu, który ciążył mu przez całą drogę powrotną, a którego nikt w domu na razie sobie nie uświadamiał. Człowiek skazany na śmierć i stracony nie mógł liczyć na godny pochówek i ceremonię pogrzebową. Nikt nie miał zamknąć mu oczu, umyć ciała i okryć go w sposób zgodny z islamskim rytuałem; nikt nie miał pożegnać go jak należy. Jego szczątki miały trafić do bezimiennego, nieoznaczonego grobu. Mogli jedynie mieć nadzieję, że jeśli dopisze im szczęście, któryś z robotników ułoży zwłoki na prawym boku, twarzą w stronę Mekki. Jeśli dopisze im szczęście.

Z przesłuchania matki, do którego doszło znacznie później, wynikało, że przez długie miesiące nie pojawiło się nic, co mogłoby nieco rozproszyć czarną, żałobną chmurę zawisłą nad skromnym domem na przedmieściu. Poza najbliższymi krewnymi nikt tu nie bywał i nie dzwonił. Natura zbrodni popełnionej przez ojca sprawiła, że rodzinę dotknął ostracyzm ze strony przyjaciół i lokalnej społeczności. Można nawet powiedzieć, że w pewnym sensie i ona została wrzucona do nieoznaczonego grobu. Mimo to monotonia kolejnych dni nareszcie zaczęła tępić ostrze rozpaczy, a chłopak – znakomity uczeń – w końcu sięgnął po książki i zaczął nadrabiać w domu zaległości, co dodatkowo zjednoczyło rodzinę. Wiadomo wszak, że edukacja to szansa na lepszą przyszłość, bez względu na to, jak nierealna wydaje się ta wizja w ponurej godzinie życia.

Aż wreszcie, osiem miesięcy po egzekucji, na wschodnim niebie nastał niespodziewany świt – nikomu nic nie mówiąc, dziadek usilnie zabiegał o odmianę losu rodziny. Jego wasta nie była wielka, ale zdołał przekazać odpowiednim osobom łapówki w stosownej wysokości i tym prostym sposobem wszedł w posiadanie kompletu paszportów, zezwoleń na wyjazd oraz wiz dla synowej i trojga jej dzieci. Naturalnie był to dowód jego wielkiej miłości do najbliższych, lecz z drugiej strony – rodzina skazańca była dla władz jedynie kłopotem i jej wyjazd musiał wydawać się urzędnikom całkiem niezłym rozwiązaniem. Kontekst jest tu zresztą mało istotny. Pewnego wieczoru dziadek po prostu zjawił się w ich domu, przekazał zaskakującą nowinę i uprzedził, że nazajutrz mają być gotowi do drogi, zanim ludzie, których udało mu się przekupić, postanowią zmienić zdanie.

Przez całą noc pakowali swój skromny dobytek, drobiazgi, do których byli przywiązani. Pożegnali kąty pełne wspomnień i odjechali o świcie, nieżegnani przez nikogo. Konwój czterech przeładowanych samochodów jechał przez dwanaście godzin, przemierzając kraj szlakiem przez środek ponadczasowej pustyni, między niezliczonymi polami naftowymi. Wreszcie o zmierzchu ujrzeli turkusowe wody Zatoki Arabskiej.

Ponad falami zaś lśniła jak naszyjnik grobla łącząca Arabię Saudyjską z sąsiednim wyspiarskim państwem: Bahrajnem. W niektórych miejscach stawała się mostem albo wiaduktem, miała długość szesnastu mil, była triumfem holenderskiej myśli technicznej, a nazywano ją Groblą Króla Fahda. Wzdłuż biegnącej nią drogi stały niezliczone, wielkie billboardy, z których saudyjski monarcha uśmiechał się łagodnie do uciekającej przed nim rodziny. Ironia tego faktu nie uszła uwagi chłopca: oto ostatnią rzeczą, jaką miał zapamiętać ze swej ojczyzny, było oblicze człowieka, który podpisał wyrok śmierci na jego ojca.

Kolejna łapówka, tym razem wręczona na granicy, pozwoliła dziadkowi i trzem kuzynom wjechać bez dokumentów na terytorium Bahrajnu, by dostarczyć dobytek rodziny do domku wynajętego za pośrednictwem przyjaciela sąsiada. Nikt nie odezwał się ani słowem na widok owego „domku”, ale też nikogo ów widok nie pokrzepił.

Rozpadający się budynek stał na niewielkiej, piaszczystej działce w przemysłowej dzielnicy stołecznej Manamy. Dziwnie obwisłe drzwi frontowe były otwarte, kanalizacja ledwie działała, a prąd docierał tylko do dwóch pomieszczeń. Odwrotu jednak nie było, a zresztą każde miejsce pod słońcem wydawało się lepsze niż to, co musieli zostawić w Dżuddzie.

Gdy bagaże zostały wyładowane, matka chłopca stanęła z teściem w zdewastowanej kuchni, by podziękować mu za wszystko, co uczynił. Stary potrząsnął tylko głową, wcisnął jej do ręki zwitek banknotów i obiecał, że postara się co miesiąc przysyłać jakąś kwotę – niewielką, ale wystarczającą. Przygryzła wargę, by się nie rozpłakać, wzruszona hojnością dziadka, który odszedł bez słowa i zatrzymał się przy wnuczkach przyglądających się tej scenie z podwórka. Położył dłonie na ich ramionach.

Potem odwrócił się i jakby zawahał. Na koniec zostawił sobie to, co najtrudniejsze. Jego wnuk, świadom tego, co się zaraz wydarzy, udawał pochłoniętego otwieraniem kartonów na ganku na tyłach domu. Dziadek stanął nad nim i zaczekał, aż chłopak odwróci się i na niego spojrzy. Obaj byli mężczyznami; nie wiedzieli, ile uczuć mogą okazać. W końcu stary rozłożył ramiona i mocno przytulił wnuka. To nie był właściwy moment na okazywanie dumy; był starcem i Bóg jeden wiedział, czy kiedykolwiek jeszcze ujrzy syna swego syna.

Cofnął się i zmierzył go wzrokiem. Każdego dnia nachodziła go ta sama refleksja: jaki podobny do ojca, którego stracili. A przecież życie trwa, pomyślał, trwa w naszych dzieciach i w ich dzieciach – nawet król nam tego nie odbierze. Odwrócił się na pięcie i ruszył w stronę samochodów, wołając do kuzynów, by uruchomili silniki. Nie obejrzał się, nie chciał, by rodzina dostrzegła łzy na jego policzkach.

Chłopak zaś przystanął obok matki i sióstr. Długo spoglądali w ciemność za niknącymi w oddali tylnymi światłami swego dawnego życia.

Rozdział czwarty

Dwa dni później po raz pierwszy w swym dorosłym życiu matka pojawiła się w miejscu publicznym bez opieki dorosłego mężczyzny. Choć bała się i wstydziła, nie miała wyboru – gdyby nie znalazła swym dzieciom zajęcia, samotność i bieda, której wcześniej nie zaznały, mogłyby je zniszczyć.

Sama na obcej ziemi, bez wsparcia przyjaciół i krewnych, znalazła drogę do przystanku autobusowego, a gdy dotarli do centrum, przez długie godziny spacerowali po pasażach handlowych. To było dla nich objawienie. Wcześniej nigdy nie spotkali się z liberalną wersją islamu, dlatego szeroko otwartymi oczami spoglądali na plakaty amerykańskich filmów i bollywoodzkich musicali, a także na kobiety z Zachodu paradujące w koszulkach na ramiączkach i szortach. Nie mogli uwierzyć, że muzułmanki noszą tu ozdobne abaje i zrezygnowały z zasłon skrywających twarz, stawiając na okulary przeciwsłoneczne Chanel.

Pewien szczegół wywarł szczególne wrażenie na chłopcu – omal nie zwalił go z nóg. Do tej pory jedynymi kobiecymi twarzami, które znał, były twarze matki i najbliższych krewnych. Nigdy nie widział innych, nawet na zdjęciach, bo czasopisma i plakaty prezentujące kobiety z odkrytymi twarzami były w Arabii Saudyjskiej zakazane. Teraz więc, gdy włóczyli się po sklepach, po raz pierwszy miał do czynienia z materiałem porównawczym i doznał olśnienia: jego matka była po prostu piękna.

Jasne, wszyscy synowie myślą w ten sposób o swoich rodzicielkach, ale chłopak wiedział dobrze, że nie w tym rzecz. Matka miała ledwie trzydzieści trzy lata, wysokie kości policzkowe, nieskazitelną cerę i wielkie, migdałowe oczy błyszczące inteligencją. Nos miała wąski i prosty, bezbłędnie prowadzący męskie spojrzenie ku doskonałej krzywiźnie ust. Co więcej, niedawne cierpienie przydało jej szlachetności wręcz nielicującej z niską pozycją społeczną, którą przyszło im teraz zająć.

Niedługo potem, gdy pewnej nocy jego siostry zasnęły, usiadł pod samotną żarówką oświetlającą kuchnię i nie bez oporów powiedział matce po raz pierwszy w życiu, że ślicznie wygląda. Roześmiała się i pocałowała go w czubek głowy, ale potem, leżąc samotnie w łóżku, zapłakała cicho: gdy chłopiec zaczyna dostrzegać kobiece piękno, oznacza to, że dorasta; wiedziała już, że zaczyna go tracić.

W ciągu kilku tygodni zdołała znaleźć trojgu swych dzieci naprawdę niezłe szkoły. Chłopak zaś, po sześciu nieudanych próbach, trafił w końcu na meczet, w którym hołdowano dostatecznie surowym zasadom – zwłaszcza zaś gorącej nienawiści do Zachodu – by spełnić wysokie standardy, których oczekiwałby jego ojciec. Piętnastolatek przychodzący do świątyni wprost z ulicy, bez opieki mężczyzny z rodziny, był zjawiskiem wręcz niebywałym, dlatego w pierwszy piątek, po modlitwie, niewidomy od urodzenia imam wraz z kilkoma przyjaciółmi zaprosił chłopca na herbatę do pięknego ogrodu na tyłach meczetu.

Siedząc w cieniu korony purpurowej jakarandy, młody przybysz z Arabii Saudyjskiej niechętnie opowiadał o wydarzeniach, które sprawiły, że znalazł się w Bahrajnie. Jego rozmówcy nie dali się jednak łatwo zbić z tropu, a okłamać imama wręcz nie potrafił, dlatego wreszcie naświetlił im fragmentaryczny – bo innego nie znał – obraz smutnego losu swego ojca. Gdy skończył, pochylili głowy, a potem pochwalili postawę skazańca.

– Jaki syn, jaki gorliwy muzułmanin nie byłby dumny z człowieka, który potrafił wystąpić w obronie swojej wiary i jej wartości? – pytali wzburzeni.

Dla chłopca, którego zmuszano do wstydu, który został odrzucony przez własną społeczność i przez tak długi czas znosił samotność, te proste słowa były wybawieniem. Minęła chwila, a meczet już zaczął wypełniać emocjonalną pustkę, która ziała w samym centrum jego życia.

Ślepy imam zapewnił go, że Bóg zsyła tylko tyle cierpienia, ile człowiek może wytrzymać. Dlatego okropne wydarzenia w Dżuddzie są jedynie świadectwem jego wielkiej wierności i odwagi. To mówiąc, wyciągnął rękę i powiódł palcami po twarzy chłopca, by zapamiętać jego rysy. Był to dowód szacunku, szczególne powitanie w miejscowym bractwie prawdziwie wierzących.

Chłopak zaś wspomniał matce tylko o tym, że poznał wielkich mędrców, ale nie zamierzał wtajemniczać jej w treść wykładów, których słuchał w meczecie, poświęcając na nie niemal wszystkie wieczory. To były męskie sprawy, tak powiedział imam. Mężczyzna zaś mógł wypowiadać się swobodnie tylko wtedy, gdy wiedział, że jego słowa nigdy nie wyjdą poza krąg słuchaczy.

Tak oto przybysz z sąsiedniego kraju uczynił pierwszy krok w stronę świata brutalnej polityki, korzystając ze wskazówek członków komórki Bractwa Muzułmańskiego, podczas gdy reszta jego floty pożeglowała w przeciwnym kierunku. W przeciwieństwie do większości obywateli Bahrajnu ta rodzina nie posiadała telewizora, ale dziewczęta z każdym dniem coraz bardziej nasiąkały popkulturą – dzięki szkole, sklepom, billboardom – a podobnie jak we wszystkich innych krajach regionu, kultura popularna nie była kulturą arabską.

Postępująca laicyzacja sióstr doprowadziła do eskalacji konfliktu między Saracenem a matką. Pewnej nocy nie wytrzymała: przemówiła do niego twardo i bez owijania w bawełnę. Stwierdziła, że jedyną przyszłość widzi dla nich tu, w Bahrajnie, że chce, by się zasymilowały, znalazły oddanych przyjaciół – tego akurat życzyła wszystkim swoim dzieciom – i że jeśli ma to oznaczać wyrzeczenie się sposobu życia, który wszyscy pamiętali z Arabii Saudyjskiej, to nie uroni ani jednej łzy za czymś, co sprowadziło na nich tyle bólu.

Wspomniała i o tym, że samotność to brzytwa, która tnie serce na strzępy, a każde dziecko ma prawo marzyć; jeśli dziewczęta nie zaczną teraz szukać szczęścia, to nigdy go nie odnajdą. Mówiła o tym wszystkim w sposób przemyślany i szczerze – bo dlaczegóż by nie? W gruncie rzeczy równie dobrze mogła opowiadać o sobie samej. Chłopak jeszcze nigdy nie widział w niej takiego zapału i szybko zrozumiał, że choć na zewnątrz wciąż była muzułmanką, to w głębi serca – jako że czuła się opuszczona przez Boga – tak naprawdę kochała jedynie życie i własne dzieci. Głęboko zaniepokojony przypomniał jej, że Allah obserwuje ich wszystkich – a potem poszedł spać.

Gdy zasnął, matka poszła do pokoju dziewcząt, obudziła je delikatnie i mocno przytuliła. Potem zaś powiedziała, że widzi, co się dzieje: że rosną w stronę innego światła, ale nie mogą dłużej obrażać brata w jego własnym domu. Dlatego koniec z muzyką, a w drodze do szkoły mają nosić kwef.

Z wyglądu i charakteru dziewczęta były podobne do matki, dlatego natychmiast zaczęły się buntować. Uciszyła je i zapewniła, że cokolwiek mówi i czyni ich brat, robi to z miłości do nich, a także dlatego, że czuje się za nie odpowiedzialny przed ojcem, a to wielkie brzemię. Spoglądała im głęboko w oczy, gdy prosiły, by jeszcze się zastanowiła – i omal się nie uśmiechnęła, bo zamierzała powierzyć im tajemnicę, a nigdy wcześniej tego nie robiła, chyba że w rozmowie z własną matką.

– Potrzebuję waszej pomocy – zaczęła. – Chcę porozmawiać z nim o czymś bardzo ważnym, ale on nigdy się ze mną nie zgodzi, dopóki będzie przekonany, że podążacie drogą zepsucia.

Dziewczynki natychmiast zapomniały o protestach; nie miały pojęcia, co takiego mama zamierza zaproponować ich bratu.

– Nie możemy dłużej żyć tak jak do tej pory – powiedziała. – Nie chodzi tylko o dom. Rzecz w tym, że wasz dziadek nie jest już młody. Co się stanie, gdy umrze i skończą się nam pieniądze na życie? – Pozwoliła, by przez krótką chwilę snuły ponure wizje, zanim dodała: – Złożyłam podanie o pracę.

Spośród wszystkich lekcji, które jej córki odebrały jako młode muzułmanki, ta była najważniejsza: trzeba przejąć inicjatywę, zrozumieć, że jedyną drogą do nieba jest ta, którą budujemy same na ziemi. Patrzyły na matkę w bezbrzeżnym zdumieniu. O pracę?!

Opowiedziała im, że usłyszała o tej posadzie od jednej z matek w szkole i parę tygodni temu zadzwoniła do firmy. Właściwie chciała już zapomnieć o sprawie, gdy właśnie tego dnia dostała list: zaprosili ją na rozmowę kwalifikacyjną. Wyjaśniła córkom, że o niczym nie mówiła ich bratu, na wypadek gdyby nie udało jej się zdobyć pracy. Powiedzmy otwarcie, mówiła, niemal na pewno jej nie zdobędę, nie za pierwszym podejściem. Nie ma więc sensu wszczynać awantury, gdy tak naprawdę nie ma o co. Podawszy córkom tylko te podstawowe fakty, matka oznajmiła, że jest już późno i najwyższy czas iść spać.

A rankiem dziewczęta popierały ją już całym sercem i okazały to w jedyny możliwy sposób: zdjęły plakaty ze ścian, sterty czasopism wyrzuciły do śmieci i starannie ukryły wszystkie płyty oraz kosmetyki.

W dniu rozmowy kwalifikacyjnej, gdy dzieci były już w szkole, matka zabrała śmiesznie małe oszczędności i postępując zgodnie ze starannie przemyślanym planem, zaszła do małego butiku w jednym z lepszych centrów handlowych. Kupiła przecenioną torebkę Louis Vuitton oraz okulary przeciwsłoneczne Gucciego.

W toalecie dla klientów pasażu przerzuciła do nowej torebki swoje drobiazgi, a starą wyrzuciła do kosza. Z wahaniem zdjęła kwef. Postanowiła, że tego dnia wykorzysta wszystkie swoje mocne strony, włącznie z tą, o której parę miesięcy wcześniej wspomniał jej syn. Nie było łatwo wyzbyć się skromności, którą pielęgnowała przez całe życie: nawet gdy włożyła ciemne okulary, nie odważyła się spojrzeć na siebie w lustrze.

A przecież wyglądała pięknie i nowocześnie, gdy wreszcie wyszła z galerii i ruszyła w stronę sąsiedniego wieżowca, siedziby miejscowego monopolisty w dziedzinie telekomunikacji, koncernu Batelco. Pełna obaw, ale i podekscytowana, przysiadła na kanapie w holu, by zaczekać, aż zaproszą ją na rozmowę. Przeszło jej przez myśl, że zawładnął nią podobny koktajl uczuć jak w noc poślubną – i czuła się nawet podobnie naga.

Nic dziwnego, że kobiety tak lubią się pokazywać, dodała w duchu.

Wreszcie sekretarka zaprowadziła ją do sali konferencyjnej, gdzie czekali już dwaj mężczyźni i kobieta z kierownictwa firmy, od których się dowiedziała, że Batelco zamierza zwiększyć liczbę pracowników odpowiedzialnych za „relacje z klientami”. I cóż ona na to? Odpowiedziała, że to świetny pomysł, bo skoro firma słynie z fatalnej jakości usług, to trudno uwierzyć w istnienie jakichkolwiek „relacji z klientami”.

Najstarszy z kierowników spojrzał na nią, nie kryjąc zaskoczenia, a potem się roześmiał. Przez cały dzień rozmawiali z kandydatami, którzy nie przestawali piać z zachwytu nad poziomem usług Batelco. Nareszcie trafił się ktoś, kto przynajmniej rozumiał, dlaczego konieczne jest stworzenie nowych stanowisk. Nie przestając się uśmiechać, dodał jeszcze, że praca będzie polegała głównie na kontaktach z klientami niezadowolonymi z zawyżonych rachunków, a także domagającymi się wyjaśnień na temat cykli rozliczeniowych oraz rozszyfrowania zagadek planów taryfowych.

Wyznała szczerze, że nie ma żadnego doświadczenia w tej materii, mimo to uważa się za eksperta: jako wdowa z niewielkim dochodem musi na bieżąco analizować wszelkie domowe wydatki, w tym rachunki z Batelco. Ze zdenerwowania nabrała rozpędu i gotowa była mówić bez końca, nie zdając sobie sprawy, że tak naprawdę nikt jej już nie słucha.

Członkowie komisji rekrutacyjnej wiedzieli, że firmie chodzi bardziej o umiejętność rozmowy z rozdrażnionymi klientami, a nie o kwalifikacje merytoryczne. Kobieta, która przed nimi siedziała, najwyraźniej dysponowała rzadko spotykaną kombinacją inteligencji i stylu. To z reguły wystarczało, by okiełznać nawet najbardziej rozwścieczonego klienta.

Spojrzeli po sobie, komunikując się uniesieniem brwi i ledwie zauważalnym wzruszeniem ramion. Nie zamieniwszy ani słowa, podjęli jednomyślną decyzję. Najstarszy z kierowników wpadł jej wreszcie w słowo i spytał, czy mogłaby zacząć od poniedziałku. Z podniecenia nie była w stanie wykrztusić słowa. Przytaknęła, dopiero gdy powtórzył pytanie.

Myśli kotłowały się w jej głowie, gdy wychodziła z sali konferencyjnej, ale co do jednego nie miała wątpliwości: nie może podzielić się z córkami dobrą nowiną. Wszystko mogło się rozbić o ostatnią przeszkodę: opinię jej syna.

Po obiedzie, jak zawsze, poprosiła go, by poszedł z nią na pobliski targ warzywny. Planowała ten manewr całe popołudnie i gdy wyszli z domu, nabrała pewności, że to najodpowiedniejszy moment. Był początek weekendu i grupki młodych ludzi zebrały się w pobliżu samochodowego warsztatu tuningowego, na rogach ulic siedzieli Pakistańczycy pracujący i mieszkający w okolicznych fabrykach, a ulicą sunęły samochody hałaśliwych chłopaków, jadących zapewne do kin w centrum miasta. Idąc w stronę rynku, omawiała kolejno wszystkie niebezpieczeństwa, zmierzając do tego, że prędzej czy później – w kwefach czy bez – dziewczęta osiągną wiek, w którym nie będą mogły opuszczać domu bez opieki.

Skinął głową. On także o tym myślał. Jako mężczyzna i głowa rodziny był odpowiedzialny za cnotę kobiet.

– Musimy się przenieść do porządniejszej dzielnicy – powiedziała matka.

– Pewnie – odrzekł. – Tylko za co?

– Znajdę pracę – odpowiedziała cicho, świadomie pomijając fakt, że już to zrobiła.

Zatrzymał się i spojrzał na nią.

– Bzdura! – wypalił.

Posłusznie pochyliła głowę, pozwalając, by minęła pierwsza fala gniewu i zaskoczenia. Gdy odwrócił się i ruszył w stronę straganów, została na miejscu.

– Może i bzdura, ale masz inny plan? – spytała spokojnie. – Czy możemy w inny sposób zapewnić dziewczynkom bezpieczeństwo?

Nie zatrzymał się, ale i ona nie ruszyła się z miejsca. Zamierzała walczyć z nim do końca o szansę na lepsze życie.

– Nie możemy być wiecznie zdani na czyjąś łaskę! – zawołała za nim. – Jaki mężczyzna chciałby tak żyć? I żadna matka nie może na to pozwolić. Gdybym miała pracę, stać by nas było na lepsze życie…

Nie dokończyła. Odwrócił się i podszedł do niej, dysząc gniewnie.

– Odpowiedź brzmi: nie! To zło.

Zaczął ciągnąć ją za rękaw, ale ona dostrzegła szansę, której tak rozpaczliwie szukała.

– Pracująca kobieta może nie pasować do dziwnie pojmowanej męskości, może być obrazą dla nawiedzonych imamów, ale z pewnością nie jest „złem” – oznajmiła chłodno.

Jej syn zobaczył przed sobą otchłań, ale nie mógł już cofnąć słów, które wypowiedział. Spróbowała więc zakończyć temat, wskazując na grupkę mężczyzn z zaciekawieniem obserwujących ich sprzeczkę.

– No chodźże! – powiedział. – Nie urządzaj mi tu scen.

Nie poruszyła się.

– Minęły lata, odkąd uczono mnie religii – odezwała się – więc może ty mi powiesz: w którym miejscu nasza święta księga uczy, że to źle, gdy kobieta uczciwie pracuje?

– To źle, ponieważ ja tak…

Nie pozwoliła mu nawet dokończyć tej bzdurnej myśli.

– Twoja opinia jest ważniejsza od słów Proroka, niech spoczywa w pokoju? – zapytała buńczucznie.

Sama taka myśl była bluźnierstwem, dlatego na chwilę odjęło mu mowę.

Matka postanowiła wykorzystać przewagę.

– Z woli Boga zająłeś miejsce swego ojca, zacznij więc zachowywać się tak jak on. Sądzisz, że pozwoliłby, żeby jego córki mieszkały w takim miejscu? I że życzyłby tego swojej żonie?!

Chłopak znał odpowiedź. Dzieliła ich przepaść, a on mógł jedynie spojrzeć w to małe okienko w kwefie, tylko tam mógł szukać zrozumienia. Od ponad tysiąca lat kobiety i mężczyźni widzieli się wzajemnie tylko w taki sposób.

Jej piękne, ocienione welonem oczy wytrzymały jego spojrzenie.

– Zapytałam, czy według ciebie twój ojciec by chciał, żebyśmy żyli w takich warunkach, więc mi odpowiedz – zażądała.

Próbował jeszcze zgromić ją wzrokiem, ale nie był w stanie. Wreszcie odwrócił głowę. Rozmawiał przecież z matką. Tak bardzo ją kochał.

– Ile mieliby ci płacić? – spytał wreszcie.

Rozdział piąty

Pogodny czas saudyjskiej rodziny mógłby trwać bez końca, gdyby nie grupa robotników budowlanych z Bangladeszu.

Minął miesiąc, odkąd syn się zgodził, by matka podjęła pracę, nim przeprowadzili się do znacznie lepszej dzielnicy. Pięć razy w tygodniu kobieta wsiadała z córkami do autobusu i jechała do pracy. Nigdy wcześniej nie czuła, że jej życie ma tak głęboki sens i że dziewczęta jej – po cichu – kibicują. Dobre czasy się jednak skończyły, gdy brygada robotników zaczęła wznosić niewielki budynek biurowy obok szkoły, do której chodził jej syn.

Nie mając wielkiego pojęcia o fachowym przygotowaniu placu budowy, operator koparko-ładowarki nieopatrznie uszkodził podziemny rurociąg z wodą i zerwał przewody energetyczne, co spowodowało awarię klimatyzacji w szkole. Bezradny robotnik mógł jedynie patrzeć, jak dopala się jego maszyna, uczniowie zaś wiwatowali na jego cześć, wychylając się z okien, bo doskonale wiedzieli, że na resztę dnia zostaną zwolnieni z zajęć.

Saracen postanowił zrobić matce niespodziankę i zabrać ją na lunch, lecz autobusy w Manamie kursowały mniej więcej tak sprawnie jak w Dżuddzie i dlatego dotarł do gmachu Batelco kilka minut po tym, jak rozpoczęła się przerwa. Pomyślał, że matka została w bufecie dla personelu, sam poszedł więc do pasażu, by napić się czegoś zimnego i zastanowić, co zrobić z wolnym popołudniem.

Zobaczył ją, gdy tylko wjechał ruchomymi schodami na piętro; dzieliło ich może trzydzieści jardów. W tej jednej chwili całe skromne życie, które budował wokół siebie w Bahrajnie, legło w gruzach. Nie nosiła kwefu, miała szminkę na ustach i okulary od Gucciego wysoko nad czołem, a do tego jadła lunch w towarzystwie współpracowników.

Zdruzgotany, przez długą chwilę patrzył na jej odsłoniętą twarz i makijaż. Równie dobrze mogła tu przyjść nago. Lecz chyba jeszcze gorsze od tej rażącej nieskromności było to, że w jej towarzystwie przebywało czterech mężczyzn. Wystarczyło jedno spojrzenie, by odgadnąć, że nie są ani ojcami, ani braćmi żadnej z pozostałych kobiet.

Tak jawna zdrada przyprawiła go o atak mdłości, a gdy jako tako nad nimi zapanował, ogarnęło go poczucie straszliwego osamotnienia i kompletnej porażki. Zrozumiał, że zawiódł ojca w najgorszy z możliwych sposobów.

Zastanawiał się, czy nie doprowadzić do konfrontacji od razu, w obecności tych wszystkich ludzi, czy nie zakryć matce twarzy i nie zawlec jej do domu, ale nadludzkim wysiłkiem przezwyciężył to pragnienie. Odwrócił się i odszedł. Wściekły i nieuleczalnie zraniony, znalazł drogę do jedynej oazy spokoju, którą znał: do meczetu. Potrzebował pocieszenia i rady imama oraz jego żołnierzy z Bractwa Muzułmańskiego.

Celowo wrócił do domu późno, a następnego ranka długo zwlekał ze wstaniem, by nie zobaczyć się z matką i siostrami aż do obiadu. Sam siebie zadziwił tym, że ani słowem nie wspomniał o tym, co zobaczył. Wiedział jednak, że matka wyczuwa jego nastrój.

Gdy dziewczęta poszły spać, spytała go wprost, o co chodzi, ale zbył ją i nie dał się wciągnąć w rozmowę. Pomyślała więc, że może chodzi o dziewczynę, dlatego nie naciskała zbyt mocno. Miała przecież braci i doskonale wiedziała, jak trudne bywa życie chłopców w tym wieku.

Minęło kilka dni, zanim wreszcie usiadł, by rozmówić się z matką. Ze spuszczoną głową oznajmił, że po miesiącach medytacji postanowił poświęcić życie Bogu i pewnego dnia, jeśli Bóg pozwoli, zostać imamem.

Spojrzała na niego zaskoczona, ale nawet nie próbowała mu przerywać. Marzyły jej się rozmaite scenariusze życia jedynego syna, lecz z pewnością nie taki.

Cichym, spokojnym głosem przyznał, że jest świadomy trudów duchowego rozwoju, ale od śmierci ojca wiara przyniosła mu więcej ukojenia niż cokolwiek innego. Imam zaś powtarzał mu wielokrotnie, że ojciec byłby z takiej decyzji syna nieskończenie dumny.

Matka musiała przyznać w duchu, że to prawda. Inna rzecz, że choć rozważania nad wyborem drogi życiowej mogły być przyczyną niedawnego milczenia chłopca, to nie mogła wyzbyć się wrażenia, że w jego decyzji jest coś niezrozumiałego.

Popatrzyła na pierworodnego, z każdym miesiącem coraz bardziej podobnego do ojca – za co zresztą kochała go coraz mocniej – i próbowała nakłonić, by powiedział jej o wszystkim, co go trapi, ale on tylko uniósł głowę i spojrzał jej twardo w oczy.

– Za dwa tygodnie kończę szesnaście lat – rzekł – i nadal potrzebuję twojego pozwolenia, by wystąpić o paszport. Chciałbym pojechać na miesiąc do Pakistanu.

Była zbyt zaskoczona, by odpowiedzieć. Pakistan? Skąd taki pomysł?

– Oczywiście w czasie letnich wakacji, żeby nauka na tym nie ucierpiała – ciągnął bez emocji. – Niedaleko Kwety działa słynna madrasa – szkoła religijna – oferująca świetne zajęcia dla początkujących. Imam mówił, że jeśli się tam zgłoszę, ustanowię sobie wysokie standardy na całą karierę.

Matka skinęła głową; niemal słyszała te słowa z ust niewidomego starca. Ale co on mógł wiedzieć o jej synu? Chłopak był wysoki i silny, zaskakująco krzepki. Wątpiła, by zgłębianie zasad wiary przyniosło mu satysfakcję.

– Nawet jeśli się zgodzę, czy będzie nas na to stać? – spytała, by zacząć od najbardziej rozsądnego argumentu przeciwko tej wyprawie.

– Zajęcia są darmowe – odparł – a imam zaproponował, że pokryje koszty podróży. Jego pomocnicy napiszą do przyjaciół, żebym miał dach nad głową.

Przygryzła wargę. Mogła to przewidzieć.

– Kiedy miałbyś jechać? – spytała.

– Za dziesięć dni – odpowiedział, tylko czekając, aż stwierdzi, że to za wcześnie.

– Słucham?!

– Za dziesięć dni – powtórzył, choć doskonale wiedział, że usłyszała za pierwszym razem.

Potrzebowała chwili, żeby uspokoić rozkołatane serce. Wiedziała, że musi być spokojna, żeby jakoś wyrazić swoje obawy. Czuła, że jeśli mu nie pomoże, pojawi się między nimi przepaść, której już nic nie zasypie.

– Co ty na to? – spytał tonem na tyle napastliwym, żeby zrozumiała, jakiej odpowiedzi oczekuje.

– Nie mogłabym stanąć na drodze tak ambitnych planów – odrzekła wreszcie. – Choć oczywiście lękam się i wszystko zależy od tego, co usłyszę od imama. Muszę się z nim spotkać i mieć pewność, że twój wyjazd będzie dobrze przygotowany.

Uśmiechnął się uprzejmie, wstając.

– Oczywiście. Czeka na twoją wizytę.

Dwa dni później, podniesiona na duchu po spotkaniu z duchownym, podpisała wniosek o wydanie paszportu. Po południu tego samego dnia jej syn odwiedził przedstawicielstwo Pakistan Air i kupił bilet lotniczy.

Matka tymczasem uświadomiła sobie, że chłopak wyjedzie jeszcze przed urodzinami, dlatego w gorączce zakupów i pakowania wzięła na siebie – z pomocą córek – jeszcze jedno zadanie: przygotowanie przyjęcia-niespodzianki w dniu odlotu. Nieszczególnie umiały dochować tajemnicy, ale on udawał, że o niczym nie wie, że nie zauważa ani zapasów jedzenia, ani zaproszeń rozsyłanych do szkoły i meczetu.

O czwartej nad ranem w dniu przyjęcia był już ubrany i gotowy. Bezszelestnie wśliznął się do pokoju sióstr i stanął u wezgłowi ich łóżek. Były zmęczone, bo do północy pomagały w przygotowaniach. Twardo spały.

Spojrzał na ich śliczne twarze, gdy żeglowały spokojnie po mrocznym oceanie snu, i chyba dopiero teraz dotarło do niego, jak bardzo je kocha. To nie był jednak dobry moment na okazywanie słabości. Wsunął każdej pod poduszkę egzemplarz Koranu podpisany jego imieniem i ucałował je po raz ostatni.

Z sercem cięższym niż się spodziewał, przeszedł korytarzem do sypialni matki. Otworzył drzwi. Spała na boku, twarzą do niego; widział ją w miękkim blasku lampki nocnej stojącej w łazience.

Nie informując bliskich o swoich planach, trzy dni temu wrócił do biura linii lotniczej i oddał bilet, by kupić nowy na lot o szóstej rano. Odkąd wypatrzył matkę w pasażu handlowym, ukrywał swoje uczucia, ale nie był pewny, czy potrafiłby tego dokonać w obliczu wzruszającej uroczystości pożegnalnej. Oznajmił w domu, że wyjeżdża na miesiąc, ale i to nie było prawdą. W rzeczywistości nie miał pojęcia, czy jeszcze kiedyś się zobaczą.

Teraz zaś, gdy patrzył na śpiącą matkę, wiedział już, że rozstanie w żadnym razie nie może być łatwe. Dorastał na pustyni i tylko raz w życiu widział mgłę. Było to wczesnym rankiem; ojciec obudził go wtedy i razem podziwiali ścianę nieziemskiej, białej pary, szybującą wolno nad Morzem Czerwonym. Wspomnienia wracały jedno po drugim: zobaczył brzuch matki, był taki wielki, gdy nosiła pod sercem jego siostrę; zobaczył ojca, jak mocno uderza żonę w usta za nieposłuszeństwo; zobaczył też jej piękną twarz z igrającym na ustach beztroskim uśmiechem, gdy mąż opowiedział jej jeden ze swoich dowcipów. Masa zwykłych ludzkich emocji przetaczała się przez niego – od nadziei po rozpacz, od dziecięcej miłości po gorzkie rozczarowanie – a każda chwytała go osobliwymi mackami, aż wreszcie zagubił się w białym, falującym wszechświecie.

I może zostałby dłużej w tym łzawym oceanie wspomnień, gdyby nie daleki głos muezzina wzywający wiernych do modlitwy. Nadszedł świt, czas uciekał. Saracen podszedł bliżej, pochylił się nad twarzą matki i poczuł na policzku jej spokojny oddech. Podobno gdy żołnierze giną na polu walki, ich palce niemal wciskają się w ziemię, jakby chciały ją pochwycić, pozostać przy niej, nie bacząc na cały ból i miłość, które się w niej kryją.

Nie był tego świadomy, ale gdyby spojrzał w dół, zobaczyłby, że mocno zacisnął dłonie na prześcieradle matczynego łóżka. Pocałował ją w czoło i wyszeptał tylko jedno słowo, którego nie wymówił przy niej nigdy wcześniej: wymówił jej imię, jakby to ona była jego dzieckiem.

Wyprostował się i wolno wycofał na korytarz, patrząc na nią do samego końca. A potem zabrał w pośpiechu plecak i bladym świtem wybiegł z domu. Gnał ile sił w nogach, jakby się bał, że łzy w końcu zwyciężą i skierują jego nogi tam, dokąd wyrywało się serce: do domu.

Zgodnie z umową u wylotu ulicy czekał na niego samochód. W środku siedzieli imam i dwaj prominentni działacze Bractwa Muzułmańskiego. Powitali go z radością, gdy sadowił się na tylnym siedzeniu. Szofer wrzucił bieg i pomknęli w stronę lotniska.

Matka obudziła się dwie godziny później – celowo dość wcześnie, by dokończyć przygotowania do przyjęcia. W kuchni znalazła zaadresowany do niej list. Czytała, czując się tak, jakby stała w beczce z wolna napełnianej lodowatą wodą. Nogi ugięły się pod nią i w ostatniej chwili przysunęła sobie krzesło, by nie upaść.

Napisał jej w prostych słowach o tym, jak zobaczył ją w kawiarni, gdzie „w pełni ukazała mu się jej hańba”, o tym, jak nabrał przekonania, że siostry musiały o wszystkim wiedzieć, a także o tym, że zawsze myślał tylko o spełnieniu oczekiwań ojca, to jest o zapewnieniu kobietom jak najlepszej opieki.

Zostawił jej dwie strony zapisane najładniejszym pismem, na jakie było go stać. Czytając, rozumiała coraz lepiej, że dostała nauczkę, której doświadczyło przed nią tak wielu rodziców: zwykle to dzieci zadają najstraszliwsze rany.

Wreszcie doczytała do ostatniego akapitu i wtedy dotarło do niej, że imam zwiódł ją bez trudu i całkowicie. Właśnie te zdania sprawiły, że przestała nad sobą panować i runęła w otchłań żalu, poczucia winy i obezwładniającego strachu.

Syn bowiem napisał jej, że wybiera się do Kwety, ale nie ma tam słynnej madrasy – jest natomiast obóz zupełnie innego rodzaju, ukryty wysoko w górach. Miał tam przejść sześciotygodniowe szkolenie podstawowe, zanim wyruszy starym szlakiem przemytniczym, przekroczy granicę i stanie na polu bitwy.

Dodał jeszcze, że nigdy nie zamierzał zostać imamem. Jak każdy głęboko wierzący muzułmanin, pospieszył do Afganistanu, by toczyć dżihad przeciwko sowieckim najeźdźcom, którzy mordują dzieci Allaha.

Rozdział szósty

W ciągu dziewięciu lat wojny afgańskiej zginęło ponad milion ludzi. Saracen nie był jednym z nich, a dziś, gdy wiadomo już, czego dopuścił się później, fakt ten każe wielu wątpić jeśli nie w istnienie Boga, to przynajmniej w Jego zdrowy rozsądek.

Przekroczywszy granicę, Saracen walczył z Sowietami. Robił to już od dwóch lat, gdy pewnej mroźnej lutowej nocy – a był wtedy rosłym i twardym osiemnastolatkiem – stanął na grani i spojrzał w dół, na drogę ciągnącą się w dal, aż do Europy.

Za jego plecami sierp księżyca rozlewał swój blask na zębate wierzchołki gór i wąwozy, w których dziesięć tysięcy zaprawionych w bojach mudżahedinów, podobnie jak Saracen, czuwało.

Wszyscy oni bywali świadkami rzeczy niezwykłych – choćby tego, jak szybko potrafi tańczyć rosyjski jeniec, gdy się go obleje benzyną i podpali, albo jak się prezentuje zabity bojownik, któremu wróg odrąbał genitalia i wetknął do ust – ale tej nocy, gdy czuwali pod milionem gwiazd, równie dobrze mogliby stać na piątym pierścieniu Saturna i podziwiać przelot imperialnej floty gwiezdnej. Czegoś takiego nie widzieli bowiem jeszcze nigdy.

Szeroką doliną o długości czterdziestu mil – a wedle meldunków radiowych afgańskich sił zbrojnych jeszcze o sto mil dalej – ciągnęła, zajmując obydwa pasy asfaltowej szosy, niekończąca się kolumna ciężarówek, transporterów i platform wiozących czołgi. Co kilka mil rozpalono wielkie ogniska, które oświetlały drogę niczym stosy pogrzebowe. Mijając je, żołnierze ciskali w płomienie wszystko, czego już nie potrzebowali: białe kombinezony maskujące, racje żywnościowe, namioty, zestawy pierwszej pomocy.

Od czasu do czasu w ogniu lądowały omyłkowo naboje albo flary, a wtedy żołnierze kryli się gdzie popadło. Niebo rozświetlały na chwilę kiepskie fajerwerki, zmieniając jedną z największych kawalkad w dziejach świata w zbyt ostry relief wycięty na czarnym tle. Kolumna podążała w stronę rzeki Amu-darii i granicy z Uzbekistanem. Potężna sowiecka 40. Armia – okupująca Afganistan – wycofywała się, bo została pokonana.

Saracen, podobnie jak reszta mudżahedinów, doskonale wiedział, dlaczego Sowieci ponieśli klęskę. Nie dlatego, że bojownicy byli tacy dzielni lub że Moskwie zabrakło determinacji w prowadzeniu niesłusznej wojny. Ponieśli klęskę, ponieważ Bóg nie stał po ich stronie. Zwycięstwo mudżahedinom przyniosła wiara.

– Allah akbar! – dobiegło wołanie z jednego z najwyższych szczytów górskich. „Allah jest wielki”. Odpowiedziało mu dziesięć tysięcy głosów.

– Allah akbar! – odkrzyknęli nabożnie bojownicy, wsłuchując się w echo. Chwaląc Stwórcę, żegnali Sowietów uciekających do domu. Afganistan, cmentarzysko tylu imperiów, pochłonął kolejną ofiarę.

Dwa tygodnie później dwudziestu dobrze uzbrojonych ludzi wjechało konno do zasypanej śniegiem wioski, w której obozowali zahartowani w bojach mudżahedini z zagranicy, a wśród nich Saracen.

Przywódca gości nazywał się Abdul Mohammad Chan i nawet teraz, w czasach prawdziwych gigantów, uchodził za legendę. Był po czterdziestce, gdy Sowieci wkroczyli do Afganistanu. Poprowadził swój klan na wojnę i został zwabiony w pułapkę przez dwóch „doradców wojskowych” z innego plemienia. Schwytany po zażartej walce, był torturowany w kabulskim więzieniu tak nieludzko, że nawet rosyjscy wartownicy nie mogli tego znieść. Uciekł podczas krwawego powstania jeńców i – utrzymując się przy życiu chyba bardziej siłą woli niż dzięki bandażom – zdołał dotrzeć do swej górskiej twierdzy.

Sześć miesięcy później, gdy częściowo wrócił do zdrowia, zrealizował marzenie, które dodawało mu sił przez długie godziny bicia i rażenia prądem w kabulskiej katowni: jego bojownicy schwytali żywcem obu zdrajców, którzy go wydali. Nie torturował ich. Kazał przypasać ich nago do ciężkich, stalowych bloków, które następnie ułożono w obszernych formach. Nie mogąc wstać, wymachiwali dziko rękami i nogami, gdy zagłębienia zalewano betonem.

Kiedy półpłynna masa zakryła ich ciała na tyle, że utonęli, przerwano dopływ betonu i pozwolono mu zastygnąć. Zarysy rozpaczliwie wyciągniętych kończyn i twarzy wykrzywionych w krzyku zostały na zawsze utrwalone w kamieniu, niczym groteskowe płaskorzeźby, pomniki wiecznej daremnej ucieczki.

Betonowe bloki wprawiono w ścianę luksusowej sali narad, ku oświeceniu wszystkich gości odwiedzających Abdula Mohammada Chana w jego górskiej fortecy. Już nikt nigdy nie odważył się go zdradzić.

Gdy wjeżdżał ze swą świtą do zaśnieżonej wioski, był już – jako niezrównany dowódca i wierny wyznawca jedynie słusznej wiary – gubernatorem prowincji, oczywiście z własnego mianowania. Podróż, którą odbywał, miała poniekąd służbowy charakter: jako władca tej wielkiej domeny pragnął podziękować bojownikom spoza granic Afganistanu za pomoc w walce i udzielić im wsparcia w powrocie w ojczyste strony.

Przebył długą drogę i odwiedził wielu, ale w istocie tylko jednego pragnął poznać bliżej. Od dwóch lat docierały doń opowieści o Saracenie, który niestrudzenie przemierzał góry z czterdziestofuntową wyrzutnią rakiet Blowpipe na grzbiecie i AK-47 na ramieniu.

Od chwili, gdy pierwsze sowieckie czołgi przekroczyły granicę, Rosjanie stracili nad Afganistanem ponad trzysta dwadzieścia helikopterów. Trzy z nich – a były to budzące grozę ciężkie maszyny bojowe Mi-24, znane na Zachodzie jako Hind – strącił młody Arab z przenośną wyrzutnią Blowpipe, w tym dwa w najtrudniejszym momencie konfliktu, a jeden w ostatnim tygodniu. Był to wyczyn niezwykły.

Abdul Chan – chromy do końca życia po turnusie spędzonym w katowni, którą Sowieci z upodobaniem nazywali kabulskim klubem sportowym, o przystojnej, ale i noszącej ślady przebytych cierpień twarzy, mimo wszystko zawsze skorej do uśmiechu, nawet w chwili, gdy zdrajcy dokonywali żywota w zastygającym betonie – stanął przed zebranymi i cierpliwie wysłuchał ich próśb dotyczących niezliczonych spraw, od leczenia ran po zwrot kosztów podróży. Tylko Saracen, stojący z tyłu, nie odezwał się ani słowem i niczego nie żądał, za co dowódca podziwiał go jeszcze bardziej.

Gdy już wszyscy zjedli kolację we wspólnej wioskowej kuchni, gubernator skinął na Saracena, by dołączył do niego w ciepłej i zacisznej wnęce obok paleniska. Wiatr huczał za oknami, gnając w stronę Chin, a wirujący tuman śniegu metodycznie rozbudowywał zaspy wokół przytulonych do siebie chat. Abdul Chan nalał sobie herbaty i zagaił rozmowę, chwaląc żarliwą wiarę młodzieńca.

Saracen tylko skinął głową. Chan opowiedział mu o pewnym nauczycielu, byłym dowódcy mudżahedinów, który stracił oko w walce, a teraz otwierał własną, elitarną madrasę w Kandaharze. Wszyscy jego uczniowie mieli wojenną przeszłość. Gdyby tylko Saracen zapragnął poznać całą chwałę islamu, gubernator Abdul Chan z przyjemnością pokryłby wszelkie koszta.

Młody Saudyjczyk także sączył herbatę z metalowego kubka, zaciągając się dymem amerykańskiego papierosa, którym poczęstował go dostojnik. Słyszał, rzecz jasna, o mulle Omarze i jego grupie talibów – słowo to, pochodzące z języka arabskiego, oznaczało osobę zgłębiającą wiedzę religijną – lecz choć propozycja gubernatora bardzo mu schlebiała, pokręcił głową.

– Wracam do domu, do kraju, w którym się urodziłem – odpowiedział.

– Do Dżuddy? – spytał gubernator, nie kryjąc zaskoczenia. Przy niejednym ognisku słyszał już opowieść o egzekucji, która pchnęła tego młodzika na długą drogę ku dżihadowi.

– Nie, do Rijadu – odparł Saracen i dopiero teraz jego rozmówca zrozumiał. Rijad jest stolicą Arabii Saudyjskiej, a więc i siedzibą króla oraz całego Domu Saudów. – Słyszałeś, co zrobili z moim ojcem? – spytał młody mudżahedin, spoglądając w głęboko osadzone oczy starszego.

– Ludzie o tym mówią – odpowiedział cicho gubernator.

– Zatem pojmujesz. Muszę się przygotować do zemsty.

Słowa te zostały wypowiedziane bez nienawiści, bez emocji, na zimno. Gdyby padły z ust innego młodzieńca, gubernator zapewne roześmiałby się i poczęstował go kolejnym papierosem. Tylko że większość innych młodzieńców nigdy nie stanęła samotnie przed uzbrojonym sowieckim helikopterem bojowym – nawet w najgorszych sennych koszmarach. Przyglądając się Saracenowi, dostojnik zastanawiał się nie po raz pierwszy, czy sam znalazłby w sobie dość odwagi, by dokonać czegoś takiego, będąc uzbrojony jedynie w wyrzutnię rakiet. Jak wszyscy mężczyźni w tym kraju, wiedział doskonale, jak strasznie gówniane były te rakiety, niemal gwarantujące, że ich użytkownik pożegna się z życiem.

Długi na cztery stopy pocisk należało odpalić z wyrzutni trzymanej na ramieniu, a następnie naprowadzać go ręcznie. Innymi słowy, po naciśnięciu spustu, trzeba było sterować rakietą przez radio za pomocą małego dżojstika, by trafiła w cel. Jakby tego było mało, start pocisku powodował rozbłysk tak silny, że załoga helikoptera mogła bez trudu wykryć zagrożenie.

Zaraz potem zawracała maszynę, kierując w stronę strzelca czterolufowy pokładowy karabin maszynowy kalibru 12,7 milimetra. Zaciekły ostrzał z reguły wystarczał, by roznieść przeciwnika na strzępy, zanim zdąży doprowadzić rakietę do celu.

Stanąć do tej nierównej walki w siedemnastym roku życia, nie mając rodziców, którzy mogliby jeśli nie obronić, to przynajmniej pochować, podnieść się śmiało wśród kamieni na górskim zboczu, mając za kryjówkę jedynie długie popołudniowe cienie, nie ugiąć się przed kanonadą pocisków i gradem odłamków, spojrzeć w oczy twardych żołnierzy zdolnych unicestwić każdego, nie uciec przed cyklonem stali i kamieni niszczącym wszystko na swojej drodze, nie zamknąć oczu w ogłuszającym ryku silników i wirników, jazgocie karabinu maszynowego i działka, trwać nieugięcie z dżojstikiem w dłoni i stawić czoło śmierci, kierując rakietę w stronę miękkiego podbrzusza nadlatującej bestii, wreszcie poczuć gorący podmuch eksplozji i smród spalonego mięsa, a potem uświadomić sobie nagle: „Nie, to nie moje ciało, jeszcze nie tym razem” – cóż, niewielu ludzi stać było na coś takiego.

Saracen zaś trzykrotnie podjął wyzwanie i zwyciężył. Abdul Chan nie zamierzał śmiać się ze słów tego młodzieńca.

– Zostań – powiedział cicho. – Saudyjczycy cię aresztują, gdy tylko się tam pojawisz. Znają twoje nazwisko, wiedzą, czego dokonałeś podczas dżihadu, nie uda ci się nawet przekroczyć granicy.

– Wiem – odparł Saracen, dolewając herbaty do obu kubków. – I dlatego najpierw odwiedzę Kwetę. Wystarczy tysiąc dolarów, żeby na tamtejszym bazarze z bronią zaopatrzyć się w paszport na dowolne nazwisko.

– Możliwe, ale bądź ostrożny, większość pakistańskich fałszerzy to partacze. Jaką narodowość wybierzesz?

– Wszystko jedno. Chcę tylko dostać się do Libanu. W Bejrucie jest jedna z lepszych uczelni medycznych.

Abdul Chan milczał przez chwilę, zanim spytał:

– Chciałbyś zostać lekarzem?

Saracen skinął głową.

– Nie jestem już Saudyjczykiem, więc jak inaczej mógłbym wrócić do kraju i zostać tam na stałe? – spytał. – Nie przyjmują praktycznie żadnych obcokrajowców, prócz lekarzy. Muzułmanin z zagranicy, z porządnym wykształceniem medycznym, z pewnością dostanie wizę. Takie rozwiązanie ma jeszcze jedną zaletę: Al-Mabahis nie będzie marnować czasu na śledzenie poczynań lekarza. Lekarze wszak ratują ludziom życie, czyż nie?

Abdul Chan uśmiechnął się, wciąż patrząc mu w oczy.

– To potrwa lata – rzekł wreszcie.

– Może i całe życie – odparł z uśmiechem Saracen. – Ale nie mam wyboru, jestem to winien ojcu. Myślę, że właśnie po to Bóg zachował mnie przy życiu tam, w górach. Żebym zniszczył Dom Saudów.

Gubernator siedział w milczeniu przez długą chwilę. Nie spodziewał się, by młody bojownik zdołał uczynić coś, co zrobiłoby na nim większe wrażenie niż samotna walka z sowieckimi maszynami. Mylił się.

Zamieszał herbatę w kubku, a potem uniósł go w toaście. Wiedział o zemście więcej niż większość ludzi.

– Zatem za Arabię Saudyjską i zemstę – powiedział. – In sza Allah.

– In sza Allah – powtórzył Saracen. Wola Boża.

Od tej chwili przez niemal piętnaście lat nie zamienili już ani słowa. O świcie gubernator i jego ludzie opuścili wioskę. Jednakże trzy tygodnie później, gdy zagraniczni bojownicy zwijali obóz, czekając, aż ustanie ostatnia burza śnieżna tej zimy, zjawili się tam dwaj bardzo młodzi bratankowie Chana.

Zamieć zmusiła ich do puszczenia koni wolno; zapewne wróciły w bezpieczniejsze strony, podczas gdy oni odważnie wspięli się wyżej. Niezapowiedziani i nieoczekiwani, przynieśli do wioski niewielki, szczelnie obszyty skórą pakunek – prezent dla Saracena, legendarnego mudżahedina, niewiele starszego od nich.

Byli przy nim w kuchni, gdy przeglądał jego zawartość. Znalazł w środku libański paszport na fałszywe nazwisko – nie kiepską podróbkę z bazaru w Kwecie, ale najprawdziwszy dokument, wypełniony zgodnie z przepisami, a dostarczony przez skorumpowanego pracownika libańskiej ambasady w Islamabadzie za dziesięć tysięcy dolarów amerykańskich w gotówce.

Równie ważne były wizy i urzędowe pieczęcie poświadczające, że posiadacz tego paszportu przyjechał trzy lata wcześniej z Indii, by ukończyć renomowaną szkołę średnią. Resztę prezentu stanowiły cztery tysiące dolarów amerykańskich w mocno używanych banknotach. Nie było natomiast listu ani słowa wyjaśnienia, bo i nie były potrzebne: to był dar, taki sam, jakim mógłby być piękny AK-47, oddany przez doświadczonego bojownika młodszemu, który dopiero zaczyna swą świętą wojnę.

Gdy zaczęły się wiosenne roztopy, Saracen ruszył w długą drogę ku granicy. Wędrował bocznymi drogami, wszędzie napotykając ślady brutalnej wojny: opuszczone miasteczka, zdewastowane pola, ciała gnijące w rowach. A przecież tu i tam pojawiały się na nowo rodziny rolników, by siać bezcenną roślinę: mak, z którego wytwarzano opium. Gdy zbliżał się do granicy z Pakistanem, spotkał pierwszych z pięciu milionów powracających uchodźców; z każdym dniem musiał kroczyć pod prąd coraz szerszej ludzkiej rzeki.

Na granicy nikt nawet nie udawał, że kontroluje dokumenty. Nie zwracając na siebie uwagi, Saudyjczyk opuścił Afganistan późnym bezchmurnym popołudniem – był młodzieńcem z fałszywą przeszłością, fałszywą tożsamością i najprawdziwszym paszportem.

Nic dziwnego, że tak długo trwały poszukiwania, nim go odnalazłem. Jak mówiłem – był jak duch.

Rozdział siódmy

Saracen dotarł do Karaczi, gdy zaczynała się pora monsunowa. Wielkie miasto ciągnie się wzdłuż wybrzeża Morza Arabskiego, udał się więc prosto do portu i wydał kilka dolarów, by kupić sobie miejsce do spania na pokładzie starego frachtowca płynącego do Dubaju. Stamtąd zaś kilka linii lotniczych utrzymywało stałe połączenia z Bejrutem. Tydzień później drogi paszport spełnił swoje zadanie: Saracen bez najmniejszych problemów przeszedł kontrolę libańskiej służby granicznej.

Bejrut był miastem tragicznym. Połowa leżała w gruzach, a większość mieszkańców albo leczyła rany, albo wolno wracała do siebie po traumie krwawego konfliktu. Ten stan rzeczy odpowiadał Saracenowi. W kraju podnoszącym się z wolna po piętnastu latach wojny domowej człowiek bez korzeni mógł bez trudu uchodzić za miejscowego; stolica była pełna ludzi o strzaskanych życiorysach.

Zawsze był dobrym uczniem, dlatego po sześciu miesiącach intensywnego kucia z pomocą nauczycieli, których poznał w najbardziej radykalnym – ale i najsilniejszym intelektualnie – bejruckim meczecie, z łatwością zdał egzamin na wyższą uczelnię. Podobnie jak większość studentów, miał problem z opłaceniem wysokiego czesnego, ale znowu dopisało mu szczęście: dowiedział się o istnieniu programu amerykańskiego Departamentu Stanu, którego celem były pomoc w odbudowie kraju oraz krzewienie demokracji. Personel ambasady Stanów Zjednoczonych ochoczo pomógł mu wypełnić niezbędne formularze.

Dzięki finansowemu wsparciu ze strony Amerykanów Saracen mógł poświęcać całe dnie – z przerwami na modlitwę, rzecz jasna, i niewyszukane posiłki – na studiowanie medycyny, a noce – na zgłębianie sztuki terroru i rewolucji. Zaczytywał się w dziełach klasyków – Mao, Che i Lenina – i uczestniczył w dyskusjach i wykładach prowadzonych przez zajadłych panarabskich nacjonalistów, palestyńskich podżegaczy wojennych oraz kilku ludzi, których nazwał w duchu islamskimi pustelnikami. Jeden z nich poszukiwał w Bejrucie środków finansowych na stworzenie organizacji, której nazwę można by przetłumaczyć jako „prawo” albo „baza”, po arabsku: Al-Kaida. Saracen jeszcze w Afganistanie słyszał o tym rosłym szejku, saudyjskim rodaku, ale – w przeciwieństwie do innych bywalców meczetu, którzy przemawiali tego dnia – nie próbował zrobić wrażenia na Osamie bin Ladenie za pomocą zaciekłej retoryki. Możliwe, że to kolejny dowód na to, iż najcichszy z zebranych zwykle okazuje się najbardziej niebezpiecznym.

I właśnie podczas spotkania jednej z owych grup dyskusyjnych, tak małej, że wystarczała jej salka na co dzień wykorzystywana przez uniwersytecki klub filatelistyczny, Saracen poznał ideę, która odmieniła jego życie. Obawiam się, że nasze też. Jak na ironię, niewiele brakowało, a w ogóle nie wziąłby udziału w zajęciach, bo gościnnym prelegentem miała być kobieta. Przedstawiła się jako Amina Ebadi – choć zapewne był to tylko pseudonim – aktywistka polityczna z wielkiego obozu dla uchodźców w Dżabaliji, w strefie Gazy. Zamieszkany przez ponad sto czterdzieści tysięcy Palestyńczyków, był nie tylko ogniskiem nędzy, ale także radykalizmu niespotykanego bodaj w żadnym innym zakątku świata.

Tematem wystąpienia Aminy był kryzys humanitarny w obozie, jej audytorium zaś liczyło ledwie dziesięć osób. Była jednak przyzwyczajona do żeglowania pod prąd wszechobecnej obojętności i nie przejmowała się zbytnio; wierzyła, że kiedyś wreszcie wysłucha jej ktoś, kto będzie potrafił zmienić wszystko.

Noc była wyjątkowo gorąca i w pewnej chwili Amina Ebadi przerwała swą płomienną przemowę, by zdjąć z twarzy półkwef.

– Jest nas tu tak niewielu, że czuję się jak w rodzinie – wyjaśniła z uśmiechem.

Nikt się nie sprzeciwił, a nawet jeśli Saracen miał ochotę to uczynić, to nie zdążył zaoponować w porę, a widok jej twarzy na długą chwilę odebrał mu mowę.

Dopóki słyszał tylko jej głos, w wyobraźni malował obraz, który miał się nijak do jej wielkich oczu, ekspresyjnych ust i nieskazitelnej cery. Włosy upięła ciasno z tyłu głowy, co czyniło jej urodę nieco chłopięcą, i choć rysy jej twarzy były zbyt nieregularne, by nazwać je pięknymi, wystarczył uśmiech, by zatrzeć wszelkie niedoskonałości. Saracen na przykład za nic w świecie nie dałby się przekonać, że ta kobieta nie jest piękna.

Choć była mniej więcej o pięć lat starsza od niego, było w niej coś – może kształt oczu, a może głód życia – co sprawiało, że przypominała mu starszą z jego sióstr. Od dnia, w którym opuścił Bahrajn, nie miał kontaktu z rodziną i teraz dopadła go nagła i potężna fala tęsknoty za domem.

Gdy w końcu zapanował nad emocjami, kobieta mówiła właśnie coś o „bliskich wrogach”.

– Przepraszam – wtrącił – czy mogłabyś powtórzyć?

Spojrzała wielkimi oczami na skrytego młodzieńca, o którym powiedziano jej, że z pasją studiuje medycynę. Obserwując jego ogorzałą twarz, domyśliła się jednak już wcześniej, że to bojownik, który wrócił z dżihadu; doskonale znała ten typ: Dżabalija była pełna eksmudżahedinów.

Zwracając się doń z wielkim szacunkiem, na który zasługiwał, powtórzyła, że przyczyną niemal wszystkich problemów arabskiego świata są bliscy wrogowie – naturalnie miała na myśli Izrael, ale także bezlitosne dyktatury, których nie brakowało w regionie, skorumpowane feudalne monarchie siedzące w kieszeni Zachodu, choćby takie jak ta w Arabii Saudyjskiej.

– Wciąż słyszę, że gdyby tylko udało się zniszczyć owych wrogów z sąsiedztwa, można by rozwiązać większość problemów. Nie sądzę jednak, by to było możliwe. Są to wrogowie zbyt bezlitośni, zbyt rozsmakowani w uciskaniu i zabijaniu nas. W gruncie rzeczy jednak trwają i prosperują tylko dzięki wsparciu ze strony „dalekich wrogów”. Spotkałam kilku postępowych myślicieli, naprawdę mądrych ludzi, którzy uważają, że jeśli pokonamy dalekich wrogów, pozostali upadną.

– Właśnie to podoba mi się w teoriach – odparł student medycyny – że zawsze wydają się bez zarzutu. Znacznie gorzej bywa, gdy próbujemy zmienić je w czyn. Sądzisz, że ktokolwiek zdoła pokonać kraj tak potężny jak Stany Zjednoczone?

Uśmiechnęła się.

– Z pewnością wiesz, że w Afganistanie bohaterowie dżihadu przetrącili kręgosłup równie potężnego narodu.

Od domu dzieliło Saracena pięć mil – przebył tę odległość pieszo, czując w duszy wielki zamęt. Nigdy nie miał w głowie precyzyjnego planu obalenia Domu Saudów i musiał przyznać przed samym sobą, że rozumie doskonale, dlaczego wszyscy saudyjscy dysydenci działają poza granicami kraju: ci, którzy mieszkali w ojczyźnie lub choćby przekroczyli jej granicę, byli natychmiast denuncjowani i eliminowani. Aż nadto dobrze pamiętał, jaki los spotkał jego ojca. Lecz gdyby tak wcale nie wracać w ojczyste strony, tylko spowodować upadek saudyjskiej monarchii, zadając śmiertelną ranę dalekiemu wrogowi? Tak, to zupełnie inna sprawa!

Zanim przekroczył próg swego malutkiego mieszkania, wiedział już, jaką drogą podąży: skończy studia medyczne, ale nie wróci do Arabii Saudyjskiej. Naturalnie nadal nie miał pojęcia, jak to zrobi – lecz nie wątpił, że we właściwym czasie Allah go oświeci – ale zamierzał przenieść wojnę w to miejsce, które w zbiorowej wyobraźni Arabów uchodziło za ważniejsze i groźniejsze od innych.

Miała potrwać lata i być najeżona przeszkodami, które czasem wydawały się nie do przezwyciężenia, ale tak oto rozpoczęła się podróż Saracena do masowej zbrodni. Zamierzał uderzyć w samo serce Ameryki.

Rozdział ósmy

Dziesięć lat od chwili, w której Saracen doznał objawienia, i pół świata dalej, stałem na paryskim bruku, spierając się z nieznajomym chromym Murzynem.

Nie wiedziałem, rzecz jasna, że moje życie znajdzie się kiedyś w rękach porucznika Bradleya; teraz przeklinałem go w duchu. Oznajmiając, że chciałby porozmawiać o mojej książce, praktycznie zburzył wszystkie warstwy fałszywej tożsamości, które z takim mozołem budowałem.

Najwyraźniej nieświadomy dokonanych zniszczeń, właśnie wyjaśniał mi, że godzinę wcześniej dotarł do mojego mieszkania w samą porę, by zauważyć, jak wsiadam do taksówki – choć wtedy dopiero podejrzewał, że to mogę być ja. Natychmiast przywołał drugą i pojechał za mną na place de la Madeleine, gdzie okrążył kwartał, rozglądając się uważnie, by mnie wypatrzyć, a gdy to się nie udało, wrócił do mieszkania, żeby podjąć zgubiony trop. To on zapukał do drzwi i – nie będąc pewny, czy kryję się w domu, czy jeszcze nie wróciłem – postanowił zaczekać na ulicy.

Miałem wrażenie, że z lekka go bawi cała ta sytuacja, i uznałem, że to dobry powód, by lubić go jeszcze mniej. Bardzo chciałem go spławić, ale prawdę mówiąc – bałem się. Skoro on potrafił mnie odnaleźć, równie dobrze mógł to zrobić ktoś inny. Na przykład Grecy. Wszystko, nawet uczucia, należało odsunąć na bok i przede wszystkim ustalić, w jaki sposób wpadł na mój trop.

– Napijemy się kawy? – spytałem uprzejmie.

Odpowiedział, że chętnie i że nawet zapłaci. Popełnił błąd. Znajdowaliśmy się w takiej części Paryża, że prawdopodobnie musiałby spieniężyć swój fundusz emerytalny, żeby postawić mi espresso i eklera, ale jakoś nie byłem w nastroju do odruchów miłosierdzia.

Ruszyliśmy w dół rue François 1er, idąc w milczeniu kilka kroków od siebie, ale już po paru jardach musiałem przystanąć: Bradley bardzo się starał utrzymać tempo, ale utykał na prawą nogę znacznie bardziej, niż się spodziewałem.

– Pan tak od urodzenia? – spytałem. Naprawdę potrafię być nieprzyjemny, gdy jestem wkurzony.

– Tak, na lewą – odparował. – Na prawą od zeszłego roku.

– Praca czy sport? – Skoro mieliśmy iść razem, kontynuowanie rozmowy wydawało mi się całkiem rozsądne.

– Praca. – Przystanął na ułamek sekundy. – Wbiegłem bez namysłu do pewnego budynku na Dolnym Manhattanie. Oczywiście robiłem już takie rzeczy, ale tym razem wyszło jakby inaczej. Miałem szczęście, że nie zginąłem. – Z tonu tej odpowiedzi łatwo było odgadnąć, że wolałby nie wchodzić w szczegóły.

– Zdaje się, że to biodro – dodałem, gdy znowu ruszyliśmy, jeszcze wolniejszym krokiem. Właściwie byłem pewny diagnozy, w końcu studiowałem kiedyś medycynę.

– Wymienili mi na tytanowo-plastikowe. Mówili, że trzeba długiej rehabilitacji, ale chyba nie ośmiu miesięcy, do cholery.

Gliniarz z wydziału zabójstw, zniszczone biodro, tytanowe gwoździe trzymające kości w kupie – dla mnie brzmiało to jak historia postrzału z broni dużego kalibru. Nic więcej mi nie powiedział, a ja, wbrew sobie, spojrzałem na niego nieco przychylniej. Nie ma bowiem nic gorszego niż policjant-kombatant i jego bohaterskie opowieści. No, może poza szpiegiem-kombatantem.

Zatrzymaliśmy się na światłach i wskazałem mu budynek hotelu kryty płytami z wapienia, przed którym stały trzy nowiutkie rolls-royce’y model phantom.

– To Plaza Athénée – powiedziałem. – Tu możemy się napić kawy.

– Wygląda na drogi – mruknął Bradley, nieświadom, że już wkrótce zrozumie prawdziwe znaczenie tego słowa.

Przeszliśmy przez obrotowe drzwi i marmurowy hol. Wysokie wrota dzieliły przestronną galerię od jednego z najpiękniejszych paryskich dziedzińców.

Ze wszystkich stron otaczały go mury, za którymi znajdowały się pokoje hotelowe. Goście siedzący na spowitych bluszczem balkonach z czerwonymi markizami mogli słuchać popisów pianisty, spoglądając z góry na efektownie przystrzyżone krzewy, licznych oligarchów rosyjskich i całą kolekcję innych eurośmieci. Usiedliśmy przy stoliku na tyłach ogrodu, niemal całkiem ukryci przed wzrokiem ciekawskich, i tam wysłuchałem opowieści kalekiego gliny o tym, w jaki sposób zdekonstruował legendę jednego z najtajniejszych agentów, jacy chodzili po tej ziemi.

Choć nie mówił o tym wprost, szybko wyłowiłem spomiędzy jego słów prawdę o obrażeniach, których doznał: nierozważne „wbiegnięcie do budynku” skończyło się czymś znacznie poważniejszym niż zmiażdżone biodro. Miał też zapadnięte płuco – kolejna kula, pomyślałem – uraz kręgosłupa i poważny uraz czaszki, a wszystko to kosztowało go trzy tygodnie pobytu na oddziale intensywnej opieki medycznej.

Przez pierwszy tydzień nikt nie wiedział, czy uda mu się przeżyć. Marcie nie odstępowała go na krok. Jakimś cudem, dzięki lekarzom rzecz jasna, zdołała, jak się wyraził, „odsunąć kamień sprzed wejścia do jaskini” i wrócił między żywych. Wkrótce stało się jednak jasne, że nie tylko jego ciało doznało uszczerbku. Stanął nad otchłanią i to przeżycie zmieniło go tak diametralnie, że prawie nie mówił, i wydawało się, że czuje jeszcze mniej. Może był to strach, może tchórzostwo, a może nie zdołał komuś uratować życia – nie wiem, nigdy mi tego nie wyjaśnił. Ale czegokolwiek doświadczył w owym budynku, zostawił tam sporą cząstkę siebie.

– Żyłem, ale byłem cieniem człowieka, który tamtego feralnego dnia wyszedł do pracy – powiedział cicho. – Odrętwienie, brak emocjonalnego zaangażowania, to było nawet gorsze niż urazy fizyczne. I nie tylko dla mnie, ale i dla Marcie.

Nawet miłość żony nie mogła sprawić, by zwrócił twarz ku światłu. Choć nigdy nie użył tego określenia, byłem pewny, że cierpiał na to, co dawniej nazywano nerwicą frontową, a dziś – zespołem stresu pourazowego. Całymi tygodniami przyjmował leki przeciwlękowe, ale poprawa była niewielka. Wtedy lekarze zasugerowali, że powrót do domu może być dlań szansą na powrót do pełni życia. Możliwe, że po prostu potrzebowali wolnego łóżka.

Marcie przez dwa dni przemeblowywała mieszkanie, by zamienić kąt sypialni w miejsce nadające się do ćwiczeń rehabilitacyjnych. Przyniosła ulubione książki Bena, płyty i wszelkie inne przedmioty, które, jak sądziła, mogłyby pomóc wyrwać go z odrętwienia.

– Nie udało się – rzekł. – Miałem w sobie zbyt wiele wściekłości, a na dodatek ciężki przypadek tego, co psychologowie nazywają „syndromem ocalenia”.

Dopiero w tym momencie uświadomiłem sobie, że podczas wypadku, w którym uczestniczył, musieli zginąć ludzie – może jego partner, a może paru członków ekipy? Z perspektywy czasu widzę, że nie byłem zbyt bystry, ale faktem jest, że nie było czasu na głębokie analizy. Bradley opowiadał mi o tym w pośpiechu.

Nadzieja, którą żywiła Marcie, umierała dość szybko: nie tylko nie udało jej się wyrwać męża z marazmu, ale na dodatek ich całkiem udany związek wszedł w fazę poważnego kryzysu – tak wielkie bywają straty, gdy w grę wchodzi zaburzenie psychiczne.

Jako że odniósł rany na służbie, nie musiała martwić się o rachunki za leczenie, więc po trzech tygodniach wyniszczających duszę prób wreszcie wyszukała numer cieszącego się świetną renomą ośrodka rehabilitacyjnego w pobliżu Nowego Jorku. W najtrudniejszych chwilach zastanawiała się, czy jeśli odda tam męża, kiedykolwiek będzie zdolny powrócić do domu.

Dostatecznie często bywałem na spotkaniach dla anonimowych narkomanów, by wiedzieć, że trzeba najwyżej dwudziestu minut, by znalazł się ktoś, kto wstanie i oznajmi, że trzeba dotrzeć na dno, by się od niego odbić i wypłynąć. Podobnie było z Marcie. Pewnego wieczoru usiadła, by zacząć wypełniać papiery, które rankiem przysłano jej z Wellness Foundation w Hudson Falls.

Ben spał w pokoju obok – a we śnie bez końca oglądał ludzi ginących wokół niego – a ona wypełniała rubrykę za rubryką, wspominając wszystkie wspólne chwile, i pogrążała się w coraz głębszych kanionach rozpaczy, której dotąd nie znała. Naturalnie nie wiedziała o tym, ale właśnie wtedy osiągnęła owo „dno”. Jedno z pytań w formularzu brzmiało: czy wśród rzeczy osobistych pacjenta jest coś, co budzi w nim przyjemne skojarzenia. „Właściwie nic”, napisała. Nie widziała w tym wszystkim sensu, mimo to gotowa była kontynuować. Przez chwilę jednak wpatrywała się w swoją odpowiedź i nagle przyszła jej do głowy dziwna myśl.

– Nic – przeczytała szeptem.

Marcie była bystrą osóbką – uczyła w społecznym liceum w Nowym Jorku – i jak większość kobiet, sporo czasu poświęcała na rozmyślania o miłości. Wiedziała, że nawet w małżeństwie nie wolno posuwać się zbyt daleko w dążeniu do zadowolenia partnera, bo wycieczki na jego terytorium mogą wzbudzić niechęć, odruch obronny. Czasem trzeba po prostu zająć sztywne stanowisko i zaczekać, aż druga strona przyjdzie z własnej woli – ot, choćby po to, by zachować równowagę.

Odwróciła się i spojrzała na drzwi sypialni. Wiedziała, że równowaga została poważnie zachwiana przez rozpaczliwe próby, które podejmowała, by naprawić zranioną psychikę męża. Może sztuczka polegała na tym, by pozwolić mu samodzielnie wypełznąć z klatki, którą jego umysł sam sobie zbudował, i wrócić o własnych siłach?

Gdy siedem godzin później Ben ocknął się ze wspomaganego farmakologicznie snu, wydawało mu się, że znalazł się w cudzym życiu. To nie była sypialnia, którą dzielił z Marcie; to nie był pokój, w którym zasnął poprzedniego wieczoru. Owszem, drzwi i okna były na swoich miejscach, ale wszystkie przedmioty, które odróżniały tę przestrzeń od innych i czyniły to pomieszczenie jego i Marcie własnością – zniknęły.

Nie było zdjęć, obrazów ani bałaganu na podłodze. Przepadł telewizor, a nawet kilim, który oboje tak lubili. Poza łóżkiem i podstawowym sprzętem do fizjoterapii nie było… właściwie nic. Znalazł się w białym pokoju na samym końcu wszechświata.

Zdezorientowany, wstał i kulejąc na świeżo zaleczonych nogach, przemierzył sypialnię. Uchylił drzwi, by zajrzeć do wszechświata równoległego.

Jego żona była w kuchni, w pośpiechu parzyła poranną kawę. Bradley obserwował ją w milczeniu. Byli razem od dwudziestu lat i z każdym rokiem wydawała mu się coraz piękniejsza. Była wysoka i szczupła, nosiła prostą fryzurę podkreślającą delikatne rysy jej twarzy i, co ważniejsze, zdawała się wiele mówić o tym, jak niewielką wagę Marcie przywiązywała do takich drobiazgów jak własna uroda. Chyba tylko tak można traktować taki dar i fakt ten czynił ją jeszcze bardziej atrakcyjną w oczach Bena.

Coś ścisnęło go za gardło z wielką siłą, gdy patrzył na swą żonę krzątającą się po domu, który oboje kochali. Zastanawiał się, czy chodzi o to, by mu pokazać, jak wiele stracił; może tak naprawdę nigdy nie wyszedł z tamtego budynku, może był martwy?

Wreszcie Marcie wyczuła jego spojrzenie, odwróciła się i uśmiechnęła. Poczuł ulgę. Nie wątpił, że gdy człowiek widzi trupa w drzwiach sypialni, nie reaguje w taki sposób. A już na pewno nie Marcie, która nie przepadała za Halloween i unikała wizyt na cmentarzach.

Po raz pierwszy od miesięcy w jej sercu pojawiło się coś w rodzaju otuchy: nowa strategia sprawiła przynajmniej, że podszedł do drzwi swojej celi i wyjrzał na świat.

– Jeszcze minuta i wychodzę do pracy. Wrócę, żeby ci zrobić kolację – powiedziała.

– Do pracy? – powtórzył, jakby myśl o tym wydała mu się dość egzotyczna. Odkąd został ranny, Marcie nie chodziła do pracy.

Milczała. Pomyślała, że jeśli Ben potrzebuje odpowiedzi, musi na nie zapracować. Przyglądał się uważnie, gdy wkładała do ust ostatni kawałek grzanki, sięgała po zakręcony już podróżny kubek z kawą i machnąwszy mu ręką na pożegnanie, oddalała się w stronę drzwi.

I zostawiła go tak, samotnego na progu sypialni. Po chwili absolutnej ciszy, czując narastający ból w obwiązanej pasami nodze, wybrał to, co wydawało mu się jedynym rozsądnym wyjściem: opuścił świat równoległy i wrócił do białego pokoju.

Położył się, lecz choć bardzo się starał, nie mógł się skupić – zbyt wiele psychoaktywnych substancji krążyło w jego organizmie. W milczeniu i samotności doszedł w końcu do wniosku, że na początek trzeba zaczekać, aż przestaną działać. Była to ryzykowna, ale i przełomowa decyzja – nareszcie wziął w swoje ręce odpowiedzialność za własny powrót do zdrowia.

Wbrew obietnicy Marcie nie zrobiła mu kolacji – spał tak głębokim, zdrowym snem, że postanowiła go nie budzić. Zamiast tacy z jedzeniem położyła na stoliku nocnym nową książkę w twardej oprawie, mając nadzieję, że sięgnie po nią, nie mając nic innego do roboty. Pomyślała o niej już rankiem, a potem, gdy tylko skończyła zajęcia w szkole, pojechała do księgarni przy Christopher Street. Nosiła nazwę Zodiac Books, ale nie sprzedawano tam książek o astrologii; szyld powstał „na cześć” seryjnego mordercy z północnej Kalifornii, którego wyczyny zapoczątkowały literacką modę na thrillery o tego rodzaju maniakach.

Marcie nigdy wcześniej nie zaglądała do tej księgarni – jedynie słyszała o niej od Bena – więc gdy wspięła się po stromych stopniach, była mocno zaskoczona widokiem wnętrza. Sklep miał rozmiary hali magazynowej i chyba nigdzie na świecie nie udałoby się znaleźć bogatszego zbioru książek poświęconych przestępczości i metodom śledczym. Marcie wyjaśniła właścicielowi, czego szuka: czegoś technicznego, konkretnego, co mogłoby zainteresować zawodowca.

Właściciel miał sześć stóp i siedem cali wzrostu, a wyglądał tak, jakby pewniej czuł się w głębi puszczy niż wśród książek, a przecież pracował dawniej dla FBI, tworząc profile psychologiczne przestępców. Wstał leniwie i poprowadził klientkę wzdłuż pokrytych kurzem półek, by zatrzymać się przed regałem pełnym książek i czasopism, opatrzonym napisem „Nowości”. Niektóre z nich mogły mieć ze czterdzieści lat. Z kartonu stojącego na podłodze obok najniższej półki, niedawno przysłanego przez wydawcę, wyjął ciężką jak cegła księgę w beżowej oprawie.

– Mówiła pani, że mąż chory – powiedział człowiek-sekwoja, otwierając książkę na chybił trafił. – Pięćdziesiąt stron czegoś takiego i wykończy się do reszty.

– Rozmawiajmy poważnie – odrzekła. – To dobra rzecz?

Uśmiechnął się i szerokim gestem wskazał na swoje włości.

– Właściwie mógłbym wyrzucić całą resztę.

I tak oto książka, na której pisanie poświęciłem tyle miesięcy, trafiła na stolik nocny przy łóżku Bradleya. Zobaczył ją rankiem, gdy tylko się obudził, ale nie sięgnął po nią. Była sobota. Gdy Marcie przyniosła śniadanie, postanowił zapytać:

– Z jakiej to okazji?

– Pomyślałam, że ci się spodoba. Zajrzyj do niej, jak będziesz miał ochotę – odpowiedziała, starając się nie wywierać presji.

Nie spojrzał na książkę, bardziej zainteresowany jedzeniem. Marcie zaglądała do niego w ciągu dnia, z rosnącym rozczarowaniem. Beżowy tom wciąż był nietknięty.

Nie wiedziała jednak, jaki zamęt panuje w głowie Bradleya od chwili, gdy się obudził. Leki stopniowo przestawały działać, ból rozsadzał mu czaszkę, a ciało wolno przystosowywało się do nowego stanu. Kalejdoskop myśli był jednak najgorszy: zaczynał pamiętać, choć nie chciał nawet myśleć.

Zabierając się do robienia kolacji, Marcie właściwie nie miała już nadziei. Zawiedziona brakiem zainteresowania książką, odszukała dokumenty z Wellness Foundation i zaczęła się zastanawiać, w jaki sposób przekaże Benowi wiadomość, że byłoby najlepiej, gdyby się przeniósł do takiej instytucji. Lecz cokolwiek wymyśliła, nie mogła oprzeć się wrażeniu, że brzmi to jak przyznanie się do porażki, a wiedziała, że taka myśl załamałaby Bena. Problem polegał na tym, że nie widziała innego wyjścia. Bliska łez, otworzyła drzwi sypialni, zbierając siły przed nieuniknioną katastrofą.

Bradley siedział na łóżku, spocony i wykrzywiony z bólu. Zdążył przeczytać trzydzieści stron mojej książki. Bóg jeden wie, ile wysiłku go to kosztowało, ale rozumiał, jakie to ważne dla Marcie – przecież za każdym razem, gdy zaglądała, jej spojrzenie nieodmiennie kierowało się ku tej książce.

Marcie patrzyła na niego, bojąc się, że z wrażenia upuści tacę. Pomyślała jednak, że jeśli skomentuje to, co zobaczyła, może spłoszyć go i wegnać z powrotem do klatki, więc udawała, że nic się nie dzieje.

– Gówno prawda – powiedział.

O Boże, pomyślała. Nadzieja natychmiast zanurkowała ku ziemi. Zanosiło się na kolejny atak wściekłości.

– Przepraszam, facet z księgarni mówił… – zaczęła.

– Nie, nie mówię o książce, jest świetna – przerwał jej zirytowany. – Mówię o autorze. Nazwij to intuicją albo jak chcesz, ale on nie jest z FBI. Znam tych ludzi, są za słabi do takich spraw. Ten facet to niezły numer.

Skinął na Marcie, by podeszła bliżej, a potem pokazał jej fragmenty, które zaznaczył jako szczególnie intrygujące. Nie zapamiętała tego, co wtedy przeczytała, bo wciąż ukradkiem zerkała na męża, zastanawiając się, czy ta iskra zainteresowania rozpali płomień, czy może – jak to często bywało z ludźmi wybudzonymi ze śpiączki, o których tyle czytała – zgaśnie niemal natychmiast, spychając go znowu w ciemność i pustkę.

Sięgnął po serwetkę leżącą na tacy, by otrzeć nią spocone czoło, a wtedy Marcie spojrzała na wewnętrzną okładkę książki. Biografia autora mieściła się w kilku wersach, osobliwe było też to, że nie zamieszczono jego zdjęcia.

– W takim razie kim, twoim zdaniem, jest Jude Garrett? – spytała.

– Nie mam pojęcia. Ale mam nadzieję, że popełnił jakiś błąd i przypadkiem się dowiemy – odparł Ben.

Płomień nie zgasł przez cały weekend ku niewypowiedzianej uldze Marcie. Siadywała przy Benie na łóżku, gdy połykał kolejne stronice mojego dzieła, od czasu do czasu czytając na głos ciekawsze ustępy, o których potem dyskutowali. Im bardziej zagłębiał się w tekst i im więcej rozmyślał o sztuce dochodzeniowej, tym częściej był zmuszony sięgać pamięcią do tej jednej zbrodni, o której wolałby zapomnieć. Urywki scen, które rozegrały się w tamtym budynku, uparcie unosiły się na powierzchni jego świadomości, a on pocił się i oddychał płytko za każdym razem, gdy na nie trafiał.

W sobotni wieczór, właściwie bez powodu, słowa nareszcie przerwały tamę: opowiedział Marcie o tym, że w pewnej chwili znalazł się w pułapce, jakby w betonowym sarkofagu, w którym panowała ciemność tak głęboka, że nie widział twarzy człowieka, który konał tuż obok. Zaczął płakać, a potem dodał, że mógł wtedy zrobić tylko jedno: postarać się zapamiętać jego ostatnie słowa – wiadomość dla żony i dwojga małych dzieci. Właśnie wtedy, gdy mąż szlochał w jej ramionach, Marcie po raz pierwszy pomyślała, że być może jeszcze będzie dobrze.

Po długiej, bardzo długiej chwili wrócił do lektury, a Marcie została przy nim i czytali razem. Po kolejnych kilku godzinach Bradley orzekł, że autor jest zdecydowanie zbyt bystry i zapewne nie popełnił błędu, który pozwoliłby odgadnąć jego prawdziwą tożsamość. Dodał żartem, że rozwikłanie tej zagadki byłoby niezłym testem dla najlepszych śledczych. Ledwie to powiedział, gdy jak na komendę się obrócili i spojrzeli po sobie.

Marcie bez słowa wyszła do sąsiedniego pokoju, by po chwili wrócić z laptopem. Od tej pory ustalenie mojej tożsamości stało się ich wspólnym projektem, celem, strategią rehabilitacyjną oraz próbą odnowienia miłości.

A dla mnie? Dla mnie było katastrofą.

Rozdział dziewiąty

Dziewiętnaście słów. Siedząc na dziedzińcu hotelu Plaza Athénée i nie przyznając się do niczego, spytałem Bradleya, dlaczego uznał, że autor przebywa w Paryżu. I właśnie to mi powiedział: że spośród trzystu dwudziestu tysięcy wyrazów, z których składa się ta książka, moją tajemnicę zdradziło pieprzonych dziewiętnaście słów.

Siedem z nich, wyjaśnił, to podjęta przez autora próba opisania rozmaitych kolorów, które przybiera rozkładająca się krew. Pamiętam dobrze te wywody: porównałem owe odcienie do pewnego gatunku drzewa, bo w dzieciństwie każdej jesieni obserwowałem, jak zmienia kolory od czerwieni po brąz. Co z tego? Otóż Bradley, ogarnięty szałem sprawdzania wszystkich detali, zadzwonił do jakiegoś profesora botaniki i zapytał go o to drzewo. Ponoć ten gatunek występuje wyłącznie na Wschodnim Wybrzeżu – tym sposobem mimowolnie i dość ogólnikowo podpowiedziałem mu, w jakich stronach dorastałem.

Pozostałych dwanaście słów napotkał dwieście stron dalej, a dotyczyły narzędzia zbrodni: specjalnej rakiety używanej do gry w lacrosse'a. Napisałem, że rozpoznałem je, bo w ogólniaku widywałem uczniów uprawiających ten sport. Bradley wyjaśnił mi, że wystarczy zadzwonić to US Lacrosse Association, żeby się dowiedzieć, iż na Wschodnim Wybrzeżu tylko w stu dwudziestu czterech szkołach średnich prowadzi się zajęcia z tej dyscypliny. Krąg podejrzanych nieco się zawęził.

Marcie zdążyła tymczasem namierzyć kuzynkę Garretta zamieszkałą w Nowym Orleanie. Dowiedziała się od niej, że jeśli chodzi o czytanie, to kuzyn ograniczał się do czterech liter: ESPN. Kobieta wspomniała też, że Garrett skończył ogólniak w 1986 roku. Z dwóch wzmianek w tekście Bradley wydedukował, że prawdziwy autor był w podobnym wieku.

Następnie zadzwonił do stu dwudziestu czterech szkół średnich, w których prowadzono zajęcia z lacrosse'a, i przedstawiając się jako detektyw nowojorskiej policji, zażądał podania nazwisk wszystkich uczniów, którzy zakończyli edukację w latach 1982–1990. Jak widać, na wszelki wypadek wybrał daty z niewielkim zapasem. Wkrótce miał już długą listę nazwisk oraz przekonanie graniczące z pewnością, że jest wśród nich prawdziwe nazwisko autora książki.

Należałoby wykonać tytaniczną pracę, by prześwietlić taką rzeszę byłych uczniów. Na szczęście chodziło o szkoły prywatne, które nieustająco polują na darowizny, by wspierać swe i tak pokaźne budżety. Najlepszym zaś źródłem takich datków są wdzięczni wychowankowie, dlatego też ze świecą by szukać staranniej prowadzonych baz danych niż te, o które dbają pazerne stowarzyszenia absolwentów. Można w nich znaleźć obszerne informacje na temat każdego z nich, a Bradley, wiedząc o tym, przeglądał długie listy nazwisk prawników i bankierów z Wall Street w poszukiwaniu wszelkich anomalii.

Przez długi czas poszukiwania były bezowocne, aż pewnej nocy, gdy badali z Marcie spis absolwentów szkoły zwanej Caulfield Academy, natrafili na wzmiankę o młodzieńcu nazwiskiem Murdoch, Scott Murdoch.

– Skończył szkołę w osiemdziesiątym siódmym – powiedział mi Bradley, żując kęs najdroższego na świecie eklera. – Przyjęto go do Harvardu, gdzie studiował medycynę i zrobił doktorat z psychologii. Czekała go wspaniała kariera, ale… nic się nie wydarzyło. Stowarzyszenie absolwentów nie posiadało ani adresu, ani historii zawodowej, nic, żadnych informacji. Był jedynym uczniem, o którym wiedziano tylko tyle, że skończył studia. Po prostu zniknął bez śladu. Tylko on, nikt więcej.

Bradley uniósł głowę, jakby chciał przeniknąć moje myśli. Nie odezwałem się, pogrążony we wspomnieniach. Dziwne to było uczucie: po tylu latach znowu usłyszeć te dwa słowa – Scott Murdoch. Czasami, w najgorszych wersjach mojego sekretnego życia, gdy byłem sędzią i katem w jednej osobie, zastanawiałem się, co też się stało z tamtym chłopakiem.

Bradley odezwał się znowu po długiej chwili milczenia:

– Po paru tygodniach węszenia dowiedziałem się w Harvardzie, że doktor Murdoch podjął pracę w RANDZIE. Wiedzieli o tym, bo rekrutacji dokonano na terenie kampusu i znaleźli zapis w dokumentach. Dziwne było to, że w RANDZIE nikt o nim nigdy nie słyszał. Podobnie jak w stowarzyszeniach zawodowych, radach wydających licencje i wszystkich innych organizacjach, z którymi nawiązaliśmy kontakt. Wyglądało to tak, jakby doktor Scott Murdoch ukończył studia, a następnie zniknął z powierzchni ziemi. Dokąd się udał, zachodziliśmy w głowę.

Chłód, który poczułem gdzieś w dolnej części kręgosłupa, szybko się rozprzestrzeniał. Zatem udało im się wskrzesić Scotta Murdocha i wiedzieli już, że zniknął. Dobra robota, pomyślałem, ale zapewne nawet w połowie nie tak dobra jak to, co zaraz usłyszę.

– Udało nam się ustalić adres zamieszkania Scotta Murdocha z lat jego nauki w ogólniaku – ciągnął Bradley. – Ruszyliśmy więc do Greenwich w Connecticut. Zagadałem do kogoś przez domofon, powiedziałem, że jestem z policji Nowego Jorku – i brama się otworzyła.

Tym razem to ja spojrzałem na niego. Zastanawiałem się, jak para z trudem wiążących koniec z końcem mieszkańców Manhattanu musiała się poczuć, wjeżdżając na niekończący się podjazd przed moim domem, mijając ozdobny staw i stajnie, a następnie zatrzymując się przed czymś, co nazywano kiedyś jedną z najpiękniejszych rezydencji w kraju.

Tak się złożyło, że Bradley odpowiedział mi na pytanie, którego nie zadałem.

– Nie sądziłem, że są w Stanach takie domy – rzekł cicho.

Nowy właściciel, znany specjalista od wrogich przejęć, wyjaśnił im, że starzy Murdochowie już nie żyją. „Podobno mieli tylko jedno dziecko”, powiedział. „Nie, nie mam pojęcia, co się z nim stało. Ale wiem jedno: człowiek musi być nadziany”.

Następnego dnia dwoje śledczych przeszukało rejestr zgonów, znaleźli wpisy dotyczące Billa i Grace.

– Rozmawialiśmy nawet z kilkoma osobami, które uczestniczyły w pogrzebach – powiedział Bradley. – Wszystkie twierdziły zgodnie, że Scott na żadnym się nie pojawił.

Jego ton nie budził wątpliwości: ten detal musiał go zdziwić bardziej niż cokolwiek innego. Lecz ja nie zamierzałem mu tłumaczyć, że zrobiłbym wszystko, co w mojej mocy, żeby przyjechać na pogrzeb Billa – gdybym tylko o nim wiedział.

Bradley wyczuł, jak sądzę, że trafił w czuły punkt. Pomyślałem, że jest porządnym człowiekiem, bo nie drążył tematu. Powiedział tylko, że teraz mocno wierzyli, iż szukają właściwego człowieka: Scotta Murdocha.

– Dwa dni później mieliśmy już pewność.

Wpadli z Marcie na pomysł, żeby wysłać mój numer ubezpieczenia społecznego – ten, którym posługiwałem się w czasach nauki w Caulfield Academy i na Harvardzie – do Waszyngtonu, by poddano go drobiazgowemu badaniu. Chcieli ustalić, gdzie został nadany i czy nie został później zmieniony, a jeśli tak, to czy możliwe jest odnalezienie aktualnych namiarów na doktora Murdocha. Odpowiedź, którą otrzymali, była niepokojąco krótka: takiego numeru nigdy nie nadano.

Milczałem. Jakiś idiota z biura obsługi Dywizji schrzanił robotę, i to spektakularnie. Od razu wiedziałem, co się stało. Przed laty, gdy zmieniłem tożsamość, gotów po raz pierwszy ruszyć w teren, specjalny zespół zajął się usunięciem mojego starego nazwiska i wszelkiej historii życia. Zamknięto moje rachunki bankowe, zastrzeżono karty kredytowe, anulowano paszporty – zatarto wszelkie ślady, które mogłyby łączyć tajnego agenta z jego dawną tożsamością. Agent miał pożeglować w dal, za ocean, jak robi to wielu młodych ludzi, a następnie zniknąć.

Jednakże ktoś z zespołu – może nadgorliwy, a może tylko źle nadzorowany – musiał dojść do wniosku, że najskuteczniej będzie skasować z baz danych mój dawny numer ubezpieczenia społecznego. Mógł zawiadomić ubezpieczalnię, że umarłem, mógł zostawić ów numer w świętym spokoju, mógł wykonać sto różnych ruchów, ale wykonał akurat ten, którego nie powinien był robić: skasował.

Ten błąd doprowadził do sytuacji, w której się teraz znalazłem: oto dzieciak z Connecticut miał numer identyfikacyjny, jaki według oficjalnego stanowiska państwowej instytucji nigdy nie został nadany. Nie trzeba było kogoś z umysłem Bradleya, żeby odgadnąć, że dzieje się tu coś dziwnego.

– Domyśliłem się, że tylko CIA albo podobna służba mogła sprawić, że numer ubezpieczenia społecznego zniknął w czarnej dziurze – rzekł glina. Tym samym jego podejrzenia się potwierdziły: choć szczegóły spraw opisanych w książce zostały naturalnie zmienione, same przypadki musiały być autentyczne i dotyczyły operacji z mojego tajnego świata.

Wieczór, który zaczął się od przyjemnego spotkania z uczynnym lekarzem, najpierw zmienił się w katastrofę, a teraz stopniowo przybierał jeszcze gorszy obrót: książka doprowadziła Bradleya do Scotta Murdocha i upewniła go, że to on podszywał się pod Jude’a Garretta. Teraz na dodatek wiedział już, czym się zajmowałem.

Ale czy sytuacja naprawdę była aż tak zła? Bardzo zła, odpowiedział agent, którym wciąż po części byłem. Doszedłem do wniosku, że może to być moja ostatnia noc w Paryżu.

Nie miałem chwili do stracenia. Przemówiłem spokojnie, wręcz zimno:

– Nie mamy czasu, poruczniku. Proszę mi coś wyjaśnić. Uznaliście, że Garrett jest szpiegiem, ale przecież mógł trafić w dowolne miejsce na kuli ziemskiej. Dlaczego szukaliście właśnie w Europie?

– Gdy odwiedziliśmy kampus, ktoś z personelu naukowego przypomniał sobie Scotta. Dziwny chłopak, powiedział, nie chciał się odzywać na zajęciach, za to świetnie sobie radził z językami, zwłaszcza francuskim i niemieckim. Pomyślałem, że skoro podjął pracę dla którejś z tajnych agencji rządowych, to w tej sytuacji chyba nie posłaliby go do Ameryki Południowej, prawda?

– Może i nie – odrzekłem – ale w Europie mieszka siedemset czterdzieści milionów ludzi, a pan przyjechał do Paryża. Ktoś musiał wskazać to miejsce, nieprawdaż?

Był to koszmar każdego agenta. Zdrada, przypadkowa albo celowa, była najczęstszą przyczyną śmierci w naszym fachu. Gliniarz spojrzał na mnie z niesmakiem, wyraźnie nie spodobało mu się, że śmiem wątpić w jego zdolności.

– Nie, to nie był żaden cholerny cynk. Było znacznie trudniej.

Wyjaśnił mi, że po miesiącach poszukiwań Scotta Murdocha, gdy był już pewny, że musi on pracować w jednej z agencji wywiadowczych, doszedł do wniosku, że powinien go szukać pod innym nazwiskiem. W jaki sposób funkcjonariusz tajnych służb Stanów Zjednoczonych miałby wjechać na terytorium obcego państwa? Odpowiedź: najszybciej i najbezpieczniej byłoby przydzielić mu tożsamość i funkcję jakiegoś niskiego rangą urzędnika – może młodszego analityka handlowego, attaché handlowego i tym podobne.

Jako że jego ojciec pracował w Waszyngtonie, Bradley wiedział, że tego typu nominacje są podawane do publicznej wiadomości w nikomu nieznanych wydawnictwach rządowych. Zwykle podaje się tam sporo informacji, takich jak wykształcenie, wiek, osiągnięcia zawodowe, kod pocztowy, data urodzenia – i są to szczegóły tylko na pozór nieistotne.

Pewnej nocy, gdy nie mógł zasnąć, zaczął się zastanawiać, jak by to było: przyjmować coraz to inne tożsamości, przeżywać stres na każdym przejściu granicznym, brnąć w wielopiętrowe, niekończące się kłamstwa i nigdy nie mieć czasu do namysłu – po prostu udzielać trafnych odpowiedzi.

Zdał sobie sprawę, że gdyby sam był agentem wywiadu, musiałby ozdabiać fałszywe tożsamości faktami łatwymi do zapamiętania – numerem telefonu z głębokiego dzieciństwa, autentyczną datą urodzenia ze zmienionym rokiem, prawdziwymi imionami rodziców.

– Rozumie pan, co mam na myśli – mruknął, gdy piliśmy kawę, oddaleni o cały wszechświat od bułgarskiego posterunku granicznego, gdzie jakiś zbir w mundurze chuchał na mnie dymem papierosowym i wczorajszą kolacją, obracając w łapach moje dokumenty i rzucając niespodziewane pytania, gotów w każdej chwili zawołać podobnie nieogolonych towarzyszy, twierdząc, że nie dowierza temu Amerykaninowi, Brytyjczykowi, Kanadyjczykowi czy za kogo tam akurat chciałem uchodzić.

Tak, rozumiałem doskonale, co Bradley ma na myśli, ale byłem zbyt wstrząśnięty, żeby odpowiedzieć. Uzbrojony jedynie we własną inteligencję, wydedukował nieomylnie, w jaki sposób tajni agenci przenikają do obcych krajów i w jaki sposób panują nad niezliczonymi szczegółami, od których może zależeć ich życie. Wyznam szczerze, że coraz trudniej mi było złościć się na kogoś, kogo z każdą chwilą bardziej podziwiałem.

Bradley powiedział, że przedyskutował swoją teorię z Marcie i postanowili przeprowadzić eksperyment. Ze wszystkich informacji, które zebrali na temat młodości Scotta Murdocha, ułożyli listę dwudziestu pomniejszych faktów. Gdy Marcie poszła do pracy, Ben zasiadł do komputera, by ściągnąć z Internetu roczniki wydawnictwa rządowego zwanego Federal Register, w którym publikuje się nominacje urzędnicze – z ostatnich dziesięciu lat.

Pewnego wieczoru usiedli znowu razem i wprowadzili do programu-wyszukiwarki wyselekcjonowane wcześniej fakty, mając nadzieję, że uda mu się dopasować do nich choć jedną informację z długiej listy nominacji.

Po trzydziestu sześciu godzinach przetwarzania danych uzyskali trzy trafienia. Pierwszym był kod pocztowy w Greenwich, Connecticut, podany przez mężczyznę mianowanego delegatem Stanów Zjednoczonych do Międzynarodowej Rady Sztuki we Florencji. Trudno było orzec, czy to znaczący fakt. Drugi przypadek zgodności dotyczył pewnego attaché handlowego, który – podobnie jak Scott Murdoch – grywał w lacrosse'a w Harvardzie. Wydawał się dość obiecujący, dopóki nie uświadomili sobie, że mają przed sobą nekrolog owego człowieka. Trzecie trafienie dotyczyło niejakiego Richarda Gibsona, obserwatora amerykańskiego oddelegowanego na spotkanie Światowej Organizacji Meteorologicznej w Genewie. W jego skróconej biografii znaleźli datę urodzenia Scotta Murdocha oraz krótką notę o wykształceniu. Pan Gibson był absolwentem Caulfield Academy.

– Zajrzeliśmy znowu do listy absolwentów, ale nie było na niej nikogo o nazwisku Gibson – powiedział cicho Bradley.

Było to nadzwyczajne osiągnięcie. Gdy zaczynali z Marcie swój projekt, dysponowali jedynie nazwą drzewa rosnącego w Connecticut, a dotarli aż do Richarda Gibsona – przykrywki, którą wykorzystałem, by dostać się do Genewy na rozmowę z Markusem Bucherem w Richeloud & Cie.

Eksperyment z Gibsonem dowiódł, że zasada jest słuszna, więc postanowili zadziałać na większą skalę. Trzy tygodnie później system zidentyfikował niskiego rangą urzędnika amerykańskiego Departamentu Skarbu, który udał się na konferencję do Rumunii. Nazywał się Peter Campbell.

– Zadzwoniłem do rumuńskiego Ministerstwa Finansów i odszukałem faceta, który pomagał organizować imprezę. Był w posiadaniu kopii wizy wjazdowej Petera Campbella oraz informacji zawartych w jego paszporcie. Kolega z Departamentu Bezpieczeństwa Wewnętrznego sprawdził te dane i dał mi znać, że tego samego dokumentu użyto przy przekraczaniu francuskiej granicy.

– Przedstawiciel francuskiej administracji stwierdził z kolei, że pan Campbell nie tylko wjechał na terytorium Francji, ale także złożył podanie o prawo do stałego pobytu w Paryżu. Napisał w nim, że jest menedżerem funduszu inwestycyjnego, więc Marcie zadzwoniła do Komisji Papierów Wartościowych i Giełdy. Nikt o nazwisku Peter Campbell nigdy nie otrzymał licencji brokerskiej, a fundusz o podanej nazwie nie istniał.

Patrzyłem w milczeniu, jak Bradley sięga do kieszeni marynarki, wyjmuje dwie kartki i kładzie na stoliku.

Pierwsza była kopią stronicy z kroniki szkolnej, na której znalazło się zdjęcie czterech członków reprezentacji Caulfield Academy w lacrossie. Jeden z nastolatków stał z boku, jakby grywał z kolegami, ale nie czuł się częścią drużyny. Jego twarz i nazwisko ujęto w kółko: Scott Murdoch.

Na drugiej kartce zobaczyłem fotokopię strony z paszportu, dołączoną do podania o pozwolenie na stały pobyt we Francji, złożonego przez Petera Campbella. Nikt nie mógł mieć wątpliwości, że na obu zdjęciach uwieczniono tę samą osobę. Mnie. Wciąż milczałem.

– Moim zdaniem wyglądało to tak – kontynuował Bradley. – Scott Murdoch uczył się w Caulfield Academy, studiował na Harvardzie, a potem dołączył do któregoś z tajnych programów rządowych. Został tajnym agentem, używał setki różnych tożsamości, w tym jednej na nazwisko Campbell…

Wpatrywałem się w zdjęcie z kroniki szkolnej, próbując przypomnieć sobie nazwiska kolegów z drużyny. Jeden z nich nazywał się Dexter Corcoran – potężny, obleśny typ, pamiętałem, że wszyscy go nienawidzili. Pozostałych – jeszcze gorszych gnojków – nie potrafiłem zidentyfikować. Wyparcie, tak nazwałby to psycholog.

– Może doktor Murdoch został wyrzucony z sekretnego świata, a może jego dusza poczuła się zmęczona tym wszystkim – tego nie wiem – ciągnął Bradley. – Tak czy owak, przyjechał do Francji, posługując się paszportem na nazwisko Campbell, a następnie napisał książkę, by przekazać wiedzę, którą udało mu się zgromadzić. Opublikował ją, przywłaszczywszy sobie nazwisko Jude’a Garretta, nieżyjącego agenta FBI.

Wzruszył ramionami, widząc, że nie zamierzam odpowiedzieć.

– I tak oto znaleźliśmy się tutaj.

Tak, co do jednego nie mogłem mieć wątpliwości: Bradley i jego żona wykonali fantastyczną robotę. Jednakże, jak już wspominałem, skoro oni potrafili tego dokonać, następnego dnia mógł to zrobić ktoś inny.

Zostało mi tylko jedno, więc wstałem od stołu. Nadszedł czas na ucieczkę.

Rozdział dziesiąty

Bradley dogonił mnie przy drzwiach dzielących urokliwy dziedziniec hotelowy od wielkiej galerii. Poruszał się zadziwiająco szybko.

Wcześniej, zanim ruszyłem, pożegnałem go w krótkich słowach, ale teraz zdążył złapać mnie za ramię, zanim się zorientowałem, że mnie goni.

– Chcę pana prosić o przysługę – powiedział. – To dlatego Marcie i ja przyjechaliśmy do Paryża.

Pokręciłem głową.

– Muszę już iść – powiedziałem.

– Niech pan posłucha… Proszę. – Zaczerpnął tchu, jakby trudno mu było wydusić z siebie to, co miał do powiedzenia.

Nie dałem mu szansy. Odepchnąłem jego rękę i znowu ruszyłem do wyjścia.

– Nie – rzucił tonem nieznoszącym sprzeciwu.

Rozejrzałem się. Ludzie przy pobliskich stolikach spoglądali na nas z zaciekawieniem. Nie chciałem urządzać sceny, podarowałem mu jeszcze chwilę.

– Gdy człowiek dostatecznie głęboko zejdzie w ciemność, nic już nie jest takie jak dawniej – powiedział cicho. – Od czasu wypadku myślę inaczej – inaczej widzę życie, mój związek z Marcie i pracę. Zwłaszcza pracę. Gdyby znalazł się choć jeden pozytywny…

Miałem dość.

– Przepraszam – wpadłem mu w słowo. – Został pan ciężko ranny, to straszne. Cieszę się, że pan z tego wyszedł, ale teraz muszę już iść, wzywają mnie pilne sprawy. – Naprawdę nie miałem czasu na ckliwe historyjki czy refleksje na temat życia wygłaszane przez człowieka, którego nie zamierzałem ponownie spotkać. Właśnie wyjeżdżałem z Paryża, szukałem kryjówki, być może ratowałem życie, tak czy owak – nie miałem czasu do stracenia.

– Jeszcze minuta. Tylko minuta – prosił.

Westchnąłem ciężko, ale się zgodziłem. Chyba byłem mu winien tę małą przysługę, choćby za to, że uświadomił mi, jak łatwo można dokopać się do szczegółów z mojego dawnego życia. Nie ruszyłem się jednak z miejsca, a mową ciała wysyłałem mu jednoznaczny komunikat: Ściana Płaczu jest w Jerozolimie, więc darujmy sobie.

– Nie zapytał pan, w jakich okolicznościach zostałem ranny. Dziękuję za to. Choć oczywiście zawodowcy z reguły nie pytają. Większość z nas miała okazję znaleźć się w trudnych sytuacjach, o których nie ma sensu rozprawiać.

Tak, tak, pomyślałem, ale dość już o niepisanych zasadach naszej profesji. O co chcesz mnie prosić, człowieku?

– Jak wspomniałem, byłem uwięziony w budynku, ale tak naprawdę… to była poważniejsza sprawa. Byłem w północnej wieży World Trade Center, gdy się zawaliła.

Rozdział jedenasty

Bradley mówił dalej, ale do dzisiaj nie mam pojęcia o czym.

W jakiś sposób wróciliśmy do stolika, lecz byłem zbytnio zajęty przeklinaniem własnej głupoty, żeby słuchać uważnie. Nic dziwnego, że cierpiał na zespół stresu pourazowego. Nic dziwnego, że tygodniami leżał na OIOM-ie. Nic dziwnego, że miał syndrom ocalonego, gdy tylu wokół niego zginęło. Nic dziwnego, że potrzebował wręcz niemożliwego zadania śledczego, żeby zmartwychwstać.

Bradley mówił, że w ciemności trzymał jakiegoś faceta za rękę, że słuchał, jak tamten umiera. Podczas gdy oni leżeli w betonowym grobowcu, Dolny Manhattan stał w ogniu. Ja tymczasem byłem takim mądralą, że zdiagnozowałem u niego postrzały w biodro i klatkę piersiową. Jeśli naprawdę tylko tyle umiałem, to może dobrze się stało, że wystąpiłem ze służby.

Jego głos przerwał mi to myślowe samobiczowanie. Bradley właśnie wyjmował telefon z kieszeni, zadając mi pytanie:

– Pozwoli pan, że zadzwonię? Chcę się zameldować Marcie.

Skinąłem głową. Przez chwilę czekał na połączenie, a potem obrócił się i powiedział kilka słów zbyt cicho, bym mógł zrozumieć. Gdy schował telefon, skinął na kelnera i poprosił o kolejną kawę i ciastka. Miałem nadzieję, że ma kartę kredytową bez limitu.

– Wspomniałem o jedenastym września tylko dlatego, że właśnie z tą sprawą wiąże się moja prośba – powiedział.

– Proszę mówić – odparłem miękko, starając się jakoś mu wynagrodzić to, że w duchu wysłałem go już pod Ścianę Płaczu.

– W ramach terapii pojechałem w końcu do Ground Zero, w miejsce, w którym kiedyś stała północna wieża – rzekł. – Patrzyłem na nie bardzo, bardzo długo – Boże, jak mi było zimno! – aż wreszcie zrozumiałem, że wściekłość przepełnia mnie tak bardzo, że nie ma nadziei na to, bym kiedykolwiek wrócił do pełnej równowagi. Ale nie byłem wściekły na porywaczy, przecież oni już nie żyli. Nie chodziło też o moje rany, w końcu przeżyłem, tylko to się liczyło. Byłem wściekły na świat za jego niesprawiedliwość i kompletną obojętność. Wiedziałem, że tamtego dnia wielu ludzi straciło życie nie z powodu ognia i brył betonu sypiących się im na głowę, ale z powodu własnego współczucia. Mówię o tych, którzy w rozpaczliwych próbach ratowania innych, często zupełnie obcych ludzi, sami spotkali śmierć.

Napił się kawy, choć wiedziałem, że wcale nie ma na nią ochoty. Chciał kupić sobie trochę czasu, zastanowić się, jak najlepiej ugryźć temat. A ja czekałem. Z mojego punktu widzenia zasłużył na tyle czasu, ile tylko potrzebował.

– Zastanawiał się pan kiedyś, ilu niepełnosprawnych pracowało tamtego dnia w wieżach? – spytał wreszcie. – Nie? Otóż ja też jakoś na to nie wpadłem – ciągnął. – Pomyślałem o tym dopiero wtedy, gdy samoloty uderzyły w cele. Naturalnie ci, którzy jeździli na wózkach, byli w gorszej sytuacji niż pozostali, bo przecież nie można było zjechać windą. Dla nas to takie oczywiste: na tabliczkach zawsze pokazują schody jako drogę ewakuacji, a co z tymi, którzy nie mogą chodzić? Na wypadek, gdybym miał kiedyś utknąć w płonącym budynku, proszę Boga tylko o jedno, panie Campbell: żebym mógł używać nóg, żeby szanse były wyrównane: albo umrę, albo ucieknę. To chyba niezbyt wygórowane żądanie? Równe szanse.

Był tam taki facet – pracował w sektorze usług finansowych – który słuchał uważnie instrukcji przeciwpożarowej i zawsze dobrze wiedział, gdzie jest schowane krzesło ewakuacyjne. Widział pan kiedyś taki sprzęt? Wygląda jak aluminiowe krzesełko, tylko że wystają z niego długie tyczki, jak w lektyce, żeby dobrzy ludzie mogli je wygodnie nieść. Cierpiał na porażenie. Pewnie był cholernie dumny, że pokonał niepełnosprawność i znalazł dobrą pracę. Kto wie, może miał nawet żonę i dzieci? Jedenasty września był pierwszym dniem szkoły, więc wielu ludzi spóźniło się do pracy. To zaś oznaczało, że ów facet był sam w swoim kącie północnej wieży, gdy rąbnął w nią samolot American Airlines.

Wstrząs odrzucił go razem z wózkiem przez połowę sali. Za oknem zobaczył, jak niebo przesłania kula ognia. Od razu wiedział, że musi działać szybko, bo inaczej będzie po nim. Znalazł krzesło ewakuacyjne, położył je sobie na kolanach i pojechał w stronę schodów przeciwpożarowych. Po drodze całkiem przemókł, bo włączyły się automatyczne spryskiwacze. Jednocześnie zgasły światła.

Wydostał się do holu, w pobliże wind, ale tam nie ma okien, więc było bardzo ciemno. Swoją szansę zawdzięczał konserwatorom budynku, którzy parę lat wcześniej użyli farby fluorescencyjnej, malując drzwi prowadzące do drogi ewakuacyjnej; dzięki temu ludzie mogli je w mroku odnaleźć. Bóg jeden wie, ile istnień ludzkich ocaliła ta jedna prosta decyzja. Otworzył drzwi klatki schodowej A i wstawił do środka krzesło ewakuacyjne. Nie był zbyt silny, ale jakoś zdołał tam wjechać. Unieruchomiony przez schody, może uczynić tylko jedno: czekać.

W północnej wieży są trzy klatki schodowe służące do ewakuacji. Dwie mają po czterdzieści cztery cale szerokości, a trzecia pięćdziesiąt sześć. Różnica jest znacząca, bo w tej szerokiej dwoje ludzi może się wyminąć, a na zakrętach nie jest bardzo ciasno. I właśnie zakręty liczą się najbardziej, gdy trzeba nieść coś, co przypomina nosze z krzesełkiem pośrodku. Zapewne domyśla się pan, że ślepy los to kawał sukinsyna: facet z porażeniem siedzi w jednej z wąskich klatek schodowych.

W całym budynku ludzie podejmują trudną decyzję: biec na dół czy wspinać się na górę, licząc na ratunek z powietrza? Ci, którzy idą na górę, zginą, bo drzwi zostały zamknięte na głucho, żeby uprzykrzyć życie samobójcom.

Klatka A jest pełna pyłu, dymu, ludzi i wody, która leje się szerokim strumieniem za sprawą pracujących pełną parą zraszaczy i popękanych rur. Ale facet z krzesłem ewakuacyjnym nie woła nikogo, nie prosi o pomoc. Po prostu czeka. Chyba na cud.

Bradley umilkł, pewnie rozważając zagadkę cudownych ocaleń. Gdy znowu się odezwał, w jego głosie wyczuwałem nieznaczne drżenie, ale zapanował nad nim:

– W końcu gdzieś niżej jakiś niezbyt krzepki jegomość w średnim wieku słyszy, że na górze został facet na wózku. Zaczyna krzyczeć, szuka ochotników, którzy wrócą z nim i pomogą znieść krzesło ewakuacyjne. Zgłasza się trzech całkiem zwyczajnych ludzi. Idą za jegomościem, każdy chwyta za drążek i razem podejmują słuszną decyzję: znoszą niepełnosprawnego na krześle ewakuacyjnym w dół, nie szukają ratunku na górze. Idą z mozołem, w tłumie ludzi, w dymie, w strumieniach wody, wykonując akrobatyczne sztuczki na tych pieprzonych zbyt ciasnych zakrętach.

Bradley znowu umilkł.

– Nieśli człowieka przez sześćdziesiąt siedem pięter! A wie pan, co się okazało, gdy dotarli na dół? Że stamtąd nie ma wyjścia. Szli tak długo, że tymczasem zawaliła się południowa wieża, a wstrząs zdestabilizował ich budynek – mieli przed sobą betonowe rumowisko, a za plecami szalejący pożar.

Bradley wzruszył ramionami. Nie odezwałem się. Cóż mogłem powiedzieć, nawet gdyby głos mnie nie zawiódł? Przyszło mi do głowy tylko to, że „smutek zawsze na wierzch wypływa”.

– W końcu zawrócili, znaleźli drzwi wiodące na półpiętro i jakoś zeszli do holu głównego. Wkrótce potem wszystko poszło w diabły, wieżowiec runął. Facet na wózku i dwaj z jego ratowników zdążyli dotrzeć w bezpieczne miejsce, dwaj pozostali już nie. Wie pan, panie Campbell, co pozbawiło ich życia? – spytał po krótkiej pauzie.

– Współczucie?

– Tak jest. Jak mówiłem, nie zabiły ich te cholerne bryły betonu spadające z nieba. Zabiła ich chęć niesienia komuś pomocy. I stąd wziął się cały mój gniew. Bo gdzie tu sprawiedliwość?

Przez chwilę starał się wyrównać oddech, zanim dodał cicho:

– Nie byłem pewny, czy chcę żyć w takim świecie.

Wiedziałem już, że powrót w rejon Ground Zero miał dla niego niejedno znaczenie. Wyobraziłem go sobie w śniegu, o zmroku, niewielką postać na akrach pustego placu, na którym niegdyś stały bliźniacze wieże. Wyobraziłem sobie, jak próbuje znaleźć jakiś powód, by żyć.

Na szczęście była przy nim Marcie. Jak mówił, trzymała go za ręce, gdy opowiadał o swojej rozpaczy.

– I co z tym wszystkim zrobisz? – zapytała przytomnie.

Ponoć spojrzał na nią zdezorientowany. Nie miał pojęcia, o co jej chodzi.

– Rozumiem, Ben, że nie chcesz żyć w takim świecie. Zgoda. Ale, jak mawiają, zamierzasz przeklinać ciemność czy zapalić świeczkę? Pytam więc raz jeszcze: co z tym wszystkim zrobisz?

Taka była Marcie. Stała się tak twarda, że nie zamierzała ustąpić choćby o cal.

– Naturalnie miała rację – ciągnął Ben. – Przez całą drogę do domu rozmawialiśmy o tym, co zrobimy. Jako że długo wracałem do zdrowia, nie wiedziałem wiele o śledztwie w sprawie jedenastego września, kiedy więc szliśmy przez miasto, słuchałem opowieści Marcie. Dowiedziałem się, że piętnastu z dziewiętnastu porywaczy pochodziło z Arabii Saudyjskiej, że tuż po zamachu rodzina bin Ladena została po cichutku wywieziona z kraju, że większość sprawców przebywała w Stanach, mimo że ich wizy wygasły, a paru z powodzeniem nauczyło się pilotażu, choć podczas kursu nie wykazywali najmniejszego zainteresowania techniką lądowania.

Stało się dla mnie jasne, że choć sprawcy popełnili mnóstwo błędów, i tak byli skuteczniejsi od nas – a jeśli ktokolwiek w to wątpił, mogłem wskazać dowód: na mojej ziemi dokonali trzech tysięcy zabójstw. Zanim dotarliśmy do Village, w naszych głowach powstał już pewien plan. Pracowaliśmy nad nim jeszcze przez całą noc, a następnego dnia – to był poniedziałek – pojechałem na uniwersytet, żeby zapalić moją świeczkę.

Bradley mówił dalej: o tym, jak w przestronnym biurze przy Washington Square wyjaśnił władzom uczelni, że chciałby zapoczątkować imprezę, która z czasem stałaby się podobnie sławna jak Światowe Forum Gospodarcze w Davos – doroczną serię wykładów, seminariów i szkoleń dla najlepszych śledczych z całego świata. Byłaby to okazja do prezentacji najciekawszych pomysłów i najnowszych zdobyczy techniki. Moderatorami mieliby zostać wybitni eksperci w poszczególnych specjalnościach, przy czym nie liczyłyby się granice między dyscyplinami ani tradycyjna rywalizacja między agencjami.

– Wskazałem za okno – ciągnął Bradley – w stronę miejsca, w którym stały dwie wieże. „Tacy ludzie znowu się tu pojawią”, powiedziałem, „a następnym razem będą lepsi, bystrzejsi, silniejsi. My też musimy tacy być. My wszyscy, śledczy z rozmaitych służb, powinniśmy postawić sobie jeden cel: pokonać ich następnym razem”. W sali znajdowało się jedenaście osób i miałem wrażenie, że do swego pomysłu zdołałem przekonać trzy. Opowiedziałem więc historię faceta na wózku i przypomniałem, że spoczywa na nich szczególna odpowiedzialność, to ten college mieści się najbliżej strefy Ground Zero. Kto miałby zorganizować tę imprezę, jeśli nie oni? Gdy kończyłem, połowa czuła wstyd, a kilkoro nie kryło łez – głosowanie było jednomyślne. Możliwe, że w przyszłym roku wystartuję w wyborach na burmistrza. – Bradley spróbował się zaśmiać, ale nie znalazł w sercu dość siły.

Dodał jeszcze, że przygotowania do Światowego Forum Śledczego przebiegały sprawniej, niż się spodziewał. Wyrecytował mi nawet listę nazwisk specjalistów, którzy zgodzili się poprowadzić zajęcia albo przynajmniej się na nich pojawić.

Pokiwałem głową. Byłem pod wrażeniem.

– Naprawdę mamy wszystkich wielkich – powiedział, po czym spojrzał na mnie. – Wszystkich oprócz jednego.

Nie pozwolił mi odpowiedzieć.

– Pańska książka zrobiła wielkie wrażenie. Mieszkając tutaj, pewnie pan nawet o tym nie wie, ale chyba nie ma speca ze ścisłej czołówki, który by…

– I po to przyjechali państwo do Paryża? Żeby mnie zwerbować do tego projektu?

– Po części. Naturalnie chciałem wreszcie rozwiązać zagadkę Jude’a Garretta, ale teraz, gdy już tego dokonałem, pojawiła się szansa, że i pan wniesie swój wkład. Wiem, że nie możemy zdradzić, kim pan naprawdę jest, więc pomyślałem, że mógłby pan wystąpić jako wieloletni współpracownik Garretta. Doktor Watson, wierny druh Holmesa. Ktoś, kto pomagał…

– Zamknij się pan – przerwałem mu. Pewnie nieczęsto słyszał takie słowa. Przez chwilę wpatrywałem się w blat stolika, a gdy podniosłem głowę, mówiłem bardzo cicho, by mieć pewność, że absolutnie nikt poza Bradleyem mnie nie usłyszy: – W tej chwili zamierzam złamać elementarne zasady mojej dawnej profesji: powiem panu całą prawdę na pewien temat. I niech pan słucha bardzo uważnie, bo prawdopodobnie nigdy więcej nie usłyszy pan takiego wyznania. Odnajdując mnie, wykonali państwo doprawdy niesamowitą robotę. Jeśli kiedyś zdecyduję się na drugie wydanie książki, na pewno wspomnę i o tym, bo było to genialnie przeprowadzone śledztwo.

Bradley jakby wzruszył ramionami – myślę, że schlebiłem mu i poczuł szczerą dumę, ale był zbyt skromnym człowiekiem, by wyrazić to wprost.

– Dotarł pan do wielu nazwisk, rozpracował sporo przykrywek, ale niczego nie dowiedział się pan o tym, co naprawdę robiłem dla kraju, prawda?

– Prawda – przytaknął Bradley. – I nie jestem pewny, czy tego chciałem. Uznałem, że jeśli coś jest tajemnicą, to powinno nią pozostać.

– Bardzo słusznie. Ale ja panu powiem. Aresztowałem ludzi, a tych, których nie mogłem aresztować, zabijałem. Co najmniej trzykrotnie najpierw aresztowałem, a następnie zabijałem.

– Jezu – szepnął. – Robimy takie rzeczy?

– Sądzę, że detektywi z wydziału zabójstw i sędziowie nawet wiedzą, jak to się nazywa, czyż nie? Ja mam do powiedzenia tylko tyle, że są to sprawy, które bardzo ciążą człowiekowi na sumieniu, zwłaszcza gdy dojrzewa. Jedno mogę panu obiecać: nikt nigdy nie oskarży mnie o dyskryminację. Pracowałem w duchu ekumenizmu: zabijałem katolików i Arabów, protestantów i ateistów, a także co najmniej kilku Żydów. Zdaje mi się, że nie trafili mi się tylko zoroastrianie. Ale proszę mi wierzyć, ich także bym dopadł, gdybym chociaż wiedział, co to za jedni. Kłopot w tym, panie Bradley, że większość ludzi, którym wyrządziłem krzywdę – a także ich przyjaciół i krewnych – zwyczajnie nie szanuje tego, co pan i ja nazwalibyśmy wartościami chrześcijańskimi. W szczególności zaś nie wzięli sobie do serca przypowieści o nadstawianiu drugiego policzka. Słyszał pan co nieco o Serbach? Oni do dziś noszą w sercu urazę z powodu bitwy, którą przegrali w 1389 roku. Niektórzy mówią, że Chorwaci i Albańczycy są jeszcze gorsi. Dla takich ludzi kilkadziesiąt lat polowania na mnie to jakby weekend. Mówię panu o tym, żeby pan mnie dobrze zrozumiał: przyjechałem do Paryża, żeby żyć anonimowo. Próbowałem wrócić do normalnego życia. Niestety, dzisiejszy wieczór przyniósł mi fatalne wieści. Nie zamierzam ratować świata, prowadząc warsztaty, zamierzam ratować własną skórę.

Wstałem i wyciągnąłem rękę.

– Żegnam, panie Bradley.

Uścisnął mi dłoń i tym razem nie próbował mnie zatrzymać. Dziedziniec opustoszał podczas naszej rozmowy. Gdy wychodziłem, Bradley siedział samotnie pośród świec.

– Powodzenia – zawołałem jeszcze, zatrzymując się. – Takie seminarium to świetny pomysł, kraj potrzebuje czegoś takiego – dodałem. A potem obróciłem się na pięcie i stanąłem twarzą w twarz z kobietą.

Uśmiechnęła się.

– Sądząc po minie mojego męża, domyślam się, że odpowiedź brzmi „nie”.

To była Marcie. Bradley musiał jej powiedzieć, gdzie jesteśmy, gdy do niej telefonował.

– Ma pani rację – odrzekłem. – Nie mogę wziąć w tym udziału. On wie dlaczego.

– Dziękuję, że chociaż poświęcił mu pan trochę czasu – odpowiedziała cicho. – Że słuchał go pan tak długo.

Nie było w jej głosie ani urazy, ani gniewu, jedynie troska o męża. Polubiłem Marcie w jednej chwili.

Bradley na nas nie patrzył. Usiłował przywołać kelnera i poprosić o rachunek.

– Ben ogromnie pana podziwia – ciągnęła Marcie. – Pewnie o tym nie wspomniał, ale czytał pańską książkę trzy razy, dla samej przyjemności. Zawsze powtarza, że chciałby kiedyś rozwiązać chociaż połowę takich spraw, o których pan pisał.

Przez chwilę widziałem oczami wyobraźni innego Bradleya: jednego z najlepszych śledczych, przekonanego, że nie grał jeszcze w lidze odpowiedniej do jego prawdziwego talentu. O żalach związanych z wykonywanym zawodem wiedziałem więcej niż przeciętny człowiek – wiedziałem, jaka to straszna rzecz. I jak to często bywało, zaraz wróciłem myślą do dwóch małych dziewczynek i tego, co dawno temu zrobiłem w Moskwie.

Marcie musiała dotknąć mojego ramienia, żeby zawrócić mnie z alei wspomnień. Wręczyła mi swoją wizytówkę.

– To nasz numer w Nowym Jorku. Bardzo proszę, niech pan do niego zadzwoni, gdy będzie pan miał okazję. Oczywiście nie teraz, może kiedyś, w przyszłości. – Uśmiechnęła się, widząc moje wahanie. – Może za kilka lat.

Wciąż nie chciałem przyjąć wizytówki.

– To dobry człowiek – dodała z powagą. – Najlepszy, jakiego znam. Lepszy, niż większość ludzi potrafi sobie wyobrazić. Gdyby pan zadzwonił… wiele by to dla niego znaczyło.

Naturalnie wiedziałem, że nigdy nie zadzwonię, ale skinąłem głową. Gdybym nie przyjął tej wizytówki, zupełnie niepotrzebnie zraniłbym jej uczucia. Gdy wkładałem kartonik do kieszeni, Bradley właśnie obrócił się ku Marcie i na krótką chwilę ich spojrzenia spotkały się na cichym dziedzińcu.

W tej sekundzie milczącego porozumienia żadne z nich nawet nie wiedziało, że patrzę; widziałem, jak razem zrzucili pancerze, które na co dzień pozwalają nam przeżyć w społeczeństwie. Nie byli już w Paryżu. Ani w pięciogwiazdkowym hotelu. Widziałem po ich twarzach, że byli dokładnie tam, gdzie znajdowali się przed tragedią północnej wieży i po niej: trwali w miłości. Nie, nie byli niedojrzali, nie tylko zakochanie trzymało ich razem. Dobrze było się przekonać, że w świecie zdrady i podstępu wciąż istnieje coś takiego. Może więc ten wieczór nie był tak do końca stracony?

Moment czułości dobiegł końca. Marcie znowu spojrzała na mnie, a wtedy się pożegnałem. Minąłem wysokie drzwi i przystanąłem jeszcze tylko przy pulpicie, za którym czuwał kierownik sali, a raczej dziedzińca. Znał mnie dość dobrze. Podziękowałem mu za gościnność i poprosiłem, żeby jeszcze raz posłał kelnera z wózkiem do naszego stolika. Do prośby dołożyłem dwieście euro na pokrycie rachunku.

Nie mam pojęcia, dlaczego zapłaciłem. Możliwe, że jestem głupi.

Rozdział dwunasty

Samolot linii American Airlines wylądował w Nowym Jorku wczesnym rankiem. Kolumny ciemnych chmur skrywały miasto, a deszcz i dzikie podmuchy wiatru towarzyszyły nam niemal przez całą drogę. Mniej więcej dwie godziny po wylocie z Paryża zapaliły się lampki z napisem „Zapiąć pasy” – od tej chwili warunki pogarszały się błyskawicznie, aż wreszcie zawieszono obsługę pasażerów. Ani posiłków, ani promili, ani snu. Teraz może być już tylko lepiej, pomyślałem.

Podróżowałem, posługując się idealną kopią kanadyjskiego paszportu dyplomatycznego, co nie tylko usprawiedliwiało moją obecność w pierwszej klasie, ale także pozwoliło uniknąć zbyt dociekliwych pytań ze strony amerykańskiej służby imigracyjnej. Zostałem sprawnie obsłużony, a potem odebrałem bagaż i stanąłem w strugach deszczu. Byłem w domu, ale fakt ten przyniósł mi mniej radości, niż się spodziewałem. Tak długo mieszkałem za granicą, że ledwie znałem własny kraj.

Od chwili, gdy zostawiłem Bradleyów w Plaza Athénée, minęło osiemnaście godzin. Kiedy tylko moja przykrywka przestała istnieć, wiedziałem doskonale, co muszę zrobić. Szkolenie nie pozostawiało wątpliwości co do kolejności podejmowanych kroków: uciekaj, schowaj się gdziekolwiek, spróbuj przegrupować siły, a następnie spisz testament. No, ten ostatni element dodałem od siebie, ale mniej więcej w takim tonie mówiliśmy zawsze o straconych przykrywkach.

Doszedłem do wniosku, że Stany to najrozsądniejszy kierunek. Nie tylko byłbym dla nieprzyjaciela trudniejszy do wychwycenia wśród milionów rodaków, ale także miałem świadomość, że jeśli jeszcze kiedyś mam się poczuć bezpieczny, muszę wymazać „odciski palców”, które po sobie zostawiłem, tak żeby już nikt nie poszedł szlakiem wytyczonym przez Bena i Marcie.

Odległość dzielącą hotel Plaza Athénée od mojego mieszkania pokonałem w sześć minut, a gdy tylko dotarłem na miejsce, zacząłem dzwonić do przedstawicielstw linii lotniczych. Szczęśliwym trafem udało mi się znaleźć jedno wolne miejsce w pierwszej klasie na najwcześniejszy poranny lot.

Zadziwiające, jak działa podświadomość. W chaosie dobierania ubrań, regulowania rachunków i pakowania walizek nagle – i bez wyraźnego powodu – wypłynęły na powierzchnię moich myśli dwa listy od prawnika Billa i Grace Murdochów. Przetrząsnąłem więc teczkę ze starą korespondencją, wydobyłem je i przerzuciłem do bagażu podręcznego. Dopiero wtedy zabrałem się do ostatniej z ważnych spraw: zawartości sejfu.

Nie mogłem zabrać ze sobą trzech pistoletów, stu tysięcy dolarów w różnych walutach ani ośmiu paszportów. Gdyby wykrywacze metalu albo aparaty rentgenowskie wykryły coś takiego w bagażu domniemanego dyplomaty, czekałoby mnie bardzo drobiazgowe przeszukanie. Nieuniknione odkrycie fałszywości paszportu tylko pogorszyłoby sytuację: tygodniami musiałbym się tłumaczyć, najpierw w sprawie mojej prawdziwej tożsamości, a następnie przedmiotów, które usiłowałem wwieźć do kraju. Wszak broń, fałszywe paszporty oraz książki kontaktów miałem zdać co do sztuki, odchodząc z Dywizji.

Chcąc nie chcąc, rozprułem więc szew materaca, usunąłem część pianki i wepchnąłem do środka moje narzędzia pracy, po czym zakleiłem otwór taśmą. Zamierzałem zadzwonić ze Stanów do marudnego portiera François i polecić mu, by zorganizował transport wszystkich moich mebli za ocean. Dokleiwszy ostatni kawałek taśmy, na powrót założyłem prześcieradło i wezwałem taksówkę, by jak najszybciej dostać się na lotnisko imienia Charles’a de Gaulle’a.

Dziesięć godzin później stałem w deszczu na lotnisku Kennedy’ego, próbując wezwać taksówkę do centrum. Po drodze zadzwoniłem do Four Seasons, jednego z tych hoteli, które samymi rozmiarami gwarantują gościom niemały stopnień anonimowości. Zarezerwowałem pokój.

Trzy dni pielgrzymek między biurami pośredników obracających nieruchomościami zmieniły moją sytuację mieszkaniową: wynająłem nieduży loft w NoHo. Nie był szczególnie piękny, ale rano okna chwytały trochę światła. Pierwszego dnia w nowym mieszkaniu otworzyłem listy od prawnika i zadzwoniłem do niego, żeby się umówić.

Późnym popołudniem usiedliśmy w jego przestronnym gabinecie z widokiem sięgającym aż po Central Park. To, co niegdyś nazwał drobną sprawą dotyczącą ostatniej woli Billa, na zawsze odmieniło moje życie.

A potem przez kilka dni spacerowałem po mieście do późnej nocy, bez końca ową sprawę analizując; psycholog by powiedział, że starałem się ją „zinternalizować”. Pozwalałem wtedy, by nogi niosły mnie same, dokądkolwiek zechcą. Mijałem zatłoczone bary i restauracje, omijałem długie kolejki przed najpopularniejszymi klubami i największymi kinami. Wreszcie, gdy już porządnie bolały mnie nogi, a przy okazji nabyłem bolesnej świadomości, iż moje doświadczenie w tym, co ludzie nazywają normalnym życiem, jest komicznie małe, zacząłem z wolna godzić się z tym, co usłyszałem od prawnika. Dopiero wtedy mogłem się zająć problemem odcisków palców.

Na początek zadzwoniłem do agentki FBI, której swego czasu, gdy zamykano naszą agencję, przekazałem wszystkie akta europejskiego oddziału Dywizji. Ona z kolei nawiązała kontakt z jednym ze swoich wicedyrektorów i wystarczyło, że szepnęła mu hasło „Jeździec Niebieskiej”, a już następnego dnia siedziałem z nim w skromnej salce konferencyjnej w jednym z nudnych wieżowców w centrum miasta.

Gdy poprosiłem o chwilę rozmowy w cztery oczy i zamknęły się drzwi za jego dwoma asystentami, wyjaśniłem mu, że numer ubezpieczenia Scotta Murdocha został wykasowany, co stanowi dla mnie realne zagrożenie. Potrzebował chwili, by zapanować nad niedowierzaniem, a potem, gdy zdrowo sklął winowajcę, zadzwonił do właściwych osób, by doprowadzić do przywrócenia mojego numeru w bazach danych.

– Oznaczymy go. Dopilnuję, żeby pana uprzedzono, jeśli pojawi się jakiekolwiek zapytanie o ten numer – zapewnił mnie. – Coś jeszcze?

– Potrzebuję kogoś, kto potrafiłby wejść do paru baz danych i zmienić wpisy. Istnieje sporo informacji na mój temat – a także na temat moich zastępczych tożsamości – które powinny zniknąć bez śladu.

– Z rządowych czy z prywatnych komputerów? – spytał.

– I z jednych, i z drugich – odparłem. – Chodzi o różne bazy, od rejestru stowarzyszenia absolwentów Caulfield Academy poczynając, a na licznych wpisach w Rejestrze Federalnym kończąc.

– Nie ma szans – odparł zdecydowanie wicedyrektor. – Co do baz danych obowiązują nas reguły striptizerskie: wolno oglądać, nie wolno dotykać, to wyrok Sądu Najwyższego. Popełniłbym przestępstwo, nawet gdybym skierował pana do kogoś, kto mógłby pomóc.

Naciskałem, powołując się na długie lata w służbie krajowi i wyjaśniając, dlaczego akurat w moim przypadku powinien złamać zasady.

Przez chwilę kiwał głową w zamyśleniu, a potem jakby podjął w duchu decyzję – rozpoczął niespodziewanie ostrą tyradę:

– Złamać zasady? Pan oczekuje, że zaangażuję się w hakerkę? Ma pan pojęcie, ile to może kosztować naszą społeczność? Ci ludzie to już nie banda wyrafinowanych zapaleńców, jak przed laty. Dziś cyberprzestrzeń należy do barbarzyńców. Włamują się na strony, nie zważając na straty, kradną, co popadnie…

Byłem oszołomiony jego reakcją. Nic mnie nie obchodziły ani Sądy Najwyższe, ani najnowsze tendencje w cyberprzestępczości, chciałem jedynie mieć czystą przeszłość. Pomyślałem, że pewnie trafiłem w czuły punkt. Niestety, to w żaden sposób nie poprawiło mojej sytuacji. Nie czułem się bezpieczniejszy.

Wicedyrektor rozpędził się tymczasem i ani myślał przestać.

– Istnieje jednak krąg położony jeszcze wyżej niż barbarzyńcy – ciągnął. – Nazwijmy tych ludzi duchami. To wyjątkowe bystrzachy. Jest wśród nich człowiek, który ukradł piętnaście milionów dzięki danym z akt hipotecznych. Piętnaście milionów! A w każdej teczce znalazło się wszystko, czego potrzebował: numery kart kredytowych, ubezpieczenia społecznego i rachunków bankowych, nawet adresy domowe. Wie pan, co chciał z nimi zrobić?

– Ukraść tożsamość? – spytałem, nie bardzo wiedząc, o czym właściwie mówimy.

– Naturalnie. Ale nie miał zamiaru bawić się w to osobiście, o nie, to zbytnio zalatywało ciężką pracą. Zamierzał sprzedać je rosyjskiej mafii, pierwszy milion plików po dolarze za sztukę, a kolejne – „gdy się wciągną” – choćby i po dziesięć za sztukę. Spodziewał się, że zarobi sto milionów za siedzenie przed monitorem! A wie pan, ile zarabia przeciętny miłośnik napadów na banki? – kontynuował wicedyrektor, niemal kładąc się na stole. – Średnio dziewięć tysięcy, choć czasem może też zarobić kulkę. No więc jak pan sądzi, kto wymyślił sobie lepszy biznesplan?

Wzruszyłem ramionami. Naprawdę nic mnie to nie obchodziło.

– Facet ma dwadzieścia trzy lata i jest bodaj najlepszy na świecie.

– A ile lat dostał? – spytałem, by okazać minimum zainteresowania.

– Jeszcze nie wiadomo. Może nic, to zależy od tego, czy nadal będzie współpracował i pomoże nam dopaść samurajów, którzy wywijają nam równie brzydkie numery. W sieci był znany jako Battleboi, więc i my tak go nazywamy.

– Battleboy? – powtórzyłem, niepewny, czy dobrze usłyszałem.

– Tak, ale przez „i” na końcu. Latynoski zasraniec. Dorastał w Miami, ale teraz mieszka tu niedaleko, przy Canal Street, nad Walgreens.

Spojrzeliśmy sobie w oczy. Nareszcie zrozumiałem, po co opowiada mi o tym wszystkim.

– No, ale dość o moich problemach – ciągnął gładko. – Muszę się powstrzymać, zanim palnę coś nielegalnego. Czy coś jeszcze mogę dla pana zrobić?

– Nic, uczynił pan więcej, niż się spodziewałem. Dziękuję – odpowiedziałem ciepło.

Wstał, żeby mnie odprowadzić do drzwi. Zatrzymaliśmy się jednak przed progiem, a wtedy spojrzał mi w oczy.

– Cieszę się, że mogłem pomóc w sprawie ubezpieczenia społecznego. Znam pańską reputację, wielu ją zna. To dla mnie prawdziwy zaszczyt poznać Jeźdźca Niebieskiej.

Powiedział to z takim podziwem i potwierdził uściskiem dłoni, od którego węgiel zamieniłby się w diamenty, że zupełnie zbaraniałem. Jego asystenci przyglądali mi się w milczeniu i chyba z respektem, gdy szedłem w stronę windy. Było mi miło, ale zarazem nie mogłem oprzeć się refleksji: o ileż szybciej wypala się człowiek niż jego reputacja. Gdy znalazłem się na ulicy, zatrzymałem taksówkę i kazałem wieźć się okrężną drogą przez miasto. Patrzyłem na twarze przechodniów i coraz dłuższe cienie. Zbliżała się kolejna noc, a ja wciąż byłem obcy we własnym kraju. Wiedziałem, jak kończą ci, co całe życie podróżują: stają się martwi dla świata. Widuje się takich na parkowych ławkach, w czytelniach publicznych bibliotek, na dworcach kolejowych. Też mi przyszłość, pomyślałem. A przecież nic nie mogłem na to poradzić: psy szczekają, karawana jedzie dalej – taka kolej rzeczy. W tej chwili miałem ważniejsze zadanie: pogrzebać własną przeszłość.

Taksówka zatrzymała się przed Walgreens. Przeszedłem wzdłuż niemal całego budynku, zanim znalazłem wnękę i drzwi wejściowe, a przy nich tylko jeden przycisk domofonu. Obok widniał napis – po japońsku. Coś pięknego.

Zastanawiając się, czy aby nie zrozumiałem opacznie słów wicedyrektora FBI, mimo wszystko wcisnąłem guzik.

Rozdział trzynasty

Ten, kto mi odpowiedział, miał nieprzyjemny głos, ale przynajmniej mówił po angielsku. Powiedziałem mu, że przysyła mnie nasz wspólny przyjaciel z dwudziestego trzeciego piętra pobliskiego budynku. Odezwał się brzęczyk. Wszedłem po schodach na górę, zauważając po drodze, że ktoś zadał sobie niemało trudu, by ukryć cztery kamery monitoringu. Pewnie boi się rosyjskiej mafii, pomyślałem.

Skręciłem w korytarz, ale dopiero po chwili, gdy oczy przywykły do półmroku, zobaczyłem przed sobą Battleboia: stał w otwartych drzwiach mieszkania – drzwiach ze stali, których nie powstydziłaby się melina poważnych handlarzy prochami. Najbardziej zaskakujące nie były wcale rozmiary człowieka, do którego właśnie się zbliżałem – choć ważył dobrych czterysta funtów – ale jego strój: był ubrany jak średniowieczny japoński daimyo. Samuraj-cracker pierwszego stopnia, pomyślałem.

Miał na sobie szokująco drogie, jedwabne kimono oraz tradycyjne japońskie białe skarpetki z osobnym paluchem. Czarne włosy nasączone oliwką zaczesał do tyłu i związał w przepisowy kok. Gdyby ktoś kiedyś potrzebował latynoskiego sumoki, to mam kandydata, pomyślałem drwiąco. Skłonił się lekko, prezentując minimum dobrych manier – zdaje się, że nie kochał zbytnio naszego wspólnego znajomego z dwudziestego trzeciego piętra – a potem usunął się na bok, żebym mógł wejść do środka.

Owszem, jego mieszkanie to tylko cztery pokoje przy bocznej ulicy, ale wszystkie podłogi pokryte były pięknymi tatami, ekrany shoji oddzielały pomieszczenia, na ścianie zaś wisiało zabytkowe malowidło przedstawiające górę Fudżi, które musiało kosztować co najmniej dwadzieścia tysięcy skradzionych akt osobowych – tych droższych.

Przekraczając próg, w ostatniej chwili uniknąłem katastrofy towarzyskiej, przypomniawszy sobie, że powinienem zamienić buty na parę sandałów dla gości. Przy okazji spytałem, jak mam się do niego zwracać.

Spojrzał na mnie ze zdziwieniem.

– Jak to, nie powiedzieli ci?

– Jasne, że powiedzieli – odparłem. – Tylko jakoś dziwnie bym się czuł, mówiąc komuś prosto w oczy „Battleboi”.

Wzruszył ramionami.

– Mnie to nie rusza, żłobie – powiedział, po czym oddalił się w stronę dwóch poduszek leżących na podłodze.

– Wicedyrektor mówił, że z nim współpracujesz – zagaiłem po chwili tonem przyjaciela najgrubszych ryb.

Popatrzył na mnie z niesmakiem, ale nie zaprzeczył.

– Czego chcesz?

Siedzieliśmy sobie po turecku, gdy tłumaczyłem mu, że zależy mi na usunięciu Scotta Murdocha z baz danych – przede wszystkim z tych, które prowadzą stowarzyszenia absolwentów. Uznałem, że to niezły początek.

Oczywiście zapytał mnie, kim jest ten Murdoch, ale odparłem, że nie wiem.

– Zdecydowano, że gościa trzeba wymazać – i tylko to powinno nas interesować.

Spytał o datę urodzenia Scotta, namiary na stowarzyszenia absolwentów i parę innych detali – chciał mieć pewność, że zajmie się właściwą osobą. Gdy odpowiedziałem, poprawił kimono i stwierdził, że przejdziemy do tego za parę minut.

– Cha, neh? – spytał całkiem swobodnie, ale ja w lot odczytałem jego intencje: miałem spojrzeć na niego pustym wzrokiem i poczuć się gorszy, ale prawdę mówiąc, jakoś nie miałem na to ochoty.

Sięgnąłem więc do pamięci, do pewnych wakacji sprzed lat – i znalazłem się na plaży nasiąkniętej krwią, otoczony przez bezgłowe ciała i zastępy samurajów popełniających rytualne samobójstwo. Innymi słowy, cofnąłem się do czasów, kiedy czytałem Szoguna i ze stronic tej epickiej powieści przywołałem kilka kluczowych słówek – cha oznaczało herbatę.

– Hai, domo – odpowiedziałem, mając nadzieję, że pamięć mnie nie zawiodła i odrzekłem memu gospodarzowi „Tak, dziękuję”, a nie „Spierdalaj”.

Chyba trafiłem.

– Znasz japoński? – zapytał z mieszaniną zaskoczenia i szacunku.

– Trochę – odpowiedziałem skromnie.

Klasnął w dłonie i niemal natychmiast odsunął się jeden z jedwabnych ekranów. Do pokoju weszła szczupła Latynoska w czerwonym, jedwabnym kimonie. Ukłoniła się grzecznie, a ja zadałem sobie w duchu pytanie, które od niepamiętnych czasów spędza filozofom sen z oczu: jak to jest, że nieatrakcyjni faceci niemal zawsze zdobywają gorące babki?

Była o parę lat młodsza od niego, miała duże oczy i zmysłowe usta. Z bliska dało się zauważyć, że dość swobodnie potraktowała koncept klasycznego kimona – w biodrach i biuście było znacznie bardziej obcisłe niż te, które można zobaczyć w Tokio. Swobodę ruchów zapewniła sobie, robiąc z tyłu rozcięcie od dołu aż do wysokości ud. Gdy kręciła się po pokoju, łatwo było stwierdzić – po sposobie, w jaki marszczył się delikatny materiał – że nie musi się martwić o to, czy widać pod nim zarys majtek czy stanika. Nie nosiła bielizny, a efekt był nader kuszący i obłędny zarazem.

– Herbaty? – spytała.

Skinąłem głową.

– To jest Rachel-san – przedstawił ją Battleboi.

Dziewczyna spojrzała na mnie i uśmiechnęła się bardzo nieznacznie.

Battleboi? Rachel-san? Dawna Japonia nad sieciową apteką w Nowym Jorku? Bez względu na to, co ludzie z FBI sądzili o zdolnościach tego człowieka, jakoś nie miałem nadziei na sukces. Odnosiłem wrażenie, że mam do czynienia z niegroźną parką, która jeszcze niedawno spędzała czas w zamkniętej instytucji.

Trzy godziny później byłem zmuszony dokonać drastycznej rewizji tej powierzchownej opinii. Nie dość, że Lorenzo – Rachel raz się zapomniała i tak właśnie się do niego zwróciła – usunął wszelkie wzmianki o mnie z rejestrów stowarzyszeń absolwenckich, to jeszcze oznajmił, że może uczynić to samo ze znacznie bardziej skomplikowanymi bazami danych samych szkół – i Caulfield Academy, i Harvardu.

– Naprawdę możesz usunąć takie wpisy? Nawet oceny i frekwencję? – spytałem. – Możesz sprawić, żeby wyglądało to tak, jakby żaden Scott Murdoch nigdy się nie uczył ani w Caulfield, ani na Harvardzie?

– Dlaczego nie? – zaśmiał się. – Na tej pieprzonej planecie żyje dziś tylu ludzi, że oto, czym się staliśmy: linijkami kodu na twardym dysku. Wykasuj je, a przestaniemy istnieć. Dodaj coś do nich, a zaczniemy być kimś. Chciałbyś zostać profesorem? Powiedz tylko jakiej specjalności. Przyda ci się sto milionów? Zaczekaj, to tylko drobna manipulacja kodem dwójkowym. A przy okazji: jeśli chcesz, możesz do mnie mówić „Boże”.

– Dzięki, ale jakoś polubiłem ksywkę Battleboi – odparłem z uśmiechem.

Późną nocą patrzyłem, jak odsyła w niebyt wszystkie akademickie osiągnięcia doktora Murdocha.

– Jaka szkoda. Tyle lat nauki i wszystko przepadło – powiedział.

Nie skomentowałem, zajęty wspomnieniami, które nagle powróciły. Myślałem zwłaszcza o Billu, który wsiadł do swego starego ferrari i pojechał do Bostonu – był jedyną osobą, która się pofatygowała, by zobaczyć, jak odbieram dyplom.

Gdy Lorenzo uznał, że zatarł już wszystkie ślady swojej ingerencji w bazy danych, powiedziałem mu o kolejnym ważnym punkcie na mojej liście: o informacjach, które należało usunąć z komputerów rządowych i obwieszczeń o nominacjach w administracji.

– Ile wejść? – spytał krótko.

– Ze dwie setki, prawdopodobnie nawet więcej.

Zrobił taką minę, jakbym go poprosił o popełnienie seppuku.

– Niech no zgadnę: to pilne, co? – Nawet nie zaczekał na odpowiedź. – Masz może kopie tych obwieszczeń czy sam mam ich szukać?

Zawahałem się. Ben Bradley i jego żona mieli komplet informacji, ale byli ostatnimi ludźmi, których chciałbym prosić o pomoc.

– Zastanowię się – odrzekłem.

– Gdybyśmy naprawdę mieli zacząć od zera, mogłoby to potrwać miesiącami. Koniecznie daj znać, gdy się zastanowisz – rzekł i zabrał się do wyłączania twardych dysków spoczywających w odkrytym stelażu.

Gdy odprowadzał mnie do drzwi, rozluźnił się na tyle, by odezwać się bardziej po ludzku:

– Od trzech lat uczę się japońskiego. Suka, nie język, co? A ty gdzie się nauczyłeś?

– Z Szoguna – odpowiedziałem szczerze.

Muszę przyznać, że gdy Battleboi otrząsnął się z szoku, przyjął to wyznanie z ogromnym wdziękiem. Miałem przed sobą górę mięsa trzęsącą się ze śmiechu, ubawioną własną naiwnością. Patrząc na wesołe błyski w jego oczach, na autentyczne bogactwo ducha, potrafiłem sobie wyobrazić, co dostrzegła w nim Rachel.

– Cholera – mruknął, ocierając łzy z oczu. – I pomyśleć, że przez sześć ostatnich godzin czułem się kompletnie zgnębiony. Jakbym znowu był w ogólniaku!

Gdy wkładałem buty, ośmielony nieco wspólnym śmiechem, zapytał:

– Co właściwie robisz w FBI?

– Nie robię… To skomplikowana sprawa. Powiedzmy, że kiedyś było mi z nimi po drodze, to wszystko.

– To ty jesteś Scottem Murdochem?

Teraz ja się zaśmiałem.

– Sądzisz, że z takim wykształceniem siedziałbym tu i zabawiał cię rozmową?

Zdaje się, że uderzyłem we właściwy ton goryczy i humoru. W razie potrzeby bywam cholernie dobrym kłamcą.

– Kimkolwiek jesteś, musisz mieć świetny układ z dwudziestym trzecim piętrem.

– Niekoniecznie. Dlaczego?

– Miałem nadzieję, że mógłbyś jakoś wpłynąć na wicedyrektora, żeby trochę odpuścił z zarzutami.

– Z tego, co wiem, dopóki współpracujesz, nie będzie żadnych zarzutów.

– Jasne – zaśmiał się gorzko. – I dlatego założyli specjalną jednostkę do walki z cyberprzestępczością. Tak ma wyglądać ich nowy, piękny świat. Myślę, że wykorzystają mnie jak się da, a potem wydymają. Wiesz, ku przestrodze.

Pokręciłem głową i zasugerowałem, że wpada w paranoję, że wcale nie działają w taki sposób. Ale oczywiście miał rację. Parę miesięcy później postawili mu wszystkie zarzuty, na które tylko zdołali wpaść, i zaproponowali układ, który nie był żadnym układem. A gdy już skończyły mu się pieniądze na adwokatów – musiał sprzedać nawet swoją ukochaną górę Fudżi – zmusili go, żeby złożył podpis. Wylądował w Leavenworth z piętnastoletnim wyrokiem.

I pewnie tam zgniłby, kompletnie zapomniany, gdyby nie to, że przerażająca lawina wydarzeń doprowadziła do nagłego, wręcz rozpaczliwego przyspieszenia łowów na Saracena.

Rozdział czternasty

Saracen dotarł do syryjskiej granicy krótko przed porą lunchu. Wysiadł z autobusu, którym jechał od samego Bejrutu, ze skórzaną torbą lekarską w jednej ręce, niczym niewyróżniającą się walizką w drugiej oraz z imponującym planem w głowie.

Minęło pięć lat, odkąd z wyróżnieniem ukończył studia i został lekarzem. Były to trudne lata, lata tęsknoty i głodu. Sporo czasu minęło, zanim zdołałem odtworzyć wszystkie jego ruchy z tego okresu, ale co do jednego nie mam wątpliwości: stając przed syryjskim pogranicznikiem, znał już rozwiązanie zagadki, którego tak długo poszukiwał. Wiedział, jak zaatakować Stany Zjednoczone.

Gdy oznajmił, że jest lekarzem i chce pracować w którymś z wielkich obozów dla uchodźców, nie miał problemu z wbiciem wizy do swego libańskiego paszportu. Zrezygnował z usług taksówkarzy i bandy naciągaczy różnej maści. Za przejściem granicznym skręcił w lewo, na zaśmiecony parking, na którym znalazł przystanek autobusu kursującego do Damaszku.

Na głównym dworcu autobusowym stolicy zdeponował bagaże w przechowalni i wyszedł bocznym wyjściem. Postanowił, że będzie zostawiał tak mało śladów swego pobytu w mieście, jak to tylko możliwe, dlatego ruszył przed siebie pieszo; wolał nie korzystać z taksówek.

Przez ponad godzinę maszerował coraz bardziej zasypaną piaskiem ulicą, w stronę coraz mniej reprezentacyjnych dzielnic. Damaszek jest domem dla niemal dwóch milionów ludzi, a pięćset tysięcy z nich to zubożali uchodźcy palestyńscy.

Wreszcie, gdy stanął przed skrzyżowaniem dwóch autostrad, znalazł to, czego szukał. Pod estakadami, w kamiennym lesie filarów i belek poczerniałych od spalin z silników diesla, znajdował się plac ziemi niczyjej. Zdobiły go kolorowe lampiony, chorągiewki obwisłe z braku wiatru oraz cytaty z Koranu mające świadczyć o niezmiernej uczciwości właścicieli. Handlowano tu używanymi samochodami.

I właśnie tu, na samym początku łańcucha pokarmowego, Saracen wybrał dla siebie bardzo starego nissana sunny. Zapłacił gotówką, nie słuchając sprzedawcy, który pod niebiosa wychwalał kupującego za niezwykle przenikliwe spojrzenie pozwalające mu dostrzec pod warstwą rdzy najprawdziwszy cud motoryzacji. Dorzucił jeszcze pięć funtów syryjskich, by nie musieć wypełniać umowy kupna-sprzedaży, po czym odjechał w mrok. Wóz spalał więcej oleju silnikowego niż benzyny, ale Saracen nie przejmował się tym ani trochę – nissan miał być dlań przede wszystkim mieszkaniem, a dopiero potem środkiem transportu. Doktor wiedział, że nawet w najtańszych hotelach ludzie zapamiętują zbyt wiele szczegółów, dlatego przez trzy godziny jeździł ulicami miasta, aż wreszcie znalazł odludne miejsce na samym końcu parkingu przy supermarkecie i tam zaparkował swój dom.

W ciągu kolejnych paru tygodni zbierał materiały niezbędne do wykonania zadania, całkiem zapominając o higienie osobistej. Ubranie miał z każdym dniem brudniejsze i bardziej zniszczone. Być może nie odpowiadało to jego osobistym standardom, ale nie miał wyboru: powodzenie planu zależało między innymi od tego, czy będzie przekonujący w roli bezdomnego. Wreszcie, po kolejnej długiej wyprawie rozpoznawczej na pole walki – był gotowy.

Na przedmieściu Damaszku stał niemal samotny, czteropiętrowy budynek z betonu i szkła. Szyld przed wejściem informował, że mieści się tam Syryjski Instytut Medycyny, ale trudno było ustalić, co tak naprawdę dzieje się za murami. Nikt na przykład nie pamiętał, kiedy po raz ostatni przywódcy państwa szukali pomocy lekarskiej w innym miejscu niż prywatne kliniki Londynu lub Paryża.

Jako że zachodnie wywiady niepokoiły się, że budynek może służyć do badań nad bronią jądrową lub biologiczną, jeden z ośmiu amerykańskich satelitów wiszących nad Bliskim Wschodem nieustannie obserwował instytut. Fotografował twarze pojawiające się w oknach, rejestrował wszelkie dostawy i monitorował skład chemiczny emisji, ale nie prowadził dokumentacji fotograficznej najbliższego otoczenia. W rezultacie na żadnym ze zdjęć nie pojawiła się postać bezdomnego, który – wedle późniejszego raportu syryjskiej tajnej policji – wprowadzał się tam stopniowo.

W piątek, wczesnym wieczorem, jeden z ochroniarzy patrolujących ogród na tyłach budynku zauważył starą, brezentową płachtę rozciągniętą między dwiema palmami, tuż nad hydrantem, do którego podłączano instalację do zraszania roślin. Kilka dni później pojawiły się tam maleńki palnik, chyba znaleziona na śmietnisku butla gazowa oraz poobijana lodówka. Wciąż jednak żaden z pracowników przemierzających parking w drodze do głównego wejścia ani razu nie wypatrzył lokatora tego obozowiska – nawet wtedy, gdy pod brezentem pojawił się stary i mocno sczytany egzemplarz Koranu, a wkrótce potem dwa wytarte koce.

W tym momencie było już zresztą za późno, by cokolwiek zrobić – zaczął się Ramadan, dziewiąty, najświętszy miesiąc w islamskim kalendarzu. Święta księga na kocu była milczącym przypomnieniem dla wszystkich przechodniów, że żebrakom, podróżnym i biedakom należy pomagać. Czyż prawdziwie wierzący muzułmanin mógłby przepędzić bezdomnego podczas Ramadanu?

I właśnie wtedy, gdy broniły go reguły własnej religii, Saracen zostawił swego nissana na parkingu przy sklepie i wychynął zza wyschniętych krzaków, by ułożyć się pod brezentem, jakby mieszkał tam całe życie, co zresztą najpewniej było elementem planu. Zarośnięty i brudny, ubrany w starą, długą tunikę i nakrycie głowy typowe dla tysięcy palestyńskich uchodźców, zasiadł przy hydrancie, odkręcił kurek, by napić się wody, i zabrał się do lektury Koranu.

Pięć razy dziennie o przepisowych porach napełniał rondel, by zgodnie z rytuałem umyć się przed modlitwą, a potem układał swoją dziurawą matę w stronę Mekki albo toalety ochroniarzy – zależnie od osobistych przekonań obserwującego.

Nikt się nie skarżył na jego obecność, a to oznaczało, że pokonał pierwszą przeszkodę. Następnego ranka rozpoczął pracę: mył szyby w stojących opodal samochodach, zamiatał i ogólnie wczuł się w rolę gospodarza parkingu al-Abah numer 3. Jak większość uchodźców, nigdy nie prosił o pieniądze, ale postawił na chodniku spodek – na wypadek gdyby ktoś poczuł nagłą potrzebę dania jałmużny.

Plan był doprawdy znakomity. Gdy kilka tygodni później znaleziono okaleczone ciało jednego z najwyższych rangą urzędników instytutu, wokół budynku zaroiło się od policjantów i agentów syryjskich służb specjalnych, pragnących czym prędzej sporządzić portret pamięciowy podejrzanego bezdomnego. Wszyscy, których przesłuchano, podawali takie same informacje: wzrost mniej więcej pięć stóp i jedenaście cali, waga sto osiemdziesiąt funtów, bujna broda i… właściwie nic poza tym.

W tajnym świecie przebranie i zmyślona historia życia, które pozwalają ukryć tożsamość, nazywane są legendą. Obdarty gospodarz parkingu al-Abah numer 3 – Saudyjczyk, lekarz medycyny, absolwent bejruckiego uniwersytetu, bohater wojny afgańskiej – stworzył na swój użytek legendę palestyńskiego uchodźcy, a zrobił to tak skutecznie, że praktycznie stał się niewidzialny. Gdy dokonuje takiej sztuki zawodowiec, mówimy o wielkim osiągnięciu; gdy jest to amator bez pieniędzy i przeszkolenia, możemy mówić o niebywałym talencie.

Tydzień po pojawieniu się w sąsiedztwie instytutu Saracen zaczął praktykować nowy zwyczaj: o najgorętszej porze dnia kucał z Koranem w gaju palmowym przy głównym wejściu do budynku, by wykorzystać chłodny powiew ze źle skonstruowanej klimatyzacji. Ludzie się uśmiechali, widząc jego pomysłowość, ale prawda była taka, że upał nie robił na nim wrażenia. Saracen przetrwał już zewnętrzny krąg piekła, którym były afgańskie gorące lata, zatem nie mogła mu dokuczyć jesień w Damaszku. Miejsce, które sobie upatrzył, było przede wszystkim punktem obserwacyjnym, z którego – dzięki szklanej ścianie budynku – widział jak na dłoni, jakie procedury bezpieczeństwa obowiązują wszystkich wchodzących. Gdy nabrał przekonania, że dobrze je zrozumiał, przystąpił do realizacji kolejnej fazy planu, a miała ona wielką wagę – dosłownie i w przenośni.

Zastępca dyrektora instytutu, mężczyzna po pięćdziesiątce, był niemal zawsze jednym z ostatnich wychodzących z budynku. Nazywał się Baszar Tlass i był krewniakiem kogoś z elity rządzących krajem, byłym prominentnym funkcjonariuszem tajnej policji oraz – proszę wybaczyć szczerość – wyjątkowym łajdakiem.

Jednakże ani jego wysokie stanowisko, ani kwalifikacje w dziedzinie inżynierii chemicznej, ani zamiłowanie do powolnego garotowania ofiar (w czasach służby w tajnej policji) nie miały znaczenia – nie dlatego został wybrany. Zapewne zdziwiłoby to wszystkich zainteresowanych, z samym Tlassem na czele, ale został zabity dlatego, że ważył sto osiemdziesiąt funtów – a przynajmniej na tyle oszacował jego masę ciała lekarz siedzący w cieniu palmowego gaju.

Dokonawszy identyfikacji celu, Saracen musiał teraz jedynie zaczekać. W całym muzułmańskim świecie Ramadan – trzydziestodniowy okres postu, modlitwy i seksualnej wstrzemięźliwości – kończy się swoistym świętem dziękczynienia zwanym Id al-Fitr, podczas którego się ucztuje, obdarowuje wzajemnie prezentami i podejmuje gości. W ostatni wieczór przed owym świętem wszyscy starają się wyjść z pracy wcześniej, by przygotować się do rytualnej modlitwy o świcie, po której zaczyna się dzień hucznych zabaw.

W Damaszku także praktykowano ten zwyczaj. O szesnastej zamknięte były już banki i biura, wkrótce potem ostatnie sklepy, a drogi pustoszały w zaskakującym tempie. Tlass wyszedł z budynku frontowymi drzwiami i usłyszał za plecami, jak strażnicy uruchamiają elektroniczne zamki. To oznaczało, że instytut opustoszał. Zastępca dyrektora wiedział, podobnie jak wszyscy, że gdy tylko zniknie im z pola widzenia, także ochroniarze uzbroją resztę systemu alarmowego i po cichu udadzą się do domów, by przygotować się do święta.

Przed laty dyrektor raz próbował zmusić ich do pracy w Id, ale napotkał tak silny opór – także ze strony meczetów, do których uczęszczali jego podwładni – że sprawy czym prędzej przybrały dawny obrót, to jest wszyscy zgodnie ignorowali naganną praktykę opuszczania posterunków. Zresztą nikt nie wiedział lepiej niż Tlass, że Syria jest państwem policyjnym. Któż mógłby być aż tak głupi, żeby spróbować się włamać do budynku rządowego?

Odpowiedź na to pytanie uzyskał kilka minut później, gdy szedł ogrodową ścieżką, kierując się w stronę swego samochodu. Okoliczne budynki i parkingi były już puste, dlatego trochę się przestraszył, kiedy minął narożnik budynku i w chwili, gdy znalazł się za osłoną gęstej roślinności, usłyszał za plecami szelest. Obrócił się gwałtownie i omal się nie uśmiechnął, widząc, że to tylko ten durny Palestyńczyk – ten sam, który uparcie pucował przednią szybę jego SUV-a, choć nigdy nie dostał za to ani piastra.

Teraz żebrak najwyraźniej liczył na to, że uda mu się wyłudzić jałmużnę: zbliżał się, bijąc pokłony, wyciągając przed siebie rękę ze spodkiem i powtarzając tradycyjne pozdrowienie:

– Id mubarak.

Tlass odpowiedział tymi samymi słowy, bo tego wymagała tradycja, ale nie zamierzał ofiarować nędzarzowi nic więcej. Odepchnął spodek i ruszył ścieżką przed siebie.

Ramię Saracena wystrzeliło naprzód i w ułamku sekundy z mocą pochwyciło szyję Syryjczyka, najpierw wzbudzając jego przerażenie, a zaraz potem dusząc go bez litości.

Zastępca dyrektora pomyślał najpierw – wiedziony gniewem – że nie ma mowy, by podzielił się pieniędzmi z uchodźcą – prędzej da się zabić! Druga myśl była już bardziej rozsądna: jakim cudem żebrak żywiący się śmieciami może być tak cholernie silny?

Tlass otwierał usta, ale nie mógł zaczerpnąć tchu. Próbował znaleźć w pamięci jakieś techniki walki wręcz, które pozwoliłyby mu wyrwać się z uchwytu; usiłował nawet wykonać jedną z nich, ale w tym momencie poczuł przeszywający ból u podstawy karku. Niemal oślepiony, zapewne wrzasnąłby dziko, gdyby tylko nie brakowało mu powietrza. Od razu wiedział, że to nie nóż – klinga zapewne poderżnęłaby mu gardło i już czułby na piersi własną gorącą krew. Ledwie o tym pomyślał, nagła kula ognia rozkwitła w jego szyi i rozlała się żyłami po całym ciele.

Ból omal nie zwalił go z nóg, ale przynajmniej sprawa była jasna: to była strzykawka. Ktoś bardzo energicznie wcisnął jej tłok. W tych strasznych okolicznościach trzeba pochwalić logikę rozumowania dyrektora Tlassa, a także jego trafność. Przerażona i zdezorientowana ofiara napaści wiedziała, że musi jak najszybciej krzyknąć, wezwać pomoc, ale substancja, która właśnie wypełniała jej ciało, działała także na mięśnie twarzy i krtań, skutecznie powstrzymując je przed wydawaniem dźwięków.

Tlass czuł, że środek, który mu wstrzyknięto, dociera już do kończyn, i ogarnęła go ślepa furia, ponieważ wiedział, że teraz już nic nie powstrzyma jego działania. Zobaczył, jak kluczyki od samochodu wysuwają się z drżącej galarety, która była jego dłonią. Ręka napastnika przechwyciła je w locie, a Tlass dostrzegł w tym pewien symbol: oto jego los był w rękach tego człowieka.

Rozdział piętnasty

Kolana ugięły się pod Tlassem, ale Saracen złapał go w porę i nie pozwolił mu upaść. Pociągnął go w stronę samochodu – czarnego amerykańskiego SUV-a, którego przednią szybę tyle razy polerował. Zatrzymał się w połowie drogi.

Wymierzył zastępcy dyrektora siarczysty policzek. W półprzytomnych oczach błysnęły ból i wściekłość.

W fazie planowania operacji pewna kwestia budziła w Saracenie spory niepokój: dożylny środek znieczulający musiał zostać wykryty w ciele ofiary, a jeden z jego składników mógł pozwolić na przykład na określenie, z której dostawy pochodził i gdzie go sprzedano. Byłby to wystarczający trop dla skrupulatnych funkcjonariuszy syryjskiej policji: mogliby zidentyfikować regionalny szpital w Libanie, w którym pracował Saracen. Ustalenie, że właśnie on przebywał na wakacjach, gdy popełniono zbrodnię, nie wymagałoby ani wiele czasu, ani szczególnej inteligencji.

Jednakże w Bejrucie nie brakowało osłów, używanych głównie jako siła pociągowa, ich mnogość zaś sprawiła, że narodził się potężny i nieregulowany czarny rynek produktów weterynaryjnych. Dzięki temu w ciele Tlassa krążyła teraz zawartość ampułki środka znieczulającego przeznaczonego dla koni. Saracen miał nadzieję, że dobrze skalkulował dawkę i jest wystarczająco silna, by upośledzić kontrolę nad mięśniami szkieletowymi, a zarazem nie spowoduje u ofiary utraty przytomności. Gdyby oczy Tlassa zaszły mgłą, stałby się bezużyteczny, dlatego za wszelką cenę należało go cucić.

Trzask! Kolejny policzek, tak na wszelki wypadek. Znowu ruszyli w stronę samochodu. Dokładnie tak samo, jak robił to Tlass, gdy był przezeń obserwowany, Saracen nacisnął guzik pilota, by odblokować drzwi. Otworzył tylne i wepchnął jeńca do środka.

Wnętrze wozu było mroczne jak jaskinia. W gorących krajach ciągnących się od Morza Śródziemnego po Zatokę Arabską trudno jest określić na pierwszy rzut oka, kto posiada wasta, a kto nie, ale jeden sposób wydaje się niezawodny. Slangowe określenie tej praktyki w miejscowym języku brzmi machfi, a oznacza „przyciemnienie” – właśnie takie jak czasem w szybach samochodów, co chroni przed promieniami słońca. Prawo zezwala na piętnastoprocentowe przyciemnienie szyb, ale ten, kto ma więcej wasta, może sobie pozwolić na znacznie więcej machfi.

Tlass musiał mieć nadzwyczajne wpływy, bo okna jego cadillaca były przyciemnione aż o osiemdziesiąt procent. To oznaczało, że wnętrze wozu jest praktycznie odcięte od świata i doskonale nadaje się do tego, co miało się tu zaraz wydarzyć. Saracen wsiadł w ślad za swym jeńcem i zatrzasnął drzwi. Zajął miejsce za kierownicą, włożył kluczyk do stacyjki i uruchomił silnik. Donikąd się nie wybierał, ale potrzebował jak najwydajniejszej pracy pokładowej klimatyzacji. Pstryknął przełącznikiem i oparcie tylnej kanapy zaczęło opadać, a po chwili Tlass mógł się rzucać na płaskiej powierzchni niczym tuńczyk rzucony na pokład kutra.

Choreografię tej sceny Saracen opracowywał od wielu tygodni. Na początek wyjął z kieszeni rolki grubej taśmy izolacyjnej i przesiadł się na tylną rozłożoną kanapę. Tlass przyglądał się w niemym przerażeniu, jak oprawca krępuje taśmą jego nadgarstki i mocuje je do uchwytów na drzwiach, rozkładając go na plecach, twarzą ku górze. Przypomniał sobie, że dawno temu podobnie potraktował pewną nagą kobietę, której „przesłuchiwanie” dostarczyło mu niezapomnianych wrażeń: gdy wyczerpana nie mogła już krzyczeć, znudził się szybko i zacisnął garotę na jej szyi.

Oprawca zajął się tymczasem krępowaniem stóp Tlassa, by następnie jak najsztywniej umocować do podłoża jego uda i korpus. Wreszcie mocno przytwierdził mu taśmą głowę do zagłówka – udało się znakomicie, tkwiła jak w imadle. Zastępca dyrektora instytutu próbował coś powiedzieć, chciał wiedzieć, co się tu, u diabła, dzieje, czemu to wszystko ma służyć, bo przecież trudno jest uciec samą głową. Nie miał jednak władzy nad ustami, mógł się co najwyżej ślinić.

Saracen przyglądał się tym wysiłkom z milczącą satysfakcją. Obserwując oczy spoglądające nerwowo to w jedną, to w drugą stronę, był już pewny, że właściwie dobrał dawkę środka znieczulającego. Upewniwszy się raz jeszcze, że Tlass nie może się poruszyć, otworzył tylną klapę, rozejrzał się uważnie, wyśliznął na parking i puścił się biegiem do swego obozowiska.

Jednym zdecydowanym ruchem zerwał brezentową płachtę i zaczął wrzucać na nią cały swój dobytek, starając się nie zostawić niczego, co mogłoby ułatwić pracę ekipie dochodzeniowej. Zebrawszy wszystko, zwinął brezent w ciasny tobołek, zarzucił go na ramię i sięgnął po starą, sfatygowaną lodówkę turystyczną, którą wcześniej starannie przygotował, jakby się wybierał na dziwaczny piknik.

Ostatnim przedmiotem, który zdołał tu ukryć, był pokaźny worek z lodem – najpoważniejszy problem logistyczny, nad którego rozwiązaniem głowił się tygodniami, zanim wpadł na całkiem prosty pomysł. Poprosił najsympatyczniejszego z ochroniarzy – tego samego, który opowiedział mu o nagannej praktyce pozostawiania instytutu bez ochrony na czas święta – o drobną przysługę: potrzebował trochę lodu, żeby schłodzić napoje na własną skromną ceremonię.

– Czy nie zechciałbyś, dobry panie, przynieść mi trochę lodu z waszej kuchni? – poprosił pokornie, a dobry muzułmanin nie odmówił. Torba z lodem leżała w cieniu i chłodzie już od kilku godzin.

– Id mubarak – pozdrowili się wzajemnie, gdy Saracen wkładał worek do lodówki, przykrywając dwa niewielkie, plastikowe pojemniki, jakieś resztki jedzenia oraz kilka butelek soku owocowego. Wszystkie te dobra były jednak tylko zmyłką, naprawdę istotną zawartością lodówki był specjalistyczny sprzęt ukryty w schowku na dnie.

Niosąc pod pachą lodówkę, a tobołek na plecach, Saracen pobiegł z powrotem do samochodu. Słysząc trzask zamka, wystraszony Tlass skierował spojrzenie w stronę światła. Zobaczył Palestyńczyka, który wrzucił do środka swój dobytek, a potem zatrzasnął za sobą drzwi. Gdy to uczynił, wcisnął guzik zamka centralnego. Byli odcięci od świata.

Saracen opróżnił kieszenie Syryjczyka. Odłożył na bok jego telefon komórkowy i zajrzał do portfela. Na pieniądze i karty kredytowe nawet nie zwrócił uwagi. Znalazł niemal od razu to, czego szukał: kartę dostępu.

Z każdą minutą czuł się coraz pewniej. Przyklęknął tuż obok głowy Tlassa i otworzył lodówkę. Wyłożył ze środka jedzenie i zwolnił blokadę, by wyjąć fałszywe dno. Ze schowka wyciągnął zawiniątko z grubej folii, przewiązane sznurkiem. Położył je obok siebie i zaczął wypełniać kostkami lodu dwa plastikowe pojemniki. W jego niespiesznych, precyzyjnych ruchach było coś, co obudziło w umyśle Tlassa trafne skojarzenie.

Ten skurwiel jest lekarzem! Nie mógł wypowiedzieć tych słów na głos, ale powtarzał je w duchu. Rozejrzał się w panice, bo nagłe podejrzenie napełniło go strachem tak wielkim, że nawet nie podejrzewał, że jest zdolny do tak silnych emocji.

Jaki to chory sukinsyn mógł studiować tyle lat, a potem tak zaprzepaścić karierę, by zajmować się na co dzień zamiataniem parkingu? Tlass bardzo chciał znać odpowiedź na to pytanie.

I zaraz jej sobie udzielił: ktoś, kto realizuje plan. Z jego bogatego doświadczenia życiowego wynikało, że ludzie realizujący plan to z reguły fanatycy, z którymi nie da się rozsądnie rozmawiać – nawet jeśli posiada się władzę nad własnymi mięśniami, której zastępca dyrektora instytutu tak bardzo teraz potrzebował.

Lekarz wyjął ze schowka parę przezroczystych foliowych rękawiczek. Przerażenie Tlassa wzrosło. Po co to wszystko?! – chciał wrzasnąć.

Jakby w odpowiedzi na jego nieme pytania, pan doktor nareszcie przemówił. W innych okolicznościach zapewne dostałby pochwałę za spokój i profesjonalne traktowanie pacjenta.

– Za chwilę zabiorę ci oczy – powiedział.

Rozdział szesnasty

Tlass mógł krzyczeć wyłącznie w myślach. Co on powiedział?! Co ten skurwiel powiedział o moich oczach?!

Saracen przyglądał się uważnie, jak przerażenie odmienia czarne oczy Syryjczyka. Prawdę mówiąc, wcale nie musiał objaśniać Tlassowi swoich poczynań – potrzebny był mu tylko jego strach, nagły przypływ adrenaliny, który sprawiał, że źrenice się rozszerzały, a całe gałki oczne nabiegały krwią. Im więcej było w nich krwi, tym dłużej wycięte oczy miały szansę wyglądać jak żywe.

– Nie znam cię – powiedział – więc to nic osobistego.

Prawda była nieco inna: Saracen znał go doskonale, bo właśnie tak zawsze wyobrażał sobie ludzi, którzy przed laty doprowadzili jego ojca do więziennej celi w Dżuddzie.

Nic osobistego?! W myślach Tlass nie przestawał krzyczeć. Miał rację: ten człowiek był fanatykiem; fanatycy właśnie tak tłumaczą swoje występki. Spróbował sięgnąć po ostatnie, najgłębiej ukryte rezerwy energii, by wprawić mięśnie w ruch, spróbować uwolnić się z więzów. Saracen tylko patrzył, jak ledwie widoczne drgnienie przebiega po ciele ofiary. Był to zaiste żałosny widok.

Oczy Tlassa napełniły się łzami – ze strachu, frustracji, nienawiści. Saracen pochylił się, sięgnął po zawiniątko z grubej folii i rozwiązał sznurek. Nie miał nic przeciwko temu, że Syryjczyk zobaczy jego zawartość: zestaw narzędzi chirurgicznych. Kolejna fala adrenaliny i strachu, pomyślał z nadzieją. Z jednej z przegródek wyjął pierwszy instrument: długi na cztery cale stalowy skalpel.

Pieprzony skalpel?! Tlass patrzył nań i myślał gorączkowo, że musi coś zrobić. Cokolwiek! Saracen z satysfakcją zauważył kolejne zmiany w jego oczach.

– Myślę, że zaczniemy od prawego – powiedział.

Zastępca dyrektora instytutu zebrał wszystkie siły, by wydobyć z krtani głos.

– Nie – powiedział zduszonym szeptem.

Jeśli nawet Saracen go usłyszał, nie okazał tego w żaden sposób.

– Usunięcie oczu to względnie prosty zabieg – powiedział spokojnie, układając palce na trzonku skalpela.

Tlass rozpoczął wspinaczkę na czarną ścianę grozy i rozpaczy, widząc, jak ostrze zbliża się ku tej części jego ciała, którą wielu ludzi uważa za najdelikatniejszą. Wydawało mu się ogromne, gdy zawisło nad prawym okiem. Kciukiem i palcem wskazującym drugiej ręki Saracen rozsunął mu powieki.

A potem odciął je kilkoma szybkimi ruchami.

– Ciekawostka techniczna: zabieg ten nazywamy enukleacją – podpowiedział życzliwie.

Tlass miał wrażenie, że zaraz zwymiotuje, nawet bardzo chciał zwymiotować – zrobić cokolwiek, byle tylko powstrzymać tego szaleńca.

Strumień krwi zalał prawe oko, częściowo pozbawiając go wzroku. Tlass poczuł teraz kciuk lekarza gdzieś między nosem a gałką oczną: naciskał ją, odpychał, szukając mięśni. Ostrze przecięło ścięgno.

Tlass tonął pod wysoką falą nieznośnego bólu. Ale zaraz, przecież nadal widział operowanym okiem! Ha, zatem się nie udało! Saracen nareszcie zlokalizował ostatnie włókno łączące oko z resztą ciała: nerw oczny otoczony spiralą naczyń krwionośnych. Przeciął go.

Połowa świata Tlassa zniknęła, jakby wciągnęła ją czarna dziura. Gałka oczna wyskoczyła z oczodołu.

Teraz Saracen musiał się już spieszyć. Podwiązał przecięte naczynia nicią chirurgiczną, by zatrzymać w oku jak najwięcej płynu, a następnie umieścił je wśród kostek lodu, żeby spowolnić proces obumierania tkanek. Z tego samego powodu z maksymalną mocą działała klimatyzacja. Teraz zajął się lewym okiem. Udało mu się powtórzyć procedurę w dwukrotnie krótszym czasie.

Parosekundowy zabieg sprawił, że druga połowa świata Tlassa zniknęła w ślad za pierwszą. Ból był tak silny, że do świadomości operowanego z największym trudem przebiła się myśl, że został ślepcem.

Saracen otworzył zamek centralny cadillaca, wyskoczył na parking i puścił się sprintem w stronę frontowych drzwi instytutu. W rękach niósł dwa pojemniki z lodem, a w każdym z nich po jednym oku Tlassa.

To jednak była dopiero pierwsza część układanki. Problemem numer dwa była waga.

Rozdział siedemnasty

Karta kodowa, którą Saracen zabrał z portfela Tlassa, zadziałała – drzwi instytutu rozsunęły się natychmiast.

Na stanowisku recepcyjnym, podobnie jak w całym budynku, nie było nikogo, ale wykrywacze metalu wciąż działały. Przeszedł obok nich bez najmniejszych kłopotów; kilka godzin wcześniej zdjął zegarek i opróżnił kieszenie. Zatrzymał się sześć kroków dalej.

Miał przed sobą wąski korytarz – była to jedyna droga w głąb budynku, zakończona automatycznymi stalowymi drzwiami. Dzieliła go jednak od nich nie tylko odległość, ale także długi, metalowy panel wbudowany w podłogę.

Przesiadując całymi dniami na zewnątrz, za szklaną ścianą i – jak sądzili pracownicy – korzystając z wadliwej konstrukcji klimatyzatorów, Saracen miał dość czasu, by rozgryźć jedną z wielu zagadek tego budynku: w podłodze ukryto wagę. Przed wejściem na metalowy panel należało przeciągnąć kartę kodową przez naścienny czytnik. Komputer dopasowywał nazwisko odczytane z karty do informacji o wadze jej posiadacza, zapisanych w bazie danych.

Gdyby nie to sprytne zabezpieczenie, Saracen mógłby po prostu złapać Tlassa za kark i zaciągnąć aż pod stalowe drzwi. Niestety, gdyby na wadze stanęło dwóch mężczyzn ważących po sto osiemdziesiąt funtów, system automatycznie zablokowałby wszystkie przejścia w budynku.

Nie zdejmując chirurgicznych rękawiczek, Saracen przesunął kartę Tlassa przez szczelinę czytnika. Wszedł na wagę, nie mając pojęcia, jaką tolerancję odchyleń założono w systemie. Nie byłby szczególnie zaskoczony, gdyby z sufitu opadły kraty, chwytając go w potrzask.

Nic się jednak nie wydarzyło, a to oznaczało, że jego ocena była słuszna: ważył mniej więcej tyle samo co Tlass. Miał przed sobą ostatnią przeszkodę: skaner siatkówki oka. Położył na gzymsie pudełka z lodem i ostrożnie wyjął z nich oczy, bacząc, by nie pomylić prawego z lewym. Trzymając oślizłe kulki między kciukami a palcami wskazującymi, przycisnął je mocno do swoich zaciśniętych powiek. Nic nie widział; mógł tylko się modlić i mieć nadzieję, gdy kierował twarz w stronę naściennego skanera.

Wiedział, że rękawiczki nie będą problemem – system zaprojektowano tak, by ignorował plastikowe i druciane oprawki okularów, soczewki kontaktowe, makijaż i wszelkie inne nieistotne drobiazgi. Miał rozpoznawać tylko jedno: układ naczyń krwionośnych w błonie wyściełającej dno oka, unikatową mozaikę, niepowtarzalną w całej sześciomiliardowej populacji świata, nawet wśród jednojajowych bliźniąt.

Producent twierdził, że tego systemu nie można oszukać. Prawdą jest, że siatkówki zmarłych ulegają błyskawicznej degradacji, dlatego kluczowe było pytanie: czy w oczach amputowanych niespełna trzy minuty wcześniej pozostało wystarczająco dużo krwi, by przekonać skaner, że przed drzwiami stoi Baszar Tlass. Saracen nie znał odpowiedzi i najprawdopodobniej nie znał jej nikt na świecie; zapewne brakowało chętnych do przeprowadzenia eksperymentu.

Obserwował pracowników instytutu dostatecznie długo, by wiedzieć, że większość spogląda w skaner mniej więcej przez dwie sekundy. Zmusił się do spokoju, w myślach policzył do trzech i odwrócił głowę. Odłożył oczy do pudełek z lodem i stanął przed metalowymi drzwiami na końcu korytarza. Znowu zaczął odliczanie. Nigdy nie zdarzyło mu się dojść dalej niż do czterech – przejście z reguły otwierało się wcześniej.

Gdy doliczył do sześciu, wiedział już, że będzie musiał uciekać. Strategia, którą opracował na tę ewentualność, była prosta: rozbić szklaną ścianę korytarza, nie próbując nawet użyć karty kodowej przy drzwiach wejściowych, bo system bez wątpienia blokował wszystkie zamki. Następnie pojechałby SUV-em w pobliże wysypiska śmieci – miał już upatrzone miejsce – tam uśmiercił Tlassa i pieszo pokonał dwadzieścia mil dzielących go od dworca. Pierwszym autobusem dotarłby do granicy w nadziei, że nie będzie jeszcze zamknięta.

Doszedł do ośmiu i właśnie obracał się na pięcie, gotów zmienić wściekłość na siebie oraz strach w energię potrzebną do ucieczki, gdy drzwi zaczęły się rozsuwać. Udało się.

Nie miał się nigdy dowiedzieć, skąd się wzięło zagadkowe opóźnienie – może drobne zmiany w siatkówkach oczu zmyliły system i zmusiły go do zastosowania bardziej złożonego algorytmu, a może po prostu musiał się wybudzić ze stanu spoczynku – ale też niezbyt go to obchodziło. Minął otwarte stalowe drzwi i wszedł do przestronnego atrium, spodziewając się fali radości – wszak osiągnął sukces. Stało się jednak inaczej: w jednej chwili praktycznie stracił nadzieję.

Ośrodek badawczy był otoczony wysokim murem zwieńczonym drutem kolczastym, wszędzie rozmieszczono kamery monitoringu – dlatego Saracen mógł obserwować jedynie szklaną fasadę budynku. Dość nierozważnie przyjął, że wnętrze instytutu będzie zbliżone rozmiarami do tego, co zdawała się sugerować jego frontowa część. Teraz, gdy znalazł się w atrium, przekonał się, że znajduje się w sercu ogromnego kompleksu.

Jeden Allah wiedział, ile czasu potrzeba, by w tak wielkim budynku odnaleźć to, czego poszukiwał Saracen – czasu, który naglił, bo przecież w każdej chwili nieobecność zastępcy dyrektora instytutu mogła zostać zauważona. Intruz nie miał złudzeń: prędzej czy później przyjaciele lub krewni zorientują się, że Tlass nie odbiera ani telefonu w biurze, ani komórki, a wtedy ktoś niechybnie pojawi się na parkingu.

Saracen nie wiedział, ile zostało mu czasu – może bliscy okaleczonego byli już w drodze? – ale fakty wydawały się oczywiste: miał przed sobą huk roboty i bardzo małe szanse na to, że zdąży. Jak mówi tureckie przysłowie, czekało go kopanie studni igłą.

Nieuzbrojony, a więc zdany na wielce wątpliwą łaskę tego, kto w każdej chwili mógł się tu pojawić, pobiegł pierwszym z pięciu szerokich korytarzy i na najbliższym skrzyżowaniu skręcił w prawo. Zatrzymał się w pół kroku, bo drogę zamknęły mu tafla szkła pancernego oraz puste o tej porze stanowisko ochrony.

Dwaj strażnicy, którzy podzielili się z nim herbatą w jeden z pierwszych weekendów akcji, wspominali, że w głębi gmachu znajduje się specjalna strefa bezpieczeństwa, a w niej, jak wywnioskował z opisu, nowoczesny aparat rentgenowski ze wstecznym rozpraszaniem. Urządzenie służyło do wykonywania tak zwanego „nagiego skanu”, praktycznie uniemożliwiając przemycenie jakichkolwiek zakazanych przedmiotów; co więcej, dokonywało zarazem szeregu pomiarów, na przykład długości prawej kości udowej czy odległości między nosem a płatkiem ucha. Nie można było oszukać go tak łatwo jak skanera siatkówki.

Żaden instytut medyczny na świecie nie posiadał takich zabezpieczeń, jak pancerne szyby i rentgen do kontroli osobistej. Saracen nie miał wątpliwości, że właśnie tu dokonuje się przerażających badań, którym służyła ta placówka. Nigdy nie sądził, że uda mu się wedrzeć do wewnętrznego bastionu, dlatego zabezpieczenia niewiele go obchodziły. Jeżeli się nie mylił, dostęp wcale nie był mu potrzebny.

Wrócił do skrzyżowania korytarzy – obcy człowiek w obcym kraju, rozpaczliwie próbujący znaleźć coś unikatowego i, o dziwo, zupełnie nieszkodliwego: pudełko z małymi buteleczkami, których zawartość miała chronić pracowników instytutu.

Gdy biegł labiryntem korytarzy, mijając drzwi gabinetów, plamy głębokiego cienia i trudne do rozpoznania obiekty, z których każdy mógł się okazać zagrożeniem, nagle zapaliły się wszystkie lampki umocowane wzdłuż listew przypodłogowych. Zatrzymał się jak wryty i obrócił na pięcie.

Ktoś wszedł do budynku i włączył światło! Przez chwilę nasłuchiwał w napięciu, próbując odgadnąć, skąd nadejdzie przeciwnik. Usłyszał daleki sygnał telefonu, kapania kropel z nieszczelnego kranu i dudnienie zewnętrznych żaluzji targanych wiatrem – biły w podobnym rytmie jak jego spłoszone serce. Nasłuchiwał kroków, szelestu ubrania, metalicznego dźwięku broni wyciąganej z kabury. Cisza.

I wtedy zrozumiał, a strach wpełzł na powrót do swojej jaskini: zadziałał włącznik czasowy. Uruchomił oświetlenie, bo na zewnątrz zapadł zmierzch.

Rozdział osiemnasty

Na całym niemal pustym parkingu instytutu z sykiem włączyły się też latarnie sodowe. Tlass naturalnie nie widział ich żółtawego blasku – i już nigdy nie miał niczego zobaczyć – ale usłyszał dźwięk i poczuł w sercu coś w rodzaju otuchy: zapadała noc, a to oznaczało, że parszywemu Palestyńczykowi zostało niewiele czasu.

Potworny, czerwony ból wwiercał się coraz głębiej w jego czoło; nadal czuł też krew wypływającą z oczodołów. Środek znieczulający przestawał działać. Z jednej strony oznaczało to niewypowiedziane męki, z drugiej jednak – Tlass czuł, że wracają mu siły.

Był silnym, sprawnym mężczyzną, ale jakie by to miało znaczenie, gdyby oprawcy udało się złamać w nim ducha? Spadochronem, który uchronił go przed upadkiem w otchłań rozpaczy, była świadomość pewnego faktu: otóż wychodząc z budynku, był już spóźniony. Teraz, skoro zapadła ciemność, był niemal pewny, że lada chwila ktoś zainteresuje się jego losem i zacznie działać.

Miał żonę i czworo dorosłych dzieci; wszyscy czekali na niego przy basenie w domu najstarszej córki i zapewne już zdążyli zadzwonić pod wszystkie numery, jakie przyszły im do głowy. Jego dwaj muskularni synowie – obaj robili karierę w tej samej służbie, do której niegdyś należał ojciec – zapewne wśliznęli się już dyskretnie do domu, żeby zatelefonować do jego kochanki i skarcić ją za to, że tak długo go zatrzymuje, gdy wzywają rodzinne obowiązki.

Nie wątpił, że gdy o zmroku nie dał znaku życia, obaj wsiedli do samochodu i ruszyli w drogę do instytutu, rozglądając się uważnie w poszukiwaniu śladów wypadku drogowego. Jako funkcjonariusze tajnej policji byli zawsze uzbrojeni. Tlass musiał tylko przetrwać i może jakoś spróbować dać im znak, że żyje. Mimo ran, bólu i mdłości wiedział już nawet, jak to zrobić.

Zaczął od poruszania głową to w jedną, to w drugą stronę, by poluzować krępujące ją taśmy. Po chwili udało mu się oderwać od nich włosy, skórę i brodę. Było to bolesne i wyczerpujące, lecz wiedział, że jeśli uwolni głowę, będzie mógł spróbować sięgnąć zębami do taśmy otaczającej jego pierś, a następnie wyswobodzić ramiona.

Pamiętał, że fanatyk wyciągnął mu z kieszeni komórkę, a potem wyrwał z uchwytu słuchawkę telefonu samochodowego. Później usłyszał, jak jedno i drugie roztrzaskuje się na asfalcie. Idiota zostawił jednak włączony silnik, zapewne na wypadek, gdyby musiał uciekać. Nie mając pojęcia o luksusowych samochodach, nie podejrzewał nawet, że nadal działa zestaw głośnomówiący. Gdyby tylko Tlass zdołał uwolnić ręce i sięgnąć za fotel, do przycisku na kierownicy aktywującego system łączności. Przecież nie potrzebował słuchawki.

Ostatnie połączenie nawiązał rankiem z telefonem komórkowym najstarszego syna – wystarczyło wcisnąć klawisz, by ponownie wybrać ten sam numer, a potem… Potem już tylko mówić wystarczająco głośno do mikrofonu zamontowanego nad fotelem kierowcy.

– Biuro… Parking… – szepnął dla wprawy.

Syn rozpoznałby jego głos, a wtedy, gdy wraz z bratem przyjechałby do instytutu, tylko Allah mógłby ocalić Palestyńczyka. Krzyki i błagania tamtej kobiety, którymi zasypywała Tlassa, zanim wszedł w nią po raz pierwszy – a po wielu godzinach także jej pokorne prośby o szybką śmierć – brzmiały jak radosna poezja w porównaniu z tym, jak zaśpiewałby ten skurwiel, gdyby dostali go w swoje ręce jego synowie i ich koledzy. Powtarzając dwa słowa coraz głośniej i dobitniej, zastępca dyrektora instytutu nareszcie uwolnił czoło i podbródek z ostatnich kawałków taśmy izolacyjnej. Stęknął przy tym z bólu, a gdyby musiał zerwać z twarzy kolejne paski, chybaby się rozpłakał.

Przez chwilę odpoczywał w bezruchu. Gdyby ktoś przyłożył dłonie i uważnie popatrzył przez mocno przyciemnioną szybę cadillaca, zobaczyłby zakrwawionego człowieka o pustych oczodołach, z plackami nagiej skóry na głowie i podłużnymi ranami na twarzy.

Gdyby zaś obserwował go dłużej, ujrzałby, jak ów człowiek pochyla się, by zębami rwać taśmę opinającą mu pierś. Widząc jego zaciekłą determinację, oceniłby zapewne, że potrzeba jedynie kilku minut, by odzyskał wolność.

Rozdział dziewiętnasty

Malutki nurek pracował niestrudzenie przy wraku hiszpańskiego galeonu, a pięć prześlicznych błazenków właśnie przepływało leniwie przez strumień bąbelków ulatujących ku górze z jego hełmu.

Akwarium zasłaniające całą ścianę rzucało osobliwą poświatę na luksusowo urządzoną poczekalnię w skrzydle należącym do kierownictwa instytutu. Drżący cień Saracena sunął po przeciwległej ścianie. Bliski rozpaczy Saudyjczyk nie wiedział już, który korytarz i którą salę powinien teraz przeszukać. Zawahał się i przystanął, widząc jaskrawo ubarwione rybki.

Nie widział takich od dwudziestu lat, a może i dłużej, ale znał je dobrze.

– Amphiprion ocellaris – powiedział, zaskoczony, że choć minęło tyle czasu, wciąż pamięta ich łacińską nazwę. Spośród wszystkich ryb tropikalnych te właśnie najbardziej upodobał sobie jego ojciec. Często gdy pracował w weekend, zabierał syna do laboratorium nad brzegiem morza i wpuszczał między wielkie zbiorniki służące do prowadzenia badań. Największy z nich był pełen ukwiałów – pięknych, ale i zdradliwych kwiatów podmorskiego królestwa.

– Spójrz tylko na te błazenki – powiedział mu kiedyś. – To jedyne ryby na całym świecie, których ramiona ukwiałów nie mogą zatruć i uśmiercić. Dlaczego? Właśnie tego próbuję się dowiedzieć.

Teraz, po latach, stojąc samotnie w tajnym laboratorium wojskowym, Saracen wyraźnie dostrzegał ironię losu. Podobnie jak ojciec, był bez reszty pochłonięty poszukiwaniami czegoś, co mogło mu zapewnić ochronę przed śmiertelnie niebezpiecznym patogenem.

Chętnie zostałby tu dłużej, poobserwował ryby, może spróbował sobie przypomnieć, co znaczy niewinność, ale nie miał na to czasu. I właśnie zawracał, gdy nagle jego wzrok padł na ciemny korytarzyk, którego wcześniej nie zauważył. Na jego końcu dostrzegł drzwi i nie wiedzieć czemu poczuł nagle, że właśnie tego miejsca szukał – wiedział, że tak jest, jeszcze zanim ujrzał Czerwony Półksiężyc na ścianie.

Symbol ten, islamski odpowiednik Czerwonego Krzyża, wskazywał miejsce, w którym mieścił się punkt pierwszej pomocy oraz lokalne centrum medyczne. Saracen wiedział o istnieniu tej izby od byłej pracownicy instytutu – pielęgniarki, z którą pracował w szpitalu w Libanie – ale wierzył, że to błazenki ojca naprowadziły go na właściwy trop i że to znak zesłany przez Allaha.

Drzwi punktu pierwszej pomocy nie były zamknięte. Szybkim krokiem przeszedł przez ambulatorium i kilka salek zabiegowych, zanim odnalazł część magazynową. Centrum stworzono nie tylko jako miejsce, w którym można było udzielać doraźnej pomocy medycznej, ale także jako gabinet badań lekarskich dla nowo zatrudnionych pracowników. W rezultacie zgromadzono tu kolekcję sprzętu, której nie powstydziłby się niejeden szpital: elektrokardiograf, bieżnie treningowe, defibrylatory, nawet respiratory.

W samym środku kompleksu pokoi znajdował się składzik z lekami – Saracen wkroczył doń z pewnością typową dla kogoś, kto przez lata zdobywał doświadczenie w szpitalach. Minął kontuar i stanął przed wielkim regałem, na którym ułożono niezliczone leki i zapas materiałów chirurgicznych. Sąsiednią ścianę zastawiono szafkami zaopatrzonymi w metalowe kratki. Saracen wiedział, że w taki sposób przechowuje się substancje klasy A: narkotyki, halucynogeny, pochodne amfetaminy oraz rozmaite środki znieczulające.

Wszystko to nie miało jednak znaczenia. Ruszył w głąb składziku, otworzył kolejne drzwi i znalazł się w jeszcze mniejszym pokoju. Ujrzał tu rząd chłodziarek – to właśnie dla ich zawartości przybył do tego przeklętego przez Boga kraju i żył jak pies na parkingu.

Pełen nadziei, ale i niepewności ruszył wolno wzdłuż szeregu lodówek o szklanych drzwiach. Okiem znawcy przeglądał ich zawartość: worki z krwią, fiolki wrażliwych na temperaturę leków oraz – jak w każdym szpitalu – trunki i przekąski personelu. Nigdzie jednak nie dostrzegł tego, czego szukał. Z każdym krokiem był coraz bliższy rozpaczy – może wszystkie strzępki plotek, które zasłyszał, wszystkie optymistyczne założenia, które poczynił, miały się okazać jedynie iluzją? Jak głupiec wierzył w to, w co bardzo chciał wierzyć.

Wreszcie zajrzał do ostatniej chłodziarki i pochylił głowę w bezgłośnej modlitwie. Na półce stało osiem kartonowych pudełek zawierających rzędy malutkich, szklanych buteleczek. Na etykietach umieszczono skomplikowane opisy, które upewniły Saracena, że właśnie znalazł to, czego szukał.

Otworzył szklane drzwi i z na wpół opróżnionego już kartonu wyjął sześć buteleczek. Przezroczysty płyn, który zawierały, był owocem eksperymentu, jaki dwieście lat wcześniej przeprowadzono w małej angielskiej wiosce. Owijając je szmatką i wkładając do kieszeni, Saracen myślał o tym, jak wiele już wkrótce będzie miał wspólnego z błazenkami. Będzie mógł bezpiecznie się poruszać w pięknym i śmiertelnie niebezpiecznym środowisku, odporny na działanie otaczającej go zewsząd trucizny. Nie sposób przecenić, jak wiele znaczyła dla niego ta myśl. W owych miesiącach, gdy tak rozpaczliwie go poszukiwałem, działając w coraz większym pośpiechu, zdołałem odnaleźć tylko dwa skrawki papieru, które pomogły mi w ustaleniu jego tożsamości. Na obu zapisano słowo „błazenek”.

Ukrywszy fiolki w kieszeni, wrócił do kontuaru przy wejściu i wprowadził kilka poprawek do rejestru pobieranych leków. Teraz, nawet gdyby ktoś przeglądał zapisy z ostatnich trzech lat, najpewniej nie wykryłby, że czegoś brakuje. Saracen odłożył rejestr i wyszedłszy ze składziku, zamknął za sobą drzwi. Wciąż nosił rękawiczki, nie musiał więc się obawiać, że zostawi ślady dla ekipy śledczej. Chwilę później opuścił centrum medyczne, przebiegł obok wielkiego akwarium i skręcił ku długim, cichym korytarzom wiodącym do frontowych drzwi gmachu.

Szacował, że za dwie minuty będzie w drodze do domu. Nie wiedział jeszcze, że oto pojawił się problem: więzień zamknięty w samochodzie zamierzał mu przeszkodzić.

Rozdział dwudziesty

Taśma opasująca korpus Tlassa pękła z trzaskiem, gdy wreszcie przegryzł ostatnie jej włókno. Prawie nie czuł smaku krwi płynącej spod naruszonego siekacza. Wreszcie wyrwał ramiona z uścisku taśmy izolacyjnej i usiadł.

Wraz z krwią napłynął do rąk przeszywający ból, ale Tlass nie zwlekał: pochylił się najdalej jak mógł, by uwolnić uda i kostki. Raz po raz tracił równowagę, chwiał się niebezpiecznie na boki, ale zaraz wracał do poprzedniej pozycji, a sił dodawała mu wizja chwili, w której siądzie za kierownicą i uruchomi zestaw głośnomówiący, zaraz potem zaś jego chłopcy włączą syrenę w swym wozie i parę minut później z piskiem opon wjadą na parking instytutu.

Smak, który poczuł nagle w ustach, nie był jednak smakiem ocalenia, tylko zemsty. Nareszcie uwolnił jedną nogę i kilkoma mocnymi kopniakami wymierzonymi na oślep zerwał taśmę krępującą drugą. Był wolny. Poderwał się na kolana.

Dwieście jardów dalej otworzyły się z sykiem drzwi budynku i Saracen, zabrawszy wcześniej plastikowe pojemniki z oczami, wybiegł na ścieżkę prowadzącą ku parkingowi. Od cadillaca dzieliło go dwadzieścia sekund sprintu. Silnik pracował, wystarczyło wrzucić bieg i ulotnić się, zanim jeszcze domkną się na dobre elektroniczne zamki instytutu, odcinając budynek od świata.

Widział przed sobą nienaturalny blask lamp sodowych. Skręcił w lewo, przez rabaty, by zyskać choć kilka sekund. Po chwili był znowu na asfalcie, biegł prosto w stronę SUV-a. Samochód bujał się na resorach. W środku ktoś się poruszał…

Tlass miotał się jak opętany, by jak najszybciej zmienić pozycję i przesiąść się z rozłożonej tylnej kanapy na fotel kierowcy. W pośpiechu uderzył barkiem w tył oparcia i zsunął się w prześwit między siedzeniami. Odruchowo wyciągnął rękę przed siebie, by czegoś się chwycić – i dopisało mu szczęście: zahaczył palcami o kierownicę.

Saracen porzucił pojemniki z oczami i przyspieszył. Gnał, nie mając pojęcia, co Tlass próbuje wskórać – może wcisnąć gaz do deski i rozbić wóz, może zepsuć skrzynię biegów, a może zamknąć zamki? – ale słusznie odgadł, że niebezpieczeństwo czai się na fotelu kierowcy.

Na krótkim dystansie ostatnich paru kroków podjął decyzję, która zaważyła na jego życiu, a także na życiu Tlassa. Co więcej, rozstrzygnęła o powodzeniu całego planu. Może ktoś lepszy – człowiek żonaty, ojciec rodziny marzący o szczęściu dzieci, choćby skromnym, ale jednak szczęściu, człowiek, który widział w życiu mniej śmierci, a więcej miłości, innymi słowy człowiek przyzwoity – straciłby czas, otwierając drzwi. Saracen jednak uczynił to, co i ja bym zrobił na jego miejscu, podobnie jak każdy prawdziwy zabójca: postanowił przebić pięścią barwione szkło po stronie kierowcy.

Gdy brał zamach, przyszła mu do głowy lękliwa myśl: co będzie, jeśli to pancerna szyba? Byłoby to możliwe, gdyby Tlass nadal pracował dla tajnej policji, ale ten wielki, krzykliwy cadillac był jego prywatną własnością. Tak czy owak, na zmianę planu było za późno.

Syryjczyk siedział już za kierownicą, zdążył odnaleźć na niej przycisk i go nacisnąć. System piszczał nerwowo, wybierając numer. Jeszcze kilka cyfr i uda się wezwać pomoc. Trzy, dwie…

Biała toyota land cruiser pędziła autostradą otaczającą łukiem dawną oazę, wyjąc syreną i migając czerwono-niebieskimi światłami ukrytymi za osłoną chłodnicy. W świąteczny wieczór droga była niemal pusta, bracia mogli gnać na złamanie karku w stronę instytutu. Dwie krótko ostrzyżone głowy wykonywały miarowe ruchy, dwie pary oczu przypatrywały się poboczom w poszukiwaniu wozów straży pożarnej, ambulansów, uszkodzonych barierek i wszelkich innych oznak katastrofy drogowej.

Nagle odezwał się sygnał telefonu i bracia jak na komendę spojrzeli na ekran wbudowany w deskę rozdzielczą. Znali numer, który właśnie się wyświetlił. Nareszcie dzwoni ojciec!

Pięść Saracena pojawiła się nagle w chmurze szklanych odłamków i trafiła w grzbiet nosa Tlassa. Był to naprawdę potężny cios – nie powstydziłby się go żaden z afgańskich mudżahedinów – i przegroda nosowa trzasnęła jak zapałka. Chlusnęła krew, a ranny jęknął z bólu i upadł na fotel pasażera.

Wyższy z synów Tlassa, na co dzień wożący w swej toyocie strzelbę, sięgnął po słuchawkę.

– Tato! – zawołał.

Odpowiedzi nie było.

Jego ojciec leżał skulony w fotelu, jęcząc z cicha, a wnętrze jego wozu było zbryzgane krwią. Cios był bardzo silny, ale nie pozbawił go przytomności: mężczyzna wciąż słyszał głos coraz bardziej zatroskanego syna. Podobnie jak człowiek, który nawraca się na łożu śmierci, Tlass czuł, że musi znaleźć w sobie dość siły, by wypowiedzieć dwa słowa, które przyniosą mu wybawienie: biuro, parking.

Saracen nie mógł pojąć, jakim cudem telefon wciąż działa, skoro rozbił słuchawkę na drobne kawałeczki – z głośnika wciąż dobiegały wrzaski jednego z synów Tlassa, a ten, słysząc je, podniósł się nagle na łokciu i otworzył usta, żeby odpowiedzieć. Saudyjczyk po raz drugi w ciągu paru chwil podjął instynktowną i wspaniałą decyzję: nie zważając na ruchy Tlassa i własne zdezorientowanie, sięgnął po kluczyk tkwiący w stacyjce, przekręcił go i wyjął. Wyłączenie silnika odcięło dopływ prądu do telefonu – połączenie zostało przerwane.

Tlass naturalnie nie mógł tego zobaczyć, zresztą w tej chwili interesowało go tylko to, by jak najszybciej zapanować nad bólem promieniującym ze złamanego nosa. Wiedział jednak, że nie zdążył wypowiedzieć słów, które mogły go uratować. Dźwignął się nieco na łokciu.

Dwaj mężczyźni w pędzącej toyocie usłyszeli, że przerwano połączenie. Wyższy natychmiast wybrał numer ojca, ale bez skutku. Nadal nie wiedzieli, gdzie go szukać, kontynuowali więc obserwację poboczy.

Podparty na łokciu Tlass usłyszał, że otwierają się drzwi po stronie pasażera. Mocne dłonie Saracena chwyciły go za klapy, wyciągnęły zza kierownicy i posadziły w fotelu. Próbował się opierać, ale bezskutecznie.

Saracen rozciągnął pas bezpieczeństwa i zaczął nim oplątywać zakrwawioną szyję i ramiona okaleczonego Syryjczyka. Praktycznie unieruchomił go w pozycji siedzącej i dopiero wtedy wetknął końcówkę pasa w gniazdo. Upewniwszy się, że Tlass już się nie wyswobodzi, trzasnął drzwiami i pobiegł po porzucone pudełka z oczami, po czym wrócił sprintem.

Gdy tylko uruchomił silnik, znowu zaczął dzwonić telefon. Saracen chętnie by go wyłączył, ale nie znał tego systemu i uznał, że bezpieczniej będzie go nie ruszać. Wycofał ostro, dbając o to, by koła rozjechały na drobne cząstki rozsypane na asfalcie szkło z samochodowej szyby. Naturalnie lepiej byłoby je pozbierać, nie zostawiając żadnych śladów, ale teraz nie miał na to czasu. Najpierw głos płynący znikąd, a potem natarczywy sygnał pokładowego telefonu – te dźwięki mogły oznaczać tylko jedno: nadciągała pomoc. Nie wiedział, jak jest blisko, ale pamiętał o swoim opóźnieniu w penetrowaniu budynku. Nerwy podpowiadały mu, że powinien natychmiast zmienić plan.

Zakręcił kierownicą i wcisnął pedał gazu, by z poślizgiem tylnych kół wypaść na drogę dojazdową. Nie wjechał jednak na autostradę i nie ruszył w stronę parkingu długoterminowego przy lotnisku, gdzie pierwotnie zamierzał uśmiercić Tlassa i porzucić samochód pośród tysięcy innych. Zdecydował się na plan awaryjny i jak najszybsze pozbycie się SUV-a.

Właśnie dlatego – tylko i wyłącznie dlatego – spotkało nas tyle zła. Saracen bowiem pojechał drogą dojazdową na tyły kompleksu. Tymczasem synowie Tlassa, z pistoletami na kolanach, zjechali z autostrady i tą samą drogą pomknęli w stronę głównego wejścia. Gdyby dotarli na miejsce niespełna dziesięć sekund wcześniej, dostrzegliby odjeżdżającego czarnego cadillaca.

Dziesięć sekund, naprawdę niewiele, a przecież wystarczająco dużo. Gdyby nie tych dziesięć sekund, nie po raz pierwszy w dziejach świata życie wielu ludzi nie zmieniłoby się w nic nieznaczący epizod. Gdyby nie umieszczono bomby akurat pod solidnym dębowym stołem w sali odpraw Hitlera. Gdyby car nie kazał zlikwidować brata Lenina. Gdyby tylko… A przecież ponure doświadczenie uczy, że nie można polegać na boskiej interwencji, że los równie często jak dobrym sprzyja złym.

Dwaj mężczyźni w toyocie przyjechali o kilka sekund za późno i nie zauważyli samochodu ojca. Nie rozpoczęli więc natychmiastowego pościgu, nie schwytali Saracena i tym sposobem nikt nigdy się nie dowiedział, że z instytutu zniknęło sześć małych, szklanych fiolek.

Rozdział dwudziesty pierwszy

Zanim jeszcze dwaj synowie zdążyli przeszukać parkingi wokół kompleksu, Saracen odnalazł drogę, której szukał. Skręcił w nią, wyłączył reflektory i po chwili wóz zakołysał się w ciemności na długiej wstędze dziurawego asfaltu.

Wzdłuż drogi ciągnęło się miejskie wysypisko śmieci, dlatego starał się jechać na tyle wolno, by nie podrywać do lotu stad mew, które tu żerowały, i nie płoszyć bezpańskich psów, które nieustannie patrolowały okolicę, węsząc za pożywieniem. Po drugiej stronie zaniedbanej szosy widać było ogrodzone drucianą siatką pustkowie, z rzadka porośnięte krzakami i upstrzone pojedynczymi szkieletami porzuconych pojazdów. Przecinał je kanał zarośnięty trzciną i wypełniony cuchnącą wodą.

Saracen zwolnił, widząc otwartą bramę zwisającą smętnie na zawiasach. Wjechał w krótką, ślepą uliczkę, w snach dewelopera-optymisty wiodącą zapewne na „tereny przemysłowe”. Zatrzymał samochód w kolonii zapuszczonych baraków: w jednym, jeśli wierzyć szyldowi, działał warsztat mechaniczny – w rzeczywistości była to zapewne dziupla, w której rozbierano skradzione samochody – w drugim sprzedawano używane pralki, w pięciu dawnych garażach zaś mieścił się zakład, w którym ponoć pakowano jagnięcinę. W rzeczy samej, czasem lepiej nie wiedzieć, skąd się bierze mięso na naszych stołach.

Ból w oczodołach i nosie, podduszenie ciasno zapiętym pasem bezpieczeństwa, gorączka oraz galopująca infekcja wywołana użyciem niewysterylizowanego skalpela sprawiły, że Tlass był półprzytomny i majaczył. Saracen otworzył drzwi po stronie pasażera, odplątał pas i wywlókł jeńca na ciche, cuchnące zgnilizną pobocze. Haust ciepłego, świeżego powietrza spowodował, że Tlass ocknął się z maligny i jakimś cudem ustał na drżących nogach.

– Powiem ci jak zawodowiec zawodowcowi, że nieźle ci idzie z garotą – wycharczał przez zmiażdżoną krtań. To rzekłszy, opadł na kolana i klęcząc na spękanym asfalcie, zaczął opowiadać urywanym szeptem o Bogu i nieziemskich światłach.

Saracen wiedział, co się z nim dzieje: podobnie jak ludzie, którym amputowano kończyny wciąż mają wrażenie czucia, ci, którzy nagle stracili wzrok, często widują – jak im się wydaje – nadzwyczajne fajerwerki. Dlatego zostawił Tlassa i jego nieistniejącą zorzę polarną, by starannie zebrać potrzebne przedmioty rozrzucone w tylnej części wozu. W końcu jednak wrócił do jeńca, chwycił go za kołnierz i zaciągnął do kontenera na śmieci, których większość stanowiły odpady z rzeźni.

Wśród trzcin i wynędzniałych krzewów dostrzegł jakiś ruch – niewyraźne kształty, ledwie ciemniejsze plamy w wieczornym mroku – i wiedział już, że zbliżają się zdziczałe psy. Dla najsilniejszych z nich porzucane tu resztki owczych ciał były przysmakiem; teraz jednak wyczuły pot i krew i wiedziały już, że w opałach znalazło się inne, większe zwierzę.

Saracen wepchnął Tlassa do kontenera, a potem wyjął z pojemników z lodem oczy i bezceremonialnie wetknął je na powrót w oczodoły. Zaraz potem sięgnął po strzęp brudnej szmaty i obwiązał nią głowę rannego. Wyglądała jak przepaska chroniąca oczy, ale w istocie miała służyć tylko temu, by nie wypadły.

Kalejdoskop świateł przygasł, gdy Tlass poczuł nagły chłód na rozpalonej skórze i w swym szaleństwie pomyślał, że ktoś opatruje mu rany. Naturalnie do tej pory marzył tylko o tym, by zabić swego oprawcę, lecz teraz, jak większość ludzi poddanych torturom, poczuł nagły przypływ wdzięczności za każdy, najmniejszy nawet przejaw dobroci serca.

– Dziękuję za bandaż – wyszeptał.

Podniesiony na duchu myślą o sterylnym, bialutkim opatrunku, nagle uświadomił sobie, że otacza go bukiet woni zgoła sprzecznych z tą wizją: wyczuwał krew, wymiociny i kał. Doświadczenie zdobyte w tajnej policji pozwoliło mu odgadnąć, dokąd go zaprowadzono: z pewnością do zacisznej celi, gdzieś w podziemiach. Lada chwila powinien przyjść ktoś, kto zerwie z niego ubranie i będzie polewał wodą z węża. Więzienni dozorcy zwykle nie dotykali swych zasranych po pachy podopiecznych, zapewne wezwą więc ze dwie więźniarki do brudnej roboty.

Dobry zwyczaj nakazywał, by i one pracowały nago. Tlass pamiętał, żeby spróbować ich dotknąć, gdy znajdą się blisko – takie zachowanie zawsze poprawiało strażnikom humor. Nagle usłyszał ostre, metaliczne kliknięcie. Znieruchomiał. Dźwięk wydawał mu się znajomy, brzmiał tak, jakby… jakby…? I nagle Tlass roześmiał się, bo w rozgorączkowanej głowie pojawiła się odpowiedź: jakby ktoś odwiódł kurek pistoletu. Myśl była oczywiście absurdalna, bo nikt nie strzelał do więźnia w celi, żeby nie nabałaganić. A zresztą – po co opatrywać komuś rany tuż przed egzekucją? Nie, to nie mógł być ten dźwięk.

– Kto tam? Jest tu kto? – zawołał mocnym, jak sądził, ale i w miarę przyjaznym głosem.

Jedyny człowiek, który mu towarzyszył – mierzący doń z pistoletu pamiętającego czasy wojny w Afganistanie, wyjętego ze skrytki w dnie turystycznej lodówki – ledwie usłyszał te z trudem wycharczane słowa, ale zignorował je całkowicie. Saracen stał na zewnątrz konteneru, sześć stóp od Tlassa, bo uznał, że tyle wystarczy, by nie został ochlapany krwią i skaleczony odłamkami kości. Celował w przepaskę na wysokości lewego oczodołu więźnia.

Tlass nie wykonywał nawet najmniejszych ruchów, tak bardzo starał się usłyszeć, czy ktoś mu w celi towarzyszy. Saracen wiedział, że to najlepszy moment. Allah mu sprzyjał, to pewne. Nacisnął spust.

Trach! Tlass poczuł ból… i nic więcej. Fontanna krwi, mózgu oraz drobnych fragmentów czaszki wytrysnęła z tyłu jego głowy. W tej samej chwili Saracen bardziej wyczuł, niż usłyszał za plecami jakieś zamieszanie. Obrócił się na pięcie w samą porę, by dostrzec ciemne sylwetki umykających kundli.

Znowu przyjął pozycję strzelecką, wymierzył i wypalił w stronę trupa. Trafiając w prawą stronę przepaski, chciał – przy odrobinie szczęścia – zniszczyć ostatnie dowody chirurgicznego usunięcia oczu. Miał nadzieję, że policjanci stworzą własną wersję wydarzeń: Tlass zapomniał czegoś i wrócił do instytutu, a gdy wyszedł zeń ponownie, został napadnięty i porwany. Gdyby udało się ich przekonać, że tak właśnie było, nie przyszłoby im do głowy, że coś mogło zginąć z laboratorium.

Naturalnie im mniej wiedzieli, tym lepiej i dlatego Saracen ucieszył się, gdy usłyszał, że psy wracają, gotowe pożreć swoją część dowodu zbrodni. Zdążył już zaparkować cadillaca w najciemniejszym kącie, w głębi placu, na tyłach warsztatu mechanicznego, i miał powody wierzyć, że przypadkowy obserwator nie odróżni go od innych wozów czekających na rozbiórkę. Nie zdejmując ani na chwilę rękawiczek, postarał się usunąć z wnętrza SUV-a wszystko, co mogłoby naprowadzić śledczych na jego trop.

Zabrawszy lodówkę i resztę swego dobytku, wyruszył na pustkowie. Szedł szybkim krokiem, trzymając w ręku gotowy do strzału pistolet – na wypadek gdyby któryś ze zdziczałych psów wolał żywą zdobycz.

Dotarłszy do miejskiego wysypiska, rozbił chłodziarkę na drobne kawałki i wraz z resztą przedmiotów, które niósł ze sobą, rozsypał szczątki wśród stert odpadów. Wiedział, że nim miną dwie godziny od świtu, wszystko, co nadaje się do wykorzystania, zostanie zebrane przez uchodźców zamieszkujących okoliczne obozy.

Jeśli nie liczyć strzykawki, kartonowego biletu i paru drobnych monet, zostały mu jedynie pistolet, Koran ojca oraz, co najważniejsze, sześć szklanych fiolek. Lecz choć miał tak niewiele, uważał, że ich zawartość czyni go najzamożniejszym człowiekiem świata.

Rozdział dwudziesty drugi

Saracen wędrował przez wiele godzin, mając za przewodnika jedynie bladą poświatę gwiazd. Opuściwszy wysypisko, przemierzył porośniętą krzewami równinę i dotarł nad kanał, tam zaś odnalazł chwiejną, drewnianą konstrukcję, która udawała most.

Przeszedł na drugą stronę i przez wiele mil kluczył pasem nadbrzeżnych trzcin, zanim wypatrzył to, czego potrzebował: rdzewiejący wrak samochodu terenowego, na wpół zatopiony w mętnej, śmierdzącej wodzie.

Do plastikowych pudełek schował strzykawkę, portfel Tlassa i inne drobiazgi. Następnie dosypał do pełna drobnych kamieni, zamknął pojemniki i cisnął je na środek kanału.

Z wielkim żalem spojrzał po raz ostatni na swój pistolet, zanim wziął zamach. Ta broń towarzyszyła mu dłużej niż którykolwiek z przedmiotów osobistego użytku – naturalnie z wyjątkiem ojcowego Koranu – ale wiedział, że jest ona jedynym niepodważalnym dowodem jego udziału w morderstwie Tlassa, i po prostu nie miał wyboru. Rzucił mocno i celnie: pistolet wylądował w wodzie tuż obok wraku. Gdyby nawet śledczy trafili w tę okolicę z wykrywaczem metalu, sygnał dochodzący z wody z pewnością powiązaliby z obecnością stalowego szkieletu pojazdu.

Przyspieszył kroku, kierując się w stronę dalekiej łuny Damaszku.

Cztery godziny później, brudny i na obolałych nogach, wręczył kartonowy bilet pracownikowi przechowalni bagażu. Po chwili trzymał już w rękach walizkę i torbę lekarską. Otworzył zamek szyfrowy w walizce i wyjął cienki zwitek banknotów. Zapłacił najpierw za usługę, a potem dołożył jeszcze funta, by pozwolono mu skorzystać ze służbowej łazienki.

Miał dwie godziny do odjazdu pierwszego autobusu kursującego między syryjską stolicą a Bejrutem. Wykorzystał ten czas, by przystrzyc brodę i pod prysznicem wyszorować ciało niemal do krwi. Gdy skończył, wyjął z walizki tandetny zachodni garnitur, koszulę oraz krawat. Ubrawszy się, zerwał etykietki i schował do torby lekarskiej skradzione fiolki – sąsiedztwo rozlicznych leków gwarantowało, że nikt się nimi nie zainteresuje. Gdy wyszedł z łazienki, z paszportem i bagażem w ręku, wyglądał dokładnie tak, jak powinien wyglądać wierny swemu powołaniu libański lekarz, który przepracował jakiś czas w obozach dla uchodźców, a teraz wraca do domu.

Brudne ubranie, które pomogło mu stworzyć przekonujący wizerunek palestyńskiego nędzarza, włożył do foliowej torby, którą w drodze do rozklekotanego autobusu wrzucił do kontenera na używaną odzież dla biednych. Zatrzymał się jeszcze tylko raz, by wyrzucić resztki ze śniadania, które kupił – zjadł kawałek pity i owoce, popijając herbatą. Fakt ten, choć zupełnie naturalny dla postronnego obserwatora, był elementem planu.

Krótko po czwartej nad ranem Saracen zajął miejsce z tyłu autobusu. Niemal równo godzinę później dwaj synowie Tlassa – straciwszy sporo czasu na poszukiwania sprawdzoną metodą polegającą na zataczaniu coraz szerszych kręgów wokół instytutu – zainteresowali się sforą wyjątkowo zaciekle walczących, bezpańskich psów. Tym sposobem odnaleźli zwłoki ojca.

Mimo nieodpowiedniej pory oraz tego, że trwało jedno z najważniejszych świąt islamskiego świata, jako funkcjonariusze tajnej policji doskonale wiedzieli, do kogo zadzwonić. Wiadomość błyskawicznie dotarła do najwyższych kręgów władzy i już wkrótce w rzekomo bezpiecznych sieciach łączności rozpoczęła się gorączkowa wymiana pilnych połączeń telefonicznych i wiadomości tekstowych.

Echelon pochłonął je wszystkie.

On nigdy się nie męczy i nigdy nie śpi. Patroluje przestrzeń, nie potrzebując powietrza, żywności ani dobrego słowa; buszuje jak bezgłośny złodziej w węzłach światłowodowych i zarządza pracą niezliczonych radarów – ukrytych w koloniach kulistych osłon przypominających wielkie piłki golfowe – w bazach wojskowych na całym świecie. Nasłuchuje praktycznie całej łączności elektronicznej na Ziemi; jest rozległą siecią satelitarną i komputerową, tak tajną, że jej istnienia nie potwierdziło nigdy żadne z anglojęzycznych państw, które stworzyły ją w dobie zimnej wojny.

Miliardy bajtów danych zbieranych w ciągu każdej nanosekundy trafiają do układu superkomputerów w kwaterze głównej NSA w Fort Meade w Marylandzie, gdzie supertajne oprogramowanie wyszukuje wybrane słowa i zwroty – wedle kilku relacji także za pomocą systemu rozpoznawania mowy – i rejestruje fragmenty warte bliższego zbadania.

Owej nocy w Damaszku było takich fragmentów bardzo wiele. Echelon podsłuchał na przykład rozmowę zrozpaczonego syna Tlassa z siostrą. Padły w niej słowa o tym, jak wysoką cenę zapłacą dysydenci i wrogowie państwa, najprawdopodobniej odpowiedzialni za porwanie.

– Niech Allah pomoże im i ich rodzinom – powiedział.

Analitycy amerykańskiego wywiadu, którzy szacowali wartość przechwyconych informacji, doszli do zgodnej konkluzji: Tlass słynął z okrucieństwa i z pewnością istniała długa kolejka chętnych do tego, by rzucić go zdziczałym psom na pożarcie. Morderstwa odwetowe, dokonywane w średnio istotnych państwach arabskich, nie bardzo interesowały tajne służby Stanów Zjednoczonych, dlatego o sprawie szybko zapomniano.

Był to fatalny błąd, podobnie jak fakt, iż syryjska służba bezpieczeństwa – zapewne z powodu wczesnej pory i świątecznej atmosfery – nie zarządziła natychmiastowego zamknięcia granicy.

Rozdział dwudziesty trzeci

Stary autobus warczał i bekał dymem, z wysiłkiem wioząc pasażerów przez noc. Gdy już pokonał remontowaną na wielu odcinkach syryjską drogę nr 1, zatrzymał się tylko raz, na modlitwę o świcie zwaną fadżr.

Gdy wreszcie dotarł do granicy, ponurzy urzędnicy przyjrzeli się uważnie Saracenowi i jego dokumentom. Okazali mu coś w rodzaju szacunku dopiero wtedy, gdy dotarło do nich, że jest lekarzem. Lecz nawet gdyby przeszukali jego skromny bagaż, nie znaleźliby czterech z sześciu skradzionych fiolek, a to dlatego, że ich zawartość była już poza ich zasięgiem: w jego krwiobiegu.

Saracen bowiem uczynił coś jeszcze, nim wyszedł z łazienki w Damaszku. Wyjął z torby lekarskiej specjalną igłę, zanurzył ją w płynie z fiolek i tak długo drapał i skrobał skórę na ramieniu, aż z rany pociekła krew. Wiedział, że przyjmuje dawkę czterokrotnie większą od zalecanej, ale był zdecydowany zrobić wszystko, by zapewnić sobie maksimum bezpieczeństwa. Gdy skończył, zabandażował ramię, włożył koszulę i rozgniótł fiolki na drobne okruchy. To właśnie one trafiły do kubła na śmieci, gdy przed świtem pozbywał się resztek posiłku.

Teraz, gdy odprawiano go na syryjsko-libańskiej granicy, czuł wyraźnie, że zaczyna gorączkować i się pocić; ból głowy także szybko przybierał na sile. Saracen miał nadzieję, że zdąży zamknąć się w pokoju taniego hotelu w Bejrucie, zanim poczuje się naprawdę źle. Obserwował u siebie objawy niemal identyczne z tymi, które dwieście lat wcześniej wystąpiły u małego chłopca z angielskiej wsi – pierwszej osoby, którą miejscowy lekarz, Edward Jenner, poddał wymyślonej przez siebie kuracji. Jenner był pionierem szczepień.

I właśnie takiemu zabiegowi poddał się Saracen – ryzykował życie, włamując się do wojskowego laboratorium, i zabił człowieka, którego nie spotkał nigdy wcześniej, żeby ukraść szczepionkę. Najbardziej zadziwiające zaś było to, że w ciasnej łazience zaszczepił się przeciwko chorobie, która już nie istniała, nikomu nie zagrażała, bo na całym świecie wypleniono ją ponad trzydzieści lat wcześniej.

Przedtem jednak była jedną z najgorszych plag gnębiących ludzkość. Na przestrzeni dziejów spowodowała więcej zgonów niż cokolwiek innego, nie wyłączając wojen. Jeszcze w latach sześćdziesiątych dwudziestego wieku zabijała ponad dwa miliony ludzi rocznie; innymi słowy, co trzy lata fundowała światu holokaust. Naukowcy znali ją pod łacińską nazwą Variola vera, większość ludzi – jako ospę prawdziwą albo czarną ospę.

Całkowita eradykacja wywołującego ją wirusa była jednym z powodów, dla których w tak niewielu miejscach na świecie można było znaleźć szczepionkę. Nie była potrzebna praktycznie nigdzie, poza ośrodkami badawczymi i tajnymi laboratoriami wojskowymi. Potrzebować jej mógł na przykład ktoś taki jak Saracen, który zamierzał na nowo zsyntetyzować wirusa i obawiał się, że jeden mały błąd w tym niemal niewykonalnym zadaniu spowoduje zarażenie i śmierć. Właśnie dlatego wyszukał szczepionkę najnowocześniejszego typu, wszechstronnie zbadaną i skuteczną. Taką, dzięki której mógł sobie pozwolić na tyle błędów, ile zdarzy mu się popełnić.

Nie wszystkie szczepionki się przyjmują i nie wszystkie jednakowo działają na szczepionych. Wiedząc o tym i pragnąc – jak wspomniałem – zapewnić sobie maksymalną ochronę, Saracen przyjął poczwórną dawkę. Nic więc dziwnego, że źle się czuł, ale zarazem miał świadomość, że gorączka to dobra nowina: szczepionka rzuciła organizmowi wyzwanie i teraz układ odpornościowy mobilizował się do walki z intruzem. Szczepionka się przyjęła.

Podczas gdy urzędnik służby granicznej czekał, aż na ekranie komputera wyświetli się wynik skanowania paszportu Saracena, w pobliskim biurze zadzwonił telefon. Zanim ktoś podniósł słuchawkę i wysłuchał rozkazu zamknięcia granicy, urzędnik zdążył machnąć ręką, zezwalając na przekroczenie libańskiej granicy Saracenowi – człowiekowi z fałszywym nazwiskiem, prawdziwym paszportem i szybko rozwijającą się odpornością na najniebezpieczniejszego wirusa w historii ludzkości.

Rozdział dwudziesty czwarty

Nie mogę zaprzeczyć: od paru dni naprawdę miałem przeczucie. Nie należę do ludzi wierzących w los czy przeznaczenie, ale gdy opuściłem mieszkanie Battleboia i szedłem do domu ciemnymi ulicami Manhattanu, naprawdę nie mogłem oprzeć się wrażeniu, że dane mi będzie stawić czoło jakiejś potężnej sile natury.

Wróciwszy do mojego niewielkiego i jak zawsze samotnego loftu, zacząłem grzebać w torbach, które przywiozłem z Paryża. Już w chwili, gdy żegnałem się z Battleboiem, wiedziałem, że jest tylko jeden sposób, by pozbyć się setek rządowych wpisów zagrażających mojemu życiu: musiałem poprosić Bena i Marcie, by przekazali mi zebrane materiały. Prawdę mówiąc, nie przypuszczałem, by świeżo poznany haker – a tym bardziej ja sam – miał dość czasu i umiejętności, żeby powtórzyć wyczyn tych dwojga. W końcu znalazłem to, czego szukałem: marynarkę, którą miałem na sobie tamtego wieczoru w Plaza Athénée, gdy spotkaliśmy się po raz pierwszy. W kieszeni wciąż miałem wizytówkę Marcie, której tak bardzo nie chciałem od niej przyjąć.

Było zbyt późno, by do nich telefonować, ale następnego dnia, wczesnym wieczorem, wybrałem numer. Odebrała Marcie.

– Mówi Peter Campbell – powiedziałem cicho. – Poznaliśmy się w Paryżu.

– Nie potrzebował pan wiele czasu, żeby się zdecydować na kontakt – powiedziała, szybko opanowawszy zaskoczenie. – Miło pana słyszeć. Gdzie pan jest?

– Chwilowo w Nowym Jorku – odpowiedziałem jak zwykle ostrożnie. – Zastanawiałem się, czy nie zechcieliby państwo przekazać mi materiałów dotyczących Scotta Murdocha, o których rozmawialiśmy.

– Bena nie ma w domu… ale osobiście nie widzę powodu, żeby panu odmówić.

– Dziękuję – odrzekłem z ulgą. – Czy mogę po nie przyjść?

– Nie dziś. Idziemy do kina, a jutro jemy kolację z przyjaciółmi. Może zajrzy pan w piątek koło siódmej?

Dwudniowe opóźnienie nie było tym, o czym marzyłem, ale nie miałem wyboru. Podziękowałem, zanotowałem adres i przerwałem połączenie. Jako doświadczony specjalista, niedawno wyrwany ze środowiska służb specjalnych, a na dodatek – o czym już chyba wspominałem – świetnie wyszkolony w sztuce przetrwania w każdej, nawet śmiertelnie niebezpiecznej sytuacji, powinienem był przeczuć, że to pułapka. Niestety, nauczycielka wychowana w Queens zagrała tak znakomicie, że nie spodziewałem się niczego, póki nie przekroczyłem progu ich mieszkania.

Światło było nastrojowe, z głośników sączyły się dźwięki Hey Jude, a w salonie pachniało domowymi potrawami. Stół zastawiono dla trojga: innymi słowy, zostałem zaproszony na kolację. Domyślałem się, że moi gospodarze spędzą wieczór głównie na przekonywaniu mnie, bym zmienił zdanie w sprawie udziału w projekcie Bradleya, ale nie mogłem uciec – nie przed ludźmi, którzy zamknęli w teczkach całe moje życie, i nie wtedy, gdy przyszedłem błagać, by mi je zwrócili.

– Nie trzeba było robić sobie tyle kłopotu – powiedziałem, prezentując moją najdoskonalszą imitację uśmiechu.

– Przynajmniej tak możemy wynagrodzić kłopoty, których panu narobiliśmy – odparła Marcie.

Wszedł Bradley i wyciągając rękę na powitanie, zapytał, czego się napiję. Tak się złożyło, że byłem właśnie w trakcie kolejnego „zawieszenia broni”: uznałem, że pobyt w Nowym Jorku to dobra, a nawet świetna okazja, by zacząć od nowa, tym razem na serio – zdobyłem nawet terminarz spotkań miejscowego towarzystwa anonimowych narkomanów. Jako osobnik skłonny do uzależnień, niczego – z trzeźwością włącznie – nie umiałem zażywać z umiarem, dlatego też wolałem przy okazji wyrzec się alkoholu. Tym bardziej więc zapowiadał się bardzo długi wieczór.

Bradley wrócił ze szklanką wody Evian. Gdy Marcie zaszyła się w kuchni, by czuwać przy garnkach, pociągnął łyk własnego trunku i zaprowadził mnie do swojego białego pokoju na końcu wszechświata. Tyle że ów pokój nie był już pusty: na podłodze leżał dywan, zasłonki wróciły na miejsce, a jedynym dowodem dramatu, który rozegrał się w tych ścianach, był stojący w kącie sprzęt do ćwiczeń fizjoterapeutycznych.

Tuż obok niego stały dziesiątki kartonowych pudeł na akta. Bradley wskazał na nie z uśmiechem.

– Oto pańskie życie, panie Murdoch.

Pochylając się, by przejrzeć papiery, byłem zszokowany tym, jak rozległe i dogłębne śledztwo przeprowadziła ta para. Pudła były pełne wydruków, dysków z danymi i kserokopii wszelkiego typu dokumentów: od stronic księgi pamiątkowej z Caulfield Academy po doroczne raporty agencji działających pod egidą ONZ. Wybrałem losowo jedną z teczek. Była w niej między innymi lista fałszywych nazwisk, którymi się posługiwałem. Każde z nich wzbudziło falę wspomnień.

Bradley obserwował mnie, gdy przewracałem kartki.

– Tak się zastanawialiśmy z Marcie – rzekł wreszcie – czy nie miałby pan nic przeciwko, gdybyśmy mówili do pana „Scott”.

– A cóż jest złego w „Peterze Campbellu”? – spytałem.

– Po prostu pomyślałem… Może byłoby nam wszystkim łatwiej, gdybyśmy w tym wąskim gronie używali prawdziwego imienia. Zawsze właśnie tak o panu myśleliśmy.

Spojrzałem mu w oczy.

– Kłopot w tym, Ben, że tak naprawdę nie nazywam się Scott Murdoch.

Bradley patrzył na mnie, analizując moje słowa. Czy kłamałem, próbując ostatnim gambitem zbić ich z tropu, za którym podążali tak wytrwale? A może miałem aż tak kiepskie poczucie humoru?

Skinąłem dłonią w stronę listy fałszywych nazwisk.

– Podobnie jak wszystkie, to tylko jeszcze jedna fałszywa tożsamość – inny czas, inne miejsce, inne imię i nazwisko. – Wzruszyłem ramionami. – Takie jest moje życie.

– Ale… przecież był pan Scottem Murdochem już w szkole… jako szczeniak… Ładnych parę lat przed wstąpieniem do służb specjalnych – powiedział, wyraźnie zaskoczony.

– Wiem. Nikt nie wybiera sobie tego, co mu się w życiu przytrafia. Tak po prostu wyszło.

Niemal widziałem tę gorączkową gonitwę myśli w głowie mojego gospodarza. Moje nazwisko z dzieciństwa nie było prawdziwe, nie pojawiłem się na żadnym z pogrzebów, najwyraźniej nie odziedziczyłem też majątku Murdochów. Spojrzał na mnie raz jeszcze i nagle zrozumiał: zostałem adoptowany, nie byłem biologicznym potomkiem Billa i Grace.

Uśmiechnąłem się do niego, ale był to jeden z tych uśmiechów, w których nie ma cienia wesołości.

– Cieszę się, że nie kopaliście dalej, dotarłszy do Scotta Murdocha. Wszystko, co było przed Greenwich, należy do mnie, Ben. I do nikogo więcej.

Bez wątpienia zrozumiał, że to ostrzeżenie. Te trzy pokoje po niewłaściwej stronie Ósmej Mili, rysy kobiety, które z każdym rokiem coraz bardziej zamazywały się w mojej pamięci, prawdziwe imię, które mi nadała – to wszystko było jądrem mojego jestestwa, jedynymi rzeczami, które bezdyskusyjnie były moją własnością.

– Cóż, kogo obchodzi imię? – rzekł Bradley po długiej chwili, uśmiechając się. – Peter też brzmi ładnie.

Marcie zawołała nas do salonu, a wieczór potoczył się zupełnie zaskakującym torem. Po pierwsze, była fantastyczną kucharką, a przecież jeśli świetne jedzenie nie poprawia komuś humoru, to chyba znak, że o jeden raz za dużo dał się skusić na śmieciowe żarcie. Po drugie, ani słowem nie wspomnieli o seminarium i zacząłem wierzyć, że nawet przez myśl im nie przeszło namawiać mnie, żebym dołączył do tego projektu. Pomału zacząłem się rozluźniać i przyszło mi do głowy, że skoro tak wiele o mnie wiedzą, to – przynajmniej dla nich – była to jakby kolacja ze starym przyjacielem.

Bradley zadawał mi mnóstwo pytań na temat książki i spraw w niej opisanych, a Marcie z wyraźną satysfakcją przysłuchiwała się, jak jej bystry mąż próbuje przygwoździć mnie pytaniami o szczegóły, o których nie wolno mi było mówić. Podczas jednej z wyjątkowo gorących dyskusji nie wytrzymała i parsknęła śmiechem, a potem wyjaśniła, że jeszcze nigdy nie widziała swego męża w takich nerwach. Popatrzyłem na Marcie i mogłem tylko jej zawtórować.

Gdy ktoś cię skutecznie rozbawia, gdy zaprasza do swojego domu i robi, co w jego mocy, byś się czuł jak u siebie, gdy ofiarowuje kartony pełne materiałów, które mogą ci ocalić życie, a potem pomaga znieść je na ulicę i zapakować do taksówki, gdy stoisz pod uliczną latarnią na Manhattanie, wiedząc, że zaraz znajdziesz się znowu w mieszkaniu zimnym jak psiarnia, gdy czujesz się zagubiony we własnym kraju, a świat nie obiecuje ci zbyt wiele, gdy nie możesz się oprzeć wrażeniu, że czeka cię przyszłość z gatunku nie najprzyjemniejszych, gdy wreszcie ci ludzie uśmiechają się, podają ci rękę i dziękują za przybycie, a potem dodają, że nie mają twoich namiarów, musisz podjąć bardzo trudną decyzję.

Zawahałem się. Wiedza i doświadczenie podpowiadały mi, żebym podał fałszywy numer telefonu i odjechał z kartonami w siną dal. Czy ci ludzie byli mi jeszcze do czegoś potrzebni? Ale zaraz pomyślałem o tym, jak ciepło mnie przyjęli, jak Bradley cieszył się z muzyki, którą wybrał na ten wieczór, i… przykro mi, ale nie umiałem tego zrobić. Wyjąłem telefon, wywołałem jego numer na ekran i patrzyłem w milczeniu, jak Marcie go zapisuje.

W kolejnych tygodniach dzwonili od czasu do czasu i wychodziliśmy razem do kina albo do klubu, żeby posłuchać starych bluesmanów, których uwielbiał Bradley, albo na jazzowe jam session – zawsze we troje. Dzięki Bogu, nigdy nie próbowali mnie z nikim swatać i nie wracali do sprawy seminarium.

Ben tymczasem przechodził długą serię badań medycznych i psychologicznych. Z ulgą przyjął ostateczny werdykt: znowu był zdolny do służby. Nadal trochę utykał i z tego powodu nie eksploatowano go w pracy tak jak dawniej, ale czasem, zwykle późnym wieczorem, dzwonił do mnie i pytał, czy nie wpadłbym na miejsce przestępstwa, bo akurat jakiś szczegół uznał za szczególnie dla mnie interesujący. Pewnego razu zostawił wiadomość, gdy brałem udział w jednym ze spotkań z dwunastostopniowego cyklu. Nawiasem mówiąc, był to już nowy cykl: przestawiłem się na terapię dla anonimowych alkoholików. Parafrazując Tołstoja, ćpuny są takie same, za to każdy pijak jest szalony na swój własny sposób. Spotkania istotnie były znacznie bardziej interesujące, a ja uznałem w duchu, że skoro mam spędzić resztę życia w ciągłym ruchu, to należy mi się chociaż odrobina rozrywki.

Gdy owego dnia sesja – odbywająca się w zapuszczonej salce kościoła w Upper West Side – dobiegła końca, opuściłem moich towarzyszy niedoli zajętych dyskusją w korytarzu. Ruszyłem na wschód, radując się nietypowo ciepłym jak na tę porę roku wieczorem. Dopiero gdy zobaczyłem przed sobą gotyckie wieżyczki apartamentowca Dakota, pomyślałem o sprawdzeniu powiadomień w telefonie. Zobaczyłem numer Bradleya i pomyślałem, że znowu chciałby wywoływać ze mną swoje ulubione rockandrollowe duchy. Zdziwiłem się więc, gdy odtworzyłem wiadomość głosową: po raz pierwszy, odkąd zawarliśmy bliższą znajomość, Ben prosił mnie o pomoc.

– Mam tu bardzo dziwny przypadek, chodzi o morderstwo – powiedział. Właściwie nie wyjaśnił niczego, dodał tylko, że chodzi o młodą kobietę. A potem podał adres obskurnego hotelu, w którym mieliśmy się spotkać.

Hotel nazywał się Eastside Inn.

Rozdział dwudziesty piąty

Kobieta, która dokonała morderstwa w pokoju osiemdziesiąt dziewięć, wykorzystała moją wiedzę, moje doświadczenie, mój umysł, by popełnić zbrodnię. Tym samym – a przynajmniej tak uznałem w duchu – uczyniła mnie swym wspólnikiem.

Nie zamierzałem puścić jej tego płazem i dlatego gdy tylko pomocnicy koronera zapięli worek z ciałem Eleanor, wyszedłem z hotelowego pokoju i ruszyłem schodami w dół. Już dawno nie byłem tak wściekły.

Wkrótce znalazłem to, czego szukałem: drzwi biura kierownika hotelu, ukryte w małym zagłębieniu w pobliżu recepcji. Alvarez – a może ktoś inny z młodej ekipy gliniarzy? – zamknęła je na klucz, gdy wychodziła. Cofnąłem się więc o krok i z całej siły wbiłem obcas w deskę tuż poniżej klamki.

Trzask pękającego drewna zwabił mundurowego.

– Jestem z Bradleyem – powiedziałem tonem nieznoszącym sprzeciwu. Wzruszył tylko ramionami, a ja kopnąłem raz jeszcze i chwilę później znalazłem się w gnieździe szczura cuchnącym niedomytym ciałem i papierosami.

Zobaczyłem, poza brudem i biedą, wysoką, metalową szafę na akta, którą niedawno odsunięto, by odsłonić schowek w podłodze. W zagłębieniu umieszczono całkiem solidny sejf. Włamywacz był ekspertem, to pewne; nie tylko wiedział, gdzie szukać skrytki, ale i bez trudu rozpracował szyfr – drzwiczki sejfu były otwarte.

Poza gotówką i dokumentami znalazłem tam wydruki z rachunków bankowych hotelu, kilka tandetnych pistoletów oraz dziesiątki małych, oznaczonych kolorami torebek. Pochyliłem się nad nimi i podniosłem kilka do światła. Zielone zawierały kokainę, bryłki cracku były w czarnych, a chłodnym błękitem oznaczono – całkiem trafnie moim zdaniem – tinę. Były i inne barwy, a każda oznaczała inny produkt, jak w całkiem porządnym magazynie. Łajdak najwyraźniej minął się z powołaniem – powinien był kierować Wal-Martem.

Skłamałbym, gdybym powiedział, że patrząc na te zapasy, nie czułem pokusy – nęcił mnie zwłaszcza Percodan w żółtych woreczkach. Zajrzałem głębiej, żeby policzyć, ile ich jest – ot tak, z ciekawości. O dziwo, zanim ich dotknąłem, moja ręka znieruchomiała, a potem się cofnęła. I kto powie, że program dwunastu kroków nie przynosi żadnych efektów?

Wyjąłem z sejfu plik wydruków komputerowych i dokumentów. Usiadłem z nimi za poobijanym biurkiem i trzydzieści minut później tam właśnie zastał mnie Bradley.

– Co ty tu robisz? – spytał, opierając się o ościeżnicę, tak zmęczony, że jego twarz przypominała zmiętą pościel.

– Pomagam.

Ożywił się nieco, zaskoczony tą odpowiedzią.

– Zdawało mi się, że jesteś na emeryturze.

– Jestem. Powiesz może, że jestem staroświecki, ale gdy ktoś wykorzystuje moją książkę, żeby zamordować młodą kobietę, to mnie wkurza.

Wszedł do biura i wolno, ostrożnie opadł na krzesło. Mówił mi kiedyś, że ból nogi prawdopodobnie będzie mu dokuczać do końca życia, zwłaszcza w chwilach zmęczenia.

– Powinieneś pójść do domu i odpocząć – poradziłem. – Twoi ludzie już skończyli?

– Za pół godziny, pakują graty. Znalazłeś coś? – spytał, wskazując na dokumenty, którymi zasypałem biurko.

– Tak. – Popchnąłem ku niemu jedną z teczek. – To papiery pokoju osiemdziesiąt dziewięć. Twoi detektywi przejrzeli je pobieżnie i słusznie zauważyli, że wprowadziła się ponad rok temu i zapłaciła z góry. Ale jeśli chodzi o szczegóły, to mamy tu kompletny bałagan. Brakuje dat. Mam wrażenie, że to celowy zabieg…

– Na wypadek kontroli skarbowej? – wpadł mi w słowo Bradley.

– Właśnie. Pogrzebałem więc w sejfie nieco głębiej i wyciągnąłem wydruki z kont. Są doskonałe, wszystko się zgadza, co do centa.

– Nie może być inaczej. Właścicielami są ludzie mafii, więc łatwo sobie wyobrazić, co by zrobili z tym łajdakiem, gdyby spróbował ich orżnąć.

Wskazałem palcem na rząd liczb, który zaznaczyłem.

– Popatrz na to. Zabójczyni wprowadziła się jedenastego września.

Zmięta pościel przybrała wyraz kompletnego zaskoczenia. Bradley pochylił się nad dokumentem.

– Pewny jesteś?

– Tak, tutaj masz nawet godzinę. Zameldowała się około siedemnastej, mniej więcej sześć godzin po tym, jak zawaliły się bliźniacze wieże. Przypuszczam, że leżąc w szpitalu, podobnie jak ja czytałeś relacje z tego dnia. To była strefa działań wojennych, wszędzie tumany pyłu, ludzie uciekali na złamanie karku i każdy się spodziewał, że lada chwila wydarzy się coś jeszcze gorszego. Zanim tu przyszła, od paru godzin powietrze było tak przesycone dymem, że wydawało się, jakby zapadła noc. Na ulicach stały porzucone samochody, nie było słychać żadnych dźwięków poza syrenami.

Pamiętam, że czytałem o pewnym księdzu, który chodził ulicami i nawoływał, by ludzie wyspowiadali się po raz ostatni. Coś jakby koniec świata. A jeśli wierzyć tym wydrukom, nawet kurwy i alfonsi z Eastside Inn wiedzieli, co się święci. Poprzedniej nocy zajętych było dziewięćdziesiąt pokojów. W nocy z jedenastego na dwunastego – już tylko sześć. Cały hotel, ba, cała dzielnica, Ben, zwyczajnie się wyludniła. A nasza zabójczyni zameldowała się właśnie tutaj. Musiała pewnie kluczyć między wrakami, żeby tu dotrzeć. Wyobraź ją sobie, Ben: brudna od pyłu, może wręcz nie do rozpoznania, w butach prawie przepalonych gorącym popiołem, a może w chuście na twarzy chroniącej przed gryzącym dymem.

Wreszcie popycha frontowe drzwi i zdejmuje chustę. Na pewno nie zaczęła tego dnia od przebieranek, a to oznacza, że nasz łajdak jest zapewne jedynym świadkiem, który widział jej prawdziwe oblicze – choć nie musiał go zapamiętać. Co oczywiście nie ma znaczenia, bo i tak go nie znajdziemy. Kobieta mówi mu, że chce wynająć pokój. Jak wspomniałem, nie pasuje do tego miejsca, ale od razu wie, że tu zostanie. Wydruki wskazują, że zapłaciła za dwa miesiące z góry.

Odsunąłem na bok plik dokumentów.

– Dlaczego, Ben? – spytałem. – Po co zadała sobie tyle trudu? Czy w całym Nowym Jorku nie było innego hotelu? Dosłownie stąpała po rozżarzonych węglach, bo aż tak jej przypadła do gustu ta nora?

Wyjąłem camela z paczki leżącej na biurku. Czasem lubię potrzymać w palcach papierosa. Zrobiłem sobie w tym momencie małą notatkę w pamięci: opowiedzieć Benowi o zaletach programu dwunastu kroków.

– I wszystko to wyczytałeś z tych kolumn liczb? – spytał, wyraźnie pod wrażeniem.

Nie odpowiedziałem.

– Nie wiem, dlaczego to zrobiła – rzekł po chwili. – Nie mam pojęcia.

– Ja też – przyznałem. – Ale coś musiało się wydarzyć. Coś, co zmieniło w jej życiu dosłownie wszystko.

Bradley wzruszył ramionami.

– Jasne. O wielu ludziach można to powiedzieć.

– Owszem, tylko że żaden z nich nie zameldował się w Eastside Inn. A ona postanowiła, że ukryje swoją tożsamość i będzie żyć poza systemem. Uważam, że tego dnia podjęła decyzję, że kogoś zamorduje. Wynajęcie pokoju w tym hotelu było początkiem jej przygotowań.

Glina spojrzał na mnie, wiedząc doskonale, że to bardzo niekorzystna okoliczność: szanse na to, że osoba, które spędziła tyle czasu na planowaniu zbrodni, popełniła jakiś błąd, były nader nikłe. Gdy pomyślał o czekającym go śledztwie, nieznacznie opadły mu ramiona. Widziałem też, że boli go noga – w sumie wyglądał tak, jakby był gotów wpełznąć do pierwszego napotkanego łóżka.

Uniosłem głowę i zauważyłem, że ktoś właśnie minął drzwi biura.

– Petersen! – ryknąłem. – Macie wóz patrolowy pod drzwiami?

– Mogę ściągnąć – odkrzyknął.

– To zarzuć szefa na ramię i zawieź do domu – powiedziałem.

Bradley oczywiście zaprotestował, ale przerwałem mu bezceremonialnie:

– Sam mówiłeś, że już się pakujecie. Dziś nikt nie rozwiąże tej zagadki.

Petersen jeszcze nigdy nie słyszał, by ktoś wydawał Bradleyowi rozkazy; słuchał mnie z nieukrywanym zadowoleniem. Pochylił się, jakby chciał dosłownie potraktować moje polecenie, ale szef odepchnął go czym prędzej i przypomniał, że słyszał o wolnych miejscach w patrolach pilnujących porządku w kanalizacji miejskiej.

Petersen uśmiechnął się do mnie.

– A pan? Podwieźć pana?

– Nie trzeba. Jakoś trafię do domu – odpowiedziałem. Tyle tylko, że nie była to prawda, bo wcale nie wybierałem się do domu. Zamierzałem pojechać najpierw tam, gdzie owego straszliwego dnia zabójczyni rozpoczęła swoją długą podróż. Do miejsca znanego dziś jako Ground Zero.

Rozdział dwudziesty szósty

Odwiedziłem w życiu wiele świętych miejsc, ale żadne z nich nie było tak osobliwe jak szesnaście akrów znanych jako Ground Zero. Był to bowiem święty plac budowy.

W czasie, który dzielił atak na dwie wieże od zabójstwa Eleanor, cała okolica zdążyła się zmienić w gigantyczną dziurę w ziemi, z której – w ramach przygotowań do odbudowy – wywieziono prawie dwa miliony ton gruzu.

Pewnego dnia nowe gmachy miały wyrosnąć z tej blizny, a wraz z nimi tablice upamiętniające nazwiska tych, którzy zginęli. A potem, szybciej niż ktokolwiek z nas gotów byłby przyznać, ludzie zajęliby się swoimi sprawami i w ich natłoku ledwie by pamiętali, że stąpają po uświęconej ziemi.

Jednak owej spokojnej niedzieli widok ogromnej, pustej przestrzeni okazał się dla mnie bardziej poruszający niż cokolwiek, z czym zetknął mnie los: właśnie ów brak, powiew nicości, mówił więcej o tym, co straciliśmy, niż jakikolwiek piękny pomnik. Patrzyłem przed siebie, stojąc na platformie widokowej, gdy nagle zrozumiałem, jak głęboko ten atak odcisnął się w naszych umysłach. Pusty plac budowy stał się czystym płótnem czekającym na farbę albo raczej ekranem, na którym skłonni byliśmy dostrzegać projekcje naszych najgorszych wspomnień.

Z bólem serca znowu widziałem cudownie błękitne niebo i płonące wieżowce. Zobaczyłem ludzi machających z powybijanych okien, błagających o pomoc, która nie miała nadejść, a także rannych umykających ulicami pełnymi pyłu. Słyszałem przerażające dudnienie walących się gmachów i widziałem ratowników, z których każdy miał na ramieniu wypisane nazwisko – na wypadek gdyby i on zginął w rumowisku. Czułem zapachy, przeżywałem na nowo i próbowałem wypowiedzieć jakieś słowa do tych dwóch tysięcy siedmiuset dusz, które miały już nigdy nie opuścić tego miejsca. Aż tylu ludzi straciło życie, a ciał ponad tysiąca z nich nie udało się odnaleźć.

To cud, że odszukano choć niektóre. Tysiąc pięćset stopni Fahrenheita to temperatura, w której ludzka kość w trzy godziny zmienia się w popiół. Pożary szalejące w World Trade Center miały temperaturę dwóch tysięcy stopni, a dogaszano je przez sto dni.

W Koranie można przeczytać, że odebranie jednego życia niszczy cały wszechświat. I oto przed sobą miałem dowód na poparcie tej tezy: dwa tysiące siedemset wszechświatów unicestwionych w kilka chwil. Wszechświatów rodzin, dzieci, przyjaciół.

Wschodzące słońce przyniosło światło, ale niewiele ciepła. Opuściłem platformę i ruszyłem przed siebie, w zasadzie nie wiedząc, czego szukam – zapewne inspiracji – ale co do jednego nie miałem wątpliwości: zabójczyni musiała podążać podobną trasą w stronę Eastside Inn.

Nie było innej drogi do hotelu – tuż po ataku na pierwszą wieżę władze portowe zamknęły wszystkie mosty i tunele prowadzące na Manhattan. Autobusy, pociągi kolei podziemnej i cały transport prywatny – po prostu stanęły. Sto minut później burmistrz nakazał ewakuację całego terenu na południe od Canal Street. Chcąc dotrzeć do hotelu, zabójczyni musiała być już w tej strefie.

Maszerując, próbowałem wyobrazić sobie, co robiła w tej części miasta. To był wtorkowy poranek, około dziewiątej rano – może szła do pracy, może była turystką zmierzającą do punktu widokowego na szczycie południowej wieży, może kierowała ciężarówką z zaopatrzeniem, a może miała zatargi z prawem i szła na spotkanie z adwokatem w którejś z kancelarii prawniczych w WTC? Po co tu przyszła? To pytanie nie dawało mi spokoju. Wiedziałem, że jeśli znajdę na nie odpowiedź, będę w połowie drogi do celu.

Lecz choć prawdą jest, że nie miałem pojęcia, czego szukam, z pewnością nie byłem przygotowany na to, co miałem znaleźć. Pogrążony w myślach, dopiero po minucie zauważyłem małe ołtarzyki, które pojawiły się po obu stronach ścieżki. Dla tysięcy ludzi, których bliskich nigdy nie odnaleziono, Ground Zero stało się namiastką cmentarza. Całymi tygodniami przychodzili tu i stali w milczeniu, by rozmyślać, wspominać, próbować zrozumieć. Minęły miesiące, a oni wciąż się pojawiali – z okazji rocznic, urodzin, Święta Dziękczynienia i paru innych. Naturalną koleją rzeczy zaczęli przynosić i zostawiać kwiaty, kartki świąteczne, pamiątki. Teraz wzdłuż ścieżek i siatek ogrodzeniowych roiło się od małych ołtarzyków.

Tuż obok mnie leżało kilka pluszaków pozostawionych przez troje małych dzieci dla ojca, który stąd nie wrócił. Do płotu przyczepione było ich zdjęcie. Zatrzymałem się, żeby popatrzeć – najstarsze z nich miało może siedem lat. Na zdjęciu cała trójka wypuszczała w niebo baloniki, „żeby tatuś mógł je złapać w niebie”, jak się dowiedziałem z odręcznej notatki.

Ruszyłem dalej. Minąłem ołtarzyki ustawione utraconym dzieciom przez niemłodych już rodziców. Przeczytałem wiersze napisane przez mężczyzn, którym pękły serca. Obejrzałem fotograficzne kolaże ułożone przez kobiety, które rozsadzał gniew.

O dziwo, otoczony przez niezmierzone pokłady smutku, nie czułem przygnębienia. Może byłem w błędzie, ale wydawało mi się, że spod wszystkich tych przejawów żalu przebija coś pięknego: triumf ludzkiego ducha. Zewsząd otaczały mnie solenne obietnice, że osierocone rodziny jakoś przetrwają. Pełno było świadectw bohaterstwa mężczyzn i kobiet, którzy z narażeniem życia ratowali obcych ludzi. Nie zliczę nawet, jak wiele widziałem zdjęć poległych strażaków.

Zatrzymałem się w epicentrum tego wszystkiego, sam pośród nieskończonej liczby symbolicznych nagrobków – i pochyliłem głowę. Nie, nie modliłem się – nie jestem religijny, żaden ze mnie „człowiek Księgi”, jak mawiają niektórzy – i bezmiar śmierci też nie zrobił na mnie szczególnie wielkiego wrażenia. Byłem kiedyś w Auschwitz, byłem w Natzweiler-Struthof, a także w ossuarium mieszczącym szczątki ofiar bitwy pod Verdun – śmierć serwowana na skalę przemysłową dawno przestała mnie zdumiewać. A przecież z pokorą patrzyłem na te dowody nadludzkiej wręcz odwagi – może dlatego, że powątpiewam we własną.

Byłem bardzo młody, gdy ból i niedola wypaliły we mnie swoje znamię – bo widzicie, jako dzieciak byłem w mieszkaniu, gdy zabito moją matkę. Nie zrozumcie mnie źle: nieszczególnie obawiam się śmierci, ale o jedno zawsze prosiłem opatrzność: gdy nadejdzie mój czas, niech odejdę szybko i czysto. Strach budziła we mnie myśl, że mógłbym cierpieć tak jak moja matka, że nie umiałbym opanować bólu – właśnie ten lęk czekał na mnie tam, gdzie kończył się blask ulicznych latarń.

I z tą myślą – że odwaga zwykłych ludzi, których upamiętniono tak licznie, przypomniała mi o mojej niedoskonałości w tej materii – ruszyłem wreszcie w stronę domu. I wtedy ją zobaczyłem: białą tablicę zawieszoną na drucianej siatce, na wpół ukrytą za zakrętem ścieżki. Może nawet bym ją przeoczył, gdyby nie promień słońca, który odbił się od niej przypadkiem. Leżała pod nią większa niż inne sterta kwiatów i właśnie ona mnie przyciągnęła.

Na tablicy czyjaś pewna ręka wypisała imiona i nazwiska ośmiorga ludzi, obok przyklejono ich zdjęcia. Poniżej widniało objaśnienie: osoby te zostały bezpiecznie wyprowadzone z walącej się wieży północnej przez jednego człowieka: nowojorskiego policjanta. Nastolatka, której matka była wśród uratowanych, ustawiła ten ołtarzyk i zmieniła go w pełen miłości pean na cześć odwagi obcego mężczyzny. Z jej relacji dowiedziałem się, że wśród ocalonych znaleźli się: prawniczka w eleganckiej garsonce, broker giełdowy – gruba ryba, sądząc po zdjęciu, na którym uwieczniono go w otoczeniu wręcz idealnej rodziny, a także mężczyzna na wózku inwalidzkim…

– Mężczyzna na czym? – wymamrotałem. Moje spojrzenie spłynęło w dół i odnalazło zdjęcie gliniarza, który wyprowadził wszystkich tych ludzi. No jasne, rozpoznałem go natychmiast: Ben Bradley. Jak mówiłem, nie byłem przygotowany na to, co miałem tu znaleźć.

Gdy w Paryżu Ben opowiadał mi, że utknął w północnej wieży World Trade Center, przyjąłem, że znalazł się tam, bo załatwiał swoje sprawy, ale się myliłem. Nastolatka spisała prawdziwą historię. Bradley był na Fulton Street, gdy ujrzał, jak samolot wbija się w drapacz chmur i pokaźna część budynku strzela w niebo w postaci odłamków, pozostawiając coś na kształt wielkiej rany wylotowej.

Deszcz szczątków zalewał ulice, którymi uciekały tłumy ludzi, a on przypiął policyjną odznakę do kołnierza koszuli, zrzucił marynarkę i puścił się biegiem w stronę wieży. Podobnie jak cały Nowy Jork, Bradley miał przeżyć najczarniejszą godzinę swego życia, a także godzinę swej chwały.

Pięciokrotnie wbiegał do budynku i wracał, za każdym razem wspinając się schodami ewakuacyjnymi pod prąd ludzkiej rzeki i szukając tych, którym mógł pomóc, których mógł jeszcze ocalić, wyprowadzić na zewnątrz. W pewnym momencie, gdy stał w pobliżu wind na trzydziestym piętrze – i gdy pierwsi z dwustu skoczków mknęli za oknami na spotkanie śmierci – Bradley musiał owinąć koszulę wokół ust i nosa, by w ogóle móc oddychać. Zgubił wtedy odznakę, jedyny dowód tożsamości.

Oczekując najgorszego, wbiegł do opustoszałego biura i znalezionym markerem zapisał na ramieniu swoje nazwisko i numer telefonu Marcie. Wyjrzał przez okno i nie mógł uwierzyć własnym oczom: sto dwadzieścia stóp dalej waliła się właśnie południowa wieża. Aż do tej chwili nawet nie wiedział, że także została trafiona.

Próbując ratować własne życie, pobiegł do schodów ewakuacyjnych A – i właśnie wtedy ktoś mu powiedział, że wyżej czeka na ratunek facet na wózku inwalidzkim. Dzięki relacji nastolatki dowiedziałem się, że to Bradley był owym jegomościem w średnim wieku, który skrzyknął trzech ochotników i poprowadził ich po niepełnosprawnego. Razem nieśli go na krześle ewakuacyjnym przez sześćdziesiąt siedem pięter.

Nastolatka napisała, że jakimś cudem dotarli prawie na sam dół i wynieśli mężczyznę na antresolę. Przerażeni tym, że budynek lada chwila runie, zaczęli biec. Widząc, że pozostali (Bradley, ochroniarz i broker) opadają z sił, czwarty – potężny mężczyzna, młody agent ubezpieczeniowy – kazał im zostawić krzesło ewakuacyjne i wiać, a sam zarzucił sobie sparaliżowanego na ramię i także popędził w stronę wyjścia.

Dwie minuty później świat zapadł się nad nimi: północna wieża złożyła się jak domek z kart. W tych chwilach dosłownie wszystko było dziełem przypadku, także śmierć. Sprzedawca polis ubezpieczeniowych i niepełnosprawny facet schronili się w przejściu, które nie zapewniało praktycznie żadnej ochrony – i przeżyli deszcz spadającego gruzu. Dziesięć stóp dalej ochroniarz zginął na miejscu, trafiony betonowym odłamkiem. Bradley i broker rzucili się pod wóz strażacki, który sekundę później został pogrzebany pod górą gruzu.

Nie brakowało im powietrza, ale broker, trzydziestodwuletni milioner, miał zwyczajnie mniej szczęścia: Bradley trzymał go za rękę w ostatniej godzinie, ucząc się na pamięć wiadomości, którą miał przekazać rodzinie umierającego.

Po pięciu godzinach pies ekipy strażackiej wywęszył Bena. Wyciągnęli go, znaleźli numer Marcie i kazali jej jak najszybciej przyjechać na oddział nagłych wypadków.

Przez długi czas stałem w milczeniu przed białą tablicą. Odczytałem z niej jedną z najbardziej niesamowitych historii o ludzkiej odwadze, jakie kiedykolwiek spisano. Wiedziałem już, że następnego dnia ofiaruję Bradleyowi jedyną wartościową rzecz, którą mogłem mu dać. Powiem mu, że wymyślę sobie ostatnią legendę i wystąpię na tym jego cholernym seminarium.

Wreszcie odwróciłem się i odszedłem, zastanawiając się, co takiego powiem zgromadzonym tłumnie najwybitniejszym śledczym z całego świata. Uznałem, że najlepiej będzie, jeśli wystąpię jako Peter Campbell, były lekarz, obecnie dyrektor funduszu inwestycyjnego. Zamierzałem wyjaśnić, że poznałem Jude’a Garretta, gdy jeszcze praktykowałem medycynę – przyszedł do mnie po konsultację, prowadząc sprawę morderstwa. Zaprzyjaźniliśmy się i trudno byłoby znaleźć choć jedną technikę śledczą wymyśloną przez Jude’a, której by nie omówił ze mną. Ujawniłbym też, że to ja odnalazłem rękopis książki po jego śmierci i przygotowałem do wydania. Niech wierzą, pomyślałem w duchu, że było tak, jak sugerował Bradley: że byłem doktorem Watsonem, a Jude Garrett Sherlockiem.

Nie był to plan doskonały, ale musiał wystarczyć. Właściwie byłem nawet pewny swojej roli, bo pamiętałem dobrze akademickie doświadczenia Campbella i sporą garść dodatkowych szczegółów – moje historyjki powinny przetrwać nawet dość wnikliwe badanie. W kwestii ich uwiarygodnienia mogłem polegać na Battleboiu.

Zgoda, potrafię przekonać słuchaczy, że Peter Campbell to ja, postać na wskroś prawdziwa, ale o czym właściwie miałbym im opowiedzieć? Zastanawiałem się, czy mógłbym zaprosić tak elitarne grono fachowców do przeanalizowania nierozwiązanej sprawy, wprowadzić ich w przedziwne detale zbrodni prawdziwie doskonałej – innymi słowy, zadałem sobie pytanie, czy mógłbym podyskutować z nimi otwarcie na temat morderstwa w Eastside Inn.

Tak, to bez wątpienia była sprawa w sam raz do takich rozważań: oto mamy kobietę, która codziennie zmienia swój wygląd, pokój hotelowy spryskany środkiem dezynfekującym, zwłoki pozbawione zębów oraz ciekawy fakt: w szczegółach zbrodni sprawca inspirował się książką Jude’a Garretta, tą samą, która wywołała tyle zamieszania w środowisku śledczych.

Ale to były tylko suche fakty, słuchacze nie byliby zadowoleni. Pytaliby: „A gdzie teoria? I co z dalszą akcją? Dlaczego właśnie jedenasty września? Czyż nie takie pytanie zadałby sobie na początek człowiek tak błyskotliwy jak Jude Garrett?”.

Naturalnie mieliby słuszność. Dlaczego spośród wszystkich możliwych dni wybrała akurat ten? Pomyślałem, że gdybym był Garrettem – a tak się szczęśliwie złożyło, że nim jestem – powiedziałbym im, że…

Wtem pojawiła się w mojej głowie przejmująca myśl. Wyobraźnia poruszona relacjami świadków podsunęła mi odpowiedź na pytanie, dlaczego nieznana nam kobieta szukała noclegu, gdy wszystkim innym ludziom zależało wyłącznie na ucieczce.

Powiedzmy, że pragnęła kogoś zamordować, ale nie znalazła sposobu na to, by nie dać się złapać. Przypuśćmy, że pracowała w jednej z bliźniaczych wież i owego feralnego ranka spóźniła się do pracy. Przyjmijmy, że nie siedziała za swym biurkiem, tylko stała na zewnątrz i patrzyła, jak płoną i walą się dwa gmachy. Skoro zginęli wszyscy jej koledzy i koleżanki, któż mógłby odgadnąć, że jej udało się przeżyć?

Mogła skorzystać z okazji i zniknąć. Wystarczyło, że znalazła zaciszną kryjówkę i pilnowała, by nikt jej nie rozpoznał. Mogłaby popełnić morderstwo w dowolnie wybranym momencie.

Bo czyż można mieć lepsze alibi niż własna śmierć?

Rozdział dwudziesty siódmy

Choć następnego wieczoru spotkałem się z Benem i Marcie na kolacji, nie odezwałem się ani słowem na temat mojej najnowszej teorii – chciałem obrócić ją najpierw w wyobraźni na wszelkie możliwe sposoby, jak architekt, który analizuje ze wszystkich stron projekt skomplikowanej budowli.

W rewanżu za domowe przysmaki Marcie zaprosiłem Bradleyów do Nobu i gdzieś między krewetkową tempurą a seriolą wspomniałem, że zmieniłem zdanie i z przyjemnością wezmę udział w seminarium.

Oboje spojrzeli na mnie w zdumieniu. Pierwsza otrząsnęła się Marcie.

– Niech zgadnę: odnalazłeś też Jezusa?

Uśmiechnąłem się, lecz przecież – wiecie, jacy są mężczyźni, prawda? – nie mogłem narobić wstydu ani sobie, ani Benowi, opowiadając o ołtarzyku, który widziałem opodal Ground Zero, oraz o emocjach, jakie mną owładnęły, gdy przeczytałem o bohaterskim policjancie.

– Możliwe, że to wpływ powrotu do ojczyzny – odpowiedziałem. – A może raczej wewnętrzna potrzeba zrewanżowania się jakoś mojemu środowisku.

Bradley omal się nie udławił sake, a potem wymienili z Marcie znaczące spojrzenia.

– No to świetnie – powiedział. – Może od razu wstąpisz do Straży Sąsiedzkiej? A tak z ciekawości: jest szansa, że zdradzisz nam prawdziwy powód?

– Nie – odrzekłem, uśmiechając się ciepło i nie mogąc odgonić natrętnych myśli: sześćdziesiąt siedem pięter i facet na wózku, naprawdę ciężki facet na wózku…

Niezręczna cisza trwała dość długo, aż wreszcie Marcie zrozumiała, że nie mam zamiaru składać wyjaśnień, i zmieniła temat:

– Myślałeś może o tym, żeby odwiedzić swój dom z dziecięcych lat? – spytała.

Tym razem to ja zdębiałem i przez krótką chwilę patrzyłem na nią, jakby oszalała.

– Mówisz o Greenwich? Niby jak? Mam wcisnąć guzik domofonu i zapytać znanego rekina wrogich przejęć, czy mógłbym się rozejrzeć po posesji?

– Możesz spróbować, ale ja już go poznałam i przypuszczam, że to się raczej nie uda – odparła kpiąco. – Nie, po prostu sądziłam, że może czytałeś artykuł w „New Yorku”.

Odstawiłem szklankę z wodą, spoglądając pytająco na Marcie.

– Lokalne towarzystwo ogrodnicze organizuje zwiedzanie, żeby zebrać środki na cel dobroczynny – wyjaśniła. – Jeśli jesteś zainteresowany, Ben i ja chętnie pojedziemy z tobą.

Mój mózg pracował na najwyższych obrotach – wrócić do Greenwich?! – więc nawet się nie zająknąłem:

– Dziękuję, nie skorzystam. To tylko dom, Marcie. Nic dla mnie nie znaczy. To wszystko… minęło dawno temu.

Naturalnie gdy tylko rozstaliśmy się po kolacji, kupiłem czasopismo, a następnego dnia zadzwoniłem do Towarzystwa Ogrodniczego Stanu Connecticut i wykupiłem bilet.

Bill pewnie byłby zachwycony: „Dwieście dolarów, żeby obejrzeć parę drzew? A co ci się nie podoba w Central Parku?”.

Był piękny niedzielny poranek. Słońce wspinało się po bezchmurnym niebie, a ja jechałem pod baldachimem drzew krętymi alejami stanu Connecticut. Mogłem polecić taksówkarzowi, żeby mnie zawiózł pod same drzwi domu, ale miałem ochotę na spacer. Pomyślałem, że będzie najlepiej, jeśli moje wspomnienia też odetchną świeżym powietrzem. Potężna brama z kutego żelaza była otwarta. Wręczyłem bilet starszej pani z rozetką na piersi i wkroczyłem w przeszłość.

Zdumiewające, jak niewiele się tam zmieniło przez dwadzieścia lat. Platany nadal splatały się koronami nad żwirową drogą, europejskie buki przydawały głębi stokom wzgórz, a rododendrony na cienistych polanach były piękne jak zawsze. W połowie długości podjazdu zaprojektowano prześwit w gęstym listowiu, tak by goście mogli po raz pierwszy ujrzeć z pewnej odległości rezydencję. Ten drobny zabieg miał tak naprawdę wprawić ich w osłupienie – i nigdy nie zawodził.

Ja także się zatrzymałem, by spojrzeć na Avalon. Z tej odległości widać było doskonale, jak fasada domu odbija się w spokojnej, rozległej toni ozdobnego jeziorka. Dziadek Billa pojechał do Anglii w latach dwudziestych dwudziestego wieku i zatrzymał się u Astorów w Cliveden, rezydencji w stylu włoskim wzniesionej nad Tamizą. Wrócił z plikiem zdjęć, pokazał je swemu architektowi i kazał mu „zbudować coś takiego, tylko piękniej”.

Dom został ukończony sześć miesięcy przed wielkim krachem giełdowym. Obok Mar-A-Lago w Palm Beach, należącego do Marjorie Merriweather Post, w pełni zasługuje na miano ostatniej wielkiej amerykańskiej rezydencji dwudziestego wieku.

Moje oko długo błądziło po ścianach z wapienia z Indiany, rozjaśnionych promieniami porannego słońca, aż wreszcie zatrzymało się na trzech wysokich oknach w północnym skrzydle budynku. To był mój pokój i zapewne wyobrażacie sobie, jakie wrażenie kiedyś zrobił na dzieciaku z gorszej części Detroit. Wspomnienie tych przerażających dni kazało mi przenieść spojrzenie na jeziorko, nad którym spędzałem tyle czasu, samotnie spacerując.

W cieniu dębów błotnych ujrzałem porośnięty trawą cypel, z którego po latach Bill uczył mnie żeglowania. Jako dziecko spędzał wakacje w Newport i tam zakochał się w jachtach walczących o Puchar Ameryki. Pewnego dnia wrócił do domu z modelami dwóch najwspanialszych łodzi żaglowych, jakie kiedykolwiek zbudowano. Australia II i Stars and Stripes miały po pięć stóp długości i zdalnie kierowane stery oraz żagle. Napędzał je wyłącznie wiatr, choć oczywiście niezbędna była też wprawa operatora. Bóg jeden wie, ile kosztowały.

Wciąż go widzę, wariata, jak biegnie wzdłuż brzegu, trymuje żagle swojej łodzi, stara się ukraść wiatr mojej i wyprzedzić mnie przy każdym nawrocie wokół boi. Dopiero gdy pokonałem go trzy razy z rzędu, zabrał mnie na Cieśninę Long Island i nauczył prawdziwego żeglowania w małej, dwuosobowej łódce.

Nie jestem z natury chełpliwy, więc możecie mi uwierzyć, gdy powiem, że żeglarstwo było bodaj jedynym zajęciem, do którego miałem wrodzony talent. No, nie licząc łgania, rzecz jasna. Byłem tak dobry, że pewnej soboty, gdy siedzieliśmy na stępce naszej przewróconej przez wiatr łodzi, Bill wyznał, że jego zdaniem mógłbym spróbować szczęścia na igrzyskach olimpijskich.

Wiedział, że nigdy nie ciągnęło mnie do ludzi, i zapewne dlatego zasugerował mi treningi dla samotników – na łodzi klasy Laser – i ciężko ze mną pracował w każdy weekend. W sumie nic z tego nie wyszło. Gdy miałem może szesnaście lat i czułem się zagubiony i wściekły na życie, dałem sobie spokój z żeglarstwem. Powiedziałem Billowi, że więcej nie wsiądę do łodzi, i zaraz uznałem w swej naiwności i szczeniackim okrucieństwie, że wyraz rozczarowania, który pojawił się na jego twarzy, jest jakąś formą mojego zwycięstwa. Pewnie ze sto razy myślałem, żeby jakoś się z tego wycofać, ale nie byłem dość mądry, by zrozumieć, że przeprosiny to oznaka siły, nie słabości. Potem lato dobiegło końca i nie było już o czym mówić.

Stojąc po latach w tej cienistej alejce i spoglądając na jeziorko, uświadomiłem sobie nagle, po co wróciłem. Bill już nie żył, ale pragnąłem raz jeszcze z nim porozmawiać.

Ruszyłem w stronę rezydencji. Na trawnikach rozstawiono namioty z poczęstunkiem dla gości, ale wejście do domu przegrodzono ozdobnym sznurem – tylko mała grupka VIP-ów z identyfikatorami oraz członkowie komitetu organizacyjnego mieli prawo wstępu do strzeżonego przez ochroniarzy wnętrza. Być może inny wyszkolony agent miałby problem z wejściem do domu, ale nie ktoś, kto spędził tu dzieciństwo.

Na tyłach budynku gospodarczego odnalazłem niedomknięte drzwi komórki ogrodnika. Wszedłem prędko do środka i już po chwili byłem w przepastnym garażu.

W jego głębi stanąłem przy ścianie, sięgnąłem nad górną półką z narzędziami i wcisnąłem guzik ukryty pod rzędem gniazdek. Skrzypnęły zawiasy i kilka półek się uchyliło, otwierając podziemne przejście prowadzące do domu. Zbudował je ojciec Billa, rzekomo po to, by w mroźne dni mieć wygodny dostęp do garażu, ale prawdziwy powód był zupełnie inny.

Według naszej starej gospodyni pułkownik, który z Szóstą Armią podbił Europę, wróciwszy do domu, wszczął podobną kampanię względem pokojówek. Kwaterę główną urządził na kanapie w swym gabinecie – pokoju ze wspaniałym, rozległym widokiem na aleję łączącą bramę posiadłości z samą rezydencją. Była to zaleta o strategicznym znaczeniu, panna, która w danym tygodniu była obiektem podboju, miała bowiem dość czasu, by się ubrać i tajnym przejściem dotrzeć do garażu, zanim żona pułkownika stanęła u frontowych drzwi. Gospodyni uparcie powtarzała, że plan ten był tak dobry, że jej szef powinien był zostać generałem.

Zatrzymałem się na chwilę w przejściu, nasłuchując, czy z gabinetu nie dochodzą jakieś odgłosy. Cisza. Nacisnąłem więc klamkę i wszedłem do środka przez drzwi sprytnie ukryte wśród zabytkowych naściennych paneli.

Grace dostałaby zawału, gdyby zobaczyła to, co ja. Jej bezcenne angielskie antyki zniknęły, podobnie jak wersalski parkiet – ich miejsce zajęły kraciaste kanapy i dywan. Nad starym kominkiem, pozyskanym z jakiegoś château, gdzie dawniej wisiał jej najpiękniejszy Canaletto, teraz ujrzałem portret właściciela domu i jego rodziny. Gapili się w jakiś odległy punkt, jakby właśnie odkryli Nowy Świat. Jeszcze piękniej mogliby wyglądać chyba tylko wtedy, gdyby namalowano ich na czarnym aksamicie.

Ignorując heroiczne spojrzenia gospodarzy, przemierzyłem pokój i otworzyłem drzwi prowadzące do głównego holu. Teraz dopiero usłyszałem głosy – wybrańcy już się zbierali w oficjalnych salonach rezydencji. Dwaj goryle strzegący frontowych drzwi byli odwróceni plecami do mnie, dlatego nie zauważyli, że pobiegłem schodami na górę. A gdy tam dotarłem, niemal ścięło mnie z nóg po raz drugi.

Rekin nie pozwolił swemu dekoratorowi zaszaleć na piętrze domu, dlatego dwadzieścia lat w jednej chwili jakby zniknęło i oto otoczyły mnie obrazy dzieciństwa. Szedłem tym pięknym korytarzem – chyba już mówiłem, że był to najbardziej zaciszny dom, jaki kiedykolwiek widziałem – i otworzyłem drzwi na jego północnym krańcu.

Układ pokojów pozostał niezmieniony, a ciężar przeszłości – niemal namacalny. Duży pokój dzienny, łazienka, garderoby i wreszcie sypialnia z widokiem na las. W domu znalazłoby się pewnie kilka podobnych „apartamentów”, ale nie miałem wątpliwości, że tego rodzina rekina nigdy nie używała.

Przez długie minuty stałem w milczeniu, wspominając. Wreszcie przysiadłem na łóżku i spojrzałem na siedzisko wbudowane w wykusz okienny. Zawsze gdy Bill przychodził, by ze mną porozmawiać, siadał właśnie tam, a jego twarz otaczała aureola złocistych koron buków. Wolniutko zmrużyłem oczy, aż obraz stracił ostrość, a wtedy go tam zobaczyłem.

W głębi serca powiedziałem mu o wszystkim, o czym nie umiałem powiedzieć za jego życia. Na przykład o tym, że troszczył się o mnie, choć nie zobowiązywały go do tego ani więzy krwi, ani przyjaźni. Powiedziałem też, że moim zdaniem, jeśli w ogóle istnieje niebo, to właśnie jako miejsce dla ludzi, którzy potrafili zrobić coś takiego dla dziecka. Wyznałem, że jeśli jest we mnie cokolwiek dobrego, to tylko to, co sam we mnie zaszczepił; moim wkładem zaś są całe połacie ciemności w duszy. Powiedziałem wreszcie, że na zawsze pozostanie w moich myślach i że nie było dnia, w którym bym nie pragnął znowu pożeglować – tak, żeby był ze mnie dumny. Poprosiłem też o wybaczenie, że nigdy nie byłem takim synem, jakiego rozpaczliwie pragnął. Gdy skończyłem, długo siedziałem w milczeniu.

Gdyby ktoś teraz wszedł i zobaczył mnie siedzącego z pochyloną głową, pewnie by pomyślał, że się modlę. Możliwe, że spędziłem w tym stanie naprawdę sporo czasu, bo tym, co wybiło mnie z głębokiej zadumy, były dźwięki skrzypiec. Najwyraźniej za dwieście dolarów można było nie tylko zjeść lunch srebrnymi sztućcami, ale także posłuchać przy tym popisów kwartetu smyczkowego – domyśliłem się, że wszyscy podążają tłumnie w stronę namiotów. Wstałem więc, po raz ostatni spojrzałem na moją przeszłość i ruszyłem do drzwi.

Rozdział dwudziesty ósmy

Zszedłem schodami na parter i byłem w połowie holu, może dwadzieścia stóp od drzwi frontowych i wolności, gdy ją usłyszałem.

– Scott…? Scott Murdoch? To ty?

Głos brzmiał znajomo, ale jakoś nie mogłem połączyć go w pamięci z żadną twarzą. Szedłem więc dalej – jeszcze kilka kroków i będę bezpieczny, wmieszam się w tłum zmierzający do wyjścia, jeszcze cztery kroki, trzy…

Jej dłoń chwyciła mnie pod łokieć i zatrzymała w pół kroku.

– Scott, nie słyszałeś mnie?

Odwróciłem się i od razu ją rozpoznałem. Nosiła na piersi purpurową rozetkę członkini komitetu organizacyjnego i przyszło mi do głowy, że powinienem był przewidzieć możliwość tego spotkania – ona zawsze uwielbiała ogrody. Była to właściwie jedyna rzecz, która łączyła ją z Grace, oraz główna przyczyna ich przyjaźni.

– Och, witam, pani Corcoran – odpowiedziałem, uśmiechając się w miarę możliwości. Była to matka Dextera, tego upiora, który należał wraz ze mną do reprezentacji Caulfield Academy w lacrossie. Dobrze pamiętałem, ile „budujących jedność drużyny” spotkań musiałem wycierpieć w jej domu.

– Nie do wiary, że to naprawdę ty. Co tu robisz? – spytała.

– Wie pani, tak się rozglądam… Wspominam stare czasy – odpowiedziałem.

Strzeliła oczami w stronę mojej marynarki, na której oczywiście nie widniał identyfikator uprawniający mnie do wejścia do domu. Widziałem wyraźnie, jak bardzo ją korci, żeby spytać, jak, u diabła, minąłem ochroniarzy, ale postanowiła odpuścić.

– Zaprowadź mnie na lunch – powiedziała, chwytając mnie mocniej pod ramię. – Pogawędzimy chwilę, a potem przedstawię cię właścicielowi. Uroczy człowiek. I wie o wszystkim, co się dzieje na rynkach – dodała konspiracyjnym szeptem.

Ale ja nawet nie drgnąłem, a gdy odpowiedziałem, mój głos brzmiał stanowczo:

– Nie, właśnie wychodziłem, pani Corcoran. Widziałem już wszystko, co chciałem zobaczyć.

Popatrzyła na mnie i myślę, że w tym momencie zrozumiała: ta wizyta coś dla mnie znaczyła, była ważna.

Uśmiechnęła się.

– Słusznie. Głupstwa wygaduję. I zapomnij o właścicielu. Prawdę mówiąc, to okropny typ. A jego żona jeszcze gorsza, uważa się za dekoratorkę wnętrz. – Śmiech pani Corcoran zawsze brzmiał ostro, jakby ktoś tłukł szkło. Nie zmienił się przez lata.

Cofnęła się o krok i zmierzyła mnie wzrokiem.

– Dobrze wyglądasz, Scott. Czas jest dla ciebie łaskawy.

– Dla pani też – odpowiedziałem, kręcąc głową jakby z podziwem. – Prawie się pani nie zmieniła. – Sam nie mogłem uwierzyć, że wygaduję takie bzdury, ale ona tylko ochoczo pokiwała głową – pochlebstwa i iluzje były niezbędnym składnikiem powietrza, którym oddychała.

Jeszcze przez chwilę patrzyliśmy na siebie, nie bardzo wiedząc, co powiedzieć.

– Co u Dextera? – spytałem, żeby przynajmniej ten problem mieć z głowy.

Na jej mocno naciągniętej twarzy pojawiło się coś w rodzaju grymasu zmieszania.

– Dziwne – rzuciła. – Grace mówiła, że pisała ci o tym.

Nie miałem pojęcia, co ma na myśli.

– Od lat nie miałem kontaktu z Grace. O czym miała mi napisać?

– Oto cała Grace – powiedziała pani Corcoran, siląc się na uśmiech. – Niezainteresowana, jeśli nie chodzi o nią. Widzisz, Scott… Dexter nie żyje.

Przez chwilę nie mogłem przyswoić sobie tej nowiny. To był silny chłopak – i wiecznie traktował innych z pogardą – więc jak to, tak po prostu… umarł? Zbyt surowa kara, nawet jak dla niego. Jako że byłem outsiderem i nigdy z nikim nie gadałem, a Dextera wszyscy zgodnie nienawidzili, reszta drużyny podejmowała spory wysiłek, byśmy zawsze tworzyli parę. Dlatego częściej niż inni musiałem znosić jego rzucanie rakietą i drwiny.

A teraz jego matka patrzyła mi w oczy i cieszyłem się w duchu, że nie muszę udawać: naprawdę byłem zszokowany. Pani Corcoran zaś była bliska łez; starała się je powstrzymać intensywną pracą powiek, co było nie lada wyzwaniem, zważywszy na to, jak wielkie ich kawałki zostały przez lata wycięte przez chirurgów plastycznych.

– Poprosiłam Grace, żeby cię zawiadomiła, bo wiedziałam, jak byliście sobie bliscy – wyjaśniła. – Dexter zawsze mówił, że często przychodzisz do niego po radę, nie tylko na boisku.

Corcoran opowiadał takie rzeczy? Prędzej poszedłbym po radę do Barta Simpsona. Jezu Chryste!

– Dziś chyba oboje możemy być szczerzy, Scott. Nie pasowałeś do grupy, prawda? Dexter mawiał, że właśnie dlatego zawsze zgłaszał się na ochotnika, żeby być twoim partnerem. Nie chciał, żebyś czuł się wykluczony. Był taki wrażliwy.

W milczeniu skinąłem głową.

– Wielu ludzi nie znało Dextera od tej strony – odrzekłem po chwili. Do licha, co niby miałem powiedzieć? W końcu był jej jedynym dzieckiem. – Jak to się stało?

– Utonął. Pojechał sam do domku na plaży i pewnej nocy chciał popływać.

Znałem tę plażę. Nawet za dnia była niebezpieczna i nikt przy zdrowych zmysłach nie wszedłby tam do wody nocą. Dopiero teraz zacząłem sobie przypominać jakieś strzępy informacji, które do mnie docierały: podobno wyrzucili go ze studiów prawniczych, ponoć pił na umór i spędził trochę czasu w klinice odwykowej w Utah.

– Naturalnie pojawiły się złośliwe plotki – ciągnęła jego matka. – Wiesz, jacy są ludzie. Ale koroner i policja zgodnie stwierdzili, że to był wypadek.

Przypomniałem sobie, że jego dziadek był znanym sędzią – w Sądzie Najwyższym, nawiasem mówiąc – i nie miałem już wątpliwości, że sprawa została wyciszona. Jeżeli Dexter zostawił w domu list pożegnalny, to z pewnością dostarczono go do rąk rodziców, którzy natychmiast go zniszczyli.

Jak na człowieka w moim wieku miałem zdecydowanie zbyt często do czynienia ze śmiercią, ale nawet to nie uczyniło mnie całkiem odpornym. Zawsze sądziłem, że to ja odejdę pierwszy, a jednak okazało się, że to Corcoran – najgłupszy sukinsyn – zszedł z tego świata wcześniej niż ktokolwiek z naszej klasy. Wyobrażam sobie, że wieść o tym odebrała mojej twarzy trochę koloru.

– Pobladłeś – zauważyła pani Corcoran, dotykając mojego ramienia w geście pocieszenia. – Może nie powinnam była mówić ci tego wprost, Scott, ale doprawdy nie znam bardziej…

Z trudem przełknęła ślinę i tym razem sądziłem, że naprawdę się rozpłacze, ale dzięki Bogu tak się nie stało. Postanowiła, że się rozpogodzi.

– A co u ciebie? Nadal w branży artystycznej?

Rozpacz nie zakłóciła funkcjonowania jej pamięci. Pytała o legendę, którą stworzyłem dla przyjaciół i rodziny, gdy po raz pierwszy wyjeżdżałem z kraju na rozkaz Dywizji. Nikt nie mógł wiedzieć o istnieniu agencji, więc spędziłem parę miesięcy na szlifowaniu tej bajeczki, zanim dyrektor w końcu ją zatwierdził.

Pewnej niedzieli przyjechałem do Avalonu z niezapowiedzianą wizytą i przy lunchu powiadomiłem Grace i Billa, że mam serdecznie dosyć RANDU, badań, całej tej psychologii. Zaraz potem dodałem, że najwspanialszą rzeczą, którą oni mi dali, jest pasja artystyczna i w związku z tym, opuściwszy szeregi RANDU, zamierzam otworzyć w Berlinie galerię i handlować europejskim malarstwem z początku dwudziestego wieku.

Podobno znam się na rzeczy, więc wiem, że była to świetna legenda: dzięki niej mogłem swobodnie podróżować po Europie i realizować powierzone mi misje, a zarazem stopniowo wygaszać kontakty z moim dawnym światem, aż zostanę całkiem zapomniany. Legenda była dobra, nawet bardzo dobra – oto po latach kobieta, która przyjaźniła się z Billem i Grace, zapytała mnie o tę artystyczną hucpę.

Uśmiechnąłem się.

– Tak. Nadal ganiam za płótnami, pani Corcoran. I nadal kiepsko mi to wychodzi.

Spojrzała na mój kaszmirowy sweter i dość drogie pantofle, a ja zrozumiałem, że popełniłem błąd. Przez wzgląd na pamięć o Billu ubrałem się stosownie do okazji.

– Przypuszczam, że nie aż tak kiepsko – odpowiedziała, mrużąc oczy.

Nie chciałem, by pomyślała, że mój fikcyjny biznes przynosi kokosy, bo bardziej bystrzy ludzie mogliby zadać sobie pytanie, dlaczego nigdy o nim nie słyszeli. Wykonałem więc iście rewolucyjny ruch: powiedziałem prawdę.

– Dopisało mi szczęście. Może pani o tym słyszała: Grace zostawiła mi trochę pieniędzy.

Zawahała się.

– Postawiłabym wszystko, co mam, na to, że to niemożliwe – powiedziała cicho.

– To prawda, Grace bywała chłodna – odparłem – ale jestem pewny, że w głębi duszy musiała żywić jakieś uczucia.

– Raczej poczucie obowiązku – odpowiedziała kwaśno. – Teraz, gdy oboje nie żyją, to już chyba nie ma znaczenia, więc… Grace nigdy cię nie chciała, Scott. Od samego początku.

Owszem, moje stosunki z macochą nie układały się najlepiej, ale nie spodziewałem się, że kiedykolwiek usłyszę tak brutalną prawdę. Zastanawiałem się więc, czy pani Corcoran aby nie przesadza, ona zaś musiała dostrzec w moich oczach powątpiewanie.

– No, nie patrz tak na mnie – powiedziała. – Usłyszałam to z jej ust, mniej więcej tydzień po tym, jak przyjechałeś z Detroit. Piłyśmy sobie kawę, o, tam. – Tu pani Corcoran wskazała trawnik nad jeziorkiem. – Obserwowaliśmy cię we troje, z Billem. Niania zaprowadziła cię nad samą wodę, żebyś popatrzył na łabędzie, jeśli się nie mylę.

Byłem mały, ale pamiętałem ten moment. Nigdy wcześniej nie widziałem łabędzi i wydały mi się najpiękniejszymi ptakami na całym świecie.

– Tymczasem Bill nie mógł oderwać od ciebie oczu – ciągnęła pani Corcoran. – Prawdę mówiąc, nigdy nie spotkałam mężczyzny tak zapatrzonego w dziecko. Grace także to zauważyła. Przyglądała mu się długo, a potem bardzo cicho powiedziała: „Zmieniłam zdanie, Bill. Dziecko do nas nie pasuje”. Wtedy on odwrócił się i odparł: „Mylisz się. Jest właśnie tym, czego najbardziej nam trzeba. Więcej dzieci, żeby ożywić to cholerne miejsce”. Powiedział to bardzo stanowczo, ale Grace nie zamierzała odpuścić. Po prostu się uparła. Widocznie mieli tylko kilka dni na to, żeby zawiadomić agencję, czy cię zatrzymają.

Pani Corcoran umilkła, czekając na moją reakcję. Nie wiem, czego się spodziewała – czy jest na świecie człowiek, który nie chce myśleć, że rodzice go kochali?

– Rzeczywiście, na robieniu zakupów Grace znała się jak nikt. Nie brała niczego, jeśli nie miała gwarancji łatwego zwrotu – odpowiedziałem.

Stara kobieta się roześmiała.

– Właśnie za to zawsze cię lubiłam, Scott. Nigdy nie pozwalasz, żeby coś ci dopiekło.

Kiwnąłem głową.

– Tak czy owak, kłócili się coraz bardziej zażarcie, aż wreszcie Grace straciła cierpliwość. „Wiesz, na czym polega twój problem, Bill? Jesteś tragarzem. Widzisz kogoś z bagażem i zaraz pędzisz, żeby mu pomóc”. To rzekłszy, oznajmiła jeszcze raz, że rankiem wyjedziesz, po czym ruszyła w stronę domu, ponoć po to, żeby dopilnować lunchu. Nie zobaczyliśmy jej do wieczora. Bill długo milczał, nie spuszczając z ciebie oka, aż wreszcie powiedział: „Scott zostanie w Avalonie do czasu, aż wyjedzie na studia, a jeśli tylko zechce, nawet dłużej. Zostanie, ponieważ tak mówi tragarz, a Grace będzie musiała się z tym pogodzić”.

Nie wiedziałam, jak mu odpowiedzieć. Nigdy wcześniej nie widziałam w nim tak żelaznej woli, może zresztą nikt nie widział. Po chwili nachylił się ku mnie i dodał coś bardzo osobliwego. Pewnie wiesz, że Bill nie był wierzący – w życiu nie słyszałam, by rozprawiał o Bogu – tamtego wieczoru wyznał mi, że każdej nocy siada przy tobie, gdy śpisz. „Myślę, że Scott został nam zesłany”, powiedział. „Czuję się tak, jakbym został wybrany, żeby się nim opiekować. Nie mam pojęcia, dlaczego tak uważam, ale wierzę, że pewnego dnia ten chłopiec dokona czegoś bardzo ważnego”.

Stojąc po tylu latach w tym samym starym domu, pani Corcoran uśmiechnęła się do mnie.

– I jak, Scott? Bill miał rację? Dokonałeś czegoś bardzo ważnego?

Uśmiechnąłem się i pokręciłem głową.

– Nie, chyba że odnalezienie paru zaginionych płócien można uznać za ważną rzecz. Ale Bill był wspaniałym człowiekiem i miło mi, że tak uważał.

Z trawnika dobiegło wołanie. Ktoś wzywał panią Corcoran, zapewne miała wygłosić mowę. Poklepała mnie po ramieniu i ruszyła w kierunku drzwi.

– Kto wie, nie jesteś jeszcze stary, wciąż masz czas, czyż nie? Do zobaczenia, Scott – rzuciła na odchodnym.

To nie była prawda. Nie miałem czasu. Owszem, byłem facetem po trzydziestce, ale mój wyścig już dobiegł końca. Tylko głupiec by sądził, że karta może się jeszcze odwrócić. I proszę – „Przywitaj się z głupcem”, tak często mówię sobie w duchu, gdy wracam myślą do tamtych dni.

Rozdział dwudziesty dziewiąty

Saracen, który niedawno przybył do Afganistanu, podróżował w pośpiechu, trzymając się słabo zaludnionych dolin tak długo, jak było to możliwe, i nieustannie podążając na wschód. Minęło niemal piętnaście lat, odkąd był tu po raz ostatni, jako nastoletni mudż, ale każdego dnia widział pamiątki wojny z Sowietami: porzucone stanowiska artyleryjskie, rdzewiejące armaty, pasterskie chaty rozniesione bombami.

Strumienie i rzeki płynęły dnem dolin, zapewniając mu bezpieczne schronienie. Pasy żyznej ziemi po obu ich stronach wykorzystywano tylko w jednym celu: rósł na nich w najlepsze mak. Wybujałe i ciężkie od wody, której im nie brakowało, rośliny były niezłą osłoną przed namierzeniem przez amerykański sprzęt termowizyjny.

W końcu jednak musiał opuścić doliny i wspiąć się wyżej, ku nieprzystępnym górom Hindukuszu. W lasach porastających strome zbocza podążał szlakami drwali, mając nadzieję, że drony obserwacyjne, jeśli tylko zarejestrują obraz jucznych zwierząt, zasugerują Amerykanom, że jest jednym z wielu biedaków dokonujących nielegalnego wyrębu. Powyżej linii drzew, gdzie z powodu niemałej wysokości każdy oddech wymagał wysiłku, nic już nie zapewniało mu schronienia i musiał jeszcze bardziej przyspieszyć.

Któregoś dnia, późnym popołudniem, wydawało mu się, że rozpoznaje skalne osypisko, na którym strącił swój pierwszy nieprzyjacielski helikopter, ale minęło już tyle lat, że nie miał pewności. Wspiął się jeszcze wyżej, pokonał wąską grań i chwilę później wypatrzył pamiątki znacznie świeższych wydarzeń: łuski oraz szczątki wyrzutni rakiet.

W ciągu tych kilkunastu lat Afgańczycy nie zaznali niczego poza wojną. Rosjan zastąpili lokalni watażkowie, których następnie pobili talibowie mułły Omara. Amerykanie, polując na Osamę bin Ladena, rozprawili się z talibami, a wtedy powrócili watażkowie. Teraz z kolei wojska Stanów Zjednoczonych i kilku koalicjantów walczą o to, by nie doszło do odrodzenia ruchu talibów.

Widok resztek amunicji podpowiedział mu, że zbliża się do prowincji Kunar – nazywanej przez Amerykanów „wrogim ośrodkiem” – i rzeczywiście, nie minęło wiele czasu, a z rykiem przemknęły pobliską doliną dwa helikoptery szturmowe Apache, a w ślad za nimi samolot AC-130 w wersji bojowej, o którym ludzie mawiali, że strzela pociskami wielkości butelek coli.

W kolejnych dniach zatrzymywał się wielokrotnie, głównie za sprawą patroli wojsk amerykańskich i NATO, ale także – dwukrotnie – na żądanie dzikusów, którzy przedstawili się jako członkowie Milicji Antykoalicyjnej. Saracen wiedział, kim tak naprawdę są: talibami w zmienionych turbanach. O sobie opowiadał im to samo, co wszystkim: że jest pobożnym libańskim lekarzem, że zbierał pieniądze w meczetach i od indywidualnych darczyńców w ojczyźnie i tym sposobem udało mu się sfinansować tę humanitarną misję medyczną. Zamierzał przyjść z pomocą muzułmanom z najdalszych zakątków kraju, gdzie ciągłe wojny zniszczyły wszelką infrastrukturę, gdzie nie było już szpitali, skąd uciekli ostatni lekarze.

Tłumaczył, że zapasy leków wysłał łodzią z Bejrutu do Karaczi, a sam poleciał za nimi samolotem, że następnie kupił ciężarówkę, którą przejechał przez granicę dzielącą Pakistan od Afganistanu. Na bazarze Shaddle – największym na świecie targowisku opiumowym – zamienił samochód na kuce. Wszystko to było prawdą, a on miał przy sobie nawet tani aparat fotograficzny i pokazywał chętnym budzące sympatię zdjęcia, na których opatrywał chorych i szczepił dzieciaki w zrujnowanych wioskach.

Wszystko to – w połączeniu z faktem, że za każdym przeszukaniem żołnierze albo bojownicy znajdowali w jego dobytku wyłącznie leki i środki opatrunkowe – skutecznie łagodziło ich obawy. Ciekawość budziły tylko dwie rzeczy: płyta z hartowanego szkła oraz kilka worków wapna. Gdy ktoś o nie pytał, Saracen ochoczo odpowiadał, że szkło służy mu jako łatwa do wysterylizowania podstawka, na której może mieszać składniki leków. A wapno? Cóż, jak inaczej miałby niszczyć zużyte środki opatrunkowe służące przy leczeniu praktycznie wszystkich dolegliwości, od odry po gangrenę?

Nikt nawet nie próbował sięgać głębiej do niewielkich sakw, w których wiózł swoje ubrania i zapasowe sandały. A znalazłby na ich dnie składany „hełm” z osłoną na twarz z przezroczystego plastiku, pudełko jednorazowych masek R–700D, czarny kombinezon do pracy z niebezpiecznym materiałem biologicznym, czarne gumiaki, wzmocnione kevlarem rękawice oraz rolki specjalnej taśmy do uszczelniania wszelkich połączeń – od hełmu aż po buty. Gdyby jednak ktoś odkrył ten sprzęt, Saracen wyjaśniłby rzeczowo, że wśród tutejszych zwierząt kopytnych – włącznie z kozami i wielbłądami – naturalnie występuje wąglik, a on nie ma zamiaru umierać w imię swej humanitarnej misji. Był też gotów okazać fiolki ze standardowo używanymi w takiej sytuacji antybiotykami, skradzione z libańskiego szpitala, w którym pracował. Nikt jednak nie zadawał trudnych pytań, bo żołnierze i bojownicy, których spotykał na swej drodze, szukali przede wszystkim broni i materiałów wybuchowych.

Właściwie tylko raz musiał skłamać w żywe oczy: gdy spytano go, dokąd się wybiera. Wzruszył wtedy ramionami, wskazał na swoje obładowane kuce i oznajmił, że nie ma nawet mapy.

– Idę tam, dokąd mnie Bóg prowadzi.

Prawda była jednak inna: miał mapę w głowie i doskonale wiedział, dokąd wędruje.

Żołnierze NATO trzykrotnie pomagali mu po przeszukaniu ponownie załadować zapasy na grzbiety zwierząt. Najcięższą robotą było podźwignięcie i umocowanie par ciężkich akumulatorów używanych w samochodach ciężarowych. Niesione przez cztery ostatnie kuce urządzenia służyły do zasilania małych chłodziarek – żołnierze nie mogli się nadziwić pomysłowości wędrownego lekarza. W lodówkach przechowywał bowiem szklane buteleczki ze specyfikami, które mogły uratować życie niezliczonym dzieciom: miał szczepionki przeciwko chorobie Heinego-Medina, błonicy i krztuścowi. Nie chwalił się natomiast tym, że wśród innych fiolek ukrył dwie dodatkowe, które zawierały zupełnie inną substancję, a różniły się od pozostałych jedynie dodatkowym zerem, które dopisał do długiego numeru partii.

W tym czasie na całej planecie istniały rzekomo tylko dwie próbki wirusa wywołującego czarną ospę. Jedną, wyłącznie dla celów badawczych, przechowywano w niemal niedostępnej lodówce w Centrum Kontroli Chorób w Atlancie. Drugą posiadali Rosjanie, w ośrodku Wektor na Syberii. W rzeczywistości istniała jeszcze jedna próbka. O jej istnieniu nie wiedział nikt poza Saracenem. To właśnie ona wypełniała dwie szklane fiolki podróżujące w lodówce na grzbiecie małego, żylastego konika przemierzającego nieprzystępne zakątki Hindukuszu.

Saracen nie ukradł wirusa z amerykańskiego laboratorium i nie kupił go od rozczarowanego czy zbuntowanego rosyjskiego naukowca. Nie dostał go też w prezencie od rządu któregoś z niewydarzonych, łotrowskich państw – takich jak Korea Północna – prowadzących własne nielegalne i skrajnie niebezpieczne badania. O, nie. Najbardziej zdumiewające było to, że Saracen zsyntetyzował wirusa osobiście.

We własnym garażu.

Rozdział trzydziesty

Gdyby nie Internet, nigdy nie dokonałby tej sztuki. Gdy nasze gorączkowe poszukiwania Saracena osiągnęły apogeum, udało mi się w końcu ustalić, że kilka lat po ukończeniu studiów medycznych podjął pracę w El-Minie, starożytnym mieście w północnej części Libanu.

Zatrudnił się w oddziale ratunkowym miejscowego szpitala. Była to praca trudna i wyczerpująca, zwłaszcza że placówka cierpiała na chroniczny brak sprzętu i wykwalifikowanej kadry. Mimo ciągłego przemęczenia Saracen wykorzystywał każdą wolną chwilę, by w tajemnicy kontynuować to, co uważał za dzieło swego życia: dżihad przeciwko dalekiemu wrogowi.

Podczas gdy inni wojownicy Allaha tracili czas, kryjąc się w tajnych obozach na terenie Pakistanu albo fantazjując o zdobyciu wizy amerykańskiej, on czytał wszelkie dostępne materiały na temat broni masowego rażenia. Jedynie Internet mógł zapewnić skromnemu lekarzowi z marnego szpitala w mieście, o którym nikt nie słyszał, łatwy dostęp do najnowszej wiedzy na temat wszystkich śmiercionośnych odmian broni biologicznej.

Ogólnodostępna światowa sieć komputerowa otworzyła nową puszkę Pandory; zaoferowała ludziom pokroju Saracena nieznane wcześniej, przerażające możliwości. Nikt nie przewidział tak groźnych konsekwencji jej istnienia. Taki scenariusz, gdy w pozornie bezpiecznej sytuacji dochodzi do zaskakujących i śmiertelnie niebezpiecznych komplikacji, ludzie CIA nazywają blowback.

Saracen nie wychowywał się w takich warunkach jak jego rówieśnicy z Zachodu i nie wiedział zbyt wiele o komputerach, ale posiadł dostateczną wiedzę, by korzystając z serwerów pośredniczących, prowadzić w sieci poszukiwania na szeroką skalę, pozostając jednocześnie kompletnie anonimowym.

Przez długie miesiące, opierając się na wiadomościach z medycyny i biologii, koncentrował się na broni chemicznej i biologicznej w miarę łatwej do zdobycia – rycynie, wągliku, dżumie płucnej, sarinie, tabunie i somanie – z których każda skutecznie niosła śmierć i jeszcze skuteczniej szerzyła panikę. Jednakże wszystkie miały rozliczne wady, z których największymi były słaba zakaźność, jeśli chodzi o choroby, oraz, w przypadku chemikaliów, konieczność zmasowanych bombardowań.

Sfrustrowany brakiem postępów w pracy, walcząc z kolejnymi falami zwątpienia, Saracen badał właściwości wąglika – tu przynajmniej zdobycie samej bakterii nie nastręczało wielkich trudności; na Bliskim Wschodzie, a więc i w Libanie, występowała wręcz powszechnie, ale sama w sobie nie była jeszcze gotową bronią – gdy nagle trafił na informację, która miała na zawsze odmienić nasz świat.

Nikt inny nie zwrócił na nią uwagi.

Na internetowych stronach miesięcznika „The Annals of Virology” – powiedzmy oględnie, że nie była to jedna z tych pozycji na rynku wydawniczym, które w mgnieniu oka znikają z półek – znalazł się opis eksperymentu przeprowadzonego w jednym z laboratoriów w stanie Nowy Jork. Po raz pierwszy w historii udało się stworzyć formę życia na bazie powszechnie dostępnych chemikaliów wartych nie więcej niż kilkaset dolarów. Saracen czytał ten artykuł późnym popołudniem i bodaj pierwszy raz w życiu zapomniał uklęknąć do modlitwy o zachodzie słońca. Z narastającą fascynacją poznawał drogę, jaką pokonali amerykańscy uczeni, skutecznie odtwarzając „z niczego” wirusa choroby Heinego-Medina.

Autorzy artykułu twierdzili, że celem badaczy było ostrzeżenie rządu Stanów Zjednoczonych o nowych możliwościach, z których mogły skorzystać na przykład grupy terrorystyczne: nie mając dostępu do naturalnego wirusa, mogły w prosty sposób stworzyć jego kopię, a zatem zdobyć broń biologiczną. Pomysł był świetny i co najmniej jeden terrorysta nie wpadł nań, póki nie przeczytał tego artykułu. Niepokojące zaś – a może zabawne, zależnie od tego, jak cynicznie podejdziemy do sprawy – było to, że organizacją, która wspomogła eksperyment dotacją w wysokości trzystu tysięcy dolarów, był… Pentagon.

Saracen nie roztrząsał zbytnio tej kwestii, założył bowiem z góry, że Departament Obrony oraz zespół naukowców z Nowego Jorku były tylko instrumentami. Siłą sprawczą tego przełomowego odkrycia musiał być Allah; to z Jego woli ktoś zdołał zsyntetyzować wirusa, tym samym otwierając przed Saracenem drogę do osiągnięcia celu. Wystarczyło wyciągnąć rękę, by zdobyć idealną broń biologiczną: niebywale zakaźną chorobę, do której rozpowszechnienia wystarczył zwykły proces oddychania, najskuteczniejszego zabójcę w dziejach ludzkości – czarną ospę.

Saracen kształcił się dalej i w ciągu kilku tygodni ustalił, że używając powszechnie dostępnego genomu wirusa polio – swoistej mapy genetycznej – uczeni zakupili potrzebne pary zasad kwasu nukleinowego od jednej z wielu firm oferujących surowce dla branży biotechnologicznej. Owe pary, których cenę skalkulowano na oszałamiającym poziomie dziesięciu centów za każdą, według specjalistów z forum miłośników biologii zostały zamówione przez Internet. Jako że sprzedaż w sieci była całkowicie zautomatyzowana, donosili owi specjaliści, nie istniał żaden sposób na zweryfikowanie danych osobowych kupującego i nikt nie pytał o powód dokonania transakcji.

Kiedy już nowojorscy uczeni pozyskali swoje mikroskopijne „klocki”, spędzili rok na ustawianiu ich w odpowiednim szyku, a następnie – zręcznie wykorzystując dobrze znany proces – je skleili. Saracen był lekarzem i miał pod ręką dziesiątki książek o biologii molekularnej, dlatego szybko pojął, na czym polega ów proces, i był w stanie ocenić, że to, co udało się w nowoczesnym laboratorium w USA, uda się powtórzyć w skromnym garażu w El-Minie – jeśli tylko da się zdobyć kluczowe dane.

Saracen czytał kiedyś, że jest to możliwe, a teraz wznowił poszukiwania i po dwóch godzinach znalazł w Internecie kompletny genom wirusa czarnej ospy. Niegdyś był to jeden z najpilniej strzeżonych sekretów w branży, teraz genetyczna mapa – jak na ironię – padła ofiarą prawdziwej eksplozji zainteresowania biologią, a także światowej tendencji do publikowania skomplikowanych prac naukowych w Internecie. Nikt już nie pilnował takich sekretów, potencjalnie śmiertelnie niebezpieczne informacje wyciekały nieustannie. Saracen potrzebował dwóch godzin na znalezienie genomu; gdyby był bardziej doświadczonym użytkownikiem Internetu, zdołałby go znaleźć na kilkunastu różnych stronach w czasie o połowę krótszym. Wiem, bo sam tego dokonałem.

Z artykułu w „The Annals of Virology” wiedział, że wirus polio ma w swym genomie 7741 par zasad oznaczanych literami. Czarna ospa wymagała ułożenia 185 578 par zasad, zatem było to zadanie znacznie trudniejsze, ale Saracen, niesiony falą optymizmu i świeżo nabytej wiedzy, nie zamierzał pozwolić, by zniechęciło go do pracy marnych dodatkowych 178 000 liter.

Szybko postanowił, że pierwszym celem będzie zapewnienie sobie ochrony. Wirus czarnej ospy to bezlitosny patogen, a ryzyko popełnienia błędu w toku tak skomplikowanego i niestabilnego procesu, jak próba zsyntetyzowania go w warunkach laboratoryjnych, było praktycznie nieuniknione. Spodziewał się wręcz, że pomyli się wielokrotnie, a o pierwszym błędzie dowie się dopiero wtedy, gdy skoczy mu gorączka, a wkrótce potem pojawią się pęcherze wypełnione płynem. Tylko że w tym momencie byłby już skazany na śmierć, bo czarna ospa jest chorobą nieuleczalną.

Musiał więc namierzyć gdzieś szczepionkę i właśnie z tą myślą zafundował sobie sześciotygodniowe wakacje. Zamiast jednak udać się do Bejrutu, a stamtąd z wizytą do przyjaciół w Kairze, oznajmił dyrektorowi szpitala, że wczesnym rankiem wybiera się autobusem do Damaszku. Dotarłszy tam, zabił Tlassa, ukradł szczepionkę, podał ją sobie za pomocą specjalnej igły i wrócił do Libanu.

Przez pięć dni leżał w pokoju hotelowym, walcząc ze straszną gorączką, która była wynikiem zastosowania wyjątkowo dużej dawki szczepionki. Gdy w końcu temperatura spadła, a na ramieniu zrobił się strup, po którym miała pozostać charakterystyczna blizna, wrócił do El-Miny. Na zewnątrz właściwie nic się nie zmieniło, ale w istocie życie Saracena wkroczyło w zupełnie nową fazę: był gotów wyruszyć w długą drogę i zapisać się w dziejach świata.

Rozdział trzydziesty pierwszy

Zaczął od uszczelnienia garażu pod swym niewielkim mieszkaniem i przemienienia go w tymczasowe laboratorium biochemiczne.

Ułatwieniem okazał się bliski dobry przykład: choć praktycznie wszystko w szpitalu w El-Minie było w stanie rozpadu, działała tam izolatka mieszcząca dwa łóżka oraz przylegające do niej dobrze wyposażone laboratorium. Jako że bakteria wąglika występuje w tym regionie endemicznie, placówka zdołała pozyskać środki z programu Światowej Organizacji Zdrowia wspomagającego zwalczanie tej choroby w krajach rozwijających się. Fakt, iż w szpitalu brakowało podstawowego sprzętu do ratowania życia, nie miał dla urzędników najmniejszego znaczenia, Genewa zafundowała mu laboratorium pierwszej klasy.

Wedle najlepszej wiedzy Saracena wykorzystano je tylko raz w ciągu dziesięciu lat, dlatego szybko zmieniło się w tymczasowy magazyn sprzętu. Mimo to stanowiło doskonały wzór dla kogoś, kto chciał stworzyć własne laboratorium, a na dodatek okazało się źródłem co najmniej połowy potrzebnego sprzętu – inkubatorów, mikroskopu, szalek Petriego, pipet, sterylizatorów i wielu innych elementów wyposażenia. Nigdy nie zgłoszono ich zaginięcia.

W ciągu tygodnia, używając komputera i łącza internetowego, Saracen stworzył laboratorium, zestawił listę ponad sześćdziesięciu firm z branży biotechnologicznej oferujących materiał DNA – zamówienia na mniej niż siedemdziesiąt par zasad realizowano, nie oczekując od nabywcy żadnych dodatkowych informacji.

Gdy – znacznie później – dowiedziałem się o tym wszystkim, nie mogłem w to uwierzyć. A potem ogarnęła mnie rozpacz, bo włączyłem komputer i sam bez problemu powtórzyłem to, czego dokonał Saracen.

Zanim jednak przystąpił do zamawiania DNA, musiał się rozejrzeć za dwoma kluczowymi elementami wyposażenia laboratorium: za urządzeniami do syntezy genów – maszynami wielkości mniej więcej porządnej drukarki komputerowej. Zajęło mu to godzinę. Oszałamiający postęp w biotechnologii zaowocował zalaniem rynku sprzętem może nie najszybszym i nie najlepszym, ale za to mocno przecenionym.

Znalazł dwa urządzenia w znakomitym stanie, jeden na eBayu, drugi na usedlabequipment.com. Kosztowały go w sumie niespełna pięć tysięcy dolarów; Saracen ucieszył się w duchu, że jako lekarz nieźle zarabia, a na dodatek wiedzie tak skromne życie. Miał dość oszczędności, by dokonać zakupu, a co ważniejsze, sprzedawców nie obchodziło, z kim dobijają targu – interesowało ich jedynie to, by kupujący uiścił należność, czy to kartą kredytową, czy przelewem Western Union.

Gdy tylko dostarczono mu drugą maszynę, Saracen zabrał się do pracy. Wieczorem, gdy surfował po sieci, pogłębiając swą wiedzę o wirusach, trafił na najnowsze wydanie prestiżowego periodyku „Science”. Jednym z wiodących materiałów w tym numerze była historia badacza, który właśnie dokonał syntezy organizmu z 300 000 par zasad. Innymi słowy, w krótkim czasie, który minął, odkąd Saracen przystąpił do realizacji swego planu, liczba 185 000 par zasad przestała brzmieć przerażająco – w takim tempie dokonywał się postęp w inżynierii genetycznej.

Gdy przeczytał ów artykuł, wiedział już, że odtworzenie wirusa czarnej ospy jest możliwe – los, który wybrał dla siebie, został tym samym przypieczętowany. Saracen modlił się do późnej nocy. Czuł brzemię odpowiedzialności i dlatego prosił Allaha o wsparcie; chciał mieć pewność, że dobrze wykorzysta swoją szansę.

Przez sześć miesięcy uczył się, próbował, uczył się na nowo, sklejał i rozklejał geny, korzystając nie tylko ze zdobywanej w locie wiedzy, ale także z coraz bardziej rozbudowanego i zaskakująco taniego instrumentarium. Aż wreszcie osiągnął cel.

Najlepiej jak potrafił, dobierając pojedyncze molekuły, wskrzesił czarną ospę. Poddał swe dzieło wszelkim możliwym próbom, nim zyskał pewność: nie różniło się niczym od swego naturalnego odpowiednika.

Na przestrzeni tysięcy lat, odkąd wirus przeniósł się po raz pierwszy z innych istot żywych na człowieka, wykształciły się dwa typy czarnej ospy – Variola minor, czyli ospa mała, rzadko powodująca śmierć chorego, oraz Variola major, czyli ospa wielka, bezlitosna prześladowczyni rodzaju ludzkiego od czasów, gdy ludzie zaczęli się łączyć w duże plemiona. I właśnie tego wirusa, którego śmiercionośną skuteczność szacowano na trzydzieści procent, udało się Saracenowi zsyntetyzować. Jednakże i Variola major był wirusem występującym w licznych odmianach, z których jedne były bardziej, a inne mniej groźne.

Wiedząc o tym, Saracen kontynuował pracę, zmuszając swe dzieło do kolejnych mutacji. Mówiąc językiem niektórych mikrobiologów, poddawał go procesowi „KFC” albo „głębokiemu smażeniu”, starając się uzyskać jak najzjadliwszy szczep najgroźniejszego wirusa, jakiego zna świat.

A gdy był już zadowolony z rezultatu, przystąpił do modyfikowania struktury genetycznej swego pupila. Było to najprostsze, ale także najbardziej niebezpieczne zadanie. I absolutnie niezbędne.

Gdy na całym świecie udało się wyplenić czarną ospę, Światowa Organizacja Zdrowia została z potężnym zapasem niepotrzebnych szczepionek. Po kilku latach, kiedy wszyscy uznali, że wirus już nie powróci, zapas ten został zniszczony. Saracen wiedział jednak, że choć szczepienia prowadzone były przez całe dziesięciolecia wręcz rutynowo – zwłaszcza wśród dzieci na Zachodzie – to ich działanie zaczynało słabnąć po pięciu latach i teraz praktycznie nikt już nie był uodporniony na wirusa czarnej ospy.

I byłaby to sytuacja wręcz wymarzona, gdyby nie pewien problem. W Stanach Zjednoczonych, które miały być celem Saracena, bardzo poważnie traktowano groźbę ataku bioterrorystycznego. Po jedenastym września podjęto decyzję o wyprodukowaniu i zmagazynowaniu ponad trzystu milionów dawek szczepionki, tak by starczyło dla wszystkich obywateli. Gdy Saracen się o tym dowiedział, wpadł w rozpacz. Spędził całą noc na poszukiwaniu bardziej szczegółowych danych i ustalił, że sytuacja nie jest tak zła, jak sądził: nawet dwadzieścia procent populacji wciąż należy do grupy wysokiego ryzyka. U wielu ludzi szczepionka zwyczajnie się nie przyjmowała; nie można też było podawać jej kobietom w ciąży, noworodkom, osobom w podeszłym wieku oraz cierpiącym na choroby układu odpornościowego.

Mimo to informacja o istnieniu pokaźnego zapasu szczepionek mocno nim wstrząsnęła. Zanim nastał świt po owej długiej nocy, Saracen był już bliski porzucenia planu i wyszukania innej broni. Jednak i tym razem błyskawiczny postęp w nauce – albo sam Allah – przyszedł mu z pomocą.

Pogłębiając swą wiedzę, Saracen trafił na raport badawczy sporządzony przez grupę australijskich naukowców z laboratorium w Canberze. Starali się oni znaleźć sposób kontrolowania cyklu rozrodczego u myszy. Zainteresował ich wirus tak zwanej mysiej ospy, blisko spokrewniony z wirusem czarnej ospy. Włączyli do jego DNA gen z układu odpornościowego, znany jako IL-4, i uzyskali szokujący rezultat: zmodyfikowany wirus ignorował szczepionki i w szybkim tempie doprowadzał do śmierci myszy.

Dodanie jednego genu – tylko jednego! – dało wirusowi odporność na szczepionki.

Saracen z nową nadzieją podążył śladem tego mało znanego eksperymentu. W rzadko odwiedzanych zakątkach sieci – czasem trafiał do nich przypadkiem, analizując rzucone przez kogoś komentarze na forach naukowych – znalazł dowody na to, że kilku badaczy z różnych stron świata z różnym skutkiem próbowało powtórzyć osiągnięcie Australijczyków.

Za ścianami sterylnego kokonu, który stworzył w swoim garażu, jaśniało już słońce poranka, gdy natrafił na raport grupy holenderskich uczonych pracujących z wirusem krowianki, łagodnej odmiany ospy atakującej bydło. Dokonali w nim innej modyfikacji genetycznej, która nie tylko uczyniła wirusa niewrażliwym na działanie szczepionki, ale także była powtarzalna: wszczepienie genu udawało się za każdym razem.

Saracen wiedział, że ów gen jest łatwo dostępny u tych samych dostawców, którzy wcześniej sprzedali mu pary zasad kwasu nukleinowego. Zamówił go natychmiast, dwa dni później otworzył maleńką paczkę i wyruszył na niezbadane wody nauki.

Wiedział, że nawet potężna dawka szczepionki, którą sobie zaaplikował, nie pomoże mu, jeśli naprawdę zdoła stworzyć wirusa czarnej ospy nadającego się do zastosowania bojowego: będzie wobec niego nagi i bezbronny. Dlatego też ukradł ze szpitalnego laboratorium kompletny skafander ochronny, po czym wybrał się na wybrzeże. Jechał wolno ulicą wzdłuż plaży, aż wreszcie wypatrzył sklep dla płetwonurków. Kupił za gotówkę zbiorniki z tlenem i aparat do oddychania, zapakował wszystko do bagażnika i wrócił do swego laboratorium.

Za każdym razem, gdy zamierzał pracować nad odporną na szczepionki odmianą wirusa, poświęcał dwadzieścia minut na włożenie skradzionego skafandra i zmodyfikowanego sprzętu do nurkowania, ale sama praca nie była trudna. Być może zaprocentowało doświadczenie zdobyte w poprzedniej fazie projektu, a może stało się tak dlatego, że nowy gen składał się zaledwie z około trzystu liter – dość powiedzieć, że proces modyfikacji wirusa dobiegł końca już po niespełna miesiącu.

I właśnie z tym potencjalnym kataklizmem uwięzionym w dwóch szklanych fiolkach Saracen wybrał się do Afganistanu, a obrał ten kierunek z bardzo prostego powodu: imponująca praca, którą wykonał, obróciłaby się wniwecz, gdyby wskutek drobnego błędu wirus nie działał tak, jak powinien. Wiedział doskonale, że czarną ospą można zarazić wyłącznie ludzi; nie złapią tej strasznej choroby nawet nasi najbliżsi krewni – szympansy – ani żadne inne małpy. To oznaczało, że jeśli chciał się przekonać, czy jego dzieło jest równie śmiercionośne jak oryginał i czy na dodatek potrafi się oprzeć działaniu szczepionki, musiał przeprowadzić testy na ludziach.

I właśnie w górach Hindukuszu zamierzał znaleźć trzy obiekty niezbędne do tego ponurego eksperymentu.

Zostawiwszy prowincję Kunar i amerykańskie patrole daleko w tyle, odszukał koryto wyschniętej rzeki, które – w obliczu rozpadu niemal całej infrastruktury kraju – służyło ludziom jako droga. Maszerował nim przez wiele dni, w tumanach pyłu spod kół ciężarówek i wszechobecnych terenówek marki Toyota, aż wreszcie pewnego upalnego poranka uświadomił sobie, że jest już blisko celu: przed sobą, na tle błękitnego nieba, ujrzał sylwetki czterech konnych wartowników uzbrojonych w AK-47.

Poprowadził swą małą karawanę dalej, pokonał kolejne zakole rzeki i wtedy ujrzał w oddali miasto z błota i kamieni, które zapewne niewiele się zmieniło od czasów średniowiecza. Na drugim brzegu rzeki, u wylotu przełęczy umożliwiającej przejście w głąb łańcucha górskiego, stały otoczone fortyfikacjami budynki przytulone do skalnego urwiska.

Jeszcze w dziewiętnastym wieku był to brytyjski fort, teraz zamieniono go w twierdzę i siedzibę miejscowego przywódcy. Saracen przeszedł pod ruinami mostu, wspiął się na brzeg i dziurawą asfaltówką ruszył w stronę fortu. Przebył mniej więcej połowę tej niegdyś ważnej drogi, gdy nagle, minąwszy sterty wielkich głazów usypane po obu stronach, stanął oko w oko z dwoma jeźdźcami.

Niedbale przyciskając do piersi karabiny, pełnili funkcję patrolu drogowego. Saracen wiedział, że z przyjemnością nacisną spust, jeśli tylko da im powód.

– Kim jesteś? – spytał starszy z wartowników. Kolba jego broni była misternie inkrustowana złotem.

Saracen zaczął odpowiadać i urwał w pół słowa, świadom, że nazwisko, którego używa – i które wpisano w jego paszporcie – nic nikomu nie powie. Skinął więc głową w stronę bramy twierdzy.

– Proszę, przekażcie mu wiadomość. Powiedzcie, że wrócił chłopiec z wyrzutnią Blowpipe.

Rozdział trzydziesty drugi

Odkąd spotkali się po raz ostatni, Abdul Mohammad Chan z każdym rokiem coraz bardziej przypominał postać ze średniowiecznego malowidła niż nowoczesnego przywódcę. Jego skóra wyglądała na wyprawioną na wysoki połysk; długą, tradycyjną afgańską szatę, czapan, wykonano z najdroższych materiałów, złoty sztylet symbolizował władzę, a wysokie buty z cielęcej skóry błyszczały nieskazitelnie. Niestety, cały efekt psuł złoty rolex wielkości kuchenki mikrofalowej.

Czas nie obszedł się z nim łagodnie – choć z drugiej strony, nie obchodzi się tak z nikim, kto spędza go w Afganistanie – ale Chan mógł się poszczycić czymś, czego nie dane było doświadczyć wielu jego rówieśnikom: nadal żył. Dobrze po sześćdziesiątce, nadal był ojcem-wojownikiem swego klanu, a jego żołnierze i goście z szacunkiem schodzili mu z drogi, gdy kuśtykał kamiennymi alejkami dawnego fortu. Teraz zaś zastanawiali się, kim jest ten muskularny mężczyzna, który czeka u bramy i którego stary Chan tak dziarskim krokiem spieszy powitać.

Niektórzy mówili, że to jego dawny towarzysz, bohaterski mudżahedin. Inni byli zdania, że to tylko lekarz, który ma wybawić wodza od ciężkiej choroby. Kimkolwiek jednak był nieznajomy, spotkał go zaszczyt, którego nie doświadczył żaden z nich: wielki Chan otoczył go ramieniem i osobiście zaprowadził do bogato zdobionej sali audiencyjnej.

Niegdyś był to gabinet brytyjskiego dowódcy Pogranicza Północno-Zachodniego. Wysoko sklepione, przestronne pomieszczenie wyposażono w kominek przywieziony z Anglii oraz podwyższenie, na którym stało biurko dowódcy. Posadzkę okrywały zabytkowe dywany godne ekspozycji muzealnej, a ściany – jedwabne draperie sprowadzone z pałaców Iranu i Chin. Znad stojącej w kącie złotej kadzielnicy unosił się przyjemny aromat, a przy kominku czekał zestaw do parzenia herbaty, ale żaden z egzotycznych, ozdobnych przedmiotów zgromadzonych w salce nie przyciągał uwagi gości tak jak ściana naprzeciwko kominka.

Chan przyglądał się spod ciężkich powiek Saracenowi, który właśnie zauważył wbudowane w nią potężne bloki betonu i stojąc nieruchomo, badał wzrokiem te osobliwe płaskorzeźby; zastygłe na zawsze, skrystalizowane przez śmierć, rozpaczliwie wyciągnięte ręce i twarze krzyczących ludzi, którzy zdradzili Chana. Z jakiegoś powodu Saracen zawsze sądził, że byli to zaledwie chłopcy, teraz jednak się przekonał, że ofiarami zemsty padli dwaj dojrzali wojownicy, wysocy i dobrze uzbrojeni – tym większe wrażenie robiło przerażenie malujące się na ich stężałych obliczach.

Podszedł bliżej. Upływ lat i dym z kominka pokryły beton miodową patyną, zdumiewająco upodabniając go do odlewu z brązu. Chan stanął u boku swego gościa.

– Podoba ci się moja rzeźba? Wiesz, jak się nazywali?

Saracen pokręcił głową. Tyle razy opowiadano przy nim tę historię, a nikt nigdy nie wyjawił tożsamości tych dwóch.

– Głupi i Głupszy – rzekł wódz i ryknął śmiechem. – Tak nazwał ich jeden facet z CIA, który odwiedził mnie tu przed laty. A dziś już wszyscy tak o nich mówią.

Saracen usztywnił się nieco.

– Często miewasz tu gości z CIA?

– Raz na parę lat – odparł Chan, wzruszając ramionami. – Za każdym razem próbowali kupić moje poparcie dla kolejnej akcji, którą sobie wymyślili. – Ojciec-wojownik podszedł do kominka. – Nigdy nie przyjąłem od nich pieniędzy, ale muszę przyznać, że mają poczucie humoru.

Starzec o oczach spowitych mgłą katarakty, siedzący dotąd po turecku w najciemniejszym kącie, wstał teraz, by zaparzyć herbatę dla swego pana i jego gościa. Chan powstrzymał go jednak i spoglądając na Saracena, wskazał na kilkunastu ochroniarzy strzegących sali audiencyjnej.

– Mam ich wyprosić?

Saracen skinął głową. Właśnie tego potrzebował najbardziej: prywatności.

Chan uśmiechnął się.

– Tak sądziłem. Nikt nie przyjeżdża do Afganistanu z wizytą towarzyską.

Gdy zostali sami, zaczął łyżeczką sypać liście do imbryka.

– Pamiętasz, kiedy ostatnio częstowałem cię herbatą?

– Właśnie skończyła się wojna – odpowiedział Saracen. – Rozbiliśmy obóz. Siedzieliśmy razem w kuchni, paląc papierosy.

Rysy Chana złagodniały. To były dobre czasy braterstwa i odwagi, lubił je wspominać.

– Ja wyruszałem do domu, ale ty wybierałeś się w znacznie dłuższą drogę.

Saracen nie odpowiedział. Zdjął z półki dwie delikatne filiżanki i postawił je blisko ognia, żeby się ogrzały.

– Kiedy ostatni raz sprawdzałem – dodał cicho Chan – Dom Saudów miał się doskonale, wciąż u władzy, wciąż w swych pałacach.

– Ale jak długo jeszcze? – spytał Saracen, także zniżając głos. – Może już wkrótce się przekonamy, czy przetrwa bez pomocy dalekiego wroga.

Przez chwilę w milczeniu patrzyli sobie w oczy.

– Gdy usłyszałem, że jesteś wędrownym lekarzem – rzekł wreszcie gospodarz – zastanawiałem się, czy się zmieniłeś, zmiękłeś z wiekiem… – Urwał, zamyślony. – Lecz ty nadal realizujesz dzieło Boga, prawda?

– Zawsze. Potrzeba mi trzech ludzi, Abdulu Mohammadzie Chanie. Trzech ludzi, możliwie mało ważnych. Jestem pewny, że Bóg będzie patrzył na ciebie łaskawym okiem, jeśli mi pomożesz.

– Co właściwie masz na myśli? W jakim sensie mało ważnych?

Saracen nie odpowiedział. Odwrócił się tylko, by spojrzeć na Głupiego i Głupszego.

– Ach tak. Aż tak. – Potrzebował chwili do namysłu, wyszedł więc na balkon z widokiem na dziedziniec twierdzy i podniesionym głosem wydał kilka rozkazów zgromadzonym tam żołnierzom. Rozumiał, że bez względu na ryzyko, właściwie nie ma wyboru: swego czasu Saracen narażał życie dla niego i jego ludzi, takich długów nie można spłacić innym sposobem. Wrócił do parzenia herbaty. – Jakieś preferencje, jeśli chodzi o jeńców dla ciebie? – spytał.

– Żydzi byliby idealni – odparł Saracen.

Chan się roześmiał; to był dobry żart.

– Jasne – odparował kpiącym tonem – poszukam ich w tutejszej synagodze.

Saracen wyszczerzył zęby w uśmiechu. Obaj wiedzieli, że od dziesięcioleci nie było w Afganistanie ani jednego Żyda – odkąd niegdyś kwitnąca społeczność została przegnana stąd na cztery wiatry.

– A tak poważnie – dodał po chwili – muszą być przede wszystkim młodzi i zdrowi. I nie mogą być muzułmanami.

– Ani Amerykanami – dorzucił Chan. – Wystarczy porwać jednego, żeby sprowadzić nieszczęście na nas wszystkich.

Saracen skinął głową.

– Jeśli wykluczymy muzułmanów, pozostają nam obcokrajowcy. Wolę więc nie prosić o więcej. Wyobrażam sobie, jaki to problem.

Chan pomyślał jednak, że szanse na spełnienie życzenia Saracena są spore. W Afganistanie nie brakowało potencjalnych ofiar: Europejczyków z organizacji humanitarnych, chrześcijańskich misjonarzy, angielskich inżynierów, dziennikarzy ze wszystkich stron świata.

I choć nie uważał za stosowne mówić o tym głośno, znał nawet właściwych ludzi, którzy porwaniami dla okupu zajmowali się od lat. Był to gang braci i kuzynów, którzy dawniej walczyli pod jego rozkazami, a teraz mieszkali tuż za irańską granicą. Co ważne, byli gotowi zginąć za Abdula Mohammada Chana, gdyby ich o to poprosił, a to dlatego, że uratował niegdyś ich matkę.

– Jeszcze jedno kryterium – odezwał się po chwili Saracen. – Jeńcy nie muszą być mężczyznami.

Chan ucieszył się w duchu; zadanie było jeszcze łatwiejsze. Może nie w fazie porwania, ale na pewno później, gdy trzeba będzie ukryć ofiary i zapanować nad nimi. Żaden żołnierz z Zachodu nie ośmielił się nigdy zajrzeć pod czarną zasłonę na twarzy afgańskiej kobiety.

– Dasz mi trzy tygodnie? – spytał.

Saracen nie mógł uwierzyć w swoje szczęście. Gotów był czekać choćby i trzy miesiące, gdyby to było konieczne. Nie umiał wyrazić wdzięczności słowami, rozłożył ramiona i serdecznie uściskał starego wojownika.

Sprawa była zamknięta, Chan szarpnął za sznur, by przywołać do sali swoich ludzi. Nie wspomniał o tym, rzecz jasna, ale przyszło mu na myśl, że im mniej czasu spędzi ze swym gościem sam na sam, tym łatwiej mu będzie w przyszłości odrzucić oskarżenia o współudział w tym, co ma się wydarzyć.

– A co u ciebie, przyjacielu? – zagaił, gdy otworzyły się drzwi i weszli pierwsi ochroniarze. – Allah pobłogosławił cię żoną?

Chan miał nadzieję, że będzie to niezobowiązująca konwersacja, głównie na użytek jego ludzi, ale widząc cień żalu na twarzy Saudyjczyka, zrozumiał, że nie należało zadawać tego pytania.

– Pobłogosławił – odpowiedział cicho Saracen. – Krótko po tym, jak ukończyłem studia medyczne, wyjechałem do Gazy, do obozu dla uchodźców w Dżabaliji. Wiedziałem, że tam lekarze są najpotrzebniejsi.

Kilku ochroniarzy i służących wymieniło spojrzenia. Wzmianka o Strefie Gazy zrobiła na nich wrażenie. Był to jeden z niewielu zakątków świata, przy których Afganistan wydawał się bezpiecznym miejscem.

– Wcześniej, jeszcze podczas studiów w Bejrucie, słyszałem wykład pewnej kobiety. To ona zaszczepiła we mnie koncepcję dalekiego wroga – ciągnął Saracen. – Odnalazłem ją, gdy dotarłem do obozu. Dwa lata później wzięliśmy ślub, a potem… – Zacisnął pięści, a chwilę później nieznacznie wzruszył ramionami. W tych prostych gestach kryło się więcej prawdy o poczuciu straty niż w jakichkolwiek słowach.

– Jak zginęła? – spytał Chan.

Oczy wszystkich wpatrywały się w jego gościa.

– Od izraelskiej rakiety… Była pasażerką trafionego samochodu.

Nastała długa chwila milczenia. Nikt nie miał w zanadrzu komentarza na taką okoliczność; wszystko, co było do powiedzenia o Izraelczykach, już dawno zostało powiedziane.

– To był celowy atak na nią? – spytał wreszcie Chan.

– Twierdzili, że nie, że to przypadkowa ofiara. Ale sam znasz kłamstwa syjonistów.

Chan skinął głową.

– Pokój jej duszy – powiedział nabożnie. – Jak miała na imię? Będę się za nią modlił.

– Większość ludzi znała ją po prostu jako Aminę – odparł Saracen. – Amina Ebadi, moja żona, matka mojego jedynego dziecka.

Rozdział trzydziesty trzeci

Tego samego wieczoru Saracen otworzył tymczasową klinikę na werandzie domu gościnnego i właśnie tam stał dwa dni później, opatrując złamaną nogę dziecka, gdy zauważył, że Chan wyjeżdża konno w asyście ochroniarzy.

W twierdzy i miasteczku mówiło się, że to pielgrzymka do dalekich grobów jego pięciu braci – wszyscy zginęli w rozmaitych konfliktach – ale w rzeczywistości dowódca udał się w stronę granicy z Iranem.

Wrócił trzy tygodnie później, skarżąc się na wyczerpanie i ostry ból w lewym ramieniu, co niewątpliwie było jedynie pretekstem do tego, by poderwać z łóżka śpiącego lekarza. Zasiedli we dwóch w izbie domu gościnnego, jak za dawnych czasów racząc się herbatą. Saracen usłyszał, że o świcie, zaraz po porannej modlitwie, ma być gotowy do opuszczenia twierdzy.

Wyjąwszy zza pazuchy amerykańską mapę wojskową, Chan naszkicował na niej palcem trasę: Saudyjczyk miał do przebycia czterysta mil w trudnym terenie, unikając osad i trzymając się starych szlaków zaopatrzeniowych mudżahedinów. Wędrując samotnie, miał dotrzeć do jednego z najbardziej niegościnnych i najtrudniej dostępnych regionów świata. Na wysokości ośmiu tysięcy stóp, w połowie drogi na szczyt góry, której nigdy nie nazwano, a jedynie nadano jej numer, miał odnaleźć zapomniane ruiny sowieckiego stanowiska obserwacyjnego.

Tam właśnie miał się spotkać z ludźmi Chana. Tam też, w samotni pośród niebosiężnych gór, z dala od cywilizacji, jego modlitwy miały zostać wysłuchane.

– Czy już wzięto jeńców? – spytał Saracen, czując przyspieszone bicie serca.

– Tej nocy. Byli starannie wybrani i obserwowani: dwaj mężczyźni i kobieta. Jest w ciąży.

Rozdział trzydziesty czwarty

Saracen nie widział ośmiu plemiennych wojowników, którzy dostarczyli towar. Była noc, a oni podjechali do starego posterunku w milczeniu, owinięte szmatami kopyta koni stąpały prawie bezdźwięcznie.

Nie tylko on nie zauważył tej dziwnej karawany. Przez ostatni tydzień nie widział jej absolutnie nikt. Już siedem razy wojownicy rozbijali obóz tuż przed świtem, by przespać cały dzień i wyruszyć w dalszą drogę dopiero nocą, gnając konno tak szybko jak to możliwe w ciemnościach.

Wiem o tym wszystkim, ponieważ jakiś czas później – po wydarzeniach pamiętnego ponurego lata – ekipa operatorów sił specjalnych i agentów CIA w tajemnicy przekroczyła irańską granicę i wtargnęła do umocnionej osady, w której mieszkało owych ośmiu ludzi. Przesłuchania dokonano, jak się to mówi, „ze skrajnym naciskiem”. O ile wiem, żaden z przesłuchiwanych nigdy nie wrócił do pełni sił.

Naturalnie nawet plemienni wojownicy, którzy wspięli się na górę 792, nie pozostali w pobliżu na tyle długo, by wiedzieć, czego dopuścił się Saracen, ale ja, jak już wspominałem, zapoznawszy się ze wszystkimi, nawet najtajniejszymi dowodami, wiem o nim więcej niż ktokolwiek inny. I dlatego nikt lepiej niż ja nie potrafiłby odtworzyć tych wydarzeń, które rozegrały się wysoko w górach, w rejonie – mimo usilnych modłów Saracena – w pełni zasługującym na miano zapomnianego przez Boga.

Choć wojownicy dobrze się spisali, tłumiąc kroki koni, Saudyjczyk i tak wiedział, że nadjeżdżają – nie musiał ich widzieć. Cztery dni wcześniej rozbił obóz w dawnej sypialni stanowiska obserwacyjnego, w zagłębieniu wyrwanym eksplozją materiałów wybuchowych w litej skale. I właśnie w tej sztucznej jaskini ocknął się z płytkiego snu. Może to wykształcona w boju intuicja, a może niespokojne ruchy jego koni podpowiedziały mu, że nie jest już sam na górskim zboczu.

Leżał jednak bez ruchu, bo doszedł do wniosku, że skoro przybysze wybrali na tę wizytę bezksiężycową noc i zrobili wszystko, by podkraść się bezgłośnie, to widocznie woleli pozostać niezauważeni. Nie widział powodu, by się z nimi witać.

Trzydzieści minut później do jego uszu dobiegł dźwięk przypominający szarpnięcie wodzy, jakby ktoś przynaglił konia do zejścia w dolinę, ale nie był pewny, czy go słuch nie zwodzi. Odczekał jeszcze dwadzieścia minut, a potem wypełzł na szeroką skalną półkę.

Wojownicy byli już w połowie drogi do podnóża góry i zatrzymali się, by napoić konie. Spoglądając za siebie, ku górze, spostrzegli wątły blask lampy naftowej. To był ich jedyny kontakt z mężczyzną, który już wkrótce miał się stać najbardziej poszukiwanym człowiekiem na świecie.

Porywacze zostawili troje jeńców przykutych do stalowych pierścieni, które niegdyś podtrzymywały maszt radiostacji. I właśnie tam Saracen ujrzał ich po raz pierwszy: spętanych w nadgarstkach i kostkach i zakneblowanych. Kobieta miała na sobie czarną tubylczą szatę.

Zadowolony ze wstępnej inspekcji, podszedł bliżej. Gdy uniósł szatę kobiety, zauważył, że bawełniana spódnica, w którą także ją ubrano, jest dziwnie wymięta, a pod spodem widać dżinsy z powyrywanymi guzikami w rozporku. Zastanowił się mimowolnie, co mogło się jej przytrafić w podróży. Możliwe, że bandyci, którzy ją porwali, byli gorliwymi muzułmanami, ale byli też mężczyznami.

Spódnica ledwie zasłaniała jej brzuch. Saracen ocenił fachowym okiem lekarza, że może to być czwarty miesiąc ciąży. Na innym człowieku – mniej religijnym i bardziej ludzkim – widok ten zapewne zrobiłby wrażenie. Ale nie na nim. Dla Saracena ci jeńcy nie byli ludźmi, lecz darem od Boga.

Rozejrzał się i teraz dopiero dostrzegł, że na metalowym wsporniku, który służył niegdyś Sowietom do osadzania lornetki polowej, wisi niewielki pakunek. Znalazł w nim nie tylko klucze do kajdanek, ale także paszporty i portfele jeńców.

Bacznie obserwowany przez troje zakneblowanych, zaczął przeglądać ich dokumenty. Kobieta, jak się okazało, była dwudziestoośmioletnią Włoszką, niezamężną wolontariuszką z WorldVision. Saracen domyślił się, że porwano ją podczas wyprawy w teren; zapewne została zdradzona przez ludzi, którym próbowała pomóc.

Otworzył jej paszport na ostatniej stronie i spojrzał na zdjęcie. Choć teraz była w takim stanie, że trudno było w to uwierzyć, z fotografii spojrzała na niego całkiem ładna kobieta o długich, ciemnych włosach, zachęcającym uśmiechu i ciemnozielonych oczach. I właśnie te oczy nieustannie spoglądały teraz na Saracena, próbując nawiązać z nim jakiś kontakt, błagając o pomoc. Zignorował te spojrzenia i skupił się na paszportach mężczyzn.

Młodszy był dwudziestoparoletnim Japończykiem. Nosił krótkie włosy sterczące jak kolce, a wokół przedramienia, jakby do kompletu, miał tatuaż przedstawiający drut kolczasty. Mieszkając w Libanie, Saracen dowiedział się wystarczająco dużo o kulturze popularnej, by wiedzieć, że ma przed sobą modnego „luzaka”. Właśnie dlatego zapałał doń natychmiastową antypatią. Z dokumentów wynikało, że Japończyk był dźwiękowcem pracującym na własny rachunek. Afganistan był na tyle niebezpiecznym krajem, a dwudziestoczterogodzinne serwisy informacyjne na tyle głodnymi sensacji monstrami, że bez wątpienia zarabiał mnóstwo pieniędzy. Być może dlatego miał w portfelu cztery tysiące dolarów w gotówce oraz dwie dawki kokainy.

Siedzący najbliżej, najstarszy i najspokojniejszy z jeńców, był holenderskim inżynierem. Według paszportu miał czterdzieści sześć lat; ze zdjęć wsuniętych do portfela wynikało, że jest ojcem trojga nastoletnich dzieci. Stemple wizowe dowodziły, że nie po raz pierwszy trafił w tak niebezpieczne miejsce: bywał już w Nigerii, Iraku, Bośni i Kuwejcie – i jakimś sposobem przetrwał. Ale nie tym razem, In sza Allah, pomyślał Saracen.

Znowu spojrzał na troje jeńców. Choć starał się tego nie okazywać, był zachwycony: wszyscy byli silni fizycznie i wyglądali na zdrowych. Wiedział, że jeśli jego domowym sposobem uzyskany wirus zdoła ich zabić, to zabije każdego.

Optymistycznym sygnałem było i to, że zachowywali się dość spokojnie jak na ludzi w tak ciężkim położeniu. Saracen domyślał się, że plemienni wojownicy zapewnili ich, iż są jedynie towarem, który zostanie zwrócony w zamian za sowity okup. Jeśli nie liczyć upraw maku i marihuany, porwania były bodaj najlepiej rozwijającą się branżą afgańskiej gospodarki. Porwani usłyszeli niewątpliwie, że jeśli tylko będą się odpowiednio zachowywać, a ich pracodawcy wykażą się znajomością reguł gry, nie spotka ich nic złego. Sądzili więc, że po paru tygodniach niewygód wrócą do swoich klimatyzowanych obozowisk, ich pracodawcy zaś będą o kilkaset tysięcy dolarów lżejsi, a któraś z wiosek pozbawionych bieżącej wody i szans na rozwój zapewne utrzyma się dzięki tym pieniądzom przez kolejnych dziesięć lat.

Saracen wyjął jeńcom kneble i rzucił trzy butelki z wodą. Ledwie skończyli łapczywie gasić pragnienie, a już podjęli próby dogadania się z nim. Jako że angielski był jedynym językiem znanym całej trójce, właśnie on poszedł na pierwszy ogień. Saudyjczyk tylko wzruszył ramionami, udając, że nie ma pojęcia, o czym mówią. Niezrażona niepowodzeniem kobieta spróbowała wymówić kilka słów w urdu, narodowym języku Pakistanu – poznała je, gdy tam pracowała. Następnie, z pomocą mężczyzn, spróbowała szczęścia z dari, najpopularniejszą mową Afganistanu, ale wszyscy troje mieli tak fatalną wymowę i ograniczone słownictwo, że nie wiadomo, co by uczynili i ile zrozumieli, gdyby ich prześladowca postanowił odpowiedzieć.

Gdy skończyli, przemówił do nich po arabsku – tym razem to oni zareagowali głębokim zdziwieniem. Udając, że nie widzi najmniejszych szans na dogadanie się, wrócił do swojej sypialni. Zanim wyprowadził kuce, troje jeńców dyskutowało już półgłosem po angielsku, a ich rozmowa utwierdziła go w tym, co wcześniej tylko podejrzewał: sądzili, że porwano ich dla okupu. Japoński hipster sugerował nawet, by celowo opóźniali dalszy marsz w nadziei, że tym sposobem zwiększą prawdopodobieństwo namierzenia ich przez samolot AWAC lub inne maszyny niewątpliwie wysłane na poszukiwania.

Holenderski inżynier, który uważnie obserwował Saracena, nie uważał już, by był on tylko marnym poganiaczem niewolników. Dostrzegał coś w jego oszczędnych ruchach, jakąś skupioną energię, ukrytą groźbę. Twierdził, że widywał już takie cechy u zaprawionych w bojach partyzantów z Kosowa, najtwardszych mężczyzn, jakich kiedykolwiek spotkał.

– Myślę, że powinniśmy zostawić sprawę w rękach negocjatorów – doradzał. – Mamy w Holandii takie powiedzenie: „Jeśli już stoisz po szyję w gównie, cokolwiek robisz, nie wzbudzaj fal”.

Saracen przerwał im dyskusję nagłym wrzaskiem. Nie zrozumieli ani słowa, ale gest zamykania suwaka na wysokości ust wyjaśnił im jego żądanie. Domagał się ciszy, a gdy z sakwy przy siodle wyjął dywanik do modlitw, zrozumieli dlaczego. Nastał świt, pora pierwszej tego dnia rozmowy z Bogiem.

Gdy tylko Saracen skończył modlitwę, sięgnął po kałasznikowa, odbezpieczył go, przestawił na ogień ciągły i trzymając karabin w jednej ręce, rozpiął kajdany na nogach jeńców. Nadal mieli spętane ręce, więc pomógł im wdrapać się na grzbiety kuców. Japończykowi nie żałował mocnych kuksańców w ramię zranione podczas porwania. Nie zamierzał pozwolić, by ktokolwiek opóźniał pochód karawany.

Pierwszy dzień podróży był najłatwiejszy, mimo to o zmierzchu troje porwanych nie czuło już pośladków. Długotrwała jazda pozbawiła ich sił. Saracen kazał im zejść z kuców i łańcuchem przykuł do stalowego pręta, który wbił głęboko w ziemię. Następnie zabrał się do układania ogniska, podczas gdy jeńcy na uwięzi kolejno odchodzili za potrzebą, kucając za stertą kamieni.

Siedząc plecami do nich, Saracen przygotował mocną, czarną herbatę i posłodził ją na tyle szczodrze, by nie wyczuli posmaku silnego środka usypiającego, którym ją zaprawił, nim rozlał do trzech kubków. Przez cały skwarny dzień ani razu nie podał jeńcom – mimo licznych niemych próśb – manierki z wodą, dlatego teraz pili długo i łapczywie. Rzucił im koce, by mogli się ułożyć przy ognisku. Po godzinie, wciąż skuci, spali już dziwnie głębokim snem.

Saracen zbliżył się do kobiety, leżącej na boku, z wysoko podciągniętym kolanem. Dwaj mężczyźni, podobnie jak ona, byli nieprzytomni, zatem nikt nie mógłby mu przeszkodzić. Sięgnął ręką i pociągnął w dół pozbawione guzików dżinsy, odsłaniając wąskie, białe majtki.

Patrzył na nie przez chwilę, a potem musnął dłonią nagi pośladek i wolno przesunął palcami po miękkiej wewnętrznej części uda. Dopiero w ostatniej chwili przypomniał sobie, że jest sługą Boga oraz lekarzem. Odwrócił się, dysząc ciężko, i spojrzał w rozgwieżdżone niebo. Wymamrotał słowa modlitwy, prosząc Allaha o wybaczenie, a potem odczekał jeszcze kilka minut, by nad sobą zapanować. Wreszcie otworzył nieduży pakiet medyczny, który wyjął wcześniej z sakwy przy siodle. Znalazł w nim wszystko, czego potrzebował: żel znieczulający, specjalną igłę oraz ostatnie dwie fiolki ze szczepionką przeciwko ospie, które skradł z laboratorium w Syrii.

Jeszcze za dnia, gdy podróżowali, zadecydował, że właśnie kobieta będzie najlepszym obiektem badawczym. Teraz więc musiał ją jak najszybciej uodpornić na klasycznego wirusa, jeśli chciał się przekonać, czy zmutowana wersja pokona szczepionkę. Szybko porzucił myśl o tym, by wkłuć się w ramię – nie chciał, by Włoszka zauważyła rankę i zbytnio się nią interesowała – i uznał, że najlepszym miejscem będzie pośladek. Raczej trudno dostrzec coś w tym miejscu, a ewentualny ból natychmiast się skojarzy z długotrwałą jazdą w siodle.

Jeśli nie liczyć krótkiej chwili pokusy, szczepienie przebiegło bez najmniejszych problemów. Rankiem kobieta ocknęła się z gorączką i silnym bólem głowy, a także z podpuchniętą ranką na pośladku. Saracen słuchał w milczeniu spekulacji, które snuli mężczyźni. Może w nocy coś ją ugryzło? Gestami próbowali mu pokazać, że będzie miała problem z dalszą jazdą, ale Saracen uspokoił ich bez słów, sugerując, że to tylko otarcie od siodła. Następnie wręczył jeńcom manierki z wodą i okrył siodło kobiety kocem, by było jej wygodniej. Pomógł jej nawet wsiąść.

Przez sześć kolejnych dni i nocy, podczas których zatrzymywali się tylko wtedy, gdy sam czuł się zbyt wyczerpany, by kontynuować podróż, za pomocą linki z serią supłów uparcie poganiał kuce, a czasem także jeńców.

Po dwudziestu czterech godzinach od szczepienia gorączka zaczęła spadać, a Saracen nabrał przekonania – pewność mógł zyskać, jedynie zaglądając w spodnie kobiety w poszukiwaniu blizny – że szczepionka się przyjęła.

Szlak wiódł coraz wyżej, szerokimi łukami omijając ludzkie sadyby i coraz głębiej wnikając w najbardziej niegościnne rejony Hindukuszu. Mimo narastającego znużenia jeńcy nie byli zdziwieni tempem wędrówki, które narzucił ich prześladowca. Wszyscy w Afganistanie – po obu stronach kidnaperskiego biznesu – wiedzieli, że złota zasada tej branży brzmi: od pierwszej chwili porwania towar musi być w ciągłym ruchu.

Niestety, zrozumienie przyczyn wcale nie czyniło tej niekończącej się podróży łatwiejszą i dlatego gdy wreszcie dotarli do celu, jeńcy byli półprzytomni z wycieńczenia. Było po północy, gdy unieśli ciężkie głowy i ujrzeli opuszczoną wioskę, tak odległą od cywilizacji i tak dobrze ukrytą wśród gór, że nawet najwytrwalsi pasterze mieliby kłopoty z jej odnalezieniem.

Pasterze, ale nie Saracen. On znał to miejsce jak własną kieszeń.

Rozdział trzydziesty piąty

Zostawiwszy skutych jeńców, poprowadził kuce ku wlotowi drogi przecinającej wioskę. Trzymając broń w pogotowiu, wrócił ciałem i myślą do miejsca, w którym spędził najbardziej burzliwe dni swej młodości.

Gdy pracował w swym domowym laboratorium, doszedł do wniosku, że istnieje tylko jedno miejsce nadające się do przeprowadzenia eksperymentu na ludziach: zrujnowana wioska, w której obozował przez ponad rok podczas wojny z Sowietami.

Teraz, gdy maszerował jej zapomnianymi uliczkami – a każdy walący się budynek był kotłem mrocznych wspomnień – poczuł nagle, że musi podziękować Bogu.

– Allah akbar! – zawołał po arabsku.

Nie mógł wiedzieć, czy zagubiona wśród gór osada nie stała się bazą talibów, tymczasowym domem uchodźców albo przystankiem jednej z niezliczonych karawan przemycających narkotyki. Nie zamierzał więc sprowadzać tu jeńców, póki nie nabierze pewności, że jest sam.

– Allah akbar.

Bóg jest wielki. Znowu odpowiedział mu jedynie wiatr, ten nieustannie chłoszczący i gnający w stronę Chin, który zapamiętał tak dobrze. Przekonany, że wioska jest opuszczona, Saracen minął dawny meczet i zajrzał do kuchni, w której przed laty po raz pierwszy palił papierosy z Abdulem Mohammadem Chanem.

Duchy tańczyły wokół niego; niemal widział brodate twarze mudżahedinów siedzących półokręgiem i przekazujących ostatnie życzenia wielkiemu dowódcy. Byli tacy młodzi, tak pełni życia. Saracen nie myślał wtedy nawet o ślubie, o tym, że kiedyś będzie ojcem. Teraz zaś na krótką chwilę przypomniał sobie, jak to było, gdy przed sobą miał taki szmat drogi, a za sobą tak niewiele.

Otrząsnął się w końcu z zamyślenia, rozniecił ogień w palenisku – zapewne pierwszy raz, odkąd mudżahedini opuścili to miejsce – i urządził tymczasową stajnię w pomieszczeniu, w którym dawniej przechowywano ziarno. Dopiero wtedy wrócił po jeńców, przykuł ich łańcuchem do pozostałości starych zlewów, napełnił wodą manierki i wręczył każdemu po dwa twarde suchary, które zdążyli już znienawidzić, bo od pierwszego dnia niewoli stanowiły podstawę ich diety.

Jedli mechanicznie, zbyt umęczeni, by czymkolwiek jeszcze się przejmować. Nie mieli nawet siły, by rozłożyć maty, zasnęli skuleni na wiązce słomy w kącie izby. Dla Japończyka i Holendra był to ostatni zdrowy sen w życiu.

Wszyscy troje obudzili się rankiem na dźwięk rytmicznie uderzającego młotka. Saracen był na nogach od wielu godzin: odbudowywał jeden z kamiennych składzików stojących na krawędzi urwiska, nieopodal meczetu. Przyglądając się jego poczynaniom przez dziury w ścianach, stwierdzili, że zdążył już naprawić część zawalonego dachu, a teraz korzystał z siły jednego z kuców, by przyciągnąć na miejsce masywne, drewniane drzwi, którymi chciał zastąpić stare wyrwane z zawiasów. Nie mieli wątpliwości, że są świadkami budowy więzienia, w którym mają zostać zamknięci.

Saracen pojawił się w kuchni tylko raz, by ze skrzynki zawierającej, jak im się zdawało, głównie leki i materiały opatrunkowe, wyciągnąć taflę hartowanego szkła. Patrzyli w milczeniu, jak wracał na miejsce budowy, mocował szybę w połowie wysokości kamiennego muru i uszczelniał mieszaniną błota i zaprawy murarskiej. Okno? To naprawdę dziwne, pomyśleli zgodnie. Ale to nie było okno. Tylko panel obserwacyjny.

Krótko po porze lunchu bez słowa przeprowadził jeńców do pomieszczenia, które miało się stać ich kamiennym grobem. Gdy tam weszli, rzucił w kąt kilka derek zdjętych z końskich grzbietów – miały służyć za posłanie – następnie wykopał latrynę i osłonił ją płótnem zawieszonym pod sufitem, po czym przyniósł karton sucharów i cztery pokaźne baryłki wody oraz mały piecyk z zapasem drewna na opał. Raz jeszcze spróbowali nawiązać z nim kontakt; wypytywali, jak długo zamierza ich trzymać w tej dusznej klitce, ale on tylko sprawdził po raz ostatni łańcuchy, którymi przykuł ich do stalowych uszu osadzonych w ścianie, po czym wyszedł.

Wkrótce potem usłyszeli stukot końskich kopyt na kamiennych uliczkach. Wspięli się na beczki z wodą, by wyjrzeć przez panel obserwacyjny – w samą porę, by zobaczyć, że Saracen opuszcza wioskę, prowadząc rząd swoich kuców. Dokąd, w imię Boże, zamierzał się udać? Od najbliższej ludzkiej osady dzieliło go co najmniej kilka dni drogi, gdyby miał szybkiego konia. Ale czy to możliwe, by chciał ich zostawić samych na tak długi czas?

Nie wiedzieli, lecz nie zamierzali marnować czasu: próbowali wyrwać pierścienie z kamiennej ściany, w której je osadzono. Było to mordercze i niewdzięczne zajęcie, ponieważ z narzędzi mieli jedynie długie drzazgi odłupane ze szczap na opał. Po czterech godzinach nawet nie zarysowali gładkiego granitu i twardej jak kamień zaprawy. Tymczasem z zewnątrz dobiegł stukot kopyt.

Znowu stanęli przy panelu obserwacyjnym, jednak Saracen od razu zniknął w gęstwinie uliczek i walących się domów. Tylko od czasu do czasu widzieli, że pracował łopatą i młotem, co pewien czas wracając do jucznych kuców, by wyładować kilka kolejnych szarych, metalowych pudełek i co najmniej tuzin drewnianych baryłek. Skąd je przywiózł? Nie mieli pojęcia.

Tamtej nocy drzwi celi otworzyły się po raz pierwszy, odkąd zostali w niej zamknięci. Saracen wszedł i bez słowa postawił na podłodze trzy talerze z czymś, co wyglądało jak wegetariańskie curry, po czym dorzucił kupkę płaskich, okrągłych chlebków zwanych w Afganistanie naan. Od niemal dwóch tygodni nie mieli w ustach ciepłego posiłku, więc rzucili się zachłannie na swoje porcje. Nie była to szczególnie wyszukana potrawa, mimo to uradowany Holender nie omieszkał zauważyć, że nigdy w życiu nie jadł nic lepszego.

Po godzinie wszyscy troje już zapadli w głęboki sen. I nic dziwnego, skoro naan i curry były naszpikowane pentobarbitalem, lekiem równie silnym jak ten, który serdecznie poleca większość grup popierających eutanazję.

Krótko przed drugą w nocy Saracen wszedł do celi, niosąc małą torbę lekarską oraz lampę naftową. Wyglądał dość przerażająco, ubrany w swój czarny skafander ochronny, wzmocnione kevlarem rękawice oraz hełm z przezroczystym, plastikowym wizjerem. Na plecach miał butlę z tlenem, połączoną rurami z automatem oddechowym, umocowanym wprost do kombinezonu i starannie uszczelnionym taśmą.

Pracując w pośpiechu, by zaoszczędzić jak najwięcej powietrza, przyklęknął obok kobiety, zdjął jej dżinsy, odsunął na bok nieciekawie pachnącą bieliznę i obejrzał miejsce szczepienia. Z milczącym zadowoleniem stwierdził obecność płaskiej blizny; miał już pewność, że szczepionka przyjęła się doskonale. Kobieta była zabezpieczona przed czarną ospą tak dobrze, jak umożliwiała to współczesna nauka.

Podciągnął jej spodnie i zabrał się do pracy nad skośnookim dźwiękowcem. Podwinął mu rękaw koszulki i spojrzał na wytatuowany drut kolczasty. Szczerze nienawidził tatuaży i dlatego uznał, że to doskonałe miejsce. Wyjął strzykawkę i uważnie przyjrzał się tłokowi. Zadowolony z jego jakości, wyciągnął z torby pierwszą z dwóch szklanych fiolek, do których numerów dopisał po jednym zerze. Była uszczelniona specjalną gumową zatyczką, w którą Saracen wbił teraz igłę, pewnie trzymając strzykawkę w kevlarowej rękawicy.

Automat oddechowy gulgotał z cicha, gdy tłok najpierw wciskał powietrze do wnętrza fiolki, a potem zaciągał do strzykawki coś, co mogło się okazać najbardziej niebezpiecznym patogenem świata. Zweryfikowanie tej tezy było tylko kwestią czasu.

W bladym świetle lampy naftowej – zaiste piekielna była to scena – mężczyzna w czarnym skafandrze ochronnym pochylił się nad jeńcem i modląc się do Allaha, wolno wsunął czubek igły w zwoje drutu kolczastego.

Był dobrym lekarzem, w dożylnym podawaniu leków miał wręcz ogromne doświadczenie, dlatego młody hipster ledwie drgnął w swym farmakologicznym śnie, gdy igła szukała żyły w jego ramieniu. Wreszcie Saracen zaczął płynnym ruchem dociskać tłok, obserwując poziom przezroczystego płynu w komorze strzykawki. Dziesięć sekund później było już po wszystkim. Młody mężczyzna westchnął cicho i przewrócił się na drugi bok.

Saracen natychmiast włożył fiolkę i strzykawkę do specjalnego czerwonego pojemnika na odpady niebezpieczne, który uprzednio napełnił lizolem, przemysłowym środkiem dezynfekcyjnym.

Teraz podszedł do holenderskiego inżyniera. Zamarł na krótką chwilę, gdy mężczyzna poruszył się, czując ukłucie igły, ale był to fałszywy alarm; sen był zbyt mocny, by dało się go przerwać w taki sposób. Saracen starannie powtórzył procedurę, pompując przezroczysty płyn w udo Holendra. Miał nadzieję, że czyniąc to, funduje mu ostateczną rozłąkę z żoną i dziećmi równie skutecznie, jakby strzelał mu w skroń, przykładając do niej lufę AK-47.

Gdy zabieg dobiegł końca, Saracen wstał i podniósł małą torbę lekarską, pojemnik na odpady oraz lampę naftową.

W głębokiej ciszy – wydawało mu się, że nawet automat oddechowy milczy – ruszył w stronę drzwi, modląc się ze wszystkich sił, by wirus okazał się „dobrze wysmażony”, a dodatkowy gen w pełni uodpornił go na działanie najlepszych nawet szczepionek.

Rozdział trzydziesty szósty

Nie wydaje mi się, by istniało wiele przyjemnych odmian śmierci, ale wiem, która jest najgorsza: ta, która przychodzi daleko od domu i rodziny, do człowieka przykutego łańcuchem jak pies gdzieś w opuszczonej wiosce, gdy jego ciało rozpada się z wolna pod naporem czarnej ospy, a jego krzyków słucha jedynie brodata twarz schowana za pancerną szybą.

Następnego ranka troje jeńców ocknęło się z koszmarnym bólem głowy, zlokalizowanym gdzieś u podstawy czaszki. Zastanawiali się, czy może to być reakcja na nietypowy posiłek, ale ani przez chwilę nie podejrzewali, że mogli zostać odurzeni. Po co ktoś miałby to robić? Przecież i tak nie mogli uciec, byli przykuci do ściany w kamiennej celi.

Gdy mężczyźni wreszcie zebrali siły, by umyć się nad niewielką miską, obaj zauważyli coś, co wyglądało na drobne ślady ugryzienia: jeden z nich miał zaczerwienienie na wytatuowanym bicepsie, a drugi na udzie. Od razu pomyśleli o skorpionach i pająkach. Z lampą naftową uważnie zajrzeli w każdy kąt więzienia, ale niczego podejrzanego nie znaleźli.

Już od pierwszego dnia ich samopoczucie się pogarszało – i tak miało być przez kolejnych dwanaście dni: mieli coraz wyższą gorączkę i pocili się obficie. Kobieta, która nie miała takich objawów, opiekowała się nimi w miarę możliwości. Zmieniała przepocone koce, podawała jedzenie, obmywała rozpalone ciała i prała brudne ubrania. Nieustannie miała kontakt z ich potem, z wydychanym powietrzem, ze śliną – nie była tego świadoma, ale pływała w niewidzialnym oceanie miliardów cząstek, z których każda groziła infekcją; żyła w siedlisku agresywnego patogenu.

Pewnego dnia, gdy już nie mogła znieść braku świeżego powietrza w celi, weszła na beczkę z wodą i wyjrzała przez okno w nadziei, że uda jej się zwrócić uwagę Saracena. To, co zobaczyła, przeraziło ją bardziej niż jakikolwiek inny epizod tej ponurej przygody – i właściwie nie wiedziała dlaczego. Porywacz stał mniej więcej trzydzieści jardów od niej i z ożywieniem rozmawiał z kimś przez telefon satelitarny. Aż do tej chwili sądziła, że jest tylko najemną siłą roboczą, wykonuje czyjeś polecenia, ale wiele wskazywało na to, że ten brodaty mężczyzna to nie małpa, lecz kataryniarz, który przygrywa im do tańca. Trzymał słuchawkę w taki sposób, że wyraźnie widziała jego twarz i nie mogła się oprzeć wrażeniu, że rozmawia po angielsku – tak charakterystycznie układał usta, a nawet wydawało jej się, że odgadła z ruchu warg kilka słów. Gdy wreszcie przerwał połączenie, odwrócił głowę i zobaczył kobietę za szybą. Najpierw na jego twarzy pojawił się grymas rozczarowania, a zaraz potem dzikiej złości. Kobieta wiedziała już, że zobaczyła coś, czego nie powinna była zobaczyć.

To jednak w niczym jej nie pomogło.

Tego popołudnia objawy choroby mężczyzn, które stale się zaostrzały, zaczęły nasilać się wręcz w lawinowym tempie: gorączka jeszcze skoczyła, a pęcherze formujące się na ich kończynach wypełniły się ropą. Nocą zaczęły się majaki, a potem naczynia krwionośne, począwszy od kapilarnych, zaczęły pękać, powodując zasinienie skóry. Ciało zaczęło oddzielać się od kości i wydzielać dziwny odór, a ból stał się w końcu tak straszliwy, że chorzy krzyczeli przez dwa dni bez przerwy, aż umarli – najpewniej z wyczerpania.

Saracen co kilka godzin zaglądał przez szybę do celi, by śledzić postępy swego dzieła. To, co obserwował, było ponad wszelką wątpliwość skutkiem działania wyjątkowo agresywnego wirusa. Choć nie mógł mieć absolutnej pewności, wszystko wskazywało na to, że to Variola major w odmianie krwotocznej, znana badaczom jako „młot”. Wywołuje katastrofalne w skutkach krwawienia w obrębie największego organu w ciele człowieka – w skórze – i jest stuprocentowo skutecznym zabójcą. Stuprocentowo!

Zanim mężczyźni skonali, kobieta także dostała wysokiej gorączki. Pocąc się niemiłosiernie w środku nocy, przeczuwała już, że nie zostało jej wiele życia. Wkrótce potem Saracen zaobserwował, jak wstała i chwiejnym krokiem podeszła do miski z wodą, by się ochłodzić – i właśnie wtedy zauważyła pierwsze wypryski na dłoniach. Nie miał już wątpliwości: dokonał syntezy agresywnego wirusa, który nie tylko z łatwością się przenosi, ale także jest w stanie sforsować barierę w postaci supernowoczesnej szczepionki. Innymi słowy, stworzył broń, narzędzie terroru nieporównywalne z żadnym innym.

Kobieta zaś znała już przyszłość – i własną, i nienarodzonego dziecka, które zdążyła pokochać – i może dlatego przebieg choroby u niej był jeszcze ostrzejszy niż u mężczyzn. Saracen obserwował jej spektakularną agonię z niekłamaną satysfakcją, zatkawszy uszy kłębkami bawełny i recytując głośno wersety Koranu, by zagłuszyć jej krzyki.

I nawet nie drgnął, gdy w końcu wykrwawiła się na śmierć. Pragnął rozkoszować się smakiem tej chwili: wystarczyły trzy trupy, by dowieść, że jest o krok od zrealizowania wizji, która w specjalistach od terroryzmu wzbudziła taką grozę, że nadali jej szczególną nazwę: „powolne zabójstwo” Ameryki.

Rozdział trzydziesty siódmy

Oto nieupiększona prawda: bez skutecznej szczepionki żaden kraj na świecie nie przetrwa zorganizowanego ataku z wykorzystaniem wirusa czarnej ospy – nawet ten, który ma trzysta dziesięć milionów obywateli odpowiedzialnych za wytwarzanie pięćdziesięciu procent światowego bogactwa, na dodatek posiadający broń jądrową w ilości wystarczającej do stukrotnego zniszczenia planety. Ze Stanów Zjednoczonych pochodzi też więcej noblistów niż z jakiegokolwiek innego państwa – a jednak nawet tak potężny kraj byłby kompletnie bezbronny wobec wirusa Variola major, tak samo jak troje martwych jeńców leżących w kałużach własnych płynów gdzieś w kamiennym grobowcu na końcu świata.

A gdyby ataku miał dokonać tylko jeden człowiek, jeden wirus… Czy to naprawdę możliwe? Saracen wiedział, że tak. O dziwo, wiedział o tym także Waszyngton.

Nazwano ten scenariusz „Mroczną zimą”.

Taki kryptonim nosiła symulacja akcji bioterrorystycznej przeprowadzona w bazie Sił Powietrznych Andrews wiosną 2001 roku. Po latach, pracując w Libanie, Saracen przeczytał raport z tego wydarzenia dostępny w Internecie. Nawet gdyby wcześniej nie myślał o tym, by użyć czarnej ospy jako broni, to ten niegdyś tajny raport by wystarczył, żeby go skierować na właściwy trop.

Symulacja „Mroczna zima” zakładała atak wirusem ospy prawdziwej na Stany Zjednoczone, w którego ramach jedna zarażona osoba wchodzi do galerii handlowej w Oklahoma City. Obliczono tempo rozprzestrzeniania się choroby i oszacowano liczbę ofiar. Po trzynastu dniach od pierwszego kontaktu z wirusem w galerii epidemia miała szaleć w dwudziestu pięciu stanach; mówiono o setkach tysięcy zakażeń i śmierci co trzeciego chorego, o przeciążeniu systemu opieki zdrowotnej, o swobodnym spadku wszelkich parametrów gospodarki, a w rezultacie – o totalnej ruinie porządku społecznego. Wirus rzecz jasna działałby bardzo demokratycznie, atakując i policjantów, i strażaków, i pracowników szpitali – a ci ostatni zapewne umieraliby nieco częściej niż inni obywatele – co z kolei zaowocowałoby w miastach grabieżami na niespotykaną skalę. Szpitale musiałyby zamknąć i zabarykadować bramy. Symulację przerwano w trakcie; nikt nie był ciekaw, jak dalej zmieniałaby się sytuacja.

Wszystkim, którzy czytali ten raport albo uczestniczyli w jego przygotowaniu, przyszła do głowy ta sama myśl: źródłem epidemii była jedna zarażona osoba w pasażu handlowym w Oklahoma City, nosiciel niezbyt agresywnego szczepu wirusa. A co by się stało, gdyby ta osoba pojawiła się w nowojorskim metrze, na paradzie Macy’s z okazji Święta Dziękczynienia albo podczas Superbowl?

Rząd w końcu dał się przekonać, że należy zlecić wyprodukowanie i zmagazynowanie odpowiedniej liczby szczepionek, ale nie przeznaczono dostatecznych środków na badania nad metodami leczenia samej choroby – jedynym pewnym sposobem opanowania epidemii pozostało usunięcie czarnej ospy z listy potencjalnej broni. Jak słusznie zauważyło wielu zainteresowanych: generałowie zawsze toczą poprzednią wojnę, nigdy następną.

A gdyby tak pojawiło się dwudziestu, stu albo tysiąc zarażonych jednocześnie? W scenariuszu „Mroczna zima” nie napisano tego wprost, ale wszyscy analitycy CIA, eksperci od bioobrony oraz epidemiolodzy ze swymi symulacjami komputerowymi zakładali zgodnie, że ową osobą w Oklahoma City musiałby być samobójca, który celowo zaraził się wirusem, by rozprzestrzenić go w Ameryce.

Jednakże zdaniem Saracena użycie takich nosicieli – przez patologów nazywanych wektorami – było niewykonalne. W którymś z obozów dla uchodźców w Gazie można było czasem znaleźć męczenników gotowych wejść do kawiarni z bombą u pasa i odebrać sobie życie w efektownej eksplozji, ale z powolnym umieraniem na czarną ospę sprawa wyglądała inaczej. Saracen wystarczająco długo pracował wraz z żoną wśród tych ludzi, by wiedzieć, że żaden kandydat na męczennika nie dostrzeże heroizmu w bolesnym gniciu pod warstwą ropnych pęcherzy – oczywiście przy założeniu, że w ogóle udałoby się go przepchnąć przez amerykańską kontrolę graniczną, mocno uszczelnioną po wydarzeniach z jedenastego września.

Nie, tu potrzeba było planu znacznie bardziej skutecznego niż ten, który wyobrazili sobie eksperci ze Stanów Zjednoczonych. Saracen szacował, że jeśli tylko uda się zrealizować jego pomysł, dalekiego wroga zaatakuje jednocześnie co najmniej dziesięć tysięcy wektorów.

I będzie to prawdziwie powolne zabójstwo Ameryki.

Rozdział trzydziesty ósmy

Saracen wyjął z uszu kłębki bawełny i ruszył w stronę wioski. Zatrzymał się na jej skraju przy małym kopczyku kamieni, który sam tu ułożył. Od tej chwili starannie odliczał kroki. Dziewięć do przodu i ostry skręt w lewo, by nie wejść na zakopaną w ziemi minę lądową.

Cała osada była zabezpieczona ładunkami wybuchowymi – to było zadanie, które sobie wyznaczył i które z dumą i niemałym wysiłkiem wykonał, gdy tylko zamknął swych jeńców w kamiennym magazynie na skraju urwiska. Na początek, zabrawszy ze sobą juczne kuce, ruszył w jeszcze wyższe partie gór, podążając labiryntem niebezpiecznie wąskich ścieżek. Kilka razy błądził, gdy zawodziła go pamięć, ale wreszcie w chaosie skalnych rumowisk odnalazł wejście do kompleksu jaskiń.

Okoliczne góry były pełne takich kryjówek – niektóre były darem natury, inne stworzono za pomocą dynamitu – i wszystkie służyły mudżom podczas ich wieloletnich zmagań z Sowietami. Tę zbudował Saracen wraz ze swymi towarzyszami. Ukrywali w niej pokaźną ilość amunicji, którą porzucili w dniu, w którym skończyła się wojna.

Oświetlając sobie drogę latarką, wszedł tunelem do najgłębiej położonej komory. Snop światła przemknął wzdłuż ścian, wyłuskując z mroku skrzynki z minami, granatami ręcznymi i pociskami moździerzowymi oraz wieloma innymi typami amunicji – nietknięte od wielu lat. Niemal wszystko dostarczyła CIA, zatem był to sprzęt dobrej jakości – nie taki jak sowieckie czy pakistańskie gówno – a rozrzedzone, wysokogórskie powietrze zachowało go lepiej niż jakikolwiek podziemny bunkier.

Saracen znalazł to, czego potrzebował, przełożył do szarych skrzynek po amunicji i tuzina drewnianych baryłek, po czym wrócił do wioski. Zaczął po południu i do późnej nocy instalował improwizowane ładunki wybuchowe, pułapki i miny w uliczkach oraz w ruinach budynków. Powód był prosty: tak jak nigdy nie szanował Sowietów, tak dla profesjonalizmu żołnierzy amerykańskich i ich sojuszników żywił niemały respekt.

Od chwili, gdy zrozumiał, że wirusa trzeba będzie przetestować na ludziach, wiedział doskonale, że żołnierze działający z mandatu ONZ przystąpią do poszukiwań niemal natychmiast po porwaniu. Im dłużej będą czekali na żądanie okupu, tym większa będzie ich determinacja. I choć Saracen nie bardzo wierzył, by owa determinacja zagnała ich w aż tak odludne strony, wolał nie ryzykować.

Teraz, gdy jego misja tutaj była niemal skończona, musiał uważnie wypatrywać znaków, które sam zostawił, by nie potknąć się o niewidoczny drut lub nie otworzyć niewłaściwych drzwi. Jeden błąd mógł go wysłać do niewidzialnego chóru, w którym śpiewali już Włoszka, Holender i Japończyk.

Wrócił do kuchni, nakarmił kuce, ugotował sobie kolację i wreszcie zasnął tak, jak nie spał już od miesięcy. Obudził się o świcie i po porannej toalecie oraz modłach zaczął szykować się do wymarszu. Już dawno wykopał pokaźny dół za chatą, która dawniej należała do naczelnika wioski – teraz nasypał doń wapna, które z tak daleka wiózł ze sobą specjalnie w tym celu. Reakcja chemiczna miała zniszczyć ciała i zdegradować wszelki materiał genetyczny do tego stopnia, by nawet najlepszy technik kryminalistyczny nie zdołał ustalić, co się wydarzyło w tym odludnym i posępnym miejscu.

Ubrany w kombinezon ochronny, z jednym z ostatnich pełnych zbiorników na plecach, Saracen ręcznym świdrem nawiercił niewielki otwór w ciężkich, drewnianych drzwiach. Wsunął weń plastikową rurkę z małą dyszą na końcu, a drugi jej koniec zanurzył w zbiorniku z lizolem i posługując się nożną pompką, rozpylił w celi kilka galonów płynu dezynfekującego. Gdy uznał, że już wystarczy, zamienił pojemnik z lizolem na stary wojskowy kanister pełen benzyny. Rozpylił paliwo równie starannie, skupiając się zwłaszcza na trupach, wiązce słomy i drewnianych elementach, ale i kamienie nie pozostały suche. Wreszcie wyciągnął rurę z otworu, w który wetknął następnie szmatę zanurzoną uprzednio w benzynie. Przyłożył do niej zapaloną zapałkę i czym prędzej wycofał się w bezpieczne miejsce.

Żywił pewne obawy w związku z tym, że trzeba wysterylizować celę za pomocą ognia – dym mógł kogoś zainteresować. Dzień jednak był bezchmurny, słoneczny, a drewniane elementy budynku – stare i suche na tyle, by spalić się szybko i prawie bez dymu. Nie pomylił się w ocenie sytuacji, zaskoczyła go natomiast żarłoczność płomieni – jakby sama natura czuła się urażona tym, co rozegrało się w czterech kamiennych ścianach.

Gdy ogień zgasł, Saracen dogasił żarzące się belki kolejną kąpielą w lizolu, a potem, wciąż ubrany w skafander, użył koni, lin i metalowych haków, by przeciągnąć zwęglone zwłoki do dołu z wapnem. Wraz z nimi trafiło tam wszystko, czego on i jeńcy używali podczas ich pobytu w izolatce: talerze, sztućce, strzykawki, nadpalone resztki derek. Na koniec – nadal w kombinezonie – wziął kąpiel w środku dezynfekującym, po czym rozebrał się do naga, potraktował całe ciało lizolem, ubrał się i cisnął strój ochronny do dołu z wapnem.

Zapadł zmierzch, zanim grób został niemal zasypany, a Saracen mógł wrócić do kuchni po ostatnie dwa worki wapna, które zamierzał rozsypać na wierzchu, by odstraszyć dzikie zwierzęta.

Kuce czekały na niego w środku, gotowe do osiodłania. Cisza i pustka gór były niemal przytłaczające. Nawet wiatr zamienił się w szept.

W tej ciszy Saracen nie usłyszał absolutnie niczego i pewnie do ostatniej chwili by nie wiedział, jakie gówno nadlatuje ku niemu z prędkością ponad dwustu mil na godzinę – gdyby nie kuce.

Rozdział trzydziesty dziewiąty

Sowieci nauczyli się tego jako pierwsi, a po nich przejęły ten dobry zwyczaj siły ONZ i USA: wszystkie helikoptery szturmowe w Afganistanie wyposażono w wyciszone silniki i wirniki. W praktyce oznaczało to, że ten, na kogo polowały, nie słyszał ich, póki nie zawisły mu nad głową.

A przynajmniej nie słyszeli ich ludzie. Ale mudżahedini szybko zauważyli, że konie przewyższają ich pod tym względem, i nauczyli się bacznie obserwować ich zachowanie, jakby od tego zależało ich życie.

Saracen, który właśnie dźwignął z ziemi i zarzucił na ramiona worki z wapnem, usłyszał charakterystyczne parsknięcie i odwrócił się. Minęły lata, odkąd po raz ostatni widział takie zachowanie koni, ale równie dobrze mogło to być wczoraj: nadlatują helikoptery!

Rzucił worki, sięgnął po kałasznikowa i plecak z paszportem, pieniędzmi oraz medycznym ekwipunkiem, po czym odwiązał kuce i klepnięciem w zad posłał je galopem w ciemność. Wiedział, że same trafią w doliny, a tam z radością powitają je wieśniacy, bo osiem dobrych kuców wartych było tyle co spora ciężarówka Hino. Z pewnością nie kłopotaliby się zawiadamianiem władz o znalezisku, co mogłoby się skończyć odwróceniem szczęśliwego losu.

Dwie minuty później trzy helikoptery w barwach ONZ, z dwudziestoma australijskimi żołnierzami na pokładzie, wylądowały w pobliżu wioski. Skierował je tu meldunek z satelity, który obserwował ten rejon przez kamery termowizyjne, poszukując trojga porwanych. Jak na ironię, to nie wielki ogień zdradził położenie kryjówki, ale wirus. Czarnej ospie towarzyszyła tak wysoka gorączka, że analitycy badający zdjęcia satelitarne ani przez chwilę nie podejrzewali, że patrzą na sygnaturę cieplną zaledwie trzech ciał. Doszli do wniosku, że musi to być sygnał obecności co najmniej ośmiu osób, czyli grupy porwanych i porywaczy. Nikt też – ani w gronie analityków, ani agentów CIA ze stacji Alec odpowiedzialnych za akcję ratunkową, ani w ogóle w całej Agencji – nie pomyślał, że jeden człowiek mógłby kontrolować troje jeńców. Nie tak organizuje się porwania.

I dlatego gdy Australijczycy wyskakiwali z maszyn, spodziewali się małego oddziału talibów albo karawany handlarzy narkotyków, czyli co najmniej pięciu przeciwników. To z kolei oznaczało ryzyko krzyżowego ognia, który znacznie spowolniłby postępy oddziału. Podobnie jak eksplozja pierwszego ładunku.

Gdy dwaj szeregowi, działając zgodnie z procedurą, zatrzymali się u drzwi domu na skraju wioski, stanęli po obu ich stronach i jednocześnie otworzyli je kopniakiem, wybuchły dwie duże miny lądowe zawieszone wewnątrz. Wybuch przerwał też kabel udający stary sznur do suszenia bielizny, rozciągnięty w poprzek uliczki, co z kolei wywołało detonację pocisku moździerzowego zawieszonego za ich plecami. W pewnym sensie dostali się więc w krzyżowy ogień – nie mieli najmniejszych szans.

Oficer, który znajdował się najbliżej – porucznik Pete Keating – nie zamierzał pytać o zdanie swego przełożonego, kapitana stojącego kilkaset jardów dalej, którego większość żołnierzy uznawała jeśli nie za osobnika wręcz niebezpiecznego, to co najmniej za głupca. Keating po prostu zarządził odwrót, a następnie utworzenie kordonu wokół wioski – i prawdę mówiąc, właśnie od tego powinni byli zacząć operację, ale kapitan nie uznał tego za niezbędne.

– A co takiego turbaniarze mieliby nam zrobić? Spróbują zejść w dolinę? – spytał przed akcją. – Jeśli tam siedzą, damy im szansę się poddać. Wrzaśniesz po prostu: „Ej, chłopaki, dziś dzień kąpieli, przywieźliśmy pralkę” – dodał, po raz kolejny pokazując swym ludziom, że jest rasistą i osłem.

Keating próbował jeszcze go przekonać, że trzeba otoczyć osadę, a gdy kapitan odmówił, posłał swych ludzi naprzód, zalecając wyjątkową ostrożność. Teraz zaś musiał jakoś naprawić tę sytuację. Posłał czterech ludzi, by sprawdzili, w jakim stanie są szeregowi – choć nie oczekiwał meldunku ze zbyt dużą nadzieją – a resztę w końcu rozstawił dwoma szerokimi łukami wokół wioski, tak jak pierwotnie zamierzał.

Trzysta jardów dalej Saracen biegł ile sił w nogach, wykonując gwałtowne manewry całym ciałem i nieustannie licząc kroki. Gnał w stronę studni, wiedząc, że nieco dalej zaczyna się strome zbocze, po którym można się zsunąć ku prawie niewidocznej ścieżce, a podążając nią – wyrwać się na swobodę, w niebosiężne góry.

Gdyby Keating wykazał mniej zdecydowania i rozproszył żołnierzy minutę później, Saracen zapewne wymknąłby się z kordonu. Jednakże porucznik, naprawdę dobry żołnierz, nie wahał się ani chwili i dlatego Saracen, choć miał już ścieżkę w zasięgu wzroku, musiał rzucić się szczupakiem za murek otaczający studnię, by nie zostać zauważonym przez czterech zbliżających się piechurów.

Był otoczony i wiedział, że nie może już liczyć na nieostrożny ruch tych młodych żołnierzy. Podniósł się na kolana i mocno pochylony rzucił się w stronę niskiego wału usypanego z kamieni. Nie dostrzegli go. Ale znowu był na ulicy, a tu jeden fałszywy krok, jeden zapomniany drut rozciągnięty w poprzek mógł sprowadzić na niego śmierć.

Australijczycy niespiesznie sprawdzali każdy budynek, kolejno odpalali improwizowane ładunki wybuchowe i pomału zacieśniali krąg. Saracen wbiegł w kręty zaułek, przemknął przez ruiny zagrody dla kóz i… musiał natychmiast zawrócić, zobaczywszy przed sobą kolejną dwójkę żołnierzy. Minął dom naczelnika i znowu znalazł się na usianej kamieniami uliczce przecinającej osadę.

Wiedział, że w panice popełnił fatalny błąd: nie mógł przedostać się dalej, bo drogę blokowała mu sterta gruzu. Nie mógł też się cofnąć; żołnierze byli tak blisko, że słyszał trzaski ich krótkofalówek. Zsunął z ramienia AK-47 – bo zawsze lepiej jest zginąć jak mudż, a nie jak tchórzliwy pies na kolanach – i spojrzał w niebo, szukając wskazówki.

I nagle doznał olśnienia: dachy! Gdyby tylko dostał się na górę, nie musiałby już uważać na własne pułapki i poruszałby się znacznie szybciej. Postanowił postawić wszystko na jedną kartę: wybiec naprzeciwko nadchodzącym żołnierzom i spróbować dobiec do kamiennej kadzi na wodę, zanim tamci wyjdą zza węgła i go zobaczą.

Dobiegł do niej, odbił się od płaskiej pokrywy i skoczył na dach starego meczetu. Parę sekund później, gdy leżał płasko, starając się opanować oddech, żołnierze przeszli dołem i zaraz się zatrzymali, nasłuchując kroków.

Panowała cisza tak głęboka, że porucznik Keating, który dyrygował swoimi ludźmi przez radio, pozostając na obrzeżu osady, zastanawiał się, czy wioska nie została już dawno opuszczona przez mieszkańców. Może pułapki założyli wiele lat temu odchodzący mudżahedini? Ale dlaczego mieliby to zrobić? Przecież mogli tu dotrzeć najwyżej ubodzy wieśniacy szukający schronienia albo wędrowni pasterze kóz. Nie, znacznie bardziej prawdopodobne było to, że jego oddział trafił na cenny obiekt, którego pilnowali przyczajeni wrogowie. A jeśli tak, to cisza była najbardziej złowróżbnym znakiem. Cicho przemówił do swych ludzi przez radio:

– Powoli. Tylko powoli…

Saracen zmusił się do leżenia nieruchomo i policzył jeszcze do siedmiu, a potem zdjął miękkie, skórzane sandały i w samych grubych, wełnianych skarpetach puścił się bezszelestnym biegiem po starych dachówkach z suszonego błota. Przeskoczył nad jednym z węższych zaułków, potem omal nie wpadł w dziurę w miejscu, w którym zawaliła się część dachu, aż wreszcie rzucił się za niski murek. I wtedy dostrzegł swoją szansę.

Spoglądając przez wąską szczelinę między kamieniami, niewidoczny dla noktowizorów, zauważył żołnierzy zbliżających się trzema alejkami. Pętla zaciskała się coraz mocniej i mógł albo ją napiąć, albo przerwać. Włożył znowu sandały, wbił podbródek w krawędź murka tak mocno, że zaczął krwawić, a potem przycisnął kolbę karabinu do ramienia i w duchu podziękował Allahowi za to, że nie zapomniał o tłumiku.

Gorszy wojownik, który nigdy nie toczył partyzanckiej walki, zapewne strzelałby, żeby zabić. Ale Saracen dobrze się znał na swojej robocie i wiedział, że do ewakuowania ciężko rannego żołnierza potrzeba średnio siedmiu ludzi. Martwi nie potrzebują nikogo.

Wybrał po jednym celu w każdej z trzech uliczek. Gdyby nie tłumik, żołnierze usłyszeliby huk pierwszego strzału i zdążyli się ukryć. Gdyby nie tłumik, żołnierze zobaczyliby błysk pierwszego strzału i roznieśli ogniem karabinów maszynowych i Saracena, i murek.

Nacisnął spust. Trzaski systemu łączności wystarczyły, by zagłuszyć ciche pstryknięcie trzech wystrzałów. Jeden z żołnierzy dostał w udo – w zasadzie nie miał wielkich szans, chyba że koledzy potrafili błyskawicznie założyć porządną opaskę uciskową. Drugi oberwał w gardło i prawdopodobnie nawet Allah nie potrafiłby mu pomóc. Ostatni skończył ze strzaskanym przedramieniem; było to dobre, bolesne trafienie. Wszyscy trzej padli na ziemię, wrzeszcząc wniebogłosy, ich towarzysze zaś zajęli pozycje obronne, starając się wzajemnie kryć swoje plecy.

Dobrzy żołnierze, zdyscyplinowani – a ci byli bardzo dobrymi żołnierzami, choć trafił im się marny kapitan – zrobią wszystko, by ratować rannych. W chwili chaosu, gdy próbowali jakoś pomóc kolegom, a zarazem wypatrzyć stanowisko wroga, musieli przynajmniej na chwilę zejść z ulicy, poszukać schronienia w ruinach.

Leżąc za murkiem, Saracen patrzył, jak pierścień okrążenia napina się, a potem pęka. Prześwit nie był duży i nie mógł trwać długo, ale była to jakaś szansa. Nie przykucnął – po prostu stoczył się wzdłuż murka po lekkiej pochyłości dachu, przyciskając do piersi plecak i broń, a potem spadł. Spoglądając na ścianę, wzdłuż której leciał, modlił się do Allaha, by nie skończyło się to złamaniem nogi. Mimowolnie obrócił się w powietrzu i wylądował na biodrze. Omal nie zemdlał z bólu, ale zacisnął zęby, poderwał się i pobiegł. Stary mudż nie miał czasu na jęki i kuśtykanie; był weteranem najokrutniejszej wojny ostatnich dziesięcioleci i nie zamierzał płakać jak jakiś chrześcijanin.

Sprintem wbiegł w alejkę, która była teraz jedyną przerwą w kordonie. Chylące się ku upadkowi ściany pierwszego budynku osłoniły go przed wzrokiem żołnierzy, ale gdyby przesunęli się choć o dziesięć stóp…

Udało się. W biegu minął drewniane drzwi, na których wyrył znak półksiężyca. Pokładając nadzieję w Bogu, by nie zawiodła go pamięć, zaczął liczyć. Dwadzieścia pięć kroków naprzód, trzy w lewo. Znowu udało mu się nie wejść na własną minę. Przed sobą miał już góry, bezpieczny świat.

Usłyszał za plecami krzyk żołnierza: „Padnij!”, spodziewał się, że sekundę później rozlegnie się warkot karabinów maszynowych i poczuje w plecach pierwsze kule, ale pomylił się. Żołnierz znalazł jedynie drut od kolejnej miny-pułapki: na jego drugim końcu znajdowały się dwa granaty ukryte w stercie starych beczek po ropie. Jego towarzysze się ukryli, a on chwycił za drut i szarpnął.

W jaskrawym błysku eksplodujących granatów porucznik Keating, który właśnie nadbiegał, by uszczelnić kordon, dostrzegł sylwetkę Saracena biegnącego ku ostatnim ruinom. Przyklęknął bez namysłu, wbił kolbę karabinu w bark i strzelił. Szkolił się w siłach specjalnych, więc wiedział, co robi: krótkie serie, po trzy kule, z minimalną poprawką, najpierw od lewej do prawej, potem w przeciwnym kierunku.

Zabrakło kilku cali – albo jednego szczęśliwego strzału – i sprawy potoczyłyby się inaczej, ale widocznie nie to zapisano w gwiazdach. Pociski trafiły w kamienie i piach wokół Saracena, lecz żaden go nie dosięgnął. Keating przeklął w duchu noktowizor, który nieodmiennie psuł koordynację między okiem a palcem na spuście. Saracen, rzecz jasna, widział w tym rękę Boga i żarliwie Mu dziękował.

Skręcił w lewo za ostatnim fragmentem kamiennego muru, zaraz potem odbił w prawo i z całej siły tuląc do siebie plecak i broń, zaczął na poły zjeżdżać, na poły staczać się po stromym zboczu góry ku wszechogarniającej ciemności kamienistego żlebu, którego dnem biegła ścieżka.

Młody australijski oficer widział go tylko przez ułamek sekundy, w rozbłysku eksplodującego granatu. Nigdy więcej się nie zdarzyło, by został zauważony przez jakiegoś funkcjonariusza władz cywilnych czy wojskowych. Naturalnie do chwili, kiedy spotkał się ze mną.

Rozdział czterdziesty

Australijczycy nie ścigali Saracena i na tym polegał ich błąd, lecz z drugiej strony – powierzono im misję odnalezienia trojga porwanych cywilów, a nie polowania na samotnych wojowników. Mimo iż w żadnym sensie nie była to dla nich udana noc, zdarzyło się coś, co w pełni zasługuje na miano szczęśliwego trafu: żołnierzem, który otrzymał groźny postrzał w udo, był kapitan, a to oznaczało, że dowództwo objął porucznik Keating.

Miał dopiero dwadzieścia sześć lat, ale już zdążył odbyć pełną turę służby w Afganistanie – i widać to było po jego twarzy. Pochodził z małego miasteczka o nazwie Cunnamulla, położonego w pszenicznej krainie na zachodnim krańcu kontynentu, którą sami Australijczycy nazywają „nigdy-nigdy”, a na co dzień panują tam takie upały, że za zboczeńca uchodzi facet, który woli kobietę od piwa. Tak się złożyło, że sąsiedzi Keatinga hodowali kiedyś owce i od czasu epidemii pryszczycy wiedział, do czego się przydaje palone wapno.

To dlatego, gdy wreszcie zajrzeli do wioskowej kuchni i ujrzał dwa worki porzucone na kamiennej posadzce, poczuł się tak, jakby grunt usunął mu się spod nóg. W tych stronach nikt, ale to nikt nigdy nie używał wapna. Dlaczego więc ktoś zadał sobie trud, by zanieść te dwa worki w tak odludne miejsce? Nie, z pewnością nie zrobili tego porywacze. Keating nadal wierzył, że obecność improwizowanych ładunków wybuchowych wskazywała na to, iż w wiosce ukryto coś naprawdę cennego, tylko nie był już pewny, czy to „coś” jeszcze żyje. Tak czy owak, natychmiast polecił swoim ludziom, żeby wyciągnęli latarki i zaczęli szukać grobu albo chociaż śladów kopania.

Najpierw znaleźli jednak wypalone ruiny kamiennego składziku. Keating zastanawiał się właśnie, co tu się mogło stać, gdy z zamyślenia wyrwał go krzyk.

Jeden z młodych szeregowych uznał, że nie ma sensu przejmować się procedurą i sięgać po radio.

– Znalazłem! – wrzasnął. – Dajcie łopatę!

Keating i jego ludzie puścili się biegiem za tym głosem – uważając, by nie odpalić kolejnej miny-pułapki – i po chwili stanęli na placyku za domem naczelnika. Powierzchnia świeżo wzruszonej ziemi i ślady wapna na piasku sugerowały, że jeszcze niedawno znajdował się tu wielki dół mogący pomieścić… Bóg jeden wie co. Keating miał dość ryzyka jak na jedną noc.

– Wracamy! Wszyscy biegiem do strefy lądowania, już!

Jeden z sierżantów, który – podobnie jak pozostali – nie miał pojęcia, o co chodzi, zwrócił się do porucznika:

– A co z przeszukaniem domów, szefie? Może tamci jeszcze tu siedzą?

Keating pokręcił głową. Wymyślne pułapki oraz to, że nikt już nawet nie próbował strzelać do jego ludzi, wskazywały jednoznacznie, że jedyny żywy człowiek uciekł z tej osady i na jego oczach zniknął w ciemnościach.

– Nie, sierżancie. Myślę, że właśnie znaleźliśmy to, co mieliśmy tu znaleźć.

W strefie lądowania trzeba było przede wszystkim opatrzyć rannych; jedyny sanitariusz w oddziale właśnie próbował wbić igłę kroplówki w udo kapitana. Keating zasiadł do radia, by nawiązać szyfrowane połączenie z bazą.

Helikoptery służby medycznej były już w drodze po rannych. Operator z bazy odległej o dwieście mil, siedzący w klimatyzowanym pokoju baraku mieszkalnego, domyślał się – bo miał doświadczenie – że oficer, który tak go popędza, lada chwila zacznie jęczeć, jak to „ciężko jest na pierwszej linii, a człowiek musi jeszcze błagać o wsparcie”. Oficerowie zawsze tak robili.

Ale Keating nawet nie chciał słuchać potwierdzenia, że wysłano maszyny ratunkowe. Przerwał operatorowi w pół słowa i zażądał natychmiastowego przysłania ekipy z wojsk chemicznych. Armia jest jednak armią – w takich chwilach niezbędna jest długa wymiana pytań i odpowiedzi, żądań autoryzacji oraz poglądów na temat idiotycznego łańcucha dowodzenia. Keating wiedział, że to może trwać godzinami, więc ryknął do zdezorientowanego operatora:

– Nie słuchasz mnie, człowieku?! Mogliśmy mieć kontakt z niebezpieczną substancją. Możliwe, że radioaktywną! To nie są żarty.

Podobnie jak operator, ludzie Keatinga – nie wyłączając półprzytomnego kapitana – słuchali tego w oszołomieniu. Przez chwilę się wydawało, że absolutna cisza wchłonęła nawet szum wiatru. Wreszcie operator odezwał się ponownie: prosił, żeby pan porucznik zaczekał, bo trzeba otworzyć kilka kanałów jednocześnie, by umożliwić jak najszybsze pokonanie łańcucha dowodzenia.

W tym momencie Keating przerwał połączenie, bo wiedział, że ten prosty teatralny gest skłoni górę do jeszcze szybszego działania. W armii bowiem, podobnie jak w życiu, niekiedy trzeba wywołać kryzys, by zwrócić na siebie uwagę. Porucznik nie sądził, że naprawdę weszli w kontakt z materiałem radioaktywnym, ale instynkt mu podpowiadał, że było to coś paskudnego, w inny sposób zaś nie umiał wyrazić tego, jak bardzo pilna jest sprawa. Wiedział, że dowództwo nieźle skopie mu tyłek za to „panikowanie”, ale cóż innego mógł uczynić?

Tymczasem oficerowie sztabowi, którzy w bazie przeszli w tryb naprawdę energicznego działania, nie mieli jeszcze pojęcia, że gdyby kapitan nie został postrzelony, gdyby porucznik Keating wychowywał się gdzieś indziej, a nie na australijskim zachodzie, gdyby nie wiedział, po co się używa palonego wapna, gdyby nie zaistniała kombinacja wielu innych, z pozoru drobnych zdarzeń, to ekipa żołnierzy w kosmicznych kombinezonach, wyposażona w dmuchaną, srebrzystą kopułę i baterie reflektorów, nigdy nie zdążyłaby na czas.

Tak się jednak złożyło, że flota helikopterów transportowych Chinook wylądowała opodal wioski już po godzinie od wezwania. A gdyby specjaliści spóźnili się nieco, wapno zapewne spełniłoby swoje zadanie i nie udałoby się odnaleźć nieuszkodzonego rogu derki.

Rozdział czterdziesty pierwszy

Gdy helikoptery lądowały w pobliżu osady, zbieg zdążył już pokonać niebezpiecznie strome zbocze i teraz przemierzał wąski, smagany wiatrem płaskowyż. Jeżeli Zachodowi dopisało szczęście w tym sensie, że w wiosce na szczycie góry dowództwo objął Keating, to i Saracen nie mógł narzekać na swój los. Właśnie dosiadł kuca.

Im dłużej schodził stromym żlebem, tym bardziej dokuczało mu uszkodzone biodro. Jako lekarz wiedział, że to nie złamanie, ale bez względu na to, co to była za kontuzja, liczyło się tylko jedno: miał coraz większe problemy z chodzeniem.

Wiedział, że jeśli nie znajdzie kawałka drewna, który mógłby mu posłużyć za kulę czy laskę, wkrótce będzie musiał zaszyć się w jakiejś dziurze i przeczekać przynajmniej kilka godzin najsilniejszego bólu. I wtedy, właśnie w chwili, gdy zszedł na płaskowyż, zobaczył kuca.

Był to jeden z jego jucznych wierzchowców. Wyglądał na zagubionego w blasku gwiazd; z jakiegoś powodu odłączył się od pozostałych. Rozpoznawszy głos Saracena, a może po prostu spragniony ludzkiego towarzystwa – lub, co bardziej prawdopodobne, smakołyków z ludzkiej ręki – przybiegł posłusznie niespiesznym kłusem. Saracen złapał koniec linki, którą wcześniej w pośpiechu sam przeciął, zawiązał ją tak, by z grubsza przypominała kantar, i wdrapał się na grzbiet kuca.

Ruszyli cwałem i szybko dotarli do kresu płaskowyżu, a potem odnaleźli ścieżkę, z której latem korzystali pasterze, prowadząc kozy na wyżej położone pastwiska. Urodzony w górach kuc nie potrzebował wielkiej zachęty, by wkroczyć na stromy szlak. Schodził wolno, ale pewnie, sprawnie unikając zwietrzałych skałek i ławic zdradliwego żwiru, nie tracąc głowy, nawet gdy tuż obok jego kopyt otwierała się przepaść głęboka na tysiąc stóp i więcej.

O świcie helikoptery Armii Stanów Zjednoczonych i ONZ krążyły już nad wąskim płaskowyżem, ale plany poszukiwań opracowano, wychodząc z założenia, że uciekinier porusza się pieszo. Co gorsza, teren, choć na pozór równy, był usiany rozpadlinami i jaskiniami – naturalnymi i sztucznie stworzonymi – toteż pilotów i obserwatorów czekała wyjątkowo żmudna robota.

Stopniowo rozszerzano strefę poszukiwań, ale jadąc wierzchem, Saracen wciąż pozostawał poza jej zasięgiem. Niespełna dwa dni od ucieczki z wioski spotkał plemię pasterzy nomadów. Za dnia wędrował wraz z nimi, nocami sypiał między ich namiotami.

Wreszcie wczesnym rankiem, jadąc wysokim górskim grzbietem, dostrzegł w głębokiej dolinie wstęgę starej szosy transafgańskiej. Pożegnał nomadów i skręcił ku niej.

Dwie godziny później wpadł w strumień rozpadających się ciężarówek, łamiących ograniczenia prędkości pick-upów marki Toyota oraz przeciążonych autobusów – zniknął w chaosie współczesnego Afganistanu.

Rozdział czterdziesty drugi

Żołnierze w białych skafandrach NBC – służących do prac z bronią nuklearną, biologiczną i chemiczną – pracowali metodycznie pod swą półprzezroczystą, srebrzystą kopułą. Przenośne prądnice napędzały zestawy skomplikowanych filtrów, które usuwały nawet zapach wilgotnej ziemi i wapna, dostarczając w zamian doskonale czyste powietrze o temperaturze dwudziestu stopni Celsjusza.

Prace postępowały nader wolno, ale już po kilku godzinach technicy i ich przełożeni zdążyli ustalić ponad wszelką wątpliwość, że na szczycie góry nie ukryto materiału radioaktywnego.

To odkrycie nie poprawiło reputacji porucznika Keatinga ani jego widoków na rychły awans. Określenie „panikarz” było zdecydowanie najłagodniejszym spośród wielu barwnych epitetów, które padały w rozmowach dowódców, zanim temat rzekomej ekshumacji znudził ich do reszty. Wśród przedstawicieli wojsk chemicznych panowała natomiast zgodna opinia, że najprawdopodobniej któryś z kurierów narkotykowych postanowił zakopać w opuszczonej wiosce parę koni – albo własnych, albo, co bardziej prawdopodobne, należących do rywala. Jeśli bowiem chodzi o prywatne wojny podjazdowe, Afgańczycy w całym świecie nie mieli sobie równych w tej dziedzinie.

Lekki niepokój techników budziła jednak obecność wapna, a i Keating trzymał się tego detalu w owych trudnych dla siebie dniach, gdy samo przeczucie, że w ruinach osady działo się coś bardzo, bardzo złego, wydawało mu się zbyt ulotne. Często wracał myślą do tego miejsca na samotnym szczycie góry, otoczonego niewiarygodnie pięknymi pejzażami. Nadał mu nawet własną nazwę: Hotel z widokiem.

Aż wreszcie mężczyźni pracujący pod kopułą natrafili na pierwsze zwęglone zwłoki, a raczej szczątki. Ustalili, że należały do kobiety, i choć brakowało na to dowodów, obstawiali, że nieco głębiej znajdą jeszcze dwie ofiary – Japończyka i Holendra. Kim był porywacz, który porzucał swój towar w jamie z palonym wapnem, nawet nie zażądawszy okupu?

W przesyconym chemikaliami błocie obok zwłok znaleziono mały strzęp – długi może na dwa cale – czegoś, co przypominało koc. Technicy o tym nie wiedzieli, ale w ostatnich godzinach życia kobieta przyciskała końską derkę do twarzy, próbując się udusić i tym sposobem zakończyć niewyobrażalne męki. Dzięki temu ów strzęp był przesycony jej śliną, krwią, fragmentami tkanek oraz dobrze zachowanym materiałem genetycznym z pęcherzy, które pokrywały jej usta i gardło.

Częściowo spalona dłoń wciąż zaciskała się na skrawku materiału; tym sposobem ochroniła go przed płomieniami i nie zgubiła go, gdy kuce Saracena ciągnęły zwłoki w stronę dołu. Zabrakło może godziny, by wapno rozpuściło i ten ślad.

Ekipa NBC nie mogła już uciec przed oczywistymi wnioskami, które naprawiły nadszarpniętą reputację Keatinga i przywróciły mu nadzieję na awans: to raczej nie było porwanie dla okupu. Prace znacznie przyspieszyły, a najważniejszym zadaniem było teraz zidentyfikowanie zagrożenia. Strzęp derki zamknięto więc w hermetycznym pojemniku na odpady niebezpieczne, który następnie umieszczono w ołowianej skrzynce i wysłano – najpierw helikopterem, a potem nocnym odrzutowcem – do Fort Detrick w Marylandzie.

Rozdział czterdziesty trzeci

Fort Detrick, placówka należąca do dowództwa medycznego Armii Stanów Zjednoczonych, jest pilnie strzeżoną kolonią budynków i kampusów o powierzchni tysiąca dwustu akrów, położoną tuż obok miasta Frederick.

W jednym z największych kampusów ulokowano główną agencję rządową do spraw broni biologicznej – Instytut Badawczy Chorób Zakaźnych, organizację tak tajną, że paru zwolenników teorii spiskowych twierdzi, iż właśnie w jej laboratoriach władze naszego kraju wysmażyły wirusa HIV.

Jeśli mają rację, to równie dobrze długi niski budynek – tuż obok tego, który znany jest jako Wieża wąglika – mógł posłużyć NASA jako hala zdjęciowa do sfilmowania lądowania na Księżycu. Tego jednak nikt nie wie na pewno, bo nawet tych, którzy mają tak wysokie uprawnienia dostępu jak ja, nigdy tam nie wpuszczają.

I właśnie tam, a ściślej do jednego z laboratoriów obrony biologicznej – albo bioobrony – dotarła w niedzielny poranek zapieczętowana paczka z Afganistanu. Jako że nikt w Hotelu z widokiem nie wiedział, z czym ma do czynienia, na przesyłce nie umieszczono oznaczenia nakazującego priorytetowe zajęcie się sprawą.

Z tego powodu paczka trafiła do kolejki i otwarto ją dopiero po dwudziestej pierwszej. Wtedy zaś jedynym dyżurnym mikrobiologiem był osobnik po czterdziestce, niejaki Walter Drax – małostkowy i wredny z natury mężczyzna, który z radością brał nocne zmiany, gdyż nie musiał wtedy obcować z tymi, których nazywał dupkami i mendami, w skrócie D & M. Mniemał on, iż owi D & M tworzą nader liczną kohortę, a należą do niej niemal wszyscy jego współpracownicy oraz wszyscy, bez wyjątku, przełożeni – ludzie, którzy, jak głęboko wierzył, celowo blokują mu możliwość awansu i, co za tym idzie, podwyżek.

Pracując samotnie w warunkach Ochrony Biologicznej Czwartego Stopnia, w laboratorium o obniżonym ciśnieniu, mając na sobie skafander podobny do tego, którego używał Saracen, tyle że podłączony do zewnętrznego źródła powietrza przez rurę sięgającą sufitu, Drax otworzył pojemnik w specjalnej szafie, wydobył skrawek derki i przygotował go do badań.

A kiedy spojrzał na jego obraz w okularze mikroskopu elektronowego, nie mógł uwierzyć własnym oczom. Z mocno bijącym sercem, pocąc się obficie w hermetycznym skafandrze, sprawdził trzykrotnie – zmienił nawet mikroskop i wrócił do swojego gabinetu, żeby zajrzeć do książek i ściśle tajnych instrukcji – zanim uzyskał niezachwianą pewność.

Miał przed sobą wirusa Variola major. Instynktownie czuł, że to bardzo agresywny szczep, ale najbardziej przerażające było to, co zauważył głęboko w plątaninie DNA: było to dzieło inżynierii genetycznej. Nie wątpił, że ma do czynienia z patogenem w wersji bojowej, z bronią masowego rażenia przeznaczoną do niepowstrzymanej destrukcji.

Dekonstruując sploty DNA i porównując obrazy z instrukcji z tym, co widział pod mikroskopem, ustalił, że w łańcuch wszczepiono pewien specyficzny gen. Istniał tylko jeden powód, dla którego ktoś mógł tego dokonać: wirus został skonstruowany w taki sposób, by opierał się działaniu szczepionek.

Jeżeli przebudowany wirus działał zgodnie z intencjami twórcy – a Drax nie widział powodu, dla którego miałoby być inaczej – to nikt w dziejach świata, nawet Niemcy ze swymi bydlęcymi wagonami i puszkami cyklonu B, nie posiadał nigdy bardziej śmiercionośnej broni.

Normalna procedura w takim przypadku – o ile w takim przypadku można mówić o normalności – nakazywała Draksowi zatelefonować do przełożonego i zawiadomić go o odkryciu. Drax jednak nie miał ochoty dzwonić do swego szefa. Prędzej trafiłby go szlag, niż oddałby miejsce w historii instytutu – a może sławę? – któremuś z D & M, a był absolutnie pewny, że odkrycie bojowej wersji wirusa czarnej ospy nie przejdzie bez echa.

W końcu cały fort do dziś gada o facetach, którzy wykryli ebolę u jakiejś cholernej małpy, myślał.

Postanowił więc pominąć drogę służbową i porozmawiać od razu ze swoją kuzynką. Za nią też nie przepadał, ale miała ona jedną zaletę: była żoną asystenta specjalnego przy Narodowej Radzie Bezpieczeństwa. Drax nazywał go w duchu Błyszczykiem, a to ze względu na nadzwyczajną gładkość, z jaką jego usta przyklejały się do tyłków przełożonych.

Gdy tylko Drax usłyszał w słuchawce jego głos, nie wspominając ani słowem o skrawku derki, oznajmił, że chciałby nawiązać kontakt z możliwie najwyższym rangą funkcjonariuszem wywiadu, którego uda się złapać w niedzielny wieczór. Błyszczyk najpierw się roześmiał, a potem odrzekł, że nie tak działa ten system, że będzie lepiej, jeśli Drax po prostu mu powie, o co chodzi, a zresztą ma swoich przełożonych, więc zapewne zgodnie z protokołem mógłby…

Drax nie miał najmniejszej ochoty czekać.

– Przepraszam – wpadł mu w słowo – ale widzę, że muszę ci wskazać drogę do miasteczka Stul Dziób. Moje laboratorium dysponuje bezpieczną linią. Spraw, żeby ktoś do mnie zadzwonił, to najwyższej wagi kwestia bezpieczeństwa narodowego.

Odłożył słuchawkę, zanim Błyszczyk zdążył odpowiedzieć, po czym zasiadł w fotelu i czekał. Od lat nie czuł się tak znakomicie.

Wzmianka o bezpieczeństwie narodowym oraz fakt, iż Drax pracował w głównym laboratorium bioobrony, sprawiły, że Błyszczyk zadzwonił do zastępcy dyrektora Wywiadu Narodowego, którego nieźle znał, bo ich nastoletni synowie grali w jednej drużynie baseballowej.

W rezultacie to właśnie ów zastępca dyrektora zadzwonił do Draksa i z rosnącym z każdą chwilą przerażeniem wysłuchał relacji o skrawku materiału dostarczonym z Afganistanu oraz o różnych odmianach ospy prawdziwej.

– Doskonale rozumiem, jaką panikę wywołałoby ujawnienie takiej informacji, chciałem więc, by w sprawę wtajemniczono jak najmniej osób. To dlatego skierowałem się na samą górę – wyjaśnił Drax.

Zastępca dyrektora pogratulował mu dalekowzroczności, polecił nie dzielić się z nikim odkryciem oraz pozostać na miejscu i czekać na telefon. Miał jednak pewien problem: czy aby na pewno Drax mówi prawdę? Czy to nie naukowiec z tej samej jednostki w Fort Detrick był podejrzewany nie tak dawno o sfabrykowanie bakterii wąglika i rozesłanie próbek pocztą do kilku senatorów? Z drugiej strony, choć to, o czym przed chwilą usłyszał przez bezpieczną linię, brzmiało jak najgorszy z nocnych koszmarów, nie oznaczało to wcale, że jego rozmówca jest wariatem.

Zatelefonował do szefa instytutu, wysokiego rangą oficera Armii Stanów Zjednoczonych i powszechnie szanowanego uczonego, kazał mu przysiąc, że dochowa tajemnicy, po czym wyjaśnił, co się wydarzyło. Następnie poprosił go – nie, wydał mu rozkaz! – by udał się natychmiast do laboratorium i zweryfikował rewelacje Draksa.

Czterdzieści minut później szef instytutu siedział już przy mikroskopie elektronowym swego podwładnego. Wkrótce potem zadzwonił do zastępcy dyrektora Wywiadu Narodowego i przekazał mu najgorszą wiadomość. Dopiero teraz biurokratyczna machina – podobnie jak panika – zaczęła działać na najwyższych obrotach. Niebywałe było to, że sprawa nie została nagłośniona: w całym instytucie – największej placówce bioobrony w kraju, która powinna znajdować się w centrum wydarzeń – wiedziały o niej jedynie dwie osoby.

Dla nas była to dobra wiadomość, która oznaczała, że rząd ma szansę na utrzymanie sytuacji w tajemnicy. Gdyby Saracen się dowiedział, że na niego polujemy, albo natychmiast zapadłby się pod ziemię, albo przyspieszył realizację swych planów. Utrzymanie tajemnicy było więc sprawą najwyższej wagi, a kolejne godziny okazały się w tej kwestii kluczowe…

Rozdział czterdziesty czwarty

Tajemnica wciąż obowiązywała. W niedzielę o północy prawdę znało tylko dziewięć osób na świecie, nie licząc Saracena. Wkrótce potem, choć przecież tak dawno temu zwróciłem odznakę, to ja zostałem dziesiątą.

Pierwsi dwaj wtajemniczeni – Drax i jego szef – byli pracownikami wojskowego Instytutu Badawczego Chorób Zakaźnych. Trzecim był zastępca dyrektora Wywiadu Narodowego, który, gdy tylko zweryfikował meldunek z instytutu, nawiązał pilne połączenie telefoniczne ze swym szefem. Dyrektor Wywiadu Narodowego dowiedział się o sprawie jako czwarty.

Nie był on pierwszym lepszym urzędnikiem, doskonale się orientował w historii i codziennej praktyce potężnego środowiska wywiadu. Zaczynał karierę w Agencji Bezpieczeństwa Narodowego, analizując zdjęcia sowieckich obiektów wojskowych wykonane przez samoloty szpiegowskie U2, potem przesunięto go do tajnych operacji CIA. Jako że miał za sobą dość mroczną historię udziału w zabójstwach dokonywanych przez Agencję, a także dlatego, że był bodaj najciszej mówiącym człowiekiem w Waszyngtonie, nadano mu przydomek, który towarzyszył mu przez całą karierę: nazywano go Szeptem Śmierci.

Dyrektor zadzwonił do prezydenta, który spał w swej sypialni na piętrze, w mieszkalnej części Białego Domu. Odczekał chwilę, aż głównodowodzący otrząśnie się ze snu i przejdzie do sąsiedniego gabinetu. Było po dwudziestej trzeciej.

Prezydent od siedmiu lat był wdowcem, więc nie wyszedł z sypialni po to, by kogoś nie obudzić; wiódł ascetyczny żywot, odkąd zmarła jego żona, i sypiał samotnie. Nie, po prostu chciał mieć choć chwilę, by włożyć szlafrok wiszący na drzwiach. Późna pora oraz ton głosu Szeptu Śmierci wskazywały na to, że sprawa jest naprawdę poważna, a nie miał ochoty przeczytać potem w „New York Timesie”, że kluczowego dla kraju meldunku wysłuchał, leżąc w gaciach pod pierzyną.

I dlatego dopiero gdy zasiadł za biurkiem, wysłuchał meldunku Szeptu o tym, że w opuszczonej wiosce w Afganistanie natrafiono na próbkę żywego wirusa czarnej ospy, w dodatku poddanego modyfikacji w taki sposób, by był odporny na szczepionki; że analiza genetyczna wykazała, iż jego DNA poskładano z pojedynczych, łatwo dostępnych na całym świecie elementów; że został przetestowany na ludziach w odludnym rejonie Hindukuszu; że zginęły trzy niewinne osoby, a jedyny podejrzany, o którym nie wiedziano absolutnie nic, zbiegł i niewątpliwie zdążył już przedostać się do któregoś z ościennych krajów arabskich, których łączna populacja to ponad czterysta milionów ludzi. Krótko mówiąc, że świat stanął w obliczu potencjalnej katastrofy.

Właśnie w takich okolicznościach prezydent – który zdążył już bardzo się ucieszyć, że pomyślał o włożeniu szlafroka – został piątą osobą dopuszczoną do tajemnicy.

Ani on, ani dyrektor – ani tej nocy, ani w kolejnych tygodniach – nie mieli żadnych wątpliwości, że to Stany Zjednoczone będą celem ataku. Świadom zagrożenia i mocno rozdrażniony prezydent spytał dyrektora, czy wie, kiedy można spodziewać się kłopotów.

– Nie wiem – odpowiedział Szept Śmierci. – Mogę panu powiedzieć tylko tyle, że ktoś – albo grupa ludzi – z powodzeniem zsyntetyzował wirusa i ma powody wierzyć, że jest on skuteczny. Dlaczegóż więc miałby zwlekać?

– Rozumiem – odparł chłodno prezydent – ale przecież jest pan dyrektorem Wywiadu Narodowego. Potrzebne mi jakieś ramy czasowe, choćby domysły, cokolwiek.

– A skąd mam je wziąć? Ale skoro muszę, to odpowiem: mamy cholernie mało czasu, panie prezydencie.

Całe szczęście, że system rejestracji rozmów działający w Białym Domu obejmował też prywatny gabinet głowy państwa, bo tylko dzięki temu udało się uwiecznić jedyny przypadek, kiedy Szept Śmierci przemówił podniesionym głosem.

Następnie oznajmił prezydentowi, że zamierza wezwać kierowcę i stawić się w Białym Domu za dwadzieścia minut. Odłożywszy słuchawkę, zamyślił się na chwilę. W głębokiej ciszy podszytej lękiem nie mógł się oprzeć wrażeniu, że oto raz jeszcze Fort Detrick zasługuje na swą mniej oficjalną nazwę: Fort Doom, czyli Fort Zagłada.

Rozdział czterdziesty piąty

Rządowa limuzyna mknęła pustymi ulicami w stronę Białego Domu, a Szept Śmierci siedział na tylnej kanapie w swym bezpiecznym kokonie (za podniesioną szybą oddzielającą go od kierowcy) i dzwonił kolejno do kilku osób. Na dobry początek wydał rozkaz natychmiastowego aresztowania Waltera Draksa. Wystarczyło mu pobieżne spojrzenie na akta osobowe tego człowieka, by nabrać przekonania, że zbyt wiele w nim gniewu, a ktoś taki, chełpiąc się lub wylewając żale, prędzej czy później musi zdradzić tajemnicę.

Po kilku minutach sześciu ludzi podjechało trzema czarnymi SUV-ami i weszło na teren kampusu instytutu, gdzie w asyście kilku miejscowych ochroniarzy wkroczyli do laboratorium Draksa. Starając się, by pistolety pod ich marynarkami były dobrze widoczne, poprosili dyrektora instytutu, by wrócił do swego gabinetu. Jego podwładnemu zaś machnęli przed nosem identyfikatorami, które mogły – acz nie musiały – być autentycznymi odznakami FBI, i poinformowali, że jest aresztowany w związku z podejrzeniami o szpiegostwo. Kompletnie skołowany Drax odpowiedział, że nie ma pojęcia, o czym mówią, że jest lojalnym Amerykaninem i był nim przez całe życie. Zignorowali jego protesty, odczytali prawa, a gdy domagał się widzenia z adwokatem, odrzekli, że to się da załatwić, gdy tylko zostaną mu formalnie postawione zarzuty. Naturalnie wcale nie zamierzali umożliwiać mu spotkania z prawnikiem – zawieźli go wprost na lotnisko po drugiej stronie miasta Frederick, gdzie już czekał rządowy odrzutowiec, gotów przewieźć go na prywatne lotnisko w Górach Czarnych, w Dakocie Południowej. Stamtąd zaś inne czarne SUV-y dostarczyły go na odludne ranczo, do domu o nieciekawie wyposażonych pokojach.

Osobliwym, ironicznym zbiegiem okoliczności – tak czasem bywa w życiu – był to ten sam dom, do którego i mnie zabrano, gdy zlikwidowałem Jeźdźca Niebieskiej, zagospodarowany teraz przez inną agencję wywiadowczą po rozwiązaniu Dywizji i wykorzystywany do bardzo podobnych celów. I jak ja przed laty, tak teraz Drax ze swą tajemnicą zniknął z powierzchni ziemi.

Drugą rozmowę telefoniczną Szept Śmierci odbył z ambasadorem Włoch, a trzecią i czwartą z ambasadorami Japonii i Holandii. Zawiadomił ich z wielkim żalem, że właśnie otrzymał informację o śmierci ich poszukiwanych obywateli; zostali zamordowani przez porywaczy, gdy żołnierze wpadli na ich trop.

– Sprawcy próbowali w pośpiechu pochować ciała, w tej chwili prowadzimy ekshumację – wyjaśnił. – Naturalnie badania kryminologiczne oraz formalna identyfikacja zwłok muszą trochę potrwać.

Dodał też, że z przyczyn operacyjnych informację tę należy zachować w tajemnicy, i – choć nie powiedział tego wprost – dał ambasadorom do zrozumienia, że pościg za porywaczami jeszcze trwa.

Na koniec zadzwonił do szefa CIA i nic mu nie wyjaśniwszy – co nie było niczym nadzwyczajnym w naszym sekretnym świecie – kazał mu przekazać informację ekipie wojsk chemicznych działającej w Hotelu z widokiem, że testy dały wynik negatywny, że nie jest dłużej potrzebna i ma natychmiast wracać do bazy. Dopiero wtedy miejsce pochówku porwanych mieli zabezpieczyć i odciąć od świata agenci CIA.

Zanim zakończył ostatnią rozmowę, tym samym zatykając ostatnią dziurę, przez którą mogłyby wyciec tajne informacje, wóz minął bramę Białego Domu.

Rozdział czterdziesty szósty

Jeśli chodzi o Jamesa Grosvenora, zaskakujące było to, że był bardzo inteligentnym, skromnym i pod każdym względem miłym człowiekiem – innymi słowy, bardzo się różnił od typowego polityka. Nikt się nie spodziewał, a już najmniej on sam, że pewnego dnia zostanie prezydentem Stanów Zjednoczonych.

Przez niemal całe swe zawodowe życie był biznesmenem, a jego specjalnością było przejmowanie firm, które popadły w tarapaty, i ratowanie ich przed bankructwem. Ktoś mógłby go nazwać staroświeckim, ale Grosvenor zwyczajnie wierzył w amerykański przemysł, w umiejętności amerykańskich robotników oraz w to, że ciężko pracujący ludzie zasługują na godziwą płacę i przyzwoitą opiekę zdrowotną. Nie wierzył natomiast w związki zawodowe – uważał, że jeśli tylko wielki kapitał będzie się zachowywał należycie, związki nie będą potrzebne. Łatwo się domyślić, że pracownicy odpłacali mu się rzadko spotykaną lojalnością, a ich wydajność prawie nie miała sobie równych w kraju.

Sukces i bogactwo, które były konsekwencją takiego podejścia, pozwoliły mu przejmować coraz większe firmy, a także uczyniły go sławnym: stał się znany jako człowiek, któremu zależy na ocaleniu bazy przemysłowej Stanów Zjednoczonych. „Feniks powstaje” – taki tytuł nadano materiałowi na jego temat wyemitowanemu w programie 60 Minutes. Wkrótce potem Grosvenorowi zaproponowano stanowisko sekretarza handlu, a on, jako że miał już dość pieniędzy i chętnie podejmował nowe wyzwania, się zgodził. Dla człowieka, który do wszystkiego w życiu doszedł sam, administracja rządowa z jej bezkresną biurokracją była egzotycznym światem, ale wyszedł z tej konfrontacji zwycięsko – do tego stopnia, że gdy sekretarz zdrowia został usunięty z urzędu w związku ze skandalem korupcyjnym, to on objął po nim schedę.

Jego żona zmarła na raka piersi i może dlatego Grosvenor wniósł do departamentu coś nowego: gorące zaangażowanie, jakiego od lat nie widziano w zatęchłym budynku przy Independence Avenue. Powszechnie postrzegano go teraz jako obrońcę praw zwykłych obywateli – ku wściekłości przedstawicieli potężnego lobby, które do tej pory trzęsło ochroną zdrowia – i to uczyniło go jeszcze bardziej znanym. Dwa lata później poproszono go, by wystartował w wyborach jako kandydat na wiceprezydenta. Głową państwa miała zostać kobieta – po raz pierwszy w dziejach z ramienia jednej z dwóch liczących się partii – Grosvenor zaś wiedział, że wciągnięto go w kampanię głównie po to, by na zasadzie kontrastu dopełnić tandem silną męską osobowością.

Jego przyjaciele nie spodziewali się, że wyrazi zgodę. On jednak, jako że nie doczekał się z Anne dzieci, miał coraz większe kłopoty z wypełnieniem pustki po jej odejściu. Jedynym rozwiązaniem, jakie znalazł, była praca – praca oraz kolejne, jeszcze trudniejsze wyzwania. Na zewnątrz był człowiekiem pełnym energii, wewnątrz zaś pełnym smutku, ale nade wszystko naprawdę przyzwoitym.

Po dwóch dniach głębokiego namysłu wyraził zgodę, ale w głębi duszy nie podejrzewał, by taki duet miał szanse na zwycięstwo wyborcze. Sondaże zresztą potwierdzały jego opinię. Naród zdążył już wybrać czarnego prezydenta, ale na przyjęcie kobiety jako głowy państwa i głównodowodzącej siłami zbrojnymi było zwyczajnie za wcześnie. Na tym etapie rozwoju kraju, myślał Grosvenor, to o jeden most za daleko.

I wtedy, podczas przemówienia na wiecu w Iowie, dziesięć tygodni przed wyborami, kandydatka doznała wylewu krwi do mózgu. Jakby mało było tego, że jej dramat rozegrał się przed kamerami, przez kolejne cztery dni sztucznie podtrzymywano ją przy życiu, a rodzina czuwała przy jej łóżku.

Grosvenor tymczasem realizował nie tylko swoje zadania, ale także większość tych, które ujęto w grafiku kandydatki – pracował za dwoje, by podtrzymać kampanię. Przy każdej okazji mówił o tym, jak radził sobie z chorobą żony, i przypominał słuchaczom, co jest w życiu naprawdę istotne: zdrowie oraz miłość bliźnich. Choć raz kampania polityczna miała posmak szczerości.

Zawsze był bystrym, pogodnym i przystojnym mężczyzną, więc teraz jego pozycja w sondażach szybko się poprawiała. Punkt zwrotny nastąpił w chwili, gdy rodzina postanowiła odłączyć kandydatkę od aparatury. Grosvenor był w szpitalu, gdy spełniono jej wolę, a potem wyszedł na zewnątrz, by odetchnąć świeżym powietrzem. Chwilę później dołączył do niego mąż kandydatki; obaj sądzili, że są sami.

Ktoś jednak ich obserwował – zapewne któryś z pracowników szpitala – i uznał za stosowne sfilmować tę scenę telefonem komórkowym. Ziarnisty obraz, dalekie ujęcie – to nie był artystyczny materiał, ale to, co najważniejsze, było dobrze widoczne: mąż kandydatki w pewnym momencie się załamał i wybuchnął płaczem. Po krótkiej pauzie, gdy stało się jasne, że mężczyzna nie zapanuje nad emocjami, Grosvenor rozłożył ramiona, uścisnął go mocno i tak stali razem przez kilka długich minut.

Dwaj mężczyźni, niemłodzi, przed bramą szpitala. Kandydat na wiceprezydenta pocieszający człowieka w chwili głębokiej rozpaczy. Była to scena tak ludzka, tak spontaniczna, że już kilka minut po załadowaniu film stał się hitem Internetu. Wyborcy choć raz mogli zajrzeć za sztucznie wykreowany wizerunek i poznać prawdziwego człowieka, który, jak sądzę, wydał im się dziwnie swojski.

W pierwszy wtorek listopada nie doszło może do wyborczego pogromu, ale Grosvenor – bodaj najbardziej zaskakujący kandydat w dziejach współczesnej polityki amerykańskiej – odniósł przekonujące zwycięstwo.

– Jestem jak Lyndon Johnson, tylko obeszło się bez zabójstwa – powiedział swym przyjaciołom na krótko przed zaprzysiężeniem.

Pozostało jednak pytanie, na które wówczas nikt nie znał odpowiedzi, powtarzane do znudzenia przez jego oponenta w toku kampanii wyborczej: czy James Balthazar Grosvenor jest dość twardy, by jako prezydent poradzić sobie w obliczu poważnego kryzysu.

Wkrótce wszyscy – kraj, świat i sam zainteresowany – mieli się o tym przekonać.

Rozdział czterdziesty siódmy

Szept Śmierci wszedł do Gabinetu Owalnego i przekonał się, że sekretarze stanu, obrony i bezpieczeństwa wewnętrznego także zostali wezwani i siedzą już przed biurkiem Lincolna. Szef sztabu prezydenta Grosvenora notował, jednocześnie nagrywając przebieg spotkania małym urządzeniem MP3 – nikt nie wiedział do końca, czy dla potomności, czy dla wsparcia pamięci, czy może planował napisanie autobiografii.

Prezydent zdążył już zarysować trojgu sekretarzom problem, zatem łącznie o sprawie wiedziało dziewięć osób. Teraz zaś uświadamiał jądru swego rządu, że nie wyobraża sobie większej zdrady niż ujawnienie komukolwiek zasłyszanych tu informacji na temat zagrożenia, przed którym stanęły Stany Zjednoczone – a „komukolwiek” oznaczało także żony, dzieci, kochanki, służbę domową i, do ciężkiej cholery, każdego, kto tylko przyszedłby im na myśl.

Z powagą pokiwali głowami, a Grosvenor miał nadzieję, że to szczera reakcja. Właśnie miał zacząć dyskusję wedle pośpiesznie, odręcznie nakreślonego planu, gdy nagle wtrącił się sekretarz obrony:

– W świetle tego, co już wiemy… czy nie byłoby dobrze, gdybyśmy zaczęli od odczytania fragmentu Pisma lub krótkiej modlitwy?

Grosvenor zauważył, że Szept Śmierci i sekretarz stanu wznoszą oczy ku niebu, i uświadomił sobie, że ma w swoim rządzie co najmniej dwóch ateistów.

– Świetny pomysł, Hal – odpowiedział gładko – i jestem pewny, że tej nocy każdy z nas będzie zwracał się w duchu o pomoc sił wyższych, ale w tej chwili będzie najlepiej, jeśli przejdziemy do rzeczy, zgoda?

Była to dobra, dyplomatyczna odpowiedź, która najwyraźniej usatysfakcjonowała i Hala Enderby’ego, sekretarza obrony, i towarzyszących mu ateistów.

Prezydent zwrócił się teraz do Szeptu:

– Przede wszystkim czy mamy pewność, że wirus został celowo zaprojektowany w taki sposób, by oprzeć się działaniu szczepionek?

– Tak – odparł Szept. – W jego DNA celowo wszczepiono gen związany z układem odpornościowym. Nie ma mowy o tym, by mogło to nastąpić przypadkowo.

– I to działa? On naprawdę potrafi opanować zaszczepiony organizm? – spytał prezydent. – Bo zdaje się, że to dość rewolucyjne, chyba nikt jeszcze tego nie próbował, prawda?

– Niestety, to nieprawda – odrzekł Szept, rozglądając się w taki sposób, żeby nikt nie miał wątpliwości, że za chwilę ujawni ściśle tajną informację. – Pod koniec lat osiemdziesiątych Sowieci mieli co najmniej dziesięć ton wirusa ospy prawdziwej w postaci umożliwiającej rozprzestrzenienie za pomocą głowic bojowych MIRV. Według naszych informatorów, wysoko postawionych w tamtejszej hierarchii, materiał przygotowano w taki sposób, by był odporny na szczepionki. Mamy więc poważne powody przypuszczać, że taki zabieg jest możliwy.

Rewelacja ujawniona przez naczelnego szpiega kraju sprawiła, że w Gabinecie Owalnym zapanowała głęboka cisza. Przerwała ją jedyna kobieta w towarzystwie – sekretarz bezpieczeństwa wewnętrznego:

– To jeszcze nie oznacza, że ta nowa wersja będzie sprawna. Rosjanie to jedno, a terroryści to zupełnie inna sprawa. Nie możemy przecież tego sprawdzić, nieprawdaż?

– Myślę, że już to zrobiono – odparł prezydent Grosvenor. – Człowiek z Hindukuszu wziął troje jeńców. Nie wyobrażam sobie, by testując na nich wirusa, nie zaszczepił któregoś, by się upewnić, czy uodpornienie to poważna przeszkoda.

– Też tak sądzę – zgodził się Szept. – I najwyraźniej okazało się, że wirus działa, bo wszyscy troje zmarli.

– To zaś oznacza, że nie mamy linii obrony – podsumował prezydent. – Mamy za to trzysta milionów dawek najprawdopodobniej bezużytecznej szczepionki. – W oszczędnie oświetlonym pokoju znowu zapadła cisza. – Trzeba nam było opracować lek przeciwko wirusowi. Tylko to dałoby nam prawdziwe bezpieczeństwo – dodał po chwili Grosvenor, jakby do siebie.

– Ta furtka jest na dziś zamknięta. Nie ma czasu na opracowanie antidotum – wtrącił sekretarz stanu. Był starszym człowiekiem i wyglądał na wyczerpanego.

Grosvenor skinął głową i znowu zwrócił się do Szeptu:

– To agresywny wirus, prawda?

– Bardzo agresywny – potwierdził Szept. – Uważam, że to także element planu. Im bardziej agresywny szczep, tym szybciej wygasa epidemia. Dyskusyjne jest to, czy wirus to w ogóle istota żywa, ale pewne jest, że nie może żyć poza organizmem nosiciela. W tym przypadku człowieka. Im szybciej zaś niszczy nosicieli, tym szybciej epidemia wygasa. Nie wierzę, by ten, kto zaprojektował wirusa czarnej ospy, chciał zniszczyć cały świat – zależy mu tylko na nas.

– Pocieszające – zauważył ironicznie prezydent. – W porządku. Zajmijmy się teraz tym człowiekiem, któremu udało się uciec. Jak go znajdziemy? Echelonem? – dodał, spoglądając na swego szefa sztabu.

Ten potrzebował pięciu minut, by przez telefon zlecić dostarczenie do Białego Domu wszystkich danych w sprawie, które zdołał zgromadzić Echelon. W trosce o to, by nie utonąć w powodzi materiału, Szept zaproponował, by odfiltrować tylko te informacje, które dotyczą obszaru wokół jednej góry w Hindukuszu i nie sięgają wstecz dalej niż dwanaście dni. Mimo to nie miał wątpliwości, że ilość danych będzie przytłaczająca.

W tym rejonie świata praktycznie nie istniały naziemne linie telefoniczne, podobnie jak infrastruktura komórkowa poza Kabulem i kilkoma większymi miastami, a to oznaczało, że w grę wchodzą dane z telefonów satelitarnych. Echelon uwielbiał ten środek łączności – jeden z najłatwiejszych do podsłuchania – ale problem polegał na tym, że w Afganistanie, tkwiącym w epoce kamienia, jeśli chodzi o telekomunikację, każdy, kto zapuszczał się na takie odludzie, posługiwał się telefonem satelitarnym. Przemytnicy narkotyków i broni, lokalni watażkowie, dowódcy talibów, pracownicy organizacji humanitarnych, dziennikarze, naczelnicy wiosek, lekarze, podróżujący przedstawiciele władz – dosłownie wszyscy mieli taki sprzęt.

Dodatkowym problemem było dziesięć miejscowych języków i ponad czterdzieści dialektów, nie wspominając o możliwości posługiwania się kodem oraz szyfrowania transmisji – nawet gdyby zastosowano najprostsze algorytmy, oznaczałoby to gigantyczną ilość materiału do odczytania, przetłumaczenia, odszyfrowania.

Z drugiej jednak strony, jeśli ów samotny człowiek, którego porucznik Keating dostrzegł na skraju górskiej osady, użył w pobliżu telefonu satelitarnego, Echelon musiał podsłuchać i zarejestrować tę rozmowę. Naturalnie prezydent wiedział, że nie ma gwarancji, iż przeciwnik w ogóle posiada taki sprzęt, ale w zaistniałej sytuacji w zasadzie nie mieli wyboru – gdy brak lepszych tropów, trzeba wybrać jakikolwiek.

W odpowiedzi na żądanie prezydenta chłodzone płynem komputery IBM Roadrunner w Fort Meade – jednym z najsprawniejszych ośrodków przetwarzania danych na świecie – natychmiast przystąpiły do przeszukiwania baz danych.

Gdyby nie znalazły niczego za pierwszym podejściem, mila za milą rozszerzano by krąg poszukiwań, stopniowo obejmując nimi nie tylko kraje, ale całe subkontynenty. Szukano dosłownie jednego głosu spośród dziesiątek milionów.

Rozdział czterdziesty ósmy

Tymczasem zespół zgromadzony wokół biurka Lincolna – pięciu mężczyzn i jedna kobieta – próbował nakreślić choćby najogólniejszy plan działania. I niemal natychmiast zarysował się konflikt.

Zgoda panowała właściwie tylko co do jednego: nie należy podwyższać statusu zagrożenia w kraju, by nie wywołać paniki i fali niewygodnych pytań. Poza tym przez kolejne dwie godziny ateiści i wielbiciele Boga głównie skakali sobie do gardeł, wzajemnie torpedując wszystkie pomysły, formując chwilowe sojusze z niedawnymi przeciwnikami i znowu wracając do naturalnych sprzymierzeńców, a czasem samotnie tocząc walkę przeciwko wszystkim.

– To gorsze niż Loja Dżirga – zauważył półgłosem szef sztabu, pochylając się nad mikrofonem swego MP3.

Loja Dżirga to wielkie zgromadzenie całej afgańskiej starszyzny plemiennej, nazwano je tak najprawdopodobniej dlatego, że słowo „rozpierducha” było już zajęte.

Gdy uczestników dyskusji pomału zaczęło ogarniać zmęczenie, wszyscy zjednoczyli się przeciwko Szeptowi Śmierci, który – jak każdy z pozostałych powtarzał sobie w duchu – był bodaj najbardziej upartym człowiekiem, jakiego kiedykolwiek spotkali.

– Och, wyjmij wreszcie łapę z własnych portek! – nie wytrzymała w końcu pani sekretarz bezpieczeństwa wewnętrznego.

Było to zdanie tak niegodne damy – i mało chrześcijańskie – że sama umilkła, zszokowana swoją śmiałością. A wtedy Szept parsknął śmiechem, bo był z gruntu normalnym facetem, a pozostali mu zawtórowali.

W rezultacie wszyscy mieli już nieco lepsze nastroje, gdy dyrektor Wywiadu Narodowego nagle wpadł na pierwszy naprawdę dobry pomysł, a mianowicie przyszła mu na myśl opcja polonu 210.

Wcześniej wszyscy uważali go za nieznośnie upartego głównie dlatego, że blokował wszelkie inne pomysły prostym pytaniem: jak zamierzacie zarządzić ogólnoświatowe polowanie na człowieka, nikomu nie wyjaśniając, dlaczego jest poszukiwany?

– Powiedzmy, że idziemy do Pakistańczyków i mówimy: rozpaczliwie potrzebujemy waszej pomocy, ale wybaczcie, nie powiemy wam, o co chodzi – tłumaczył. – Nie tylko poczują się urażeni, ale też zaczną snuć domysły, a z mojego doświadczenia wynika, że im dłużej ludzie spekulują, tym bardziej prawdopodobne, że w końcu ktoś odgadnie prawdę.

Później jednak, kiedy ustała już fala rozbawienia po szczerej odzywce pani sekretarz, Szept postanowił wrócić do kluczowego problemu.

– Mówimy o wykorzystaniu zasobów całego środowiska wywiadu Stanów Zjednoczonych i sprzymierzeńców. To oznacza, że za jednym człowiekiem będzie się uganiało ponad sto tysięcy ludzi. Wszyscy uznają, że to terrorysta, będą zadawać pytania, a wtedy możemy im odpowiedzieć…

Urwał, gdy jego myśli wybiegły daleko przed słowa, trafiły na niewidzialną trampolinę i wybiły się wysoko w powietrze.

Prezydent spojrzał na niego pytająco.

– O co chodzi?

Szept uśmiechnął się z lekka.

– Możemy im odpowiedzieć, że wedle wiarygodnych danych wywiadowczych porwanie trojga obcokrajowców było elementem znacznie ambitniejszego planu: miało zapewnić środki na zakup grama polonu 210.

– Do atomowego detonatora? – domyślił się sekretarz stanu.

– Tak jest – przytaknął Szept. – Ogłosimy, że albo ten człowiek, albo organizacja, do której należy, jest o krok od zbudowania walizkowego ładunku jądrowego.

Nie potrzebowali wiele czasu, by zrozumieć implikacje takiego twierdzenia. Przez chwilę wyglądali jak jaskiniowcy, którzy właśnie odkryli ogień.

– Wszyscy będą chcieli pomóc – zauważył sekretarz obrony. – Nie ma takiego kraju na świecie, nawet wśród tych najbardziej chorych, który chciałby, żeby ktoś zbudował sobie w ogródku brudną bombę.

– Będziemy więc mieli powód, by zarządzić największe łowy w historii świata – dodał Szept. – Sprawa będzie tak poważna, że nikt nie odważy się zakwestionować naszych słów. Kto śmiałby wymyślić sobie taką historyjkę? Choć oczywiście nie będziemy zbyt chętni do dzielenia się nią…

– Ale sami spowodujemy przeciek – uzupełniła sekretarz bezpieczeństwa wewnętrznego. – Najlepiej w jakimś szanowanym piśmie. Niech będą „Times” i „Post”.

Szept Śmierci uśmiechnął się. Rozumieli, do czego zmierza.

– Wybuchnie panika – ostrzegł szef sztabu prezydenta, bardzo się starając, by ta przytomna uwaga dobrze się nagrała.

– Jasne, że tak. Ale wybuchłaby większa, gdybyśmy wspomnieli o czarnej ospie – odparł Szept.

Zdążył już się zastanowić, jaka będzie reakcja opinii publicznej, i nie uważał, by argument o panice mógł wystarczyć do rezygnacji z planu.

– To tylko jedna bomba, jedno miasto. Prezydent musi jedynie zapewnić obywateli, że potrafimy zapobiec zagrożeniu.

Wszyscy spojrzeli na głównodowodzącego, ciekawi jego reakcji. Ze zdziwieniem się przekonali, że jego twarz była jeszcze smutniejsza niż zwykle.

– To straszny komentarz do naszych czasów – rzekł prezydent. – Walizkowa bomba atomowa wydaje się mniej groźna od prawdy.

Nikt z obecnych nie był głupcem. Przez chwilę wszyscy milczeli, zamyśleni. Od czego się zaczęło? – zastanawiali się. W którym momencie świat oszalał do tego stopnia?

Ale Szept Śmierci był człowiekiem praktycznym i najtwardszym z obecnych. Nie uważał, by mogli odnieść jakąkolwiek korzyść, poświęcając zbyt wiele czasu na refleksję nad tym, że człowiek człowiekowi wilkiem.

– Będziemy mogli obstawić lotniska i przejścia graniczne agentami i uzbroić ich w urządzenia skanujące. Nieważne, jak je nazwiemy – choćby i licznikami Geigera – byle dobrze odczytywały temperaturę ciała.

Gorączka to jeden z pierwszych objawów zarażenia czarną ospą. Naturalnie szczególną uwagę zwrócimy na Arabów i innych muzułmanów – trudno, trzeba będzie zbierać takie informacje o każdym. Każdy, u kogo wykryjemy podwyższoną temperaturę, zostanie skierowany na dokładniejsze badanie i kwarantannę, jeśli będzie to konieczne.

– Czy to najbardziej prawdopodobna metoda ataku? – wtrąciła sekretarz. – Ludzie celowo dadzą się…

– Nosiciele-samobójcy – wpadł jej w słowo Szept. – Kilka lat temu przeprowadziliśmy symulację o kryptonimie „Mroczna zima”. Od samego początku właśnie ta hipoteza wydawała się najbardziej prawdopodobna. A jeśli choć jeden z wektorów wpadnie w nasze ręce, pójdziemy tym śladem, odtworzymy każdy ruch i tym sposobem znajdziemy sprawców.

Zapadła cisza. Szept Śmierci wiedział, że to cisza oznaczająca sukces, nie rozczarowanie. Potrzebowali na to godzin, ale nareszcie zdołali wypracować sensowną strategię. Jak na tak rozpaczliwą sytuację, plan był doskonały, zatem trudno ich winić za to, że pozwolili sobie na okazanie nadziei, a nawet pewności siebie.

Szkoda tylko, że ów plan nie miał szans powodzenia.

Po pierwsze, bez względu na to, ilu agentów skierowano by na łowy, tylko garstka ludzi znała ruchy Saracena, a żaden z nich z pewnością nie miał ochoty pomóc w polowaniu. Gdy Abdul Mohammad Chan usłyszał, że rozpętało się piekło, że Pakistańczycy i Afgańczycy – a nawet, na miłość boską, cholerni Irańczycy! – szukają człowieka, który przemierzał Hindukusz i podobno usiłował zdobyć atomowy detonator, nie miał pewności, czy chodzi o lekarza, dawniej znanego jako chłopiec z wyrzutnią. Na wszelki wypadek wysłał jednak gońca – jednego ze swych wnuków, którego darzył bezgranicznym zaufaniem – z ustną wiadomością do irańskich porywaczy. Jej treść była prosta: zaklinał ich na życie matki, by nie pisnęli ani słowa na temat tego, co dla niego zrobili, porywając troje obcokrajowców. To wystarczyło. Przysięgli na życie matki, milczeli jak zaklęci.

Problem numer dwa polegał na tym, że urzędnicy w Białym Domu wierzyli w potęgę liczb, wierzyli w skuteczność agentów na lotniskach, wierzyli w skanery i wykrywanie podwyższonej temperatury ciała. Wierzyli też niezłomnie, że wektorami będą nosiciele-samobójcy. Saracen zaś nie wierzył w skuteczność tej metody – i była to zasadnicza różnica, zważywszy na to, że to on miał w ręku wirusa czarnej ospy.

Świtało już, a sekretarz stanu właśnie poprosił o dostarczenie śniadania, gdy nareszcie nadeszły wiadomości z systemu Echelon.

Rozdział czterdziesty dziewiąty

Dwa połączenia telefoniczne. Pierwszy przesiew danych z Echelonu pozwolił wychwycić dwa połączenia satelitarne spełniające kryteria wyszukiwania lepiej, niż ktokolwiek się spodziewał.

Rozmowy odbyły się w odstępie trzech dni i obie pasowały idealnie do przyjętych ram czasowych, a zdaniem analityków z NSA, którzy zadziałali ekspresowo na zlecenie Białego Domu, rozmówca znajdował się – mimo iż poważne zakłócenia atmosferyczne, związane zapewne z burzami nad Hindukuszem albo z tym cholernym wiatrem wiejącym aż do Chin, utrudniły precyzyjny namiar – nie dalej niż kilka mil od zrujnowanej wioski.

Bardzo możliwe było i to, że przebywał w samej wiosce, ale ten poziom precyzji namierzania wymagał znacznie dłuższej pracy komputerów IBM Roadrunner, a ściślej użycia algorytmów umożliwiających odfiltrowanie wszelkich zakłóceń.

Ponadto rozmówcy – mężczyzna w Hindukuszu i kobieta w budce telefonicznej gdzieś na południu Turcji – porozumiewali się po angielsku, choć z pewnością nie był to ich ojczysty język.

Prezydent i Szept spojrzeli po sobie, słuchając raportu szefa sztabu, a w ich oczach troje sekretarzy odczytało jednocześnie tę samą myśl: Czy może być lepiej?

Lecz na tym skończyło się ich szczęście.

To, że rozmowy przeprowadzono po angielsku, nie na wiele się zdało. Podczas pierwszej z nich mężczyzna prawie się nie odzywał; było tak, jakby słuchał meldunku. Kobieta zaś, choć wypowiadała się obszernie, zrobiła to bardzo sprytnie: nagrała swój materiał wcześniej, prawdopodobnie na telefon komórkowy, a to, co „mówiła”, było cytatami wyciętymi z BBC, CNN, MSNBC i paru innych anglojęzycznych serwisów informacyjnych. Choć kilkakrotnie przerywała nagranie, by własnymi słowami uzupełnić zarejestrowane wypowiedzi, nie można było odgadnąć ani jej wieku, ani poziomu wykształcenia, niczego, co mogłoby umożliwić specjalistom z FBI stworzenie profilu podejrzanej.

Jeszcze bardziej tajemnicza była sama treść owej rozmowy. Połowę stanowiły słowa niepasujące do całej reszty – bez wątpienia jakiś szyfr. Analitycy, którzy zdążyli już przejrzeć transkrypcję, byli zdania, że kobieta meldowała o problemie natury medycznej, ale zapewne było to tylko hasło o ukrytym znaczeniu.

Druga rozmowa była krótsza i także składała się głównie z wcześniej nagranych urywków. Można było odnieść wrażenie, że to uzupełnienie poprzedniego raportu. Mężczyzna podziękował i – choć minęło sporo czasu, a sygnał pokonał tak daleką drogę – dało się wyczuć w jego głosie ulgę. Mówił przez sześć sekund, zanim przerwał połączenie.

Urzędnicy zgromadzeni w Gabinecie Owalnym byli zupełnie zdezorientowani. To, co zapowiadało się tak obiecująco, w ciągu paru minut zamieniło się w nowy labirynt problemów.

Szef sztabu zerknął jeszcze raz do dostarczonego e-mailem raportu i dodał, że Echelon przeszukał już całą bazę danych z ostatnich sześciu lat, by stwierdzić, czy ten sam telefon satelitarny był już używany, ale niczego nie znalazł. Jedynym śladem były więc te dwie zagadkowe rozmowy, pojedyncze atomy informacji dryfujące w cyberprzestrzeni i kompletnie pozbawione sensu.

A przecież nawet w tym niepojętym kodzie, w głosach pożyczonych z serwisów informacyjnych, były pewne wskazówki. Cztery słowa, które omyłkowo padły na początku rozmowy, zostały wypowiedziane przez kobietę po arabsku. Mężczyzna natychmiast jej przerwał w tym samym języku, karcąc ją surowo za ten błąd. Oboje byli zatem Arabami – a może i to było jedynie przedstawieniem, świadomą dezinformacją, która miała na celu wprowadzenie w błąd podsłuchujących, by wyciągnęli fałszywe wnioski?

Był jeszcze jeden punkt zaczepienia: po tureckiej stronie dały się słyszeć w tle odgłosy ruchu ulicznego, a pod nimi niemal stłumione dźwięki czegoś, co przypominało muzykę – może odtwarzaną w sklepie, może w radiu, może z innego źródła – stanowiącą podkład „na żywo” do odtwarzanego nagrania. Analitycy nie umieli określić, co to właściwie było. Zapisali w raporcie uwagę, że na dokładną analizę tej warstwy materiału potrzebują kilku tygodni.

W normalnej sytuacji owe dźwięki tła nie miałyby żadnego znaczenia, gdyż Echelon bez trudu w jednej chwili określiłby położenie budki telefonicznej, z której dokonano połączenia. Niestety, turecki system łączności, choć zasługiwał na wiele barwnych określeń, z pewnością nie był „normalny”. Ten, kto projektował oprogramowanie Echelonu służące do kradzieży danych z lokalnych węzłów telekomunikacyjnych, z pewnością nie wziął pod uwagę prowizorki sieci, nielegalnych połączeń, nieudokumentowanych remontów, tajemniczych obejść służących uniknięciu opłat abonamentowych, epidemii korupcji oraz nieustannych awarii. Dlatego system potrafił jedynie w pewnym przybliżeniu stwierdzić, że budka stoi w centrum niedużego miasta. W raporcie napisano dosłownie tak: „Połączenia nawiązano gdzieś w granicach okręgu o promieniu pięciu mil, a słuchawka aparatu telefonicznego wychwyciła odgłosy ruchu ulicznego i czegoś w rodzaju muzyki”.

– Co z rozpoznaniem głosu? – spytał prezydent, mając na myśli ściśle tajną właściwość Echelonu. W jego głosie było więcej znużenia, niż malowało się na twarzy.

– Poszczególne wypowiedzi kobiety były zbyt krótkie, to niewystarczające próbki – odpowiedział szef sztabu, zaglądając znowu do raportu. Po chwili zerknął na troje sekretarzy, wiedząc, że wcześniej nie znali najpilniej strzeżonych tajemnic systemu.

– Echelon potrzebuje co najmniej sześciu sekund ciągłego sygnału. Wtedy dokonuje porównania z próbkami głosów ponad dwustu milionów osób – terrorystów, przestępców, partyzantów – zebranymi w bazach danych na całym świecie – wyjaśnił z zapałem. Zawsze uwielbiał techniczne gadżety. – A to dopiero początek. Prawdziwym przełomem jest to, że potrafi rozbić każdą głoskę, każdy dźwięk na cyfrowe…

– Wystarczy – przerwał mu Szept, wzrokiem informując szefa sztabu, że jeśli pozwoli sobie na jeszcze jedno słowo na ten temat, dyrektor Wywiadu Narodowego, w zgodzie z ustawą o bezpieczeństwie państwa, zwyczajnie go udusi. – A co z tym facetem? – spytał. – Udało się zarejestrować sześć sekund?

– Tak, mają niezłą próbkę – odpowiedział szef sztabu, wciąż nadąsany po tym, jak chwilę wcześniej zamknięto mu usta. – Ale nie udało się znaleźć pasującego materiału. Jego głos nie został zakwalifikowany nawet do grupy podobnych, ani wtedy, gdy mówił po angielsku, ani po arabsku. Napisali: „Całkowicie nieznany w żadnej z baz danych wywiadu i sił policyjnych świata”.

Fakt ten przeraził dyrektora Wywiadu Narodowego. Nie powiedział o tym ani prezydentowi, ani pozostałym, ale jedynym przeciwnikiem, z którym żadna agencja wywiadowcza nie potrafi sobie poradzić, jest właśnie „czyścioch”. Od czego zacząć, gdy trzeba znaleźć człowieka bez historii, bez twarzy, bez dokonań? Szept Śmierci jeszcze nigdy nie miał z kimś takim do czynienia – w każdym razie nie z prawdziwym czyściochem – i nigdy tego nie chciał.

Pozostali w końcu zauważyli jego posępną minę i w krótkiej chwili niezręcznego milczenia zrozumieli, że szczęście przestało im sprzyjać.

Prezydent pozbierał się jako pierwszy: okazał zdecydowanie i ducha przywództwa, którego teraz potrzebowali. Powiedział na początek, że choć ostatnie godziny dostarczyły im powodów do frustracji i niewielu iskier nadziei, pozostaje faktem, że w południowej Turcji przebywała kobieta, która znała tożsamość podejrzanego i z nim rozmawiała. Przekazała mu informacje o wielkim znaczeniu, jak się wydawało. Bo gdyby było inaczej, to czy w samym środku eksperymentu z wirusem, którego stworzył – cóż za niezwykłe osiągnięcie! – zadałby sobie trud nawiązania z nią kontaktu? I to dwukrotnie. Każdy, kto miał dość wiedzy i inteligencji, by zsyntetyzować śmiercionośnego wirusa, musiał wiedzieć, że kontakt oznacza ryzyko, bo zawsze ktoś może podsłuchiwać. Dlaczego więc zadzwonił? Co ważnego skłoniło go do tego kroku? I co bardziej istotne: kim jest ta kobieta?

– Zatem… ruszamy do Turcji – oznajmił na koniec. – W jaki sposób?

Naturalnie troje sekretarzy – obrony, bezpieczeństwa wewnętrznego i stanu (Szept Śmierci zaczął nazywać ich w duchu Gangiem Trojga) – opowiedziało się jednogłośnie za wysłaniem Piątej Armii oraz Floty Śródziemnomorskiej i natychmiastowym desantem na tureckich plażach. Sto tysięcy agentów nie wystarczyłoby do zrealizowania planu, który zrodził się w ich głowach. Prezydent szybko ich uspokoił.

– Jak na razie jedynie ktoś zamajaczył nam w ciemności – powiedział. – Jeśli uderzymy, jeśli zalejemy okolicę naszymi ludźmi, ta kobieta wystraszy się i ucieknie do Syrii, Arabii Saudyjskiej czy Jemenu – sami zgadnijcie dokąd – i zaszyje się w jakiejś dziurze, w której nigdy jej nie znajdziemy.

Najwyraźniej prezydent Grosvenor sporo czytał o błędzie popełnionym przez George’a W. Busha podczas pościgu za Osamą bin Ladenem, a ściślej o zmasowanym ataku na Tora Bora. Nadzwyczajna liczebność zaangażowanych sił oraz wewnętrzne konflikty między agencjami uczestniczącymi w działaniach nie przyniosły niczego dobrego. Bin Ladena złapano w końcu dzięki akcji wywiadowczej w starym dobrym stylu.

– Co na to Szept Śmierci?

– W rzeczy samej. Skuteczność dowolnej operacji jest odwrotnie proporcjonalna do liczby zaangażowanych ludzi – odpowiedział dyrektor, gotów na wojnę z Gangiem Trojga, gdyby musiał bronić tej tezy. – To typowa robota dla tajnych agentów, na tym znają się jak nikt inny, przynajmniej ci najlepsi. Wyślemy Tropiciela, a jeśli okaże się wystarczająco dobry i dopisze nam szczęście, dowie się dostatecznie dużo, by otworzyć drogę do innych działań.

Gang Trojga milczał, zapewne wciąż marząc o nalotach dywanowych i pierwszych scenach z Szeregowca Ryana.

– Kogo wyślemy? – spytał prezydent.

– Nie wiem – odparł Szept. Między innymi za to prezydent tak go szanował: był to jeden z niewielu ludzi w Waszyngtonie skłonnych przyznać, że czegoś nie wie. – Zadzwonię do pana.

Teraz wszyscy myśleli o tym samym: jeden człowiek, a nawet – samotny Tropiciel w obcym kraju. To nie była robota dla kogoś, kto pęka, to nie była impreza dla kogoś, kto nigdy nie uczył się tańczyć.

Sześcioro ludzi w Gabinecie Owalnym uznało, że niewiele więcej mogą zdziałać, dopóki Szept Śmierci nie podejmie decyzji. On zaś wstał i pewnie sięgnął po raport z Echelonu, który szef sztabu prezydenckiego położył na ławie – nie chciał, by taki dokument walał się po Białym Domu.

Powiernicy wielkiego sekretu ruszyli już w stronę drzwi, gdy nagła myśl kazała prezydentowi zawołać dyrektora Wywiadu.

– O jakim miejscu w Turcji właściwie mówimy?

Szept Śmierci otworzył raport Echelonu.

– Prowincja nazywa się Muğla – odpowiedział. – A miasto Bodrum.

Rozdział pięćdziesiąty

Szept Śmierci nie wziął prysznica, nie zjadł śniadania i nie udał się na spoczynek. Z samochodu zatelefonował do swoich ludzi, żądając przesłania do komputera w jego gabinecie wszelkich aktualnych dokumentów rządowych dotyczących południowej Turcji. Chciał wiedzieć o tym rejonie wszystko, zanim zacznie się zastanawiać, której agencji – nie wspominając o tym, któremu agentowi – zleci misję Tropiciela.

Gdy tylko wrócił z Białego Domu, spędził cały ranek w przestronnym gabinecie, za zaciągniętymi żaluzjami i zamkniętymi drzwiami, pochylony przed ekranem monitora.

Właśnie skończył lekturę analizy bieżącej sytuacji politycznej w Turcji autorstwa Departamentu Stanu – kolejnych dziesięć stron fellatio, pomyślał w duchu – i sięgnął po chudą teczkę zawierającą kopię dokumentów wysłanych niedawno do ambasady Stanów Zjednoczonych w Ankarze.

Autorem raportu był detektyw z wydziału zabójstw nowojorskiej policji. Prosił o pomoc w ustaleniu nazwisk wszystkich obywatelek Stanów Zjednoczonych, które w ciągu ostatnich sześciu miesięcy występowały o przyznanie wizy tureckiej. Szept Śmierci o tym nie wiedział, ale Ben Bradley wpadł na bardzo dobry pomysł: ktoś, kto posiadał karteczkę z tureckim numerem telefonu i drogi kalendarz z fotografiami imponujących ruin z czasów rzymskiego imperium, zapewne wybierał się w tamte strony.

Czytając dalej, dyrektor się dowiedział, że chodzi o sprawę morderstwa w hotelu Eastside Inn – sądząc po ziarnistych fotografiach dołączonych do policyjnego raportu z miejsca zbrodni, nie był to przybytek wart rozważenia przy planowaniu najbliższych wakacji – i uznał, że taka wiedza mu wystarczy.

I nagle znieruchomiał. Miał dobre oko do szczegółów – nauczył się tego w młodości, gdy analizował szpiegowskie zdjęcia sowieckich obiektów wojskowych. Z nawyku zawsze uważnie przypatrywał się detalom na drugim planie i tylko dlatego zauważył twarz człowieka stojącego w cieniu, ledwie widoczną na zdjęciu.

Znał go. Znał na tyle dobrze, by odczytać z niewyraźnej fotografii postawę, którą ów człowiek przyjmował przez pół życia: postawę obserwatora.

Szept Śmierci długo wpatrywał się w fotografię, głęboko zamyślony, aż wreszcie wcisnął guzik interkomu, by wezwać asystenta specjalnego. Dobrze ubrany, ambitny mężczyzna dobiegający trzydziestki zjawił się niemal natychmiast.

– Chcę, żebyś kogoś dla mnie znalazł – powiedział dyrektor. – Nie wiem, jakiego dziś używa nazwiska, ale przez długie lata był Scottem Murdochem.

Asystent specjalny spojrzał na zdjęcie, które Szept popchnął ku niemu po blacie biurka. Twarz poszukiwanego była starannie zakreślona pisakiem.

– Kto to taki? – spytał.

– Przed laty był znany jako Jeździec Niebieskiej. To prawdopodobnie najlepszy agent wywiadu w historii świata.

Asystent specjalny uśmiechnął się krzywo.

– Sądziłem, że to pan.

– Ja też – odparł Szept. – Dopóki go nie poznałem.

Rozdział pięćdziesiąty pierwszy

Tłum zaczął się gromadzić dość wcześnie – wlewał się stopniowo do największej auli w kampusie New York University. Prawdę mówiąc, nie sądziłem, że wszyscy zdołają się zmieścić w tej sali. Był to pierwszy dzień sympozjum od dawna planowanego przez Bena Bradleya – jego małe Davos, zlot najlepszych śledczych i techników kryminalistycznych wspomagających ich pracę.

Zjechali się z dwudziestu krajów – byli nawet dwaj przedstawiciele bośniackiej policji, którzy, choć nie znali angielskiego, jakoś przekonali szefów, że powinni wziąć udział w tej imprezie. Wszystko wskazywało na to, że znakomicie się bawią w Nowym Jorku, a przy porannej kawie oznajmili Bradleyowi, że są za tym, by uczynić to sympozjum imprezą doroczną. Sugerowali, by druga edycja odbyła się w Las Vegas.

Po powitalnym przemówieniu Bradleya, w którym wspominał o swoich doświadczeniach z jedenastego września – w tym także o niedoli faceta na wózku, przy czym skromnie pominął kwestię swojego udziału w jego ocaleniu – rozległy się głośne oklaski. Wtedy przedstawił zebranym swego mało znanego kolegę, który asystował Jude’owi Garrettowi przy wielu śledztwach. Innymi słowy, zaanonsował mnie.

Dzięki Battleboiowi i jego manipulacjom w bazach danych znowu byłem Peterem Campbellem. Gdy odwiedziłem go w Starej Japonii, by prosić o pomoc w stworzeniu nowej tożsamości, spytałem, czy mógłby ją nieco uwiarygodnić, choć czasu zostało niewiele.

Skinął głową.

– Mamy istotną przewagę: ludzie wierzą w to, co widzą w bazach danych. Nie nauczyli się jeszcze najważniejszej zasady obowiązującej w cyberprzestrzeni: komputery nie kłamią, ale kłamcy znają się na komputerach.

Roześmiałem się.

– I dlatego jesteś taki dobry w tym, co robisz? Bo jesteś patentowanym łgarzem?

– W pewnym sensie. Powiedziałbym, że wierzę w alternatywne rzeczywistości. Rozejrzyj się, ja nawet żyję w jednej z nich. A przecież wszystkie one są tylko wielkim kłamstwem. Nigdy nikomu o tym nie mówiłem – ciągnął – ale w uczciwej walce jestem lepszy od twoich kumpli z FBI czy innych supertajnych agencji. Otóż dla nich te alternatywne rzeczywistości czy cyberprzestrzeń to tylko praca. Ja zaś jestem spasiony i nieatrakcyjny, więc dla mnie sprawy mają się inaczej: nie przepadam zbytnio za prawdziwym światem. – Skinął głową ku regałowi upakowanemu twardymi dyskami. – To jest moje życie.

– Zabawne – odparłem. – Nigdy nie myślałem, że jesteś spasiony i nieatrakcyjny. Uznałem, że jesteś przede wszystkim bardzo japoński.

Widziałem w jego oczach, jak wiele znaczyły dla niego te słowa.

– Ale pewnie masz rację – kontynuowałem – jeśli chodzi o to, kto jest lepszy. Powiem ci jedno: gdybym kiedyś wpadł w kłopoty i potrzebował pomocy w tej branży, na pewno zadzwoniłbym do ciebie.

Zaśmiał się i dopił herbatę.

– Zaczynamy?

Zanim od niego wyszedłem, Peter Campbell był absolwentem University of Chicago, który kontynuował studia medyczne na Harvardzie, a następnie przez lata pomagał Garrettowi w pracy. Już wcześniej zaplanowałem, że Campbell będzie tym, kto odnalazł rękopis niezwykłej książki Garretta, a jako że miał dostęp do nader starannie prowadzonej kartoteki jego spraw, został poproszony przez wydawcę o zredagowanie tekstu. W rezultacie posiadł – a raczej posiadłem – encyklopedyczną wręcz wiedzę o sprawach rozwiązanych przez wybitnego kolegę. Ba, było niemal tak, jakbym sam je rozwikłał.

Kiedy więc już jako Peter Campbell stanąłem oko w oko z liczną kongregacją moich kolegów po fachu, zacząłem może odrobinę nerwowo, ale bardzo szybko wszedłem w rolę. Rozprawiałem o skrytej naturze Garretta oraz o tym, że byłem jednym z bardzo niewielu jego przyjaciół, a także o jego podwójnym życiu: choć wszyscy wiedzieli, że był agentem FBI, najczęściej współpracował z agencjami, które ogólnikowo nazwałem „sferą wywiadu”.

Opowiedziałem szeroko o paru sprawach, które prowadził – o tych, które znacznie mniej obszernie opisałem wcześniej w książce – a gdy uznałem, że udało mi się zainteresować słuchaczy, pozwoliłem na dyskusję i zadawanie pytań. Sala dosłownie eksplodowała. Muszę wyznać, że zaczęło mi to sprawiać przyjemność – to dziwne uczucie, tak stać na scenie i słuchać, jak koledzy po fachu atakują, analizują i chwalą. Czułem się trochę tak, jakbym czytał własny nekrolog.

W pierwszym rzędzie siedziała kobieta w turkusowej spódnicy, która właściwie dowodziła atakiem: analizowała dowody i motywy, zadawała bardzo konkretne pytania. Miała naprawdę bystry umysł, a do tego ponadprzeciętnie urodziwą twarz, naturalnie falujące włosy, wysokie kości policzkowe oraz oczy jakby nieustannie gotowe do śmiechu. W pewnej chwili powiedziała:

– Zwróciłam uwagę na kilka fragmentów jego książki i mam wrażenie, że nie przepadał za kobietami, nie sądzi pan?

Skąd ten pomysł? Zawsze miałem wrażenie, że bardzo lubię kobiety.

– Przeciwnie – odrzekłem. – Co więcej, kiedy już wychodził do ludzi, kobiety uważały, że jest wyjątkowo czarujący i – chyba nie będę niedyskretny, wspominając o tym – bardzo seksowny.

Zaskoczyłem ją tylko na mgnienie oka.

– Czarujący, bystry oraz seksowny? Boże, żałuję, że go nie poznałam! – odpowiedziała, a sala zareagowała gorącymi oklaskami i okrzykami poparcia.

Uśmiechając się do niej promiennie, zrozumiałem nagle, że być może miesiące spędzone na próbach powrotu do normalności nareszcie przynoszą jakiś skutek. Podobała mi się na tyle, że miałem nadzieję porozmawiać z nią w cztery oczy i może poprosić o numer telefonu.

A tymczasem zmieniłem temat. Postanowiłem opowiedzieć o sprawie, która – gdyby Jude jeszcze żył – mogłaby się okazać najbardziej intrygująca ze wszystkich: o dniu, w którym zawaliły się dwie wieże, i o powiązanej z tym dniem sprawie hotelu Eastside Inn.

– Ben Bradley wspominał państwu o człowieku na wózku inwalidzkim – powiedziałem – ale zapomniał powiedzieć, że to on był w grupie, która zniosła tego mężczyznę na sam dół.

Przez chwilę w auli panowała głęboka cisza, a potem rozległa się burza oklasków. Ben i Marcie, która obok niego siedziała, spojrzeli na mnie ze zdziwieniem. Aż do tej chwili nie mieli pojęcia, że wiem o odwadze Bena, ale teraz przynajmniej zrozumieli, dlaczego zgodziłem się wystąpić na sympozjum.

– Więc jednak nie odnalazł Jezusa – powiedziała Marcie do męża, udając zaskoczoną.

– Nie. Mogliśmy się domyślić, że po prostu poznał prawdę, w końcu jest cholernym agentem – odpowiedział Bradley, zły na siebie. Wstał po chwili, by podziękować za aplauz.

Gdy brawa ucichły, podjąłem temat:

– Był to dzień pełen niezwykłych wydarzeń. Bohaterstwo Bena było jednym z nich. Wcześniej jednak pewna młoda kobieta spóźniła się do pracy. Właśnie zbliżała się do World Trade Center, gdy ujrzała, jak pierwszy samolot wbija się w gmach. Zrozumiała wtedy, że dla świata jest praktycznie martwa, bo zginęłaby, gdyby siedziała przy swoim biurku.

Po raz drugi w ciągu minuty spostrzegłem zdumienie malujące się na twarzy Bradleya. Nie dzieliłem się z nim tą teorią, dlatego teraz uniósł ręce, jakby chciał powiedzieć: „Do czego, u diabła, zmierzasz?”.

Odpowiedziałem mu więc, podobnie jak wszystkim zebranym:

– Otóż owa kobieta, której opieszałość właśnie ocaliła życie, pragnie kogoś zabić. Teraz ma idealne alibi: sama nie żyje. Oddala się więc w chaosie i przerażeniu pierwszych minut po ataku, by znaleźć sobie zaciszne miejsce, gdzie nie będzie rzucać się w oczy i gdzie nikt jej nigdy nie znajdzie. To miejsce to Eastside Inn.

Dokądkolwiek wychodzi ze swego hotelu – zawsze w przebraniu. Podczas jednej z wycieczek kupuje sobie książkę z obrazkami – zapewne najlepszy podręcznik, o jakim może marzyć człowiek, który chce kogoś zabić i nie dać się złapać. Wszyscy obecni znają tę pozycję – mówię o książce Jude’a Garretta.

Zauważyłem poruszenie na sali, niektórzy mimowolnie wstrzymali oddech, a Bradley pochwycił moje spojrzenie i bezgłośnie zaklaskał – tak, chciał mi powiedzieć, to cholernie dobra koncepcja.

– Po pewnym czasie zaprasza do swego pokoju kobietę – młodą, zapewne atrakcyjną – dodałem. – Trochę narkotyków, trochę seksu. Aż wreszcie zabija swoją wybrankę, w podręcznikowy sposób, że się tak wyrażę. I znika. Gdy na miejsce docierają policjanci, znajdują ofiarę bez twarzy, bez odcisków palców i bez zębów. Mają więc jedynie ciało, którego nie mogą zidentyfikować, oraz zabójczynię, której nikt nie podejrzewa, bo oficjalnie nie żyje. Po co więc to morderstwo? Kim są ci ludzie? Jaki jest motyw? Co to wszystko znaczy?

Urwałem i spojrzałem po twarzach słuchaczy. Kręcili głowami w milczącym uznaniu dla zbrodni doskonałej.

– Tak – rzekłem – macie rację. To imponujące. Jude wymyślił własną nazwę na tego typu sprawy: „mózgojebne”, tak o nich mawiał.

Ludzie zareagowali śmiechem, a potem pojawiły się pytania i sugestie. Przybywało ich w lawinowym tempie, ale ja już prawie nie słuchałem, bo zauważyłem trzech mężczyzn, którzy weszli drzwiami na samym końcu sali i w milczeniu zasiedli w ostatnim rzędzie.

Zapewne dlatego, gdy atrakcyjna kobieta w turkusowej spódniczce zaproponowała świetną koncepcję, prawie nie zwróciłem na nią uwagi. Przypomniałem sobie o niej po tygodniach, klnąc siebie w duchu za to, że nie słuchałem, gdy był czas po temu.

Na swoją obronę mam tylko to, że dobrze znam tajny świat i dlatego od razu wiedziałem, po co przyszli ci trzej.

Po mnie.

Rozdział pierwszy

Atrax, występujący wyłącznie w Australii, to niemal na pewno najbardziej jadowity pająk świata, groźniejszy nawet od wałęsaka brazylijskiego – a Bóg mi świadkiem, że ten też nie należy do miłych.

Dawno temu badałem sprawę, w której użyto neurotoksyny pająka z rodzaju Atrax, by zabić amerykańskiego inżyniera współpracującego z jedną z naszych tajnych agencji działających na terenie Rumunii. Gdy prowadziłem śledztwo, pewien biolog pokazał mi jedno z tych czarnych, pękatych stworzeń – był to samiec odmiany Sydney, najbardziej agresywnej i najbardziej jadowitej.

Daję wam słowo, że nawet gdybyście nigdy wcześniej nie widzieli pająka – i nie umieli go odróżnić od byle dziury w ziemi – to w chwili, gdy ujrzelibyście Atraksa, poczulibyście niezachwianą pewność, że to śmiertelnie niebezpieczna istota. W tajnym świecie są także tacy mężczyźni (oraz garstka kobiet). Gdy ich spotykasz, wyczuwasz natychmiast, że z ludzką duszą, którą ma większość z nas, nie zetknęli się nawet przelotnie. To jeden z powodów, dla których opuściłem ich naturalne środowisko i spróbowałem odżyć w słońcu, jak zwykły człowiek.

Ci trzej, którzy usiedli w ostatnim rzędzie, czekali cierpliwie, aż sesja dobiegnie końca. Podeszli do nas, gdy delegaci wyszli na lunch i zostaliśmy z Bradleyem sami – jeśli nie liczyć dwóch Bośniaków drzemiących opodal konsoli dźwiękowca.

Bradley zauważył ich już wcześniej.

– Znasz ich?

– Poniekąd – odparłem.

– Co to za jedni?

– Lepiej nie pytać, Ben.

Gliniarz wyczuwał w nich zagrożenie i ani trochę nie podobało mu się ich zachowanie. Położyłem mu dłoń na ramieniu.

– Idź już – powiedziałem cicho.

Nie przekonałem go. Byłem jego kolegą i jeśli zanosiło się na kłopoty, chciał stać przy mnie, ramię w ramię. Ale ja wiedziałem, dlaczego właśnie takich ludzi przysłano do uniwersyteckiej auli. Ktoś chciał mi przekazać wiadomość: nie będzie żadnych negocjacji, rób, co ci każą.

– Idź, Ben – powtórzyłem.

Niechętnie ruszył w stronę drzwi, raz po raz zerkając przez ramię.

Pająki zatrzymały się tuż przede mną.

– Scott Murdoch? – spytał najwyższy z nich, niewątpliwie dowódca oddziału.

Scott Murdoch, pomyślałem. Zatem chodziło o tak odległą przeszłość.

– Może być i tak – odpowiedziałem.

– Jest pan gotowy, doktorze Murdoch?

Schyliłem się, by podnieść moją nową teczkę z delikatnej skóry – prezent, który sobie zrobiłem, gdy wróciłem do Nowego Jorku w błędnym przekonaniu, że mogę raz na zawsze zostawić za sobą dawne życie.

Pytanie o to, dokąd się udamy, nie miało sensu. Wiedziałem, że prawdy mi nie powiedzą, a na wysłuchiwanie standardowych kłamstw jeszcze nie byłem gotowy. Pomyślałem tylko, że zasłużyłem na kilka chwil w słońcu.

Rozdział drugi

Na początek pojechaliśmy nad East River, gdzie na lądowisku czekał na nas helikopter. Stamtąd polecieliśmy na lotnisko w New Jersey i weszliśmy na pokład niewielkiego odrzutowca, który wystartował niemal natychmiast.

Godzinę przed zachodem słońca ujrzałem na tle ciemniejącego nieba sylwety waszyngtońskich pomników i gmachów. Wylądowaliśmy w bazie Sił Powietrznych Andrews, gdzie czekały na nas trzy SUV-y oraz ekipa agentów w garniturach. Domyślałem się, że są z FBI albo Secret Service, ale się myliłem – należeli do znacznie wyżej sklasyfikowanej organizacji.

Ten, który siedział za kierownicą pierwszego wozu, przytomnie uruchomił migające światła ostrzegawcze, dzięki czemu całkiem sprawnie przebiliśmy się przez wieczorne korki. Skręciliśmy w Siedemnastą Ulicę, przy dawnym Gmachu Władz Wykonawczych minęliśmy bramkę kontrolną i wjechaliśmy na podziemny parking.

Dalej pająków nie wpuszczono. Dotychczasowa obstawa przekazała mnie kolejnym czterem facetom w garniturach, którzy przeprowadzili mnie przez hol i dalej, korytarzem bez okien, do windy, którą można było jechać wyłącznie w dół. Wyszliśmy do podziemnego pomieszczenia, w którym czekała uzbrojona straż. Nie musiałem nawet opróżniać kieszeni – wszedłem do skanera, który pokazał im wszystko, co chcieli zobaczyć, z dość intymnymi szczegółami mojego ciała włącznie.

Prześwietlony wsiadłem do wózka golfowego, którym przejechaliśmy dość długi ciąg szerokich korytarzy. Łatwo było się pogubić w tym labiryncie, ale, co ciekawe, jedno pozostawało niezmienne: nikt mi się nie przyglądał, jakby wszystkim wydano zakaz patrzenia w moją stronę.

Dojechaliśmy w końcu do kolejnej windy, która, jak mi się wydawało, zawiozła nas sześć pięter wyżej. Czterej faceci w garniturach przekazali mnie starszemu, siwiejącemu jegomościowi w nieco lepiej skrojonym ubraniu.

– Proszę za mną, panie Jackson – powiedział.

Nie nazywam się Jackson i nigdy nie używałem takiego nazwiska. W tym momencie zrozumiałem, że jestem duchem, cieniem bez ciała i nazwiska. Jeśli wcześniej nie pojmowałem, jak poważne są konsekwencje tego faktu, to teraz w końcu to do mnie dotarło.

Srebrny lis przeprowadził mnie przez salę bez okien wypełnioną stanowiskami roboczymi, ale i tu nikt nawet na mnie nie spojrzał. Przeszliśmy przez niewielką kuchnię do dość przestronnego biura. Tu przynajmniej mieli kilka okien, ale półmrok panujący na zewnątrz oraz zniekształcenia obrazu – wywołane, jak sądzę, przez pancerną szybę – uniemożliwiły mi zorientowanie się, gdzie właściwie jesteśmy.

Wreszcie srebrny lis przemówił do mikrofonu wpiętego w klapę marynarki, zaczekał na odpowiedź, po czym otworzył drzwi. Widząc jego zapraszający gest, przestąpiłem próg.

Rozdział trzeci

Pierwszą rzeczą, która uderza człowieka odwiedzającego Gabinet Owalny, jest to, że w rzeczywistości wydaje się znacznie mniejszy niż w telewizji. Odwrotnie było z prezydentem: wydał mi się znacznie większy.

Sześć stóp i dwa cale, bez marynarki, z wielkimi worami pod oczami, wstał zza biurka, podał mi rękę i wskazał kanapy w kącie, na których mieliśmy usiąść. Gdy na nie spojrzałem, przekonałem się, że nie jesteśmy sami: w półmroku ktoś już siedział. Oczywiście powinienem się domyślić – to był człowiek, który wysłał pająki i chciał, żebym szybko zrozumiał, że to zaproszenie nie podlega negocjacjom.

– Witaj, Scott – powiedział.

– Witaj, Szept – odrzekłem.

W swoim czasie spotykaliśmy się dość często. Dwadzieścia lat starszy ode mnie, już przepychał się łokciami na czoło wywiadowczej sfory, podczas gdy ja byłem szybko wschodzącą gwiazdą Dywizji. Potem runęły dwie wieże i wybrałem inną drogę, a ludzie mówili, że on tego dnia – od popołudnia do późnej nocy jedenastego września – pisał długi i dość szokujący referat będący próbą dekonstrukcji całego środowiska wywiadu Stanów Zjednoczonych i długą listą jego wielkich porażek.

Choć nikt z moich znajomych nie czytał tego dokumentu, ponoć był on tak surowy w ocenie pewnych osób – włącznie z autorem – i tak bezlitosny w krytyce FBI i CIA jako instytucji, że wspomniany autor mógł zapomnieć o dalszej karierze w tajnych służbach, gdy oddawał swe dzieło prezydentowi oraz czterem liderom Kongresu. Jako człowiek inteligentny musiał być świadomy, co z tego wyniknie: popełnił zawodowe samobójstwo.

Tymczasem, gdy rzeczywista skala porażki stała się jasna, ówczesny prezydent uznał, że Szept jest jedyną osobą, która bezwarunkowo ceni uczciwość i nie próbuje chronić własnego tyłka. Rzymianie mawiali coś o „zwycięstwie zrodzonym z gniewu” – i tak powinno brzmieć motto tego człowieka, bo nie minął nawet rok, a mianowano go dyrektorem Wywiadu Narodowego.

Nie mogę powiedzieć, by nasze zawodowe kontakty sprawiły, że zapałaliśmy do siebie wielką sympatią, ale na pewno darzyliśmy się wzajemnie ostrożnym podziwem – powiedzmy, że jak żarłacz biały, który spotyka słonowodnego krokodyla.

– Mamy mały problem – powiedział, gdy usiedliśmy. – Chodzi o czarną ospę.

Tak oto stałem się dziesiątą wtajemniczoną osobą.

Prezydent usiadł po mojej prawej stronie i wyczuwałem, że mnie obserwuje, ciekaw mojej reakcji. Szept Śmierci też mnie obserwował, ale mojej reakcji nie było, przynajmniej nie w konwencjonalnym sensie. Owszem, poczułem coś w rodzaju smutku, ale na pewno nie byłem zaskoczony. Tak naprawdę pomyślałem o pewnym człowieku, którego spotkałem kiedyś w Berlinie, ale uznałem, że nie ma powodu, bym o nim wspomniał. Skinąłem głową.

– Mów dalej – powiedziałem.

– Zdaje się, że pewien Arab… – zaczął Szept.

– Nie wiemy, czy to na pewno Arab – przerwał mu prezydent.

– Racja – zgodził się Szept. – To mógł być element dezinformacji. Powiedzmy zatem, że pewien człowiek w Afganistanie, który posługiwał się między innymi językiem arabskim, zdołał zsyntetyzować wirusa. W ostatnich dniach wypróbował go na ludziach, nazwijmy to testem klinicznym.

Znowu przyglądali mi się bacznie, oczekując reakcji. Wzruszyłem ramionami, bo wydawało mi się całkiem logiczne, że skoro ktoś zadał sobie tyle trudu, ile wymaga stworzenie wirusa, to z pewnością chciał go wypróbować.

– Zadziałał? – spytałem.

– Jasne, kurwa, że zadziałał! – nie wytrzymał Szept, wyraźnie poirytowany moją obojętnością. – Nie siedzielibyśmy tu, gdyby było inaczej.

Przez chwilę sądziłem, że podniesie głos, ale tak daleko się nie posunął.

– Co więcej, wszystko wskazuje na to, że wirus został zmodyfikowany w taki sposób, by pokonać szczepionkę – dodał.

Prezydent nie odrywał wzroku od mojej twarzy. Milczałem, więc po chwili pokręcił głową i jakby się uśmiechnął.

– Jedno muszę panu oddać: ciężko pana przestraszyć.

Podziękowałem i spojrzałem mu w oczy. Trudno było go nie lubić. Jak już mówiłem, zupełnie nie przypominał typowego polityka.

– Co jeszcze wiemy? – spytałem.

Szept sięgnął do aktówki i podał mi kopię raportu z Echelonu. Zacząłem czytać i od razu zauważyłem, że niczego nie zaczerniono i nie wycięto – dostałem surowe, nieobrobione dane wywiadowcze i fakt ten uświadomił mi, że władza jest spanikowana. Z perspektywy czasu rozumiem, że tamtego wieczoru obaj naprawdę wierzyli, że to może być koniec naszego kraju.

– Dwie rozmowy telefoniczne – powiedział Szept, gdy odłożyłem raport. – W odstępie trzech dni.

– Tak – mruknąłem w zamyśleniu. – Facet w Afganistanie zadzwonił jako pierwszy do publicznej budki telefonicznej w Turcji, do kobiety, która czekała na telefon od niego. Spędziła godziny na kodowaniu wiadomości, zatem doskonale wiedziała, że zadzwoni. Ale skąd?

– Umówili się wcześniej – odpowiedział Szept. – Znasz metodę: umówionego dnia, o umówionej porze…

– Z serca Hindukuszu? W samym środku testów nad bronią biologiczną? Nie wydaje mi się. Nie ryzykowałby takiego układu. Sądzę, że coś się wydarzyło, i to ona musiała z nim porozmawiać. To oznacza – dodałem po krótkim namyśle – że w jakiś sposób musiała dać mu sygnał, by do niej zadzwonił.

Prezydent i Szept nie odezwali się, szukając kontrargumentów.

– Zgoda – rzekł wreszcie prezydent. – Dała mu sygnał. Dlaczego więc Echelon nie zarejestrował tamtego kontaktu?

– Możliwości jest wiele – odparłem. – Może byli poza obszarem poszukiwań, może wiadomość została wysłana parę dni wcześniej na nieznany numer telefonu komórkowego, może dostał list. Nie wiem, jak było, ale obstawiałbym niewzbudzającą podejrzeń informację na jakimś rzadko odwiedzanym forum internetowym.

– To by miało sens – przyznał Szept. – Mógłby dostać na przykład automatyczne powiadomienie, że ktoś tam zamieścił swój nowy profil… wszystko jedno.

– Właśnie. I gdy tylko zobaczył tę wiadomość, wiedział, co ona oznacza: musiał zadzwonić do tej kobiety. Zrobił to przy pierwszej okazji, z innego telefonu. Wysłuchał zakodowanej wiadomości, odczytał jej prawdziwy sens, a także prośbę, by ponowił kontakt trzy dni później. Zrobił to, stąd druga zarejestrowana rozmowa.

– Dwie rozmowy oraz powiadomienie, którego nie możemy namierzyć – odezwał się prezydent. – To nie za wiele… ale nic więcej nie mamy.

Spojrzał mi prosto w oczy.

– Szept mówi, że jest pan najlepszym człowiekiem, którego możemy wysłać do Turcji, żeby odnalazł tę kobietę.

– Sam? – spytałem najzupełniej obojętnie.

– Tak – odpowiedział dyrektor.

To nawet logiczne, pomyślałem. Na ich miejscu też wykorzystałbym Tropiciela; kogoś głęboko zakonspirowanego, potrafiącego znaleźć drogę nawet w ciemnym zaułku, odważnego spadochroniarza, który oświetli drogę całemu desantowi. A jednocześnie wiedziałem, że większość Tropicieli nie ma szans na to, by cieszyć się długim życiem.

– A co z tureckim wywiadem? – spytałem. – Będzie mógł nam pomóc?

– Niech najpierw pomoże sobie – odparł Szept. – Każda informacja, którą zdobywa, wycieka w ciągu godziny. A może raczej jest sprzedawana połowie świata.

Naprawdę chciał, by jego człowiek działał samotnie. Dosłownie. Siedziałem przez chwilę w milczeniu, rozmyślając o Turcji i paru innych sprawach.

– Nie pała pan entuzjazmem – zauważył w końcu prezydent, spoglądając na moje istotnie niewesołe oblicze. – Co pan na to?

Zadzwonił telefon – zważywszy na to, jak ważną sprawę omawialiśmy, tamta musiała być jeszcze ważniejsza, skoro przekierowano połączenie do prezydenta. Nie wiem, może Korea Północna przypuściła atak jądrowy, żeby ładnie zakończyć ten cudowny dzień?

Prezydent odwrócił się, by odebrać w warunkach choćby symbolicznej prywatności, a Szept włączył komórkę, żeby przejrzeć wiadomości. Wyjrzałem przez okno – wszak nie co dzień ma się okazję podziwiać widoki z Gabinetu Owalnego – ale prawdę mówiąc, nic nie zobaczyłem.

Rozważałem kwestię niespełnionych marzeń, na przykład o spotkaniu zwykłej, atrakcyjnej kobiety w Nowym Jorku – tej, której numeru miałem nigdy nie poznać. Myślałem też o czwartym lipca i dniach spędzonych na plaży, a także o wszystkim, co tak łatwo utracić w ogniu. Ale przede wszystkim o tym, że tajny świat nigdy nie zostawia człowieka w spokoju, zawsze czai się gdzieś w ciemności, gotów znowu zgromadzić swoje dzieci.

A potem ogarnęły mnie złe przeczucia i nagle zobaczyłem coś tak wyraźnie, jakby to było po drugiej stronie szyby. Żeglowałem starym jachtem o połatanych żaglach, wiatr gnał mnie po nieznanym morzu i tylko gwiazdy prowadziły w ciemności. Otaczała mnie wyłącznie cisza, głośna jak krzyk. Moja łódź i ja sam byliśmy coraz mniejsi. Patrzyłem, jak znikam na bezkresnej, czarnej toni, i byłem przerażony, śmiertelnie przerażony, jakby zbliżał się koniec świata.

Przez tyle lat żyłem w stanie permanentnego zagrożenia, a dopiero teraz pierwszy raz zdarzyło mi się doświadczyć takiej wizji. Nie potrzeba harwardzkiego dyplomu z psychologii, żeby się domyślić, że widziałem swoją śmierć.

Wstrząśnięty, usłyszałem, że prezydent odłożył słuchawkę. Odwróciłem się do niego.

– Miał pan nam odpowiedzieć – przypomniał. – Wybiera się pan do Turcji?

– Kiedy wylot? – odpowiedziałem pytaniem. Nie widziałem powodu, by się z nimi spierać albo się skarżyć. Czy dostrzegamy złe omeny, czy nie, życie zawsze znajdzie sposób, żeby zagnać nas do narożnika. I będziemy mieli dwa wyjścia: stanąć do walki albo się poddać.

– Rano – odparł Szept. – Załatwimy ci bardzo dobrą przykrywkę. Tylko my trzej będziemy wiedzieli, kim jesteś i na czym polega twoja misja.

– Przydałby się jakiś kryptonim, żeby łatwiej nam było się porozumiewać – stwierdził prezydent. – Jakieś preferencje?

Jacht i ocean musiały wciąż mocno tkwić mi w głowie, bo moje usta bez wahania odpowiedziały:

– Pielgrzym.

Szept i prezydent spojrzeli po sobie. Żaden nie miał nic przeciwko mojej propozycji.

– W porządku – powiedział dyrektor wywiadu.

– Faktycznie, nawet pasuje – dodał prezydent. – Zatem niech będzie Pielgrzym.

Rozdział czwarty

Gdy opuszczałem Biały Dom, było już na tyle późno, że korki zdążyły zniknąć z ulic miasta. Siedzieliśmy z Szeptem na tylnej kanapie rządowego wozu. Dyrektor wyglądał fatalnie; widać było na jego twarzy, szarej jak nagrobek, ślad każdej z dwudziestu dwóch godzin spędzonych na walce z kryzysem.

Co gorsza, ta noc wcale nie miała się skończyć.

Tylko my trzej znaliśmy prawdziwy cel mojej misji – i nikt nie zamierzał poszerzać grona wtajemniczonych – więc Szept zaproponował, że będzie moim oficerem prowadzącym. Ja miałem być agentem w terenie, on miał mnie nadzorować. Jak w każdym podobnym przypadku, mieliśmy do omówienia milion szczegółów i uznałem, że jedziemy do jego biura, żeby się tym zająć. Zgodnie z planem za niespełna dwanaście godzin miałem być już na pokładzie rejsowego samolotu lecącego do Turcji.

Wcześniej, gdy prezydent pożegnał mnie uściskiem dłoni i zaproponował jakiś drobiazg na pamiątkę spotkania – albo swoje zdjęcie w ramce, albo zestaw piłek golfowych z logo Białego Domu (muszę przyznać, że, zważywszy na okoliczności, wykazał się niezłym poczuciem humoru) – Szept Śmierci został z nim jeszcze na chwilę. Czekałem pięć minut w biurze srebrnego lisa, aż skończą rozmowę, a potem razem z dyrektorem poszliśmy do garażu. Nie chcieliśmy, by widziało mnie zbyt wielu ludzi, więc ruszyliśmy schodami i pokonaliśmy może kilkanaście stopni, gdy Szept zaczął rzęzić. Dźwigał zdecydowanie zbyt dużą tuszę, a aktywność fizyczną znał tylko z widzenia.

Miałem nadzieję, że w samochodzie popracujemy nad moją legendą, ale gdy tylko dyrektor wyszeptał kierowcy polecenie, spojrzał na telefon i wyciągnął z teczki elektryczny ciśnieniomierz.

Podwinął rękaw koszuli, włożył mankiet i go nadmuchał, a potem, gdy powietrze uchodziło, bacznie obserwował wskazania na małym ekraniku. Ja zresztą też.

– Jezu – mruknąłem. – Sto sześćdziesiąt pięć na dziewięćdziesiąt. Umrzesz.

– Nie, nie… Nie jest tak źle – odparł. – Wyobraź sobie, jak wysokie by było, gdybym mówił jak większość ludzi.

Szept raczej nie słynął z poczucia humoru, dlatego doceniłem wysiłek, który podjął. Gdy schował ciśnieniomierz, zapadł się głęboko w miękki fotel. Pomyślałem, że pewnie potrzebuje paru chwil, by odzyskać siły. Zdziwiłem się nieco, gdy spojrzał na miejski pejzaż za oknem i przemówił:

– To moja rocznica, wiesz? Jutro minie trzydzieści lat, odkąd wstąpiłem do Agencji. Trzydzieści lat i ani jednego dnia pokoju. Tak to jest w naszej branży, nie? Wieczna wojna z jakimiś zasrańcami.

Widziałem jego odbicie w szybie. Wyglądał znacznie starzej, niż wynikało to z jego metryki. Strugał bohatera, ale miałem wrażenie, że przejmuje się swoim ciśnieniem oraz tym, jak długo jeszcze będzie mógł źle traktować swoje ciało, zanim odmówi mu posłuszeństwa.

– Trzy małżeństwa, czworo dzieci, które ledwie znam – ciągnął. – A przecież i tak, w porównaniu z wieloma innymi ludźmi, wiodę całkiem satysfakcjonujące życie. Ale tylko głupiec by nie pomyślał: czy dokonałem choć jednej rzeczy, która naprawdę coś znaczyła? Ty nie będziesz miał takiego dylematu, prawda? – spytał, odwracając głowę, by na mnie spojrzeć. – Wykonaj to zadanie, a za pięćdziesiąt lat ludzie wciąż będą gadali o Pielgrzymie.

Może jestem jakiś dziwny, ale takie sprawy naprawdę nic dla mnie nie znaczą i nigdy nie znaczyły. Wzruszyłem ramionami.

Znowu zapatrzył się w samochodową szybę.

– To szczera reakcja, prawda? Ty naprawdę masz wszystko w dupie, nie? Zazdroszczę ci tego. Także wieku, chciałbym być o dwadzieścia lat młodszy. I mieć choć jedną szansę, żeby dokonać czegoś takiego.

– Możesz ją mieć, Dave – odpowiedziałem cicho. – Oddam ci ją za darmo. – Naprawdę miał na imię Dave, ale już prawie nikt o tym nie pamiętał. – Sram ze strachu na myśl o tej misji.

Zaśmiał się cicho.

– No to cholernie dobrze to ukrywasz. Zostałem chwilę z prezydentem specjalnie po to, żeby się dowiedzieć, co o tobie sądzi.

– Domyśliłem się.

– Był pod wrażeniem. Stwierdził, że w życiu nie spotkał tak zimnego skurwysyna.

– W takim razie powinien częściej wychodzić z domu – odparłem.

– Nie. Obserwowałem cię uważnie, kiedy pierwszy raz wspominałem o czarnej ospie. Możliwe, że to jest ta obiecana nam apokalipsa, że to ci czterej jeźdźcy, już całkiem nieźle rozpędzeni, a ty nie okazałeś ani śladu emocji, strachu, nawet zaskoczenia.

– To prawda. W każdym razie ten fragment o zaskoczeniu. Ja po prostu nie byłem zaskoczony.

– Nie, nie. Każdy by był…

Byłem już mocno wkurzony, głównie na to, że znowu wciągnięto mnie w życie, w którym nie chciałem już brać udziału.

– Nie byłem zaskoczony – przerwałem mu ostro – ponieważ w przeciwieństwie do tak zwanych waszyngtońskich ekspertów ja uważnie słuchałem.

– Czego? – spytał.

Spojrzałem w dal. Zwalnialiśmy, przed nami stał długi sznur samochodów.

– Byłeś kiedyś w Berlinie, Dave?

– W Berlinie? A cóż Berlin ma z tym wspólnego?

Rozdział piąty

Szept Śmierci nie wiedział, do czego zmierzam, ale postanowił kontynuować rozmowę.

– Owszem, byłem w Berlinie w latach osiemdziesiątych, na krótko przed upadkiem muru – powiedział.

Naturalnie. Powinienem o tym pamiętać: służył wtedy w CIA, był szefem placówki w najgorętszym miejscu zimnej wojny, światowej stolicy szpiegostwa.

– A pamiętasz Bebelplatz? Taki duży plac przed katedrą?

– Nie, bo to po drugiej stronie, w Berlinie Wschodnim. Faceci na moim stanowisku nieczęsto skakali przez mur. – Uśmiechnął się i odniosłem wrażenie, że lubi wspominać dawne czasy, gdy naszymi wrogami byli Sowieci i każdy wiedział, jakie są zasady gry.

– Kiedy zaczynałem robotę – ciągnąłem – skierowano mnie do biura Dywizji w Berlinie. To właśnie stamtąd poleciałem do Moskwy, gdzie spotkałem się z ówczesnym Jeźdźcem Niebieskiej.

Spoglądał na mnie w milczeniu przez dłuższą chwilę, bo uświadomił sobie, że nigdy dotąd nie rozmawialiśmy o tamtej sprawie.

– To była cholernie dobra robota – rzekł wreszcie. – I to w samym sercu Moskwy. Zawsze uważałem, że do czegoś takiego potrzeba fury odwagi.

– Dzięki – odparłem cicho. I nawet szczerze, bo nieczęsto słyszy się takie komplementy z ust człowieka o takim doświadczeniu zawodowym. – Otóż, zanim wynikła ta sprawa z Moskwą, w niedzielę często chadzałem spacerem na Bebelplatz. Ale nie wielka architektura ciągnęła mnie w to miejsce, tylko wielkie zło, które jest z nim związane.

– Jakie zło? – spytał.

– Pewnej nocy w 1933 roku tłum nazistów przyszedł tam z pochodniami i splądrował bibliotekę przylegającą do Uniwersytetu Fryderyka Wilhelma. Czterdzieści tysięcy ludzi wiwatowało, paląc na stosie ponad dwadzieścia tysięcy książek autorów pochodzenia żydowskiego. Wiele lat później w miejscu tamtego płonącego stosu wstawiono w bruk szybę, przez którą można zajrzeć do podziemnej izby, wymalowanej na biało, o ścianach zabudowanych od góry do dołu prostymi półkami…

– Pusta biblioteka? – spytał Szept.

– Tak. W takim świecie byśmy żyli, gdyby fanatycy zwyciężyli.

– Dobry pomnik – powiedział, kiwając głową. – Lepszy niż jakaś cholerna rzeźba.

Znowu spojrzałem w dal przez przednią szybę. Korek jakby się rozładowywał.

– Po paru wizytach na placu – ciągnąłem – uświadomiłem sobie, że ta pusta biblioteka to nie jedyna ciekawa sprawa. Był tam starszy facet o wodnistych oczach, który w każdą niedzielę zamiatał bruk. Stwierdziłem, że tylko udawał.

– Niby jak? – spytał Szept z zawodowej ciekawości.

– Miał niedopracowaną legendę. Zamiatał trochę zbyt dokładnie i nosił za dobrze skrojony drelich.

Tak czy owak, pewnego dnia spytałem go, po co zamiata ten plac. Odpowiedział, że ma siedemdziesiąt lat i niełatwo jest mu znaleźć pracę, a przecież trzeba uczciwie zarabiać na życie. Ale w końcu zobaczył moją minę i uznał, że może sobie odpuścić kłamstwa. Usiadł obok mnie, podciągnął rękaw i pokazał siedem wyblakłych cyfr powyżej nadgarstka. Był Żydem. Wskazał na grupki starszych mężczyzn, ludzi z jego pokolenia, ubranych w niedzielne garnitury i grzejących się w słońcu na sąsiednich ławkach.

Powiedział, że to Niemcy, którzy – jak wielu innych – wcale się nie zmienili, po prostu przegrali. W głębi serca, jak twierdził, wciąż nucą stare pieśni. A potem dodał, że zamiata ten plac po to, żeby go widzieli i wiedzieli: oto jeden Żyd przeżył, rasa przetrwała, jego lud istnieje. Ten plac to jego odwet.

Gdy był dzieckiem, przychodził tam, żeby się bawić. Podobno był tam, kiedy przyszli palić książki, ale nie uwierzyłem w to. Co siedmioletni Żydek miałby robić w takim miejscu? Wtedy wskazał na budynek dawnego uniwersytetu i powiedział, że jego ojciec był tam bibliotekarzem. Ich mieszkanie przylegało do sali, w której pracował.

Kilka lat po tamtej nocy tłum przyszedł też po niego. Zabrali wszystkich, całą rodzinę. Jak powiedział, zawsze wygląda to tak samo: najpierw palą książki, a potem ludzi. Zabrali rodziców z pięciorgiem dzieci, on jeden przeżył. W ciągu pięciu lat zaliczył trzy obozy śmierci, między innymi Auschwitz. To cud, że przeżył, dlatego zapytałem, czego go to nauczyło.

Roześmiał się i nie powiedział niczego oryginalnego: że śmierć jest straszna, ale cierpienie jeszcze gorsze. I że łajdacy wszędzie stanowią większość – po obu stronach ogrodzenia. Potem zamyślił się na chwilę i dodał, że czegoś go to jednak nauczyło. Otóż przekonał się, że kiedy miliony ludzi, cały system polityczny, niezliczone zastępy pobożnych obywateli, wszyscy oni mówią jednym głosem, że cię zabiją, to powinieneś ich słuchać.

Szept Śmierci odwrócił głowę, by na mnie spojrzeć.

– I to miałeś na myśli? Że słuchałeś, co mówią muzułmańscy fundamentaliści?

– Tak. Słuchałem bomb wybuchających w naszych ambasadach, tłumów wrzaskiem domagających się krwi, mułłów wydających wyroki śmierci, przywódców nawołujących do dżihadu. Oni palą książki, Dave. W niektórych częściach islamskiego świata temperatura nienawiści przekroczyła punkt wrzenia. A ja tego słuchałem.

– Nie sądzisz, że my, ludzie w Waszyngtonie, też słuchamy? – spytał bez gniewu.

Byłem niegdyś świetnym agentem wywiadu; sądzę, że po prostu chciał znać moje zdanie.

– Może rozumem, ale nie sercem. Nie wyczuwacie tego.

Odwrócił się znowu w stronę okna. Zaczęło padać. Milczał przez dłuższy czas, a ja zacząłem się zastanawiać, czy znowu skoczyło mu ciśnienie.

– Chyba masz rację – rzekł wreszcie. – Myślę, że podobnie jak Żydzi, uwierzyliśmy w fundamentalną dobroć człowieka. Nie sądziliśmy, że coś takiego naprawdę może się wydarzyć. Ale, do cholery, teraz słuchamy ich bardzo, bardzo uważnie.

Minęliśmy elektryczną bramę i zatrzymaliśmy się przy małej budce wartowniczej. Nie przyjechaliśmy do biura dyrektora. Byliśmy w jego domu.

Rozdział szósty

Zasłony w gabinecie Dave’a były zaciągnięte, ale po paru godzinach zauważyłem przez wąską szparkę, że deszcz ustał, a na niebie pojawił się krwistoczerwony księżyc. Zły znak, pomyślałem.

Na co dzień byłem racjonalistą i nie zwracałem najmniejszej uwagi na takie rzeczy, ale wizja starego jachtu na spienionych falach wstrząsnęła mną do głębi. Czułem się tak, jakby ktoś uniósł skraj wszechświata, żeby pokazać mi drogę, którą mam przed sobą. Nie, nie drogę, poprawiłem się w myślach: ślepy zaułek.

Na szczęście mieliśmy o wiele za dużo pracy, bym mógł roztrząsać takie sprawy. Przyjechaliśmy do domu dyrektora, ponieważ wiedział doskonale, że największym zagrożeniem dla tajnej operacji nie jest to, co się dzieje po stronie wroga. Żadne czynniki nie powodowały wśród agentów tylu ofiar co plotki, spekulacje i niepotrzebne komentarze towarzyszy broni. To dlatego zrobiliśmy wszystko, by uniknąć biura i standardowych rozmów w gronie personelu.

Szept odziedziczył nieruchomość po ojcu, bankierze i senatorze – była to piękna, rozległa rezydencja wpisana do Krajowego Rejestru Zabytków. Przypadkiem urządziliśmy więc kwaterę główną naszej operacji w gabinecie domu, który był niegdyś własnością krewnego Marthy Washington.

Dzięki pozycji Dave’a w rządzie łącza telekomunikacyjne, które tu doprowadzono, były niemal tak bezpieczne jak te w Białym Domu. Nieustannie monitorowano je w poszukiwaniu pluskiew i śladów działań hakerskich. Połączenie internetowe było częścią rządowej Sieci Wysokiego Bezpieczeństwa.

Gdy tylko weszliśmy do gabinetu, Szept zrzucił marynarkę, włączył ekspres i wykonał serię ćwiczeń oddechowych. Twierdził, że pomagają mu kontrolować ciśnienie krwi, ale w to nie wierzyłem: stary wojownik próbował tylko pozbyć się warstwy rdzy i prężył przede mną mięśnie, których nie używał od lat. David James McKinley – kiepski mąż, nieobecny ojciec, dyrektor Wywiadu Narodowego Stanów Zjednoczonych, człowiek zasmucony brakiem godnego miejsca w panteonie – mógł równie dobrze wrócić do berlińskiej placówki. Przeszedł w tryb operacyjny.

Natychmiast wezwał sekretarzy i sekretarki, asystentów specjalnych i niespecjalnych, adiutantów oraz dwoje telefonistów – w sumie dwanaście osób – i każdej wyznaczył miejsce w pokojach rozrzuconych po całym domu. Wyraźnie zaznaczył, że nikt nie ma prawa pokazywać się w gabinecie. Najpiękniejsze było to, że nikt nawet nie wiedział, że znalazłem się pod tym dachem.

Gdy ekipa wsparcia poznała swoje zadania, przystąpiliśmy z Szeptem do ustalenia miliona szczegółów, które czasem decydują o życiu i śmierci – na przykład wtedy, gdy chce się zapolować na terrorystów w południowej Turcji, na pograniczu ziemi jałowej, ledwie o dzień drogi od Iraku i Syrii. Choć o tym nie rozmawialiśmy, obaj dobrze wiedzieliśmy, co robimy: wysyłaliśmy szpiega na nierozpoznany teren, bez wsparcia.

Dave wychodził co parę minut, by przynieść jakieś dokumenty albo wyznaczyć swoim ludziom zadania. Naturalnie wszyscy wiedzieli, że uczestniczą w czymś wielkim, więc szef zaczął rzucać tu i tam sprytne komentarze. Osiągnął zamierzony efekt: pojawiła się plotka o atomowym detonatorze, a wszyscy zaangażowani w sprawę nabrali wkrótce przekonania, że pomagają w poszukiwaniu terrorysty, który próbuje kupić materiał radioaktywny. Dave McKinley nie ufał nikomu i może dlatego nie należy się dziwić, że ludzie nazywali go najlepszym z całego pokolenia oficerów wywiadu.

Siedząc w wyłożonym boazerią gabinecie, doszedłem do wniosku, że najlepszym miejscem do rozpoczęcia poszukiwań będą oczywiście budki telefoniczne w centrum Bodrum. Prawdę mówiąc, posiadaliśmy tak niewiele tropów, że budki były jedynym takim miejscem. Naturalnie turecki koncern Telco nie dysponował wiarygodną mapą własnej sieci, uznaliśmy więc, że będzie najlepiej, jeśli przeprowadzę poszukiwania na miejscu, pieszo.

Szept zadzwonił do szefa NSA i zażądał, by natychmiast przesłano mu do domu najświeższe zdjęcie satelitarne centrum Bodrum. Gdy na nie czekaliśmy, wyszedł do jadalni, gdzie urzędowali jego asystenci. Polecił jednemu z nich, by zatelefonował do CIA i przekazał jego życzenie: w ciągu sześciu godzin chce otrzymać zmodyfikowanego smartfona wyposażonego w specjalnie udoskonalony aparat fotograficzny, sprzężony z wewnętrznym układem GPS.

Chodziło o to, bym mógł wykonać telefonem wysokiej rozdzielczości zdjęcia każdej budki telefonicznej w Bodrum, udając turystę dokumentującego życie na uliczkach Starego Miasta. Fotografie miały automatycznie dodawać się do mapy, tak bym miał pod ręką dobrej jakości obraz i dokładne współrzędne wszystkich badanych budek.

Jedna z nich musiała być tą, której poszukiwaliśmy. Wiedzieliśmy, że kobieta, która weszła do niej dwukrotnie, wczesnym wieczorem w ustalonych dniach, rozmawiała z człowiekiem, którego chcieliśmy schwytać. Z nagrania owych rozmów wiedzieliśmy, że w pobliżu trwa intensywny ruch uliczny, zatem mogliśmy wykluczyć okolice deptaków. Pozostała jeszcze kwestia muzyki: nadal nie mieliśmy pojęcia, skąd ją nadawano; czekaliśmy na wyniki analizy dokonywanej w NSA, w nadziei, że uda się wyizolować, wzmocnić i zidentyfikować dźwięk.

Co się zaś tyczy samego planu śledztwa, to skupienie uwagi na budkach telefonicznych nie było wielkim krokiem naprzód, ale w pewnym sensie wystarczającym. Tak rozpoczęła się moja podróż.

Gdy wiedzieliśmy już, jaki będzie jej pierwszy etap, skupiliśmy się na mojej legendzie. Doszliśmy do konsensusu: skoro mamy tak mało czasu na przygotowania, powinienem pojechać do Turcji jako agent specjalny FBI pracujący nad sprawą morderstwa w Eastside Inn.

Pomysł ten miał naturalnie całkiem spore wady – dlaczego na przykład FBI w ogóle zajmowało się sprawą należącą do wydziału zabójstw policji Nowego Jorku i dlaczego musiało minąć tyle czasu, nim się w nią zaangażowało? Poza tym nie mogłem polecieć do Turcji bez zaproszenia. Potrzebne było oficjalne pozwolenie od tureckich władz, a trudno było ukryć, że związek między morderstwem a miastem Bodrum, oparty na paru cyfrach numeru telefonicznego, jest dość wątły.

I wtedy dopisało nam szczęście, a przynajmniej tak to wyglądało. Naturalnie trzeba nam było wiedzieć lepiej.

Rozdział siódmy

Byliśmy w samym środku wysmażania i przyprawiania mojej wątłej legendy, gdy Szept odebrał telefon z bawialni. Pracowali tam dwaj jego asystenci specjalni, zaopatrzeni w na tyle wysokie uprawnienia dostępu, że mieli prawo przeglądania większości dokumentów rządowych.

Dave poszedł do nich i wrócił po paru minutach, niosąc teczkę z materiałami, które właśnie przysłano z Departamentu Stanu. Znaleźliśmy wśród nich liczący dziesięć akapitów – a więc krótki, szkicowy, frustrujący – raport na temat obywatela amerykańskiego, który kilka dni wcześniej poniósł śmierć w Bodrum.

Muszę przyznać, że choć zgon młodego człowieka zawsze jest tragiczny, akurat ten przypadek bardzo nas ucieszył, bo FBI naprawdę mogło interesować się takim zdarzeniem.

Szept podał mi teczkę, a ja nawet nie zwróciłem uwagi na umieszczone w nagłówku imię i nazwisko zmarłego. Dopiero czytając tekst, zauważyłem, że przyjaciele i znajomi nazywali go „Dodge”.

– Dodge? Dlaczego Dodge? – spytałem Dave’a.

– Na cześć samochodu – odparł. – Facet miał dwadzieścia osiem lat i był dziedzicem automobilowej fortuny, miliarderem po prostu. Gdyby kumple nie nazwali go Dodge, chyba musieliby wołać na niego Farciarz.

– Nie aż taki z niego farciarz – odpowiedziałem, czytając dalej.

Zgodnie z raportem zmarły zatrzymał się wraz z żoną w jednej z nadmorskich rezydencji na szczycie klifu, zwanej Domem Francuskim. Albo się pośliznął, albo skoczył, albo został zepchnięty, dość powiedzieć, że wylądował na skałach sto stóp niżej. Akcja podejmowania ciała, z udziałem łodzi i płetwonurków, trwała ponad dwie godziny; fale biły o brzeg wyjątkowo zaciekle.

– Nie wydaje mi się, żeby miał szansę na ceremonię pogrzebową w otwartej trumnie – stwierdził Szept, gdy już obejrzałem załączone zdjęcia i odłożyłem teczkę.

Nie miałem żadnych dowodów na potwierdzenie moich domysłów i może przejawiałem nadmierną skłonność do dostrzegania powiązań, które w rzeczywistości nie istniały – przyznam, że jak wielu ludzi lubię teorie spiskowe – ale nie mogłem przestać się zastanawiać, czy istnieje związek między strzępkiem papieru znalezionym w kanalizacji hotelu Eastside Inn a zmasakrowanym ciałem miliardera.

– Jak obstawiasz? – spytałem, odwracając się do Szepta. – To przypadek czy śmierć Dodge’a i tej kobiety na Manhattanie mają ze sobą coś wspólnego?

Dave zdążył przeczytać akta sprawy Eastside Inn, gdy pracowaliśmy nad moją legendą, i miał prawo wygłosić własną opinię.

– Niemal na pewno mają, ale nic mnie to nie obchodzi – odpowiedział. – Obchodzi mnie tylko twoja legenda, jeszcze pół godziny temu polerowaliśmy mosiądz, żeby wyglądał jak złoto, a teraz mamy amerykańskiego miliardera zabitego w podejrzanych okolicznościach. Miliardera z koneksjami.

– Skąd wiesz, że z koneksjami?

– A pokaż mi rodzinę, która ma tyle pieniędzy i nie ma koneksji.

– On nie miał rodziny poza żoną, tak piszą w raporcie – zaoponowałem, wcielając się w rolę adwokata diabła.

– I co z tego? Znajdą się ciotki, chrzestni, prawnicy, powiernicy. Zaraz każę moim ludziom sprawdzić, ale zapewniam cię: tam, gdzie jest miliard dolarów, tam znajdą się bliscy.

Naturalnie miał rację, wychowałem się w domu Billa i Grace, więc wiedziałem o tym doskonale.

– W porządku, w takim razie powiernik czy prawnik dowiaduje się, że Dodge nie żyje. Co dalej?

– Proszę Departament Stanu, żeby go namierzyli. Opowiadają mu, że są pewne wątpliwości co do okoliczności śmierci, i potrzebują, by ktoś upoważniony oficjalnie zwrócił się do władz o pomoc. Prawnik vel powiernik zgadza się chętnie…

– Tę część jestem skłonny kupić. To wręcz jego obowiązek – wtrąciłem.

– Departament Stanu sugeruje, żeby zadzwonił do Białego Domu z formalną prośbą – ciągnął Szept. – Szef sztabu prezydenta odbiera telefon. Mówi, że rozumie, dlaczego powiernik domaga się porządnego śledztwa. To obcy kraj, wszystko mogło się wydarzyć. Co robi Biały Dom?

– Poleca, by FBI wysłało agenta specjalnego do nadzoru nad śledztwem.

– Otóż to – podchwycił Szept. – A najlepsze jest to, że Grosvenor może osobiście zadzwonić do prezydenta Turcji i poprosić o wsparcie. Miliard dolarów i nazwisko znanej rodziny z branży motoryzacyjnej – dlaczego nie?

Obaj wiedzieliśmy, że od tej chwili będę agentem specjalnym Federalnego Biura Śledczego.

– Jakie nazwisko wybierasz? – spytał Dave.

– Brodie Wilson – odpowiedziałem.

– A kto to taki? – spytał natychmiast.

Znałem tę procedurę: chciał mieć pewność, że jeśli w najbliższym czasie zdarzy mi się zostać obiektem ostrego przesłuchania, nie będę miał żadnych wątpliwości co do tego, jak się nazywam.

– Trup. Był kumplem mojego ojczyma, razem żeglowali. Bill mówił, że to najlepszy fachowiec od spinakera, jakiego znał. – Nagle, choć nie umiałem wyjaśnić dlaczego, zalała mnie potężna fala smutku.

Szept Śmierci niczego nie zauważył, był zbyt przejęty swoją rolą oficera prowadzącego.

– W porządku. Urodziłeś się na Long Island, żeglowałeś co weekend, data urodzenia może zostać twoja, z krewnych masz owdowiałą matkę – może być?

Skinąłem głową, zapamiętując każde słowo. Potrzebowaliśmy informacji do paszportu – mocno wygniecionego dokumentu z mnóstwem stempli wizowych, który CIA miała przygotować w najbliższych godzinach. Szept już sięgał po słuchawkę, by jednoczesnym połączeniem z bawialnią, kuchnią i jadalnią wprawić w ruch sprawę paszportu i paru innych detali, dzięki którym fałszywe nazwisko miało zmienić się w prawdziwą tożsamość.

Skorzystałem z okazji, żeby chwilę pomyśleć. Wiedziałem, że gdy dotrę na miejsce, będę potrzebował jakiegoś bezpiecznego środka łączności z Szeptem. Nie mogłem tak po prostu do niego dzwonić – wizyta agenta FBI musiałaby zainteresować turecką wersję Echelonu i bez wątpienia wszystkie moje rozmowy byłyby podsłuchiwane. Gdybym jednak badał związek między śmiercią Dodge’a a morderstwem w Eastside Inn, całkiem naturalne byłyby na przykład moje kontakty z policjantem z wydziału zabójstw zajmującym się tamtą sprawą.

Innymi słowy, Ben Bradley mógłby się stać naszą skrzynką kontaktową. Odbierałby zakodowane wiadomości i przekazywał Szeptowi – i odwrotnie. Gdy tylko Dave skończył rozmowę, naświetliłem mu swój pomysł. Nie był przekonany.

– Jak się ten gość nazywa? – spytał.

– Bradley. Ben Bradley.

– Można mu zaufać?

Szept Śmierci już dawno przekroczył wszelkie granice zmęczenia, ale nawet jego poszarzała twarz się ożywiła, gdy opowiedziałem mu o tym, co Bradley zrobił dla faceta na wózku.

– To patriota – zakończyłem.

– Sześćdziesiąt siedem pięter? – powtórzył dyrektor Wywiadu Narodowego. – To nie patriota, to pieprzony atleta.

A potem sięgnął po telefon i polecił, by FBI sprowadziło Bena Bradleya.

Rozdział ósmy

Bradley spał, gdy zadzwonił telefon. Dwukrotnie pozwolił, by włączyła się poczta głosowa, ale gdy odezwał się brzęczyk domofonu, uznał, że nie ma wyboru: musi wstać. Nieznany mu głos spod drzwi budynku poprosił stanowczo, by natychmiast odebrał ten cholerny telefon.

Z Marcie u boku podniósł wreszcie słuchawkę i usłyszał, że na dole czeka na niego samochód, który zawiezie go do kwatery głównej FBI, gdzie detektyw Bradley jest pilnie potrzebny. Naturalnie próbował się dowiedzieć, o co chodzi. Równie naturalnie facet po drugiej stronie kabla odmówił wyjaśnień.

Rad nierad Ben włożył swoje industries oraz bluzę od dresu – była druga w nocy – i wkrótce był już w tym samym niczym się niewyróżniającym budynku, który ja odwiedziłem kilka miesięcy wcześniej. Wjechał pod eskortą na jedenaste piętro. Dyżurny agent z nocnej zmiany wprowadził go do dźwiękoszczelnego pokoju, którego jedynym wyposażeniem były krzesło oraz telefon podpięty do bezpiecznej linii. Następnie wyszedł i zamknął za sobą drzwi na klucz. Zadzwonił telefon. Bradley podniósł słuchawkę i usłyszał mój głos.

Powiedziałem mu, że mamy mało czasu, więc musi słuchać uważnie.

– Nazywam się Brodie Wilson i jestem agentem specjalnym FBI. Jasne?

Muszę przyznać, że Ben załapał praktycznie natychmiast.

Wyjaśniłem mu, że za kilka godzin lecę do Bodrum, i pokrótce opowiedziałem o fatalnym wypadku, który spotkał Dodge’a. Bradley oczywiście zaraz spytał o ewentualny związek tej śmierci z morderstwem w Eastside Inn, ale przerwałem mu, zanim skończył zdanie. Tamto śledztwo nie jest naszym priorytetem. Zapowiedziałem Benowi, że będę do niego dzwonił z Turcji, a jego zadaniem jest uważne słuchanie moich wypowiedzi i przekazywanie ich słowo w słowo pod dziesięciocyfrowy numer, który zaraz mu podam.

– Pod żadnym pozorem nie wolno ci nagrywać tego, co będę mówił. Musisz zdać się na swoją pamięć i ewentualnie notatki – powiedziałem ostrzejszym tonem, niż to było konieczne, chyba dlatego, że trochę się niepokoiłem. Turecka wersja Echelonu mogła wykryć, że Ben używa urządzenia rejestrującego – w tym momencie nasza sprawa zostałaby oflagowana na czerwono, i to bardzo.

– Być może zostaniesz poproszony o przekazanie mi pewnych informacji. Na tych samych zasadach, rozumiesz? A oto ten numer, o którym wspomniałem…

Byłem w połowie drogi, gdy mi przerwał:

– Coś jest nie tak – powiedział.

– Nie, nie jest – wycedziłem. Ja też byłem już bardzo zmęczony.

– Na pewno jest, Scott… To znaczy Brodie. Taki numer kierunkowy nie istnieje.

– Istnieje.

– Nie, mówię ci, że… – próbował się kłócić, ale mu nie pozwoliłem.

– To jest numer kierunkowy, Ben, tylko większość ludzi nie wie o jego istnieniu, jasne? Właściwie to nikt.

– Aha – mruknął, a ja podyktowałem mu do końca ciąg cyfr. Nie powiedziałem mu o tym, rzecz jasna, ale był to ściśle tajny numer bezpiecznego telefonu komórkowego dyrektora Wywiadu Narodowego Stanów Zjednoczonych. Znało go może pięć osób, w tym prezydent.

Nawet o tym nie wiedząc, Ben stał się ważnym elementem naszej akcji.

Rozdział dziewiąty

Szept Śmierci także rozmawiał przez telefon. Zanim skończyłem pogawędkę z Benem, zdążył załatwić mnóstwo innych spraw – wszystko, począwszy od biletu lotniczego i kart kredytowych, a na drobiazgach, które miały się znaleźć w kieszeniach Brodiego Wilsona, skończywszy.

Najważniejszym rekwizytem, który miał zmienić moje nazwisko w wiarygodną legendę, był czteroletni laptop z ogromnym przebiegiem pod maską. Na jego dysk miał trafić program pocztowy z setkami starych wiadomości – służbowych i prywatnych – a także kolekcja dokumentów i plików z danymi poprzednich spraw, które „prowadziłem”.

– Będziesz musiał przestudiować to wszystko w samolocie i spróbować jakoś to ogarnąć – zapowiedział Dave. – Skup się zwłaszcza na zdjęciach rodziny. Jesteś rozwiedziony, masz dwoje czy troje dzieci, sam już nie pamiętam, co im powiedziałem. O sprawach służbowych oczywiście możesz zmyślać bez końca, ale o rodzinie – nie. Aha, powiedziałem, że jesteś bardzo przywiązany do najbliższych.

– Jakieś zaszyfrowane dokumenty? – spytałem.

– Opatrzone hasłem i zakodowane jakimś prostym algorytmem, coś takiego złamią w mgnieniu oka. Z drugiej strony, gdybyśmy cię zaopatrzyli w pancerny szyfr, wzbudziłbyś niezdrową ciekawość i musiał odpowiadać na mnóstwo uciążliwych pytań. Załadują ci iTunes, dostaniesz też odtwarzacz MP3. Ale ostrzegam: spece z Agencji mają koszmarny gust muzyczny.

– Dzięki, pewnie będę musiał zostać fanem rapu – odpowiedziałem. Usłyszałem chrzęst opon na żwirowym podjeździe. Domyśliłem się, że nasz sztab zakończył pracę i ludzie Dave’a pomału rozjeżdżają się do domów. – Kiedy wszystko będzie gotowe?

– Na szóstą rano. Ubrania, paszport i laptopa dostarczą do stróżówki. Wartownik przyniesie ci wszystko do kuchni.

Wcześniej ktoś przygotował dla mnie gościnną sypialnię, więc miałem przed sobą dwie godziny snu przed bardzo daleką podróżą. Dziękujmy Bogu za adrenalinę, pomyślałem.

– Taksówka przyjedzie przed siódmą – ciągnął Szept. – Zaplanowałem ci jeszcze jedno spotkanie, zanim wsiądziesz do samolotu. Szczegóły znajdziesz przy swoich rzeczach.

Wyglądał jak śmierć i obaj wiedzieliśmy, że nie ma takiej siły, która by go obudziła przed moim wyjazdem. Pozostało nam więc tylko się pożegnać.

Zebrał wszystkie nasze notatki i pendrive’y, cisnął wszystko do kominka i podłożył zapałkę. Jestem pewny, że instrukcja niszczenia tajnych materiałów nie przewidywała takiego rozwiązania, ale przynajmniej zrobiło nam się przytulniej, gdy zapłonął ogień, zwłaszcza że przyszłość budziła w nas raczej chłodne uczucia.

– Żałuję, że nie mogę pojechać z tobą i wspierać cię na miejscu – powiedział szczerze. – Czuję, że zdarzą się takie chwile, w których będziesz tego potrzebował. Niestety, nie będzie mnie tam.

– Nikogo nie będzie – odpowiedziałem.

– To prawda. Będziesz zupełnie sam.

Spojrzeliśmy sobie w oczy. Spodziewałem się, że wyciągnie rękę i będzie mi życzył powodzenia, ale nie zrobił tego.

– Nie jesteś taki jak ja. Nie przypominasz mi żadnego agenta, którego miałem okazję poznać, Scott. Twoim balastem jest serce – powiedział.

Przez chwilę szukałem sensu w tych słowach. Serce jest moim balastem? Nikt nigdy tak do mnie nie mówił, ale miałem wrażenie, że coś w tym jest.

– Możliwe, że czujesz więcej, niż powinieneś – ciągnął. – Ten stan rzeczy może poważnie skomplikować twoją sytuację.

Odwrócił się i trącił pogrzebaczem płonące papiery. Nie było mi łatwo tego słuchać, ale wiedziałem, że ma prawo to mówić, że powinien – w końcu był moim oficerem prowadzącym.

– Jeżeli z jakiegoś powodu wszystko diabli wezmą i będziesz pewny, że będą chcieli nad tobą popracować, nie czekaj za długo, katapultuj się.

– Mam sobie palnąć w łeb?

Nie odpowiedział mi wprost.

– Byłeś kiedyś w Afganistanie? – spytał po krótkim namyśle.

– Nie.

– To masz szczęście. Ja dwukrotnie spędziłem po parę lat w Kabulu. Brytyjczycy siedzieli tam sto lat wcześniej, ale za ich czasów sprawy wyglądały dość podobnie. I wiesz co? Wymyślili sobie taką piosenkę:

A gdy ranią cię na afgańskich równinach,

gdy kobiety przyjdą, by was podorzynać,

z flinty celuj tam, gdzie twej czaszki łupina,

i do Boga idź jako żołnierz.

Szept Śmierci wzruszył ramionami, jakby nie chciał, żebym się zbytnio przejął tymi słowami.

– Po prostu zrób tak jak angielscy żołnierze: sięgnij po flintę. Cierpienie nie ma sensu, Scott. Nie ma sensu go przeciągać.

Wiedziałem już, wiedziałem ponad wszelką wątpliwość, że pofatygował się do archiwum i przeczytał moje akta.

Rozdział dziesiąty

Naprawdę trudno to nazwać snem – po dwóch niespokojnych godzinach leżenia na zaścielonym łóżku w pokoju gościnnym u Dave’a wstałem o brzasku. Wcześniej słyszałem, że ktoś otworzył drzwi na tyłach domu, więc nie byłem zdziwiony, gdy ujrzałem na kuchennej ławie rekwizyty z mojego nowego fikcyjnego życia.

Otworzyłem poobcieraną walizkę Samsonite – podobno używałem jej przez lata, jeżdżąc na rodzinne wakacje i w podróże służbowe – włożyłem do niej resztę materiałów i wróciłem do sypialni.

Wziąłem prysznic i przejrzałem dostarczone mi ubrania. Z zadowoleniem stwierdziłem, że większość ma metki nowojorskich sklepów. Widać było, że ekwipował mnie ktoś, kto zna się na swojej robocie. Wybrałem strój odpowiedni dla agenta FBI jadącego w delegację do egzotycznego kraju. Mówiąc po ludzku, włożyłem ten sam garnitur, w którym paradowałbym po biurze, tylko bez krawata. Zajrzałem do skórzanego portfela z kartami kredytowymi, schowałem go do kieszeni marynarki i otworzyłem paszport.

Ostatniej nocy zrobiliśmy sobie z Szeptem przerwę w pracy. Stanąłem na tle białej ściany, a on zrobił mi zdjęcie, które następnie przesłał e-mailem do siedziby CIA w Langley. I oto miałem przed sobą tę samą fotografię, świetnie wpasowaną w mocno zużyty dokument. Technicy nieźle się spisali, obrabiając ją swą atomową wersją Photoshopa. Miałem inną fryzurę i mniej zmarszczek wokół oczu. Byłem po prostu o pięć lat młodszy.

Po raz ostatni sprawdziłem mój dobytek, włożyłem ubrania i przybory toaletowe do walizki, a potem sięgnąłem po podręczną torbę, którą także dostarczono nocą. Włożyłem do niej dokumenty związane z oficjalną przyczyną podróży, paszport, laptopa oraz częściowo wymiętą – częściowo przeczytaną? – książkę, którą wybrali dla mnie na podróż samolotem. Spojrzałem na okładkę i uśmiechnąłem się.

Ktoś chyba długo się zastanawiał, zanim wpadł na to, jaka lektura może zabawić agenta specjalnego FBI podczas długiej, transkontynentalnej podróży. Ostatecznie zdecydował się na poważną pracę poświęconą technice śledczej. To była moja książka. Muszę powiedzieć, że nawet się ucieszyłem – nie z próżności, ale dlatego, że przynajmniej nie musiałem ślęczeć nad jakimś powieścidłem, na wypadek gdyby ktoś na granicy zechciał zapytać mnie o treść książki, którą wożę w podręcznym bagażu.

Na książce położyłem kaburę z berettą, pistoletem kalibru 9 milimetrów – standardową broń funkcjonariuszy FBI – oraz dostarczone wraz z nią pudełko amunicji. Wiedziałem, że będę musiał wyjąć ją jako pierwszą, by przejść kontrolę na lotnisku, a jednocześnie okazać dokument, który miałem w portfelu, upoważniający mnie do noszenia broni „we wszelkich okolicznościach”.

Cicho zamknąłem drzwi i w nie swoim ubraniu opuściłem dom Dave’a w bladym świetle między świtem a porankiem. Minąłem budkę wartownika, który zerknął na mnie pobieżnie i natychmiast odwrócił głowę. Taksówka czekała po drugiej stronie elektronicznie sterowanej bramy. Wrzuciłem walizkę i torbę na tylne siedzenie, a potem usiadłem obok nich.

Taksówkarz miał mnie zawieźć wprost na spotkanie, na które umówił mnie Szept, ale ja postanowiłem zmodyfikować ten plan. Kazałem kierowcy pojechać do Union Station i wyrzucić mnie przy wypożyczalni samochodów. Chciałem wypróbować paszport, prawo jazdy, karty kredytowe i wszystkie inne drobiazgi z portfela Brodiego Wilsona. Pomyślałem bowiem, że jeśli ktoś schrzanił robotę, to lepiej przekonać się o tym w stołecznym dystrykcie niż na lotnisku w Stambule pod okiem urzędników.

Operacja przebiegła gładko i już po paru minutach mogłem wpisać adres do nawigacji wynajętego samochodu, po czym włączyć się w strumień porannego szczytu.

Po czterdziestu minutach minąłem bramę stadniny w Wirginii, pokonałem długi podjazd i zatrzymałem się przed pięknym, wiejskim domem. Niemal od razu wyszedł mi na spotkanie starszy mężczyzna. Miał ponad osiemdziesiąt lat i samotnie doglądał akrów swej pagórkowatej posiadłości – jego żona nie żyła od dziesięciu lat, a konie już dawno trafiły do ludzi – więc ucieszył się na wieść, że ktoś chciałby spędzić z nim choć parę godzin, w dodatku rozmawiając o jego dawnej pracy.

Był laureatem Nagrody Nobla i w swoim czasie najlepszym wirusologiem na świecie. Należał do zespołu, który dawno temu zaplanował eradykację wirusa ospy prawdziwej. Uprzedzono go, że działam z ramienia FBI i przygotowuję analizę zagrożenia bronią biologiczną. Prawda zaś była taka, że Szept chciał, żebym dowiedział się jak najwięcej na temat wirusa i być może dostrzegł jakiś drobniutki detal, strzęp informacji, który w przyszłości mógłby się okazać kluczowy. Albo był to świetny pomysł, albo akt ostatecznej desperacji – sami zadecydujcie.

Starzec przyniósł mi z domowej biblioteczki oprawione roczniki pism medycznych i wyblakłe notatniki, w których zawarł swoje uwagi do procesu badawczego. Przeglądając jednym okiem te materiały, zapytałem, czy ktokolwiek choćby zbliżył się kiedyś do wynalezienia leku na którąkolwiek z odmian ospy prawdziwej.

Roześmiał się, a był to śmiech cierpki i suchy, jaki często słyszy się u ludzi, którym nie zostało wiele życia.

– Gdy udało się wyplenić wirusa, nauka przestała się nim interesować. Wszystkie pieniądze i zasoby rzucono do walki z AIDS, tam czekała na badaczy prawdziwa chwała. A za kontynuowanie prac nad ospą nagród nie było, bo i nie było palącej potrzeby, by je prowadzić. A że nie było badań, to i lekarstwa się nie doczekaliśmy – zakończył.

– To oznacza, że wystarczy kilku nosicieli-samobójców i czeka nas katastrofa na niespotykaną skalę – odpowiedziałem.

Spojrzał na mnie jak na wariata.

– O co chodzi? – zdziwiłem się.

– Mówi pan o ludzkich wektorach? – spytał. – To pan sugeruje? No to jeszcze proszę mi powiedzieć, jak ci nieszczęśnicy tu dotrą. W wózkach o kamiennych kołach?

– Co pan ma na myśli?

– Cztery tysiące lat temu Hetyci posłali do swych wrogów ofiary zarazy. O ile mi wiadomo, była to ostatnia próba wykorzystania ludzkich wektorów do prowadzenia wojny biologicznej.

Może i dostał Nobla, ale z historią chyba był na bakier.

– Ależ wszystkie sponsorowane przez rząd symulacje zakładały właśnie ten scenariusz: przerzucenie do kraju nosicieli…

Jego podobna do nagiej czaszki głowa zakołysała się gniewnie.

– To dlatego, że rządy gówno wiedzą – wpadł mi w słowo. – Nawet brytyjscy żołnierze, którzy, umówmy się, geniuszami naukowymi nie byli, wpadli na o wiele lepszy pomysł: użyli skażonych dóbr, by wytępić amerykańskich Indian.

– Mówi pan o kocach…?

– Jasne, że mówię o kocach zabranych prosto z oddziału dla chorych na czarną ospę. To było niemal trzysta lat temu, a od tamtej pory wiele się zmieniło. Czytuje pan czasem gazety? Co tydzień nowa historia o skażonej karmie dla psów sprowadzonej z Chin, o trefnej paście do zębów wykrytej w porcie, o importowanych odżywkach dla dzieci zawierających melaminę. A to przecież tylko zwykłe wypadki! Proszę sobie wyobrazić, jak łatwo byłoby celowo wykręcić taki numer.

Spojrzał mi w oczy, jakby chciał się upewnić, czy nadążam. Wyczuwałem, że przez lata bił w bęben na trwogę, ale nikt nie zaczął maszerować.

– Proszę mówić dalej – zachęciłem.

Odezwał się nieco cichszym głosem, ale nie z powodu zmęczenia czy starości. Był zrezygnowany.

– Wie pan, co to outsourcing? Czy w tym kraju w ogóle coś się jeszcze produkuje? Nie ma mowy o bezpieczeństwie, gdy tolerujemy import na tak gigantyczną skalę. O prawdziwym bezpieczeństwie. Któż, u diabła, miałby sobie zawracać głowę jakimiś tam wektorami? Nie jestem panikarzem, tylko naukowcem i oświadczam panu, że o wektorach można zapomnieć. Ryzyko tkwi w skażeniu dóbr. Wystarczy wybrać jakiś niepozorny towar, by wysłać patogen w dowolne miejsce na świecie. To nowa wersja brytyjskich koców. I w taki sposób załatwi sprawę nowoczesny, inteligentny nieprzyjaciel.

Pogładził dłonią nagi czerep, na którym kiedyś rosły włosy.

– Jestem stary i zmęczony, ale wiem, że to się wydarzy, że przebiegnie według takiego scenariusza, który właśnie panu naświetliłem. Był taki pisarz, Robert Louis Stevenson. Powiedział kiedyś, że „prędzej czy później wszyscy zasiądziemy do bankietu z konsekwencjami”. I miał rację. Dlatego mówię: niech każdy przyciągnie sobie krzesło i chwyci za widelec, bo nadchodzi czas wielkiej wyżerki.

Rozdział jedenasty

Gdy przyjechałem do stadniny, miałem w sobie wiarę. W rock and rolla, w amerykański sen, w równość wszystkich ludzi. Ale przede wszystkim wierzyłem w to, że światowa sieć zarzucona na arabskiego zbiega spełni swoje zadanie, a badanie temperatury podróżnych na przejściach granicznych sprawi, że zawleczka nie zostanie wyciągnięta.

Kiedy odjeżdżałem, nadal wierzyłem w rock and rolla – i chyba już w nic więcej. Zniecierpliwiony starzec o półprzezroczystej skórze przekonał mnie, że ten, kogo nazwał „nowoczesnym, inteligentnym nieprzyjacielem”, nigdy nie da się złapać starą metodą „zatrzymywania tych samych podejrzanych co zwykle”. I że nie będzie wektorów-samobójców.

Gdy wyjeżdżałem z obsadzonego drzewami podjazdu, by ruszyć w stronę lotniska, rozumiałem już, że ścigamy terrorystę nowego typu. Zobaczyłem przyszłość i wiedziałem, że dni fundamentalistów i fanatyków minęły. Ich miejsce zajmowało nowe pokolenie. Człowiek z wirusem ospy – świetnie wykształcony i obeznany ze zdobyczami techniki – być może był pierwszym jego przedstawicielem. Jaskiniowcy obwieszeni dynamitem i pasażerskie samoloty zamienione w latające bomby? Nie, to wszystko było jak archaiczny dial-up, a Saracen jak szerokopasmowy dostęp do Internetu. Czy działał sam? Możliwe, a jeśli tak, to tym bardziej godne uznania było to, czego dokonał.

Nikt nie lubi myśleć, że spotkał równego sobie, a zwłaszcza agent wywiadu wyselekcjonowany i wyszkolony po to, by być najlepszym na polu szpiegowskiej walki. A przecież właśnie tego obawiałem się najbardziej, dojeżdżając do portu lotniczego. Muszę przyznać, że gdy w kolejnych tygodniach krążyliśmy z Saracenem coraz bliżej siebie, nie miałem żadnego powodu, by wyzbyć się tego lęku. Czymkolwiek zechciałby się zająć, osiągnąłby sukces – bo takim był człowiekiem.

Z głową pełną niewesołych myśli odstawiłem samochód do wypożyczalni, przeszedłem kontrolę i wsiadłem do samolotu. Wylądowałem w Nowym Jorku, na lotnisku La Guardia, skąd taksówką – jak najprawdziwszy agent federalny z Manhattanu – pojechałem prosto na JFK. Do maszyny odlatującej do Stambułu dotarłem ledwie dwadzieścia minut przed czasem.

Przez kolejnych sześć godzin zgłębiałem treść e-maili, oglądałem zdjęcia i czytałem o sprawach, w których rozpracowaniu brał udział Brodie Wilson – innymi słowy, poznawałem szkielet jego życia. Dopiero potem zabrałem się do obkładania go ciałem: nadałem imiona dzieciom, wymyśliłem dla nich daty urodzenia, które będę potrafił sobie przypomnieć nawet w ciężkim stresie, słuchałem okropnej muzyki załadowanej do mojego odtwarzacza – aż wreszcie skończyłem i odchyliłem oparcie fotela.

Nie zamierzałem spać. Chciałem skupić się na jednej rzeczy, wokół której uparcie krążyły moje myśli: na tym, co zawierały moje akta.

Rozdział dwunasty

Widziałem ludzi, którzy ze strachu wypróżniali się w niekontrolowany sposób. Widziałem i takich, którzy w obliczu śmierci dostawali erekcji. Ale tylko raz widziałem człowieka, który z przerażenia doświadczył jednego i drugiego naraz.

Był pensjonariuszem Khun Yuam, nielegalnego więzienia CIA ukrytego głęboko w dzikiej dżungli w pobliżu granicy tajlandzko-birmańskiej. Jak już wspominałem, trafiłem tam jako dość młody człowiek, by wyjaśnić sprawę jednego ze strażników, który zginął w niejasnych okolicznościach. Był to przybytek, w którym hołdowano dość mrocznym procedurom, służącym łamaniu nader cennych więźniów – i choćby dlatego należało starannie wyjaśniać każdy przypadek tajemniczego zgonu. Właśnie na tym polegało zadanie, które powierzono mi, nie bacząc na mój młody wiek i brak doświadczenia.

Żołnierz, który stracił życie – Amerykanin łotewskiego pochodzenia znany jako Smokey Joe – był wyjątkowo nieprzyjemnym typem, jednym z tych, co to gotowi są złamać towarzyszowi broni rękę za to, że nie zasalutował. Jego ciało znaleziono opodal obozu, w zakolu wartkiej rzeki. Ktoś bardzo się postarał, by wyglądało to na przypadkowy upadek ze zdewastowanego mostu linowego, ale jakoś nie byłem przekonany do takiej hipotezy.

Spośród całego personelu więzienia wybrałem pewnego śledczego z CIA, bo był podobnej postury co Smokey Joe. Nie mówiąc mu nic o swoich zamiarach, poprosiłem, żeby poszedł ze mną na mostek. Paru jego kolegów i jeszcze większa gromada zwykłych strażników ruszyła naszym śladem, bo wszyscy się spodziewali, że wyjaśnię mu swoją wersję wydarzeń. Zapomniałem nadmienić, że zabrałem ze sobą długi kawał elastycznej liny. Śledczy z CIA tak się lękał utraty honoru w oczach kolegów, że prawie się nie sprzeciwił, gdy obwiązałem mu linę wokół kostki, drugi jej koniec umocowałem do grubej belki i kazałem mu skoczyć.

Pięć razy albo skakał, albo symulowaliśmy zepchnięcie go do wody – tyle wystarczyło, by dokonać dwóch niepodważalnych ustaleń: po pierwsze, Smokey Joe w żadnym razie nie zostawiłby krwawego śladu na głazie w połowie wysokości urwiska, gdyby po prostu spadł. Po drugie, śledczy z CIA miał za słaby żołądek, by czerpać przyjemność ze skoków na bungee.

Ślady krwi dowodziły jeszcze czegoś: strażnik został rzucony z wiszącego mostu niczym oszczep, a jako że nie był ułomkiem, musiało go zaatakować dwóch ludzi. Nietrudno było zawęzić krąg podejrzanych – mostu używali jedynie strażnicy więzienni, gdy szli po tanią wódkę do przygranicznego obozu przemytników, oraz kurierzy przenoszący opium, którzy chcieli uniknąć patroli wojskowych na szosie. Obstawiłem tych ostatnich.

Przez kilka dni czaiłem się pod skalnym występem w pobliżu mostu w towarzystwie sześciu żołnierzy Sił Specjalnych, których oddelegowano do pomocy agentom CIA. Bodaj czwartego dnia przed zmrokiem usłyszeliśmy kroki: nadchodził twardziel ze sporą domieszką degarskiej krwi, sądząc po rysach twarzy. Szedł boso, bez koszuli, a na jego żebrach widzieliśmy wyraźnie długą bliznę, zapewne pamiątkę po ciosie maczetą. Na ramieniu niósł karabin szturmowy M16, a na plecach brudny plecak z Myszką Miki. Nie wątpiłem, że trzyma w nim owinięte szmatami paczuszki opium, które wkrótce miały wyruszyć w długą podróż na ulice Ameryki i Europy.

Mężczyzna pogwizdywał właśnie piosenkę Eltona Johna, szczerząc brudne zęby, gdy skoczyli na niego chłopcy z Sił Specjalnych. Crocodile Rock uwiązł mu w krtani w pół taktu, a M16 spadł na ziemię. Zaatakowany nie zdążył nawet sięgnąć po długą maczetę – po prostu stał sztywno, patrząc na mnie z mieszaniną pogardy i nienawiści. Słuchałem przez dwie minuty jego opowiastki o tym, jak rzadko korzysta z tej ścieżki oraz że tydzień wcześniej wesoło spędzał czas w Chiang Mai. Wiedziałem, że kłamie.

Postanowiłem zabrać go do naszego więzienia, do baraków z betonowych bloczków, gdzie z reguły wystarczało kilka dni nieznośnego upału w ciasnej, pojedynczej celi, by zapomnieć o twardości charakteru. Tylko że koledzy z CIA, którzy w większości lubili Smokeya Joego, bo nigdy nie trzeba było prosić go dwa razy, żeby zlał krnąbrnego więźnia, wpadli na lepszy pomysł. Nie chcieli tracić czasu na długotrwałe śledztwo, nie mieli też ochoty pytać o zdanie młokosa z Dywizji – po prostu zajęli się przesłuchaniem.

Postanowili wykorzystać to, co w instrukcji nazywano „rozszerzonymi technikami przesłuchiwania”. Napełnili wodą betonową wannę w kącie sali więziennego szpitala, a następnie przywlekli schwytanego kuriera. Miał zasłonięte oczy oraz więzy na kostkach i nadgarstkach.

Bardzo szybko pożałowałem, że nie powiedziałem im stanowczo: to moje śledztwo, wracajcie do swoich klatek. Jasne, można sobie wmawiać, że obowiązują nieco inne zasady, gdy pracuje się w interesie bezpieczeństwa narodowego, ale ten przypadek nie miał z tym nic wspólnego. Gdy dziś o tym myślę, mam wrażenie, że albo byłem zbyt zaskoczony, albo po prostu chciałem należeć do drużyny – specjaliści nazywają to psychologią małych grup. Tak czy owak, choć dziś się tego wstydzę, nie odezwałem się ani słowem.

Rozebrali kuriera do płóciennych gaci, a jako że przepaska zasłaniała mu oczy, nie miał pojęcia, gdzie się znajduje i co się z nim będzie działo. Był bliski paniki, gdy położyli go twarzą ku górze na długiej desce, mocno przywiązali i unieśli.

Było ich czterech i najwyraźniej mieli spore doświadczenie w stosowaniu tej „techniki śledczej”. Zanieśli deskę z więźniem nad wannę i oparli o jej brzeg w taki sposób, że głowa nieszczęśnika – poza nosem i ustami – znalazła się pod wodą. Próbował walczyć, ale bezskutecznie. Gwałtownie łapał powietrze, jakby był pewny, że już za chwilę odchylą go jeszcze o kilka cali i utopią.

Dwaj inni agenci ustawili się po przeciwnych stronach więźnia. Jeden zarzucił mu ręcznik na usta i nos, a drugi zaczął lać na tkaninę wodę z dużego wiadra.

Ciecz potrzebowała tylko chwili, by przesączyć się przez gruby materiał. Zaczęła wlewać się wprost do gardła więźnia, do tchawicy, powodując w połączeniu z uderzeniem „fali” o twarz bardzo przekonujące wrażenie tonięcia. Czuł, że się dławi, i rzucał się dziko, byle tylko powstrzymać potok wody wdzierającej się do płuc…

A oni nadal ją lali. Wrażenie tonięcia zmieniło się w czyste przerażenie, a wierzgnięcia stały się nieustającymi spazmami. Kontynuowali tortury, aż w końcu pod jego spodenkami wyraźnie zaznaczył się wzwód, a zaraz potem nastąpiło wypróżnienie.

Wybuchnęli śmiechem, a ja patrzyłem na tego człowieka i czułem wstyd, miałem wręcz poczucie hańby – było tak, że czułem każdy jego spazm, jakbym to ja leżał uwiązany do deski. Niektórzy mówią, że współczucie to najczystsza forma miłości, bo niczego nie oczekuje i nie domaga się w zamian. Nie wiem, czy to, co czułem wtedy do tego tajskiego kuriera narkotykowego, naprawdę było współczuciem, ale jednego jestem pewny: nigdy nie widziałem człowieka tak przerażonego. Pamiętam, jak pomyślałem, że zapewne jest lepszym człowiekiem od tych, którzy go torturowali; sam czułem tylko suchość w ustach, rozpaczliwe bicie serca i strugi potu na całym ciele – niezawodny sygnał, że nie wytrzymałbym nawet o połowę krótszej dawki takich mąk. Było mi niedobrze.

Agenci przerwali akcję. Zdjęli ręcznik z twarzy więźnia, ale pozostawili opaskę na oczach. Spytali, czy chce zacząć mówić. Zbyt przerażony, by wydusić choćby słowo, z trudem łapał oddech, drżącymi dłońmi próbował dosięgnąć więzów, ale się nie odezwał. Najstarszy z agentów polecił kolegom, by kontynuowali.

I wtedy odzyskałem mowę.

– Przestańcie natychmiast albo wszyscy staniecie przed sądem – powiedziałem, starając się, by mój głos brzmiał chłodno i bezlitośnie.

Zmierzyli mnie wzrokiem. Nie miałem wyboru: gdybym wtedy nie wygrał, zostałbym niejako kastratem do końca mojej, pożal się Boże, kariery.

– Mogę założyć wam sprawę, to się nazywa „incydent krytyczny”. Chcielibyście wyjaśniać przełożonym, co ten człowiek ma wspólnego z bezpieczeństwem kraju? Kramer, może ty masz ochotę zacząć?

Po chwili, która dłużyła mi się w nieskończoność, najstarszy z nich – Kramer – polecił swoim ludziom, by odłożyli ręcznik i zdjęli więźniowi opaskę. Kurier spojrzał na mnie, gdy tylko to zrobili. Twardziel z wielką blizną po ciosie maczetą, który zapewne sądził, że zniesie każdy ból, patrzył na mnie z taką wdzięcznością, że było to aż żałosne.

– Jesteś gotów opowiedzieć nam, jak było? – spytałem.

Skinął głową, ale wciąż nie mógł zapanować nad drżeniem rąk. Złamali go, co do tego nie miałem wątpliwości. Wiele lat później, gdy agenci CIA stosowali takie same tortury – zwane waterboardingiem – wobec dowódców wojskowych Al-Kaidy, Chalid Szajch Muhammad ustanowił ponury rekord świata: wytrzymał dwie i pół minuty. Kurier zanotował przeciętny wynik: dwadzieścia dziewięć sekund.

W końcu jednak odwiązano go od deski, a wtedy opadł na podłogę i zaczął mówić. Poszedł na most z dwoma braćmi i to oni postanowili, że zrobią ze Smokeya Joego ludzki oszczep. Twierdził uparcie, że sam nawet go nie dotknął, a ja miałem wrażenie, że mówi prawdę.

Opowiedział mi także, jak strażnik znalazł sobie źródło dodatkowego dochodu: pobierał myto od kurierów, którzy chcieli przekroczyć rzekę – innymi słowy, zamienił stary, rozpadający się most wiszący w pierwszą płatną drogę w Tajlandii. Początkowo wystarczało mu, że odpakowywał każdą paczuszkę i odkrawał sobie wąziutki pasek – powiedzmy, że kasował bilet. Potem odwiedzał obóz przemytników i wymieniał te skrawki na alkohol, który z kolei sprzedawał w więzieniu. Z czasem oczywiście stał się chciwy: odcinał spory kawał narkotyku. Straty były tak poważne, że bracia w końcu doszli do wniosku, iż utrzymywanie płatnej drogi z takich danin nie leży w interesie gospodarki północnej Tajlandii.

Tak oto rozwiązaliśmy zagadkę i choć obyło się bez raportu w sprawie krytycznego incydentu, każdy z nas musiał zameldować przełożonym o tym, w jaki sposób sprawa została rozwiązana. Jestem pewny, że chłopcy z CIA napisali, iż użyli tylko niezbędnej siły – w moim raporcie wyglądało to zgoła inaczej. I wszystko na tym by się zakończyło – bo kogo w środowisku wywiadu obchodzą losy jakiegoś tajskiego kuriera narkotykowego? – gdyby nie to, że z pewnym fragmentem raportu CIA nie mogłem dyskutować.

Kramer napisał zapewne, że widział na mojej twarzy strach, że cały zesztywniałem i oblałem się potem, bo tak współczułem przesłuchiwanemu. Możliwe, że wprost zakwestionował moją odwagę oraz to, czy w ogóle nadaję się do służby w pierwszej linii. Możliwe, że na swój sposób próbował wytłumaczyć szefom, że serce jest moim balastem.

I właśnie ten raport musiał przeczytać Szept Śmierci, gdy wygrzebał z archiwum moje akta. Przez lata służby miałem dość czasu, by przeanalizować własne słabości, i muszę stwierdzić, że Dave prawdopodobnie miał rację: cierpienie nie ma sensu. Lepiej skończyć z nim jak najszybciej.

Wyjrzałem przez iluminator na szeroką wstęgę Bosforu i kopuły imponujących meczetów Stambułu. Chwilę później koła dotknęły pasa i zaczęliśmy kołować. Byłem w Turcji.

Rozdział trzynasty

Stary odrzutowiec pasażerski toczył się z hukiem po asfaltowym pasie innego lotniska – w Islamabadzie. Wcześniej Saracen dotarł szosą transafgańską do Kabulu, zewnętrznego kręgu piekła: w stolicy roiło się od żołnierzy ze Stanów Zjednoczonych i innych krajów koalicji i może dlatego ludzie żyli tu w ciągłym strachu przed atakami bombowymi zamachowców-samobójców.

Po dniu modlitwy i niespokojnego odpoczynku podążył znanym szlakiem dawnych walk w stronę granicy z Pakistanem, przekroczył ją w tłumie podróżnych i powędrował dalej, do Peszawaru i Islamabadu.

Lot do Bejrutu był opóźniony – bodaj wszystkie wyloty z Pakistanu były opóźnione – ale nic go to nie obchodziło. Był bezpieczny. Gdyby Amerykanie, Australijczycy czy ktokolwiek inny, kto omal go nie schwytał w zrujnowanej wiosce, jakimś cudem zdołali ustalić jego tożsamość, do aresztowania doszłoby już dawno, przy pierwszym okazaniu paszportu.

Tymczasem kontrola graniczna przebiegała zupełnie zwyczajnie – pobieżne spojrzenie najpierw w paszport, potem na bilet. Następnie kilka obowiązkowych słów rozmowy i czekanie urzędnika na „napiwek”, który w tych stronach gwarantuje, że bagaż też trafi do Bejrutu, a nie do Moskwy. Zapłaciwszy łapówkę, Saracen ruszył w stronę bramki. Wszędzie roiło się od uzbrojonych mężczyzn w mundurach, ale ich obecność trudno było nazwać prawdziwą ochroną, jak zwykle – zbyt wiele karabinów, zbyt mało mózgów.

Bez problemu wsiadł do samolotu i równie spokojnie wylądował w Bejrucie, a potem wrócił do swego skromnego mieszkania w El-Minie i od razu zabrał się do pracy. Parę miesięcy wcześniej zrezygnował z posady w miejscowym szpitalu, ale zanim odszedł, dokonał jeszcze jednej kradzieży w magazynie: tym razem zabrał dwa białe kombinezony ochronne wraz z aparatami tlenowymi, pudła z dziesięcioma tysiącami małych, szklanych fiolek (które wcześniej sam zamówił) oraz blok szpitalnych druczków służących do oklejania nadawanych paczek. Cały łup ukrył w swoim garażu.

Ubrany w jeden z nowych skafandrów, z butlą z tlenem na plecach, zabrał się z nową energią do produkowania większych ilości superwirusa. Może natchnęły go spektakularne wyniki próby w Hindukuszu, a może po prostu nabrał wprawy – dość powiedzieć, że prace posuwały się do przodu znacznie szybciej, niż się spodziewał.

Dzień za dniem, posługując się dużymi zbiornikami farmaceutycznymi, które połączył szczelnie z zaimprowizowanym bioreaktorem, cierpliwie przenosił próbki śmiercionośnego wirusa do szklanych fiolek. Uszczelniał je gumą w specjalnie w tym celu zakupionej maszynie, a następnie umieszczał w przemysłowych chłodziarkach nabytych na rynku wtórnym w Bejrucie.

Zbliżał się już do końca procesu produkcyjnego, gdy podarował sobie dzień przerwy. Pojechał do Bejrutu i przez dwie godziny stał w kolejce, by kupić najnowszy model telefonu komórkowego, dobrze znanego z pewnego hollywoodzkiego filmu i dlatego niezwykle pożądanego przez dzieciaki. Zapłacił gotówką. Następnie przeszedł pieszo kilka mil i w innym salonie nabył przedpłaconą kartę SIM z pakietem minut na cały rok. Teraz musiał już tylko ładnie zapakować prezent.

W piątek, po modlitwie, wręczył telefon innemu członkowi zgromadzenia – nastolatkowi, z którym zaprzyjaźnił się wkrótce po przybyciu do miasta. Możliwe, że widział samego siebie w tym chłopaku dorastającym bez ojca, głęboko wierzącym i pełnym odważnych marzeń o niepowstrzymanej ekspansji islamu.

Dzieciak był tak biedny, że gdy rozdarł ozdobny papier i zobaczył prezent, wybałuszył oczy, nie mogąc uwierzyć w swoje szczęście. Saracen wyjaśnił mu, że wkrótce opuszcza El-Minę w poszukiwaniu pracy i lepszego życia w którejś z szybko rozwijających się społeczności muzułmańskich w Europie. Telefon był dowodem przyjaźni, ale miał także przypominać chłopakowi o przysłudze, o którą poprosił go Saracen.

– Gdy już znajdę sobie mieszkanie, zadzwonię na ten nowy numer, a potem przyślę ci klucz i poproszę, żebyś otworzył mój garaż, bo pojawi się kurier z Bejrutu, żeby zabrać kilka pudeł. Rozumiesz?

Chłopak skinął głową i bezbłędnie powtórzył instrukcję. Mężczyźni – zwłaszcza młodzi – w islamskim świecie traktują zobowiązania wynikające z przyjaźni znacznie poważniej niż ludzie Zachodu. Saracen nie wątpił, że nastolatek spełni jego życzenie co do joty. Ze łzami w oczach, nie podejrzewając nawet, w jaki spisek właśnie został wciągnięty, chłopak rozłożył ramiona i uścisnął Saracena – człowieka, którego nieraz wyobrażał sobie jako ojca.

Saracen odszedł, nie oglądając się. Rozmawiał już z kurierem z Bejrutu, którego poznał, gdy jego wóz-chłodnia przyjeżdżał dwa razy w tygodniu do szpitala, dostarczając lub odbierając krew oraz leki. Powiedział mu, że ma w garażu kartony z medykamentami, które chciałby dostać drogą pocztową. Poprosił, by kurier czekał na telefon w tej sprawie.

Niemal zapiąwszy wszystko na ostatni guzik, Saracen wrócił do mieszkania i zszedł do garażu. Urządzenia do sekwencjonowania genów, kombinezony ochronne i cała reszta sprzętu były już historią – zniszczył je doszczętnie i spalił, a niemożliwe do rozpoznania, nadtopione szczątki wywiózł w bagażniku samochodu na pobliskie wysypisko śmieci. Zapieczętowane fiolki z wirusem umieścił w kartonach, które okleił druczkami ukradzionymi ze szpitala. W odpowiednim polu opisał je jako „przeterminowane szczepionki”. Z wpisaniem adresu docelowego musiał się wstrzymać, bo jeszcze go nie znał. Mógł jednak liczyć, że zrobi to chłopak z pięknym, nowym telefonem.

Schował ostatnie kartony do lodówki, zamknął garaż na klucz i wrócił na górę do mieszkania. Pocąc się intensywnie, w pośpiechu spakował ostatnie przedmioty, na których mu zależało – zdjęcia, pamiątki, drobiazgi przypominające mu o żonie i synu – do skrzynki, którą zamierzał zostawić w skrytce wynajętej w Bejrucie. Kończył już, gdy przybyli pick-upem trzej mężczyźni z organizacji dobroczynnej, by zabrać jedyne łóżko, biurko i kilka innych sprzętów. Gdy je załadowali i odjechali, został sam w pustym mieszkaniu.

Po raz ostatni rozejrzał się po swych dwóch pokojach. To były dobre lata. Produktywne. Niestety, także samotne. Czasem brakowało mu żony i synka tak bardzo, że czuł niemal fizyczny ból. Z drugiej strony, może to, że ich stracił, obróciło się mimo wszystko na dobre? Nie, to nie tak – z całą pewnością obróciło się na dobre. Przecież taka była wola Allaha.

Ustalił już – i z nikim się tym nie podzielił – dzień, w którym dokona czułego zabójstwa Ameryki. Dzień, który na zawsze zapisze się w historii planety. Dwunasty października, Dzień Kolumba, pamiątka dnia, w którym Europejczycy odkryli Amerykę i zaczęły się prawdziwe kłopoty reszty świata.

Jak to się pięknie złoży, pomyślał z satysfakcją, że przyszłe pokolenia będą czciły ten dzień jako początek końca dalekiego wroga.

Pracował ciężko, ale jeśli miał zdążyć w wyznaczonym czasie, nie mógł zwlekać ani chwili. Wyszedł na klatkę schodową, przekręcił klucz w zamku i wyruszył w drogę do Niemiec.

Rozdział czternasty

Bez problemu przeszedłem odprawę paszportową na tureckim lotnisku, a gdy zgłosiłem się po bagaż, moja walizka Samsonite już nadjeżdżała na karuzeli. Idąc po nią, nie zauważyłem żadnych innych bagaży, choć przecież nie byłem sam w samolocie. Dobrze wiedziałem, co się stało: moja walizka została wyładowana jako pierwsza i natychmiast trafiła do biura MIT, tureckiej agencji wywiadowczej, gdzie ją starannie zbadano i sfotografowano.

Nie miałem do nich żalu. Byłem przecież zaprzysiężonym funkcjonariuszem obcego państwa, to naturalne, że się mną interesowali, ale, na miłość boską, czy nie mogli przynajmniej załatwić tego profesjonalnie i odesłać moich rzeczy na karuzelę wraz z innymi? Rozejrzałem się po hali, ale nie zauważyłem nikogo, kto przyglądałby mi się zbyt uważnie. Zapewne siedzieli w którymś z pokoi na piętrze i obserwowali moje poczynania przez kamery.

Przeszedłem bez kłopotu przez odprawę celną, przepłynąłem morze taksówkarzy zachwalających swoje usługi i wsiadłem do autobusu, który zawiózł mnie do terminalu krajowego. W porównaniu z międzynarodowym ten wyglądał na opustoszały. Kilku mężczyzn dźwigało na plecach wielkie, mosiężne samowary, sprzedawali jabłkową herbatę. Byle jak sklecone stragany oferowały obsypane cukrem ciastka, a obok na przenośnych żelaznych paleniskach prażyły się orzechy – i nieważne, że i tak panował upał, nieważne było także to, że straż pożarna nigdy nie dotarłaby tu na czas, bo drogi zakorkowane.

Stanąłem w kolejce do stanowiska Turkish Airlines i przez jakiś czas powoli posuwałem się naprzód, aż wreszcie stanąłem przed młodą kobietą obwieszoną ciężką złotą biżuterią. Na twarzy miała o wiele za grubą tapetę, a na włosach – świeżutką chustę zakrywającą włosy, kobiecy skarb wedle muzułmanów. Przyjęła moją walizkę, wymieniła bilet na kartę pokładową i wskazała drogę do bramki.

Udało mi się uniknąć długiej kolejki do kontroli: podszedłem wprost do kierownika zmiany i powiedziałem mu – po angielsku, wtrącając kilka tureckich słów – że mam przy sobie broń. Szybko zaprowadzono mnie do pokoju bez okien, w którym pięciu mężczyzn w garniturach i z papierosami w ustach zbadało wnikliwie mój paszport, odznakę Biura i inne dokumenty, w tym kopię listu, w którym Biały Dom dziękował prezydentowi Turcji za pomoc okazaną FBI „w tej smutnej, niefortunnej sprawie”.

I właśnie ten papier zadziałał najskuteczniej – dwaj urzędnicy sprowadzili elektryczny wózek i zawieźli mnie wprost do bramki Milas–Bodrum. Stawiłem się tam jako pierwszy z pasażerów, a jako że miałem sporo ponad godzinę do odlotu, zamierzałem otworzyć laptopa i zająć się studiowaniem „moich” starych spraw. Tak się jednak nie stało.

Ledwie usiadłem w poczekalni, zerknąłem na ekran telewizora zawieszonego pod sufitem. Był ustawiony na turecki kanał informacyjny, właśnie pokazywano malownicze zdjęcia jakiegoś łańcucha górskiego w Afganistanie. Pomyślałem, że to kolejny materiał o niekończącej się wojnie, i już miałem odwrócić głowę, gdy nagle pojawił się schemat przedstawiający walizkę oraz komponenty potrzebne do zbudowania brudnej bomby.

Wiedziałem już, że Szept wypuścił do mediów historię o tym, jakoby Saracen próbował kupić polon 210, i choć nie miałem konkretnych dowodów, nie wątpiłem, że zgrał to wydarzenie w czasie z moim przybyciem do Turcji. Nic dziwnego, że agenci MIT w międzynarodowej hali przylotów tak niedbale zajęli się moją walizką – pewnie pochłonęły ich bez reszty nowiny o najpoważniejszej od lat akcji na froncie walki z terroryzmem. Uśmiechnąłem się z milczącym podziwem: oto definicja dobrego oficera prowadzącego – człowiek, który ułatwia robotę agentowi, w odpowiednim czasie organizując akcje odwracające uwagę od jego poczynań.

Wstałem i poprosiłem kobietę za kontuarem o pilota do telewizora. Przez następną godzinę poczekalnia stopniowo zapełniała się podróżnymi, a ja oglądałem kolejno BBC, CNN, MSNBC, Al-Dżazirę, SkyNews, Bloomberga i kilka innych angielskojęzycznych kanałów informacyjnych, by być na bieżąco z historią o atomowym detonatorze. Jak zawsze wszystkie stacje powtarzały w nieskończoność tę samą informację, ale od czasu do czasu prezenterzy lub eksperci dorzucali jakiś niepozorny detal, który uzupełniał opowieść: ponad dwa tysiące agentów wywiadu przerzucono do Afganistanu i Pakistanu; rządy Arabii Saudyjskiej, Iranu i Jemenu zadeklarowały gotowość do współpracy; Biały Dom ogłosił, że prezydent wystąpi z orędziem do narodu.

Bardzo byłem ciekaw, co Grosvenor ma do powiedzenia, ale w chwili, gdy zaproszeni dziennikarze wstali, a kamera uchwyciła postać prezydenta zbliżającego się do mównicy, zaanonsowano mój lot.

Zwróciłem pilota, przeszedłem rękawem na pokład samolotu i odnalazłem swoje miejsce, a pięćdziesiąt minut później widziałem już za oknem turkusowe wody Morza Egejskiego – bodaj najpiękniejszego akwenu na Ziemi – gdy nawracaliśmy szerokim łukiem, podchodząc do lądowania na lotnisku Milas, dwadzieścia mil w głąb lądu od Bodrum. Wkrótce potem znowu odprawiłem rytuał odebrania walizki – tym razem bez dowodów działalności agentów MIT – i odnalazłem stanowisko wypożyczalni samochodów.

Trwało to wieki. Najwyraźniej rewolucja komputerowa nie dotarła jeszcze do granic Turcji, bo papierkową robotę wykonywano tu ręcznie, roznosząc kopie formularzy na sąsiednie stanowiska pracy. W końcu jednak pod drzwi wypożyczalni podprowadzono czterodrzwiowego fiata i – gdy wreszcie, z pomocą personelu, zdołałem przestawić nawigację na język angielski – wyjechałem z lotniska szosą na Bodrum. Miałem przed sobą sznur samochodów i wlokłem się niemiłosiernie, aż w końcu, gdy dotarłem na szczyt wzniesienia, zrozumiałem dlaczego: przed nami pełzła kolumna osiemnastokołowych ciężarówek z naczepami w krzykliwych barwach. Niezły cyrk, pomyślałem. Dosłownie.

I nie był to tandetny, objazdowy show, tylko Turecki Cyrk Państwowy kuszący publiczność – jak przeczytałem na plakacie przyklejonym do burty jednej z naczep – występami „stu ekwilibrystów, osiemdziesięciu linoskoczków oraz czterech zaklinaczy węży”. Na szczęście zaraz za przedmieściami Milasu kolumna zjechała na plac, na którym wznoszono już olbrzymi namiot cyrkowy. Zator się rozładował i nareszcie mogłem przycisnąć pedał gazu.

Pięć mil dalej otworzyłem okno. Poczułem gorący wiatr na twarzy, aromat sosnowych lasów w nozdrzach oraz podniecenie kolejną niebezpieczną misją w sercu. Tak, długo byłem emerytem. Tak, czułem lęk. Tak, byłem sam i musiałem żyć w skomplikowanym, wielowarstwowym kłamstwie. Ale jakąś cząstką duszy poczułem nareszcie, że żyję – i to z taką mocą, że zakręciło mi się w głowie.

Rozdział piętnasty

Wóz połykał mile, a ja sunąłem między gajami oliwnymi, mijając wioski pełne białych, kubistycznych domów. Na dalekich wzgórzach widziałem ruiny wiatraków, w których dawno temu mielono zboże – widziałem różne rzeczy, ale nie to, czego potrzebowałem.

A szukałem miejsca, w którym mógłbym się zatrzymać, nie wzbudzając podejrzeń. Miejsca, w którym nowo przybyły agent FBI mógłby wysiąść z samochodu, nacieszyć się słońcem i sprawdzić wiadomości w telefonie. Kilka mil za jedną z większych wiosek – z własnym meczetem i ruchliwym targowiskiem istniejącym tam zapewne od wieków w niezmienionej postaci – przejechałem kolejny zakręt i ujrzałem po prawej kawiarnię z pięknym widokiem na morze. Nareszcie wróciłem na wybrzeże.

Zjechałem na parking i zatrzymałem wóz z dala od tarasu kawiarni, zupełnie ignorując efektowną panoramę. Wysiadłem, otworzyłem telefon i spoglądając na ekran, jakbym naprawdę sprawdzał wiadomości, zacząłem się przechadzać wokół mego fiata. Naturalnie odgrywałem jedynie scenkę, na wypadek gdyby ktoś mnie śledził. Wiedziałem, że żadnych wiadomości nie będzie – w istocie zaś uruchomiłem program, który zainstalowali w moim telefonie specjaliści z Langley. Gdy zacząłem się zbliżać do tylnej części samochodu, rozległ się cichy pisk, który narastał z każdym moim krokiem. Gdzieś w okolicy prawego tylnego nadkola – zapewne w miejscu dostępnym od strony bagażnika – znajdował się nadajnik umieszczony tam bez wątpienia przez moich kolegów z MIT. Chcieli wiedzieć, gdzie jestem – i nic w tym dziwnego – ale przyznam, że ucieszyłem się w duchu, iż wybrali właśnie takie rozwiązanie. Każdy doświadczony agent powie wam, że o wiele łatwiej jest zgubić samochód niż ogon.

Zadowolony, że istotnie podróżuję sam, wyłączyłem telefon, wyjąłem baterię, po czym jedno i drugie schowałem do kieszeni. Dopiero teraz rozejrzałem się po okolicy. Nic dziwnego, że kawiarnia była pełna ludzi: skaliste zbocza okolicznych wzgórz wyrastały wprost z morskiej toni, a przed sobą, w dole, miałem całe Bodrum. Było późne popołudnie i mariny oraz dwie zatoki otulające miasto były skąpane w słońcu. W jego promieniach jarzyły się też szare mury wspaniałego piętnastowiecznego zamku wzniesionego przez krzyżowców na końcu cypla. Przypomniałem sobie jego nazwę: Zamek Świętego Piotra.

Minęło ponad dziesięć lat, odkąd po raz ostatni widziałem to miasto. Rozrosło się i zmieniło, ale to nie powstrzymało wspomnień powracających lawiną. Przez chwilę znowu byłem młodym agentem podziwiającym światła ekskluzywnych hoteli tańczące na falach zatok i wsłuchującym się w puls muzyki z niezliczonych klubów, od której wibrowało powietrze nocy. Jak to możliwe, że misja, która zaczęła się tak obiecująco, skończyła się kompletną klęską?

Spróbowałem strząsnąć z barków ciężar przeszłości. Podszedłem do jednej z kilku masywnych lornet umocowanych na trójnogach specjalnie dla turystów skłonnych wydać parę lir. Wsunąłem monety w otwór i już mogłem podziwiać zdumiewająco szczegółowy obraz miasta, drogich willi nad samym urwiskiem oraz pięknych jachtów na redzie, zbyt wielkich, by mogła je pomieścić którakolwiek z marin nad Morzem Egejskim czy Śródziemnym. Skierowałem soczewki jeszcze dalej i w górę, aż odnalazłem rezydencję na cyplu otoczoną rozległym ogrodem.

Wzniesiona ponad pięćdziesiąt lat temu, ozdobiona smukłymi kolumnadami, porośniętymi bluszczem loggiami i kaskadowymi tarasami, miała w sobie coś z rzymskiego stylu. Do tej części cypla docierało już niewiele wieczornego słońca, a okiennice domu były szczelnie zamknięte – wszystko to sprawiało, że wydawał się dość ponurym miejscem. Nie podobała mi się ta imponująca rezydencja, nawet z tej odległości było w niej coś złowrogiego. Właściwie nie miałem danych, które by to potwierdzały, ale byłem niemal pewny, że to Dom Francuski i że właśnie z krawędzi otaczającego go trawnika Dodge runął w przepaść i spotkał śmierć.

Wsiadłem do samochodu i po chwili wjechałem do Bodrum. Wróciłem do przeszłości.

Rozdział szesnasty

Nikt nie nazwałby modnym hotelu, w którym zarezerwowano mi pokój – powiedzmy otwarcie, że ludzie nie wiercili dziur w ścianach, żeby się tam dostać. Tylko nad samą wodą można było znaleźć prawdziwie popularne miejsca, z dwudziestoczterogodzinnymi barami serwującymi szampana, klubami tanecznymi pod gołym niebem oraz ukraińskimi modelkami prezentującymi ekskluzywną bieliznę na plaży.

Mój hotel zaś stał przy zapomnianej uliczce z warsztatem samochodowym na jednym końcu i sklepem z używanymi meblami na drugim. Zbudowany z betonowych bloczków i wymalowany bladobłękitną farbą wydawał się „wymęczony”, jeśli wolno mi użyć tego litościwego określenia. Zatrzymując wóz, musiałem przyznać w duchu, że zaimprowizowany sztab Dave’a spisał się na medal – właśnie w takim miejscu mógł się zatrzymać skromny agent FBI podróżujący za państwowe pieniądze.

Ledwie wszedłem na schodki, a już wiedziałem, co zastanę w środku: wypłowiałe zasłony, marny szwedzki stół na śniadanie oraz parę palm w doniczkach, rozpaczliwie walczących o życie. Człowiek stojący za kontuarem recepcji, podobnie jak hotel, najlepsze lata miał już za sobą. Od razu odniosłem wrażenie, że życie obijało mu twarz bez litości, choć dopiero później się dowiedziałem, że niegdyś był jednym z najlepszych tureckich bokserów amatorów wagi średniej. Skoro tak wygląda zwycięzca, pomyślałem, to nie chciałbym zobaczyć pokonanych. Ale gdy się uśmiechnął – a uśmiechnął się szeroko, witając mnie na samym progu – w jego obliczu było tyle witalnej siły i dobrej woli zarazem, że trudno było go nie polubić. Energicznie potrząsając moją ręką, przedstawił się jako dyrektor i właściciel hotelu, po czym położył na blacie kartę meldunkową, w której miałem wpisać nazwisko, dane paszportu i adres domowy. Następnie odbił dane z moich trzech kart kredytowych.

– To tak dla wszelkiej bezpieczności – wyjaśnił radośnie.

Powiedzmy delikatnie, że jego angielszczyzna była specyficzna.

– Wielka szkoda żalu, że nie było pana tu w sobotę wieczorem, panie Brodie David Wilson – ciągnął. Z jakiegoś powodu uważał, że do osób mówiących po angielsku należy się zwracać, używając wszystkich imion i nazwisk wymienionych w paszporcie. – Fajerwerki były rzadko niespotykanej komukolwiek urody.

– Fajerwerki? – powtórzyłem.

– Zafer Bajrami – odpowiedział.

Nie miałem pojęcia, o czym mówi. Może było to jakieś miejscowe pozdrowienie?

– Zafer Bajrami? – powtórzyłem znowu.

– Dzień Zwycięstwa. Wszystkie ludzie świata znają tę datę: wtedy naród wielkiej Turcji ukręcił łby wrogom, głównie Grekom.

– Aha. Nic dziwnego, że świętujecie.

Turcy i Grecy zwalczali się wzajemnie od stuleci.

– Poszedłem na górę celem oglądania z dachu. Wielka bomba fosforowa wybuchła nad południowym cyplem. Grekowie pewnie pomyśleli, że znowu atakujemy.

Musiał być przekonany, że to świetny dowcip, bo wybuchnął rubasznym śmiechem.

– Nad południowym cyplem – podchwyciłem. – Czy to tam stoi Dom Francuski?

Właściciel hotelu jakby spochmurniał.

– Tak.

– Ktoś tam zginął w sobotę wieczorem, prawda?

– Nieszczęście pierwszej kategorii, człowiek tak nie za wiele letni. Okropność – odpowiedział mężczyzna, kręcąc smętnie głową.

Chyba tak bardzo kochał życie, że każda śmierć poruszała go do głębi. No, chyba że ginęli „Grekowie”.

– To dlatego pan do nas przyjechał? Na śledztwo, panie Brodie David Wilson?

– Tak – potwierdziłem. – Skąd pan wie?

– Od policji – odparł, jakby była to najbardziej oczywista rzecz pod słońcem. – Byli tu dziś porankiem, we dwa. Kobieta zostawiła wiadomość.

To rzekłszy, wręczył mi kopertę i wezwał boya.

Rozdział siedemnasty

Mój pokój był mniej więcej taki, jak się spodziewałem: zasłony rzeczywiście spłowiałe, a na okładkach czasopism faktycznie widać było plamy po kawie.

Ledwie tam weszliśmy, boy – ładny mi boy: dobiegający trzydziestki Albańczyk – zaczął otwierać i zamykać drzwi szafy, jakby sprawdzał porządek, w starym jak świat przekonaniu, że im większe pozory aktywności, tym wyższy napiwek. Nie zwróciłem specjalnej uwagi na jego starania; zależało mi głównie na tym, żeby dowiedzieć się czegoś nowego o atomowym detonatorze oraz o tym, w jaki sposób prezydent próbował uspokoić naród.

Znalazłem pilota i włączyłem telewizor stojący w kącie. Al-Dżazira oczywiście roztrząsała temat, ale, jak zawsze, pod bardzo nietypowym kątem: prowadzący przekonywał swych głównie arabskich widzów, że wydarzenia ostatnich dwunastu godzin zaowocują przede wszystkim rasistowskimi, wybiórczymi kontrolami na lotniskach i przejściach granicznych. Chociaż raz – choć nawet nie wiedzieli dlaczego – przypadkiem powiedzieli prawdę.

Zacząłem skakać po kanałach i znalazłem dwie lokalne stacje informacyjne, kobiecy talk show, kilka bardzo dziwnych oper mydlanych, w których postacie oświetlano tak mocno, że aż oczy bolały, i… znowu Al-Dżazirę. To niemożliwe, pomyślałem, a gdzie BBC, CNN i cała reszta? Zacząłem wciskać guziki na chybił trafił. Z pistoletami radzę sobie nieźle, ale piloty to mój słaby punkt.

Wyjaśniłem boyowi – na poły gestami, na poły po turecku-angielsku – że chcę oglądać w kablówce anglojęzyczne programy informacyjne. Napisałem mu nawet nazwy, żeby mieć pewność, że mnie zrozumiał.

– Nie, nie, nie tu – powtarzał uparcie i wskazywał na Al-Dżazirę. Dawał mi jasno do zrozumienia, że to jedyny anglojęzyczny kanał informacyjny, innych opcji brak. Jego stanowczość kazała mi pogodzić się z faktami – w Bodrum po prostu nie było takich programów.

Gdy wyszedł, opadłem na fotel. Sytuacja była poważna z jednego prostego powodu: wiadomości, które kobieta z Bodrum przekazywała mężczyźnie z Hindukuszu, były skomponowane niemal w całości z urywków anglojęzycznych programów informacyjnych.

Wiedzieliśmy z analizy nagrania dokonanej przez CIA, że jakość dźwięku była zbyt dobra, by mógł on pochodzić z transmisji internetowej. Urywki zarejestrowano, zbliżając mikrofon wprost do telewizora. Trudno było wyobrażać sobie inny scenariusz niż ten, w którym to właśnie kobieta z Bodrum osobiście nagrywa i edytuje materiał.

Skoro jednak w tej części Turcji nie można odbierać tych kanałów telewizyjnych, musiała zarejestrować fragmenty programów gdzieś indziej i dopiero potem pojawić się w Bodrum przy umówionym automacie telefonicznym. Innymi słowy, mogła tu przybyć z dowolnego miejsca, odległego choćby o setki mil – z Iraku, Libanu… skądkolwiek, na miłość boską!

Przeczesałem palcami włosy. Byłem w Bodrum od dziesięciu minut, a już – przynajmniej jeśli chodzi o tę kobietę – sfera potencjalnych wersji zdążyła rozrosnąć się wykładniczo. Zmęczony jak pies, postanowiłem, że tym problemem zajmę się później, że trzeba trzymać się pierwotnego planu, czyli: wziąć prysznic, zabrać telefon i – korzystając z planu centrum miasta, który umieściłem w pamięci – zacząć szukać budek i automatów telefonicznych oraz je fotografować. Niestety, nie całkiem tak to wyszło.

Była trzecia nad ranem, gdy się ocknąłem, wciąż siedząc w fotelu. Pomyślałem, że gdybym o takiej porze wybrał się na ulice, żeby robić zdjęcia – nawet w tych częściach miasta, które imprezowały w najlepsze – wzbudziłbym zainteresowanie, na którym absolutnie mi nie zależało.

Nie miałem wyboru, musiałem przynajmniej spróbować zmusić się do snu. I właśnie miałem wskoczyć do łóżka, gdy mój wzrok zatrzymał się na kopercie z listem od miejscowych gliniarzy. Wiadomość do reszty popsuła mi humor.

Z kilku zdań – na szczęście napisanych dobrą angielszczyzną – dowiedziałem się, że próbowano się ze mną skontaktować już wcześniej, zanim wyjechałem z kraju, by oszczędzić mi fatygi. Dowody w sprawie śmierci Dodge’a uznano za jasne i całkowicie przekonujące: to był tragiczny wypadek i dlatego podjęto decyzję o zakończeniu śledztwa.

Rozdział osiemnasty

Skoro śledztwo zostało zamknięte, agent Brodie Wilson nie miał czego szukać w Bodrum.

Pomału, to jeszcze nie koniec, powiedziałem sobie w duchu następnego ranka, o dziewiątej, zatrzymując samochód przed posterunkiem policji.

O tej porze miałem się spotkać z policjantką, która podpisała list.

„Nie będzie pan miał problemu ze złapaniem popołudniowego lotu z Bodrum”, napisała. „Rozmowa o sprawie i przyczynach jej zamknięcia nie zajmie nam więcej niż dwadzieścia minut”.

Gdy wszedłem, zajął się mną młodziutki funkcjonariusz w idealnie odprasowanym mundurze i butach wypolerowanych tak znakomicie, że nawet gwardia honorowa Korpusu Marines mogłaby się od niego uczyć. Dałbym głowę, że nie miał więcej niż szesnaście lat. Poprowadził mnie na zaplecze, a potem schodami na piętro, gdzie znajdowały się biura detektywów. Na końcu korytarza weszliśmy do pokoju z dwoma biurkami oraz widokiem na podwórze i sąsiedni dom. Ów pobielony budynek był w kiepskim stanie: tu i ówdzie tynk zaczynał odpadać, a na dachu leżało sporo luźnych, pękniętych dachówek – ale to wszystko nie miało znaczenia. Uznałem go za piękny, a to dlatego, że wydawał się zamknięty w ozdobną ramę przez dwie stare, dorodne plumerie rosnące na dziedzińcu.

Jedno biurko było wolne, a przy drugim siedziała młoda kobieta – zapewne sekretarka – z burzą ciemnych włosów i telefonem przy uchu. Pisała na klawiaturze komputera tak starego, że prawdopodobnie pamiętał czasy, gdy hitem była gra Pong.

Była jedną z tych kobiet, które starają się, by wszystko w nich było zabarwione nutą ekstrawagancji: gesty, cycki sterczące pod obcisłą bluzką, makijaż, pupa opięta ołówkową spódnicą. Czekałem, aż skończy rozmowę, myśląc o tym, że pod wieloma względami ta dziewczyna reprezentuje sprzeczności, których pełna jest dzisiejsza Turcja. Była młoda w kulturze zakotwiczonej w przeszłości; nieskrępowanie kobieca w społeczeństwie zdominowanym przez mężczyzn; areligijna i pod każdym względem „zachodnia” w kraju, w którym ktoś wiecznie spoglądał tęsknie na wschód, ku islamowi.

Byłem świadom jeszcze jednej miejscowej sprzeczności, bodaj największej ze wszystkich: była nią kwestia narkotyków. Ten głęboko konserwatywny kraj stał się kluczowym ogniwem najbardziej dochodowego szlaku przemytniczego na całym świecie, współczesnego Jedwabnego Szlaku, którym opium, półprodukty heroiny oraz wysokogatunkowy haszysz trafiały z Pakistanu i Afganistanu do Europy Zachodniej – zwykle przez granicę z Libanem – albo przez Kaukaz do Rosji. Jeżeli narkotyki można uznać za zwykły towar w dzisiejszym świecie, nieróżniący się wiele od ropy pompowanej międzynarodowymi rurociągami, to Turcja stała się największą stacją tranzytową.

Wiedziałem o tym dzięki Christosowi Nikolaidesowi, greckiemu handlarzowi narkotyków, który z mojego rozkazu zginął na Santorynie. Ścigając go, dowiedziałem się od DEA, że Patros Nikolaides, podobnie jak szefowie sześciu innych liczących się karteli, był mocno związany z Turcją – a zwłaszcza z tą jej częścią – i mimo wysiłków niektórych stróżów prawa korupcja wręcz tu kwitła, a zyski przemytników rosły w kosmicznym tempie.

Sekretarka najwyraźniej nie zamierzała skończyć rozmowy telefonicznej, więc przyciągnąłem sobie krzesło, usiadłem i zacząłem znowu rozmyślać o Patrosie i jego albańskich gorylach. Gdy wróciłem do bezpiecznych Stanów Zjednoczonych, jakoś zdołałem o nim zapomnieć, teraz jednak dostrzegałem ironię losu: że też nowy kryzys musiał rzucić mnie akurat w te strony, które Nikolaides tak doskonale znał. Ciekawe, gdzie teraz siedzi, pomyślałem. Miałem nadzieję, że wciąż za swym dwunastostopowym murem w Salonikach, pielęgnując lawendę i opłakując śmierć syna.

Popełniłem błąd – gruby błąd – nie poświęcając tej kwestii więcej czasu i namysłu, ale młoda kobieta nareszcie odłożyła słuchawkę i powitała mnie swym, a jakże, ekstrawaganckim uśmiechem. Obciągnęła też bluzkę, na wypadek gdybym nie zauważył jeszcze tego, co uważała za swoje dwa najcenniejsze aktywa, a potem spytała, czy nazywam się Brodie Wilson.

Skinąłem głową. Oznajmiła, że jej szefowa spóźni się piętnaście minut.

– Każdego ranka zabiera małego facia do parku na rogu ulicy. A dziś właśnie padł jej samochód. Włoski, oczywiście. Mówię o samochodzie. Co tłumaczy, dlaczego jest taki gówniany.

Wydedukowałem z tego monologu tyle, że musiała mieć kiedyś chłopaka z Włoch. Ponadto odniosłem wrażenie, że angielskiego uczyła się głównie ze współczesnych amerykańskich piosenek, letnich przebojów kinowych oraz internetowych czatów.

– „Małego facia”? – powtórzyłem.

– Synka.

– Jej mąż też jest gliną? Bo zwykle taki jest układ w tej branży. – W zasadzie nic mnie nie obchodziło jej prywatne życie, po prostu chciałem podtrzymać rozmowę.

– Nie, jest rozwiedziona.

– Duży ten jej synek?

– Mały facio ma sześć lat. – Najwyraźniej lubiła to wyrażenie. Pewnie używając go, czuła, że jest równie wyluzowana jak każdy Amerykanin odwiedzający ten kraj.

– Pewnie ciężko jest być samotną matką, zwłaszcza gdy dziecko jest małe.

Dziewczyna wzruszyła ramionami. Wątpię, by kiedykolwiek roztrząsała ten problem. I wtedy, całkiem znienacka, omal nie przywitałem się z katastrofą.

– A pan ma dzieci, panie Wilson?

– Nie. Zero małych faciów. – Nie byłem skoncentrowany i przypadkiem odpowiedziałem zgodnie z prawdą; to znaczy zgodnie z prawdą o mnie, a niezgodnie z moją legendą. Natychmiast zorientowałem się, że palnąłem głupstwo. Pomyślałem, żeby odwołać to, co powiedziałem, ale to by było jeszcze głupsze. Mimo zmieszania jakoś zachowałem spokój.

– Chodzi o to, że nie mieszkają ze mną – dodałem z uśmiechem. – Jestem rozwiedziony, dlatego wiem, jakie to trudne. Moja była żona powtarza mi to bez końca.

Roześmiała się – nie zauważyła w moich wyjaśnieniach niczego podejrzanego. Nieźle sobie poradziłem, pomyślałem, ale dłonie miałem wilgotne. W duchu wymierzyłem sobie policzek na otrzeźwienie.

– To pani szefowa? – spytałem, by zmienić temat, wskazując na fotografię stojącą na drugim biurku.

Zdjęcie przedstawiało uśmiechniętą kobietę w chuście na głowie i w roboczym kombinezonie, stojącą na drabinie i zajętą malowaniem na biało ściany małego domku, typowego dla Bodrum. Wykonano je gdzieś w starym porcie, na sąsiednim budynku widniał szyld z angielskim i tureckim napisem: GUL I SYNOWIE, MARINA I WARSZTAT SZKUTNICZY.

– Tak – potwierdziła sekretarka, stając obok mnie. – To fotka zrobiona parę lat temu, wkrótce po jej przyjeździe.

Przyjrzałem się bliżej. Pani detektyw była piękną kobietą po trzydziestce, o egzotycznej urodzie, miała wysokie kości policzkowe i wielkie, migdałowe oczy.

– Bardzo atrakcyjna szefowa – stwierdziłem.

– Dziękuję – odpowiedział lodowaty głos zza moich pleców. – Ludzie mówią, że urodę mam po matce.

Odwróciłem się. Za moimi plecami stała rzecz jasna policjantka. Położyła na biurku torebkę i telefon, po czym zwróciła się do sekretarki:

– Proszę, Hayrunniso, wracaj na swoje miejsce.

Nie trzeba było tego powtarzać Hayrunnisie. Jej szefowa miała na głowie chustę, której końce ukryła pod wysokim kołnierzem żakietu sięgającego kolan. Pod spodem miała bluzkę z długim rękawem i spodnie o szerokich nogawkach, niezasłaniające butów na wysokim obcasie. Nosiła ubranie dobrej jakości i stylowe, ale nieodsłaniające ani kawałka ciała, jeśli nie liczyć twarzy i dłoni. To było drugie oblicze Turcji: konserwatywnej, islamskiej, podejrzliwej wobec zachodniego świata i jego wartości.

– Nazywam się Leila Cumali – powiedziała.

Nie podała mi ręki i nie trzeba było być detektywem, żeby zauważyć, że nie polubiła mnie od pierwszego wejrzenia. Może dlatego, że byłem śledczym wchodzącym z butami na jej teren, a może dlatego, że byłem Amerykaninem. Pewnie jedno i drugie, pomyślałem. Widocznie w Turcji wystarczają dwa striki, żeby wylecieć z gry.

– Szkoda, że odbył pan tak daleką podróż prawie bez powodu – dodała, siadając za biurkiem. – Jak już pisałam, śmierć tego młodego człowieka to ponad wszelką wątpliwość wypadek.

– Kiedy chcą państwo zamknąć śledztwo? – spytałem.

– Dzisiaj. Akta sprawy jeszcze tego ranka trafią do moich przełożonych. Jeśli nie wydarzy się nic nadzwyczajnego, zostaną wysłane do Ankary, do szefa policji, który oficjalnie zamknie dochodzenie. Ale to już tylko formalność.

– Obawiam się, że trzeba będzie z tym zaczekać – powiedziałem. – Muszę zbadać przebieg śledztwa, zanim zostanie podjęta decyzja. – Zwykle nie bywam tak bezceremonialny, ale nie mogłem pozwolić, żeby sprawa tak po prostu upadła. Musiałem zyskać na czasie.

Próbowała nad sobą zapanować, ale doskonale widziałem w jej migdałowych oczach, że w jednej chwili wpadła w złość. Popatrzyła na mnie, oczekując, że zdobędę się na jakiś kompromis, ale nie wiedziała, że wygrywałem już pojedynki na spojrzenia ze znacznie lepszymi od niej.

– Nie sądzę, żeby istniał powód do zwłoki – powiedziała wreszcie. – Jak mówiłam, mogę pana wprowadzić w sprawę w ciągu dwudziestu minut, a może i szybciej. Jest aż tak prosta.

Otworzyła szafę z aktami, wyjęła kilka teczek, w jednej z nich odnalazła zdjęcie trawnika na tyłach Domu Francuskiego. Rzuciła je na biurko.

– Tutaj spadł – poinformowała, wskazując na niemal pionowy klif, wysoki na dobrych sto stóp.

Skalistą przepaść zabezpieczało solidne, drewniane ogrodzenie z podwójnych belek, otaczające całą prywatną część cypla, aż po piękną altanę na samym jego czubku.

– Cztery jardy na północ od altany albo przeszedł za ogrodzenie, albo stanął na nim – ciągnęła Leila Cumali. – Wiemy dokładnie, w którym miejscu, bo nasi technicy kryminalistyczni znaleźli włókno z jego spodni wyrwane przez drzazgę.

Mówiła niemal perfekcyjną angielszczyzną, ale trochę za mocno zaakcentowała słowa „technicy kryminalistyczni” – wciąż wściekła na mnie, chciała dać mi do zrozumienia, że nie urwała się z choinki i dobrze wie, że robota została wykonana profesjonalnie, starannie, nowocześnie. Chciałem zadać pytanie, ale mi nie pozwoliła.

– Prosił pan o wprowadzenie, więc je dokończmy. Młody Amerykanin zmarł o dwudziestej pierwszej trzydzieści sześć. Wiemy o tym, ponieważ miał w kieszeni telefon, którego zegar zatrzymał się w chwili uderzenia o głazy. Doszło do tego sześć minut po wybuchu gwiazdy fosforowej nad cyplem, ta atrakcja była początkiem pokazu sztucznych ogni. Wątpię, by pan o tym wiedział, ale w sobotę mieliśmy…

– Zafer Bajrami – wtrąciłem.

Zaskoczyłem ją.

– Gratuluję – powiedziała. – Możliwe, że nie jest pan aż takim ignorantem jak większość pańskich rodaków.

Puściłem jej to płazem – po co wszczynać wojnę? Miałem na głowie znacznie poważniejsze problemy niż postawa pani policjantki.

– Ofiara siedziała w bibliotece domu, pijąc alkohol i zażywając narkotyki – potwierdza to raport toksykologiczny – gdy eksplozja gwiazdy fosforowej rozpoczęła wieczorny pokaz. Pan Dodge sięgnął wtedy po lornetkę – znaleźliśmy ją przy ogrodzeniu – i ruszył na skraj trawnika, by stamtąd podziwiać fajerwerki.

Wzmianka o lornetce podziałała na mnie jak sygnał alarmowy – mój wewnętrzny radar wykrył, że coś tu jest nie tak – ale nie miałem czasu, by się nad tym zastanawiać. Chciałem się skupić na relacji, a była ona wygłaszana z prędkością zaiste kosmiczną.

– Chcąc lepiej widzieć, pan Dodge albo stanął na barierce, albo przeszedł na jej drugą stronę. Zdezorientowany koktajlem narkotyków i alkoholu, na nieznanym terenie, a także być może oszołomiony kanonadą i rozbłyskami sztucznych ogni, stracił równowagę na krawędzi klifu i nie zdołał się chwycić barierki. Spadł. Nadąża pan, agencie Wilson?

Skinąłem głową.

– Odtworzyliśmy to zdarzenie z manekinem o wzroście i wadze ofiary. Po jednej i ośmiu dziesiątych sekundy lotu ciało przebiło się przez kolonię krzewów porastających klif. Widać wyraźnie połamane gałęzie, a wśród listowia znaleźliśmy kilka kępek włosów. Być może zainteresuje pana fakt, że trajektoria lotu manekina była całkowicie zgodna z tą, którą musiało przyjąć ciało ofiary, gdy pośliznęła się na skraju urwiska.

Oto wyniki badań – dodała, przesuwając ku mnie plik kartek z wykresami. – Sądzimy, że pan Dodge próbował chwycić się gałęzi, bo na dłoni miał rany szarpane, ale mu się nie udało. Spadał dalej, aż wylądował na skałach, sto cztery stopy poniżej poziomu trawnika. Innymi słowy, jakby spadł z dziesięciopiętrowego budynku. Odniósł liczne obrażenia, w tym złamanie kręgosłupa w dwóch miejscach – poniósł śmierć na miejscu.

Skinąłem głową. Taką samą przyczynę zgonu podał Departament Stanu. Musiałem przyznać, że Leila Cumali i jej zespół wykonali doskonałą robotę. Niech nam teraz Bóg pomoże, pomyślałem. Nie miałem wyboru, musiałem atakować.

– W posiadłości z pewnością była ochrona – powiedziałem. – I sporo ludzi na jachtach. Ktoś z pewnością musiał się znaleźć w pobliżu cypla. Kto słyszał krzyk? – Przyznaję, strzelałem na oślep.

– Nikt. Nawet jeśli pan Dodge krzyczał, to huk eksplodujących fajerwerków skutecznie go zagłuszył. To jest pytanie, które chciał mi pan zadać?

– Nie – rzuciłem cierpko. – Chciałem wiedzieć, kto jeszcze przebywał w domu owej nocy.

– Zabawne – odrzekła Cumali tonem ociekającym sarkazmem – bo to samo pytanie i nam przyszło do głowy. Jeśli nie liczyć ochroniarzy, był sam.

– Skąd ta pewność? Posiadłość jest duża.

Spojrzała na mnie z niechęcią.

– Sześć i dziewięć dziesiątych akra – powiedziała, po czym zajrzała do innej teczki i wyjęła jeszcze kilka zdjęć oraz plik map i planów. – Wynajmują ją wyłącznie bardzo zamożni ludzie i może dlatego teren monitoruje sto osiem kamer, a obraz jest rejestrowany. System zainstalowała jedna z wiodących korporacji z branży ochroniarskiej – ucieszy pana wiadomość, że amerykańska – i nie ma takiej możliwości, by ktokolwiek wszedł na teren posiadłości niezauważony.

Wyjęła zdjęcia, na których uwieczniono dziesiątki kamer zainstalowanych na masztach, ścianach budynków, nawet na drzewach, wśród liści. Niektóre były nieruchome, inne obrotowe, a wszystkie wyposażono w nakładki noktowizyjne. Jako ekspert doskonale wiedziałem, że musiały kosztować majątek.

Rozłożyła przede mną plany monitoringu.

– Proszę, tu jest specyfikacja systemu. Jak pan widzi, nie ma nawet skrawka ziemi, który nie byłby obserwowany.

Teraz zaprezentowała mi raporty, które dowodziły, że wszystkie kamery działały bez zarzutu. Nawet na nie nie spojrzałem, nie wątpiłem, że mówi prawdę. Sytuacja była z każdą sekundą coraz gorsza. Może i wiedziałem, jak opóźnić zamknięcie sprawy o parę dni, ale nie więcej. Nie miałem szans.

– A co z urwiskiem? – spytałem. – Może ktoś mógł się tamtędy wspiąć?

Westchnęła.

– Na samym końcu działki jest mała plaża zwana Plażą Niemiecką, przy której wybudowano pomost dla jachtów, słonowodny basen oraz hangar dla łodzi. Wszystko to należy do posiadłości, a porządku pilnuje ochrona w osobnej stróżówce. Dwaj ludzie i cztery kamery – to chyba wystarczy, by upilnować schodów wiodących na górę oraz całej ściany klifu? Przejrzeliśmy nagrania i zainteresowała nas pewna smuga widoczna na jednej z klatek, ale okazało się, że kamera zarejestrowała upadek pana Dodge’a. Uchwyciła ruch trwający jedną pięćdziesiątą sekundy – nieźle, prawda?

Spojrzałem na drzewiaste plumerie za oknem, by znowu zyskać na czasie i zebrać myśli przed ostatecznym atakiem.

– Mówiła pani, że Dodge był sam, ale wcale tak nie było – zacząłem. – Towarzyszyła mu przecież ochrona. Dlaczego jeden z jego ludzi nie miałby podejść od tyłu i lekkim pchnięciem posłać go na tamten świat?

Nie musiała nawet zerkać do notatek, załatwiła mnie strzałem bez celowania.

– Tamtego wieczoru osiemnastu ludzi pełniło służbę w posiadłości – powiedziała, po czym wyłożyła przede mną policyjne zdjęcia każdego z nich. Niektórzy nie tylko z racji wykonywanego zawodu budzili skojarzenie z gorylami. – To specyficzna branża, więc i w tym zespole znalazłoby się parę nieciekawych postaci, ale to nie ma znaczenia, ponieważ ochroniarze nie mogli patrolować posiadłości. Mieli obowiązek siedzieć w swoich stróżówkach i polegać na pracy kamer, wpatrując się w ekrany telewizyjne. Gdyby pojawił się intruz, wolno im było wkroczyć do akcji sześcioosobową grupą pod nadzorem przełożonego. Wszystkie posterunki, na których dyżurowali, także były monitorowane – przejrzeliśmy nagrania i wiemy, że nikt nie opuścił swojego stanowiska, ani godzinę przed śmiercią pana Dodge’a, ani godzinę po. Przykro mi, jeśli pana rozczarowuję, ale ekipa ochroniarska jest czysta.

– Nie rozczarowuje mnie pani – skłamałem. – Po prostu staram się dotrzeć do prawdy. W porządku, ochroniarze mogą być czyści – o ile nie doszło do ingerencji na taśmach czy dyskach. – Chwytałem się wszystkiego, ale starałem się przynajmniej czynić to z fasonem.

– Dyskach – uściśliła Cumali. Mój fason nie robił na niej najmniejszego wrażenia, podobnie jak moje sugestie. – To także sprawdziliśmy. Każdy z dysków ma specjalny kod. Każda próba edycji jest natychmiast widoczna. Podobno identycznego systemu używa się w Białym Domu.

Miała rację. Piękno systemu ochrony w Domu Francuskim polegało na tym, że zamożni ludzie, którzy wynajmowali tę rezydencję, mogli się czuć absolutnie swobodnie. Nie byli pod ciągłym nadzorem w domu – co zapewne miało ogromne znaczenie dla bogaczy rozsmakowanych w prochach – a zarazem nikt nie mógł wejść na teren posiadłości niezauważony. Pewnie niewiele było miejsc na świecie, w których człowiek mógłby się czuć bezpieczniej.

– A co z motywem? – spytałem, starając się nie okazać, że znowu na ślepo rozdaję karty, a może nawet rzucam kostką.

– Naturalnie, żona miała motyw. Zmarły nie miał rodzeństwa, jego rodzice nie żyją, zatem ona jest jedyną spadkobierczynią. Ma na imię Cameron. – Cumali przesunęła po blacie kolejne zdjęcie.

Cameron – sfotografowana z daleka i patrząca prosto w obiektyw – miała wszystko. Dwudziestoparoletnia, wysoka i elegancka, emanowała spokojną hardością, którą widuje się u modelek i kobiet prawdziwie pięknych. Według raportu Departamentu Stanu pracowała w „obsłudze klientów specjalnych” w salonie Prady przy Piątej Alei. Nic dziwnego, pomyślałem. Jakże inaczej dziewczyna znikąd mogłaby poznać młodego miliardera? W pralni samoobsługowej?

– Jak długo byli małżeństwem? – spytałem, wciąż spoglądając na twarz Cameron. Należała do tych, na które chce się patrzeć.

– Osiem miesięcy.

Zerknąłem na Cumali, ale tylko na chwilę.

– Osiem miesięcy i miliard dolarów w kieszeni. Dla mnie to całkiem niezły motyw.

Policjantka pokręciła głową. Dlaczego mnie to nie zdziwiło?

– Od dwudziestej była w helikopterze męża z czworgiem imprezowiczów. Zrobili sobie rajd po okolicznych klubach. Widzieliśmy nagrania z kamer we wszystkich lokalach, zgadzają się co do minuty.

Wyobraziłem sobie, jak to mogło wyglądać. Inni balowicze podjeżdżali swymi porsche, bmw, kilku może nawet ferrari. A ona i jej znajomi – helikopterem Bell JetRanger. Trudno przebić kogoś, kto ma miliard dolarów.

– W porządku, powiedzmy, że ma alibi – teoretyzowałem. – Mogła poprosić kogoś, kto zrobił to za nią.

– Kogo? Znali tu kilka osób – inne bogate pary, które przypłynęły jachtami z Monako i Saint-Tropez – oraz paru obcokrajowców, których spotkali na miejscu. Ale to tylko znajomi. Przesłuchaliśmy ich wszystkich rzecz jasna. Żaden z nich nie był z nią na tyle związany, by działać w jej imieniu w taki sposób.

– Wynajęła kogoś – wypaliłem. – Płatnego zabójcę.

Roześmiała się, ale nie dlatego, że moje słowa były szczególnie zabawne.

– Jak pan sądzi, jak można spotkać kogoś takiego? – spytała. – Nie obwiesia z ciemnej uliczki, tylko najwyższej klasy zabójcę? Kogoś, kto nie schowa pieniędzy do kieszeni i nie ulotni się bez śladu, ani myśląc o wykonaniu zadania? A zresztą jedna kwestia pozostaje niepodważalna: pan Dodge był całkiem sam.

– Miliard dolarów – mruknąłem bardziej do siebie niż do niej. – To cholerna kupa pieniędzy.

– Co jest z wami, Amerykanami? – spytała, nie kryjąc pogardy. – Dlaczego automatycznie myślicie o morderstwie? Gdyby tak pragnęła pieniędzy, to przecież wystarczyłoby jej parę milionów i dostałaby je bez problemu: rozwód załatwiłby sprawę.

Byłem zmęczony, sfrustrowany, cholernie niespokojny, bo ciężko mi było nadmuchać na nowo sprawę, z której powietrze uchodziło niezliczonymi dziurami. Ale przede wszystkim miałem dość tej kobiety i jej postawy wobec mnie i mojego kraju. Chciałem jej odpowiedzieć, dołożyć do pieca, może zagadnąć o nowy Jedwabny Szlak, tureckie narkotykowe eldorado, ludobójstwo popełnione na Kurdach lub cokolwiek, co mogłoby ją zaboleć. Powstrzymałem się jednak. Musiałem dla dobra sprawy i tak dalej.

– Mieli intercyzę? – spytałem ze znużeniem.

– Nie pytałam – odrzekła, niespecjalnie zainteresowana. – Niby po co miałabym to robić? Jak mówiłam, w posiadłości nikogo nie było, jedyna osoba mająca sensowny motyw znajdowała się w odległości dwudziestu mil, działania pana Dodge’a nie budzą żadnych wątpliwości, a dowody zebrane na miejscu są niepodważalne. To był wypadek.

Zaczęła zbierać zdjęcia i raporty, by schować je z powrotem do szafy.

– Wprowadziłam pana w sprawę, panie Wilson. Chyba nawet FBI nie może mieć wątpliwości co do tego, że turecka policja wykonała dobrą robotę.

– Te akta będą mi potrzebne, podobnie jak dane źródłowe i cała reszta, detektyw Cumali – powiedziałem, wskazując na stos materiałów. Spodziewałem się wybuchu i nie zawiodłem się.

– Co takiego?!

Kątem oka zauważyłem, że Hayrunnisa obserwuje nas bacznie i świetnie się bawi.

– Jak powiedziałem, muszę sam ocenić wartość dowodów – odpowiedziałem gładko.

– Nie – warknęła policjantka, a potem, na wszelki wypadek, powtórzyła to słowo po turecku.

– Przebyłem długą drogę, detektyw Cumali. Moją wizytę zorganizowano na podstawie ustaleń poczynionych w najwyższych kręgach władzy. Naprawdę chce pani, żebym zadzwonił do szefa i powiedział, że nie zaproponowano mi współpracy, na którą liczyłem?

Nie poruszyła się. Jej sekretarka także zamarła, prawdopodobnie jeszcze nigdy nie słyszała, by ktoś groził jej szefowej argumentami takiego kalibru. Wyciągnąłem rękę, czekając na akta, ale Cumali pokręciła głową.

– To są oryginały, w większości spisane po turecku – powiedziała.

– Jestem pewny, że wiele z nich przetłumaczono na angielski z myślą o wdowie – odparowałem. Nadal nie zamierzała podać mi dokumentów. – Proszę, nie zaczynajmy od nowa – dodałem.

Długo patrzyła mi w oczy, a potem jakby zmiękła.

– Na długo będą panu potrzebne? – spytała.

– Trzy dni, może cztery – odparłem. Nie było to wiele, ale zdawałem sobie sprawę, że na więcej nie mogę liczyć.

Spojrzała na sekretarkę, wciąż rozgniewana, i w tym momencie powinienem był przewidzieć, że ma jakiś plan. Wypowiedziała kilka ostrych słów po turecku, ale jedno z nich zrozumiałem, bo brzmiało znajomo: fotokopi.

– Dziękuję – powiedziałem uprzejmie.

– Nie ma pan czego szukać w Bodrum, agencie Wilson – stwierdziła po chwili. – I absolutnie nic pan tu nie znajdzie.

To powiedziawszy, odwróciła się i zaczęła przeglądać swój terminarz oraz pocztę. Nie podniosła głowy nawet wtedy, gdy Hayrunnisa wróciła z kserokopiami dokumentów. Ani wtedy, gdy włożyłem plik papierów do plecaka i wyszedłem.

Rozdział dziewiętnasty

Że też spośród wszystkich zgonów naszych obywateli na całym świecie musieliśmy wybrać akurat przypadek Dodge’a. To, co wydawało się łutem szczęścia, okazało się fatalnym błędem.

Jego śmierć ewidentnie była dziełem przypadku, śledztwo nie miało najmniejszego sensu, a Brodie Wilson mógł wsiąść do samolotu i wrócić do domu. Detektyw Leila Cumali po prostu miała rację.

Zdołałem kupić sobie kilka dni zwłoki, ale wiedziałem, że to nie wystarczy. Opuszczając posterunek, myślałem o pochopnych założeniach, które nieuchronnie prowadzą do klęski. Szept Śmierci i ja nie dość głęboko rozwierciliśmy temat, nie dość wnikliwie zadaliśmy sobie pytanie, co właściwie mam badać w sprawie śmierci Dodge’a. Prawdę mówiąc, obaj byliśmy zmęczeni i bliscy rozpaczy, gdy podejmowaliśmy tę decyzję, ale też w większości przypadków kwestia śmierci dwudziestoośmioletniego mężczyzny na chłostanych falami skałach pozwoliłaby na prowadzenie przynajmniej czegoś w rodzaju śledztwa. Wymówki wymówkami – fakty były takie, że zawiesiliśmy banderę na maszcie i jak przystało na piratów, zapłaciliśmy wysoką cenę, gdy okręt szedł na dno.

Pytanie brzmiało: co mogę zrobić w tej sytuacji? Krótka odpowiedź: nie miałem pojęcia. Mam za to swój sposób na radzenie sobie ze stresem: albo chodzę, albo pracuję. W Bodrum miałem okazję spróbować i jednego, i drugiego. Pamiętałem przecież, że moim najważniejszym zadaniem – a przynajmniej pierwszą jego fazą – było odszukanie automatów telefonicznych w obrębie Starego Miasta.

Wyjąłem więc z plecaka komórkę ze specjalnie zmodyfikowanym aparatem fotograficznym, włożyłem baterię i na końcu ulicy skręciłem w prawo. Plan miasta miałem w głowie, a pięć minut energicznego marszu sprawiło, że poziom niepokoju spadł wreszcie poniżej granicy tolerancji. Znalazłem się na skraju obszaru poszukiwań.

Podzieliłem go sobie na sektory i zwolniłem, by żaden z obiektów nie umknął mojej uwagi i mojemu obiektywowi. Wcale nie było to łatwe. Przez większą część roku Bodrum to senne miasteczko zamieszkane przez pięćdziesiąt tysięcy ludzi, ale latem liczba ta wzrasta do pół miliona i dlatego teraz, choć sezon dobiegał końca, ulice wciąż były pełne urlopowiczów, bywalców imprez oraz ludzi, którzy na nich żerują.

Mijałem niezliczone sklepy oferujące skórzane sandały i unikatowe perskie dywany, z bardzo nielicznymi wyjątkami pochodzące wprost z chińskich fabryk. Co sto jardów kusiły mnie aromaty z barów serwujących to, co w Hiszpanii nazwano by tapas, ale na Wschodzie znane było pod nazwą meze. Bez względu na porę dnia lub nocy lokale te były pełne klientów.

Za każdym razem, gdy wypatrzyłem gdzieś budkę czy automat telefoniczny, robiłem zdjęcie, ufając, że oprogramowanie telefonu automatycznie włączy nową fotografię do istniejącej mapy i zarejestruje dokładne współrzędne tego miejsca. Gdzieś po drodze kupiłem kebab zawinięty w pitę i przysiadłem na ławce pod jakarandą, żeby się posilić. Dopiero po paru minutach spojrzałem przypadkiem na witrynę pobliskiego sklepu. Za szybą zgromadzono niezwykłą kolekcję saksofonów i klasycznych modeli gitar elektrycznych. Podszedłem do drzwi i zajrzałem do ciemnego wnętrza.

Był to jeden z tych sklepów – moich ulubionych – jakich dziś już prawie się nie widuje. Przypominał jaskinię zapełnioną stertami nut, stojakami winylowych albumów i koszami kompaktów; gdyby ktoś mi powiedział, że w kącie znajdę pudła z kasetami do ośmiościeżkowca, uwierzyłbym bez wahania. Część przestrzeni oddano we władanie instrumentom – było tam dość gibsonów i fenderów stratocasterów, by wywołać tęskny uśmiech na twarzy każdego miłośnika rock and rolla, a także mnóstwo tradycyjnych tureckich instrumentów, których nie znałem ani z nazwy, ani z dźwięku.

Facet, który siedział za ladą, paląc papierosa – po czterdziestce, zapewne muzyk, sądząc po wytartych dżinsach i rozmarzonych oczach – skinął na mnie, bym wszedł do środka. W innym czasie, w innym życiu, pewnie spędziłbym tam długie godziny, ale tym razem mogłem jedynie rozłożyć ręce w niemych przeprosinach i wrócić do przerwanej roboty.

W ciągu paru godzin wykonałem nieprzyzwoitą liczbę zdjęć budek i automatów telefonicznych, głównie przed sklepami z pamiątkami i na miniaturowych targowiskach. W pewnej chwili, gdy czekałem na dogodny moment, by przejść na drugą stronę głównej ulicy i sfotografować aparat ulokowany o dziesięć jardów od stacji benzynowej BP, rozejrzałem się i wypatrzyłem co najmniej sześć kolejnych, które wyglądały tak, jakby sprowadzono je z innego kraju i nielegalnie podłączono do linii napowietrznych. Nic dziwnego, że w Turkish Telecom nie mają wiarygodnej mapy sieci telekomunikacyjnej, pomyślałem.

Późnym popołudniem, spragniony i na obolałych nogach, trafiłem w końcu na niewielki placyk. Usiadłem w kawiarni pod chmurką i pomyślałem, że zamówię sobie piwo Efes, ale na szczęście powstrzymałem się w porę: byłem zły i bliski rozpaczy, więc mógłbym nie poprzestać na jednym. Poprosiłem więc o kawę i zabrałem się do pracy, której podświadomie unikałem przez cały dzień: otworzyłem plecak, wyjąłem policyjne dokumenty na temat śmierci Dodge’a i zacząłem analizować tę porażkę, którą sami sobie z Szeptem zafundowaliśmy.

Dwadzieścia minut później byłem już pewny, że w policyjnym śledztwie popełniono fatalny błąd. Kluczem nie były jednak ani zeznania świadków, ani badania dowodów, ani analizy nagrań z monitoringu. Był nim raport toksykologiczny.

Przetłumaczono go na angielski na użytek Cameron i co do jednego detektyw Cumali miała absolutną rację: potwierdzał, że bukiet narkotyków, których ślady znaleziono w organizmie denata, był doprawdy imponujący. Tyle że nie posiadała praktycznej wiedzy o tym, co to oznaczało. Na ostatniej stronie raportu patolog napisał, że takie stężenie substancji psychoaktywnych mogło spowodować „znaczne zaburzenie” zdolności ofiary do oceny sytuacji oraz równowagi.

„Znaczne zaburzenie”?! Jasna dupa, młody miliarder strzelił sobie atomową dawkę prochów! Medyczne wykształcenie, w połączeniu z mrocznym doświadczeniem życiowym, pozwoliło mi prawidłowo oczytać te dane: Dodge nie mógł przyjąć takiej dawki narkotyków w ciągu paru godzin, musiał bawić się w ten sposób nieprzerwanie co najmniej od trzech, może czterech dni.

W przeciwieństwie do Cumali – i jej kolegów techników – miałem za sobą ciekawą przeszłość i dzięki temu doskonale wiedziałem, jak mogła działać na ofiarę taka mieszanina środków odurzających. Brał tinę, rzecz jasna – dziś wszyscy to robią – oraz jej wiernego towarzysza GHB, czyli łatwy sztos, żeby zapanować nad huśtawką emocjonalną, a także coś dla duszy – ecstasy. Sen był zawsze największym wrogiem miłośników wielodniowych imprez, dlatego we krwi Dodge’a znaleziono też pokaźną ilość kokainy – nie, na pewno nie czuł się senny. Jednego byłem absolutnie pewny: ktoś, kto od czterech dni trwał w narkotykowym ciągu, zażywając tak imponujący koktajl substancji, w nosie miał takie atrakcje jak fajerwerki. Były wręcz szkółką niedzielną w porównaniu z tym, co działo się w jego głowie i genitaliach.

I wtedy przypomniałem sobie cichy alarm, który włączył się w mojej głowie na wzmiankę o lornetce. Rozumiałem już, o co chodziło: kto brałby lornetkę, żeby obserwować fajerwerki wybuchające mu nad głową? Chyba tylko ten, kto chciałby oślepnąć. I po co stawać nad urwiskiem – czy z dowolnego trawnika, a jeszcze lepiej z tarasu domu, widok nie byłby równie dobry? Nawet ćpun ma przynajmniej resztki instynktu samozachowawczego. Nie, z pewnością coś innego musiało go zwabić nad przepaść. Coś ważnego sprawiło, że mimo głębokiego upojenia chwycił lornetkę i pognał na szczyt klifu.

Nie wiedziałem, co to było – nie znałem odpowiedzi na wiele pytań – ale było jasne, że sytuacja nie jest tak prosta, jak się to wydawało w biurze detektyw Cumali, gdy siedziałem oszołomiony jej pogardą oraz wonią plumerii.

Pomyślałem znowu o butelce piwa Efes. Nie, lepiej nie, zadecydowałem. Nadzieja była jeszcze groźniejsza niż rozpacz.

Potrzebowałem przede wszystkim samochodu.

Rozdział dwudziesty

Nietrudno było znaleźć Dom Francuski. Wystarczyło wyjechać z Bodrum i dotrzeć na południowy cypel – długa i kręta droga obsadzona cyprysami prowadziła aż do bram posiadłości.

Było niemal ciemno, gdy tam dotarłem. Wrota z kutego żelaza – z płóciennym podkładem zapewniającym gospodarzom jeszcze większą prywatność – były zamknięte, a latarnie na wierzchołkach kamiennych kolumn – zgaszone. W niewielkim zagajniku stał prawie niewidoczny wóz policyjny. Gdy tylko zatrzymałem samochód, z okna wychylił się gliniarz z poważną nadwagą i wrzeszcząc coś po turecku, machał ręką, nakazując mi zawrócić.

Wyłączyłem silnik i wysiadłem, a wtedy, warcząc ze złością, otworzył drzwi i sięgnął po służbową pałkę. Przykro mi donieść, ale tureccy policjanci nie mają zwyczaju powtarzać poleceń. Na szczęście byłem szybszy: wyjąłem odznakę i uniosłem ją na wysokość jego twarzy, zanim znalazł się w zasięgu ciosu.

Patrzył na nią przez sekundę, dysząc wściekle, a potem wrócił do wozu. Słyszałem, że spiera się z kimś przez radio, aż wreszcie usłyszał stanowczy rozkaz, podciągnął portki i bardzo leniwym krokiem podszedł do małej bramki zabezpieczonej zamkiem elektronicznym. Urządzenie było zalane w betonie, przyjmowało dwunastocyfrowy kod, wykonano je na zamówienie i wydawało się nie do oszukania – nie wyglądało na to, by ktoś mógł zdjąć obudowę i pogrzebać w obwodach. Dwie kamery zainstalowane wysoko na ogrodzeniu – jedna nieruchoma, druga obracająca się niespiesznie i aktywowana czujnikiem ruchu – spoglądały na nas szklanymi ślepiami. Za drugim razem gliniarz (wspomagający pamięć małą karteczką z sekwencją cyfr) zdołał wreszcie wpisać kod. Bramka się otworzyła, a on odstąpił o krok. Gdy go mijałem, poczułem woń alkoholu.

Furtka zatrzasnęła się za mną i zostałem sam w półmroku, mając przed sobą szeroki na sto stóp pas trawy, który otaczał rezydencję. Domyślałem się, że pełnił on funkcję fosy, tyle że zamiast wody czynnikiem powstrzymującym ewentualnych nieproszonych gości były kamery z czujnikami ruchu obserwujące otwartą przestrzeń. Nawet gdyby ktoś zdołał sforsować ogrodzenie, nie mógłby niezauważenie dotrzeć do linii drzew, którą miałem przed sobą. Dom stał tu od dziesięcioleci, powstał w czasach, gdy Bodrum było nikomu nieznaną wioską rybacką, ale niedawno ktoś, nie zważając na koszta, zadbał o to, by stał się absolutnie bezpiecznym miejscem. Zastanawiałem się dlaczego.

Ruszyłem na wprost skrajem podjazdu, wzdłuż którego posadzono drzewa. Żwir chrzęścił mi pod stopami, gdy szedłem tunelem zieleni w coraz głębszy mrok i coraz głębszą ciszę. Rozpiąłem kurtkę – właściwie nie wiem dlaczego – i upewniłem się, że mogę z łatwością wyjąć berettę, którą nosiłem na plecach, za paskiem. Takie to było miejsce i taka noc.

Podjazd otaczał bezgłośną fontannę, dalej był już tylko dom. Nie był to dodający otuchy widok: budynek był wielki i mroczny – to, co z daleka, przez płatną lornetę, wydawało się obce i złowrogie, z bliska gotowe było stłamsić w człowieku resztki dobrego nastroju. Większość domów wznoszonych w atrakcyjnych lokalizacjach, nawet tych starych gmachów, z woli projektantów ma duże okna, czasem wręcz szklane ściany ułatwiające podziwianie spektakularnych widoków. Dom Francuski zaś miał szerokie okapy, ciężkie, dębowe drzwi frontowe oraz małe okna głęboko osadzone w wapiennych ścianach. Odniosłem wrażenie, że zbudowano go po to, by zapewniał prywatność, a wrażenie to potęgowały szczelnie zamknięte – przynajmniej od frontu – okiennice.

Poszedłem wzdłuż fasady, nie wchodząc jednak w pas najgłębszego mroku przy samym murze. Za węgłem minąłem lądowisko dla helikoptera oraz kamienną stróżówkę i garaże. Wszędzie pustki. Obszedłem stróżówkę i ruszyłem dalej ścieżką przecinającą wysoki żywopłot. Zaprowadziła mnie na tarasowato ukształtowany trawnik z niezwykłym widokiem. W oddali połyskiwały latarnie sąsiednich wysp, widać było także zalany światłem zamek krzyżowców. Wieniec lamp wyznaczał też linię nabrzeży w Bodrum. Widok, jak wspomniałem, był niezwykły, ale nie zachwycałem się nim ani trochę. Powiecie pewnie, że mam paranoję, ale nie mogłem oprzeć się wrażeniu, że w domu ktoś jest i mnie obserwuje.

Odwróciłem się. Budynek tonął w ciemności, tak spokojny, jakby na zawsze zapadł w śpiączkę. Z tej strony okiennice były otwarte, ale tylko na parterze. Zdjąłem kurtkę, położyłem na tekowej ławce i wszedłem na rozległy trawnik, kierując się ku altanie o misternej konstrukcji z giętych żelaznych prętów. Byłem w połowie drogi, gdy w głębokiej ciszy usłyszałem nagle jakiś dźwięk. Odwróciłem się szybko i spojrzałem na dom. Okiennica na drugim piętrze kołysała się na zawiasach. Może poruszył nią wiatr – nie wiem; nie byłem pewny, czy była domknięta, gdy po raz pierwszy oglądałem budynek.

Dotarłem do altany, zrobiłem jeszcze cztery kroki na północ i przeszedłem nad ogrodzeniem. Właśnie tu stał Dodge, zanim spadł. Nagle poczułem mdłości – urwisko było tak strome, a kotłujące się u jego podnóża fale tak dezorientujące, że miałem wrażenie, jakby ściągały mnie w dół. Czułem, że skała kruszy się pod moimi stopami, że poręcz jest zbyt daleko, bym zdołał jej sięgnąć, że ktoś za mną stoi – może nawet słyszałem czyjś głos, nie wiem – ale nie mogłem nawet krzyknąć. Szarpnąłem się ostro w tył i z całych sił przylgnąłem do ogrodzenia. Oczywiście nikogo tam nie było.

Odetchnąłem głęboko i przeszedłem na drugą stronę. Byłem absolutnie trzeźwy, a mimo to, gdy znalazłem się za barierką, niewiele brakowało, bym spadł. W takim razie czego, do wszystkich diabłów, szukał tam Dodge?

Bezpieczny za belkami, rozejrzałem się znowu, próbując sobie wyobrazić, co wtedy widział i czuł. Na niebie niezliczone eksplozje, wielobarwne rozbłyski, kakofonia muzyki z licznych jachtów i nadbrzeżnych klubów, do tego srebrny blask księżyca tańczący na falach choćby i w pół drogi do Grecji. I oto mężczyzna kroczy po trawie, zataczając się zapewne po czterodniowej narkotykowej orgii. Może próbuje oprzytomnieć? Może zapanować nad szalejącym testosteronem i wirem paranoi? Ale dlaczego, spytałem znowu w duchu, dlaczego poszedł akurat w stronę altany?

Przyszło mi do głowy, że musiał czegoś szukać, prawdopodobnie na wodach zatoki. Im bliżej był urwiska, tym więcej mógł zobaczyć. To dlatego przyniósł lornetkę i albo stanął na ogrodzeniu, albo za nie przeszedł. Ale co chciał wypatrzyć?

Billing, który znalazłem wśród dokumentów od detektyw Cumali, wskazywał na to, że nikt nie telefonował do Dodge’a co najmniej w ciągu godziny przed jego śmiercią i po niej. Zapis z monitoringu był z kolei dowodem na to, że nikt nie opuścił stróżówki, by zamienić choć słowo z pracodawcą.

A jednak coś skłoniło go do wzięcia lornetki, pozostawienia ukochanej przyjaciółki tiny, opuszczenia biblioteki, spaceru przez taras i trawnik i wreszcie do wypatrywania czegoś na ciemnych wodach zatoki.

Powiedzmy, że nie coś, ale ktoś. Ktoś być może nawet poprowadził go ścieżką w stronę altany. Najbardziej logiczne wyjaśnienie: ów ktoś albo wiedział, jak oszukać kamery, albo jak się dostać do Domu Francuskiego, omijając elektroniczną fosę. Był to zapewne ktoś, komu Dodge ufał, inaczej przecież wszcząłby alarm. A potem ów ktoś zepchnął go z urwiska i wydostał się z posiadłości tą samą drogą, którą wszedł.

Niemal natychmiast pojawiła się nowa myśl: jeżeli to było morderstwo, to badałem w ostatnich czasach tylko jedno, które było porównywalnie dobrze zorganizowane: o pół świata stąd, w hotelu Eastside Inn. Jeżeli do tej pory miałem wątpliwości co do tego, że istnieje związek między tymi dwoma zgonami, to teraz znikały one w błyskawicznym tempie.

Odwróciłem się, wróciłem po kurtkę i wspiąłem się po stopniach na taras. Nadeszła pora na wizytę w posępnym domu.

Rozdział dwudziesty pierwszy

Nacisnąłem klamki w dwóch parach przeszklonych drzwi, ale bez skutku. Trzecie na szczęście były otwarte – albo ostatni z wychodzących ochroniarzy wykazali się niedbalstwem, albo ktoś był w domu.

Wyjąłem małą latarkę służącą mi jako breloczek do kluczy, włączyłem ją, wszedłem do salonu i zamknąłem za sobą drzwi. W wąskim snopie światła na raty podziwiałem piękny pokój. Ten, kto go urządzał, miał świetny gust: Grace poczułaby się tu jak w domu, pomyślałem. Zdecydowaną większość mebli stanowiły angielskie antyki – oszczędne w formie, eleganckie i bajecznie drogie. Jasną klepkę parkietu zakryto częściowo wielkimi jedwabnymi dywanami, a na ścianach koloru kości słoniowej wisiało kilka obrazów, wszystkie autorstwa najlepszych z najlepszych impresjonistów.

Nie skupiałem się na nich zbyt długo – oświetliłem wysokie podwójne drzwi, za którymi znajdowała się biblioteka. Pod wieloma względami była jeszcze piękniejsza niż salon – przede wszystkim mniejsza, dzięki czemu miała lepsze proporcje. Półki z książkami czyniły jej wnętrze przytulnym, bardziej swojskim. Nic dziwnego, pomyślałem, że Dodge właśnie tu urządził swoją kwaterę główną.

Głęboki, skórzany fotel stał obok stołu, na którym – choć usunięto nielegalne substancje – nadal leżały nieodłączne rekwizyty: paski srebrzystej folii, szklana rurka, parę butelek wody Evian, papierosy oraz przepełniona popielniczka. Za szklaną ścianą rozciągał się panoramiczny widok na morze i wieczorne niebo. Do licha, pomyślałem, jeśli naprawdę chciał podziwiać fajerwerki, nie musiał nawet wstawać z fotela. Pokazy sztucznych ogni oglądane z biblioteki mogły być nawet bardziej efektowne, jako że po obu stronach kominka zawieszono ogromne lustra w złoconych ramach.

Pomyślałem, że to chyba jedyna rzecz, która nie pasuje do biblioteki – Grace na pewno nie zgodziłaby się na taki element wystroju – ale cóż, bogacze miewają swoje dziwactwa.

Przeszedłem nad taśmą oddzielającą część pokoju – to już nie miało znaczenia, skoro Turcy stwierdzili, że zamykają sprawę – nachyliłem się nad oparciem fotela i wyjrzałem na zewnątrz. Próbowałem sobie wyobrazić, co mógł usłyszeć Dodge, co mogło go skłonić do opuszczenia tego zacisznego miejsca.

Sięgnąłem do zakamarków pamięci; wstrzymałem oddech, próbując dopłynąć jak najgłębiej. Podobnie jak wtedy, gdy stałem w pokoju osiemdziesiąt dziewięć w Eastside Inn, gdy zrozumiałem, że mieszkała tam kobieta, odciąłem się od wszystkich bodźców… odpowiedź była blisko… leżała tuż, tuż, za granicą poznania… gdybym tylko zdołał jej dotknąć… osoba, którą ten człowiek znał, weszła tu tymi wysokimi drzwiami…

Nie usłyszałem tego, ale za moimi plecami otworzyły się ukryte drzwi. Często widuje się takie w starych bibliotekach – ozdobione grzbietami książek, wpasowują się idealnie między półki. Ktokolwiek nadchodził, musiał mieć buty na gumowych podeszwach, bo nie usłyszałem ani jednego kroku na jedwabnym dywanie. Bezgłośne nie jest natomiast ubranie – choć może to nie dźwięk, może tylko lekki ruch powietrza – i ten sygnał niezmiernie trudno ukryć. Dlatego go wyczułem.

Serce skoczyło mi do gardła. Sięgnąłem za siebie, płynnym ruchem wyjąłem pistolet zza paska i odbezpieczyłem, obróciłem się błyskawicznie i przykucnąłem, by stać się mniejszym celem. Szeroko rozstawiłem stopy i uniosłem broń tak, żeby stała się przedłużeniem mojego ramienia. Zagiąłem palec wokół spustu, dokładnie tak, jak nauczono mnie wiele lat temu, gdy byłem młody i nie miałem pojęcia, jak to jest zabić człowieka, a potem widywać we śnie twarze jego córeczek.

Ktoś inny, mniej boleśnie doświadczony, pewnie by strzelił. Ja jednak zawahałem się i patrząc ponad lufą, ujrzałem bosą kobietę w czerni. Był to strój wielce stosowny, jako że miałem przed sobą wdowę. Cameron.

– Kim pan jest, do cholery? – spytała, siląc się w mroku na spokój.

Pistolet wyraźnie ją przeraził, jej ręka drżała w niekontrolowany sposób.

Wsunąłem berettę za pasek.

– Nazywam się Brodie Wilson. Jestem…

– Tym gościem z FBI? Cumali, policjantka, uprzedzała mnie, że kogoś tu przysyłają.

– Właśnie.

– Czy agenci FBI zawsze wchodzą ludziom do domów niezapowiedziani?

– Przepraszam – odrzekłem – ale miałem wrażenie, że dom jest pusty. Przyjechałem tu, żeby się rozejrzeć.

Jej dłoń już nie drżała, ale strach jeszcze nie minął. Cameron wyjęła papierosa, ale go nie zapaliła – to był elektroniczny gadżet, wielka nadzieja wszystkich, którzy próbują zerwać z nałogiem. Trzymała go między długimi, eleganckimi palcami.

– Od kiedy to Biuro zajmuje się wypadkami? Kto pana prosił o wizytę w Bodrum?

– Zdaje się, że jeden z prawników lub powierników pani męża.

– To by się zgadzało – stwierdziła. – Który? Fairfax, Resnick, Porter?

Ta krótka lista nazwisk upewniła mnie, że w kręgu współpracowników Dodge’a nie brakowało takich, którym nie w smak było to, że sprzedawczyni – choćby i z salonu Prady – rozbiła bank.

– Nie wiem – odpowiedziałem.

Roześmiała się bez śladu wesołości.

– Nie powiedziałby mi pan, nawet gdyby wiedział, prawda?

– Prawda – potwierdziłem.

Zaciągnęła się dymem z elektronicznego papierosa. Gdyby zrobił to ktoś inny, wyglądałby idiotycznie.

– Dom wyglądał na pusty – powtórzyłem. – Przepraszam, że sięgnąłem po broń, ale zaskoczyła mnie pani.

Nie uznała za stosowne odpowiedzieć. Odniosłem wrażenie, że w półmroku mierzy mnie wzrokiem.

– Jak się pani dostała do domu? – spytałem, starając się, by moje słowa zabrzmiały możliwie obojętnie.

– To znaczy?

– Ja wszedłem furtką przy frontowej bramie. Nie było tam żadnych samochodów prócz policyjnego, a gliniarz nie uprzedził mnie, że jest pani w domu.

– Nasz jacht cumuje w zatoce, nocuję tam od czasu wypadku. Przypłynęłam pontonem i weszłam schodami na górę. – Pewnie dostrzegła cień niedowierzania na mojej twarzy, bo wzruszyła ramionami. – Ponton jest w hangarze, a przy nim jeden z załogantów. Może pan do niego zejść i zapytać.

– Ależ nie zamierzam – odpowiedziałem. – To pani dom, może pani robić, na co ma pani ochotę. To pani była na górnym tarasie, prawda?

Zawahała się.

– Nie wiedziałam, że obserwował pan dom.

– Byłem na trawniku. Zdawało mi się, że dostrzegłem jakiś cień, ale nie byłem pewny.

– Wiatr poruszał okiennicą – odrzekła.

Odwróciłem się nagle. Zdawało mi się, że gdzieś daleko usłyszałem trzask zamykanych drzwi.

– Czy ktoś jeszcze jest w domu?

– Nie. Dlaczego pan pyta?

– Zdaje się, że ktoś… – Urwałem, nasłuchując, ale dźwięk się nie powtórzył. Znowu otaczała nas cisza.

– To stary dom – powiedziała Cameron. – Gdy wiatr wieje z południa, czuć powiew z piwnicy – dodała, zapalając lampy.

Nie wiem, czy chciała odwrócić moją uwagę, czy po prostu miała dość ciemności.

W łagodnym blasku lamp nareszcie mogłem się jej przyjrzeć. Jack Lemmon powiedział kiedyś, że Marilyn Monroe to piorun w butelce. Tak samo mógłby opisać Cameron. Smukła, gibka, atletyczna, miała nieskazitelną cerę zdolną wręcz odbijać światło. Zauważyłem od razu – a potem upewniłem się co do tego jeszcze kilkakrotnie – że miała osobliwy talent: potrafiła pochylać głowę i mrużyć oczy w taki sposób, że jej rozmówca czuł się wyjątkowy, jakby był jedynym ważnym człowiekiem w okolicy, a może i na całym świecie.

Była też bystra – o tym akurat wiedziałem wcześniej, przeczytawszy zapis przesłuchania przeprowadzonego przez gliniarzy z Bodrum w noc rzekomego wypadku. Choć nie pozwolono jej wezwać adwokata, choć z trudem rozumiała łamaną angielszczyznę tłumacza, choć była wyczerpana i osamotniona, pozostała uprzejma i pomocna przez długie godziny. Ktokolwiek straci cierpliwość w kontaktach z Turkami – winny czy niewinny – może się spodziewać poważnych kłopotów. Inteligentna i opanowana, to trzeba zapamiętać, pomyślałem.

Gdy uznała, że wystarczy już zapalonych lamp, wróciła do stołu i otworzyła butelkę wody.

– Wiem od tutejszych policjantów, że jest pani jedyną dziedziczką majątku męża – powiedziałem, starając się, by zabrzmiało to neutralnie.

Przełknęła łyk wody.

– Czy to oficjalne przesłuchanie, panie Wilson? – spytała przytomnie.

– Nie, ale mogę sprawić, że takie będzie, jeśli pani woli.

Wzruszyła ramionami.

– To żaden sekret. Owszem, dziedziczę wszystko.

– Spisali państwo intercyzę?

Zawahała się i wyczułem, że nie chce odpowiedzieć.

– Nasze biuro w Nowym Jorku może wezwać sądownie do okazania stosownych dokumentów, jeśli pani sobie życzy. Z tego, co usłyszałem wcześniej, wnioskuję, że niejeden prawnik czy powiernik chętnie by nam pomógł.

– Tak, była intercyza – odpowiedziała z ociąganiem.

– Jakie warunki zapisano na wypadek rozwodu?

Znowu napiła się wody.

– Przez pierwszych pięć lat dostawałabym czterdzieści tysięcy dolarów rocznie. Później kwota rosłaby powoli do czasu, aż osiągnęłabym pięćdziesiąty rok życia. Wtedy miałabym zostać uznana za „zabezpieczoną”, a umowa przedślubna straciłaby ważność.

– Czterdzieści tysięcy rocznie przez pięć lat – powtórzyłem – Pewnie tyle zarabiała pani u Prady.

– Mniej więcej.

– A teraz, gdy jest pani wdową?

– To jest fundusz… Skomplikowana sprawa. Nie wiem, czy ktokolwiek wie dokładnie, jak to działa…

– Ile? – spytałem.

– Mniej więcej miliard dwieście – odpowiedziała i odwróciła głowę.

Kwota zawisła na moment w powietrzu – tak to bywa z tymi naprawdę dużymi – a Cameron po chwili znowu na mnie spojrzała. Ku mojemu zdziwieniu, drżała z emocji, a w jej głosie pobrzmiewał żywy gniew.

– Wie pan, dlaczego zamknęłam tę okiennicę na tarasie? Dlaczego w ogóle weszłam na górę? Tam jest sypialnia, którą dzieliłam z mężem. Co noc przypływam tu pontonem, maszeruję przez trawnik i wchodzę do tego pokoju. Robię to, bo gdy położę się w pościeli, czuję jego zapach i przez chwilę mogę wierzyć, że gdy przewrócę się na drugi bok, on będzie tam leżał. Ludzie mogą sobie mówić, co chcą, na temat pieniędzy, a mnie została po nim tylko ta pościel w wynajętym domu, nic więcej. Kochałam męża, panie Wilson.

Jej oczy były pełne łez. Walczyła z nimi, a ja widziałem w niej tyle godności i odwagi, że trudno było jej nie współczuć. Jeśli był to jedynie pokaz aktorstwa, to mogła już zacząć pisać podziękowania na najbliższą galę Oscarów.

– A teraz niech pan sobie idzie. Jeśli ma pan jeszcze jakieś pytania, proszę rozmawiać z turecką policją. To oni prowadzą śledztwo, mają też zapis mojego przesłuchania. Nie mam nic więcej do dodania.

Idąc przez taras w stronę głównej bramy, miałem szczerą ochotę jej wierzyć, ale… przecież nigdy nic nie wiadomo. Miałem właśnie skręcić za róg budynku, gdy obejrzałem się przez ramię. Stała na tarasie, samotna w cieniu ponurego domu, bosa i piękna do bólu. Spoglądała na altanę i miejsce, w którym zginął jej mąż. Przez chwilę sądziłem, że odwróci głowę, żeby popatrzeć i na mnie, ale tego nie uczyniła.

Wszedłem na długi podjazd i połknęła mnie noc, a ponury Dom Francuski zniknął w mroku. Przybyłem tu pełen wątpliwości, a odchodziłem w przekonaniu, że ktoś namówił Dodge’a, by zamienił narkotyki na lornetkę i wyszedł na swój ostatni spacer.

Była to niezła teoria, ale niewystarczająca. Jeśli chciałem pozostać w grze, musiałem mieć coś jeszcze. Nie mogłem liczyć na taryfę ulgową ze strony Leili Cumali, która stworzyła własną wersję wydarzeń i musiała bronić swojej zawodowej reputacji. Nie mogła pozwolić sobie na błąd i dlatego była gotowa zrobić wszystko, co w jej mocy, by odesłać natrętnego Amerykanina do domu.

Dlatego potrzebowałem dowodu.

Rozdział dwudziesty drugi

Nigdy bym go nie znalazł, gdyby nie światła na skrzyżowaniu.

Wyjechawszy z południowego cypla, znalazłem się na przedmieściu mniej więcej o tej porze, gdy restauracje zmieniają się w bary, kobiety zaczynają myśleć o zdjęciu szpilek, a na co dzień trzeźwe pary zamawiają jeszcze jedną kolejkę raki.

Światła na ruchliwym skrzyżowaniu – z popularnym klubem po jednej i placem budowy po drugiej stronie – zmieniły barwę z zielonej na bursztynową. Byłem wystarczająco blisko, by zdążyć przed czerwonym, ale uznałem, że nie warto ryzykować: dokoła pełno było motorowerów, a chodnikami przewalały się tłumy podchmielonych przechodniów.

Czekając na zielone, spojrzałem na plac budowy i wśród graffiti wysmarowanych na płocie dla poparcia tych czy innych partii politycznych dostrzegłem postrzępiony plakat reklamujący całonocną imprezę z okazji Zafer Bajrami. Widać było na nim stylizowany pejzaż portowy, Dom Francuski na końcu cypla oraz wybuchającą nad nim olbrzymią „bombę fosforową”. Ściślej mówiąc, wiórki magnezowe, pomyślałem odruchowo, przypomniawszy sobie lekcję chemii w Caulfield Academy. Tego samego materiału używali pionierzy fotografii w lampach błyskowych…

Pomysł, który nagle przyszedł mi do głowy, był tak niedorzeczny, że musiałem powtórzyć go w myślach, by nie uciekł. I wtedy wydał mi się jeszcze bardziej ryzykowny.

Wiedziałem, że w chwili eksplozji bomby fosforowej Dodge przebywał w bibliotece – tak mówiła Cumali i żadne dowody temu nie przeczyły. To zaś oznaczało, że najprawdopodobniej siedział w skórzanym fotelu, za plecami mając dwa wielkie lustra, w chwili, gdy ładunek magnezowych wiórków z utleniaczem eksplodował na niebie za szklanymi drzwiami tarasu. Istniała więc szansa na to, że te dwa na pozór niemające z sobą nic wspólnego elementy – magnez i lustra – dostarczą mi dowodu, którego tak potrzebowałem.

Koncept ten pochłonął mnie do tego stopnia, że dopiero po chwili się zorientowałem, że kierowcy stojący za mną zaczęli trąbić – zapaliło się zielone światło. Wcisnąłem pedał gazu i jedną ręką zacząłem przerzucać teczki, które dostałem od Cumali. Odnalazłem wreszcie raport patologa, do którego przyczepiona była wizytówka z numerem jej komórki, i wyciągnąłem telefon. Zdążyłem już zacząć wybierać numer, gdy przyszło mi do głowy, że kobieta z sześcioletnim dzieckiem może nie być zachwycona, gdy się ją obudzi o takiej porze, a zresztą – co niby miałaby zdziałać w środku nocy?

Wyłączyłem więc aparat i postanowiłem wrócić do hotelu, znaleźć w Internecie stronę Galerii Uffizi we Florencji i na wszystkie dostępne jej adresy e-mailowe wysłać swój numer telefonu z prośbą o pilny kontakt.

Uffizi, dawny dom Medyceuszy, to jedno z najwspanialszych europejskich muzeów sztuki, które ma w swych zbiorach najciekawszą na świecie kolekcję malarstwa renesansowego. Gdy byłem bardzo młody, Bill i Grace oprowadzali mnie po jego salach chyba ze sześć razy, a raz – i ta wizyta podobała mi się najbardziej – Bill się postarał, by dyrektor pokazał nam, jak się skromnie wyraził, „warsztat” przynależący do muzeum. W istocie była to pracownia konserwatorska – tak dobra, że próżno by szukać lepszej po obu stronach Atlantyku. I właśnie z usług owego warsztatu chciałem teraz skorzystać. Miałem nadzieję, że gdy personel wczesnym rankiem pojawi się w pracy, moja wiadomość trafi do właściwej osoby i możliwie szybko dostanę odpowiedź.

Zaparkowałem przy hotelu i poszedłem do recepcji, żeby odebrać klucz. Dyrektor wręczył mi kolejną kopertę.

– Mam nadzieję, że to nie wieści tego rodzaju, które spowodują, że pan Brodie David Wilson odczuje wielką smutność – powiedział.

Koperta nie była zaklejona; zapewne już przeczytał wiadomość, a to oznaczało, że zaraz „odczuję wielką smutność”.

Nie myliłem się. Leila Cumali informowała mnie, że omówiła z przełożonymi moją „prośbę” dotyczącą zamknięcia śledztwa w sprawie śmierci Dodge’a.

„Po zbadaniu akt sprawy oraz towarzyszących im dokumentów moi przełożeni uznali, że na gruncie czynności śledczych nie istnieją przesłanki do dalszej zwłoki”.

Napisała też, że szef miejscowej policji i starsi rangą funkcjonariusze nie mają wątpliwości co do tego, że mamy do czynienia ze „śmiercią wskutek nieszczęśliwego wypadku”, i dlatego rankiem komplet dokumentów zostanie wysłany do Ankary. Ciało Dodge’a miało zostać wydane żonie, a paszporty przyjaciół i znajomych – zwrócone właścicielom, by mogli opuścić miasto w dowolnym momencie.

„Funkcjonariusze policji Bodrum dziękują panu za zainteresowanie i są dumni, że mogli zaoferować FBI pełne wsparcie”, napisała. „Może pan zatrzymać kopie akt”.

Już się nie dziwiłem, dlaczego Cumali ustąpiła mi bez wielkiego oporu. Teraz, gdyby jej koledzy zrealizowali swój plan, byłbym przegrany – agent FBI nie miałby czego szukać w Bodrum, a ponowne otwarcie śledztwa graniczyłoby z cudem. Ofiara „wypadku” zostałaby pogrzebana, a potencjalni świadkowie – rozproszeni po całym świecie. Miałem ochotę zadzwonić do Cumali natychmiast, ale rozsądek zwyciężył. Mogłem to zrobić rano, teraz najważniejsze były maile do Uffizi.

Dyrektor hotelu przyglądał mi się uważnie, więc wyjaśniłem mu, że życie bywa pełne smutności, ale do takich problemów Brodie David Wilson zdążył się już przyzwyczaić. Do diabła, ze zmęczenia zaczynałem gadać tak jak on. Poszedłem do swojego pokoju, zbombardowałem Uffizi prośbami o pilny kontakt i marzyłem już tylko o tym, żeby wpełznąć do łóżka.

Musiałem jednak do kogoś zadzwonić. Włożyłem baterię do telefonu i wybrałem numer Bena Bradleya. Powiedziałem mu, że zdaniem miejscowych gliniarzy śmierć Dodge’a to skutek wypadku i że zamierzają zamknąć sprawę.

– Chryste – jęknął Bradley.

– Właśnie. Tylko że są w błędzie. Właśnie pracuję nad tym, żeby jednak sprawy nie zamknęli, ale mimo wszystko powiadom zainteresowanych, jaka jest sytuacja.

– Mogę jakoś pomóc? – spytał Ben.

– Dzięki, ale to mój bałagan i sam go posprzątam.

Przerwałem połączenie, ale nie wyjąłem baterii – na wypadek gdyby na przykład ktoś oddzwonił. I oddzwonił, zanim się położyłem.

– Zapomniałem spytać – powiedział Bradley. – Jak sądzisz, kiedy będziesz wiedział, czy twój plan się powiedzie?

Wiedziałem, że pytanie zadał Szept; wyobraziłem sobie panikę w jego głosie.

– Jutro o tej porze – odparłem. – Możliwe, że rano będę musiał wyskoczyć do Włoch.

Rozdział dwudziesty trzeci

Ocknąłem się o siódmej i natychmiast zadzwoniłem do detektyw Cumali, ale zostałem przekierowany do skrzynki głosowej. Zostawiłem w niej wiadomość: prośbę, żeby jak najszybciej do mnie oddzwoniła. Próbowałem ją złapać jeszcze kilka razy, ale w ciągu dwudziestu minut mi się nie udało.

Zszedłem na dół do recepcji i po krótkim ćwiczeniu z nieortodoksyjnej angielszczyzny dostałem od dyrektora hotelu adres Mariny i warsztatu szkutniczego Gul i Synowie. Wpisałem go do nawigacji mojego fiata i siedem minut później byłem już w starym porcie przed budynkiem, który na zdjęciu malowała detektyw Cumali.

Dawniej był to dom rybaka, piętrowy, z terakotowymi donicami i podokiennymi skrzynkami pełnymi kwiatów. Zdziwiłem się: były w tych ozdobach radość i miękkość, których nie dostrzegłem w tej kobiecie nawet w śladowych ilościach. Podszedłem ścieżką do frontowych drzwi i zadzwoniłem. Nikt nie odpowiedział.

Przemknąłem przez wąski pas trawnika i skręciłem na podjazd przytulony do wysokiego muru mariny. W garażu stał gówniany włoski wóz – pomalowany na czarno, z otwartą maską – ale i przy nim nikogo nie zastałem. Ruszyłem na tyły domu, nasłuchując. Żadnych głosów, żadnego ruchu, jeśli nie liczyć kota, który drapał się za uchem, siedząc na kuchennym parapecie.

Wróciłem do samochodu i spojrzałem na zegarek, a potem ruszyłem i według sprawdzonego schematu zacząłem jeździć uliczkami wokół domu, zataczając coraz szersze kręgi i wypatrując „parku na rogu ulicy”. Musiałem jak najszybciej odnaleźć detektyw Cumali. Mniej więcej po dziesięciu minutach zauważyłem trawiasty placyk i kilkoro dzieci na huśtawkach. Ich matki nad nimi czuwały, a Leila Cumali – ku mojej wielkiej uldze – była wśród nich.

Zaparkowałem i wysiadłem. Stała tyłem do mnie, zajęta popychaniem huśtawki, na której siedział jej synek. Zdążyłem podejść na odległość kilku jardów, zanim inne kobiety odezwały się do niej po turecku, wskazując na mnie.

Detektyw Cumali się odwróciła i zobaczyłem w jej oczach zaskakująco dużo gniewu. Ale było w nich coś jeszcze… coś ulotnego… i w tym, w jaki sposób obróciła się, by zabrać syna. Coś, co sprawiło, że na mgnienie oka poczułem się tak, jakbym wbrew jej woli odkrył jakąś wielką tajemnicę.

Patrzyła na mnie złowrogo i w tym momencie dzieciak wyjrzał zza jej spódnicy. Uśmiechnąłem się do niego i powiedziałem:

– To pewnie pani syn.

Na szczęście wyraz mojej twarzy się nie zmienił, gdy mały, poczuwszy się nieco pewniej, wyszedł zza matki i zobaczyłem, że ma zespół Downa.

Jak wszystkie dzieci dotknięte tym nieszczęściem, miał piękną twarz: uśmiechniętą i niewinną. Powiedział coś do mnie po turecku i domyśliłem się, że to „dzień dobry”, i z jakiegoś powodu, zamiast odpowiedzieć mu w języku, którego nie rozumiał, po prostu się ukłoniłem. Wydało mu się to najśmieszniejszą rzeczą na świecie, a gdy przestał się śmiać, odkłonił się najlepiej jak umiał. Matki przyglądające się tej scenie, a także ich dzieci, roześmiały się, co zachęciło chłopca do ukłonienia się stukniętemu Amerykaninowi jeszcze kilka razy.

Jedyną osobą, która nie uznała tego za zabawne, była jego matka.

– Jak pan mnie tu znalazł? Czy nie wyraziłam się jasno, że nie zamierzam się spierać…

– Nie przyjechałem tu, żeby się spierać – przerwałem jej. – Chcę, żeby pojechała pani ze mną do Domu Francuskiego.

Jej gniew jakby stracił moc.

– Po co?

– Sądzę, że Dodge został zamordowany, i możliwe, że uda się tego dowieść.

– Zamordowany? W jaki sposób ktoś miałby wtargnąć do posiadłości?

– Nie wiem. Najpierw trzeba udowodnić, że ktoś jeszcze był w domu. I sądzę, że razem możemy tego dokonać.

Zastanawiała się przez chwilę, zanim pokręciła głową.

– Nie. Dowody wskazują jasno, że…

– Proszę zapomnieć o dowodach. Dowody to tylko lista materiałów, które udało się zabezpieczyć. A co z tymi, których nie znaleziono? Czy można uczciwie powiedzieć, że są nieistotne?

Zganiłem się w duchu za cytowanie własnej książki – znowu wypadłem z roli, zapomniałem o swojej legendzie – ale zaraz przypomniałem sobie, że przecież zapakowano mi ją jako lekturę na czas podróży samolotem. Jednak nie popełniłem błędu. Ale Cumali nie wyglądała na przekonaną.

– Musimy to zrobić teraz, przed formalnym zamknięciem śledztwa – naciskałem.

– Nie. Moi przełożeni już podjęli decyzję.

Musiałem się bardzo starać, żeby nie stracić cierpliwości.

– Jeżeli się okaże, że mam rację, a policja z Bodrum wyda ciało i zwróci ludziom paszporty, ktoś cholernie drogo za to zapłaci. I to nie wskutek moich nacisków, to będzie presja z samej góry, ze sfer rządowych.

Zawahała się.

Inne matki ruszyły z dziećmi w stronę szkoły, machając na pożegnanie Cumali i jej kłaniającemu się z zapałem synowi.

– Teraz nie mogę tam jechać – powiedziała. – Muszę podrzucić syna do opiekunki. Samochód mi się zepsuł, to trochę potrwa…

– Podwiozę was – wpadłem jej w słowo, wskazując na swojego fiata.

Nie wyglądała na zachwyconą, ale też nie widziała innego wyjścia i tylko dlatego skinęła głową. Chłopiec zaś uznał, że będzie wspaniale, i ochoczo złapał mnie za rękę, gdy szliśmy w stronę samochodu.

Cumali otworzyła tylne drzwi, wpuściła syna i usiadła obok niego. Wystarczająco złe było to, że jako muzułmanka wsiadła do samochodu z mężczyzną, którego ledwie znała; to, że mogłaby jechać na przednim siedzeniu, obok niego, w ogóle nie mieściło się jej w głowie.

Wysłuchałem jej wskazówek, a potem odezwałem się przez ramię:

– Myślę, że powinna pani zadzwonić do biura. Proszę im powiedzieć, że wynikło coś nagłego i powinni wstrzymać wysłanie akt sprawy do Ankary.

Nie odpowiedziała. Zerknąłem w lusterko i napotkałem jej zimny wzrok. Wiedziałem, że gdy przekaże szefom taką wiadomość, sytuacja stanie się nieprzyjemna, ale cóż mogłem na to poradzić? Po chwili zauważyłem, że jednak wyjmuje telefon. Rozmawiała po turecku.

Gdy skończyła, usłyszałem, że zostawiła szefowi wiadomość i poprosiła kilku kolegów, żeby spotkali się z nami na południowym cyplu. Wezwała posiłki, pomyślałem. Nie zdążyłem jej odpowiedzieć, bo mały nagle zaczął mówić z wielkim ożywieniem. Widziałem w lusterku, że słuchała go uważnie. Najwyraźniej chciała dać mu do zrozumienia, że jego myśli są dla niej ważne. Im dłużej się temu przyglądałem, tym bardziej jasne się stawało, że ma dla swego syna nieskończoną cierpliwość.

– Mój syn chce panu powiedzieć, że w czwartek idziemy do cyrku – przetłumaczyła. – Mówi, że najpierw będzie wielka parada, a potem zobaczymy akrobatów, lwy, klaunów…

– I zaklinaczy węży – dodałem. – W drodze do miasta widziałem wozy. Proszę mu powiedzieć, że wyglądało mi to na wspaniały cyrk.

Cumali przetłumaczyła, a chłopak się roześmiał. Potem jakby się o coś spierali.

– Mój syn prosił, żebym pana spytała, czy zechciałby pan pójść z nami – wyjaśniła po chwili – ale odpowiedziałam mu, że tego wieczoru ma pan ważne spotkanie i w ogóle jest pan bardzo zajętym człowiekiem.

Spojrzałem w jej oczy w lusterku.

– Tak, wielka szkoda, że mam spotkanie – odpowiedziałem. – Bardzo bym chciał pójść z wami. Proszę go przeprosić.

Odezwała się po turecku, a chwilę później kazała mi skręcić w lewo i zatrzymać się dwadzieścia stóp za skrzyżowaniem. Znaleźliśmy się przed dość skromnym domem, z rodziną ogrodowych krasnali stojących rzędem wzdłuż ścieżki. Na trawie stała zjeżdżalnia, a po przeciwnej stronie ulicy znajdowało się centrum dystrybucyjne Coca-Coli. Silniki dwóch wielkich ciężarówek manewrujących zawzięcie na placu robiły tyle hałasu, że nie mogłem się nawet pożegnać z małym, zanim matka wysadziła go z samochodu. Otworzyli bramkę i ruszyli w stronę domu.

Młoda, niespełna trzydziestoletnia kobieta, ciemnowłosa i chorobliwie otyła, otworzyła drzwi i ucałowała chłopca w czoło. Cumali rozmawiała z nią, a ja miałem okazję wrócić myślą do tej niezręcznej chwili w parku. Najprostsze wyjaśnienie: chodziło o zespół Downa, o upośledzone dziecko, które odruchowo chciała obronić czy ukryć przed intruzem. Ja jednak nie chciałem wierzyć, że tylko o to chodziło – przecież Cumali i jej syn zachowywali się zupełnie naturalnie w obecności innych ludzi, innych dzieci. Nie, zdecydowanie przeczuwałem, że chodzi o coś innego, tylko nie miałem pojęcia o co. Matka i dziecko bawili się razem w parku… I co z tego?

Cumali już wracała, a jej syn stał na progu, machając mi na pożegnanie. Choć siedziałem za kierownicą, udało mi się odpowiedzieć całkiem niezłym ukłonem. Rozpromienił się. I zrewanżował się dwoma ukłonami.

Cumali wsiadła tylnymi drzwiami, a ja jeszcze przez chwilę przyglądałem się jej synowi. Był świetnym dzieciakiem i okropnie się stało – ale niestety, było to nieuniknione – okropnie się stało, że zrobiłem mu to, co zrobiłem.

Wrzuciłem bieg i odjechaliśmy w stronę Domu Francuskiego.

Rozdział dwudziesty czwarty

Koledzy detektyw Cumali już na nas czekali przy otwartej bramie posiadłości. Widzieliśmy ich z daleka: było ich trzech, stali przy samochodach, w cywilnych ubraniach, paląc papierosy. Dwaj rozmawiali przez telefon.

Dwaj przypominali z wyglądu tajniaków, trzeci zaś pasował jak ulał do stereotypowego wizerunku skorumpowanego gliny. Po czterdziestce, wysoki, z nadwagą, z paluchami jak parówki, wyglądał na buraka przebranego w elegancki garnitur. Cumali przedstawiła mi go, ale jakoś nie dosłyszałem jego nazwiska. „Tak dla wszelkiej bezpieczności”, jak powiedziałby dyrektor mojego hotelu, postanowiłem, że będę go nazywał Funkcjonariuszem.

Gliniarze zadzwonili do drzwi rezydencji, a w mojej kieszeni w tej samej chwili odezwał się telefon – po raz czwarty, odkąd znalazłem Cumali w parku. I tym razem zadecydowałem, że nie odbiorę. Domyślałem się, a nawet miałem nadzieję, że to ktoś z Uffizi, a ja nie chciałem tłumaczyć sprawy w pośpiechu. Zwłaszcza że do objaśnienia jednej z bardziej osobliwych koncepcji, z jakimi w życiu się zetknęli, potrzebowałem całkiem sporo czasu.

Nikt nie odpowiedział na dzwonek, więc Cumali otworzyła drzwi kartą kodową, którą miała przy sobie. W środku jak zawsze panował półmrok. Choć nie znałem jeszcze tej części domu, pewnie poprowadziłem grupę przez jadalnię godną baronów i dalej, do biblioteki. Od poprzedniego wieczoru zmieniło się tylko jedno: zasłony zostały zaciągnięte, a to zapewne oznaczało, że po moim odejściu Cameron spędziła tu jeszcze jakiś czas, wspominając zmarłego męża. Chyba że słuch mnie nie mylił i rzeczywiście ktoś trzasnął drzwiami – w takim układzie być może właśnie ta osoba spędziła wieczór w bibliotece.

Rozsunąłem kotary, by wpuścić do środka powódź światła, a potem zwróciłem się do czworga gliniarzy:

– Mówiłem już detektyw Cumali, że nie wierzę, jakoby Dodge był w domu sam w tę noc, kiedy zginął. Uważam, że przyjął gościa w tym właśnie pokoju i że był to ktoś, kogo znał.

– W jaki sposób ten ktoś miałby się dostać na teren posiadłości? – spytał zaczepnie ten, którego nazwałem Funkcjonariuszem. Jakże typowo.

Obawiając się, że będziemy marnować czas, podążając tym tropem, spojrzałem na niego równie niechętnie jak on na mnie.

– Załóżmy, że po prostu tu był – może wiedział, jak oszukać system, może znał miejsca poza zasięgiem kamer, może przeniknął przez mury – wszystko jedno. W tej chwili nie ma to znaczenia.

– Dobra, pospiesz się pan – wtrącił jeden z tajniaków.

Nie zareagowałem.

– Światła są wyłączone, a zasłony rozsunięte, tak napisano w raporcie policyjnym. – Wskazałem na skórzany fotel. – Dwie osoby znajdują się tutaj: gość stoi, a Dodge siedzi w fotelu, obok swoich prochów. Imprezuje i donikąd się nie wybiera. Ale gość ma pewien plan. Zamierza skłonić Dodge’a, by pobiegł do altanki, a następnie zepchnąć go z urwiska.

– Co miałby mu powiedzieć, żeby go do tego skłonić? – spytał Funkcjonariusz.

– Nie wiem – odrzekłem.

– Ufff… To co pan wie?

– Wiem, że gdy Dodge rozmawiał z gościem, zaczął się pokaz fajerwerków – odpowiedziałem. – Na początek nad cyplem rozbłysła biała gwiazda. Wszyscy zgodnie twierdzą, że była gigantyczna…

– Fakt, pewnie było widać w Stambule – wtrącił drugi tajniak.

Uśmiechnąłem się grzecznie. Od Stambułu dzieliło nas pięćset mil.

– Lecz nasz zabójca, choć o wszystkim pomyślał, o jednej rzeczy zapomniał – ciągnąłem. – O tym, jak działają fajerwerki.

Wreszcie zaczęli mnie słuchać uważniej.

– Jeśli odpalony nad cyplem ładunek miał być widoczny aż w Stambule, musiał zawierać wiórki magnezowe. To substancja powszechnie używana w dużych fajerwerkach. Gdy zaczyna się palić, na krótką chwilę noc zmienia się w dzień. I dlatego przed laty fotografowie używali jej w lampach błyskowych…

– Niech pan posłucha – przerwała mi Cumali. – Sztuczne ognie, magnez… jakie to ma znaczenie?

Koledzy poparli ją zgodnie.

– Takie, że mamy błysk i mamy obiekt – Dodge’a i jego gościa – odpowiedziałem. – Potrzebujemy jedynie filmu.

Wskazałem na dwa wielkie zwierciadła wiszące obok kominka.

– Lustro to szklana tafla pokryta od tyłu azotanem srebra. A czym jest azotan srebra? Materiałem światłoczułym, niegdyś powszechnie używanym w technice filmowej.

Nikt się nie odezwał. Wszyscy wpatrywali się we mnie, próbując przetrawić to, co powiedziałem.

– Zatem wszystko było na miejscu – dodałem. – Błysk. Obiekt. Film. Uważam, że mamy do dyspozycji fotografię, na której ujęte zostały wszystkie osoby obecne w tym pokoju. Została zapisana na odwrocie tych luster.

Nadal milczeli, spoglądając na mnie z niedowierzaniem. Nie mogłem ich zresztą za to winić; sam uważałem, że to dość szalony pomysł.

Cumali pozbierała się pierwsza.

– Tak dla jasności: sądzi pan, że uda się „wywołać” te lustra? – spytała.

– Tak.

– Gdzie? W punkcie One-hour Photo?

Uśmiechnąłem się, ale zanim zdążyłem odpowiedzieć, odezwał się Funkcjonariusz.

– To jakaś bzdura. Fotografie na odwrocie lustra? – parsknął lekceważąco. – Tracimy czas – oznajmił, po czym skinął na pozostałych, by ruszyli za nim do wyjścia. Widocznie mu się spieszyło, żeby wycisnąć kasę od paru bandytów.

Nie wytrzymałem. Jakoś nigdy nie trawiłem korupcji.

– Dlaczego twierdzi pan, że to bzdura? Dlatego, że nikt wcześniej tego nie próbował? FBI posiada najlepsze laboratorium kryminalistyczne na świecie, rozumie pan? Najlepsze. Przywykliśmy do tego, że jesteśmy pionierami. Ale skąd pan miałby wiedzieć, co jest bzdurą, a co nie?

Błysk w jego zapuchniętych oczach i skrzywienie ust były dla mnie sygnałem, że oto zyskałem wroga na całe życie. Miałem to gdzieś. Zanim sytuacja się zaogniła, znowu zadzwonił mój telefon. Zerknąłem na ekran. Włoski numer.

– Dzwonią z Galerii Uffizi we Florencji – powiedziałem. – Zamierzam poprosić ich o pomoc w wywołaniu zdjęcia.

Jeden z tajniaków – najwyraźniej lider ekipy – pokręcił głową.

– Nie – stwierdził. – Nie będzie żadnej pomocy, ani ze strony makaroniarzy, ani nikogo innego. Lustra zostają tu, gdzie są. Nie będzie żadnego wróżenia z fusów czy jak to tam nazywacie.

– W porządku – odparłem. – W takim razie w imieniu Federalnego Biura Śledczego składam oficjalne żądanie wydania tych luster celem przeprowadzenia badania kryminalistycznego. Jeżeli pan odmawia, proszę o pisemne uzasadnienie, które przekażę do Białego Domu, skąd niewątpliwie trafi w ręce wysoko postawionych osób w Ankarze.

Cisza. Mój telefon znowu zadzwonił, ale nie odebrałem. Staliśmy przez chwilę w milczeniu. Tuż przed ostatnim sygnałem telefonu lider w końcu wzruszył ramionami.

– Zabierz pan te cholerne lustra – powiedział, nie kryjąc złości. – Każdemu wolno marnować własny czas.

– Dziękuję – odpowiedziałem. – Do kogo mam zadzwonić w sprawie demontażu?

Funkcjonariusz parsknął śmiechem.

– Bo ja wiem? Może do laboratorium FBI, na wszystkim się znają, na pewno pomogą.

Dwaj tajniacy uśmiechnęli się szeroko. Cumali wyglądała na zażenowaną postawą swoich kolegów, ale gdy lider skinął na nią, posłusznie za nim podążyła.

Po chwili byli już na trawniku – paląc papierosy, podziwiając widoki i niewątpliwie obrabiając mi tyłek – a ja w końcu oddzwoniłem do Uffizi. Ktoś zawołał dyrektora warsztatu konserwatorskiego i właśnie jemu – bodaj najwybitniejszemu specjaliście w dziedzinie renowacji dzieł sztuki na świecie – wyjaśniłem, czego mi trzeba.

Gdy już przestał się śmiać, poprosił, żebym jeszcze raz powiedział, o co chodzi. Następnie zadał jakieś kilkanaście pytań i… zgodził się – chyba traktując moją prośbę przede wszystkim jako intrygujące wyzwanie – ale dał mi do zrozumienia, żebym nie spodziewał się sukcesu.

– Domyślam się, że sprawa jest pilna? – spytał.

– Naturalnie – odrzekłem. – To już wszystko? Dostarczę lustra najszybciej jak się da.

Gdy tylko odłożył słuchawkę, zadzwoniłem pod inny numer i uzyskałem obietnicę wsparcia z zupełnie innej strony.

Rozdział dwudziesty piąty

Dyrektor mojego hotelu przybył do Domu Francuskiego z dwiema solidnie poobijanymi ciężarówkami oraz ośmioma kolegami, z których każdy wyglądał tak, jakby urwał się na jednodniową przepustkę z pudła. Popełniłby jednak błąd ten, kto osądziłby ich po pozorach, okazali się bowiem jednymi z najporządniejszych i najuczciwiej pracujących ludzi, jakich zdarzyło mi się spotkać.

Dyrektor zdołał ich skrzyknąć dosłownie w parę minut. Gdy wyszedłem z domu, by ich przywitać i zaproponować zapłatę za pomoc, wszyscy zgodnie odmówili.

– Ci ludzie panowie mówią, że względem pieniędzy nie czują miłości dzisiaj – powiedzmy, że przetłumaczył dyrektor hotelu. Im dłużej go słuchałem, tym bardziej przypominał mi jednego z tych internetowych automatycznych tłumaczy. – Jest dość dla nich, że wielka posiadłość mają okazję zobaczyć – dodał.

Podobnie jak niemal wszyscy mieszkańcy Bodrum, żaden z nich nigdy nie został wpuszczony za wysoką bramę, tym chętniej więc odpowiedzieli na wezwanie dyrektora. Gdy prowadziłem ich na tyły domu, do drzwi wiodących na taras, spotkaliśmy Cumali i jej kolegów, którzy właśnie kierowali się w stronę wyjścia. Była to dość niezręczna chwila i obie grupy przez chwilę mierzyły się niechętnym wzrokiem, ale w końcu dyrektor hotelu i jego przyjaciele zeszli ze ścieżki, by przepuścić gliniarzy.

Tak się złożyło, że dostrzegłem na twarzy dyrektora wyraz głębokiej pogardy, gdy mijał go Funkcjonariusz. Widząc, że jest obserwowany, po chwili uśmiechnął się do mnie, a gdy policjanci znaleźli się poza zasięgiem głosu, podszedł bliżej.

– Na jego nazwę mówimy SpongeBob.

Jego towarzysze pokiwali głowami.

– SpongeBob? – powtórzyłem – Ta postać z kreskówki?

Dyrektor pokiwał głową i udał, że wciąga coś ustami.

– Ach tak – domyśliłem się. – Wielka gąbka – dodałem, pocierając kciukiem o palec wskazujący w uniwersalnym geście symbolizującym przekupstwo. Dyrektor i jego przyjaciele wybuchnęli śmiechem; jeden z nich splunął na ziemię. Przekroczywszy na krótką chwilę barierę językową, skręciliśmy za węgłem budynku.

Pozwoliłem, by przez minutę cieszyli oczy widokami, zanim wpuściłem ich do biblioteki wielkimi, przeszklonymi drzwiami. Dwaj z nich byli cieślami. Podczas gdy omawiali logistyczną stronę szybkiej budowy skrzyń, które miałyby ochronić lustra podczas transportu, pozostali wrócili do ciężarówek po drabiny i narzędzia.

Wyszedłem na zewnątrz, żeby spróbować znaleźć kogoś w dziale obsługi FedEksu, kto byłby w stanie zorganizować nam błyskawiczny transport luster do Florencji. Czekałem właśnie, aż oddzwoni do mnie kolejny spec od obsługi klientów, gdy podbiegł do mnie dyrektor hotelu. Wyraźnie wzburzony, kazał mi wrócić do środka. Przez chwilę myślałem, że może upuścili jedno z luster, lecz zaraz zmieniłem zdanie: gdyby tak było, z pewnością usłyszałbym brzęk tłuczonego szkła.

Na chwilę zapomniałem o FedEksie i podążyłem za Turkiem na taras. Minąwszy próg biblioteki, zatrzymałem się. Milczący mężczyźni stali pod ścianą, obserwując mnie. Zdjęli już obie tafle – w miejscach, w których do niedawna wisiały, zobaczyłem nagie kamienie.

Gdy widziałem te lustra po raz pierwszy, wydawały mi się źle dopasowanym elementem wystroju, ale uznałem, że to tylko przejaw ekscentryzmu właścicieli. Tak jednak nie było. Lustra zawieszono po to, by zasłonić dwie duże swastyki wykute w kamieniu. Tak, najprawdziwsze, pięknie wykonane swastyki, a nad nimi charakterystyczne orły – symbole Trzeciej Rzeszy. Patrzyłem na nie oniemiały. Przypomniałem sobie z dzieciństwa swastyki z biura komendanta obozu Natzweiler-Struthof i przez krótką, trudną chwilę znowu miałem przed oczami zdjęcie kobiety z niemowlęciem w ramionach i dwójką dzieci uczepionych jej spódnicy.

Podszedłem bliżej do złowrogich symboli, wciąż bacznie obserwowany przez dyrektora hotelu i jego przyjaciół, dziwnie zawstydzonych. Podczas drugiej wojny światowej Turcja była neutralnym krajem, ale wszyscy wiedzieli, co oznaczają te symbole. Zdaje się, że głęboko zranił ich fakt, że coś takiego uchowało się właśnie w ich mieście.

Choć wcale nie miałem ochoty ich dotykać, wyciągnąłem rękę i powiodłem palcem po wykutej dłutem krawędzi. Na skórze została gruba warstwa kurzu – lustra musiały tu wisieć od lat.

Odwróciłem się w stronę moich tureckich pomocników.

– Dlaczego nazwano to miejsce Domem Francuskim? – spytałem.

Rozdział dwudziesty szósty

Pierwotnie dom nosił inną nazwę. Gdy go zbudowano, tuż po drugiej wojnie światowej, nazywano go La Salle d’Attente. Poczekalnia. Zastanawiałem się, kto i na co miał w nim czekać.

Siedziałem z dyrektorem i jego ludźmi na schodach wiodących z tarasu na trawnik. Przed nami, u podnóża klifu, falowało leniwie Morze Egejskie, a nad nami ciepły wiatr szeleścił w koronach palm. Moi pomocnicy przywieźli ze sobą lunch i nalegali, bym posilił się wraz z nimi oliwkami, serem i świeżo upieczonym domowym chlebem. Dopiero gdy pokazałem im odznakę FBI i zapewniłem, że przepisy mi tego zabraniają, pozwolili mi odpuścić przynajmniej wino i raki, którymi popijali każdy kęs posiłku. Cieszyłem się, że zdążyli z demontażem luster, zanim nadeszła pora lunchu.

Siedząc razem, prowadziliśmy – że tak to ujmę – dość chaotyczną rozmowę, ale wcale nie z powodu alkoholu. Każdy z obecnych, włącznie z dyrektorem hotelu, miał własną wersję historii tego domu. Byli zbyt młodzi, by pamiętać czasy jego budowy, dlatego musieli polegać na relacjach zasłyszanych od dziadków.

Zgodni byli tylko co do tego, że budynek wzniesiono na zlecenie pewnej Niemki, zdaje się, że w roku 1946, niespełna rok po zakończeniu wojny, gdy jej kraj, straciwszy siedem milionów obywateli, wciąż leżał w gruzach. Podobno rodzina owej kobiety przeniosła swoje aktywa do Szwajcarii, zanim wybuchł konflikt, i dlatego jej majątek pozostał praktycznie nietknięty. To akurat mogło być prawdą. Wielu Niemców postąpiło podobnie, a kto nie wierzy, niech spyta chłopaków z banku Richelouda.

Moi rozmówcy ustalili jeszcze jeden bezsporny fakt: kobieta przyleciała na – trawiaste w owym czasie – lotnisko Milas, gdzie czekał na nią samochód, w porze lunchu odwiedziła miejsce przyszłej budowy i odleciała dwie godziny później. Po paru miesiącach zjawiła się ekipa budowlańców.

Nie było wtedy porządnych dróg, więc rzemieślnicy i inżynierowie, podobnie jak większość materiałów budowlanych, docierali na miejsce barką. Żylaści robotnicy – sami Niemcy, bez wyjątku – wznieśli na początek baraki dla siebie oraz kuchnię polową. Z sobie tylko znanych powodów nie chcieli mieć nic wspólnego z mieszkańcami pobliskiej wioski.

Dwa lata później, gdy rezydencja była gotowa, ostatni z nich zburzyli proste baraki, zagospodarowali ogrody i zniknęli. Jedynym śladem ich bytności była nazwa małej zatoczki u podnóża klifu, do której można było dotrzeć tylko drogą morską – to tam rozładowywali barki i tam chadzali wieczorami, żeby popływać.

– Piach nadwodny tam – opowiadał mi dyrektor – jest nazywany przez ludzi z Bodrum…

– Plażą Niemiecką – dokończyłem.

Podobno, choć dom wybudowano tak wielkim nakładem sił i środków, nikt w nim nie mieszkał, a przynajmniej nie na stałe. Początkowo światła w oknach widywano jedynie raz na parę miesięcy – zapalały się może przez tydzień, po czym znowu na długo gasły. Wszyscy uznali, że to tylko wakacyjna rezydencja, ale przemyślnie posadzona roślinność oraz nader dogodne położenie posiadłości sprawiały, że nie sposób było podejrzeć, kto jest gościem Poczekalni podczas owych parodniowych wizyt.

Poczekalnia, pomyślałem znowu. Cóż za dziwna nazwa.

– Dlaczego ją zmieniono? – spytałem.

Dyrektor roześmiał się i tym razem nie musiał pytać o zdanie kolegów.

– Zmiana prosta to z natury bardzo – powiedział. – La Salle d’Attente była o wiele za trudna do wypowiedzi dla okolicznych rybaków. Wiedzieli za to, z jakiego języka przyszła, więc dali sobie spokój z połamaniem język i wybrali mnóstwo prostszą nazwę – Dom Francuski – która przyjęła się z biegiem lat i wszystkie zaczęli jej używać.

Mijały sezony, listowie rosło coraz bujniej, a willa jakby zapadła w głęboki sen – nikt jej nie odwiedzał nawet przez kilka lat z rzędu.

Najpierw powoli, a potem coraz szybciej turystyka zaczęła odmieniać ten rejon tureckiego wybrzeża. W porcie pojawiły się mariny, a w różnych częściach cypla – inne piękne rezydencje. Aż wreszcie, mniej więcej osiem lat temu, przybył tu nikomu nieznany człowiek, który otworzył dom. Kilka tygodni później przyleciała z zagranicy ekipa remontowa i zabrała się do unowocześniania obiektu – to ona zainstalowała supernowoczesny system alarmowy. Dwudziesty pierwszy wiek w końcu dotarł i do Domu Francuskiego.

Teraz zaś, kilka miesięcy przed początkiem tego lata, ktoś zadzwonił do miejscowego biura obrotu nieruchomościami i oznajmił, że już najwyższy czas, by dom zaczął na siebie zarabiać. Udostępniono posiadłość chętnym za jedyne dwieście tysięcy dolarów za tydzień.

Mężczyźni uśmiechnęli się, gdy padła ta kwota, i wzruszyli ramionami.

– A kim była ta kobieta, która zbudowała tu dom? – spytałem, gdy zapadła cisza. Nie mogłem przestać myśleć o swastykach.

Pokręcili głowami. To była zagadka. W końcu dyrektor hotelu spojrzał na zegarek i stwierdził, że najwyższy czas zacząć pakować lustra do ciężarówek, jeśli mają dotrzeć na czas na lotnisko. Jego przyjaciele posłusznie zakorkowali butelki, wstali i wrócili na taras.

Ja zaś zszedłem do ogrodu. Zatrzymałem się w połowie drogi, by raz jeszcze spojrzeć na dom. Bez wątpienia było w nim coś złowieszczego, a poza tym raz jeszcze potwierdziłem w duchu obserwację poczynioną wcześniej na podjeździe: zbudowano go po to, by zapewnić lokatorom maksimum prywatności. Ale dlaczego Poczekalnia? Skąd ta nazwa? Kim byli ludzie, którzy przed laty zaglądali tu na kilka dni i znikali?

Nie wiem, dlaczego o tym pomyślałem – może tak na mnie wpłynął szum morza, a może widok frachtowca daleko na horyzoncie – ale, jak wiecie, nauczyłem się ufać intuicji: statek, pomyślałem. Czekali na statek.

Dyrektor wyszedł znowu na taras i machał do mnie.

– Ładowanie obu lustra gotowe i zakończyliśmy – zawołał. – Potrzeba tylko osoby pana.

Uśmiechnąłem się i dołączyłem do konwoju jadącego na lotnisko Milas.

Rozdział dwudziesty siódmy

Przyleciałem do Florencji o zmroku. Na niebie nie było ani jednej chmury, a wielkie renesansowe miasto rozciągało się pod nami jak zawsze urzekająco piękne. Siedziałem w kabinie pilotów w samolocie firmy kurierskiej FedEx, który nieco zboczył z kursu po wylocie ze Stambułu, by zahaczyć o Milas i zabrać dwie pokaźne skrzynie, a tym samym wyświadczyć przysługę FBI.

Piloci, dwaj kowboje – jeden z Anglii, drugi z Australii – zaprosili mnie, żebym usiadł z nimi w wolnym fotelu w kabinie. Gdybym wiedział, że cały lot wypełnią im kłótnie na temat krykieta, pewnie zostałbym w ładowni.

Ciężarówka z Uffizi wyjechała nam na spotkanie. Trzej pracownicy galerii, z pomocą pokładowego dźwigu oraz dwóch miłośników krykieta, sprawili, że skrzynie w ciągu paru minut opuściły przepastne wnętrze samolotu i trafiły na pakę ciężarówki. Florencja sama w sobie jest dziełem sztuki – na pewno bardziej niż inne miasta – ale ta wizyta jakoś nie napełniła mnie radością. Gdy po raz ostatni spacerowałem tymi ulicami, towarzyszył mi Bill, a na myśl o nim znowu ogarnął mnie żal – nawet go nie pożegnałem.

W mroku wjechaliśmy w wąskie, boczne uliczki, które niewiele się zmieniły przez pięćset lat. Wreszcie stanęliśmy przed potężnymi, dębowymi wrotami, które pamiętałem jak przez mgłę. Warsztat znajdował się w innym kompleksie budynków niż muzeum – zajmował, ściślej mówiąc, kilka starych piwnic i magazynów o murach grubych na sześć stóp, w których dawno temu Medyceusze przechowywali swoje pokaźne zapasy ziarna i win.

Kamery zlustrowały każdy cal uliczki w obu kierunkach, zanim brama się otworzyła i ciężarówka wjechała do dobrze zabezpieczonego hangaru. Wysiadłem z kabiny i spojrzałem na nowoczesne konsole sterujące, drużyny uzbrojonych strażników, rzędy monitorów telewizji przemysłowej oraz potężne, stalowe drzwi, które broniły dostępu do innych pomieszczeń. Miejsce to nie przypominało zbytnio tego, które zapamiętałem przed laty, ale nie zdziwiło mnie to zbytnio. Na początku lat dziewięćdziesiątych Galeria Uffizi była obiektem bombowego ataku terrorystycznego – kierownictwo muzeum najwyraźniej nie zamierzało niepotrzebnie ryzykować.

Dwaj strażnicy podeszli do kierowcy i dwóch pracowników warsztatu, by przenośnymi skanerami sprawdzić ich odciski palców. Zapewne znali się od lat, a jednak ochroniarze cierpliwie czekali, aż dane zostaną przeanalizowane przez komputer, a tożsamość przybyłych potwierdzona – dopiero wtedy otwarto stalowe drzwi. Gdy ciężarówka i ładunek zniknęły we wnętrzu hali, zostałem sam. Po chwili zjawił się facet w garniturze, który dopilnował, by zrobiono mi zdjęcie i na miejscu sporządzono identyfikator. Gdy byłem gotowy, oznajmił, że szef i jego ekipa już czekają.

Przypiąwszy identyfikator do marynarki, pozwoliłem, by strażnik zawiązał wokół mojej kostki cienki, miedziany drucik, który miałem ciągnąć za sobą po posadzce. Gdyby na moim ubraniu powstał ładunek elektrostatyczny, drucik miał zadziałać jak odgromnik, by nie powstała iskra. Kierownictwo muzeum najbardziej obawiało się kradzieży i terroryzmu, ale na trzecim miejscu wśród zagrożeń stawiano ryzyko pożaru wywołanego zapłonem lotnych chemikaliów, których używano w procesie renowacji dzieł sztuki.

Specjalnością warsztatu Uffizi było ratowanie wielkich obrazów i fresków. Choć wiele się tu zmieniło przez lata, dyrektor zapewnił mnie przez telefon, że pracownia wciąż posiada wielkie naczynia i wszelkie odczynniki potrzebne do wywołania „zdjęć”, które przywiozłem. Przyszłość mojej misji spoczywała więc w rękach fachowców.

Mężczyzna w garniturze poprowadził mnie do windy. Zjechaliśmy sześć pięter niżej i po chwili znaleźliśmy się w czymś, co przypominało salkę konferencyjną. Były tam cztery ściany z nieprzejrzystego szkła oraz długi stół, a gdzieś z boku dostrzegłem dwóch techników siedzących przed komputerami połączonymi z pokaźną baterią twardych dysków.

Trzy kobiety i sześciu mężczyzn wstali od stołu, by mnie przywitać. Jeden z obecnych wyciągnął rękę na powitanie i przedstawił się jako dyrektor pracowni. Był zaskakująco młody, ale jego długie włosy były całkiem siwe. Pomyślałem, że stres związany z pracą nad bezcennymi dziełami sztuki musiał go sporo kosztować. Usłyszałem, że w ciągu paru godzin od naszej pierwszej rozmowy jego zespół zdążył się zebrać i omówić strategię działania. Nikt jednak nie żywił przesadnie wielkiej nadziei na to, że uda się wywołać obrazy zarejestrowane na spodniej stronie luster.

– Choć czasem moi konserwatorzy potrafią czynić cuda – dodał z uśmiechem. – Gotów?

Skinąłem głową, a wtedy nacisnął przycisk umieszczony na ścianie. Cztery ściany z mętnego szkła w jednej chwili stały się całkiem przejrzyste. Najwyraźniej był to tak zwany ciekły kryształ – przepływ prądu powodował zmianę ułożenia molekuł, a co za tym idzie, także właściwości fizycznych materiału.

Jak się okazało, znajdowaliśmy się w szklanej komorze zawieszonej w powietrzu. Pod nią rozciągał się imponujący widok.

Wielka jak boisko piłkarskie i wysoka co najmniej na sześćdziesiąt stóp przestrzeń była zamknięta łukowatym sklepieniem i oślepiającą bielą ścian – a przy tym zapewne starsza niż ród Medyceuszy. Karłowate wobec jej ogromu stały tam potężne podnośniki hydrauliczne używane do manewrowania wielkimi posągami, wyciągi do unoszenia i opuszczania olbrzymich obrazów oraz ogromne naczynia z nierdzewnej stali przeznaczone do chemicznych kąpieli naprawdę sporych rzeźb; starczyło miejsca nawet na komorę parową, w której usuwano wiekowe zanieczyszczenia z marmuru i kamienia. W labiryncie między tymi urządzeniami sunęły niemal bezgłośnie akumulatorowe podnośniki widłowe, nieduże dźwigi oraz mnóstwo techników i pracowników w białych kitlach. Rozbawiony skromną nazwą „warsztat” pomyślałem, że wygląda to raczej tak, jakby NASA zajęła florenckie katakumby.

Niemal pod moimi stopami poddawano renowacji obraz Tycjana, a nieopodal grupa mężczyzn i kobiet pracowała nad bramą z brązu autorstwa Berniniego, którą niegdyś widziałem w Watykanie. Lecz bodaj największe wrażenie zrobiły na mnie panele, które połączono bez śladu szczelin i umieszczono na jednej ze ścian. Prawdopodobnie wykonane techniką fotograficzną w ramach procesu restaurowania, zostały w podziemnej hali może jako inspiracja dla pracowników, a może jako pamiątka wyjątkowo doskonałej roboty.

Była to fotokopia Ostatniej wieczerzy Leonarda da Vinci.

Naturalnej wielkości i tak żywa, jak wczoraj ukończony fresk, sprawiła, że zrozumiałem, jak musieli się poczuć szczęśliwcy, którzy pięćset lat wcześniej weszli do kościoła Santa Maria delle Grazie i jako pierwsi ujrzeli dzieło mistrza.

Dyrektor włożył bezprzewodowe słuchawki i wskazał na dwie złocone ramy wsparte o ścianę. Lustra zostały już wyjęte i wisiały w powietrzu uniesione przez suwnicę. Na naszych oczach zostały wolno opuszczone do kadzi wypełnionej niebieską cieczą – roztworem, który, gdyby zabieg się udał, miał oddzielić nieuszkodzony film od szklanej tafli. Gdyby ten etap operacji się nie powiódł, a warstewka azotanu srebra rozpadła się na części, moglibyśmy wrócić do domu.

Niemal natychmiast opuszczono nad zbiornik namiot z nieprzejrzystego materiału.

– Jeżeli uda się oddzielić warstwę azotanu srebra, trzeba ją traktować jak negatyw. Nie wolno jej prześwietlić – wyjaśnił dyrektor.

Ogarnęły mnie wątpliwości. Czy w ogóle mogłem żywić nadzieję, że to się uda? Jasne, to właśnie Galeria Uffizi odrestaurowała marmurową Pietę Michała Anioła po tym, jak pewien szurnięty Australijczyk potraktował ją młotkiem, ale nawet zatrudnieni tu cudotwórcy chyba nie wierzyli, że da się wywołać zdjęcie z rewersu pary starych luster.

Dyrektor docisnął słuchawkę do ucha i przez chwilę nasłuchiwał w skupieniu, po czym zwrócił się do zebranych:

– Udało się. Film został oddzielony w całości.

Jego współpracownicy uśmiechnęli się i zaklaskali, a szef spojrzał na mnie.

– Zostanie zamrożony w bloku żelatyny, który powinien go ustabilizować, a następnie przeniesiony do ciemni i wywołany.

Dwie minuty później mężczyźni w białych kombinezonach wyprowadzili z namiotu wielki wózek i wjechali nim do windy towarowej o szklanych ścianach. Patrzyłem, jak owinięte folią lustra wolno suną w górę.

Winda zatrzymała się na wysokości betonowego pomieszczenia zawieszonego nad halą, a mieszczącego, jak się domyślałem, ciemnię.

– To może trochę potrwać – uprzedził mnie dyrektor. – Ale jeśli tylko uda się „wywołać film”, moi ludzie powiedzą nam, czy da się coś z niego odczytać.

Rozdział dwudziesty ósmy

Siedziałem w bufecie dla personelu pracowni konserwatorskiej Galerii Uffizi wraz z resztą ekipy, posilając się głównie espresso oraz jego dolewkami, gdy nareszcie nadeszła wiadomość.

Dyrektor odebrał ją w telefonie i zwrócił się do mnie, ale na tyle głośno, by wszyscy usłyszeli:

– Coś się jednak zapisało na filmie.

Pobiegliśmy białymi, cichymi korytarzami, mijając grupki nieco wystraszonych, zamożnych darczyńców, których właśnie oprowadzano po salach pracowni. Windą towarową zjechaliśmy do sali konferencyjnej.

Przez jej szklaną ścianę zobaczyliśmy techników zgromadzonych wokół jednego z dwóch dużych monitorów. Jeden z nich obsługiwał klawiaturę; chłodzone wodą twarde dyski pracowały na pełnych obrotach.

Dyrektor dotrzymywał mi kroku.

– Cokolwiek zapisało się w warstwie azotanu srebra, zostało zeskanowane i umieszczone na dysku. To dlatego tak się wpatrują w ekran.

Sprintem wbiegliśmy do sali. Potrzebowałem tylko jednego: obrazu dwojga ludzi stojących w jednym pokoju. Gdyby udało się zidentyfikować gościa, który odwiedził Dodge’a, byłby to świetny bonus.

Lecz ekran był pusty. No, może niezupełnie – widać było na nim ciemność w różnych odcieniach. Czułem się, jakbym spoglądał w toń stawu w bezksiężycową noc. Dyrektor zapewne dostrzegł rozczarowanie na mojej twarzy.

– Bez paniki, przynajmniej na razie – powiedział. – Moi ludzie użyją specjalnego oprogramowania, żeby wzmocnić obraz, a następnie spróbują uzupełnić brakujące punkty kolorem z sąsiednich miejsc. Tą samą metodą uzupełniamy uszkodzone freski.

Ja jednak panikowałem. On zresztą też nie byłby taki dzielny, gdyby wiedział, jaka jest stawka w tej sprawie. Młody technik siedzący przed klawiaturą, o skórze bladej jak ściany hali, wpisywał komendę za komendą. Przyglądałem się jego twarzy, na której malowało się głębokie, niemal religijne skupienie. On z pewnością nie zamierzał się poddać i to było dla mnie pewnym pocieszeniem.

Wolno, z początku wręcz niezauważalnie, a potem coraz prędzej, jakby w rytmie coraz szybciej wirujących dysków, z mrocznego oceanu zaczął się wyłaniać jakiś kształt. Zerknąłem na pomarańczowe kontrolki błyskające raz po raz na panelu kontrolnym systemu i domyśliłem się, że osiągnął niemal maksymalną wydajność, ale ci ludzie wiedzieli, co robią. Wreszcie z czarnej toni zaczęło się wynurzać wnętrze pokoju: fragment świecznika, zarys okien z widokiem na morze, boczna ścianka kominka. Tak, to niewątpliwie była biblioteka Domu Francuskiego, La Salle d’Attente, czy jak go tam, u diabła, nazywano. Nie wierzyłem własnym oczom.

– Zdaje się, że mamy tu jakąś osobę – powiedział technik głośno, by przebić się przez oklaski. Wskazał na nieco ciemniejszą sekcję mrocznej głębiny, w której zaczął się zarysowywać niewyraźny kształt. Technik otoczył go linią zaznaczenia i zaczął manipulować suwakami zmieniającymi jasność i kontrast wybranego fragmentu. Tak, teraz widziałem wyraźnie: to był skórzany fotel.

Klimatyzacja pracowała bez zarzutu, a mimo to czułem, że pocą mi się ręce. Dostrzegałem już zamazany kształt głowy, zgiętego ramienia, fragmentu szyi – ktoś siedział w fotelu; niemal na pewno był to Dodge. Technik nie ustawał w wysiłkach, a ostrzegawcze światełka migały coraz intensywniej. Ciemne wody otaczające fotel zmieniały się w coraz wyraźniejszy relief.

Dodge był sam.

Dyrektor i jego ludzie otoczyli mnie radosnym kręgiem, gotowi świętować zwycięstwo. Plan, który stworzyli i zrealizowali, okazał się sukcesem: uzyskali obraz z zupełnie nieoczekiwanego źródła. Tak, to prawda, dokonali nie byle jakiej rzeczy. Prawdą było jednak i to, że ich sukces nie pomógł mi ani trochę.

– Co się stało? – spytał ktoś, widząc moją minę.

– Wiedziałem, że w tym fotelu siedział człowiek. Liczyłem na to, że zobaczę jeszcze kogoś. Potrzebuję drugiej postaci. Może jej obraz zapisał się na drugim lustrze? Pokój będzie widoczny pod nieco innym kątem.

Znowu pochyliliśmy się nad monitorem. Blady technik i jego kolega już pracowali nad drugim zdjęciem. Nie trzeba było być ekspertem od grafiki komputerowej, żeby wiedzieć, że obraz jest znacznie gorszej jakości – ocean czerni wydawał się głębszy, a plamy światła znacznie wątlejsze i przetykane cieniem. Jakbyśmy naprawdę znaleźli się w morskiej otchłani.

Technicy pracowali teraz szybciej. Ciemność zniknęła, a zwinne palce tańczące po klawiszach w niezłym tempie wydobywały z mroku fragmenty biblioteki. Znowu zobaczyliśmy części fotela i stołu, ale ich zarysy były mniej ostre, a pomarańczowe kontrolki już wskazywały kres możliwości systemu; po chwili niektóre zmieniły barwę na czerwoną. Moja nadzieja weszła w lot nurkowy.

Technicy też wyglądali na zniechęconych. Raz po raz zerkali na panel kontrolny, na którym zapalały się kolejne ostrzegawcze światełka. Obraz już się nie poprawiał.

Właśnie na tym polega kłopot ze szczęściem, że prędzej czy później zaczyna go brakować, pomyślałem. Czułem na sobie ukradkowe spojrzenia dyrektora i pozostałych członków zespołu. Wiedzieli, jak bardzo jestem zawiedziony, i zastanawiali się pewnie, jak przyjmę wynik eksperymentu.

Wszystkie kontrolki świeciły na czerwono i zrozumiałem, że technicy już nie próbują wzmocnić żadnego fragmentu obrazu – osiągnęli kres możliwości systemu. Na wpół widoczny obraz biblioteki zawisł nieruchomo na ekranie, jak milcząca pamiątka porażki. Blady technik przysunął się nieco bliżej i nachylił ku monitorowi, wskazując na jakiś punkt zdjęcia. Wypowiedział po włosku kilka słów, których nie zrozumiałem. Dyrektor i pozostali zaczęli wpatrywać się w to miejsce, ale po chwili stało się jasne, że nikt nic tam nie dostrzega.

Technik – niezbyt pewnie, bo chyba zaczynał wątpić we własny wzrok – otoczył wybrane miejsce siatką linii i ignorując migotanie czerwonych punktów, powiększył fragment obrazu, próbując wydobyć z szarych pikseli całą prawdę.

Daremnie.

Jego kolega sięgnął do klawiatury i wpisał komendę. Zaznaczony obszar zmienił się w negatyw – czarne stało się białe i na odwrót. I nagle zobaczyliśmy kształt, pionowy kształt na samej granicy zarejestrowanego obrazu. Teraz dwaj technicy zaczęli pracować na cztery ręce, wspólnie popychając oprogramowanie i baterię twardych dysków poza granice możliwości. Na ekranie raz po raz pojawiały się ostrzegawcze komunikaty, które kasowali, nawet na nie nie patrząc. Czerwone kontrolki już nie migały – płonęły jednostajnym światłem.

Pracowali nadal, ale postępów już nie było. Widzieliśmy kształt, to wszystko. Wreszcie przełączyli obraz z negatywu na normalny widok, pomniejszyli go nieco i usunęli siatkę linii.

Był tam! Niewyraźny niczym duch, ale ponad wszelką wątpliwość ludzki kształt tuż przed kominkiem. Rozpoznanie rysów twarzy czy jakichkolwiek charakterystycznych cech nie było możliwe – nie wiedziałem nawet, czy to mężczyzna czy kobieta – ale to było nieistotne. W bibliotece przebywały dwie osoby.

Dyrektor i jego ludzie spojrzeli na mnie, a potem zaczęli wiwatować. Dwaj technicy poderwali się z krzeseł, by uściskać kolegów.

W końcu oderwałem wzrok od ekranu, uśmiechnąłem się i zaklaskałem. Nie wiedzieli o tym i nigdy nie mieli się dowiedzieć, ale dzięki nim Tropiciel właśnie wrócił do gry.

Rozdział dwudziesty dziewiąty

Wyszedłem za dębowe wrota w noc tak czystą i rześką, że stary bruk i fasady renesansowych budynków wyglądały wręcz nierealnie, jak pejzaż rodem z osobliwej gry wideo. O tym, że to jednak rzeczywistość, świadczyły jedynie tłumy spacerowiczów oraz kompletny brak taksówek.

Musiałem odbyć dwie rozmowy telefoniczne. Czekając na pierwsze połączenie, minąłem ostatnie kamery strzegące wjazdu do pracowni konserwatorskiej i po chwili wyszedłem na jedną z szerszych ulic.

Leila Cumali w końcu odebrała, a ja bez zbędnych wstępów oznajmiłem jej, że mam zdjęcie, na którym widać Dodge’a i jeszcze jedną osobę w bibliotece, na sześć minut przed morderstwem. Odpowiedziała mi pełna zdumienia cisza.

Wypełniłem ją wzmianką o tym, że dyrektor warsztatu przy Galerii Uffizi właśnie przygotowuje szczegółowy raport, który zostanie do niej przesłany wraz z kopią wywołanej fotografii.

– Zawiadomię kolegów – powiedziała wreszcie, nawet nie próbując ukryć przygnębienia. Byłem pewny, że SpongeBob i jego kumple będą równie nieszczęśliwi. – Zdaje się, że nie mamy wyboru – ciągnęła. – Jeszcze dziś otworzymy sprawę. Tym razem morderstwa.

– To dobrze – odparłem. – Bardzo dobrze.

– Skąd pan wiedział, że Dodge nie był sam? – spytała.

W jej głosie znowu wyczułem cień dawnej pogardy.

– Dzięki narkotykom i lornetce. Przecież nikt nie podziwia sztucznych ogni przez lornetkę.

– Więc po co ją wziął?

– Pomału, dojdziemy i do tego. Przede wszystkim ktoś wiedział, w jaki sposób niezauważenie dostać się na teren posiadłości – odpowiedziałem, wciąż próbując złapać cholerną taksówkę. – Ów ktoś wszedł do domu i zastał Dodge’a w bibliotece. Musiał to być jego przyjaciel, a przynajmniej znajomy – widząc obcego człowieka, Dodge wszcząłby alarm. Jestem niemal pewny, że gość udawał przejętego. Powiedział Dodge’owi coś, co napędziło mu stracha, co przebiło się przez rozbuchane libido i narkotykowy amok.

– Czyli co? – spytała niecierpliwie.

– Proszę przejrzeć zapisy przesłuchań, które sama pani przeprowadziła. Co najmniej sześcioro znajomych twierdziło zgodnie, że zmarły bardzo kochał swoją żonę.

– To prawda.

– Cameron zwiedzała tej nocy okoliczne bary, latając JetRangerem. Moim zdaniem nocny gość powiedział Dodge’owi, że helikopter właśnie się rozbił w zatoce.

Cisza. Cumali nie odpowiedziała. Słyszałem tylko, że nagle nabrała powietrza.

– Dodge musiał w to uwierzyć – kontynuowałem. – Na terenie posiadłości jest lądowisko dla helikopterów, zapewne pomyślał, że żona właśnie wracała do domu. Próbując nagle wytrzeźwieć, chwycił lornetkę, by spojrzeć z klifu na wody zatoki, a potem wraz ze swym gościem wybiegł na trawnik. Nie patrzył w górę, na fajerwerki, tylko w dół, na zatokę. Im dalej się posuwał w stronę krawędzi cypla, tym więcej mógł zobaczyć. To dlatego wybrał miejsce cztery jardy od altany: nie było tam krzewów, jeśli nie liczyć tego drzewka, o które zahaczył, spadając, w połowie drogi. Stamtąd świetnie widać zatokę. Nie mógł jednak nic dostrzec – bo przecież nic się nie działo – więc albo stanął na ogrodzeniu, albo przeszedł na drugą stronę. W chwili, gdy przycisnął do oczu lornetkę, ktoś pchnął go lekko w plecy. Zabójca pewnie nawet nie czuł, że zabija, wystarczyło muśnięcie, pomocna dłoń. Muśnięcie, nawiasem mówiąc, tak delikatne, że trajektoria lotu manekina, na którym przeprowadziliście próbę, potwierdziła teorię o przypadkowym upadku.

Urwałem. Po co miałem relacjonować krwawe szczegóły zderzenia człowieka ze skałą? Tu akurat nie było o czym dyskutować.

Cumali znowu milczała.

– Jest pani tam? – spytałem po dłuższej chwili.

– Jestem – potwierdziła. – Dopilnuję, żeby nikomu nie zwrócono paszportu. Zaczynamy od zaraz. Sporządzę rozszerzoną listę wszystkich osób, z którymi Dodge się kontaktował. Jak pan powiedział, gościem musiał być ktoś mu znany.

– Może pani wykluczyć Cameron i osoby towarzyszące jej w helikopterze. Żadna z nich nie mogła znajdować się w tym czasie w domu, skoro morderca utrzymywał, że walczą o życie w falach zatoki. I miała pani rację co do jednego: to raczej nie był płatny zabójca. Odpowiedzi należy szukać w kręgu znajomych.

Był jeszcze jeden aspekt tej sprawy, pewien detal, o którym nie wiedziała detektyw Cumali i nie mogła się dowiedzieć. Powiedzmy, że było to coś w rodzaju podpisu złożonego przez mordercę – ot, drobiazg, który mnie rozjuszył. Otóż byłem pewny, że włókno ze spodni Dodge’a nie znalazło się przypadkiem na drzazgach ogrodzenia. Zostało tam umieszczone celowo, po to, by gliniarze doszli do właściwego wniosku.

Sprawa, w której zabójca posłużył się identycznym fortelem, została bowiem dokładnie opisana w mojej książce.

Rozdział trzydziesty

W końcu złapałem taksówkę, ale wkrótce potem usłyszałem złe wiadomości.

Zakończywszy rozmowę z Cumali, rzuciłem się w pościg za wolną taryfą, którą wypatrzyłem kątem oka. To istny cud, że piesi nie giną tysiącami w codziennych zmaganiach z hordą włoskich kierowców. Ja także jakoś przeżyłem i wskoczywszy na fotel, poleciłem kierowcy, by zawiózł mnie na lotnisko.

Ruszyliśmy z kopyta, gdy tylko zapiąłem pas – a żałowałem, że nie ma zamiast niego solidniejszej uprzęży, jak w samochodach wyścigowych – i znowu sięgnąłem po telefon. Tym razem zadzwoniłem do Bena Bradleya.

Gdy odebrał, poinformowałem go, że jestem we Florencji.

– Wracamy do gry – dodałem uradowany. – To jednak morderstwo, zawiadom wszystkich zainteresowanych.

– Przez dwie godziny usiłowałem się do ciebie dodzwonić – odpowiedział.

– Przepraszam. Wyjąłem baterię z telefonu. – Wiedziałem, że mógł mnie szukać tylko z jednego powodu: chciał mi przekazać wiadomość od Szeptu Śmierci. Czułem, że to nie będzie dobra nowina.

Przez dłuższą chwilę opowiadał mi o morderstwie w Eastside Inn – ale to był jedynie kamuflaż – aż wreszcie wspomniał, że nasi wspólni znajomi przeprowadzili serię testów, dokonali komputerowej symulacji, o której powinienem się czegoś dowiedzieć.

Ben naturalnie nic nie rozumiał z tego, co mówił – powtarzał tylko wiadomość – więc zadawanie mu pytań nie miało sensu. Dlatego jednak słuchałem, coraz mniej uradowany.

Powiedział mi, że koledzy komputerowcy uzyskali ciekawą datę, mówili coś o trzydziestym września.

– Ale sam wiesz, jacy są ci spece – ciągnął, a ja nie mogłem się oprzeć wrażeniu, że czyta przygotowany przez kogoś skrypt. – Ciężko wydobyć od nich jakieś konkrety. Twierdzą, że na wszelki wypadek trzeba dodać ze dwa tygodnie, więc obstawiają raczej drugi tydzień października.

Zakończyłem połączenie i przez jakiś czas siedziałem w bezruchu, pogrążony w myślach. Zrozumiałem z wiadomości Bena, że Szept polecił swoim ludziom – zapewne w ramach jakiejś niewinnej gry wojennej – wyliczenie przypuszczalnego czasu potrzebnego cywilowi do przygotowania znaczącej ilości bojowego wirusa ospy prawdziwej, przy założeniu, że będzie się posługiwał powszechnie dostępnym sprzętem. Przyjmując takie dane wyjściowe, ustalili, że zadanie można wykonać z końcem września, a następnie dodali dwa tygodnie zapasu.

Znaliśmy więc już datę – wszystkie chwile, które nam pozostały, wszystkie zdarzenia i nadzieje zmierzały ku temu jednemu punktowi w czasie. Dwunasty października, pomyślałem. Dzień Kolumba. Rocznica śmierci mojej matki.

Rozdział trzydziesty pierwszy

Gdy celnicy otworzyli podniszczoną walizkę Saracena, ujrzeli starannie złożone spodnie, dwie koszule do garnituru, zestaw lekarskich drobiazgów ze stetoskopem i termometrem, egzemplarz Koranu oraz angielskie czasopismo. Nie, nie był to „The Economist” ani też „British Medical Journal”. Był to wesoły periodyk zatytułowany „Bra-Busters”, na niemal każdej stronie oferujący zdjęcia pań, które nosiłyby miseczki D, gdyby hołdowały zwyczajowi noszenia bielizny.

Dwaj urzędnicy nie powiedzieli ani słowa, ale wymienili znaczące spojrzenia, jakby chcieli powiedzieć: „Typowy muzułmanin – żarliwy dewot na zewnątrz, pies na baby w środku”.

Gdyby byli odrobinę bardziej spostrzegawczy, być może by zauważyli, że święta księga spoczywała w osobnej kieszonce zapiętej na zamek, tak by nie musiała się stykać ze świństwami, które Saracen – wbrew sobie – kupił przed podróżą. Świerszczyk towarzyszył mu już od lotniska w Bejrucie, a był to zakup służący tylko jednemu celowi: gdyby niemieccy urzędnicy zapragnęli poddać jego bagaż bardziej szczegółowej kontroli, ostatnią rzeczą, której by sobie życzył, byłoby zasugerowanie im, że jest gorliwym wyznawcą Allaha. Tak się jakoś dziwnie potoczył nasz świat, że dziś, przekraczając granicę, lepiej być hipokrytą niż sługą Boga.

Jak się jednak okazało, świerszczyk był niepotrzebny. Saracen wylądował na lotnisku we Frankfurcie – największym i najbardziej ruchliwym ze wszystkich portów lotniczych Europy – w samym szczycie porannego ruchu, czyli dokładnie zgodnie z planem. Wiedział bowiem z doświadczenia, że podróżnych bada się zdecydowanie mniej starannie, gdy setkami stoją do okienek służb granicznych, a ludzie po przeciwnej stronie kontuaru są przepracowani i znużeni.

Po godzinie spędzonej w kolejce stanął przed młodym urzędnikiem w brązowawym mundurze. Mężczyzna tylko zerknął na fotografię w libańskim paszporcie i na człowieka, który uśmiechał się z naprzeciwka, ubranego w niezły garnitur, z brodą przyciętą niemal do podbródka, nawet przystojnego. Na lekarza, bo tak wynikało z odręcznie wypełnionej karty zgłoszeniowej.

– Cel pańskiej wizyty? – spytał młody urzędnik, najpierw po niemiecku, a potem, widząc puste spojrzenie rozmówcy, po angielsku.

– Konferencja medyczna – odpowiedział Saracen.

Nie licząc bankowości, podstawą frankfurckiego biznesu było organizowanie wszelkiego rodzaju sympozjów, zlotów i targów, z reguły w specjalnie w tym celu zbudowanym kompleksie zwanym Messe. Przybysz wyjął z kieszeni i położył na blacie bilety oraz identyfikator zamówione przez Internet. Urzędnik ledwie na nie spojrzał, ale Saracen wiedział doskonale, że to właśnie takie szczegóły – jak pisemko z gołymi panienkami we Frankfurcie albo brud za paznokciami w Damaszku – decydują o tym, czy legenda nabiera cech prawdy.

Młody Niemiec spojrzał na bilet powrotny, przeciągnął paszport przez skaner i popatrzył na ekran komputera. Dokument rzecz jasna był czysty, nigdy nie umieszczono go na żadnej liście poszukiwanych czy podejrzanych.

– Długo zamierza pan zostać? – spytał urzędnik.

– Dwa tygodnie – odparł Saracen. – Może troszkę dłużej, to zależy od tego, na ile wystarczy mi pieniędzy – dodał z uśmiechem.

Niemiec tylko westchnął i wbił do paszportu trzymiesięczną wizę. Wszyscy dostawali jednakowe. Nawet gdyby to paszport honorowego członka Al-Kaidy przeszedł jakimś cudem przez skaner, także wbito by doń pozwolenie na trzy miesiące pobytu. Niemcy pragnęły, by goście Messe zostali w mieście dłużej, ich pieniądze były mile widziane.

Saracen rzecz jasna zamierzał tu spędzić więcej niż dwa tygodnie, ale nawet gdyby urzędnik przyznał mu tak krótkotrwałą wizę, nie miałoby to wielkiego znaczenia. Wszyscy nielegalni imigranci świata wiedzieli o jednym: europejskie służby odpowiedzialne za wyłapywanie ukrywających się przybyszów działały jeszcze bardziej opieszale i niechlujnie niż pogranicznicy. Każdy, kto starał się unikać konfliktów z prawem, w praktyce mógł tu zostać tak długo, jak zechciał. W dodatku miał całkiem niezłe perspektywy długoterminowe: co parę lat ogłaszano amnestię dla nielegalnych imigrantów. Po cóż więc wyjeżdżać o czasie?

Saracen zabrał z karuzeli swój bagaż, bez słowa zniósł nieżyczliwe spojrzenia celników i zagłębił się w chaos wielkiego lotniska. Po drodze wyrzucił do kosza świerszczyk i pokusy, które w sobie krył, a potem znalazł przystanek autobusowy i dotarłszy do centrum miasta, zniknął w alternatywnym wszechświecie islamskiej Europy.

Był to dziwny świat, który poznałem dość dobrze, stacjonując na Starym Kontynencie. Podążając śladami różnych ludzi w co najmniej dwunastu osobnych sprawach, musiałem niekiedy zawierać bliższą znajomość z ponurymi, przemysłowymi miastami i odwiedzać na ich przedmieściach niezliczone blokowiska pamiętające czasy Stalina. Ktoś, kto nie miał takiej sposobności, nie potrafiłby zauważyć stopniowych przemian, jakie się tam dokonywały. Dziś najczęściej nadawanym imieniem męskim w Belgii jest Mohammad. W samych Niemczech żyją trzy miliony tureckich muzułmanów. Niemal dziesięć procent populacji Republiki Francuskiej wyznaje islam.

Pewien szwajcarski pisarz powiedział kiedyś: „Potrzebowaliśmy siły roboczej, a przyjechali ludzie”. Nikt nie przewidział, że owa rzesza robotników wybuduje sobie meczety, przywiezie swoje święte księgi i całą wschodnią kulturę.

Jako że miłosierdzie jest tak ważnym aspektem islamu, a europejska populacja wyznawców Allaha rozwija się tak dynamicznie, w każdym mieście pojawiły się z czasem hostele dla mężczyzn, utrzymywane z dobrowolnych datków, w których żarliwie wierzący muzułmanie mogli liczyć na darmowy – i halal rzecz jasna – posiłek oraz nocleg. I właśnie do takiego przybytku we Frankfurcie skierował swe kroki Saracen, gdy tylko przybył do Europy, wciąż zdumiony tym, jak łatwo było przekroczyć jej granicę.

Następnego dnia, ubrany w znoszone dżinsy i buty robocze, pojawił się na dworcu głównym i zdeponował swój bagaż w przechowalni, po czym kupił bilet w automacie. Zamierzał na nowo zapuścić brodę i wtopić się w tłum muzułmańskich robotników. Właśnie w tym celu wybrał się pociągiem do Karlsruhe. Położone na skraju Schwarzwaldu miasto zostało cofnięte do epoki kamiennej za sprawą alianckich bombardowań podczas drugiej wojny światowej, a następnie odbudowane jako rozległy ośrodek przemysłowy. Wśród licznych fabryk w Karlsruhe była jedna o kluczowym znaczeniu dla powodzenia planów Saracena.

Gdy jeszcze mieszkał w El-Minie, spędził w sieci długie godziny, poszukując meczetu, który ze względu na swe położenie najlepiej by się nadawał do jego celów. Teraz więc, gdy wysiadł z pociągu z Frankfurtu, wiedział doskonale, dokąd musi się udać. Szybko trafił na Wilhelmstrasse i mniej więcej w połowie jej długości ujrzał dawny narożny sklepik – jak na ironię, należący niegdyś do żydowskiej rodziny, która zginęła w Holokauście – teraz ozdobiony miniaturowym minaretem. Tylko jeden detal odróżniał tę świątynię od tysiąca dwustu innych islamskich domów modlitewnych rozrzuconych po całych Niemczech, a mianowicie to, że w pobliżu znajdowała się wybrana przez Saracena fabryka – europejski oddział dużego amerykańskiego koncernu.

Był piątek i Saracen zgodnie z planem wszedł do małego meczetu tuż przed wieczornymi modłami. Gdy te dobiegły końca, imam, w duchu tradycji, podszedł do przybysza i powitał go w imieniu zgromadzenia. Zaproszony na herbatę Saracen – niechętnie, jak się wydawało jego nowym znajomym – przyznał, że jest uciekinierem z Libanu ogarniętego nową wojną.

Z łatwością wcielając się w rolę człowieka pozbawionego domu i poszukującego nowego życia w Europie, opowiedział o tym, jak rzekomo zapłacił grupie przemytników – oddając im wszystkie pieniądze – za przerzut łodzią do Hiszpanii i dalej ciężarówką w głąb kontynentu bez granic. Spojrzał w oczy swym współwyznawcom i głos mu się załamał, gdy miał zdradzić szczegóły tej straszliwej przeprawy.

Muszę przyznać, że był to dobrze pomyślany akcent. Większość słuchaczy – a byli to, podobnie jak on, „ubodzy robotnicy” – tylko pokiwała głowami; doskonale rozumieli jego położenie, bo choć szczegóły nigdy nie były jednakowe, oni sami dostali się do Europy w podobny sposób.

Rzekomy nielegalny imigrant dodał jeszcze, że zatrzymał się u kuzyna w pobliskim Frankfurcie nad Menem, ale desperacko poszukując pracy i mając w kieszeni już tylko kilka euro, postanowił się udać tu, do Karlsruhe. Zarzuciwszy haczyk, dodał jeszcze, że dawniej pracował w dziale wysyłek dużej bejruckiej firmy.

– In sza Allah, może szukają kogoś do pracy w tej wielkiej fabryce na końcu ulicy? – spytał.

Niemal wszyscy z obecnych pracowali w Chyron Chemicals i – zgodnie z jego przewidywaniami – ochoczo połknęli przynętę: oznajmili, że chętnie spytają kolegów z pracy, czy znalazłoby się miejsce. Podziękował im i odwdzięczył się mało znanym, acz celnym cytatem z Koranu, który utwierdził ich w przekonaniu, że mają do czynienia z honorowym i pobożnym człowiekiem.

Saracen, nieźle udając zakłopotanego, powiedział im jeszcze szeptem, że nie ma pieniędzy na jedzenie i bilet powrotny, i zastanawia się, czy tutejsza społeczność muzułmańska nie mogłaby dać mu schronienia w jednym z „bezpiecznych domów” – oczywiście tylko do czasu, aż znajdzie zatrudnienie. Zgromadzenie i tym razem zaoferowało mu wsparcie – wyżywienie i dach nad głową; jak wiadomo, jałmużna to jeden z pięciu filarów islamu.

I tak oto, w nieco ponad godzinę, choć nawet o tym nie wiedzieli, stali się odpowiedzialni za los Saracena. Ludzie tacy jak oni poważnie traktowali swoje zobowiązania, dlatego już trzy dni później się okazało, że turecki nadzorca w dziale transportowym Chyrona chętnie zatrudni uchodźcę jako nocnego magazyniera.

Owego dnia, gdy modlitwy dobiegły końca, wierni z lokalnego meczetu byli tak uradowani, że zaprosili Saracena do kawiarni na kolację, podczas której opowiedzieli mu o dodatkowych korzyściach z pracy: o przychodni, subsydiowanych posiłkach w stołówce i pięknym pokoju modlitw. Żaden z nich nie wspomniał jednak, że wszystkie posady, które tak ich cieszyły, należały niegdyś do Amerykanów.

Stary laureat Nagrody Nobla z Wirginii miał świętą rację, gdy pytał, czy największa potęga przemysłowa jeszcze produkuje jakiekolwiek dobra czy maszyny. Miliony miejsc pracy, wraz z większością bazy produkcyjnej, już od dziesięcioleci uparcie eksportowano. Wraz z nimi prysł sen o ekonomicznym bezpieczeństwie kraju. W przypadku koncernu Chyron Chemicals zagrożenie było szczególnie widoczne – firma była jednym z najbardziej cenionych producentów i eksporterów leków. Niewielu ludzi to rozumiało, ale serce Ameryki stało się w istocie tylko tak bezpieczne, jak anonimowa fabryka w mieście gdzieś na drugiej półkuli, o którym prawie nikt nie słyszał.

W nieco lepszym świecie Saracen – siedzący spokojnie w kawiarni przy laminatowym stoliku i słuchający dziwnej turecko-niemieckiej muzyki – miałby jeszcze jedną poważną przeszkodę do pokonania. Swego czasu uważał nawet, że to przeszkoda większa od innych. Otóż jeszcze w El-Minie intensywnie zastanawiał się nad tym, czy FDA – amerykańska Agencja Żywności i Leków – nie kontroluje dostaw medykamentów także pod kątem skażeń.

Odpowiedź znalazł w sieci – była nią transkrypcja przesłuchania w Kongresie dotyczącego właśnie FDA. Dowiedział się z niej, że tylko w jednym kraju znajduje się ponad pięćset fabryk eksportujących leki lub ich składniki do Stanów Zjednoczonych.

– Ile z tych fabryk FDA zdołała skontrolować w ubiegłym roku? – spytał pewien kongresman.

– Trzynaście – padła odpowiedź.

Saracen przeczytał zapis przesłuchania jeszcze raz, by się upewnić, czy wszystko dobrze zrozumiał: sprawdzono tylko trzynaście z ponad pięciuset fabryk. A rzecz dotyczyła jedynie tych, które znajdowały się na terytorium Chin, kraju doprawdy niesłynącego z bezpieczeństwa produkcji. Od tamtej pory czuł niezachwianą pewność, że dostawy Chyrona – a ściślej oddziału tego koncernu, który działał w kraju Pierwszego Świata – nigdy nie będą sprawdzane.

Następnego wieczoru o dwudziestej drugiej wyszedł na pustą Wilhelmstrasse, przedstawił się przy bramie fabryki Chyrona, otrzymał identyfikator pracowniczy i uprzejmie skierowano go do magazynu spedycyjnego. Tam spotkał się z tureckim nadzorcą, który poprowadził go między niezliczonymi paletami leków czekającymi na wysyłkę do licznych miast Stanów Zjednoczonych, po drodze wyjaśniając mu zakres obowiązków. Nikt nie pilnował palet, żadna nie była szczelnie zamknięta czy zapieczętowana. Nigdy nie stosowano takiej procedury, nikt nie uznał jej za konieczną. Z drugiej strony, dawniej nikt też nie uważał za konieczne zamykania drzwi kabiny pilotów w samolocie pasażerskim.

Gdy nadzorca wyszedł do domu, a Saracen został sam w przepastnym magazynie, wyjął czym prędzej dywanik modlitewny, zwrócił się twarzą w kierunku Mekki i zaczął modlić. Dzieciak, który zaznał bólu i biedy w Arabii Saudyjskiej, nastolatek, który toczył dżihad przeciwko Sowietom w Afganistanie, żarliwie wierzący muzułmanin, który z wyróżnieniem skończył studia medyczne, człowiek, który nakarmił swym bliźnim dzikie psy w Damaszku, wreszcie fanatyk, który zaraził troje obcokrajowców czarną ospą i przyglądał się, jak konają, teraz składał Allahowi podziękowania za wszystkie błogosławieństwa.

Zanim skończył, Saracen podziękował Bogu za coś jeszcze: za tę kobietę w Turcji, która tak wiele dla niego zrobiła.

Rozdział trzydziesty drugi

Wylądowałem w pobliżu Bodrum o świcie. Nie miałem bagażu, za to w paszporcie świeżą wizę, a w kieszeni odznakę agenta FBI, dlatego przez posterunek tureckiej służby granicznej przeszedłem błyskawicznie. Następnie opuściłem terminal, odnalazłem na parkingu swój samochód i ruszyłem drogą D330 w kierunku Bodrum.

Przez pierwszych piętnaście minut wszystko było w jak najlepszym porządku, aż nagle zobaczyłem przed sobą długą kolumnę osiemnastokołowców, autobusów turystycznych oraz niezliczonych aut osobowych, których kierowcy dawali upust frustracji, raz po raz używając klaksonów. Zjechałem z szosy przy pierwszej sposobności i ruszyłem na południowy zachód, wierząc, że prędzej czy później dojadę albo do Bodrum, albo z powrotem do drogi głównej.

Nie udało się: dotarłem na pustkowie naznaczone osuwiskami, kanciastymi głazami, głębokimi rozpadlinami i sterczącymi ostrymi skałami. To był niebezpieczny teren i nawet drzewa były tu kalekie; ledwie trzymały się kruchej ziemi, jakby rozumiały, że wybrały fatalne miejsce. Turcja to rejon dużej aktywności sejsmicznej i niemałe połacie południowego wybrzeża są lądem niestabilnym, pozostającym w wiecznym ruchu.

Dotarłem do skrzyżowania i odbiłem w lewo. Przyspieszyłem na łagodnym łuku i po chwili wiedziałem, że już kiedyś byłem w tym zapomnianym przez ludzi zakątku świata. Nawet jako psycholog nie umiałem ocenić, czy zaprowadził mnie tu przypadek, czy to podświadomość tak pokierowała moimi wyborami. Pewne było tylko to, że za chwilę zobaczę morze, a kilkaset jardów dalej – jeśli wolno mi tak to ująć – miejsce wielkiej morskiej katastrofy.

Było tak, jak przewidziałem. Morze było tu wzburzonym kłębowiskiem prądów szarpiących nadbrzeżne skały, a ja jechałem skrajem klifu. Przed sobą miałem już niewielkie pobocze nad urwiskiem – to tam dawno temu, jako młody agent, zaparkowałem wóz.

Zatrzymałem się przy porzuconym kiosku, wysiadłem i podszedłem bliżej krawędzi klifu. Bezpieczeństwo w pewnym stopniu miała mi zapewnić na wpół zniszczona barierka. Przyczepiono do niej tabliczki z napisami w czterech językach: UWAGA, RYZYKO ŚMIERTELNEGO WYPADKU.

Choć dziś nikt już nie odwiedzał tego miejsca, dawniej – naprawdę dawno temu – było ono niezwykle popularne i wśród turystów, i wśród archeologów. Częste trzęsienia ziemi i towarzyszące im osunięcia skał sprawiły jednak, że sytuacja się zmieniła: kiosk nie służył już nikomu, a turyści znaleźli mnóstwo innych, równie atrakcyjnych ruin, w których przynajmniej nie groziła im śmierć. A szkoda, bo to miejsce było doprawdy niezwykłe.

Zatrzymałem się przy ogrodzeniu i spojrzałem w dół. Kamienne stopnie i fragmenty starożytnych budowli schodziły wprost w morską kipiel. Marmurowe kolumny, szczątki portyków i resztki rzymskiej drogi trzymały się jeszcze pionowej ściany. Wodorosty i luźne kawałki drewna pokrywały najniżej zalegające ruiny, a od wieków niesiona wiatrem piana pokryła szczątki zabudowań warstwą soli, nadając im upiorny poblask.

Nieco dalej od brzegu, pod wodą, wyraźnie widziałem zarys sporego placu. Resztki klasycznego portyku, znane jako Wrota Donikąd, stały na samotnej skale; słońce poranka przesączało się właśnie między kolumnami. Niespokojne morze przelewało się w tę i z powrotem przez szeroką marmurową platformę, niegdyś zapewne posadzkę wielkiego gmachu publicznego.

W starożytności było to duże miasto, port handlowy świetnie prosperujący na długo przed narodzeniem Chrystusa. Potężne trzęsienie ziemi oderwało kiedyś spory fragment wybrzeża i wypiętrzyło klif. Morze dokonało dzieła zniszczenia, wlewając się na osuwisko – kto przetrwał gwałtowne ruchy ziemi, utonął w falach.

Poszedłem wzdłuż barierki. Piasek osypywał się za krawędź przepaści i lądował na skałach sto stóp niżej. Skręciłem w miejscu, gdzie klif się załamywał i wchodził głębiej w morze. Wiatr był tu znacznie silniejszy, a roślinność jeszcze wątlejsza niż w głębi lądu. Grunt nie był stabilny; na wszelki wypadek chwyciłem się stalowego słupa, do którego umocowano kolejną tablicę ostrzegawczą. Spojrzałem w dół i zobaczyłem resztki starego drewnianego pomostu. Ubyło go, odkąd widziałem go po raz ostatni.

Zbudowała go kilkadziesiąt lat wcześniej grupa przedsiębiorczych rybaków, którzy pojęli, że wożenie turystów i archeologów łodzią do tych ruin opłaca się bardziej niż zarzucanie sieci i zastawianie pułapek na homary. Główną atrakcją tego miejsca nie były jednak widoczne także z góry resztki miasta ani też Wrota Donikąd. Najciekawszy był długi tunel, który prowadził do ponoć najwspanialszego rzymskiego amfiteatru, jeśli nie liczyć Koloseum. W starożytności słynął podobno z wyjątkowo brutalnych walk gladiatorów, dlatego nazywano go Teatrem Śmierci.

Nigdy go nie widziałem – od trzydziestu lat nie zapuszczał się tam nikt poza kilkoma naprawdę odważnymi archeologami. Tunel, jedyna droga do amfiteatru, był zamknięty od czasu, gdy po kolejnym trzęsieniu ziemi otworzyły się w jego sklepieniu ogromne szczeliny. Nawet ci, którzy do tej pory zarabiali, wożąc tam turystów, nie naruszali zbytnio tego zakazu – nikt nie chciał znaleźć się w środku w chwili, gdy jedyne dojście zawali się do reszty.

Jednakże to nie rzymska mordownia i nie pozostałości ruin przyciągnęły mnie w to miejsce. To stary drewniany pomost sprawił, że wróciła fala bolesnych wspomnień.

Rozdział trzydziesty trzeci

Wiele lat temu Dywizja pojawiła się na tej przystani niemałymi siłami. Tuż po zachodzie słońca ośmiu agentów w cywilnych ubraniach – kilku z plecaczkami – przypłynęło tu wzdłuż wybrzeża na pokładzie niedużego, ale eleganckiego jachtu motorowego.

Wyglądali na grupę młodych ludzi, którzy szukają jedynie dobrej zabawy. Nie było mnie wśród nich: jako najmłodszy w zespole dostałem inne zadanie. Miałem przybyć osobno, specjalnie na tę okazję zakupioną furgonetką i zaparkować na poboczu tuż nad urwiskiem, w pobliżu kiosku. Gdyby coś poszło nie tak, miałem ewakuować ludzi i dowieźć ich do drugiej łodzi cumującej w Bodrum. W najgorszym razie moim zadaniem byłoby dostarczenie rannych do lekarza, który czuwał na wszelki wypadek.

Byłem niedoświadczony. Pamiętam, że tamtej nocy czułem wielki strach: przybyliśmy do odległego zakątka Turcji, żeby zabić człowieka.

Nazywał się Finlay Robert Finlay – to oczywiście nie było prawdziwe imię i nazwisko tego Rosjanina z pochodzenia, ale pod takim go znaliśmy – i był otyłym jegomościem dobiegającym pięćdziesiątki, obdarzonym niezdrowym apetytem na wszystko, ze zdradą włącznie. Był niskim rangą urzędnikiem konsularnym sowieckiej ambasady w Kairze, gdy koledzy z CIA zdołali go zwerbować. Płacili mu co miesiąc dość szczodrze, ale niczego nie wymagali. Był uśpionym agentem – pozwolili mu cieszyć się życiem i zastępami dziwek, zadowalając się obserwowaniem jego kariery. Był bystry, więc nic dziwnego, że po paru latach został szefem placówki KGB w Teheranie, oczywiście pracując oficjalnie jako dyplomata.

I właśnie wtedy Agencja uznała, że pora ściągnąć zyski z dokonanej inwestycji. Zabrano się do tego bardzo rozważnie – oczekiwano od Finlaya wyłącznie informacji najwyższej wagi i wręcz nalegano, by dla danych mniejszego kalibru nie podejmował niepotrzebnego ryzyka. Możliwe jednak, że nasi ludzie przesadzili z nienachalną miłością i bonusami, bo obudzili w nim chciwość. Szybko stał się jednym z najcenniejszych aktywów Agencji, dlatego wiernie towarzyszyli mu na sześciu kolejnych placówkach dyplomatycznych, aż wreszcie wrócił do Moskwy i wszedł do wewnętrznego kręgu sowieckiego wywiadu.

Tak się jednak złożyło, że życie, jakie Finlay Finlay wiódł przez lata, pozostawiało drobniutkie ślady, które prędzej czy później musiały przykuć uwagę kontrwywiadu. Rozumiał to doskonale i dlatego pewnego letniego popołudnia, siedząc sobie w daczy pod Moskwą, dokonał rozliczenia swej kariery i doszedł do jednoznacznego wniosku: wkrótce owe ślady osiągną masę krytyczną, a wtedy zostanie zdemaskowany i czekać go będzie wyszka.

Zaplanował więc wizytę u rodziny w Sankt Petersburgu, a gdy tam dotarł, w piękne niedzielne popołudnie wybrał się na wody zatoki małą, jednoosobową żaglówką. Następnie spakował ubranie do wodoodpornego pojemnika, który przywiązał sobie do pasa, po czym wszedł do wody i wpław dopłynął do fińskiego brzegu. Odległość nie była wielka, ale jeśli wziąć pod uwagę gabaryty Finlaya, był to niemały wyczyn pływacki.

Wkrótce potem stawił się w ambasadzie Stanów Zjednoczonych, ujawnił swoją tożsamość zdumionemu oficerowi dyżurnemu i był już w rękach swych opiekunów z CIA. Gdy wyznał im wszystko, co miał do wyznania, zainteresował się stanem swoich kont i zrozumiał, że dzięki regularnym wpłatom z Agencji i wysokim premiom za szczególnie cenne informacje wywiadowcze stał się zamożnym człowiekiem. CIA dała mu nową tożsamość i osiedliła w Arizonie. Początkowo był pod obserwacją, ale gdy się okazało, że zaadaptował się do nowego stylu życia, pomału przestał kogokolwiek interesować.

Szkoda tylko, że nikt nie przewidział jednego: tego, że Rosja zacznie się staczać wprost w szeroko otwarte ramiona bandytów udających polityków. Rodziły się nowe fortuny, bo państwowy majątek wyprzedawano za bezcen tym, którzy mieli najlepsze dojścia, czyli w większości byłym funkcjonariuszom KGB. Finlay przyglądał się temu wszystkiemu ze swego domu w Scottsdale – nic specjalnego, raptem trzy sypialnie – i był coraz bardziej sfrustrowany. Bo lubił pieniądze nasz druh Finlay.

Wystarczająco długo obracał się w sekretnym świecie, żeby przygotować sobie na czarną godzinę skrytkę z kilkoma zapasowymi tożsamościami i znać wartość informacji, które tkwiły jeszcze w jego głowie. Pewnego ranka pojechał więc do Chula Vista, na południe od San Diego, i pieszo przekroczył granicę z Meksykiem. Posługiwał się fałszywym paszportem, z którego wynikało, że jest Kanadyjczykiem z prawem stałego pobytu w USA. Podróżując dalej pod fałszywym nazwiskiem, przyleciał do Europy i nawiązał kontakt z dawnymi kumplami z Moskwy. Spotkali się w kawiarni na lotnisku w Zurychu.

Finlay, który w tym momencie oczywiście posługiwał się już innym nazwiskiem, dał im próbkę – bardzo smakowitą zakąskę, że tak to ujmę – informacji, które zgromadził na temat personelu i podwójnych agentów opłacanych przez byłych najlepszych przyjaciół z McLean w Wirginii. Dane były tak cenne, że Rosjanie zamówili u niego obfity obiad. Tak oto kolejny zdradziecki szpieg powrócił na łono ojczyzny.

Finlay nie był głupcem – zatrzymał najlepsze fragmenty materiału i wyprzedawał je stopniowo, w zamian budując sobie coraz to lepsze dojścia. Zanim wkopał się na dobre w zdradzanie amerykańskich sekretów, nauczył się je wymieniać to na koncesję na wydobycie gazu, to na kompleks przemysłowy w skandalicznie niskiej cenie…

Gdy Agencja nareszcie się zorientowała, że były podwójny agent sprzedaje jej tajemnice, zwróciła się o pomoc do Dywizji. Finlay był już wtedy naprawdę bogatym człowiekiem i mieszkał w rezydencji za dwudziestostopowym murem w Barwisze, na ekskluzywnym przedmieściu Moskwy. Może nie był tak zamożny jak niektórzy z jego sąsiadów, ale miał dość pieniędzy, by kupić sobie luksusowy apartament w Monako.

Zmieniał nazwisko bodaj sześć razy; zmienił też swój wygląd, korzystając z usług znakomitego chirurga plastycznego, ale łapacze szczurów z Dywizji i tak go wytropili. Mogliśmy go zabić w Moskwie albo w Monako – da się to zrobić dosłownie wszędzie – ale prawdziwą miarą udanej egzekucji nie był ładny nekrolog, tylko udana ewakuacja operatorów. Zamach w Moskwie oznaczałby problemy z opuszczeniem kraju, a niespełna mila kwadratowa księstwa Monako, na której zgromadzono ponad cztery tysiące kamer monitoringu, była bodaj najbaczniej obserwowanym znaczkiem pocztowym na Ziemi.

Apartament Finlaya w Monako otworzył jednak przed nami pewne niestandardowe możliwości. Panoramiczne okna i wysokie, szklane drzwi prowadzące na taras pozwoliły wykorzystać specjalny mikrofon kierunkowy i podsłuchać rozmowy prowadzone w mieszkaniu. Nie był to perfekcyjny system zbierania danych i sporo nam umknęło, ale jeden z zarejestrowanych fragmentów dotyczył jachtu. Wiedzieliśmy, że Finlay nie ma własnej łodzi. Szybko rozejrzeliśmy się po marinie, gdzie cumowały wszystkie naprawdę piękne łodzie, i wkrótce ustaliliśmy, że Finlay wybiera się z małą grupą znajomych na bodaj najbardziej osobliwą imprezę na świecie.

Co roku, na sześć godzin przed przypływem, urządzano ją w Bodrum.

Rozdział trzydziesty czwarty

Wkrótce po tym, jak ośmiu naszych agentów zeszło na pomost, zaczęły się pojawiać coraz liczniejsze grupy uczestników imprezy. Była to bowiem jedna z tych imprez, na które nikt nie chciałby się spóźnić.

Ogromna większość przybywających parkowała w pobliżu krawędzi klifu i po specjalnie w tym celu zainstalowanych linach i drabinkach schodziła na dół do ruin. Dziewczyny wieszały torebki i telefony na szyi, zadzierały sukienki do połowy tyłka i próbowały ocalić na pionowej ścianie nie tylko życie, ale i resztki godności. Naturalnie u podnóża urwiska czaił się już facet z reflektorem, który przed coraz liczniejszą grupą imprezowiczów zgromadzonych na dole ujawniał tajemnice ich bielizny. Sądząc po częstych oklaskach i dzikich wiwatach, zaskakująco wiele kobiet chodziło na tańce bez majtek.

Co parę minut jakiś młody narwaniec rezygnował z nudnego schodzenia po drabince, chwytał linę i skakał, by spuścić się po niej na dół. Zauważyłem, że większość przybywających stanowili amatorzy trawki, a im bardziej ktoś w niej gustował, tym mniej się przejmował własnym bezpieczeństwem. Co najmniej sześć razy widziałem, jak obijają się na linach o ścianę klifu i lądują twardo na skałach, a potem przybijają piątkę kolegom i odpalają kolejnego skręta. A podobno narkotyki nie powodują uszkodzeń mózgu…

Na pomysł urządzania imprezy znanej jako „Rave w Bodrum” – i zarabiania na niej niemałych pieniędzy – wpadł pewien niemiecki turysta. Gdy trafił do Bodrum, usłyszawszy o ruinach, pojechał tam skuterem w środku nocy, głównie po to, by sfotografować księżyc przez Wrota Donikąd. Gdzieś w swej chaotycznej przeszłości zaliczył dwa lata oceanografii na amerykańskiej uczelni i pamiętał wystarczająco dużo, by wiedzieć, że parę razy w roku ruiny będą znacznie mniej efektowne, bo najwyższy przypływ zasłoni ich większość.

To jednak oznaczało, że muszą być i takie chwile, gdy stan wód jest rekordowo niski i spora część starożytnego miasta pozostaje odkryta – na początek na przykład wielka, marmurowa platforma. Patrząc na nią, Niemiec wyobraził sobie, jak wspaniale nadawałaby się na „parkiet” wielkiej imprezy.

Dwa miesiące później, gdy już starannie sprawdził tabelę przypływów i odpływów oraz nurkując z aparatem, dokładnie zmierzył platformę, przywiózł wraz z kolegami kilka prądnic i ustawił na szczycie urwiska. Przeciągnęli kable oświetleniowe wzdłuż ściany, a tuż przy brzegu zakotwiczyli małe barki ze sprzętem nagłaśniającym. Wycięli dziury w ogrodzeniu, zakotwiczyli drabiny i liny do betonowych trójnogów i przy każdym zejściu postawili goryla, który pobierał opłatę.

Ludzie płacili chętnie. Czy jest gdzieś na świecie jeszcze jedno takie miejsce, w którym można się bawić na otwartym morzu w świetle gwiazd, naćpać się w otoczeniu starożytnych ruin i potańczyć na grobie dwudziestu tysięcy ludzi? Uczestnicy twierdzili, że nigdy nie byli na równie odjazdowym party.

Tamtej nocy i ja byłem świadkiem imprezy, a była tego roku wyjątkowo duża i jeszcze bardziej niezwykła niż w poprzednich latach. Dziesięć małych barek z głośnikami zakotwiczono łukiem po wewnętrznej stronie niebezpiecznych skał, które posłużyły jako falochron. Na największej z nich ustawiono rusztowanie z platformą, na której – niczym dyrektor futurystycznego cyrku – zasiadł didżej znany jako Chemiczny Ali. Paru facetów ukryło się między skałkami, by w odpowiednich momentach wypuszczać sztuczny dym przypominający upiorną mgłę płynącą nad wodami. Wyglądało to tak, jakby Wrota Donikąd unosiły się w chmurze. Dopiero gdy wszystko było gotowe, w ruch poszły baterie laserów i stroboskopowe światła.

W samym środku tego chaosu grupa ochroniarzy chwyciła stalową kładkę i przerzuciła ją z brzegu u podnóża klifu na marmurową platformę z czterema kikutami kolumn, która właśnie wyłoniła się z fal. Nastąpiło takie crescendo, że muzyka była już nie tylko słyszalna, ale wręcz wyczuwalna – pierwsi imprezowicze, pod wodzą dziesięciu smukłych modelek, przebiegli po kładce na posadzkę, po której nikt nie chodził od dwóch tysięcy lat. No, przynajmniej od ubiegłorocznej imprezy.

Muzyka dudniła, kolumny świateł biły w niebo, sylwetki kiwały się miarowo na kamiennej platformie, a dym opływał ruiny i zdawał się unosić w powietrze Wrota Donikąd, eteryczne i tajemnicze. Łatwo było uwierzyć, że jeśli martwi mają kiedyś powstać z grobów, to właśnie w taką noc jak ta.

I jeden z żywych trupów rzeczywiście się pojawił, choć jeszcze o tym nie wiedział. Przypłynął jednym z licznych dużych jachtów motorowych, prześliznął się między nimi i zacumował tuż za półokręgiem barek.

Gdy wyłączył silniki i zakołysał się miarowo obok innych megajachtów, strzelcy z Dywizji, obserwatorzy i członkowie obstawy byli już na swoich miejscach. Duża łódź, którą przypłynęli, wycofała się w stronę otwartego morza. Szykując się do akcji, ostatni raz poprawiali słuchawki w uszach i mikrofony w klapach. Podziwiali rosnący i coraz bardziej oszalały tłum. Zadowoleni, że nikt nie zwraca na nich uwagi, rozdzielili się i podążyli ku wcześniej wybranym stanowiskom.

Kluczową postacią był trzydziestoczteroletni Murzyn, jeden z najzabawniejszych i najbystrzejszych ludzi, jakich zdarzyło mi się poznać. Podobnie jak my wszyscy, dołączywszy do jednostki, zmienił nazwisko: występował jako McKinley Waters, w hołdzie dla „Muddy’ego” Watersa, wybitnego bluesmana z Delty. Każdy, kto miał okazję widzieć i słyszeć, jak Mack gra na gitarze i śpiewa Midnight Special, zastanawiał się, po cholerę człowiek z takim talentem marnuje czas w wywiadzie.

Mack, jak wspomniałem, był pierwszym strzelcem. Jego stanowisko mieściło się w małym zagłębieniu w pobliżu krawędzi klifu. Karabin miał już złożony i ukryty w mroku. Dla zachowania pozorów Mack od czasu do czasu pociągał łyk z flaszki po whiskey napełnionej mrożoną herbatą. Starał się wyglądać na coraz bardziej zalanego, jakby zaprawiał się, czekając, aż na dole się rozluźni i będzie mógł dołączyć do zabawy.

Nieco dalej, na szczycie urwiska, w cieniu kępy wynędzniałych drzew czaił się zapasowy strzelec – kutas nazwiskiem Greenburg, jeden z tych, co to nie ukrywają, że ich życiowym celem jest znalezienie bogatej żony. Towarzyszyli mu dwaj z naszych – wszyscy trzej udawali, że jeszcze się nie zdecydowali, czy chcą zapłacić i zejść na dół czy też nie. Owi dwaj byli obserwatorami: mieli przede wszystkim zlokalizować Finlaya, a następnie ostrzegać strzelców, skupionych na celowaniu, przed ewentualnym niebezpieczeństwem spoza ich pola widzenia.

Ja zaś trzymałem się blisko furgonetki, także na szczycie urwiska. Tak się złożyło, że miałem stamtąd świetny widok na całą akcję i wszystkie pozycje naszych ludzi. Widziałem więc, jakie poruszenie wśród nich zapanowało, gdy Finlay pojawił się o czasie. Jeszcze o tym nie wiedział, ale za parę minut miał naprawdę przejść przez Wrota Donikąd.

Jego ochrona, złożona w całości z byłych funkcjonariuszy KGB, pojawiła się w komplecie na pokładzie wypoczynkowym, by przez lornetki obserwować urwisko, niewielką plażę oraz platformę, na której już trwała impreza.

Dopiero gdy uznali, że teren jest czysty, z kabiny wyszły pasażerki: grupka młodych kobiet w zabójczych ciuchach od Chanel i Gucciego. Czekały na motorówkę, która miała je przewieźć wprost na platformę.

Zauważyłem, że Mack odstawił butelkę jacka, a jego ręka zniknęła w ciemności. Wiedziałem, że czeka na Finlaya, który zapewne miał się pojawić na pokładzie, by dać całusa na pożegnanie swoim czterem towarzyszkom. Chciał być gotowy. Dwaj obserwatorzy, zaniepokojeni słupem sztucznego dymu, który unosił się coraz wyżej, zostawili Greenburga, by zająć dogodniejsze pozycje. Facet z obstawy przeszedł między zaparkowanymi samochodami i ruszył w stronę barierki, gotów osłaniać pozostałych od tyłu. Usłyszałem w słuchawce, jak trzej inni, wmieszani w tłum nad samą wodą – trzeci strzelec, drugi ochroniarz i facet ze strzelbą, który miał wkroczyć do akcji, gdyby doszło do bezpośredniej strzelaniny z zakapiorami Finlaya – rozmawiają z Kontrolerem, który został na pokładzie jachtu. Zbierał raporty od wszystkich prócz mnie. Czuliśmy, że jesteśmy gotowi do startu, gotowi do strzału.

Nie wiedzieliśmy tylko o jednym: o jeszcze jednej grupie ochroniarzy zbliżającej się łodzią bez świateł i bacznie obserwującej wszystko, co działo się na brzegu. Zasłonięci smugami dymu i wysokimi kadłubami wielkich jachtów ludzie z niedużej łodzi byli praktycznie niewidzialni. Sami za to widzieli wszystko, ponieważ każdy z nich miał potężne wojskowe gogle noktowizyjne.

Sprzęt dostarczył im szef ochrony Finlaya, który uważał, że wycieczka do Bodrum to nie taka prosta sprawa. Chcąc zapewnić szefowi bezpieczeństwo, zatrudnił naprawdę twardych ludzi – wolnych strzelców, jednych z najlepszych w branży – i polecił, by każdy na własną rękę dotarł do Bodrum. Wprowadził ich telefonicznie w szczegóły sprawy i zostawił w mieście kontener sprzętu. Mieli dwa dni na odpoczynek i wybranie ekwipunku, po czym ulokowano ich w łodzi, która teraz stała na kotwicy poza zasięgiem świateł.

Wolni strzelcy doskonale widzieli Finlaya, gdy wyłonił się wreszcie zza kuloodpornych szyb swego pływającego salonu i podszedł do młodych kobiet. My naturalnie też go obserwowaliśmy z wysokości klifu. Mack pozwolił mu zrobić dwa kroki, żeby mieć pewność, że goryle nie zdążą wciągnąć go pod pokład, jeśli okaże się, że będzie potrzebny drugi strzał. Położył palec na spuście i wtedy jeden z obserwatorów krzyknął ostrzegawczo.

Kolejna chmurka dymu miała właśnie zasłonić Mackowi cel. Greenburg zareagował natychmiast: przyklęknął z bronią w ręku, gotów w razie potrzeby oddać strzał. Ale Mack tylko zerknął na chmurkę i uznał, że ma dość czasu. Wymierzył szybko i strzelił. Nikt nie zwrócił uwagi na huk, muzyka była znacznie głośniejsza. Kula trafiła w cel, ale pospieszne mierzenie się nie opłaciło: zamiast wybić wielką dziurę w czole Finlaya i rozpylić jego mózg, weszła w ciało znacznie niżej.

Rosjanin upadł na pokład, a spory fragment jego szyi wylądował na sukience najbliżej stojącej panienki. Finlay żył, wił się z bólu, ale Mack nie mógł poprawić – zasłonił go dym. Jeden z obserwatorów pochylił się nad mikrofonem i wydał rozkaz Greenburgowi.

Ochrona na pokładzie jachtu wpadła w amok, za to druga ekipa, ta z mniejszej łodzi, zachowała spokój, mimo że wszyscy słyszeli w słuchawkach wrzaski rannego Finlaya. Bacznie obserwowali klif przez noktowizory. Jeden z nich dostrzegł Greenburga w chwili, gdy ten unosił karabin do policzka, i wrzasnął coś po chorwacku…

Leżący obok niego snajper natychmiast zmienił pozycję, uchwycił cel i strzelił bez namysłu. Greenburg, z palcem na spuście, dostał kulę w pierś i padł. Widząc, że rzuca się jak oszalały, i wiedząc, że stoję najbliżej, puściłem się biegiem w jego stronę.

Właściwie w tym momencie złamałem zasady – priorytetem była misja, nie bezpieczeństwo kolegów. Powinienem był zaczekać na rozkaz od Kontrolera. Ale Greenburg upadł i był dobrze widoczny, lada chwila mógł dostać kolejną kulkę, ktoś musiał go przeciągnąć w bezpieczniejsze miejsce.

Nikt jeszcze nie wiedział, skąd strzela przeciwnik, ale Mack rozumiał sytuację: skoro ktoś mógł namierzyć Greenburga od strony morza, to równie dobrze mógł namierzyć i mnie. Krzyknął ostrzegawczo, a potem, wierząc, że wciąż zasłania go dym, podniósł się z ziemi i nisko pochylony wybiegł mi na spotkanie, gotów powalić mnie na ziemię. Lubił mnie, obaj czciliśmy dom bluesa i myślę, że dlatego zrobił to, co zrobił. A poza tym był po prostu odważnym człowiekiem.

Był w połowie drogi, gdy podmuch wiatru rozerwał chmurę dymu. Faceci z łodzi byli naprawdę dobrzy: dwie kule trafiły Macka tuż nad nerkami. Na miłość boską, to mogłem być ja.

Upuścił karabin i upadł z krzykiem. Dopadłem go błyskawicznie, rzuciłem się na niego i przetoczyłem się razem z nim w głąb lądu, do płytkiego zagłębienia, nie zważając na pociski wzbijające wokół nas fontanny piachu. Imprezowicze zaczęli wrzeszczeć – w końcu ktoś zauważył, że postrzelono dwóch ludzi – ale nie mieli pojęcia, co się naprawdę dzieje i skąd padają strzały, a to tylko wzmogło panikę.

Kontroler nie miał problemu z namierzeniem źródła: właśnie spacerował po pokładzie jachtu, gdy wśród smug dymu dostrzegł błysk wystrzału. Gdy zespół wyruszał rano do akcji, tknięty przeczuciem wrzucił na pokład komplet czerwono-niebieskich świateł. Postawił je teraz na dachu kabiny i kazał sternikowi przyspieszyć.

Najemnicy z drugiej łodzi zobaczyli nadpływającą szybko łódź z policyjnymi światłami i natychmiast doszli do logicznego – ale i błędnego – wniosku. W czterech różnych językach wrzasnęli na swojego sternika, by natychmiast wpłynął między ciasno stłoczone, duże jachty i spróbował zgubić pogoń. Wiedzieli, że w zwykłym wyścigu nie mają szans, a ostatnią rzeczą, jakiej potrzebowali, była strzelanina z tureckimi glinami.

Ich łódź wśliznęła się między dwa jachty i przeszła tak blisko, że zdarła z nich lakier. Wrzaski ich załóg podpowiedziały Kontrolerowi, że niezidentyfikowana łódź jest w odwrocie, dlatego polecił sternikowi, by nawrócił w stronę jachtu Finlaya.

W zamieszaniu i dzięki policyjnym światłom mogli podejść na tyle blisko, by zauważyć, że Rosjanin wciąż leży na pokładzie w kałuży krwi. Dwie kobiety i jeden z wystraszonych załogantów, sądząc, że nasz człowiek jest stróżem prawa, zaczęli krzyczeć, by natychmiast wezwał ambulans albo jeszcze lepiej helikopter pogotowia lotniczego. Lecz Kontroler widział, jak Finlay drży spazmatycznie i jak wielka jest dziura w jego szyi; wiedział już, że zadanie zostało wykonane, a ofiara za moment wykrwawi się na śmierć. Odwrócił się w stronę sternika i kazał mu zabierać się stąd w cholerę. Dopiero gdy rzekoma łódź policyjna zaczęła się oddalać, szef ochrony Finlaya zrozumiał, że oto przez chwilę stał twarzą w twarz z człowiekiem, który kierował zabójstwem. Właściwie nic go to już nie obchodziło; jego kontrakt właśnie przestał obowiązywać i teraz jedynym palącym problemem było dlań to, jak zdoła przekroczyć granicę, zanim Turcy zamkną go w ciasnym pokoju, każą chwycić rękami za kostki i poinformują, że impreza dopiero się zaczyna.

Kontroler słuchał meldunków z brzegu, stojąc na pokładzie łodzi, która z rykiem pruła fale. Był zadowolony z wykonania zadania. Polecił ludziom, którzy czuwali u podnóża klifu, by weszli na pomost i czekali – odbierze ich za trzy minuty. Ja zaś dostałem rozkaz wykonania planu zapasowego.

Dwaj obserwatorzy słyszeli tę wymianę zdań. Chwycili Greenburga pod ramiona i zaciągnęli do furgonetki. Nie żył już, kula, która trafiła go w klatkę piersiową, rozpadła się przy uderzeniu w żebro, a odłamki zmasakrowały serce i płuca – po prostu nie miał szans.

Ja tymczasem, leżąc w dołku z Mackiem, robiłem, co mogłem, żeby powstrzymać krwawienie. Był dobrze zbudowanym facetem, ale jakimś sposobem zdołałem zarzucić go sobie na ramię i zanieść na siedzenie pasażera w furgonetce. Rozłożyłem oparcie, sięgnąłem po kurtkę i przewiązałem go nią w pasie, by choć w taki sposób zatamować dalszy upływ krwi. Był przytomny. W pewnej chwili zerknął na metkę mojej kurtki.

– Barneys? – przeczytał. – Kurwa, jaki bluesman robi zakupy w Barneys?

Roześmialiśmy się, chociaż obaj wiedzieliśmy, że będzie po nim, jeśli za chwilę nie zajmie się nim lekarz. Wskoczyłem za kierownicę i wcisnąłem gaz, by z efektownym poślizgiem wyjechać z parkingu. Paru imprezowiczów uskoczyło na boki. Obserwator, który był najbliżej, natychmiast sięgnął po komórkę. Rozmawiał z Kontrolerem – wszyscy mieliśmy nadzieję, że przez dostatecznie bezpieczną linię.

Kolejnym ostrym wirażem wjechałem na asfaltówkę w chwili, gdy rozłączył się z szefem i przemówił do mnie: miałem zawieźć obu obserwatorów do mariny w Bodrum zgodnie z planem. Musieli się tam dostać, zanim Turcy zarządzą blokadę. To dumny kraj, w którym policjanci nie lubią, gdy tuż pod ich nosem morduje się ludzi. Obserwatorzy mieli też zabrać ze sobą ciało Greenburga – a ja dopiero po dostarczeniu ich na miejsce mogłem pojechać z Mackiem do lekarza, który spodziewał się już naszej wizyty. Miałem nadzieję, że uda mu się ustabilizować rannego na tyle, by doczekał przylotu helikoptera z naszej Floty Śródziemnomorskiej, który operując na minimalnym pułapie i z wyciszonym silnikiem, miał podjąć nas obu. Na jego pokładzie miał być wojskowy lekarz i dwaj ratownicy medyczni; maszyna ponoć już była w drodze. Gdybyśmy tylko zdążyli dostarczyć Macka na czas do sali operacyjnej na lotniskowcu, gdzie czekał zespół chirurgów…

Mój przyjaciel miał szansę, wiedziałem o tym i jechałem coraz szybciej. Był to doprawdy dziki wyścig z czasem i nie sądzę, by ktokolwiek, poruszając się furgonetką o aerodynamicznym kształcie cegły, kiedykolwiek pokonał taką odległość szybciej. Marina, gdy wreszcie do niej dotarliśmy, była na szczęście zupełnie pusta – mieliśmy sobotnią noc i większość łodzi wypłynęła w morze, by zakotwiczyć obok ruin, reszta zaś cumowała znacznie bliżej nocnych lokali na plażach Bodrum.

Wjechałem tyłem na nabrzeże, pomogłem obserwatorom przenieść ciało Greenburga na pokład i znowu usiadłem za kierownicą. Mieliśmy przed sobą fatalną drogę, a za sobą – same kłopoty.

Rozdział trzydziesty piąty

Śpiewaliśmy. Mack i ja śpiewaliśmy Midnight Special i wszystkie inne stare bluesowe standardy z Delty Missisipi, gnając na południe przez gęstniejącą noc, drogami, którymi wcześniej jechałem tylko raz. Przerażała mnie myśl, że mógłbym przegapić właściwy zjazd – stawką było życie przyjaciela i nie chciałem narazić go tak, jak naraziłem wcześniej, na szczycie urwiska.

Śpiewaliśmy, żeby Mack nie stracił przytomności. Śpiewaliśmy, żeby zagrać na nosie śmierci, niewidzialnemu pasażerowi. Śpiewaliśmy, żeby wiedziała, że żyjemy, że kochamy życie, że nikt w tym samochodzie nie podda się łatwo, bez walki. Zaczęło padać.

Gnaliśmy na południe, ku coraz słabiej zaludnionej okolicy, aż w końcu tylko pojedyncze światełka domostw wyznaczały granicę między lądem a morzem. Wreszcie dostrzegłem drogę, której szukałem. Skręciłem w nią, sypiąc żwirem spod kół i prawie nie zwalniając, poprowadziłem furgonetkę w dół, ku leżącej na uboczu rybackiej wiosce. Dotarliśmy w strugach deszczu na półwysep, na którego końcu wypatrzyłem skupisko przytulonych do siebie domów. Wjechałem między nie i odnalazłem uliczkę, która wydawała mi się znajoma.

Mack był półprzytomny, a moja kurtka zdążyła nasiąknąć jego krwią. Trzymałem kierownicę jedną ręką, starając się robić wszystko, by ranny nie stracił świadomości, by nie przestał walczyć.

Modliłem się w duchu, żeby się nie okazało, że zgubiłem drogę. Wreszcie za zakrętem uliczki ujrzałem studnię z wiadrem uwiązanym na linie, otoczoną rabatą zwiędłych kwiatów – wiedziałem, że jesteśmy już blisko celu. Zatrzymałem wóz w głębokiej ciemności, włączyłem latarkę, którą miałem przy kluczyku, i oświetliłem bramkę, przy której staliśmy – nie chciałem zapukać do niewłaściwych drzwi z półżywym facetem na ramieniu.

Snop światła wyłowił z mroku mosiężną, dawno niepolerowaną tabliczkę. Wygrawerowano na niej nazwisko lekarza oraz, o dziwo, po angielsku, szczegółowe informacje o jego wykształceniu – w dziedzinie medycyny ogólnej i chirurgii – które zdobył na uniwersytecie w Sydney. Nie była to najlepsza reklama gabinetu lekarskiego, jaką w życiu widziałem.

Otworzyłem drzwi pasażera, dźwignąłem Macka na ramię, potraktowałem kopniakiem bramkę posesji i ruszyłem prosto do frontowych drzwi zaniedbanego domku. Otworzyły się, zanim do nich doszedłem – lekarz widocznie usłyszał podjeżdżającą furgonetkę i postanowił sprawdzić, co się dzieje. Wyjrzał na zewnątrz, stojąc na progu. Miał twarz jak zmięte prześcieradło i chude, pałąkowate nogi; nosił workowate szorty oraz koszulkę tak wyblakłą, że bar ze striptizem, który reklamowała, zapewne od lat już nie istniał. Był mężczyzną ledwie po czterdziestce, a ja, znając jego zamiłowanie do trunków, nie sądziłem, by dożył pięćdziesiątki. Nie chciałem pamiętać jego prawdziwego nazwiska – dzięki tabliczce wiszącej na furtce większość Turków z okolicy znała go po prostu jako doktora Sydneya, a on nie miał nic przeciwko temu.

Poznałem go tydzień wcześniej: gdy Kontroler dopiął wszystkie szczegóły operacji, wysłał mnie, żebym sprawdził drogę ewakuacji. Poinformowano lekarza, że jestem przewodnikiem wycieczek pracującym w okolicy z grupą Amerykanów, którzy – w razie nieszczęśliwego wypadku – mogą potrzebować jego pomocy. Nie wydaje mi się, by uwierzył w choć jedno słowo, ale po pierwsze – nie przepadał za tureckimi władzami, a po drugie – szczodra zaliczka przekonała go, że nie warto zbytnio się interesować naszymi sprawami.

– Witam, panie Jacobs – powiedział. Takiego nazwiska używałem podczas tej akcji. Następnie popatrzył na Macka, którego trzymałem na ramieniu, i zauważył przesiąkniętą krwią kurtkę, którą zawiązałem wokół jego talii. – Widzę, że wycieczka się nie udała. Muszę pamiętać, żeby się nie zapisywać na podobną.

Większość znanych mi Australijczyków to ludzie, którymi niełatwo wstrząsnąć. Taki też był doktor Sydney i byłem mu za to wdzięczny.

Razem zanieśliśmy Macka do kuchni. Choć lekarz cuchnął wódą, to gdy się wyprostował, a potem rozciął mokre ubranie i dotknął rany wlotowej, dostrzegłem w jego ruchach pewność, która kazała mi wierzyć, że był niegdyś zdolnym i dobrze wyszkolonym chirurgiem.

Przypomniawszy sobie co nieco z własnych studiów medycznych, starałem się być jak najlepszym instrumentariuszem. Mieliśmy gorącą wodę, kuchenną ławę zamieniliśmy w stół operacyjny, przynieśliśmy lampy z gabinetu i sypialni – a potem robiliśmy wszystko, by ustabilizować pacjenta i pomóc mu przetrwać do chwili, gdy przyleci helikopter ze specjalistami i workami plazmy.

Ręka doktora Sydneya nie zadrżała ani razu, ani na chwilę nie stracił też wiary w to, że warto próbować. Improwizował, klął i uparcie odnajdował w oparach alkoholu i mgle straconych lat coraz to inne strategie ratowania życia, w których był kiedyś mistrzem.

Daremnie. Mack gasł, wtedy pracowaliśmy jeszcze ciężej i wracał, ale zaraz potem znowu tracił siły. Do przylotu helikoptera pozostało ledwie osiemnaście minut, gdy bluesman westchnął, a potem uniósł rękę, jakby chciał dotknąć naszych twarzy w niemym podziękowaniu – i odleciał. Znowu walczyliśmy, ale tym razem się nie udało – po długiej chwili znieruchomieliśmy i umilkliśmy na dobre.

Doktor Sydney spuścił głowę. Stałem obok niego, ale nie umiałem stwierdzić, czy jego ciało drży ze zmęczenia czy z innej, bardziej ludzkiej przyczyny. Wreszcie spojrzał na mnie i w jego oczach zobaczyłem rozpacz i żal: na jego rękach umarł człowiek.

– Kiedyś operowałem ranne dzieci – powiedział cicho, jakby chciał jakoś wytłumaczyć swoje picie, tę walącą się chałupę, życie na wygnaniu, tony bólu, który nosił w sobie.

Skinąłem głową, bo wydawało mi się, że rozumiem, jak to jest, gdy pod skalpelem umiera niewinny dzieciak.

– Był pańskim przyjacielem? – spytał.

Znowu skinąłem głową, a wtedy on, z delikatnością, która przestała mnie już dziwić, bez słowa wyszedł, by zająć się czymś w innej części domu. Przykryłem twarz Macka prześcieradłem – chciałem, by odszedł najgodniej jak to możliwe – i powiedziałem do niego kilka słów. Nie nazwałbym tego modlitwą, ale z szacunku – i w nadziei, że jego duch jest jeszcze gdzieś w pobliżu – wyrzuciłem z siebie to, co myślałem wtedy o przyjaźni, odwadze i beznadziejnym żalu, który czułem od chwili, gdy tak bezmyślnie złamałem zasady na szczycie nadmorskiego klifu.

Lekarz w końcu wrócił i zaczął sprzątać w kuchni, ja zaś poszedłem do salonu. Czternaście minut później przyleciał helikopter; dostałem wiadomość, że pilot znalazł dogodne, dyskretne lądowisko na wysypisku śmieci za miasteczkiem. Starając się zapanować nad drżeniem głosu, odpowiedziałem, że lekarze nie będą już potrzebni: będziemy ewakuować ciało, nie pacjenta.

Pozbyłem się furgonetki, ofiarowując ją doktorowi Sydneyowi – była to skromna rekompensata za to, co zrobił, próbując ratować Macka – i jedynym problemem, który jeszcze mnie niepokoił, były działania tureckiej policji. Stanąłem przed telewizorem grającym cicho w kącie salonu.

W programie informacyjnym nie wspomniano nawet słowem ani o strzelaninie na imprezie, ani o policyjnej obławie. Sięgnąłem po pilota, żeby sprawdzić wiadomości na innych kanałach – znalazłem opery mydlane, hollywoodzkie filmy z tureckim dubbingiem i dwa inne programy informacyjne, ale nic nie wzbudziło mojego niepokoju.

O niedawnych wydarzeniach nie mówiły ani BBC, ani CNN, ani Bloomberg, ani MSNBC…

Rozdział trzydziesty szósty

Przez moment nie mogłem złapać tchu. Nadal stałem na klifie nad ruinami, ale to jedno wspomnienie – o chwili, w której oglądałem telewizję w starym domu lekarza – sprawiło, że dosłownie zapomniałem oddychać.

Skoro doktor Sydney mógł odbierać anglojęzyczne kanały informacyjne w położonej na uboczu wiosce, to jakim cudem były one nieosiągalne w Bodrum?

Biegiem wróciłem do fiata.

Było jeszcze dość wcześnie i na drodze panował niewielki ruch, więc mogłem gnać niemal tak jak wtedy, gdy na siedzeniu obok mnie umierał Mack. Zaparkowałem na chodniku przed hotelem, wbiegłem po schodach i niemal wpadłem na dyrektora, który właśnie wychodził z jadalni.

– Aaa! – rzucił z uśmiechem. – Czy podróż luster wielkości szkła udana okazała się?

– Przepraszam – odpowiedziałem – ale bardzo się spieszę. Musimy porozmawiać o kanałach telewizyjnych.

Spojrzał na mnie ze zdziwieniem. Cóż, u licha, mógł mnie obchodzić ten temat?

– Boy hotelowy mówił, że w Bodrum nie da się odbierać anglojęzycznych kanałów informacyjnych. Czy to prawda?

– Bardzo całkiem prawda – odpowiedział. – Firma mnóstwo złodziejska, zwana DigiTurk, oferuje samo gówno względem kanałów.

– Ale musi być inny sposób. Widziałem tu BBC, MSNBC i kilka innych – nie ustępowałem.

Zastanawiał się przez moment, a potem odwrócił się i wyjął telefon. Przez chwilę mówił po turecku, potem słuchał odpowiedzi i wreszcie, zasłoniwszy mikrofon dłonią, przekazał mi wiadomość. Zdaniem jego żony niektórzy kupują cyfrowe dekodery i odbierają sygnał z satelity, który na całą Europę nadaje między innymi programy informacyjne, o jakie pytałem.

– Jak się nazywa operator tego satelity? Może pan spytać?

Dyrektor przekazał pytanie żonie.

– Sky – odpowiedział po chwili.

Znałem Sky z czasów, gdy mieszkałem w Londynie – to brytyjski operator komercyjnej telewizji satelitarnej. Skoro i w Turcji ludzie korzystają z jego oferty, kupując dekodery, to ktoś musi mieć ich listę.

Pobiegłem do swego pokoju i zadzwoniłem do siedziby firmy w Anglii. Przełączano mnie osiem albo dziewięć razy, zanim uzyskałem połączenie z kimś naprawdę pomocnym – mieszkańcem północnej części kraju, sądząc po trudnym do zrozumienia akcencie.

Człowiek ów, odpowiedzialny za usługi abonamentowe w kontynentalnej Europie, poinformował mnie, że wszystkie kanały, o które mi chodzi, są dostępne w pakiecie Sky za pośrednictwem satelity Astra.

– Ma naprawdę spory zasięg, zaprojektowano go tak, by obejmował sygnałem całą Europę Zachodnią, aż po Grecję. A potem, parę lat temu, udało się zaktualizować oprogramowanie satelity w taki sposób, że sygnał stał się silniejszy i zaczął docierać nawet do Turcji, wystarczy tam antena o średnicy trzech stóp. Naturalnie trzeba też zamówić dekoder i kartę dostępu, ale i tak mamy tam wielu klientów.

– Jak wielu, panie Howell?

– W samej Turcji? To przede wszystkim obywatele brytyjscy, którzy się tam przenieśli razem ze swoim dobytkiem, a więc i z dekoderami. Poza tym są nawiązujące do angielskiego stylu puby i kluby, turyści lubią popatrzeć na wyspiarski futbol. I wreszcie mamy zwykłych Turków, którzy po prostu lubią nasze programy. Powiedziałbym, że w całym kraju jest z dziesięć tysięcy abonentów.

– A mógłby pan to rozbić na regiony?

– Naturalnie.

– W takim razie, ilu macie klientów w okolicy Bodrum, powiedzmy, w całej prowincji Muğla? – spytałem, desperacko starając się hamować szybko narastającą nadzieję.

– Chwileczkę – odpowiedział. Słyszałem, jak jego palce stukają w klawisze. – Mówił pan, że sprawa dotyczy morderstwa? – spytał, nie przerywając pisania.

– Tak. Chodzi o młodego Amerykanina. Uwielbiał sport i telewizję – skłamałem. – Próbuję powiązać pewne fakty.

– Mam – powiedział. – Mniej więcej tysiąc stu abonentów.

Doskonała wiadomość. W Bodrum jednak są ludzie oglądający programy telewizyjne, które mnie interesują. Spojrzałem w okno i wyobraziłem sobie poszukiwaną kobietę, siedzącą ze skrzyżowanymi nogami w jednym z tych białych, kubistycznych domków, oglądającą telewizję z dekodera Sky, nagrywającą fragmenty wypowiedzi z rozmaitych programów, a potem godzinami montującą z nich zaszyfrowaną wiadomość. Tysiąc sto urządzeń – to oznaczało znaczne zawężenie zasięgu poszukiwań. A przecież można było doprecyzować cel.

– Jeśli odejmiemy imigrantów z Wysp oraz lokale, ilu zostanie abonentów? – spytałem.

– Pyta pan o gospodarstwa domowe? Prawdopodobnie sześćset, może siedemset – odparł.

Coraz bliżej! Sześćset do siedmiuset gospodarstw domowych to sporo i trzeba się nachodzić, żeby do wszystkich zajrzeć, ale z drugiej strony – to bardzo konkretna grupa podejrzanych. I zapewne była wśród nich kobieta, której szukałem.

– Pasuje panu taka liczba? – zainteresował się Howell.

– Bardzo – odrzekłem, nawet nie próbując ukryć radości. – A czy mógłbym dostać listę tych abonentów?

– Pewnie, ale to wymaga autoryzacji. Proszę mnie źle nie zrozumieć, po prostu musimy mieć pewność, że to naprawdę FBI pyta.

– W ciągu paru godzin mogę panu dostarczyć oficjalne pismo. Załóżmy, że to zrobię, ile czasu potrzeba na sporządzenie listy?

– To kwestia załadowania danych i zrobienia wydruku. Kilka minut.

Było lepiej, niż się spodziewałem: wkrótce miałem dostać listę sześciuset adresów, a wśród nich adres tej kobiety. Nareszcie krok do przodu.

– Dzięki – powiedziałem. – Nie ma pan pojęcia, jak bardzo mi to pomoże.

– Nie ma sprawy. Naturalnie całe szczęście, że szuka pan tylko legalnych.

Przestałem świętować sukces.

– Co pan ma na myśli?

– Ostatnio wielu ludzi odbiera sygnał…

Zrobiło mi się niedobrze.

– …przez nielegalne dekodery. Głównie chińskie. Jak nie roleksy i torebki Louis Vuitton, to nasze pudła i karty dostępu, drogi panie. A potem sprzedają w pomniejszych sklepikach z elektroniką i kafejkach internetowych. To świetny interes. Wystarczy kupić dekoder z kartą, reszta będzie za darmo. Jest pan tam?

– A w takiej Muğli, powiedzmy – odezwałem się cicho – jak pan sądzi, ile może być pirackich dekoderów?

– W całej prowincji? Z dziesięć tysięcy, może więcej. I nie ma sposobu, żeby je wyśledzić, to autentyczne podziemie. Mamy nadzieję, że w przyszłym roku pojawią się urządzenia, które pozwolą namierzać…

Już nie słuchałem. W przyszłym roku wszyscy możemy już nie żyć, pomyślałem. Dziesięć tysięcy dekoderów, brak listy nazwisk i adresów – odnalezienie jednej osoby było niemożliwe. Podziękowałem za pomoc i pożegnałem Howella.

Stałem nieruchomo, spowity ciszą, a czarny pies rozpaczy zaczynał dobierać się do moich pięt. Trudno było to przełknąć: najpierw tyle nadziei, a potem kompletna klęska. Po raz pierwszy, odkąd wciągnięto mnie w tę wojnę, choć przez kilka chwil miałem wrażenie, że wiem, jak rozgryźć problem. Teraz się okazało, że to tylko ułuda, i naszła mnie ochota na chwilę brutalnej szczerości z samym sobą.

Co właściwie osiągnąłem? Miałem listę automatów telefonicznych. Szczęśliwym zrządzeniem losu, dzięki pracy włoskich ekspertów, nadal byłem w grze. Ale co ponadto? Każdy, kto na co dzień nie używa białej laski, dostrzegłby, że bardzo niewiele.

Byłem wściekły. Wściekły na tych pieprzonych Chińczyków, którzy mają gdzieś zwalczanie piractwa, kradzieży cudzych pomysłów i produktów. Wściekły na Bradleya i Szept Śmierci oraz całą resztę ludzi, którzy nie mogli mi pomóc. Wściekły na Arabów, którzy sądzili, że im więcej trupów, tym większy triumf. Ale przede wszystkim byłem wściekły na tę kobietę i na faceta z Hindukuszu – bo wciąż byli o kilka kroków przede mną.

Podszedłem do okna, szukając jakiejś oazy spokoju. W sumie sprawa Sky na coś się przydała. Wiedziałem przynajmniej, że kobieta mieszka w tych stronach, a to już było coś. Spojrzałem po dachach sąsiednich budynków. Była gdzieś tam. Wystarczyło wpaść na jej ślad.

Spróbowałem wyobrazić ją sobie w którejś z budek telefonicznych, czekającą na kontakt, ale miałem zbyt mało danych – zobaczyłem pustkę. Słyszałem tylko odgłosy ulicy i te dziwne dźwięki w tle – niby muzykę płynącą z radia, czy co to tam, do cholery, mogło być.

À propos, pomyślałem, to czy są jakieś dane na temat tej muzyki? Czy Szept i jego ludzie w ogóle ruszyli tę sprawę? Czy NSA nie miała popracować nad wyizolowaniem, wzmocnieniem i zidentyfikowaniem tych dźwięków?

Byłem w jak najlepszym nastroju do tego, by dać upust frustracji, i mało mnie obchodziło, która godzina jest w Nowym Jorku. Sięgnąłem po telefon.

Rozdział trzydziesty siódmy

Bradley odebrał i zapewnił mnie, że jeszcze nie spał, ale słyszałem w jego głosie wielkie znużenie. Cóż, ja też nie byłem wypoczęty. Zaczął pytać o śmierć Dodge’a dla zachowania pozorów, ale mu przerwałem:

– Pamiętasz tę muzykę, o której rozmawialiśmy? – spytałem. Jasne, że nie pamiętał, nie miał pojęcia, o co mi chodzi. – W tle były odgłosy ruchu ulicznego…

– A, tak – odpowiedział, w lot odgadując, czego oczekuję.

– I co z nią? – zapytałem. – Ktoś miał się tym zająć, spróbować zidentyfikować.

– Nie wiem, jeszcze nie meldowali.

– Zajmij się tym, dobrze? Zadzwoń, gdzie trzeba.

– Jasne – odparł Bradley, urażony moim tonem. Udzielił mu się mój humor. – Na kiedy tego potrzebujesz?

– Na już – odrzekłem. – A jeszcze lepiej: na wczoraj.

Byłem wściekły jak cholera i właśnie żułem trzeci niezbyt świeży batonik z minibaru, siedząc w fotelu przy oknie i rozmyślając o tej przeklętej kobiecie, gdy zadzwonił telefon. Bradley nie miał dla mnie zbyt dobrych wiadomości.

– Wyizolowali odgłosy nowojorskiej ulicy – powiedział. Wzmianka o Nowym Jorku oczywiście nic nie znaczyła, była ledwie opakowaniem. – Udało im się wzmocnić tę muzykę. Naturalnie turecka, prawdopodobnie grana na kavale…

– Na czym? – wpadłem mu w słowo.

– Na kavale. To taki instrument dęty, odmiana fletu. Siedem otworów na górze, jeden pod spodem. Ludowa tradycja, ponoć pasterze używali takich, prowadząc swoje stada.

– Świetnie. Więc szukamy pasterza prowadzącego stado przez środek miasta w godzinach szczytu – stwierdziłem.

– Niezupełnie – odparł Bradley. – Dziś to dość popularny instrument, zwłaszcza wśród tureckich muzyków z grup grających muzykę ludową.

– Kaval, powiadasz? A co było źródłem dźwięku? Kompakt? Autentyczny instrument? Może radio?

– Kiedy specjaliści usunęli szum tła i wzmocnili dźwięk, stracili, jak to ujęli, „jego sygnaturę”. Nie potrafią określić źródła.

– Chryste! Nie ułatwiają nam roboty, co?

Znowu spojrzałem na dachy pobliskich domów i raz jeszcze zadałem sobie pytanie: Gdzie mogła się zatrzymać? Gdzie jest takie miejsce, w którym można słyszeć intensywny ruch uliczny, a jednocześnie muzykę graną na tureckim instrumencie ludowym zwanym kavalem? Gdzie?

– Jest jeszcze jeden problem – ciągnął Bradley. – Nie mogą też zidentyfikować melodii. Próbka jest dość krótka i okazuje się, że nikt nie zna tego kawałka.

– To dziwne – odparłem. – To pewnie melodia ludowa. Tylu mamy ekspertów i żaden nie potrafi…

– Najwyraźniej nie.

Milczeliśmy przez chwilę, a gdy stało się jasne, że nie mamy sobie już nic do powiedzenia, dodałem:

– Przepraszam, Ben.

– Za co?

– Że jestem kutafonem.

– Ależ zawsze nim byłeś – odparł, jak zwykle z absolutną powagą. – Tak czy owak, powiedziałem już naszym przyjaciołom, że stres mocno daje ci się we znaki i zaczynasz pękać.

– Znakomicie, to na pewno pchnie do przodu moją karierę – odparowałem.

– Cieszę się, że mogłem pomóc.

Nie roześmiał się – w końcu to Ben Bradley – ale odczytałem z tonu jego głosu, że naprawiłem to, co wcześniej zepsułem. Byłem mu wdzięczny.

– Jeszcze jedno – powiedziałem.

– Jasne.

– Poproś ich, żeby wymyślili jakiś sposób na przesłanie mi tego nagrania, dobrze? Samej muzyki, bez dźwięków tła.

Sam nie wiedziałem dlaczego, ale chciałem jej posłuchać.

Rozdział trzydziesty ósmy

Dwadzieścia minut później, gdy wyszedłem spod prysznica i wróciłem do pokoju, znalazłem w laptopie powiadomienie o nadejściu nowej wiadomości. Firma Apple informowała mnie o obciążeniu mojej karty kredytowej kwotą dwudziestu siedmiu dolarów za pobranie muzyki.

Nie ściągałem żadnych utworów i w pierwszej chwili pomyślałem, że to jakiś pajac z CIA wpadł na pomysł, że przydałoby się wzbogacić imponującą kolekcję muzyki Brodiego Wilsona, i tak już dostatecznie beznadziejnej. Wszedłem na iTunes, spojrzałem na listę nowych utworów i stwierdziłem, że to w większości zasłona dymna, bo liczył się tylko jeden z nich: ten przygotowany przez Szept Śmierci.

Tamtej nocy, zanim odleciałem do Turcji, gdy pracowaliśmy w jego gabinecie, zobaczyłem na ścianie podpisany przez artystów egzemplarz płyty Exile on Main Street Rolling Stonesów. Obaj byliśmy zmęczeni, ale zaczęliśmy z ożywieniem dyskutować o tym, czy to aby na pewno ich najlepszy album. Kto by pomyślał, że dyrektor Wywiadu Narodowego to ekspert od muzyki Stonesów? Przeglądając tytuły utworów, przekonałem się, że Bradley nie żartował: naprawdę zameldował Szeptowi, że zaczynam pękać. Z pewnością dlatego jedną z piosenek było 19th Nervous Breakdown Stonesów.

Wybrałem właśnie ten utwór i kliknąłem PLAY. Przesłuchałem trzydzieści sekund, zanim dźwięk się zmienił. W środek utworu wklejono muzykę zagraną na kavale, oczyszczoną z hałasu miasta i dziwnej wiadomości skomponowanej przez nieznaną kobietę. Odsłuchałem ją dwukrotnie – trwała nieco ponad dwie minuty – a potem przegrałem na odtwarzacz MP3. Wyruszając na kolejną sesję fotograficzną miejskich budek telefonicznych, pomyślałem, że może jej dźwięki podsuną mi jakiś genialny pomysł.

Nie podsunęły, za to rozbolała mnie głowa.

Zanim sfotografowałem czwarty automat i zapytałem stojące w pobliżu panie, czy nie przypominają sobie kobiety czekającej na połączenie przy tym właśnie telefonie – na co odpowiedziały mi zdziwionymi spojrzeniami i niepewnym kręceniem głową – wiedziałem już, że to będzie bardzo długi dzień. Jak brzmiało to tureckie powiedzenie? A tak: kopałem studnię igłą.

Lecz przecież czasem właśnie tak trzeba postąpić, gdy dokucza człowiekowi pragnienie. Szedłem wąską uliczką, słuchając dźwięków kavala i zastanawiając się, dlaczego żaden z ekspertów nie umiał zidentyfikować tej melodii, gdy nagle przystanąłem: przyszła mi do głowy pewna myśl. Podążałem za wskazaniami planu, który miałem w telefonie, szukając kolejnego automatu telefonicznego, i właśnie miałem skręcić w prawo, ale teraz zmieniłem zdanie. Ruszyłem w lewo, w stronę samego centrum miasta.

Po chwili miałem przed sobą znajome purpurowe kwiaty jakarandy, której szukałem, a zaraz potem dostrzegłem faceta ze sklepu muzycznego – właśnie otwierał rolety chroniące witrynę. Uśmiechnął się na mój widok.

– Spodziewałem się, że jeszcze pan wróci – powiedział, po czym wskazał na jeden z klasycznych modeli gitar na wystawie. – Wygląda mi pan na miłośnika stratocasterów.

– Chętnie sprawiłbym sobie strata, ale nie dziś. Potrzebuję pomocy.

– Nie ma sprawy – odrzekł.

Pomogłem mu podnieść pozostałe rolety, a potem wszedłem za nim do ciemnego wnętrza sklepu. W środku było jeszcze ciekawiej, niż się spodziewałem: w głębi stały świetnie utrzymane gramofony dla tych, którzy wciąż wierzyli w potęgę igieł, do tego większy asortyment nowoczesnych gitar niż w typowym nowojorskim sklepie oraz taki wybór winyli z lat siedemdziesiątych, że Szept zaszlochałby ze wzruszenia.

Wskazałem na wspaniałą kolekcję tureckich instrumentów ludowych i powiedziałem, że mam pewien zagadkowy utwór zagrany na kavale i bardzo bym chciał, żeby pomógł mi go zidentyfikować.

– Wielu ludzi już próbowało, ale jakoś nikomu się nie udało – ostrzegłem.

– Szkoda, że mój ojciec nie żyje – odparł właściciel sklepu. – Był ekspertem od tradycyjnej muzyki. Ale i ja mogę spróbować.

Włączyłem odtwarzacz i patrzyłem, gdy mężczyzna wsłuchiwał się w utwór. Powtórzył go sobie cztery, może pięć razy. Wreszcie podłączył urządzenie do sklepowego wzmacniacza i głośników. Trzej turyści, którzy akurat zajrzeli do sklepu, przysłuchiwali się z zaciekawieniem osobliwym dźwiękom.

– Nie za bardzo do tańca – zauważył jeden z nich, Nowozelandczyk.

Istotnie melodia była rzewna, budziła skojarzenia z zawodzeniem wiatru.

Właściciel odtworzył utwór jeszcze raz, przymykając w skupieniu rozmarzone oczy. Wreszcie pokręcił głową, a ja nie byłem specjalnie zdziwiony: od początku wiedziałem, że szanse są marne. Zacząłem mu dziękować, ale mi przerwał.

– To nie kaval – stwierdził.

– Jak to?

– To dlatego tak trudno zidentyfikować melodię – nie napisano jej na kaval. Niemal każdy popełniłby ten błąd, ale ja jestem pewny, że to inny, znacznie starszy instrument. Niech pan posłucha…

Głośniki znowu zagrały.

– Kaval to siedem otworów u góry i jeden pod spodem. Trudno to wychwycić, trzeba naprawdę się wsłuchać, ale ten instrument ma tylko sześć otworów u góry i jeden pod spodem. Nie słyszę siódmego dźwięku.

Wsłuchałem się, jak kazał, ale nie byłem w stanie wychwycić tego detalu.

– Jest pan pewny? – spytałem.

– Tak.

– Zatem co to jest?

– O melodii nie umiem nic powiedzieć – odrzekł – a jeśli chodzi o instrument, to jestem niemal pewny, że to çiğırtma. Zupełnie zapomniana rzecz, wiem o jej istnieniu tylko dlatego, że mój ojciec lubował się w takich starociach. Gdy ostatni raz słyszałem takie dźwięki, byłem jeszcze dzieciakiem.

– Dlaczego zapomniana? Muzycy wymarli?

– Niezupełnie. Wymarły ptaki. Kaval można wystrugać z kawałka śliwy, a çiğırtmę robi się z kości skrzydła orła górskiego. Ten gatunek od lat jest uważany za zagrożony, więc i instrumentów nikt już nie wytwarza, a co za tym idzie, nie pisze się na nie muzyki. I dlatego nikt nie potrafi zidentyfikować tej melodii.

Właściciel sklepu wypiął odtwarzacz ze sklepowego wzmacniacza i mi go podał.

– Zna pan hotel Ducasse? – spytał. – Tam pan znajdzie kogoś, kto mógłby pomóc.

Rozdział trzydziesty dziewiąty

Hotel Ducasse był jednym z tych, o których wcześniej wspomniałem: miejscem tak modnym i obleganym, że ludzie byli gotowi wiercić dziury w ścianach, żeby się tam dostać. Stał nad brzegiem zatoki, miał własną plażę z prywatnymi koszami, których wynajęcie na lato kosztowało małą fortunę, oraz kilkanaście płaskodennych łodzi, którymi kelnerzy dowozili potrawy i napoje do stojących opodal na kotwicy jachtów. Taka była mniej elegancka część tego przybytku.

Ta naprawdę ekskluzywna mieściła się na dachu i nosiła nazwę Skybar. Poszedłem tam prosto ze sklepu muzycznego, minąłem drzwi frontowe hotelu utrzymane w stylu art déco, przemierzyłem kilka akrów parkietu z kubańskiego mahoniu i klucząc między ekstrawaganckimi meblami od Philippe’a Starcka, dotarłem do windy, której jedynym zadaniem było wożenie gości do Skybaru. Gdy zbliżałem się do typa, który ją obsługiwał – ubranego w czarną piżamę od znanego projektanta – zauważyłem, że obrzucił szybkim spojrzeniem moje tandetne ubranie, zaiste godne agenta FBI. Oznajmił mi, gdy przed nim stanąłem, że lokal jest objęty całkowitą rezerwacją. Muszę się pochwalić, że mam całkiem niezłe „zabójcze spojrzenie”, a gdy je ustawiłem na pierwszy poziom zagrożenia, windziarz natychmiast uznał, że nie warto umierać za sprawę.

Zawiózł mnie na górę i oto wkroczyłem do zoo. Największą atrakcją Skybaru był śnieżnobiały basen o niewidocznym brzegu i szklanym dnie, z którego rozciągał się oszałamiający widok na zamek krzyżowców i – jakże stosownie – Dom Francuski.

Wokół basenu stało kilka superluksusowych koszy, zaludnionych głównie przez czołowych kleptokratów z Europy Wschodniej i ich bliskich. Były najlepszym punktem obserwacyjnym, jeśli kogoś interesowały połacie atrakcyjnych ciał oraz silikonu. Skąpo ubrane kobiety w różnym wieku o zapewne pokąsanych przez pszczoły ustach i równie opuchniętych biustach tłoczyły się obok fenomenalnie wyrzeźbionych facetów, paradujących w spodenkach kąpielowych tak skąpych, że w pełni zasługujących na popularne miano „bananowych hamaków”.

Naprzeciwko kolonii koszy znajdował się bar, a obok niego niewielka scena dla pięcioosobowego zespołu. Jeden z gitarzystów był celem mojej wycieczki, ale nawiązanie z nim kontaktu nie było takie proste. Pierwsza przeszkoda objawiła się w osobie kierownika sali, który powitał mnie współczującym uśmiechem i ramionami rozłożonymi w przepraszającym geście. W przeciwieństwie do klienteli lokalu maître był człowiekiem z klasą: Francuzem z pochodzenia, jak się domyślałem, ubranym w ręcznie wykonane buty Berluti, lekki garnitur Brioni oraz okulary w złotej oprawie.

– Ogromnie mi przykro, proszę pana – powiedział – ale dziś mamy komplet.

Spojrzałem na co najmniej dwadzieścia pustych stolików – pora była dość wczesna – i jeszcze liczniejsze wolne stołki przy barze. Uśmiechnąłem się równie przyjaźnie.

– Naturalnie. Widzę.

On tymczasem już zdążył otoczyć mnie ramieniem i popchnąć delikatnie w stronę windy, przy której czekał ninja w piżamie, gotów zawieźć mnie z powrotem na ulicę, gdzie moje miejsce. Sięgnąłem do kieszeni marynarki, a kierownik natychmiast uznał, że zamierzam wyjąć portfel i przekupić go plikiem banknotów.

– Ależ proszę pana, narobi pan wstydu nam obu – powiedział z autentycznym bólem w głosie.

– Nie zamierzam – odparłem, wyjmując złocistą odznakę.

Patrzył na nią przez chwilę, ale przytomnie zabrał rękę z moich pleców, zastanawiając się intensywnie, co począć w tej sytuacji.

– Aresztuje pan kogoś, panie Wilson? – spytał.

– Możliwe.

Nachylił się ku mnie – dało się wyczuć, że to typ okropnego plotkarza – i spytał półgłosem:

– A powie mi pan kogo?

Ja także nachyliłem się ku niemu i zniżyłem głos.

– Przykro mi, ale nie mogę.

– Nie. Oczywiście, że nie. Ale może mógłby pan chociaż zdradzić pod jakim zarzutem?

– Naturalnie – odpowiedziałem, po czym wskazałem okolicę basenu. – Pod zarzutem fatalnego gustu.

Parsknął śmiechem i energicznie uścisnął mi dłoń.

– O kurwa, to będziemy mieli pustki. A panu będzie potrzebny autobus.

Jednym spojrzeniem odesłał wojownika ninja, po czym skinął na barmana i poprowadził mnie z powrotem ku akrom zadbanych ciał.

– Od teraz jest pan moim gościem, panie Wilson. Anton, dżentelmen za barem, zadba, żeby nie dokuczało panu pragnienie.

Podziękowałem i usiadłem na barowym stołku w pobliżu basenu. Poprosiłem Antona o kawę i skupiłem uwagę na zespole. Gitarzysta basowy, który mnie interesował, nazywał się Ahmut Pamuk. Był dobrze ubranym jegomościem po pięćdziesiątce i najwyraźniej już wiele lat temu doszedł do wniosku, że trzeba grać swoją nutę i nie patrzeć na publikę. W lokalu takim jak Skybar była to decyzja ze wszech miar rozsądna. Grał znakomicie, jak przystało na człowieka, który oddał muzyce najlepsze lata swego życia i zamierza położyć się do grobu nie wcześniej, niż skończy ostatni występ.

Właściciel sklepu muzycznego ostrzegł mnie jednak, że to także jeden z najmniej przyjemnych typów, jakie chodzą po tym świecie. Gdy patrzyłem na Pamuka na scenie i słuchałem, na czym spędza swe artystyczne życie, nawet rozumiałem, dlaczego taki jest. Prawdziwy muzyk, kiedyś zapewne pełen wzniosłych marzeń i nadziei, teraz bez końca wygrywał Mamma Mia i Yellow Submarine – czy mógł nie być zgorzkniały?

Gdy Anton podawał mi kawę, zespół był właśnie w połowie zestawu – były to hity z Titanica – więc grzecznie zaczekałem do końca. Właściciel sklepu wspominał mi, że facet od lat kolekcjonuje nagrania muzyki tradycyjnej. Zaczęło się od jego ojca, też muzyka, który niepokoił się, że jeśli kompozycje te nie zostaną zachowane i zapisane w jakiś sposób, przepadną na zawsze. Z czasem jego syn przejął pałeczkę i jakoś radził sobie z tym wszystkim: grał w Skybarze tyle, ile musiał, a potem spędzał czas na odkrywaniu zapomnianej muzyki, utrwalaniu jej na podobieństwo archaicznego języka i przesyłaniu nagrań czy nut do tureckiego Archiwum Państwowego. Według właściciela sklepu, jeżeli ktokolwiek potrafił zidentyfikować melodię zagraną na çiğırtmie, to tylko i wyłącznie on.

Składanka dobiegła końca i nikt nie zaklaskał schodzącemu zespołowi. Wstałem, przedstawiłem się Pamukowi i powiedziałem mu, że mam pewien fragment muzyki, w którego zidentyfikowaniu mógłby, mam nadzieję, jakoś mi pomóc. Zamierzałem go poprosić, żeby posłuchał jej z mojego odtwarzacza, ale nie zdążyłem. Właściciel sklepu nie mylił się co do osobowości Ahmuta Pamuka.

– Mamy porę późnego drugiego śniadania, a ja stałem na scenie ponad godzinę… pewnie słyszał pan ten ogłuszający aplauz? Dlatego teraz będę jadł, wypiję kawę i pójdę odpocząć. – To rzekłszy, obrócił się na pięcie.

– Panie Pamuk, nie jestem muzykologiem czy innym naukowcem z zagranicy – odpowiedziałem i błysnąłem mu przed oczami odznaką.

Nie bardzo wiedział, jak zareagować, ale uznał, że nie zaszkodzi przynajmniej udawać skłonnego do współpracy.

– W porządku, dam panu numer telefonu. Proszę zadzwonić jutro, jakoś się umówimy – rzekł.

– Jutro będzie za późno. Musimy porozmawiać dziś – odparowałem.

Popatrzył na mnie spode łba, ale chyba nigdy nie miał do czynienia z zabójczym spojrzeniem na pierwszym poziomie zagrożenia, bo widząc je, jakby zmiękł.

– Od szesnastej pracuję pod numerem 176 przy… – tu wyrecytował nazwę ulicy, której nie miałem szans wymówić, nie mówiąc o jej odnalezieniu. I z pewnością o tym wiedział, dupek.

– Proszę zapisać – odpowiedziałem, gestem prosząc Antona o długopis.

Pamuk posłuchał niechętnie, a ja odszedłem bez słowa, chowając adres do kieszeni.

Niewiele brakowało, a nie pofatygowałbym się na to spotkanie – poznawszy muzyka, byłem niemal pewny, że będzie ono stratą czasu.

Rozdział czterdziesty

Jeśli nie liczyć tego, że musiałem przebić miękkie tkanki dłoni Ahmuta Pamuka, rozmowę z nim mógłbym nazwać całkiem przyjemnym doświadczeniem.

Opuściwszy Skybar, poszedłem pieszo wzdłuż nabrzeża, znalazłem ocienioną ławkę, włożyłem baterię do telefonu i zadzwoniłem na posterunek do detektyw Cumali. Nie rozmawiałem z nią od powrotu z Florencji, a byłem ciekaw, czy wznowione śledztwo, tym razem w sprawie morderstwa Dodge’a, przyniosło już jakieś efekty.

Jak się okazało, niewiele się wydarzyło. Słuchawkę podniosła Hayrunnisa i poinformowała mnie, że Cumali wyszła po jedenastej i nie będzie jej do końca dnia.

– Dokąd pojechała? – spytałem.

– Podobno ma prywatne sprawy do załatwienia – padła odpowiedź.

Miałem ochotę ją przycisnąć i dowiedzieć się więcej, ale przypomniałem sobie, że jest czwartek i że synek Cumali zapraszał mnie na paradę klaunów. Zabrała go do cyrku.

Powiedziałem, że zadzwonię rano, i spędziwszy kolejną godzinę na zupełnie daremnych rozmowach z ludźmi pracującymi w pobliżu budek telefonicznych, uświadomiłem sobie nagle, jakie to beznadziejne zadanie, zwłaszcza że zbliżała się pora lunchu i coraz więcej biur i sklepów zamykało mi drzwi przed nosem.

Nie miałem wyboru, musiałem zrobić sobie przerwę. Pomyślałem, że skupię się znowu na Domu Francuskim. Błąd, który popełniliśmy z Szeptem, odebrał mi sporą dozę pewności siebie. Właściwie zagroziliśmy całej misji, przyjmując nie wiadomo dlaczego założenie, że śmierć Dodge’a jest warta dogłębnego śledztwa. W naszej branży takie pomyłki rzadko uchodzą na sucho i dlatego, wracając samolotem z Florencji, powziąłem mocne postanowienie, że to się więcej nie powtórzy. Cokolwiek miało się zdarzyć, chciałem być o krok przed gliniarzami. Wiedza to potęga, jak mówią.

Podstawowe pytanie było proste: w jaki sposób morderca zdołał wejść na teren posiadłości niezauważony? W aktach sprawy, które dostałem od detektyw Cumali, była wzmianka o pośredniku odpowiedzialnym za wynajem rezydencji. Uznałem, że to nie najgorszy trop.

Agencja nazywała się Prestige Realty, a jej krzykliwie odmalowaną siedzibę mijałem co najmniej kilka razy podczas swych wędrówek po mieście. Spojrzałem na zegarek i stwierdziłem, że jeśli się pospieszę, mam szansę zdążyć tam przed przerwą na lunch.

Znalazłem się w zasięgu głosu w chwili, gdy jakiś człowiek zamykał na klucz frontowe drzwi. Gdy usłyszał moje wołanie – a wołałem, rzecz jasna, po angielsku – natychmiast włączył uśmiech, który pośrednicy w obrocie nieruchomościami rezerwują dla nowo przybyłych. Gdy przyjrzał mi się uważniej, natychmiast go wyłączył.

Był mężczyzną po czterdziestce, o bujnych włosach zaczesanych ku górze z efektowną falą, obwieszony złotymi łańcuchami, których wystarczyłoby do przycumowania sporego wycieczkowca. Polubiłem go od pierwszej chwili. Osobliwie bowiem nie było w nim ani krzty fałszu – kto dałby się naciągnąć facetowi o takiej powierzchowności, sam byłby sobie winien.

Przedstawiłem się jako agent FBI i dodałem, że chciałbym porozmawiać na temat Domu Francuskiego. Wzruszył ramionami i odparł, że jeden z miejscowych policjantów odwiedził go tydzień wcześniej i zabrał kopię umowy, on zaś jest tylko pośrednikiem i naprawdę nie ma nic więcej do powiedzenia.

Najwyraźniej bardzo się spieszył, więc przeprosiłem, że zabieram mu cenny czas – dość dawno odkryłem, że uprzejmość popłaca – i dodałem, że policjant odwiedził go, gdy jeszcze prowadzono śledztwo w sprawie wypadku.

– A teraz jaka to sprawa? – zdziwił się.

Najwyraźniej plotki o ostatnich postępach w dochodzeniu jeszcze się nie rozeszły, za to byłem niemal pewny, że zanim zapadnie noc, większość Bodrum będzie wiedziało o tym, co właśnie zamierzałem mu powiedzieć.

Spojrzałem na drzwi agencji i zobaczyłem jego nazwisko wypisane, a jakże, złotymi literami.

– Teraz to śledztwo w sprawie morderstwa, panie Kaya. Młody Amerykanin został zepchnięty z urwiska.

Był zszokowany i wyraźnie zaniepokojony.

– Taki miły był z niego człowiek – powiedział. – Inny niż większość dupków, którzy wynajmują okoliczne rezydencje. Rozmawiał po ludzku, okazywał zainteresowanie. Mówił nawet, że zabierze mnie na jacht. Cholera, naprawdę ktoś go zabił?

– Teraz pan rozumie, dlaczego musimy porozmawiać.

– Właśnie szedłem na lunch…

– Świetnie, pójdę z panem.

Roześmiał się.

– Wie pan, że nie to miałem na myśli.

– Wiem – odparłem z uśmiechem. – To gdzie zjemy?

Rozdział czterdziesty pierwszy

Był to dość elegancki lokal z rusztem, praktycznie na plaży. Wypolerowane deski przesłaniały piach, a żagle z białego płótna filtrowały promienie słoneczne nad zestawem drogich mebli. Nie zdziwiłem się, gdy mój towarzysz wybrał stolik w pierwszym rzędzie, z widokiem na liczne turystki opalające się topless.

Gdy usiedliśmy, spytałem go, czy wie o nazistowskiej przeszłości Domu Francuskiego. Spojrzał na mnie tak, jakbym zapomniał wziąć lekarstwo.

– Pan żartuje, prawda? – spytał. Zerknął na mnie i od razu wiedział, że nie.

– Kto jest jego właścicielem?

– Nie wiem. W każdym razie nie dokładnie – odpowiedział, wyraźnie wstrząśnięty. – Dostałem list, mniej więcej siedem lat temu, od prawnika z Liechtensteinu. Twierdził, że reprezentuje fundusz dobroczynny, do którego należy ta nieruchomość. Ponoć udziałowcy uznali, że dom wreszcie musi zacząć na siebie zarabiać.

– Pytał go pan, kto stoi za tym funduszem? Kto tak naprawdę jest właścicielem posiadłości? – indagowałem.

– Pewnie. Nawet poleciłem mojemu prawnikowi, żeby spróbował się dowiedzieć, ale okazało się, że to cała sieć wzajemnie powiązanych firm. Do niczego nie doszedł.

Nie skomentowałem jego słów, ale dobrze wiedziałem, że większość funduszy działających w tym księstwie celowo skonstruowano tak, by nikt nie wnikał w ich sprawy. Właśnie z tego powodu Liechtenstein – sześćdziesiąt mil kwadratowych wciśniętych między Szwajcarię a Austrię – był naturalną przystanią dla Europejczyków (głównie Niemców), którzy pragnęli ukryć swoje aktywa przed organami skarbowymi.

– Zatem prawnik działający w imieniu funduszu zlecił panu wynajęcie posiadłości. To było już po remoncie?

– Tak jest. Zaproponował mi niezłe pieniądze za bardzo niewielką pracę. Odbierałem pieniądze od klientów, odejmowałem wydatki na utrzymanie i moją prowizję, a resztę przekazywałem na konto bankowe w Liechtensteinie. To wszystko.

– Kto miał klucz do posiadłości? Oczywiście nie licząc pana.

– Nikt nie miał klucza. Wszystko działa w oparciu o zamki kodowe. Są tam cztery bramy, każda z klawiaturką podłączoną centralnie do komputera. Trudno tam o jakikolwiek przekręt.

– W porządku, zatem jak to wygląda w praktyce? Nowy najemca przybywa do Bodrum i co dalej?

– Spotykam się przy wejściu do posiadłości z jego „zarządcą nieruchomości”, wszyscy ci bogacze mają takich zarządców albo przynajmniej osobistych asystentów. Wpisuję na klawiaturze sześciocyfrowy kod i wciskam krzyżyk. System pyta, czy chcę zmienić kod, a ja potwierdzam. Wtedy jeszcze raz muszę wpisać ten sam ciąg cyfr i po dwudziestu sekundach pojawia się komunikat, żebym wybrał nowy. Wtedy odchodzę, a zarządca nieruchomości albo sam lokator wprowadza własny sześciocyfrowy kod – dzięki temu nawet ja nie mam dostępu do posiadłości. To samo robimy przy trzech pozostałych bramach.

– A potem najemca sam decyduje o tym, komu udostępnić kod? – upewniłem się.

– Tak jest. Zwykle sprowadza własny personel, sprawdzonych ludzi, nie ma możliwości, by kod został ujawniony obcym.

– A co z ogrodnikami, czyścicielem basenu i tak dalej?

– To zależy od najemcy, ale jeszcze nigdy nie słyszałem, by ktoś z miejscowych dostał kod. Zwykle dzwonią domofonem przy bramie zaopatrzeniowej, szef ochrony sprawdza, kto to, i osobiście otwiera.

– A gdy umowa dobiega końca, następuje odwrotna procedura? Najemca wpisuje swój kod, a pan zastępuje go własnym?

– Otóż to.

Zamyśliłem się, a potem spytałem:

– A zimą, gdy nie ma najemców?

– Wtedy nie trzeba aż tak dbać o bezpieczeństwo – odparł.

– Czy to znaczy, że ogrodnicy i facet od basenu dostają kod?

– Niezupełnie. Przez część roku w posiadłości rezyduje dozorca. Wpuszcza fachowców i sam dokonuje drobnych napraw. Korzysta z dwóch pokojów na poddaszu, nad hangarem na łodzie. Wyprowadza się wraz z nadejściem lata. Bogacze nie lubią obcych.

– Ale mieszka tam przez osiem miesięcy w roku?

– Mniej więcej.

– I pewnie zna dom lepiej niż ktokolwiek inny?

– Tak sądzę.

– Jak się nazywa?

– Gianfranco Luca.

– Gdzie go znajdę?

– Latem wykonuje przyjemniejsze zajęcie – odparł pośrednik. – Kieruje małą ekipą masażystów, obsługują turystów.

Skinąłem na kelnera krzątającego się w pobliżu, żeby przyniósł rachunek. Kaya zaproponował, że podwiezie mnie z powrotem na Stare Miasto, ale odrzekłem, że w taki piękny dzień spacer dobrze mi zrobi. Wstał, podał mi rękę na pożegnanie i wręczył wizytówkę – zadrukowaną w taki sposób, by przypominała sztabkę złota – po czym oświadczył, że mogę śmiało do niego dzwonić, gdybym chciał jeszcze o coś spytać.

Gdy odszedł, a ja czekałem na resztę, spojrzałem na wizytówkę i rozwiązałem kolejną z życiowych zagadek. W prawym dolnym rogu widniał bowiem numer telefonu agencji Prestige Realty.

Pierwszych siedem cyfr wyglądało znajomo: 9 0 2 5 2 3 4.

Ktoś zapisał je na skrawku papieru w Eastside Inn, a potem spuścił w toalecie. Innymi słowy, kobieta z nowojorskiego hotelu, kimkolwiek była, zasięgała informacji na temat wynajęcia drogiej rezydencji w rejonie Bodrum. Na przykład Domu Francuskiego.

Rozdział czterdziesty drugi

Nie wróciłem do centrum. Przeszedłem przez parking należący do restauracji, zszedłem na plażę i odnalazłem wypożyczalnię leżaków i parasoli.

Rozbiłem obóz na ciepłym piasku, zostawiłem na leżaku buty i marynarkę, podwinąłem spodnie i pomaszerowałem brzegiem morza, chłodząc stopy w anemicznych falach.

Przy końcu plaży, u podnóża niewysokiej wydmy, znalazłem na wpół ukrytą między wielkimi głazami siedzibę „firmy” należącej do Gianfranca. Tak się złożyło, że szukając cienia owych skałek, zaszedłem ją od tyłu.

Gwarancją prywatności miały być płócienne parawany, pełniące zarazem funkcję banerów reklamujących tutejsze usługi, ale rozstawiono je dość niedbale i mogłem swobodnie obserwować przez szparę to, co się działo za nimi.

Gianfranco Luca był dwudziestoparoletnim mężczyzną o oliwkowej skórze, lekko zarośniętej szczęce i bujnych, falujących włosach. Owszem, wyglądał nieźle, ale nie był aż tak przystojny, jak pewnie mu się zdawało. Miał zbyt głęboko osadzone oczy i przesadną muskulaturę.

Mimo to bez wątpienia wydawał się atrakcyjny Niemkom w średnim wieku, które przyjeżdżały tu na wakacje i w promieniach tureckiego słońca liczyły na dobrą zabawę, także z gatunku tych bardziej ruchowych. Jedna z nich leżała właśnie twarzą do dołu na stole do masażu. Stanik jej dwuczęściowego kostiumu kąpielowego był już rozpięty, a pośladki przesłaniał ręcznik.

Gianfranco, ubrany jedynie w „bananowy hamak” w kolorze białym, właśnie wcierał jeden z dwudziestu olejków – przygotowanych wedle starożytnych receptur, jeśli wierzyć w banialuki wypisane na parawanach – w plecy swej klientki, raz po raz smarując też boki jej cycków. Jako że najwyraźniej nie miała nic przeciwko temu, posunął się o krok dalej: zaczął wsuwać dłonie pod ręcznik zakrywający jej zad, zbliżając przy tym swój bialutki hamak do jej twarzy na odległość cala.

Trudno mi było odgadnąć, czy wsuwał palce pod dolną część jej kostiumu, ale jeśli nie, to z pewnością zamierzał to zrobić. Pamiętacie te czasy, kiedy rozwódki w średnim wieku jeździły na wakacje, a odwagi starczało im tylko na kilka drinków i kupienie tandetnych pamiątek? Cóż, nic dziwnego, że sklepy na Starym Mieście bankrutowały jeden po drugim.

Podczas gdy Gianfranco ugniatał jej dupsko pod ręcznikiem, Niemka nie przestawała wychwalać siły jego dłoni. Angielski był zapewne jedynym językiem, w którym mogli się porozumieć.

– Już w dzieciństwie wypracowałem muskulaturę – pochwalił się w odpowiedzi. – Pracowałem w myjni samochodowej. Byłem ekspertem zwłaszcza od woskowania i polerowania.

– Nie wątpię – odpowiedziała ze śmiechem. Jej głos stał się nieco gardłowy. – Wnętrza też obrabiasz?

– O, tak – odparł. – To zawsze była moja specjalność – dodał, pochylając się. – I nadal jest, za niewielką dopłatą.

– A co z pełnym serwisem? Ile kosztowałby pakiet usług?

Był już na tyle blisko, by szeptem wymienić kwotę, która najwyraźniej nie odstraszyła klientki.

– Przyjmujesz karty kredytowe, mam nadzieję?

– Oczywiście – odpowiedział ze śmiechem. Teraz już bez wątpienia trzymał ręce w jej majtkach. – To poważne przedsiębiorstwo.

– Miło mi to słyszeć – zamruczała, muskając dłonią jego muskularne udo i wolno przesuwając palce w stronę „bananowego hamaka”.

Czułem się trochę tak, jakbym oglądał nieuchronnie nadciągającą katastrofę kolejową – trudno mi było oderwać wzrok od tego, co się działo – ale obawiałem się, że banan lada chwila znajdzie się na wolności, i dlatego postanowiłem wyjść zza parawanu.

– Gianfranco, prawda? – spytałem jak gdyby nigdy nic, szczerząc się radośnie.

Niemka natychmiast cofnęła rękę i upewniła się, czy ręcznik zakrywa jej pośladki. Gianfranco zaś był ewidentnie wściekły. Pieklił się, że chyba widzę parawany i że będę miał szczęście, jeśli nie przetrąci mi gnatów.

Zamierzałem poczekać, aż się opanuje, ale im dłużej myślał o karcie kredytowej, z której nie zdążyła skorzystać jego klientka, tym bardziej się miotał. W końcu wyciągnął ręce, żeby mnie wypchnąć.

Złapałem w locie jego przedramię, tak szybko, że nawet nie zdążył zrozumieć, co się dzieje, po czym docisnąłem kciuk i palec wskazujący do kości. Instruktorzy krav magi nauczyli mnie, że jest tam pewien nerw, którego ucisk powoduje częściowy paraliż ręki.

Gianfranco poczuł, że sflaczała mu dłoń – zapewne nie tylko ona – i że nie reaguje na komendy z jego mózgu. Uśmiechnąłem się, gdy spojrzał na mnie ze zgrozą.

– Jestem z FBI – oznajmiłem pogodnie.

Niemka zdążyła tymczasem wstać i zapiąć stanik, właśnie zabierała z krzesła swoje rzeczy.

– Czego pan chce? – spytał Gianfranco.

Podniosłem ze stolika jego szorty, rzuciłem mu i zaczekałem, aż je włoży, posługując się jedną ręką.

– Prowadzę śledztwo w sprawie morderstwa w Domu Francuskim – odpowiedziałem.

– A co to ma wspólnego ze mną? Pracuję tam tylko zimą.

Zapamiętałem tę odpowiedź. Zapamiętałem bardzo dokładnie, ale nie zająknąłem się nawet, tylko zadałem kolejne pytanie. Spokojnie, upomniałem się w duchu, bez niepotrzebnych nacisków.

– Tak mi powiedziano. Drobne prace konserwacyjne, wpuszczanie czyściciela basenu, pomaganie ogrodnikom – zgadza się?

– Tak. – Ostrożnie zginał palce, czując, że odzyskuje w nich władzę.

– Ile ci płacili?

– Nic. Miałem darmowe mieszkanie i nic więcej. Latem muszę zarobić tyle, żeby przeżyć cały rok. – Zerknął tęsknie w ślad za uciekającą Hausfrau. – À propos, wielkie dzięki. Pewnie zostawiłaby tu setkę.

Nie zareagowałem.

– Mieszkałeś nad hangarem, zgadza się? W jaki sposób docierałeś do domu?

– Schodami wzdłuż klifu.

– Jest tam bramka z elektronicznym zamkiem. Używasz kodu od pana Kayi?

– Tak. Jeśli pamięta, żeby mi go dać.

– A kiedy nie korzystasz ze schodów, w jaki sposób wchodzisz na górę?

– Nie rozumiem.

– Przeciwnie. Istnieje inna droga do posiadłości, prawda?

– Ma pan na myśli wspinaczkę z użyciem lin i haków?

– Nie rozczulaj mnie. W jaki sposób można obejść system zabezpieczeń i dostać się do domu?

– Nie mam pojęcia, o czym pan mówi.

I tym razem nie zareagowałem. Po prostu patrzyłem na niego, ale on, choć coraz bardziej zmieszany, także milczał.

W końcu wzruszyłem ramionami i odpuściłem. Wiedziałem, że opowiastki Gianfranca to gówno prawda – a był tego gówna tak pełen, że gdyby mu zrobić lewatywę, zmieściłby się w pudełku po butach.

Byłem tego pewny z bardzo prostego powodu: na początku rozmowy powiedziałem mu, że prowadzę dochodzenie w sprawie morderstwa. Wszyscy w Bodrum wierzyli, że śmierć Dodge’a była następstwem wypadku – nawet Kaya z agencji nieruchomości nie mógł uwierzyć, że jest inaczej – tymczasem Gianfranco w ogóle nie okazał zdziwienia. Nawet odrobiny.

Nie wiedziałem jeszcze, jaką rolę odegrał w wydarzeniach, które rozegrały się w Domu Francuskim – intuicja podpowiadała mi, że bardzo niewielką – ale ponad wszelką wątpliwość wiedział, że istnieje inna droga na szczyt urwiska, i potrafił z niej korzystać.

– Dziękuję za pomoc, panie Luca – powiedziałem oficjalnie. – Z pewnością jeszcze się zobaczymy.

Nie wyglądał na zachwyconego tą perspektywą, ja zaś być może zmieniłbym zdanie i został dłużej, żeby się z nim rozmówić do końca, gdyby nie to, że do szesnastej zostało ledwie dwadzieścia minut. Musiałem wracać do miasta.

Rozdział czterdziesty trzeci

Wróciłem do swojego leżaka, włożyłem buty, zabrałem marynarkę i szybkim krokiem ruszyłem w stronę centrum. Plan miałem w głowie i bez trudu odnajdywałem drogę w wąskich uliczkach wokół centralnego placu. Wkrótce ujrzałem przed sobą strumień pojazdów jadących ulicą, której szukałem.

Doszedłem do skrzyżowania i rozejrzałem się, szukając numeru 176. Nagle uświadomiłem sobie, że już tu byłem.

Równie nagle świat jakby zmienił oś obrotu.

W tej jednej chwili, krystalicznej drobinie czasu, szala między nadzieją a beznadzieją tego śledztwa przechyliła się na moją korzyść. Już wiedziałem, że mam przed sobą budkę telefoniczną, której szukam.

Stałem po niewłaściwej stronie ruchliwej ulicy, od stacji benzynowej BP dzieliło mnie może dziesięć jardów. Rozpoznałem to miejsce, bo pierwszego dnia właśnie tutaj fotografowałem jedną z budek telefonicznych. Otaczały mnie dźwięki miasta, tak podobne do tych, które udało się wyizolować z nagrania przechwyconego przez Echelon. Stacja benzynowa mieściła się właśnie pod numerem 176, ale tego dnia – inaczej niż za pierwszym razem – przed budynkiem siedział pracownik gotów napełnić bak samochodu kolejnego klienta. To był Ahmut Pamuk. Na stoliku przed nim leżał arkusz wyprawionej skóry oraz narzędzia do obróbki drewna, których używał do naprawiania tradycyjnego tureckiego instrumentu strunowego.

Dziś naprawia instrument, pomyślałem, a przy innej okazji mógł sobie przygrywać. Na przykład na çiğırtmie.

Nie ruszając się z miejsca, zrobiłem to, co tak często pomagało mi w zawodowym życiu. Odciąłem się od zgiełku świata zewnętrznego i skierowałem całą uwagę do wewnątrz. Oczami wyobraźni ujrzałem zbliżającą się kobietę – może dotarła tu pieszo i przeszła tuż obok dystrybutorów, a może podjechała samochodem i zatrzymała się z boku, za nimi, bo w zasięgu wzroku nie było żadnego innego miejsca parkingowego.

Następnie weszła do budki, zaczekała na sygnał telefonu i podniosła słuchawkę, by prosto do mikrofonu odtworzyć wiadomość nagraną na komórce. W pobliżu nie było ani domów, ani sklepów, nikt nie mógł jej obserwować – i prawdopodobnie dlatego wybrała właśnie to miejsce. Lecz aparat komórkowy był na tyle daleko od słuchawki automatu, że mikrofon zdołał też zarejestrować warkot silników przejeżdżających wozów oraz ciche dźwięki utworu, który akurat grał Ahmut Pamuk.

Muzyk siedział zapewne przy swym stoliku, grając na dziwnym instrumencie dętym, tradycyjnym flecie, być może zapisując nuty dla potomności.

Nic nie mówiłem, nic nie robiłem, nic nie czułem. Raz jeszcze uporządkowałem myśli, by mieć pewność, że głód informacji nie zaburza mojego rozumowania. Nareszcie zadowolony i z mocnym postanowieniem niezdradzania żadnych uczuć, odwróciłem się, by uważnie się przyjrzeć wszystkim zakątkom stacji, a zwłaszcza dachowi. Dopiero gdy zauważyłem to, czego szukałem, pozwoliłem sobie na spuszczenie emocji z łańcucha i nagły przypływ nadziei.

Wbrew rachunkowi prawdopodobieństwa, mając do dyspozycji jedynie parę przypadkowo zarejestrowanych dźwięków, zdołałem odnaleźć właściwą budkę telefoniczną i – dzięki temu, co właśnie wypatrzyłem – miałem realne szanse na zidentyfikowanie poszukiwanej kobiety.

Rozdział czterdziesty czwarty

Przebiegłem przez połowę jezdni, przeskoczyłem zardzewiałą barierkę oddzielającą pasy ruchu i po chwili, unikając roju rozpędzonych pojazdów, pokonałem resztę odległości dzielącej mnie od Pamuka. Gdy mnie zobaczył, nawet nie próbował ukryć niesmaku. Poczułem się zwolniony z wymiany uprzejmości.

– Posiada pan albo pożyczył od kogoś çiğırtmę? – spytałem na powitanie.

– Co? – burknął.

Byłem pewny, że moja wymowa nie jest aż tak zła, po prostu Pamuk starał się być fiutem.

– Çiğırtmę – powtórzyłem.

Spojrzał na mnie tępo i wzruszył ramionami.

– Nie mam pojęcia, o czym pan mówi. Może to przez ten amerykański akcent.

Zapanowałem nad sobą i sięgnąłem po długie, ostre szydło, którym robił otwory w skórzanej części naprawianego instrumentu. Użyłem go, żeby wyskrobać jedno słowo na blacie stolika.

– Hej, co pan robi?! – zaprotestował, ale go zignorowałem.

– O tym mówię – powiedziałem, ukończywszy dzieło. – Teraz pan rozpoznaje?

– A, tak – odparł, ledwie spojrzawszy na napis. – Çiğırtma.

O dziwo, w jego ustach nazwa ta brzmiała niemal tak samo jak w moich.

– Grał pan na niej tu, przy stoliku, mniej więcej tydzień temu, może jakąś ludową melodię, z myślą o archiwum? – Pytałem go tylko po to, żeby mieć absolutną pewność, że trafiłem na właściwą budkę telefoniczną. Naprawdę wiele śledztw skończyło się fiaskiem przez to, że agenci dochodzili do pochopnych wniosków.

– Nie wiem. Nie pamiętam – odrzekł tonem tak obcesowym, że trudno było mi w to uwierzyć.

Wyznaję, że byłem podminowany. Nareszcie znalazłem się blisko ledwie widocznego tropu w ciemnym labiryncie – i może dlatego jednak pękłem. Wciąż trzymałem w ręku szydło – naprawdę nieprzyjemne narzędzie – a lewa dłoń Pamuka spoczywała na blacie. Cios był tak szybki, że pewnie nawet go nie zauważył. Stalowy szpikulec przebił cienką skórę między kciukiem a palcem wskazującym i przygwoździł rękę do stolika. Mężczyzna wrzasnął z bólu, choć w istocie powinien był dziękować mi za dobre oko – gdybym trafił o cal dalej, już nigdy nie zagrałby na basie.

Natychmiast też chwyciłem go za przedramię. Większość ludzi ulega w takiej sytuacji odruchowi i wycofuje rękę, a w tym przypadku oznaczałoby to rozerwanie tkanek i o wiele trudniejszą do zaleczenia ranę. Unieruchomienie przedramienia sprawiło, że nadal miał tylko ranę kłutą, wprawdzie bolesną, ale szybko się gojącą.

Zabawne, jak szydło wbite w dłoń wspomogło koncentrację Pamuka: patrzył na mnie w głębokim skupieniu, chłonąc każde słowo i przygryzając wargę z bólu.

– Jest pan dobrym basistą – powiedziałem. – Może nawet jednym z najlepszych, jakich słyszałem – a wiem, co mówię – ale to nie wina świata, że się panu nie powiodło. Nie lubi pan grać coverów? To proszę zrezygnować. Zacząć pisać własne utwory, urządzać koncerty muzyki ludowej dla turystów, robić cokolwiek – tylko proszę przestać się tak zachowywać. To była rada, a teraz ostrzeżenie: jeśli tylko spróbuje pan skłamać, obiecuję, że nie zagra pan nawet Mamma Mia po raz dziesięciotysięczny. I będzie pan miał szczęście, jeśli zdoła zabrzdąkać pieprzonymi zębami na ukulele. Jasne?

Pokiwał głową, przerażony i chyba przekonany, że jestem najprawdziwszym psychopatą wynajętym przez rząd Stanów Zjednoczonych. Miałem ochotę mu powiedzieć, że jestem z poczty, a nie z FBI, ale sobie odpuściłem. Kazałem mu siedzieć bez ruchu i jakoś udało mi się wyciągnąć szydło, nie powiększając rany. Jęknął tylko z bólu, za to nawet nie próbował powstrzymać krzyku, gdy chlapnąłem na jego zranioną dłoń szczodrą dawką raki z otwartej butelki stojącej na stoliku.

– Alkohol świetnie dezynfekuje – wyjaśniłem.

Sięgnąłem po białą szmatkę, którą Pamuk prawdopodobnie zamierzał polerować instrument, i obwiązałem mu dłoń. Zrobiłem to z wprawą eksperta: na tyle ciasno, by złagodzić ból i zatrzymać krwawienie.

– Jest pan lekarzem? – spytał.

– Nie, ale mam spore doświadczenie. Zwykle opatruję rany postrzałowe.

Popatrzył na mnie i uznał, że to nie żart. O to mi chodziło.

– Grał pan na çiğırtmie? Tak czy nie? – spytałem, gdy tylko skończyłem z opatrunkiem.

– Tak – odrzekł, wdzięczny, że wypuściłem w końcu jego dłoń. Poruszał palcami, jakby nie dowierzał, że nadal są sprawne.

– Jak tam moja wymowa? Tym razem lepiej?

– Nieźle – przyznał. – Zdaje się, że to szydło bardzo ją poprawiło.

Nie mogłem się powstrzymać i parsknąłem śmiechem. Nalałem mu alkoholu i odezwałem się znacznie łagodniejszym tonem:

– Chcę, żeby pan posłuchał krótkiego kawałka. – Wyjąłem z kieszeni odtwarzacz MP3. – To pańskie wykonanie?

Słuchał przez moment.

– Tak… tak, moje – odparł ze zdziwieniem.

Już wiedziałem, że logika jednak nie poddała się emocjom.

– Jak pan to nagrał? – spytał Pamuk, wskazując na odtwarzacz.

– Ktoś podjechał tu po benzynę – skłamałem. – Rozmawiał przez telefon, nagrał wiadomość na automatyczną sekretarkę w Nowym Jorku. W tle słychać było muzykę. Chodzi o morderstwo, więcej nie mogę powiedzieć.

Ostatnią rzeczą, w którą chciałem go wtajemniczyć, była kwestia budki telefonicznej, wolałem nawet o niej nie wspominać. Z satysfakcją zauważyłem, że przyjął moje wyjaśnienia bez cienia wątpliwości.

– W Nowym Jorku? – powtórzył i uśmiechnął się. – Świetnie, nareszcie międzynarodowa sława.

Odwzajemniłem uśmiech, a potem wskazałem ruchem głowy na budynek stacji i dach nad stanowiskami.

– Macie tu kamery wideo – powiedziałem.

– Tak. To na wypadek, gdyby ktoś chciał odjechać, nie płacąc. No i w razie napadu z bronią w ręku, ale taki numer nie zdarzył się tu od lat.

– Niech pan posłucha, panie Pamuk, bo to ważne: jakiego systemu używacie do nagrywania obrazu z kamer? Taśm czy dysków?

– To stary system – odparł. – VHS.

– W takim razie gdzie znajdę magnetowid i taśmy?

– Tutaj, w kanciapie.

– W porządku. W jaki sposób katalogowane są nagrania?

Parsknął śmiechem.

– Katalogowane? Mamy karton, do którego wrzucamy kasety.

– A potem są ponownie używane?

– Zgadza się.

Właśnie tego się obawiałem: że jedna z kamer istotnie uchwyciła obraz kobiety zbliżającej się do budki telefonicznej – pieszo lub samochodem – ale tej samej taśmy użyto ponownie, wymazując poprzednie nagranie.

– Okej – powiedziałem. – Proszę mi opowiedzieć, jak to działa. Kto zmienia taśmy?

– My wszyscy, zależy, kto jest na zmianie – wyjaśnił. – Gdy przychodzę do pracy, najpierw sprawdzam, czy kasa się zgadza, a zaraz potem sprawdzam sprzęt rejestrujący. Jeżeli taśma zbliża się do końca – ciągnął – to ją wyjmuję i wrzucam do pudła. Wybieram inną, przewijam do początku i włączam nagrywanie.

– Zatem możliwe, że niektórych taśm nie używano od tygodni, a może i miesięcy, zgadza się? – spytałem.

– Jasne. Wszystko zależy od tego, która nam wpadnie w ręce. Możliwe, że te z dna kartonu nie były używane nawet od roku.

Zastanowiłem się. Wszystko wskazywało na to, że znowu mogę liczyć jedynie na łut szczęścia.

– Co by się stało, gdyby ktoś odjechał, nie płacąc za paliwo? – spytałem.

– Wtedy zatrzymujemy system, cofamy taśmę, spisujemy numer rejestracyjny samochodu i dzwonimy na policję.

– Oddajecie im taśmy? Jako dowód dla prokuratora czy coś takiego?

Popatrzył na mnie i znowu się roześmiał.

– To jest Turcja, panie Wilson. Gliny odnajdują wóz po numerze z tablic i ucinają sobie pogawędkę z delikwentem. On zaś bardzo szybko zgadza się zapłacić podwójnie za paliwo – pieniądze faktycznie wędrują do nas. Musi też zapłacić „grzywnę” gliniarzom, którzy oczywiście biorą ją do kieszeni. Komu tu potrzebny prokurator? Wszyscy są zadowoleni, oprócz tego, co próbował zwiać, ale jego losem nikt się nie przejmuje.

Ja sam dostrzegałem pewne zalety tego systemu – najważniejsza z nich była taka, że żadna z taśm nie leżała teraz na posterunku policji i nie utknęła gdzieś w wąskim gardle wymiaru sprawiedliwości.

– Taśmy przeglądacie tu, w biurze?

– Jasne – odparł.

Zostawiłem go, by obejść całą stację, uważnie przypatrując się wszystkim kamerom i badając ich pole widzenia. Nie miałem stuprocentowej pewności, czy uchwyciły obraz kobiety, która korzystała z telefonu – bez względu na to, czy przyszła pieszo, czy przyjechała samochodem. Jeśli trzymała się bardzo blisko krawężnika, prawdopodobnie żadna z kamer nie uwieczniła jej twarzy. A i to oczywiście przy optymistycznym założeniu, że udałoby mi się znaleźć właściwą taśmę i że jeszcze nie nagrano na niej świeższego materiału.

– Widać wskazania licznika? Datę, godzinę, minutę wyświetlane u dołu ekranu? – spytałem.

Skinął głową. Miałem więc choć jedną przewagę nad chaotycznym systemem: dzięki Echelonowi znałem dokładną datę i godzinę obu rozmów telefonicznych.

– W porządku – rzekłem. – Proszę mnie zaprowadzić do biura. Chciałbym przejrzeć te taśmy.

Rozdział czterdziesty piąty

Godzinę później wciąż tkwiłem samotnie przed ekranem zabytkowego, czarno-białego telewizora, niewiele większym od mojej dłoni. Rozdzielczość obrazu była fatalna.

Obok mnie leżała sterta kaset VHS, które już przejrzałem, oraz niewielki stosik tych, których jeszcze nie widziałem: symboliczny, topniejący zapas mojej nadziei. Możliwe, że była to też topniejąca nadzieja dla całego Zachodu, ale wolałem o tym nie myśleć.

Kanciapa była ciasna i zdziwiłbym się, gdyby ktoś mi powiedział, że sprzątano ją choć raz w ostatnim dziesięcioleciu. Mimo upału – dobrodziejstwo klimatyzacji jeszcze nie dotarło na stację BP w Bodrum – nie czułem się ani trochę senny. Krzesło, na którym siedziałem, było tak rozchybotane i niewygodne, że musiałem wstawać co kilka minut z litości dla własnego grzbietu i tyłka.

Lecz przez cały czas, z wyjątkiem tych krótkich chwil, gdy odkładałem kolejną kasetę na stertę obejrzanych, wpatrywałem się w licznik u dołu ekranu; zaczynałem się bać, że zanim dotrę do końca nagrań, dostanę zeza. Na wszelki wypadek zapisałem sobie datę, godzinę i minutę każdej z rozmów telefonicznych i dodałem piętnastominutowy margines z obu stron – gdyby się okazało, że kobieta przyjechała wcześniej albo została dłużej w pobliżu budki telefonicznej.

Nieustannie zerkając na kartkę, kilka razy byłem już naprawdę blisko: licznik pędził w stronę interesującej mnie godziny, a ja czułem żywszy puls w skroniach i zapominałem o zmęczeniu, lecz nagle nagranie się urywało, odsłaniając zapis ze znacznie wcześniejszego okresu.

Raz byłem zaledwie sto czterdzieści sekund od celu, którym był moment pierwszej rozmowy telefonicznej. Byłem niemal pewny, że lada chwila nieznana kobieta pojawi się w kadrze – i wtedy na ekranie telewizorka pojawiła się kasza. Koniec taśmy. Przez moment nie mogłem nawet się ruszyć, owładnięty rozpaczą i pełen niedowierzania. Ahmut Pamuk nie żartował, gdy wspominał, że to dość chaotyczny system.

Zostały mi ostatnie trzy taśmy do przejrzenia, gdy stanął w drzwiach biura.

– Chce pan kawy? – spytał.

Zawahałem się, a on najwyraźniej wyczuł mój sceptycyzm.

Roześmiał się.

– Wiem, co pan sobie pomyślał: dość już tego tureckiego gówna, tak gęstego, że nie wiadomo, czy to pić, czy żuć. Ale ja proponuję coś innego: kubek prawdziwie amerykańskiej kawy, rzadkiej jak szczyny i tak słabej, że Turcy podają ją w butelkach ze smoczkiem.

– Znakomity pomysł – odpowiedziałem.

– Ale pod jednym warunkiem – dodał. – Ja pójdę do kawiarni i dla pana zniosę kpiny właściciela, ale jeśli ktoś tu podjedzie, pan naleje mu paliwa.

– Zgoda – odparłem. Wiedziałem, jak nikłe są szanse natrafienia na właściwe nagranie na tych ostatnich trzech taśmach, i właściwie straciłem już nadzieję. Poza cudem kawa była jedyną rzeczą, której teraz potrzebowałem.

Zdążyłem przejrzeć jedną kasetę i dotrzeć do połowy drugiej, gdy Pamuk podał mi plastikowy kubek z kawą. Zdjąłem pokrywkę i rozejrzałem się za koszem na śmieci, a gdy znowu spojrzałem na ekran, zobaczyłem, że licznik zbliża się błyskawicznie do daty i czasu drugiej rozmowy telefonicznej.

Na wszelki wypadek spojrzałem na swoją kartkę, a potem już nie mogłem oderwać oczu od ekranu. Pamuk stał za moimi plecami, na progu kanciapy, racząc się swoją gęstą jak syrop kawą, dlatego wiedziałem, że nie mogę w żaden sposób okazać, że pojawienie się kobiety robi na mnie jakiekolwiek wrażenie. Muzyk sądził, że szukam kogoś, kto po prostu chciał tu zatankować, więc gdyby się okazało, że kłamałem, zasypałby mnie pytaniami. Poza tym istniało ryzyko – przyznaję, niezwykle małe – że znał tę kobietę. Muszę zachować absolutną neutralność, pomyślałem. Tylko spokojnie.

– Mówił pan poważnie? – spytał nagle Pamuk, korzystając z chwili spokoju na stacji.

– O czym? – odpowiedziałem, wpatrując się w ekran. Nie chciałem jeszcze bardziej przyspieszać przewijania, żeby nie przegapić właściwego momentu.

– Że jestem jednym z lepszych basistów, jakich pan słyszał.

– Poważnie – odparłem. Sekundy na liczniku płynęły szybko. Kolejna minuta. Prędzej, pomyślałem. Prędzej.

– Pan też muzykuje? – spytał Pamuk.

– Próbowałem, gdy byłem dzieciakiem. Akurat na tyle długo, żeby sobie uświadomić, że nigdy nie będę naprawdę świetny. Oddałbym wszystko, żeby mieć taki talent jak pan.

Nie odpowiedział. Bardzo chciałem spojrzeć w tym momencie na jego twarz, ale musiałem skupiać się na tym, co widziałem na ekranie. Jeżeli miałem w końcu zobaczyć tę kobietę, to już zaraz, za moment. Spojrzałem na wyświetlacz magnetowidu. Taśmy było jeszcze sporo, ale w tym idiotycznym systemie monitoringu niczego nie mogłem być pewny: nagranie w każdej chwili mogło przeskoczyć o dzień, tydzień albo i miesiąc. Patrzyłem więc jak urzeczony, czując za sobą obecność Pamuka.

Myślałem o nim coraz intensywniej i nagle ogarnęło mnie dziwne poczucie – być może wynikające z maksymalnego wytężenia wszystkich zmysłów – graniczące z pewnością, że nieprzypadkowo pojawiłem się w życiu tego człowieka. Przypomniałem sobie mnicha, którego przed laty spotkałem w Tajlandii; tego, który twierdził, że być może nasze ścieżki skrzyżowały się specjalnie po to, by mógł mi coś powiedzieć. Miałem wrażenie, że nadszedł czas, bym przekazał dalej jego mądrość.

Nie straciłem koncentracji, nie oderwałem wzroku od ekranu.

– Nienawidzi pan swojej pracy – powiedziałem cicho. – Nienawidzi pan tej muzyki, którą musi grać, a to silne uczucie, które może okaleczyć serce człowieka. Każdego.

Na ekranie wciąż nie było ani pojazdu, ani pieszych – nic. Może kobieta szła skrajem podjazdu albo zaparkowała wóz na uboczu, by niezauważenie zbliżyć się do budki? Może nagranie znowu urwie się w kluczowym momencie? Spojrzałem po raz tysięczny na licznik: już tylko sekundy dzieliły mnie od chwili, w której zarejestrowano drugą rozmowę telefoniczną.

Wiedziałem, że jeśli zaraz nie zobaczę tej kobiety, małe okienko nadziei zamknie się na wieki. Mimo niepokoju i podniecenia kontynuowałem wypowiedź zupełnie obojętnym tonem:

– Wiele lat temu spotkałem pewnego człowieka, buddyjskiego mnicha. Powiedział mi coś, co zapamiętałem na całe życie: jeżeli pragniesz być wolny, musisz odpuścić.

Pamuk nie odpowiedział, a ja, rzecz jasna, nie mogłem obserwować jego reakcji. Wpatrywałem się w licznik u dołu ekranu, leniwie pożerający sekundy. Gdzie ona jest?

Gdzie ona jest?!

– To ciekawe – odezwał się w końcu Pamuk. – „Musisz odpuścić” – powtórzył. – Chce pan przez to powiedzieć, że powinienem sobie dać spokój z gównianymi chałturami?

– Nic nie chcę przez to powiedzieć. Ale niewykluczone, że właśnie po to stanąłem dziś na pańskiej drodze: żeby przekazać tych parę słów. Proszę je potraktować jako prezent.

Na ekranie pojawił się samochód: zajechał w taki sposób, jakby miał zaparkować – i zniknął. Wydawało mi się, że to fiat, był ciemny, tyle mogłem o nim powiedzieć, widząc go w czarno-białym telewizorze. Nie pochyliłem się, nie zbliżyłem twarzy do ekranu, choć bardzo tego chciałem. Poruszyłem tylko ramionami, jakbym się przeciągał.

Zerknąłem na licznik. Czas się zgadzał niemal co do sekundy. Od strony miejsca, w którym fiat musiał się zatrzymać, nadeszła kobieta – muzułmanka w chuście na głowie i długiej szacie. Szła z pochyloną głową w stronę budki telefonicznej.

W połowie drogi, przechodząc obok dystrybutorów, wyjęła z torebki telefon komórkowy. A potem zatrzymała się i rozejrzała, jakby chciała mieć pewność, że nikt jej nie obserwuje. I wtedy po raz pierwszy zobaczyłem jej twarz.

Miałem wrażenie, że przyglądam się jej przez długie minuty, ale licznik wskazywał, że minęły ledwie dwie sekundy. Kobieta zerknęła na zegarek, znowu ruszyła w stronę budki telefonicznej i zniknęła z pola widzenia kamery.

Prawie się nie poruszałem. W maksymalnym skupieniu wpatrywałem się w ekran, ale w mojej głowie trwała gonitwa myśli. Miałem nadzieję, że mową ciała przekonam Pamuka, że nie zauważyłem w nagraniu niczego interesującego. Chwilę później – może kilka minut, trudno mi to ocenić – taśma się skończyła. Nie zobaczyłem kobiety wracającej z budki telefonicznej.

Gdy na ekranie pojawiła się kasza, skorzystałem z okazji, by się obejrzeć i sprawdzić, czy Pamuk zauważył w moim zachowaniu coś niepokojącego. Nie było go.

Byłem tak pochłonięty tym, co działo się na ekranie, że nie usłyszałem podjeżdżającego samochodu. Pamuk musiał zająć się klientem. Przez długą chwilę siedziałem samotnie w milczeniu, rozmyślając o kobiecie, którą zobaczyłem. W końcu wstałem i wyszedłem z biura. Potrzebowałem świeżego powietrza.

Pamuk właśnie wydał resztę kolejnemu klientowi. Gdy samochód odjechał, zwrócił się do mnie.

– Znalazł pan coś? – spytał.

– Nie – skłamałem.

– I dlatego taki pan blady?

– Kilka godzin w tym tak zwanym biurze wystarczy, żeby każdego tak urządzić – odpowiedziałem.

Uśmiechnął się.

– Chciałbym panu podziękować za to, co mi pan powiedział. O odpuszczaniu i wolności.

– Nie ma sprawy. I przepraszam, że dźgnąłem pana tym szydłem.

– Chyba mi się należało. Najwyższy czas, żeby ktoś mnie przebudził – odpowiedział i roześmiał się.

Podaliśmy sobie ręce i rozstaliśmy się.

Nigdy więcej go nie spotkałem, ale kilka lat później słuchałem w Stanach radia i trafiłem na wywiad z Pamukiem. Dowiedziałem się, że odniósł całą serię sukcesów nagraniami tradycyjnych instrumentów i stał się kimś w rodzaju tureckiego Kenny’ego G. Jego najlepiej sprzedający się album nosił tytuł Jeśli chcesz być wolny.

Samotny i pogrążony w myślach ruszyłem ulicą w stronę zachodzącego słońca. Nie zabrałem z kanciapy kasety VHS, jedynego dowodu, który mógł pomóc w zidentyfikowaniu tej kobiety. Nie potrzebowałem go. Rozpoznałem jej twarz, gdy się zatrzymała i rozejrzała.

To była Leila Cumali.

Rozdział czterdziesty szósty

Krótko po jedenastym września, gdy Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych rozpoczęły bombardowanie wybranych miejsc w Afganistanie, próbując unicestwić przywódców Al-Kaidy, pewna kobieta z odległej wioski stała się legendą meczetów, w których kwitł islamski fundamentalizm.

Na pewien niczym niewyróżniający się dom spadło kilka laserowo naprowadzanych bomb, lecz niestety, środowisko amerykańskiego wywiadu znowu się nie popisało: w chwili nalotu w budynku nie było Ajmana az-Zawahiriego, przebywała tam natomiast jego żona z gromadką dzieci.

W samym środku mroźnej nocy nastąpiła seria potężnych eksplozji, które zrównały z ziemią dom i zabiły większość dzieci. Ich matka jednak, choć ciężko ranna, przeżyła. Niemal natychmiast w ruinach pojawili się mężczyźni z okolicznych domów, przeklinający Amerykanów i przysięgający im wieczystą zemstę. Zaczęli gołymi rękami przerzucać tony gruzu, by dostać się do rannej.

Była przytomna, lecz nie mogła się ruszyć. Wiedziała jednak, że w chaosie nocnego ataku nie zdążyła ukryć twarzy pod tradycyjną zasłoną. Słysząc coraz bliższe głosy ratowników, stanowczo nakazała im, by przerwali akcję. Jako żona islamskiego fundamentalisty i gorliwa muzułmanka nie mogła pozwolić, by niespokrewnieni z nią mężczyźni ujrzeli jej twarz. Oznajmiła, że gotowa jest raczej umrzeć, niż ścierpieć taką hańbę. Wiedzieli, że to nie żarty. Mimo to błagali ją, wraz ze swymi kobietami, by zmieniła zdanie. Bez skutku. Kilka godzin później zmarła wskutek odniesionych ran.

Pamiętam, że wiadomość o tym zdarzeniu dotarła do mnie dość szybko. Po latach zaś, gdy szedłem ulicami Bodrum, znowu zastanawiałem się nad tym, gdzie leżą granice religijnego fanatyzmu – albo szaleństwa, niepotrzebne skreślić. Podświadomie oczekiwałem, że tego samego typu kobieta użyła specjalnie spreparowanej wiadomości nagranej telefonem komórkowym, by przekazać ważne informacje najbardziej poszukiwanemu terroryście świata. A tymczasem poszukiwaną okazała się detektyw Cumali – nowoczesna, pracująca kobieta, samotna matka jeżdżąca – bez towarzystwa mężczyzny – swoim czarnym włoskim samochodem. Wybitnie nie pasowała mi do schematu.

Facet z Hindukuszu był niewątpliwie pierwszym z nowego pokolenia islamskich fanatyków: inteligentnym, wykształconym, zaznajomionym ze zdobyczami techniki. Przy kimś takim porywacze z jedenastego września wydawali się zwykłymi zbirami i burakami, którymi zresztą byli. Nareszcie Zachód napotkał przeciwnika godnego swych lęków. W głębi duszy uważałem, że oto dostrzegliśmy oblicze przyszłości i już wkrótce zatęsknimy za starymi, dobrymi czasami, kiedy naszym największym zmartwieniem byli zamachowcy-samobójcy i porywacze samolotów. Lecz bez względu na to, jak wyrafinowany był przeciwnik, jedno się nie zmieniło: był nieodrodnym synem islamu. A mimo to jego jedyna wspólniczka, jak się wydawało, nie miała w sobie nic z fundamentalistki. Owszem, Leila Cumali ubierała się skromnie, w zgodzie z nakazami religii, ale absolutnie nie przypominała żony Az-Zawahiriego.

Zatrzymałem się przed jednym z barów nad zatoką, ulubionym miejscem spotkań niezamożnych turystów, ale odmówiłem dwóm młodym Niemkom, które wołały, bym do nich dołączył. Rozejrzałem się i nieco dalej dostrzegłem to, czego naprawdę potrzebowałem – zaciszną ławkę w głębokim cieniu. Usiadłem na niej i zadzwoniłem do Bradleya.

Jadł właśnie kanapkę, siedząc za biurkiem. Przerwałem mu posiłek relacją na temat Domu Francuskiego i podyktowałem numer agenta, który odpowiadał za wynajem rezydencji. Dopiero potem zająłem się naprawdę istotną sprawą. Powiedziałem, że właściwie nic się nie wydarzyło, ale ta kobieta, która prowadzi śledztwo, wydaje mi się bardzo kompetentna.

– Nazywa się Leila Cumali – dodałem. – Zapamiętaj to nazwisko, Ben. Myślę, że często będziemy mieli z nią do czynienia. Po trzydziestce, rozwiedziona, mieszka tu od paru lat, ale tak naprawdę nic więcej o niej nie wiem.

Brzmiało to wszystko dość naturalnie, ale miałem nadzieję, że trafiłem we właściwy ton i Bradley zrozumie, co ma zrobić: zadzwonić do naszego wspólnego przyjaciela i przekazać mu, by jego ludzie dowiedzieli się o niej tyle, ile się da. Naturalnie nie zawiódł mnie.

– Cumali, powiadasz? Jak się pisze to nazwisko?

Przeliterowałem, ale informację o tym, że właśnie ta kobieta korzystała z wiadomej budki telefonicznej, zachowałem dla siebie. Owszem, była to ogromnie ważna wiadomość, ale jednocześnie… było w niej coś niepokojącego. Wciąż za mało wiedziałem o Cumali, nie pasowała mi do żadnego profilu, który sobie stworzyłem, dlatego przerażała mnie myśl o tym, że ktoś w rządzie – a może i sam prezydent – mógłby wydać rozkaz porwania jej, wywiezienia do jakiegoś kraju Trzeciego Świata i poddania torturom, by wydała Saracena. Uważałem, że taki scenariusz prowadziłby do nieuniknionej katastrofy.

Od początku sądziłem, że współpracująca z zamachowcem kobieta musi mieć jakiś sposób na nawiązywanie z nim łączności. Nie wydarzyło się nic, co przeczyłoby najbardziej oczywistej hipotezie, że hasłem do kontaktu może być niewinnie wyglądająca wiadomość na jednym z internetowych forów czy serwisów randkowych albo nawet jedno słowo ukryte w zalewie pocztowego spamu. Taki sygnał, niebudzący niczyjego zainteresowania, mógłby wiele znaczyć dla Saracena.

Był to sprytny system, a na dodatek miał jedną ważną zaletę: łatwo można było zabezpieczyć go przed rozpracowaniem. Wystarczyłaby jedna, drobna zmiana – choćby literówka w umówionym haśle – by Saracen się dowiedział, że jego towarzyszka działa pod przymusem. Zniknąłby, a wiedząc o tym, że podążamy jego śladem, zadbałby o to, abyśmy nigdy go nie odnaleźli.

I dlatego chciałem ostrzec Szept Śmierci, że trzeba unikać takiego scenariusza. Przy okazji chciałem jednak móc mu opowiedzieć coś więcej o relacjach między turecką policjantką a fanatycznym arabskim terrorystą.

Wiedziałem, że gdy zapadnie zmrok, będę miał idealną okazję do przyjrzenia się prywatnemu życiu Leili Cumali.

Rozdział czterdziesty siódmy

Wciąż siedząc na ławce, otoczony coraz dłuższymi cieniami, raz jeszcze sięgnąłem po telefon.

– Dzień dobry, panie Brodie David Wilson – odpowiedział dyrektor i właściciel hotelu, gdy usłyszał mój głos. – Być może posiada pan więcej przygody dla mojej pomocy oraz prostych ludzi-cieśli?

– Nie dziś – odrzekłem. – Ale potrzebuję informacji o cyrku państwowym, który występuje dziś w Milasie. Powie mi pan, kiedy się zaczyna przedstawienie i kiedy się kończy?

– Jest pan człowiekiem rozlicznych bardzo zaskoczeń. Pragnie pan zaobserwować cyrk?

– Nie, postanowiłem wystąpić.

Roześmiał się.

– Pan sobie przyrządza ze mnie jaja.

– Istotnie – przyznałem. – Koleżanka sugerowała mi, żebym się wybrał na przedstawienie. Chcę wiedzieć, ile to potrwa.

– Proszę zaczekać, wkroczę do Internetu – odpowiedział. Usłyszałem stukanie klawiszy. – O, już widzę… Wszystko w języku ludzi tureckich. Jaka to niebywałość szczęścia, że może pan mnie ustnie wykorzystać celem tłumacza.

– Wykorzystać takiego tłumacza to prawdziwa przyjemność.

– Godziny są występujące: wielka parada zaczyna się o szóstej nocnym wieczorem, a szaleństwo finału kończy się o wpół do dwunastej.

Podziękowałem mu i wyłączyłem telefon. Zmrok zapadał około ósmej trzydzieści, zatem o dziewiątej mogłem wejść do domu Cumali pod osłoną nocy. Skoro miała wrócić z Milasu po północy, miałbym trzy godziny na wykonanie zadania.

Naturalnie było to tylko założenie oparte na wierze w to, że przedstawienie skończy się o czasie. Myślałby kto, że zdążyłem się już co nieco nauczyć na temat niebezpieczeństw związanych z przyjmowaniem założeń.

Zerknąłem na zegar na pobliskim budynku. Dochodziła piąta. Cztery godziny do cichej wizyty w domu przy starym porcie. Cztery godziny na odbycie wcześniej krótkiej morskiej wycieczki. Cztery godziny na odnalezienie tajemnego przejścia.

Najpierw jednak musiałem znaleźć sklep z narzędziami.

Rozdział czterdziesty ósmy

Niewielka rybacka łódź podchodziła niemal równoległym kursem do Plaży Niemieckiej. Dopiero w ostatniej chwili kapitan o ogorzałej twarzy na moment wrzucił wsteczny bieg w rzężącym silniku i mocno zakręcił kołem, a wtedy burta łagodnie dobiła do drewnianego pomostu.

Gdy podszedłem do niego na przystani w Bodrum, był zajęty naprawą kołowrotka na łodzi. Odmówił zdecydowanie, gdy mu powiedziałem, dokąd chciałbym się wybrać.

– Nikt nie pływa do tej przystani – oznajmił. – Dom Francuski jest… – Nie znając odpowiedniego angielskiego słowa, wykonał dłonią gest przypominający podrzynanie gardła. Zrozumiałem: jest zakazanym miejscem.

– Z pewnością – odrzekłem – ale nie dla policji.

Wyjąłem odznakę. Przyglądał się jej przez długą chwilę, a potem wziął do ręki i zbliżył do oczu. Przez sekundę miałem wrażenie, że ją ugryzie, żeby się upewnić, czy jest prawdziwa.

Nie zrobił tego jednak. Zwrócił mi odznakę, ale wciąż spoglądał na mnie sceptycznie.

– Za ile? – spytał wreszcie.

Najpierw zastrzegłem, że będzie musiał na mnie zaczekać, nie dłużej niż trzy godziny, a dopiero potem wymieniłem kwotę – więcej niż hojną. Popatrzył na mnie szeroko otwartymi oczyma, a potem się uśmiechnął, prezentując efektowny garnitur połamanych zębów.

– Myślałem, że chce pan wynająć łódź, a nie kupić – powiedział.

A potem, śmiejąc się w głos z niebywałego szczęścia, które go spotkało, rzucił kołowrotek na stertę sieci i skinął na mnie zapraszająco.

Gdy łódź przybiła do pomostu, wspiąłem się na burtę i ściskając w ręku foliową torbę z logo sklepu z narzędziami, przeskoczyłem na deski. Wysoko nad nami piętrzył się pionowy klif i wiedziałem z doświadczenia, że z rezydencji i otaczających ją trawników nikt nie może nas teraz dostrzec. Mimo to cieszyłem się, że późnym popołudniem przystań tonie w cieniu – choć właściwie nie wiedziałem dlaczego. Może dlatego, że nie lubiłem tego domu, nie lubiłem Plaży Niemieckiej i byłem niemal pewny, że nie spodoba mi się także to, co wkrótce odkryję.

La Salle d’Attente – Poczekalnia – to nie była przypadkowa nazwa. Położenie domu i przystani przekonało mnie, że goście, którzy odwiedzali to miejsce przed laty, naprawdę na coś czekali, a mianowicie na łódź. Wedle na wpół zapomnianych opowieści przybywali do Bodrum niezauważeni, spędzali kilka dni w złowrogim odosobnieniu domu na klifie, a potem znikali w równie tajemniczych okolicznościach.

Domyślałem się, że w hangarze znajdę sporą łódź motorową z zamkniętą kabiną, dzięki której wspomniani goście mogli w dyskretny sposób wyruszać na spotkanie z przepływającymi opodal frachtowcami.

Tyle że dla kogoś, kto chciał swój pobyt utrzymać w tajemnicy, schodzenie doskonale widoczną ścieżką aż do obniżenia klifu zwyczajnie nie miało sensu. To dlatego wierzyłem głęboko, że musi istnieć inna droga łącząca rezydencję z hangarem.

Oznajmiłem rybakowi, że pójdę ścieżką na górę, ale gdy tylko pokonałem długość pomostu, zacząłem od oględzin hangaru, który tylną ścianą przylegał do urwiska. Szybko znalazłem to, czego szukałem: drzwi prowadzące do środka. Były zamknięte, ale stare drewno łatwo ustąpiło, gdy naparłem ramieniem.

Wszedłem z popołudniowego cienia w półmrok. W środku budynek wydawał się znacznie większy niż z zewnątrz, ale nie musiałem długo szukać niemal zabytkowej, wspaniale utrzymanej motorówki, spoczywającej na szynach ginących gdzieś pod wodą. Mimowolnie pomyślałem o tym, czyje tyłki wycierały owe pluszowe fotele, których zarys widziałem w ciemnym wnętrzu kabiny.

Szerokie furty, otwierane wyciągiem za pomocą silników elektrycznych, pozwalały otworzyć zewnętrzną ścianę hangaru i wypłynąć wprost na wody zatoki. Po przeciwnej stronie znalazłem przebieralnie, dwie kabiny prysznicowe, toaletę oraz przestronny warsztat. Wzdłuż jednej ze ścian biegły na górę schody.

Otworzyłem plastikową torbę, wyjąłem urządzenie, które kupiłem w sklepie z narzędziami, i ruszyłem ku nim.

Rozdział czterdziesty dziewiąty

Wszedłszy na górę, znalazłem się w mieszkaniu złożonym z dwóch maleńkich pokoików – to tu zimą rezydował Gianfranco, ale teraz wszystkie meble przykryte były pokrowcami, a drobne przedmioty starannie uprzątnięto.

Włączyłem urządzenie i spojrzałem na wskazówkę woltomierza, która nagle ożyła. Kosztowało mnie sporo, bo było szwajcarskiej produkcji, ale w przeciwieństwie do gównianych chińskich podróbek budziło moje zaufanie. Skonstruowano je z myślą o tych, którzy budują lub remontują domy, umożliwiało odnalezienie przewodów elektrycznych ukrytych w ścianach i stropach, co pozwalało użytkownikowi uniknąć przypadkowego porażenia przy wbijaniu gwoździ.

Doszedłem do wniosku, że jeśli w hangarze rzeczywiście znajdują się ukryte drzwi, to albo otwiera się je mechanicznie, albo elektrycznie. Kłopot z mechaniką polegał na tym, że z reguły była skomplikowana – wymagała skonstruowania systemu dźwigni, bloczków, łańcuchów i przeciwwag. System elektryczny zaś potrzebował jedynie silnika i dlatego uznałem, że to bardziej prawdopodobne rozwiązanie.

Uniosłem wykrywacz i przyłożyłem jego głowicę do ściany. Przesuwając ją, próbowałem znaleźć przewód zasilający, który doprowadziłby mnie do ukrytego włącznika mechanizmu. I owszem, znalazłem wiele kabli, ale wszystkie, jak się okazało, kończyły się włącznikami światła albo gniazdkami. Gdy skończyłem badanie ścian, sprawdziłem też podłogę i sufit, ale z nie lepszym skutkiem.

Zszedłem na dół i uświadomiłem sobie, że wiatr bardzo się wzmógł – słyszałem grzechot stalowej furty, może nawet zbliżał się sztorm? – ale w tej chwili nie miało to znaczenia. Zacząłem od warsztatu, pełnego elektrycznych narzędzi i puszek z farbą, którego ściana przylegała do klifu i, co oczywiste, wydawała się idealnym miejscem dla tajemnego przejścia. Starałem się pracować szybko i dokładnie.

Igła woltomierza wciąż podskakiwała, bo i tu w ścianie nie brakowało przewodów, lecz podobnie jak na górze, idąc ich tropem, docierałem wyłącznie do włączników i gniazdek. W stropie i podłodze, nawet pod stołami roboczymi, nie znalazłem absolutnie nic. Powoli zaczynałem tracić nadzieję.

Zastanawiałem się nawet, czy na widok swastyk nie wyciągnąłem aby zbyt pochopnych wniosków, czy powodowany wiarą nie stworzyłem sobie iluzji. Przeszedłem do przebieralni. Nowa nadzieja wstąpiła we mnie, gdy pod drewnianą ławą znalazłem przełącznik, ale umarła po chwili, gdy się okazało, że służy jedynie do uruchamiania ogrzewania podłogowego.

Ruszyłem w stronę kabin prysznicowych, ale doszedłem do wniosku, że lepiej będzie zacząć od toalety. Pomysły kończyły mi się w niepokojącym tempie.

W stropie i podłodze nie znalazłem nic, podobnie jak w trzech ścianach. Dopiero w czwartej, do której umocowana była umywalka, a nad nią szafka z lustrzanymi drzwiczkami, urządzenie zarejestrowało wyraźny sygnał.

Nie było na tej ścianie ani włącznika światła, ani gniazdka, lecz mimo to drganie igły jakoś nie zrobiło na mnie wrażenia – pomyślałem, że pewnie we wnętrzu szafki zainstalowano małą lampkę. Otworzyłem więc szklane drzwiczki, ale w środku nie znalazłem nic poza starą szczoteczką do zębów.

Zacząłem śledzić bieg przewodu, sunąc głowicą po tynku, aż dotarłem do kąta, w którym zbiegały się ściany. Zatrzymałem się tuż obok muszli klozetowej i spłuczki. Dziwne było to, że kabel kończył się w narożniku. Co się mogło kryć za muszlą? Postukałem w ścianę – zbudowano ją bez wątpienia z cegieł lub kamienia. To nie była atrapa.

Wróciłem do wiszącej szafki i powiodłem wykrywaczem wokół niej. Przewód kończył się gdzieś za nią, dalszego ciągu nie było. Przyjrzałem się bliżej: ot, prosta, drewniana skrzynka, dość stara, zapewne wisiała tu, odkąd wybudowano hangar. Tylko lustrzane drzwiczki wyglądały na nowe. Pomyślałem, czy nie było tak, że właściciel poprosił o wymianę rozbitego szkła, a Gianfranco, gdy zdjął szafkę ze ściany, odkrył pod nią coś znacznie ciekawszego.

Świecąc breloczkiem-latarką, powiodłem palcami po krawędziach drewnianych ścianek – jeżeli był tam jakiś włącznik, to musiał być w miarę dostępny. Niełatwo było go wypatrzeć. Zacząłem już myśleć o odkręceniu wkrętów i zdjęciu całego mebla – albo mniej finezyjnej formie demontażu, z wykorzystaniem młotka – gdy w końcu odnalazłem małą dźwigienkę, pomysłowo ukrytą pod dolną krawędzią deski.

Pociągnąłem ją ostrożnie, a wtedy cała szafka odsunęła się nieco od ściany i poczułem, że da się ją unieść na zawiasach. Doskonały przykład niemieckiej myśli technicznej.

We wnęce za szafką zobaczyłem mosiężny klawisz z wygrawerowaną swastyką. Nacisnąłem go.

Rozdział pięćdziesiąty

Rozległ się warkot silnika elektrycznego i cała ściana wraz z sedesem i spłuczką wykonała pół obrotu. Zbudowano ją iście po mistrzowsku – naprawdę wymurowana z kamienia, musiała ważyć tonę, nie mówiąc o tym, że przechodziły przez nią rury doprowadzające wodę i odprowadzające nieczystości, które nie mogły przecież ulec rozerwaniu.

W tunelu, który ukazał się przede mną, zobaczyłem silnik z przekładnią oraz ciąg szerokich i precyzyjnie wykonanych kamiennych stopni, niknący gdzieś w mroku. Dostrzegłem też trzy mosiężne przełączniki na ścianie i pomyślałem, że mogą sterować oświetleniem korytarza, ale ich nie tknąłem. Po pierwsze, nie wiedziałem, czego się spodziewać w głębi tunelu, a po drugie, jak każdy tajny agent, pamiętałem o tym, że ciemność oznacza bezpieczeństwo. Zastanawiałem się, czy nie warto poszukać chociaż mechanizmu obracającego ścianę do poprzedniego położenia, ale i tę myśl porzuciłem. Tak było bezpieczniej. Gdybym musiał w pośpiechu wracać, nie miałbym czasu na szukanie włącznika i czekanie, aż przejście się otworzy. Tak sądziłem, ale popełniłem błąd.

Bezszelestnie zszedłem po schodkach i znalazłem się w tunelu dostatecznie wysokim, bym mógł iść wyprostowany, fachowo wydrążonym i dobrze osuszonym, z kamienną posadzką i szybem wentylacyjnym umocowanym pod sklepieniem. Powietrze wydało mi się świeże i słodkie.

Skierowałem latarkę przed siebie i zanim mrok wchłonął snop światła, ujrzałem ściany tunelu wykute w litej skale. Gdzieś w głębi, w masywie nadmorskiego urwiska i głęboko poniżej wypielęgnowanych trawników, kryła się droga prowadząca wprost do rezydencji.

Ruszyłem i już po chwili wątły palec światła wydobył z mroku metaliczny błysk. Podszedłem bliżej. W skalnej ścianie osadzono grawerowaną tabliczkę, prawdopodobnie z brązu. Dawno nie używałem niemieckiego, ale to, co pamiętałem, wystarczyło. Z chłodem w sercu odczytałem napis: „Z łaski Boga Wszechmogącego w latach 1946–1949 niżej wymienieni ludzie, dumni żołnierze Rzeszy, zaprojektowali, wybudowali i wyposażyli ten dom”.

Dalej widniała lista nazwisk, stopni wojskowych i prac, które wykonali poszczególni budowniczy. Większość z nich stanowili członkowie Waffen SS – czarne koszule, zbrojne ramię NSDAP – i może dlatego w jednej chwili stanął mi przed oczami obraz z przeszłości: zdjęcie kobiety z dziećmi, zmierzających do komory gazowej. Właśnie ta formacja SS odpowiadała między innymi za nadzór nad obozami zagłady.

U dołu pamiątkowej tabliczki umieszczono nazwę grupy, która ufundowała i zorganizowała budowę rezydencji: Stille Hilfe – „Cicha Pomoc”. Podejrzenia, których nabrałem po tym, jak na ścianach biblioteki natrafiliśmy na swastyki, potwierdziły się.

Stille Hilfe była organizacją podobną do sławetnej ODESSY – pomagała Niemcom, głównie wysokim rangą esesmanom, w ucieczce z Europy. Stworzyła jedną z najlepszych siatek w dziejach i bodaj każdy agent pracujący w Berlinie słyszał co nieco o jej osiągnięciach. Pamiętałem, że dostarczała zbiegom pieniądze, fałszywe paszporty i środki transportu, obsługując tajne linie przerzutowe zwane szczurzymi szlakami. Teraz nie miałem już wątpliwości, że rezydencja, pod którą się znajdowałem, była ostatnią stacją jednego z takich szlaków, bazą wypadową, z której uciekinierzy i ich bliscy udawali się do punktów docelowych: Egiptu, Stanów Zjednoczonych, Australii, ale przede wszystkim do Ameryki Południowej.

Odetchnąłem głęboko, myśląc o tym, jak bardzo się myliłem: choć wentylacja działała bez zarzutu, powietrze tu nie było ani świeże, ani słodkie. Śmierdziało, jak cała ta sprawa. Ruszyłem przed siebie energicznym krokiem, chcąc jak najszybciej skończyć tę misję i wyrzucić z pamięci ludzi, którzy niegdyś jak szczury uciekali tym kanałem.

W blasku latarki dostrzegłem koniec tunelu i pomyślałem, że teraz czeka mnie długa wspinaczka po schodach, ale po chwili okazało się, że nie doceniłem talentu inżynieryjnego niemieckich żołnierzy: miałem przed sobą windę.

Rozdział pięćdziesiąty pierwszy

Niewielka kabina pomknęła w górę cicho i szybko. Podjąłem ryzyko – nie wiedziałem przecież, w którym miejscu domu się zatrzyma i czy nie trafię na lokatorkę lub kogoś z ochrony.

Podróż dobiegła końca dość nagle i niemal w tej samej chwili rozległ się cichy warkot innego silnika. Gdy w końcu otworzyły się drzwi kabiny, zrozumiałem, że słyszałem odgłos pracy mechanizmu, który przesuwał kamienną ściankę we wnętrzu przestronnego schowka na pościel i obrusy. Wyszedłem w mrok, szybkim krokiem minąłem półki pełne starannie złożonych prześcieradeł i ostrożnie uchyliłem drzwi.

Wyjrzałem na korytarz. Byłem na piętrze, w nieznanej mi jeszcze części domu. Powinienem był wycofać się w tym momencie – odkryłem wszak tajne wejście do rezydencji, którego szukałem – ale usłyszałem głos stłumiony odległością. Wymknąłem się bezszelestnie do długiego, pustego holu.

Głos zdążył ucichnąć, ale ja skradałem się dalej, aż dotarłem do szerokiej klatki schodowej. Po drugiej stronie dostrzegłem uchylone drzwi głównej sypialni.

I wtedy znowu ktoś przemówił. Głos dobiegał z pokoju, a należał do Cameron. Pomyślałem, że może mówi do siebie, wspominając intymne chwile spędzone tam z mężem. Pamiętałem jej słowa: gdy kładła się w pościeli, czuła jego zapach i wyobrażała sobie, że nadal jest przy niej. I wtedy usłyszałem inny głos.

Ten także należał do kobiety, najprawdopodobniej młodej Amerykanki ze Środkowego Zachodu. Mówiła coś o restauracji, ale nagle urwała.

– Co to było? – spytała.

– Ja nic nie słyszałam – odpowiedziała Cameron.

– Nie, to nie był dźwięk. Poczułam przeciąg.

Miała rację. Morskie powietrze płynęło tunelem i szybem windy, by wpaść do domu przez uchylone drzwi schowka na pościel.

– Zostawiłaś otwarte przejście w hangarze? – spytała Cameron.

– Ależ skąd – obruszyła się jej rozmówczyni.

Zatem obie wiedziały o tunelu. To tyle, pomyślałem, jeśli chodzi o wart Oscara monodram Cameron o żałobie po ukochanym mężu.

– W takim razie może wiatr otworzył drzwi na dole. Zbiera się na burzę.

– No, nie wiem. Pójdę sprawdzić.

– Myślałam, że pójdziemy do łóżka – odpowiedziała Cameron.

– Pójdziemy. Zaraz wracam.

Usłyszałem metaliczne kliknięcie prowadnic otwieranej szuflady. Długie i nieszczęśliwe życie nauczyło mnie rozpoznawać także ten odgłos, który rozległ się sekundę później: zgrzyt odwodzonego kurka. Obróciłem się w miejscu i pobiegłem w stronę schowka na pościel.

Korytarz był zbyt długi. Pojąłem natychmiast, że nieznana mi kobieta zobaczy mnie, gdy tylko przekroczy próg sypialni. Odbiłem w lewo, nacisnąłem klamkę i wśliznąłem się do sypialni dla gości. Cicho zamknąłem za sobą drzwi i z mocno bijącym sercem stanąłem nieruchomo w mroku, mając nadzieję, że kobieta zejdzie główną klatką schodową na parter.

Nie zrobiła tego. Usłyszałem odgłos zbliżających się kroków i przygotowałem się do działania: zamierzałem powalić ją i rozbroić, gdy tylko otworzy drzwi. Minęła je, nie zatrzymując się. Pojąłem, że zamierza zejść na dół tylnymi schodami. Dałem jej jeszcze minutę, zanim znowu wymknąłem się na korytarz.

Był pusty. Pobiegłem prosto do schowka, stanąłem za kamienną ścianką i patrzyłem, jak wraca na miejsce. Potem zaczekałem na windę i zjechałem na dół, do tunelu. Dopiero tam przystanąłem i oparłem się o skalną ścianę, starając się wyryć w pamięci głos i ton nieznajomej.

Właściwie niepotrzebnie się trudziłem – o dziwo, prawdziwie znacząca okazała się woń gardenii.

Rozdział pięćdziesiąty drugi

Szedłem wzdłuż pomostów mariny, skulony w coraz silniejszych podmuchach wiatru, czując na twarzy pył wodny, strącany z grzbietów szybko rosnących fal. Letnia burza – dzika i nieprzewidywalna – przybierała na sile. Niebo nade mną szybko ciemniało od chmur, a horyzont raz po raz rozświetlały dalekie wyładowania.

Powrót przez zatokę, z Plaży Niemieckiej do mariny w Bodrum, był ciężką bitwą z wichrem i wzburzonym morzem. Gdy dotarliśmy do celu, nawet mój przewoźnik był lekko zielony na twarzy i oznajmił – ze śmiechem co prawda – że może to jednak ja zrobiłem lepszy interes. Zapłaciłem mu, tak jak się umówiliśmy, a potem nieco chwiejnym krokiem oddaliłem się w stronę promenady.

Dotarłszy do końca zatoki, odnalazłem miejsce, które wypatrzyłem kilka dni wcześniej: getto garaży i tanich wypożyczalni oferujących skutery i motorowery legionom turystów. Wszedłem do najbardziej zatłoczonej – nie chciałem zostać zapamiętany, a tłum był tego gwarancją – i wypatrzyłem najpopularniejszy model skutera marki Vespa. Personel miał pełne ręce roboty; wystarczyło pokazać prawo jazdy i paszport, by już po chwili wyjechać na spotkanie burzy.

Zatrzymałem się jeszcze przy sklepie z telefonami komórkowymi i innym drobnym sprzętem elektronicznym. Przyjrzałem się zawartości szklanej gabloty, wskazałem palcem przedmioty, które wydały mi się najodpowiedniejsze, i po chwili zapłaciłem za oba.

Za rogiem, w pustym i pociętym koleinami zaułku, zahamowałem. Zeskoczyłem ze skutera i starannie zamazałem błotem obie tablice rejestracyjne. Było to bezpieczniejsze rozwiązanie niż ich wyrzucenie – gdyby zatrzymała mnie drogówka, mając słuszne pretensje o to, że numery są nieczytelne, wzruszyłbym ramionami i oświadczył, że nie miałem o tym pojęcia. Podjąłem to drobne ryzyko, bo skuter był mi zwyczajnie potrzebny, na wypadek gdyby coś poszło nie tak i musiałbym w pośpiechu się ewakuować.

Z tego samego powodu musiałem zaparkować gdzieś na tyłach domu detektyw Cumali. Dotarłszy do starego portu, okrążyłem wielką halę warsztatu szkutniczego Gul i Synowie i skręciłem w wąską uliczkę prowadzącą do rampy wyładowczej na jej tyłach. O tej porze hala była już zamknięta na głucho, a pobliskie budynki – szczęśliwym zrządzeniem losu – nie miały okien skierowanych w tę stronę. Ustawiłem vespę za rzędem kontenerów na śmieci, opartą o ceglany mur zamykający tyły posiadłości Cumali, po czym pod osłoną ciemności stanąłem na siodełku.

Wicher wył nad stalowym dachem hali Gula, a pierwsze krople deszczu zaczęły lądować wokół mnie, gdy podskakiwałem, by uchwycić się krawędzi wysokiego muru, podciągnąć się i przysiąść na jego wierzchołku.

Dwanaście stóp nad ziemią wiatr był znacznie silniejszy, więc w maksymalnym skupieniu, starając się ignorować błyski piorunów, ruszyłem po murze w stronę garażu detektyw Cumali.

Przeskoczyłem na jego dach, pochyliłem się nisko i ruszyłem dalej po śliskich od deszczu dachówkach. Teraz już tylko krótki skok dzielił mnie od dachu domu. Chwyciłem się ozdobnej żelaznej kraty zabezpieczającej okno na piętrze. Nie byłem już tak młody i sprawny jak dawniej, ale nie miałem problemu ze wspięciem się po ukośnej połaci dachu.

Przyklęknąłem w ciemności, usunąłem cztery terakotowe dachówki i opuściłem się ostrożnie na poddasze. Było surowe, niezamieszkane i z zadowoleniem stwierdziłem, że Cumali wykorzystywała je jako przestrzeń magazynową. To bowiem oznaczało, że gdzieś znajdę klapę i obejdzie się bez wybijania dziury w stropie.

Nie włożyłem dachówek na miejsce. Ruszyłem wolno w głąb poddasza, pozwalając, by moje oczy przywykły do mroku. Pod ścianą dostrzegłem składane schodki i już wiedziałem, gdzie szukać klapy. Opuściłem ją nieznacznie i spojrzałem w dół, wypatrując znajomego mrugnięcia czerwonej diody. Nie doczekałem się go jednak, a to oznaczało, że w domu nie ma alarmu antywłamaniowego.

Otworzyłem klapę do końca, opuściłem na dół schodki i po chwili byłem już w cichym i ciemnym domu detektyw Cumali.

Zamarłem.

Nie byłem tam sam. To, co usłyszałem czy wyczułem, było ledwie sugestią jakiegoś ruchu – może czyjaś stopa dotknęła podłogi? – ale nie miałem wątpliwości, że sygnał dobiegł z pokoju we frontowej części domu. Z sypialni, pomyślałem.

Czy to możliwe, że Cumali jednak nie pojechała do Milasu? A jeśli tak, to gdzie jest jej syn? A może ktoś inny został w domu, na przykład niania? Pytań było sporo, tylko odpowiedzi brakowało. Wyjąłem berettę zza paska i po cichu ruszyłem w stronę drzwi.

Były uchylone, ale światło w pokoju musiało być zgaszone. Jeżeli była tam Cumali, to koniec pieśni, ale jeśli ktokolwiek inny, z kim miałem szanse w walce, to prawdopodobieństwo, że zaskoczony w ciemności, z duszą na ramieniu, zdoła mnie później rozpoznać, było bliskie zeru. Musiałem tylko pamiętać, żeby się nie odzywać – mój akcent ogromnie zawęziłby krąg podejrzanych.

Mocno uderzyłem w drzwi, dokładnie tak, jak mnie uczono. Odchyliły się na zawiasach i zatrzymały z trzaskiem, dostatecznie nagłym i głośnym, by spłoszyć nawet doświadczonego zawodowca. Omiotłem sypialnię spojrzeniem zza lufy pistoletu i najpierw ujrzałem zielone oczy spoglądające prosto na mnie. Ich właściciel siedział na łóżku.

I lizał łapkę.

Był to ten sam pręgowany kot, którego wcześniej widziałem na kuchennym parapecie. Do diabła, pomyślałem zły na siebie, powinienem był zapamiętać, że ma w domu zwierzaka. Staję się nieuważny.

Odwróciłem się ze złością i po chwili zszedłem schodami do salonu. Zasłony były zaciągnięte, więc w pierwszej chwili zobaczyłem głównie plamy głębokiej ciemności, ale szybko wypatrzyłem coś jeszcze: telewizor i stojący na nim dekoder telewizji Sky. Natychmiast wyobraziłem sobie Cumali siedzącą po turecku na podłodze, jej syn śpi na górze, a ona spędza noc na komponowaniu i kopiowaniu wiadomości.

Fakt, że dotarłem tak blisko prawdy, dodał mi energii. Podbiegłem do okien, by upewnić się, czy nie ma żadnego prześwitu między zasłonami, a potem włączyłem światło. Używanie latarki nocą w cudzym domu to fatalny pomysł: na zewnątrz zawsze widać jej ruchliwy blask, a nic tak nie przykuwa uwagi sąsiadów i przechodniów, jak snop światła omiatający ciemne wnętrza. Łagodna poświata lampy wygląda natomiast całkiem naturalnie.

W kącie pokoju stało biurko. Panował na nim chaos: sterty teczek, rachunków, papierów, jedyne wolne miejsca zajmowały monitor i klawiatura. Poruszyłem myszką i ekran ożył. Na szczęście, jak większość ludzi, Cumali nie wyłączyła komputera, wychodząc z domu, i nie musiałem martwić się łamaniem hasła czy demontowaniem twardego dysku. Sięgnąłem do kieszeni i wyjąłem dwa pendrive’y, które kupiłem w sklepie z drobnym sprzętem elektronicznym. Włożyłem jeden z nich do gniazda w komputerze – drugi wziąłem tylko na wszelki wypadek. Znałem Windowsa na tyle dobrze, by poradzić sobie, nawet nie znając tureckiego. Uruchomiłem tworzenie kopii zapasowej systemu.

Gdy rozpoczęło się kopiowanie wszystkich plików i przechowywanych lokalnie e-maili, zabrałem się do przeszukiwania biurka. Podzieliłem je na cztery sekcje i pracowałem metodycznie, badając każdy papier i zmuszając się siłą woli, by nie działać pobieżnie. Fotografowałem telefonem wszystko, co uznałem za choć trochę interesujące, ale w głębi serca wiedziałem, że nic z tego nie będzie – nie znalazłem niczego, co wskazywałoby na istnienie morderczego spisku przeciwko ludzkości.

Wśród rachunków czekających na opłacenie zauważyłem teczkę z billingami – i z telefonów komórkowych, i z numeru domowego. Poświęciłem im kilka minut, ale wszystkie numery, na które się natknąłem, wyglądały całkiem zwyczajnie – z pewnością nie kontaktowała się z Pakistanem, Jemenem, Afganistanem, Arabią Saudyjską ani z żadnym innym punktem zapalnym islamskiego fundamentalizmu. Nie znalazłem też w rachunkach żadnych kodów operatora, sugerujących, że mogło chodzić o połączenia przekierowane za granicę. Wydawało się, że Cumali odbywała wyłącznie rozmowy lokalne, ale i tak sfotografowałem wszystkie billingi.

I wtedy zgasła lampa.

Wystraszony, instynktownie chwyciłem za broń. Przez chwilę nasłuchiwałem w skupieniu, ale do mych uszu nie dobiegł żaden dźwięk – nawet pręgowany kot siedział cicho. Wstałem zza biurka i bezszelestnie stanąłem przy oknie. Odsunąłem odrobinę zasłonę i wyjrzałem na ulicę: burza była coraz bardziej gwałtowna, a całą okolicę spowijał mrok. Awaria zasilania, pomyślałem.

Naturalnie powinienem był zadać sobie pytanie, czy prądu brakuje tylko w Bodrum, czy może także w okolicznych miejscowościach. Niestety, nie wpadłem na to.

Rozdział pięćdziesiąty trzeci

Zmuszony użyć latarki, wróciłem do biurka. Skończywszy z rozrzuconymi na nim papierami, zająłem się przeglądaniem zawartości szuflad. To, co w nich znalazłem, było jeszcze mniej interesujące.

Na skrawku papieru – niedokończonej krzyżówce wyrwanej z londyńskiej gazety – wypatrzyłem słowo, zapisane najwyraźniej w pośpiechu i niedbale, na marginesie: „błazenek”. Może ktoś próbował odgadnąć hasło, a może nie. Nie umiałem ocenić, czy to pismo Cumali. Na wszelki wypadek zrobiłem zdjęcie.

Kilka minut później, przeglądając stary notes, natknąłem się na listę angielskich nazw stworzeń wodnych, wśród których znowu pojawiło się słowo „błazenek”. Uznałem, że to nic nie znaczy, być może Cumali próbowała nauczyć czegoś syna. Odłożyłem notes.

Dzięki awarii zasilania nie musiałem już przejmować się tym, czy ktoś zobaczy ruchomy snop światła – w tej chwili wszyscy w Bodrum używali latarek. Dokończyłem przeszukanie pokoju, obejrzałem nawet ściany z wapienia i niezbyt równe deski podłogowe, szukając ukrytego sejfu. Nie znalazłem absolutnie nic. Kopiowanie plików na szczęście dobiegło końca, zanim zabrakło prądu. Wyjąłem pendrive z komputera i wróciłem na schody, by zająć się innym miejscem, w którym prawdopodobieństwo natknięcia się na coś ciekawego było podobnie wysokie: sypialnią.

Właśnie miałem się zająć przeszukiwaniem sekretarzyka, gdy snop światła mojej latarki omiótł pokaźną szafę na akta stojącą w otwartej garderobie. Pociągnąłem za uchwyt jednej z szuflad i zdziwiłem się – była zamknięta.

Sięgnąłem do portfela po mały zestaw wytrychów i choć minęły lata, odkąd uczyłem się tego rzemiosła, poradziłem sobie w niespełna minutę z naprawdę prostym zamkiem. W pierwszej szufladzie znalazłem teczki z policyjnymi aktami spraw – w tym kilka dotyczących śmierci Dodge’a – a za nimi natknąłem się na przyczynę, dla której Cumali zamykała tę szufladę na klucz. Najwyraźniej nie chciała, by jej syn bawił się waltherem P99.

Właściwie nie było nic dziwnego w tym, że policjantka trzyma w domu broń – w tym fachu było to wręcz normą – mimo to odnalazłem numer seryjny na lufie pistoletu i wpisałem go do pamięci telefonu, żeby sprawdzić, czy nie był notowany. Kto wie? Może kiedyś go użyto, a może zarejestrowano na inne nazwisko, które może się okazać kluczową informacją?

Kolejna szuflada była prawie pusta – znalazłem w niej jedynie rachunki z pieczątką „zapłacono” oraz teczkę z kartą pacjenta i innymi dokumentami wystawionymi w miejscowym szpitalu. Większość informacji zapisano po turecku, z wyjątkiem nazw niektórych leków, a ja pamiętałem ze studiów medycznych wystarczająco dużo, by wiedzieć, do czego służyły. Spojrzałem na pierwszą stronę dokumentacji, na nazwisko pacjenta i datę. Kilka tygodni wcześniej syn Cumali został przyjęty do szpitala z meningokokowym zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych.

Była to niezwykle groźna choroba – zwłaszcza dla dzieci – a najtrudniejsze było jej odpowiednio wczesne zdiagnozowanie. Wielu lekarzy, nawet tych ze szpitalnych izb przyjęć, często brało jej objawy za zwykłą grypę, a zanim odkryto pomyłkę, było już za późno. Cumali miała więc szczęście, że trafiła na lekarza posiadającego nie tylko sporą wiedzę, ale i odpowiednią dozę uporu i zdecydowania; nie czekał na wyniki badań, tylko natychmiast podał chłopcu dożylnie potężne dawki antybiotyków i tym sposobem niewątpliwie uratował mu życie.

Przeglądając teczkę, poczułem coś w rodzaju zadowolenia: dobrze, że „mały facio” miał chociaż tyle szczęścia. Dotarłem w końcu do ostatniej strony i spojrzałem na podpis Leili Cumali pod rachunkiem. Właśnie miałem odłożyć teczkę do szuflady, gdy coś mnie tknęło – być może dlatego, że wcześniej nie widziałem jej nazwiska na papierze. Ale czy to naprawdę było jej nazwisko? Nie byłem pewny.

W Turcji surowo przestrzegano zasady, w myśl której rozwiedziona kobieta powracała do nazwiska panieńskiego, ale czytałem kiedyś, że w rzadkich przypadkach można uzyskać w sądzie zgodę na odstępstwo. A zatem istniała przynajmniej teoretyczna możliwość, że nazwisko Cumali należało do jej męża, a jeśli tak, to dawne panieńskie nazwisko mogło coś znaczyć, mogło powiedzieć mi coś o jej dawnym życiu – i może dlatego chciała je ukryć.

Wśród dokumentów, które zdążyłem przejrzeć, nie natrafiłem ani na świadectwo urodzenia, ani na akt ślubu, ani na paszport – na żaden papier, który zawierałby nazwisko, pod którym przyszła na świat Leila Cumali. Możliwe, że trzymała je w bezpieczniejszym miejscu – choćby w sejfie na posterunku – ale nie miałem co do tego pewności. Przyspieszyłem więc pracę, mając nadzieję, że zdążę znaleźć coś ciekawego w pozostałych szufladach.

Mając za plecami szczelnie zaciągnięte zasłony i wsłuchany w huk wiatru za oknami, skutecznie zagłuszający wszelkie inne dźwięki, nie miałem pojęcia, że na podjazd domu wjechał właśnie samochód.

Rozdział pięćdziesiąty czwarty

Minęło sporo czasu, zanim się dowiedziałem, że brakiem prądu dotknięty został obszar znacznie bardziej rozległy niż miasto Bodrum. Na przykład okolice Milasu. To oznaczało, że wieczorne przedstawienie cyrkowe odwołano, ważność biletów przedłużono na następny tydzień, a publiczność rozjechała się do domów kilka godzin wcześniej, niż planowano.

Podejrzewam, że mały zasnął w samochodzie i dlatego Cumali zatrzymała się na podjeździe przed garażem, możliwie najbliżej tylnego wejścia. Wzięła syna na ręce, zamknęła drzwi fiata i ruszyła betonową ścieżką w stronę domu.

Wsunęła klucz do zamka i jedną ręką otworzyła drzwi. Natychmiast zorientowała się, że coś jest nie tak, bo uderzył ją silny podmuch wiatru z poddasza, wpadającego przez otwór po czterech dachówkach, które zdjąłem. A jeśli miała jeszcze jakieś wątpliwości, to rozwiał je odgłos moich kroków na gołych deskach w pokoju na piętrze.

Przytomnie zawróciła, ułożyła syna w samochodzie, wsiadła i zamknęła za sobą drzwi, po czym zadzwoniła na policję. Nie wątpię, że podała telefonistce umówiony kod – ten system działa we wszystkich siłach policyjnych świata – oznaczający, że funkcjonariusz ma kłopoty i potrzebuje natychmiastowego wsparcia. Nie umiem inaczej wytłumaczyć tego, jak szybko i w jakiej sile stawili się tureccy stróże prawa.

O dziwo, właśnie ów pośpiech dał mi szansę na to, bym spróbował ucieczki – niewielką, przyznaję, ale jednak szansę. W niektórych sytuacjach trzeba brać, co dają, i nie narzekać.

Pierwszy wóz patrolowy nadjechał odrobinę za szybko – wprawdzie bez sygnału dźwiękowego i z wyłączonymi światłami, w nadziei, że uda się zaskoczyć włamywacza – ale mimo wszystko za szybko: nawet tak silny wiatr nie mógł zagłuszyć odgłosu żwiru wyrzucanego spod kół. Wiedziałem już, że coś jest bardzo, ale to bardzo nie tak.

Agent z mniejszym przebiegiem być może rzuciłby się do okna, żeby się rozejrzeć, ale ja zamarłem, nasłuchując. Rozległ się metaliczny szczęk otwieranych drzwi samochodu. Nie usłyszałem natomiast trzasku towarzyszącego ich zamykaniu, a to oznaczało, że przybysze nie życzą sobie, bym o nich wiedział – bo właśnie idą po mnie.

Choć byłem pewny, że policjanci zajmują pozycje wokół domu, nie przerwałem przeszukiwania szafy z aktami. Była to najprawdopodobniej jedyna okazja, by znaleźć dokument – jakikolwiek dokument – w którym zapisano panieńskie nazwisko detektyw Cumali. Uznałem, że pierwsi z przybyłych funkcjonariuszy i tak poczekają na wsparcie. Jednego mogłem być pewny: że nie wejdą do domu, póki nie zyskają zdecydowanej przewagi liczebnej. Postanowiłem zaczekać, aż przyjedzie kolejny samochód, i dopiero wtedy zabrać się stamtąd w cholerę.

Szukałem dalej, próbując odfiltrować dźwięki dochodzące z zewnątrz od nieustającego szumu wiatru. Niespełna minutę później usłyszałem, że w pobliżu domu zatrzymuje się co najmniej jeden samochód, może dwa. Nazwiecie mnie pewnie idiotą, ale zmieniłem plan: nie przerwałem poszukiwań. W dolnej szufladzie, pod stertą branżowych czasopism policyjnych, znalazłem oprawioną w skórę księgę. Widywałem takie na tyle często, żeby wiedzieć na pierwszy rzut oka: album ślubny.

Może nie było to spełnienie moich marzeń, ale w zaistniałych okolicznościach zapewne jedyna szansa. Miałem nadzieję, że tureccy fotografowie myślą o pieniądzach równie skwapliwie jak ich amerykańscy koledzy. Otworzyłem album na przypadkowej stronicy, wyjąłem zdjęcie i wrzuciłem księgę z powrotem do szuflady, w której ją znalazłem. Byłem przekonany, że nikt nie zauważy braku jednej fotografii sprzed lat.

Wrzuciłem ją za koszulę, rozsypałem na podłodze zawartość szafy na akta i wyrzuciłem papiery z dwóch szuflad biurka, by pokój wyglądał jak po bardzo nieprofesjonalnym włamaniu. Zabrałem też walthera i odwiodłem kurek – przynajmniej w tej sprawie fortuna okazała się łaskawą damą. Nie zamierzałem posługiwać się własną bronią, bo nie chciałem stać się podejrzanym w tej sprawie – wystarczyłyby proste testy balistyczne, żeby mnie namierzyć z dużą dozą prawdopodobieństwa – za to strzelając z pistoletu Cumali, mogłem nadal liczyć na anonimowość. Ruszyłem w stronę drzwi, z waltherem gotowym do strzału.

Nagle zapaliły się światła – widocznie usunięto awarię, a fortuna jednak była zdzirą. Skręciłem w prawo i biegiem dopadłem do schodków, które – podobnie jak cztery dachówki – zostawiłem rozłożone właśnie na taką okazję.

Usłyszałem odgłos kroków kilku par nóg w ciężkich policyjnych buciorach; dobiegał od strony stopni przed frontowymi drzwiami. Wiedziałem, że funkcjonariusze lada chwila wkroczą do domu. Byłem już w połowie drogi na strych, gdy usłyszałem szczęk klucza w zamku.

Gdy drzwi otworzyły się z hukiem i męski głos zaczął krzyczeć po turecku, byłem już na poddaszu. Zapewne kazał niewidzialnym przeciwnikom rzucić broń i wyjść z rękami uniesionymi nad głową.

Wciągnąłem schodki do środka i pobiegłem ku tej części strychu, w której zdjąłem cztery dachówki. Wypełzłem przez otwór na pochyły dach i trzymając się najciemniejszych miejsc, na czworakach pospieszyłem w stronę krawędzi. Wyjrzawszy poza rynnę, dostrzegłem wóz Cumali na podjeździe. Siedziała w środku, tuląc do piersi syna, podczas gdy oddział jej kolegów właśnie biegł w stronę garażu i ukosem przez podwórko. Dom był otoczony.

Została mi tylko jedna droga ucieczki: mogłem wziąć rozbieg na śliskich od deszczu dachówkach i spróbować przeskoczyć nad szerokim na osiemnaście stóp podjazdem, by wylądować na dachu hali Gula. Spokojnie, pomyślałem, osiemnaście stóp to dla mnie pestka.

Jasne. Tyle że nie próbowałem przefrunąć takiej odległości od czasu szkolenia, a i wtedy biłem rekordy warte raczej drewnianej łyżki niż złotego medalu.

Rozdział pięćdziesiąty piąty

Leżałem w ciemności, próbując wymyślić choć trochę lepszy plan, gdy nagle usłyszałem kolejny trzask otwieranych drzwi, a sekundę później potężne dudnienie: gdzieś w domu eksplodował granat hukowy. Tureccy policjanci najwyraźniej nie znali się na żartach. Domyśliłem się, że dotarli już do sypialni i lada chwila zainteresują się poddaszem.

Większej zachęty nie potrzebowałem. Podniosłem się, cofnąłem nieco i mocno pochylony ruszyłem sprintem w stronę krawędzi dachu. Między jednym uderzeniem serca a kolejnym moje stopy straciły kontakt z dachówkami i poszybowałem swobodnie. W locie pochyliłem się do przodu i wyciągnąłem ramiona przed siebie, by dosięgnąć rynny na dachu hali. Czułem, że zaczynam opadać, i przemknęła mi przez głowę myśl, że to się nie mogło udać, lecz właśnie wtedy najpierw moja lewa dłoń dotknęła metalu i się ześliznęła, a zaraz potem prawa zacisnęła się na skraju rynny. Ciało opadło ciężko – marny ze mnie cyrkowiec – ale szarpnąłem się w górę, chwyciłem blachę lewą ręką i podciągnąłem się wyżej. Byłem na dachu hali warsztatu szkutniczego…

Niestety, noc nie była dostatecznie ciemna.

Usłyszałem krzyki i huk wystrzału. Wiedziałem, że co najmniej jeden z gliniarzy kręcących się w pobliżu garaży zauważył mój manewr. Kula przemknęła gdzieś bokiem i byłem pewny, że nikt nie byłby w stanie mnie rozpoznać, ale miałem nowy problem: musiałem jakoś uciec z kolejnego dachu.

Z dołu dobiegały głośne rozkazy, słyszałem też trzaski krótkofalówek i nie potrzebowałem tłumacza, żeby wiedzieć, na co się zanosi: zamierzali otoczyć halę. Musiałem jak najszybciej znaleźć schody, dostać się do wnętrza budynku i jakoś przeniknąć na jego tyły, w rejon rampy towarowej. Tam zostawiłem vespę.

Zanosiło się na emocjonujący wyścig, ale zaczęło się od falstartu – jeden z policjantów wezwał przez radio helikopter.

Maszyna nadleciała z włączonym reflektorem. Gdy tylko dostrzegłem świetlisty palec muskający okoliczne budynki, puściłem się biegiem po stalowej połaci i wspiąłem się po drabince na jeszcze wyższą część dachu. Kierowałem się w stronę klimatyzatorów, wychodząc z założenia, że pan Gul i jego synowie zadbali o to, by zapewnić sobie wygodny dostęp do wymagającej częstych przeglądów maszynerii. Nie zawiodłem się. Zobaczyłem zamknięte na klucz drzwi, za którymi zapewne znajdowały się schody prowadzące na dół. Wymierzyłem dokładnie i jednym strzałem z walthera rozwaliłem zamek.

Kopniakiem otworzyłem drzwi i ni to skokiem, ni to biegiem wpadłem na pierwszy ciąg schodów. Było bardzo ciemno, ale zorientowałem się, że jestem w przestronnej i dość ponurej hali, w której remontowano jachty i łodzie. Na ogromnej połaci między ścianami umieszczono suche doki, a pod stropem wzniesiono potężną konstrukcję – system szyn z hydraulicznymi chwytakami służącymi do przenoszenia nawet największych jednostek pomiędzy stanowiskami naprawczymi. W ich szponach wisiało kilkadziesiąt jachtów różnych rozmiarów. Nieźle, jak na „warsztat szkutniczy”.

Wiatr hulał pod dachem hali, potężne kadłuby skrzypiały, kołysząc się nieznacznie. Nawróciłem, by zbiec niżej drugim ciągiem stopni, ale w tym momencie rozbłysły cztery wielkie, wysoko zawieszone reflektory.

Gdyby gliniarze zobaczyli moją twarz, równie dobrze mógłbym oddać się w ich ręce, dlatego przyklęknąłem błyskawicznie i wymierzyłem. Może nie jestem czempionem skoku w dal, ale na strzelnicy zawsze radziłem sobie bardzo dobrze. Cztery szybkie strzały wystarczyły, by szklane tarcze lamp eksplodowały z efektownymi rozbłyskami, zamieniając się w deszcz odłamków.

W mroku usłyszałem bogaty repertuar tureckich przekleństw. Głosów jakby przybywało; rozległ się też łoskot – policjanci unosili wielkie, roletowe bramy. Wiedziałem, że gdy tylko zbiorą odpowiednie siły, ustawią się tyralierą i znajdę się w potrzasku. Wbiegłem z powrotem na górę i przeskoczyłem na stalową kładkę biegnącą tuż poniżej szyn z chwytakami, bo zanim zgasły światła, wypatrzyłem tam komplet sterowników. Widziałem, jak pode mną gliniarze rozbiegają się po całej hali, i mogłem jedynie mieć nadzieję, że żaden nie spojrzy w moją stronę, nie zaświeci latarką i nie dostrzeże cienia na stropie.

Dotarłem na miejsce i w duchu podziękowałem Bogu, choć do jego istnienia miałem poważne wątpliwości: sześć identycznych ręcznych urządzeń sterujących spoczywało w naściennych ładowarkach. Chwyciłem pierwsze z brzegu i włączyłem. Niewielki ekran i klawiatura numeryczna rozjarzyły się łagodnym blaskiem. Położyłem się na kładce, by mniej rzucać się w oczy, a potem – nie bardzo wiedząc, co właściwie robię – zdałem się na intuicję: wycelowałem sterownik w ciemność i pchnąłem dżojstik.

Mechaniczne szpony obejmujące kadłub wielkiego jachtu motorowego drgnęły i zaczęły sunąć po szynach. Policjanci w mundurach z ozdobnymi sznurami jak na komendę zadarli głowy, by spojrzeć na biało-złoty, wrzecionowaty kształt, który szybko nabierał prędkości. Najdostojniejszy z nich – rumiany i otyły, w bluzie, której guziki na wysokości brzucha przeżywały wyjątkowo ciężkie chwile, zapewne szef policji w Bodrum – albo odgadł, gdzie się ukryłem, albo dostrzegł poświatę ekranu, bo wskazał palcem na kładkę i krzykiem zachęcił swoich ludzi do działania.

Pobiegli w stronę drabin umocowanych do ścian i zaczęli piąć się w górę. Byli w większości bardzo młodzi i wzajemnie dopingowali się do szybszej wspinaczki. Zauważyłem, że zapanowała wśród nich jakby wakacyjna atmosfera – wiedzieli doskonale, że samotny przeciwnik nie ma szans w starciu z tak licznym oddziałem, i byli pewni, że za chwilę przyjdzie mi drogo zapłacić za to, że ośmieliłem się naruszyć prywatność ich koleżanki. Przeczuwałem, że mój „przypadkowy upadek” z dużej wysokości wcale nie jest wykluczony.

Zacząłem gorączkowo manipulować drążkiem sterowym i wciskać klawisze. Każda z łodzi miała na burcie tablicę z numerem identyfikacyjnym, dość szybko się zorientowałem, że jeśli wpiszę któryś z tych numerów do sterownika, będę mógł kierować ruchami chwytaków. Policjantów przybywało w szybkim tempie, a ja wciąż leżałem, starając się wprawić w ruch tak wiele maszyn, jak to tylko możliwe – wierzyłem, że w zamieszaniu łatwiej mi będzie ulotnić się z hali.

Jedynym elementem sterownika, którego jeszcze nie wypróbowałem, był żółty przycisk u dołu. Miałem co do niego pewne podejrzenia, ale wolałem ich nie weryfikować. Przyspieszyłem za to ruch biało-złotego jachtu, kierując go jednocześnie w stronę czterdziestostopowego slupa.

Jeden z policjantów wspinających się po drabinie zorientował się, co się święci, i wrzasnął ostrzegawczo. Stojący na podłodze rozbiegli się na wszystkie strony – nikt nie miał ochoty sterczeć pod dwoma kadłubami, które znalazły się na kursie kolizyjnym.

Gdy się zderzyły, rozległ się huk i sypnęło odłamkami. Wyrwany z uścisku chwytaków slup runął pięćdziesiąt stóp w dół i rozpadł się w drzazgi.

Zerwałem się na równe nogi, korzystając z chwili chaosu i strachu. Masywny, czarny, czterdziestostopowy ślizgacz z dwiema turbinami gazowymi i potężnym spojlerem z tyłu – marzenie wszystkich narkotykowych przemytników – sunął w moją stronę. Gdy był blisko, skoczyłem. Chwyciłem się chromowanego wspornika na burcie i wspiąłem się na pokład.

Rozdział pięćdziesiąty szósty

Udało mi się ukryć na pokładzie wielkiego ślizgacza, co w teorii oznaczało, że moja sytuacja nieco się poprawiła. Naturalnie mam na myśli tę samą teorię, w której myśl sterburta Titanica początkowo była w nieco lepszym stanie niż bakburta. Wciąż bowiem tkwiłem w hali, a pode mną biegało gorączkowo już kilkudziesięciu gliniarzy.

Przetoczyłem się na drugą stronę pokładu i choć raz udało mi się trafić na właściwy moment – obok ślizgacza sunęła w przeciwnym kierunku cudownie odnowiona riva z lat sześćdziesiątych. Zeskoczyłem ze ślizgacza i wylądowałem na tekowej rufie motorówki. Znowu położyłem się płasko, walcząc o to, by nie spaść z rozkołysanego kadłuba. Sytuacja ponownie nieco się poprawiła: tym razem podróżowałem przynajmniej w stronę rampy na tyłach hali.

Gdzieś zza moich pleców dobiegł znowu przeraźliwy huk – domyśliłem się, że zderzyły się kolejne dwa jachty – ale nie miałem czasu, by podziwiać ten widok, bo z mroku wychynął katamaran, który także wprawiłem w ruch: nadjeżdżał z boku, gotów staranować moją motorówkę.

Jego wzmocniony stalą dziób, przystosowany do rejsów oceanicznych, rozciąłby rivę na pół. Wiedziałem o tym doskonale, ale nie mogłem nic zrobić – jedynie czekać. Gdybym zeskoczył, skończyłbym jako kupka połamanych gnatów tuż obok wielkiej kupy drewna na podpałkę. Naprężyłem mięśnie, oczekując kolizji, ale w ostatniej chwili riva jakby przyspieszyła i jeden z kadłubów katamaranu ledwie zdrapał lakier z jej desek, tuż obok mnie zresztą.

Nagły rozbłysk światła przeciął ciemność. Spojrzałem w dół. Policjanci wprowadzali pod dach baterie reflektorów. W pierwszej chwili zamierzałem zgasić je kilkoma kulami, ale szybko się zreflektowałem. Nie chciałem przecież zdradzić swojej pozycji. Obserwowałem więc cierpliwie, jak kierują je w górę i zaczynają metodycznie omiatać strop smugami światła, próbując mnie namierzyć.

Z każdą sekundą riva była bliżej tylnej części hali i ramp wyładowczych, ale i gliniarze nie próżnowali: wiedziałem, że zostało mi najwyżej kilka chwil, zanim któryś z nich trafi wiązką światła we właściwe miejsce. Ześliznąłem się na burtę i przez chwilę wisiałem na niej, spoglądając w dół. Zdawało mi się, że jestem nad pustym zakątkiem hali, ale myliłem się: właśnie wbiegł tam funkcjonariusz w tandetnym połyskującym garniturze, ciągnąc za sobą kable dla kolejnej baterii reflektorów.

Wisiałem dalej, trzymając się burty jedynie końcami palców. Czekałem, czekałem… aż wreszcie się puściłem. Spadłem dwadzieścia stóp i ciężar ciała omal nie wyrwał mi ramion ze stawów, gdy w locie chwyciłem się poziomej rury dostarczającej wodę do spryskiwaczy przeciwpożarowych. Nie miałem nawet czasu krzyknąć – przekładając dłoń za dłoń, zacząłem się przesuwać dalej, do miejsca, w którym mogłem bezpiecznie zeskoczyć na dach składziku. Stąd było już blisko do bocznej ściany budynku i podczas gdy kilkunastu gliniarzy wspinało się po drabinach, próbując znaleźć mnie gdzieś pod dachem, ja zsunąłem się na sam dół, trzymając się szczelin między arkuszami aluminiowej blachy.

Gdy lądowałem na podłodze hali, wciąż miałem przy sobie sterownik, a policjanci nadal kierowali reflektory ku belkom stropowym i nieustannie krążącym pod sufitem łodziom. Wprowadziwszy je do hali, pozostawili jedną z rolet uniesioną, gdybym zdołał się tamtędy wydostać, od skutera, ukrytego w ciemności za rzędem kontenerów na śmieci, dzieliłoby mnie najwyżej dwadzieścia jardów.

Zacząłem biec i w tym samym momencie kątem oka dostrzegłem po lewej jakiś ruch. Zatrzymałem się z obrotem, unosząc walthera, ale ujrzałem tylko bezpańskiego psa, który zajrzał pod dach w poszukiwaniu pożywienia.

Pies, jak się okazało, nie był problemem. Problemem był głos, który nagle wyszczekał komendę gdzieś za moimi plecami. W takich sytuacjach wszystkie języki, a więc i turecki, przekazują identyczny komunikat:

– Rzuć broń, ręce do góry!

Założę się, że właśnie to oznaczały słowa.

Domyślałem się, że przeciwnik jest uzbrojony, a to oznacza, że może strzelić mi w plecy z odległości nieprzekraczającej dziesięciu jardów. Dobra robota, glino, pomyślałem. Za daleko, żebym mógł na ciebie skoczyć. Za blisko, żebyś mógł spudłować.

Rzuciłem pistolet, ale zatrzymałem sterownik.

Policjant powiedział coś jeszcze; przypuszczalnie chciał, żebym się odwrócił. Niespiesznie wykonałem polecenie. Klęczał w swoim połyskującym garniturku, jedną ręką wciąż próbując podłączyć kabel do baterii reflektorów. Drugą celował w moją pierś z nieprzyjemnie wyglądającego, niewielkiego glocka. Najbardziej zaskakujące było jednak coś innego: jego tożsamość. To był SpongeBob.

Spojrzał mi w oczy, jeszcze bardziej zaskoczony niż ja.

– Seni! – powiedział, po czym powtórzył po angielsku: – Ty.

Pomału docierało do niego, w jakim gównie się znalazłem. Wreszcie uśmiechnął się z satysfakcją. Jak już wcześniej mówiłem, zapewne miałem w nim śmiertelnego wroga, a teraz mogłem się przekonać, że to prawda. Chyba nie spodziewał się, że odegra się na mnie tak szybko i w takich okolicznościach.

Zauważyłem za jego plecami czarny ślizgacz, który dotarł do końca prostej, pokonał zakręt szyn i z dużą prędkością zbliżał się do nas. SpongeBob tymczasem nadal triumfował. Krzyknął przez ramię, przywołał kumpli. Na szczęście nie słyszałem, by wymienił moje nazwisko – zapewne chciał im zrobić wielką niespodziankę. Ślizgacz był tuż, tuż…

Usłyszałem odgłos kroków, zbliżał się szybko. Potężny kadłub zawisł tuż nad SpongeBobem i miałem tylko sekundę na to, żeby działać albo pozwolić, żeby szlag trafił moją misję. Wcisnąłem żółty guzik.

SpongeBob usłyszał grzechot łańcuchów i zadarł głowę. Chwytaki obejmujące kadłub łodzi otworzyły się, a widok ten przeraził gliniarza tak bardzo, że krzyk uwiązł mu w krtani. Próbował uciec, ale nie był sprinterem, a syntetyczny garnitur skutecznie ograniczał jego ruchy. Zdążył tylko zrobić jeden niezgrabny krok w bok.

Tylna część wyścigowej łodzi, mieszcząca dwie masywne turbiny, opadła jako pierwsza. Trafiła w głowę policjanta, wbiła ją między ramiona, zmiażdżyła kark i zabiła go w ułamku sekundy.

Zanim jego ciało zostało wprasowane w beton, zdążyłem zanurkować pod dźwig kołowy stojący opodal. Poszycie ślizgacza eksplodowało milionem odłamków włókna szklanego i metalu. Stalowe podwozie dźwigu osłoniło mnie skutecznie, poczułem jedynie mocne ukłucie w lewej łydce.

Zignorowałem je. Poderwałem się i zanim jeszcze opadł kurz, pobiegłem w stronę ledwie widocznej uniesionej rolety. Usłyszałem za plecami krzyki gliniarzy i pomyślałem, że ostrzegają się nawzajem, obawiając się, że za moment spadnie na nich grad luksusowych jachtów.

Wreszcie przemknąłem pod zwiniętą roletą i wyskoczyłem w mrok. Pognałem ku kontenerom, a chwilę później, opadając na siodełko vespy, pomyślałem, że dobrze czasem być przewidującym: kluczyk tkwił już w stacyjce. Ręce tak mi się trzęsły, że pewnie potrzebowałbym pięciu minut, żeby go tam wetknąć.

Silnik zawarczał i skuter wyrwał się zza śmietników, prześliznął się pomiędzy jakimiś skrzyniami i z poślizgiem wyjechał na drogę. Zniknąłem w ciemności, zanim pierwsi policjanci zdążyli dobiec do wyjścia z hali.

Niepokoiła mnie myśl o helikopterze, ale już go nie zobaczyłem – widocznie szef policji uznał, że skoro udało się mnie osaczyć pod dachem, wsparcie z powietrza nie będzie potrzebne. Powód zresztą mało mnie obchodził, ważne było to, że po chwili znalazłem się na bardziej ruchliwych ulicach i bez żadnych kłopotów dotarłem do hotelu. Zostawiłem skuter w garażu przeznaczonym dla mercedesa, którym jeździł dyrektor.

Nawet nie zauważyłem, że jestem ranny.

Rozdział pięćdziesiąty siódmy

Dyrektor zauważył. Siedział samotnie w holu za biurkiem i uniósł głowę, gdy tylko przekroczyłem próg. Jak zwykle pospieszył mi na spotkanie z wyciągniętą ręką i firmowym uśmiechem na ustach.

– O, pan Brodie David Wilson – powiedział. – Mam nadzieję, że zażył pan rozluźnienia w towarzystwie kolacji znamienitego sortu.

Zanim zdążyłem odpowiedzieć, wyraz jego twarzy zmienił się diametralnie: odmalowały się na niej zarazem zdziwienie i zatroskanie.

– Ależ pan nosi zranienie niemałej powagi – zauważył, wskazując na krwawe ślady, które zostawiłem na bardzo porządnie wyszorowanych kaflach.

Spojrzałem w dół i dopiero teraz zauważyłem rozerwaną i zakrwawioną nogawkę spodni – widocznie szczątki ślizgacza wyrządziły większe szkody, niż sądziłem. Krew spłynęła do moich sportowych butów i przesiąkła przez materiał – trop na podłodze był bardzo wyraźny.

– Cholera – zmartwiłem się. – Przechodziłem przez ruchliwą ulicę w pobliżu stacji BP. Jest tam stara, zardzewiała barierka rozdzielająca jezdnie. Zdaje się, że nie przeskoczyłem nad nią tak sprawnie, jak mi się wydawało.

– Tak, znam to miejsce – odpowiedział dyrektor hotelu. – Ruch jest tam wielkiego szaleństwa. Proszę, niech będę pomocny.

Odmówiłem i zapewniłem go, że dotrę do pokoju o własnych siłach, idąc na palcach, żeby nie zostawiać więcej krwawych śladów. Gdy tylko zamknąłem za sobą drzwi, zrzuciłem spodnie i za pomocą cążków zdołałem wydobyć z łydki poszarpany kawałek metalu. Rana natychmiast zaczęła krwawić jak diabli, ale byłem na to przygotowany: miałem podartą na pasy koszulkę, nadawała się w sam raz na opaskę uciskową i prosty opatrunek.

Dopiero teraz rozpiąłem koszulę i mogłem się zająć zdjęciem, które ukradłem ze ślubnego albumu. Przedstawiało Leilę Cumali i jej byłego męża, uśmiechniętych, idących ramię w ramię – właśnie wychodzili z przyjęcia weselnego, by udać się w podróż poślubną. Mężczyzna był przystojny, chyba niespełna trzydziestoletni, i zdecydowanie miał w sobie coś – może sugerował to krój lnianych spodni, może okulary pilota, które trzymał w ręku – co sprawiało, że wyglądał na liczącego się gracza. Z całą pewnością nie był filarem lokalnej muzułmańskiej społeczności skupionej wokół meczetu. Z drugiej strony, identyczne wrażenie robiła na mnie urodziwa twarz detektyw Cumali. Kwadratura koła, pomyślałem.

Odwróciłem zdjęcie i przekonałem się, że na szczęście tureccy fotografowie niczym się nie różnią od kolegów z innych krajów: ujrzałem bowiem nie tylko nazwisko autora zdjęć, ale także kod seryjny fotografii oraz numer telefonu w Stambule, pod który należało dzwonić, by zamówić dodatkowe odbitki.

Było zbyt późno, by telefonować. Starając się nie myśleć o pulsującym bólu przebitej łydki, otworzyłem laptopa, żeby zajrzeć do poczty. O dziwo, nie dostałem wiadomości od Bradleya na temat przeszłości Cumali. I byłem właśnie w samym środku przeklinania Szeptu Śmierci i jego speców z CIA, gdy zauważyłem wiadomość tekstową od Apple: znowu obciążono moją kartę kredytową za pobrane utwory muzyczne.

Otworzyłem iTunes i stwierdziłem, że jestem dumnym posiadaczem kompilacji Turkey’s Greatest Hits, zawierającej piosenki, którymi ten piękny kraj starał się w ostatnich latach zawojować konkurs Eurowizji. Jezu.

Musiałem przetrzymać dwa utwory i sporą część trzeciego, zanim dotarłem do serii dokumentów tekstowych, które w nim ukryto. Wprawdzie nikt nie napisał mi tego wprost, ale byłem pewny, że hakerzy Agencji włamali się do bazy danych w kadrach tureckiej policji i przejrzeli akta osobowe detektyw Cumali.

Z raportu wynikało, że przez dwa lata studiowała prawo, a potem przeniosła się na cztery lata do Państwowej Akademii Policyjnej. Jako jedną z najlepszych absolwentek skierowano ją do pionu kryminalnego. Służyła w Ankarze i Stambule, a jako że znała angielski, uznano, że najbardziej się przyda w którymś z popularnych centrów turystyki – na przykład w Bodrum.

Dowiedziałem się też o licznych pochwałach i awansach – wszystko wskazywało na to, że jest naprawdę dobrą funkcjonariuszką – ale były to standardowe informacje o karierze zawodowej, z których nie wynikało nic ciekawego. W policji od samego początku była znana jako Leila Cumali.

Spece z Langley także zadali sobie pytanie o jej panieńskie nazwisko i bardzo się starali otworzyć elektroniczną furtkę do archiwum aktów ślubu, świadectw urodzenia i wniosków paszportowych, lecz tym razem natrafili na mur nie do przebycia. I nie chodziło o to, że turecki rząd, wzorem Pentagonu, zafundował sobie złożony system cyberzabezpieczeń. Odpowiedź była znacznie prostsza: żadne z tutejszych archiwów nie zostało jeszcze zdigitalizowane. Dokumenty tego rodzaju istniały wyłącznie na papierze – zapewne popakowane w teczki, przewiązane wstążkami i wrzucone w ciemny kąt jakiegoś magazynu. Według ekipy z Langley dostęp do danych sprzed pięciu i więcej lat można było uzyskać tylko w jeden sposób: poprzez pisemny wniosek o udostępnienie dokumentów, którego zrealizowanie mogło potrwać ponad miesiąc.

Czytałem ten raport z narastającą frustracją – jak to stanowczo zbyt często bywało z informacjami zdobywanymi przez Agencję, odkrywały one jedynie wierzchołek góry lodowej. Pomyślałem, że prędzej czy później pewnie rozwiążą zagadkę panieńskiego nazwiska pani detektyw, ale, jak mawiają prawnicy, tym razem czas miał kluczowe znaczenie. Zirytowany bezużytecznością raportu poszedłem spać.

Dzięki kolegom z centrali CIA losy śledztwa leżały teraz w rękach pewnego fotografa ze Stambułu, o którym nic nie wiedziałem – być może wycofał się już z branży albo od dawna nie żył.

Rozdział pięćdziesiąty ósmy

Nie był ani emerytem, ani nieboszczykiem, ale sądząc po tym, jak brzmiał jego chroniczny kaszel, oraz po tym, w jakim tempie zapalał kolejne papierosy, przenosiny do lepszego świata mogły go czekać już wkrótce.

Obudziłem się przed świtem i powłócząc nogą, zasiadłem do laptopa. Podłączywszy pendrive’a, zacząłem przeglądać pliki zgrane z komputera Cumali. Pewnie byłaby to monotonna, żmudna robota, gdyby nie to, że zdecydowaną większość dokumentów napisano po turecku i nie miałem wyboru, musiałem je pominąć. Mimo to, nawet działając na wyczucie, bez zrozumienia, nie znalazłem wśród tych pism niczego, co budziłoby jakiekolwiek podejrzenia. Wielu ludzi popełnia zasadniczy błąd: chcąc ukryć przed wścibskimi oczami jakieś materiały, używa haseł czy szyfrów, a to sprawia, że ktoś taki jak ja natychmiast wie, które dokumenty powinny go interesować.

W tym przypadku było tak, jak się spodziewałem już w chwili, gdy wychodziłem z salonu w jej domu: nie było żadnych zaszyfrowanych danych. Cumali była wystarczająco bystra, by ewentualne kompromitujące informacje ukryć w łatwo dostępnym miejscu, w mrowiu innych dokumentów, a ja zwyczajnie nie potrafiłem ich zidentyfikować. Nie znalazłem też ani słowa po arabsku, choć przecież mieliśmy powody podejrzewać, że zna ten język.

Nie doszukawszy się niczego w plikach, zabrałem się do czytania e-maili. Na szczęście wiele z nich napisano po angielsku – przekonałem się, że Cumali ma bardzo szeroki krąg znajomych, a wśród nich sporą grupę stanowiły matki dzieci z zespołem Downa. Pośród setek odebranych wiadomości znalazłem tylko dwie, przy których musiałem zatrzymać się na dłużej – obie nadała palestyńska organizacja dobroczynna związana z Brygadą Męczenników Al-Aksy, grupą odpowiedzialną za liczne samobójcze zamachy bombowe w Izraelu. Były to potwierdzenia przyjęcia wpłaty na rzecz sierocińca w Strefie Gazy. W pierwszym odruchu zadałem sobie pytanie: jeśli Cumali naprawdę chciała pomóc dzieciom, to dlaczego nie przez Unicef? Zaraz potem pomyślałem jednak, że jałmużna to jeden z pięciu filarów islamu. Gdyby zbrodnią było dokonywanie darowizn na rzecz organizacji kojarzonych z radykalnymi grupami islamistów, musielibyśmy postawić w stan oskarżenia pół muzułmańskiego świata. Co najmniej.

Oflagowałem te dwie wiadomości na czerwono, po czym wrzuciłem pendrive’a do koperty i zaadresowałem ją do Bradleya. Zamierzałem nadać przesyłkę kurierską, gdy tylko otworzą biuro FedEksu. Być może ludzie Szeptu coś jeszcze wycisną z tych danych, pomyślałem. Spojrzałem na zegarek – dochodziła siódma rano. Było wcześnie, ale bardzo chciałem ustalić przynajmniej, czy fotograf jeszcze żyje.

Wybrałem numer i po czasie, który wydawał mi się długimi minutami, gdy gotów już byłem się poddać i spróbować później, usłyszałem zrzędliwy głos, który powitał mnie po turecku. Odpowiedziałem po angielsku, mówiąc jak najwolniej, w nadziei, że rozmówca jakoś mnie zrozumie.

– Mógłby pan trochę szybciej? Bo zaraz znowu zasnę – odpowiedział mi głos. Sądząc po akcencie, mówiący obejrzał w życiu trochę za dużo westernów.

Zadowolony, że jakoś się dogadujemy, zapytałem, czy mam przyjemność z panem fotografem, a gdy potwierdził, przeszedłem do rzeczy. Wyznałem, że planuję zrobić nietypowy prezent dwojgu moich przyjaciół z okazji rocznicy ślubu: chcę stworzyć fotograficzny kolaż na pamiątkę ich wielkiego dnia, w związku z czym chciałbym zamówić trochę odbitek.

– A ma pan numer któregoś ze zdjęć? – spytał znacznie uprzejmiej, zauważywszy przytomnie, że nadarzyła się okazja łatwego zarobku.

– Pewnie – odrzekłem, po czym odczytałem serię cyfr z odwrotu skradzionej fotki.

Poprosił, żebym chwilę zaczekał, bo musi zajrzeć do segregatora. Wrócił po minucie lub dwóch i obwieścił, że nie będzie problemu – ma przed sobą tamto zamówienie.

– Potwierdźmy coś jeszcze, żeby uniknąć błędu – zaproponowałem. – Poda mi pan imiona państwa młodych?

– No problemo, partnerze. Panem młodym jest Ali Reza Cumali… – Tu podał mi jego adres, który mnie nie interesował. Ważne było nazwisko: już wiedziałem, że policjantka nie wróciła do panieńskiego.

– A co z panną młodą? – spytałem, starając się nie okazywać podniecenia. – Zanotował pan jej dane?

– Pewnie. Leila an-Nassuri. To ta para, prawda?

– Zgadza się, szeryfie. – Roześmiał się na te słowa. – Tylko nigdy nie wiedziałem, jak zapisać to jej panieńskie nazwisko – ciągnąłem zatroskany. – Przeliteruje pan?

Przeliterował. Podziękowałem mu za pomoc i obiecałem, że skontaktuję się z nim, gdy tylko przygotuję szczegółową listę zdjęć, które będą mi potrzebne – i na tym skończyłem rozmowę. Nazwisko An-Nassuri nie brzmiało z turecka, Leila musiała pochodzić z Jemenu, Arabii Saudyjskiej lub innego państwa z rejonu Zatoki. Podobnie jak mężczyzna z Hindukuszu.

Zabrałem paszport, zatrzasnąłem za sobą drzwi i niemal pobiegłem w stronę windy.

Rozdział pięćdziesiąty dziewiąty

Drzwi rozsunęły się przede mną i choć była dopiero siódma dwadzieścia rano, miałem wrażenie, że trafiłem na jakieś hucznie obchodzone święto. Dyrektor, recepcjonista, boy i kilka innych osób z hotelowego personelu zgromadzili się wokół stanowiska recepcji. Dołączyło do nich kilku znanych mi już cieślów i innych przyjaciół właściciela – ekipa, która pomagała mi w demontażu luster.

Zebrani z ożywieniem dyskutowali w ojczystym języku, racząc się kawą i ciastkami. Mimo wczesnej pory ktoś wyciągnął zza pazuchy flaszkę raki. Pomyślałem, że może któryś z nich wygrał na loterii.

Dyrektor hotelu podszedł do mnie z uśmiechem jeszcze szerszym niż zwykle, machając mi na powitanie poranną gazetą.

– Mamy nowiny ogromnego szczęścia – oznajmił. – Pan pamięta SpongeBoba, człowieka wielkiej korupcji, zakały porządności obywateli?

– Pamiętam. A dlaczego pan pyta?

– Nie żyje.

– Nie żyje? – powtórzyłem, udając wielce zaskoczonego. Zajrzałem do gazety i zobaczyłem zdjęcie portowej hali otoczonej kordonem policjantów. – Nie do wiary. Jak to się stało?

– Zgnieciony. Jak leśnik na patelni – wyjaśnił. – Jakiś człowiek idiotycznego mózgu włamał się w dom samicy gliny.

– Włamał się do policjantki? To rzeczywiście idiotyczny mózg.

– Pewnie z Greków – odparł dyrektor ze śmiertelną powagą.

– Kiedy to się stało? – zapytałem całkiem spokojnie. Nikt nas nie słuchał, świętowanie trwało w najlepsze.

– Wczoraj wieczoru, gdy pan zażywał rozluźnienia w towarzystwie kolacji znamienitego sortu, niedługo przed tym, jak wrócił pan z krwią na…

Umilkł, jakby nagle przyszła mu do głowy pewna myśl. Miałem wrażenie, że bardzo chciał cofnąć to, co właśnie powiedział.

– Podobno zabójca uciekł z domu łodzi, gubiąc krew – rzekł po chwili i spojrzał na mnie znacząco.

Patrzyliśmy sobie w oczy przez dłuższy czas. Niewątpliwie znał już tożsamość zabójcy. Mogłem oczywiście zaprzeczyć, ale nie przekonałbym go. Mógłbym też rzucić nieprzyjemną groźbę, ale byłem przekonany, że niełatwo byłoby go zastraszyć. Nie byłem tym zachwycony, ale czułem, że muszę zaufać swojej intuicji, zaryzykować, postawić wszystko na przyjaźń z tym człowiekiem.

– Nie, nie – odezwałem się w końcu. – Jest pan w mnóstwie błędu. Zażywałem rozluźnienia w towarzystwie kolacji znamienitego sortu, ale nie wczoraj wieczorem. To było przedwczoraj.

Spojrzał na mnie ze zdziwieniem i gotów był obstawać przy swoim, przekonany, że to ja się mylę, ale nie pozwoliłem mu na to. Nie przestałem mówić:

– Ostatniej nocy siedziałem z panem tu, w holu. Nie pamięta pan? Było cicho i spokojnie, nikt tu nie zaglądał przez cały wieczór.

Nagle dostrzegłem w jego oczach błysk zrozumienia.

– Ach, tak – powiedział. – Pan posiada rację. Kolacja była innym wieczorem.

– Jednak pan sobie przypomniał. A wczoraj po prostu sobie gawędziliśmy. Pan mi tłumaczył, jak to jest z tymi Grekami. To była długa rozmowa.

– O, tak, jedna z najdłuższych. Przeklęci Grekowie, z nimi nic nie jest proste.

– Szczera prawda. Dlatego miał mi pan wiele do opowiedzenia. Nasłuchałem się historii. Było dobrze po dziesiątej wieczorem, gdy w końcu się położyłem.

– A może i później. Chyba po jedenastej, jeśli mnie pamięć obsługuje – dorzucił z widocznym entuzjazmem.

– Tak, chyba ma pan rację – zgodziłem się.

Znowu spojrzeliśmy sobie w oczy i już wiedziałem, że intuicja mnie nie zawiodła. Mój mały sekret był bezpieczny.

Dyrektor hotelu wskazał na paszport, który trzymałem w ręku.

– Wyjeżdża pan wielką pospiesznością, żeby nie wrócić? – spytał półgłosem.

– Nie, nie – zaprzeczyłem pospiesznie. – Gdyby ktoś pytał, pojechałem do Bułgarii i wspominałem coś o odszukaniu ważnego świadka.

Pożegnałem go i wyszedłszy frontowymi drzwiami, skierowałem kroki wprost do samochodu. Otworzyłem bagażnik, wyjąłem gumową matę i znalazłem panel dostępu do tylnego nadkola. Zdemontowałem urządzenie naprowadzające – było przyczepione magnesami – i znalazłem dla niego nowe miejsce, tuż nad ziemią, na słupie ze znakiem wskazującym drogę na parking.

Przy odrobinie szczęścia mogło pozostać przez jakiś czas niezauważone przez przechodniów, a jeśli ktoś w centrali MIT śledził ruchy tego urządzenia, mógł nadal trwać w błogim przekonaniu, że samochód stoi tam, gdzie go zostawiłem.

Usiadłem za kierownicą i ruszyłem w stronę granicy.

Rozdział sześćdziesiąty

Przez cały dzień gnałem fiatem niekończącą się autostradą, zatrzymując się jedynie na stacjach benzynowych. Po południu minąłem dalekie minarety Stambułu, a wczesnym wieczorem dotarłem do granicy z Bułgarią.

Jałowy zakątek świata, w którym spotykają się Turcja z Grecją i Bułgarią, to także jedno z najbardziej ruchliwych skrzyżowań szlaków drogowych w Europie. Gdy opuściłem Turcję i znalazłem się w pasie ziemi niczyjej, otoczyły mnie ciągniki siodłowe z naczepami, pełznące w żółwim tempie w stronę posterunku bułgarskiej służby granicznej i celnej.

W ciągu czterdziestu minut spędzonych w kolumnie ciężarówek zdołałem pokonać może ze sto jardów. W końcu wychyliłem się przez okno i zapytałem duńskiego kierowcę, który zatrzymał się z ładunkiem na poboczu, jak długo jego zdaniem przyjdzie nam czekać na przekroczenie granicy.

– Od tego miejsca jeszcze z osiem godzin – odpowiedział. – Zależy, ilu nielegalnych imigrantów znajdą w kontenerach.

Bułgaria jakimś cudem zdołała dołączyć do Unii Europejskiej i szybko zasłynęła jako najsłabszy punkt unijnego pogranicza. Działała jak magnes na wszystkich, którzy pragnęli nielegalnie się przedostać do zjednoczonej Europy i czym prędzej dotrzeć do krajów mających znacznie więcej do zaoferowania, takich jak Niemcy i Francja. Sądząc po tym, jak wyglądały odprawy ciężarówek, nie brakowało chętnych do przekroczenia granicy oraz cwaniaków organizujących przerzut.

Pomyślałem, że może warto byłoby spróbować po prostu pojechać na czoło długiej kolumny oczekujących i błysnąć odznaką Biura, ale się nie odważyłem. Zawsze istniało ryzyko, że jakiś tępak w mundurze pogranicznika zapragnie pokazać agentowi FBI, kto tu naprawdę rządzi. Postanowiłem spróbować innej taktyki: po krótkich przygotowaniach zjechałem na pas awaryjny i zacząłem wyprzedzać czekających prawą stroną. Przejechałem pod dwiema rampami, na których zamocowano kamery i znaki, mogłem więc być pewny, że lada chwila zgarnie mnie patrol graniczny.

I rzeczywiście, dwie minuty później na tle ciemniejącego nieba ujrzałem błyskające niebieskie światła. Piaszczystym poboczem pędził w moją stronę samochód. Zatrzymał się może dziesięć jardów przede mną, blokując mi drogę. Wysiadł z niego funkcjonariusz ze strzelbą – zapewne starszy stopniem – i podszedł do mojego wozu. Był mniej więcej w moim wieku i nosił mundur, który wyglądał tak, jakby ostatniej nocy spał w nim ktoś znacznie większej postury. Widać było, że pogranicznik ma ochotę sobie pokrzyczeć i czym prędzej odesłać mnie na koniec kolejki.

Z bułgarskiego znałem może dziesięć słów, podłapałem je podczas poprzedniej wizyty – dobrych dziesięć lat wcześniej – i na szczęście było wśród nich niezawodne „przepraszam”. Wysiadłem czym prędzej, zanim jeszcze otworzył usta, i zauważyłem, że to jedno słowo odebrało mu sporo pary. Wciąż jednak krzywił się, spoglądając na mnie; jego oczu nie widziałem, bo mimo późnej pory nosił ciemne okulary.

Nie przestawałem mówić, teraz już po angielsku, ale jeszcze parę razy wtrącając bułgarskie „przepraszam”. Powiedziałem mu, że już kiedyś byłem w tym pięknym kraju i zawsze onieśmielała mnie gościnność i urok jego mieszkańców. Miałem nadzieję, że i tym razem tak będzie, bo bardzo potrzebowałem pomocy, było coraz później, a ja za wszelką cenę musiałem zdążyć na lot z Sofii.

Mruknął coś i przez chwilę miałem wrażenie, że usłyszę „a gówno mnie to obchodzi” – jak mówiłem, jest to kraj przeuroczych ludzi – na szczęście w porę zauważył, że podaję mu paszport. Popatrzył na mnie pytająco, a ja wytrzymałem jego spojrzenie. Otworzył w końcu paszport i znalazł w nim pięćset lewów w banknotach – mniej więcej trzysta dolarów amerykańskich, czyli w tym rejonie świata odpowiednik miesięcznego wynagrodzenia – które specjalnie tam włożyłem.

To był najniebezpieczniejszy moment transakcji – wręczenie łapówki funkcjonariuszowi państwowemu jest poważnym przestępstwem w każdym kraju; gdyby obdarowany miał ochotę przycisnąć darczyńcę, uczyniłby to właśnie w tej fazie. Parę setek za przejazd na czoło kolejki? A może raczej dwadzieścia tysięcy oraz aparat fotograficzny i zegarek na dokładkę proszę? W zamian może unikniemy oskarżenia o łapownictwo.

Poprosił o moje prawo jazdy i wraz z paszportem zabrał je do wozu patrolowego. Kierowcy, których zdążyłem wyprzedzić, właśnie mnie mijali, trąbiąc klaksonami na cześć znakomitych stróżów prawa i sprawiedliwości oraz pozdrawiając ich uniesionymi kciukami. Nie miałem do nich żalu, na ich miejscu pewnie czułbym podobną satysfakcję.

Funkcjonariusz wrócił po chwili i kazał mi otworzyć drzwi po stronie pasażera. Zanosiło się na porządną awanturę, więc spiąłem się podświadomie, gotów mimo wszystko sięgnąć po służbową odznakę, ale on nie wsiadł do fiata, tylko stanął na progu i do połowy przymknął drzwi.

– Jedź – powiedział – i trąb.

Zrobiłem, jak kazał. Ruszyliśmy, a on energicznymi ruchami dał kierowcom kilku ciężarówek sygnał, by natychmiast się zatrzymali, tworząc prześwit w kolumnie.

– Wjedź między nich – polecił.

Zasłuchany w syk potężnych hydraulicznych hamulców, przecisnąłem się między ciężarówkami i chwilę później zjechałem na boczną równoległą drogę, o której tablica w sześciu językach powiedziała mi tylko tyle, że to droga służbowa.

– Szybciej – rozkazał funkcjonariusz. Nie musiał mnie zbyt długo namawiać, wcisnąłem pedał gazu do deski.

Za nami pędził naturalnie wóz patrolowy z włączonym kogutem, a pogranicznik odważnie stał w uchylonych drzwiach. W taki sposób minęliśmy kilka mil ciągników i naczep, aż wreszcie dotarliśmy do rzędu oszklonych budek ozdobionych bogatą kolekcją herbów. Nad nimi powiewała wielka flaga państwowa Bułgarii.

Gdy się zatrzymałem, mój pasażer zabrał paszport i wszedł do jednej z budek. Widziałem przez szybę, że pożyczył pieczątkę od swego kolegi i odbił ją w dokumencie. Wrócił po chwili i oddał mi paszport. Domyślałem się, co teraz usłyszę: że jego koledze też się należy małe co nieco. Właśnie dlatego, zanim otworzył usta, wcisnąłem pedał gazu i zwyczajnie odjechałem w noc.

Znowu gnałem na złamanie karku, dźgając ciemność światłami reflektorów. Przed sobą miałem połacie lasów oraz – jakby życie w nowej Europie nie było dostatecznie surrealistycznym doświadczeniem – całe zastępy kobiet w minispódniczkach i na rekordowo wysokich obcasach. Stały sobie przy drodze, w samym środku kompletnego zadupia. W innych krajach ozdobą głównych szlaków transportowych są co najwyżej niekończące się rzędy billboardów, w Europie Wschodniej można było podziwiać prostytutki, a najliczniej występowały właśnie w Bułgarii.

Mijałem ich dosłownie setki – głównie młodych Cyganek – a wszystkie wyglądały jak porzucone dzieci przebrane w erotyczną bieliznę i sztuczne futra. Dla tych dziewcząt o twardym spojrzeniu życiem codziennym były wizyty w kabinach ciężarówek i na tylnych siedzeniach samochodów. Te, które zaszły w ciążę, kasowały podwójnie. Nie trzeba być geniuszem, żeby się domyślić, że niczego nie przybywało w tym kraju tak szybko jak porzuconych dzieci.

Porajmos, pomyślałem, jadąc dalej i wspominając Billa, który przed laty objaśnił mi, co znaczy to cygańskie słowo. Tak, oto miałem przed sobą nową formę Pochłonięcia.

Wreszcie minąłem ostatnie grupki młodych kobiet, a przy drodze pojawiły się pierwsze stacje benzynowe i bary szybkiej obsługi. Wkrótce wjechałem do Swilengradu, mniej więcej dwudziestotysięcznego miasta, które nie miało do zaoferowania zbłąkanemu wędrowcowi absolutnie nic, poza główną ulicą zamienioną w deptak, przy której można było znaleźć sporo sklepów otwartych do późnej nocy. Ich klientami byli rzecz jasna głównie kierowcy z niekończącego się strumienia ciężarówek.

Zaparkowałem celowo dość daleko i wróciłem pieszo, by bez trudu znaleźć cztery sklepy, w których mogłem zrobić zakupy. Wybrałem najbiedniejszy z nich, który – jeśli mnie wzrok nie mylił – nie miał kamer ani na zewnątrz, ani w środku. Kupiłem tam dwa niewielkie przedmioty, dla których w ciągu dwunastu godzin pokonałem dystans ponad siedmiuset mil i przekroczyłem granicę między Azją a dawnym blokiem sowieckim: dziadowski telefon komórkowy oraz zupełnie anonimową, przedpłaconą kartę SIM.

Wróciłem do samochodu i w blasku jedynej lampy ulicznej w dość mrocznym zakątku bułgarskiego miasteczka, o którym nikt nigdy nie słyszał, otoczonego gospodarstwami rolnymi i stadami młodych cygańskich dziwek, wybrałem w telefonie numer, który oficjalnie nie istniał.

Rozdział sześćdziesiąty pierwszy

Używając niemożliwego do namierzenia, bo dotąd nieużywanego przeze mnie telefonu komórkowego, łączącego się ze światem przez bułgarską sieć telekomunikacyjną, a w związku z tym niemal na pewno niepodsłuchiwanego przez MIT, czekałem na bezpośrednie połączenie z Szeptem Śmierci.

Musiałem mu zdradzić prawdziwe nazwisko Leili Cumali, zameldować, że jest Arabką z pochodzenia oraz, co najważniejsze, że jest kobietą z budki telefonicznej. To naczelna zasada działania aktywnego agenta operującego daleko od rodzinnych stron: trzeba przekazywać zebrane informacje. Była to jedyna polisa ubezpieczeniowa na wypadek zatrzymania czy śmierci, a także niepodważalna prawda, której uczono nas od pierwszego dnia – informacja nie istnieje, dopóki nie zostanie bezpiecznie przekazana do centrali. Przypomniała mi się jeszcze jedna sprawa: musiałem mu powiedzieć, jak ryzykowna mogłaby się okazać decyzja o zatrzymaniu i torturowaniu Cumali.

Po pięciu sygnałach usłyszałem głos dyrektora Wywiadu Narodowego.

– Kto mówi? – spytał.

W Waszyngtonie było wczesne popołudnie, mocno mnie zdziwiło znużenie, którym emanował jego głos.

– Dave, to ja – odpowiedziałem, celowo używając jego imienia, które mało kto znał. Choć praktycznie wykluczałem możliwość podsłuchu, wolałem trzymać się lekkiego tonu i nie spieszyć się zbytnio z okazywaniem ekscytacji czy niepokoju. – Pamiętasz tę kobietę, o której gadaliśmy, Leilę Cumali?

– Tę policjantkę?

– Tak. Otóż naprawdę nazywa się Leila an-Nassuri.

– Brzmi to z arabska.

– Słuszna uwaga. To ona była w budce telefonicznej.

W słuchawce zapadła grobowa cisza. Znałem wystudiowaną obojętność Szeptu Śmierci, znałem jego wieloletnie doświadczenie i nieprzeciętny talent, a jednak czułem, że tym razem zszokowałem go tak bardzo, że zabrakło mu słów.

Wtedy nie byłem tego świadomy, ale ich efekt wzmocniło jeszcze poczucie beznadziei, którym napełniły go wysiłki rozmaitych służb. Sto tysięcy ludzi z niezliczonych agencji wywiadowczych zaangażowano w sprawę; wszyscy szukali człowieka, który rzekomo próbował zbudować brudną bombę. Starali się, lecz wytwarzali jedynie duże ilości ciepła, a przy tym zero światła. Szept był w głębi duszy przekonany, że naprawdę mamy do czynienia z czyściochem, a szanse na jego ujęcie maleją z godziny na godzinę.

– Ach, tak. Była w budce, powiadasz? – powtórzył, gdy wreszcie odzyskał głos. Starał się, bardzo się starał, żeby w jego głosie nie było emocji. – Pewny jesteś?

– Absolutnie. Poznałem faceta, który grał na pewnym instrumencie – nawet nie spróbuję wymówić jego nazwy – zrobionym z kości skrzydłowej orła. Pokazał mi pewne nagrania.

– Bardzo to dziwne – odparł Szept, udając rozbawionego. – Jak to się właściwie pisze? Mówię o nazwisku An-Nassuri, nie o tym orlim instrumencie.

Przeliterowałem. W normalnej sytuacji teraz zapewne padłoby pytanie o to, skąd dzwonię, ale byłem pewny, że Szept już wie. Zajmował specyficzną posadę, dlatego wszystkie połączenia przychodzące nagrywano. Domyślałem się, że zdążył już napisać notkę do jednego ze swych asystentów, prosząc, by Echelon dokonał namiaru.

Czekał na więcej, więc po krótkiej pauzie dodałem:

– Jeszcze jedna ważna sprawa, Dave, naprawdę kluczowa. Musisz działać mięciutko i bardzo uważać, z kim rozmawiasz.

– Dlaczego? – spytał. – Myślisz, że ktoś mógłby wpaść na świetny pomysł? Że chciałby zagrać ostro i komuś zaszkodzić?

– Otóż to. Zakładamy, że ona może się z nim kontaktować, ale jestem pewny, że to system z miną-pułapką.

– Masz na myśli celowy błąd pod przymusem czy coś w tym guście?

– Właśnie.

Analizował problem przez kilka sekund.

– Facet byłby osłem, gdyby o tym nie pomyślał.

– Moglibyśmy zgubić ślad na dobre.

– Rozumiem – odparł z westchnieniem. Znowu milczał przez kilka chwil. – Będę musiał pójść w tej sprawie do jednej osoby. Nadążasz?

Miał na myśli prezydenta.

– A możesz go przekonać, żeby działał wstrzemięźliwie?

– Chyba tak. To inteligentny facet, zrozumie. Myślisz, że doprowadzisz sprawę do końca? – spytał po chwili Szept.

– Czy go znajdę? Mam spore szanse – odparłem.

Tym razem westchnął jakby z ulgą, a może po prostu ciśnienie spadło mu do ziemskiego poziomu.

– W porządku. Umówmy się, że nadal działamy po cichu. Zapędzę ludzi do roboty, niech dowiedzą się o niej czegoś jeszcze.

– Widziałeś ich dotychczasowe wyniki? – spytałem.

– Jasne. Mało pożyteczne, co?

– Kurewsko beznadziejne. Musimy wyjść z ramki, Dave, użyć bardziej kreatywnych ludzi.

– Czyli kogo?

Właśnie nad tym się zastanawiałem, przemierzając samochodem pół Turcji i gapiąc się w nieskończone, hipnotyczne białe linie na drodze. Myślałem o tym, jak skompensować słabość CIA. Aż wreszcie, na południe od Stambułu, podjąłem decyzję. Hai domo, powiedziałem sobie w duchu.

– Znam właściwego człowieka. Powiedziałem mu kiedyś, że jeśli będę w kropce, jeśli będę potrzebował pomocy z komputerami, to do niego zadzwonię. Nazywa się Battleboi.

– Powtórz.

– Battleboi.

– Czyli dobrze usłyszałem.

– Pisze się z „i” na końcu, nie „y”.

– No tak, to olbrzymia różnica. Battleboi przez „i”. Prawie normalnie, nieprawdaż?

– Naprawdę ma na imię Lorenzo. Został przyłapany na kradzieży danych piętnastu milionów kart kredytowych.

Słyszałem, że Szept pisze na klawiaturze, zapewne wchodząc do bazy danych FBI. Odezwał się po chwili:

– Tak, to by się zgadzało… Jezu, facet musi mieć swoją gwiazdę w hakerskiej galerii sław. Widzę, że dwa dni temu dogadał się z prokuratorem z Manhattanu.

– Ile dostał?

– Piętnaście lat w Leavenworth.

– Piętnaście lat?! – zawołałem, a potem zacząłem kląć pod nosem na ludzi, którzy odpowiadali za coś takiego. Piętnaście lat w Wielkiej Budzie za głupie karty kredytowe? Wątpiłem, by Lorenzo przeżył coś takiego.

– Co mówiłeś? – spytał Szept, który usłyszał moje mamrotanie.

– Mówiłem, że to gnoje. Zawsze twierdził, że wycisną z niego tyle informacji, ile się da, a potem zrobią go na szaro.

– Nic mi nie wiadomo o tej sprawie.

– Domyślam się. I zapewniam, że wolałbyś, żeby ten człowiek nie trafił za kratki, przynajmniej dopóki nie zamkniemy sprawy. Powiesz mu, że przyjaciel, Jude Garrett, potrzebuje jego pomocy. Jestem pewny, że przyda nam się znacznie bardziej niż sztaby twoich ludzi dysponujących Bóg wie jakimi zasobami.

– Battleboi. Na miłość boską… jesteś pewny?

– Jasne, że tak!

– Dobrze już, dobrze – mruknął. – Jak się ma z tobą skontaktować?

– Nie wiem. Skoro potrafił ukraść dane piętnastu milionów kart, to na pewno znajdzie jakiś sposób.

Rozmowa była właściwie skończona. Nagle poczułem przemożne zmęczenie.

– Zanim się rozłączysz… – odezwał się Szept i umilkł. Pomyślałem, że może zapomniał, co chciał powiedzieć, ale okazało się, że po prostu trudno mu było o tym mówić. – Powiedziałem kiedyś, że ci zazdroszczę – rzekł jeszcze cichszym głosem niż zwykle. – Pamiętasz?

– Jasne. W samochodzie – odparłem.

– Otóż już ci nie zazdroszczę. Cieszę się, że to ty tam jesteś, stary. Nie sądzę, żeby ktoś inny zdołał tyle zdziałać. Świetna robota. Gratuluję.

Nieczęsto słyszało się takie słowa z ust Dave’a McKinleya. Nie znaczyłyby dla mnie tak wiele, gdyby wypowiedział je ktoś inny.

– Dzięki – odrzekłem.

Gdy zakończyłem połączenie, jeszcze przez długą chwilę siedziałem nieruchomo, zamyślony. Jednej kwestii wciąż nie umiałem zgłębić: Leila an-Nassuri-Cumali nie pasowała do żadnego profilu, który potrafiłem sobie wyobrazić.

Rozdział sześćdziesiąty drugi

Szczęśliwa passa nastoletniego chłopca z El-Miny, która rozpoczęła się od niespodziewanego prezentu – najnowszego telefonu komórkowego – zdawała się nie mieć końca.

W środowe popołudnie, gdy wracał ze szkoły do domu, znowu miał okazję porozmawiać z człowiekiem, który ofiarował mu telefon. Saracen powiedział mu, że dzwoni z Niemiec, że dopisało mu szczęście i znalazł zarówno meczet, w którym nie brakuje ludzi traktujących wiarę równie poważnie jak on, jak i pracę, która pozwala mu optymistycznie spoglądać w przyszłość.

Chłopak natychmiast zasypał go pytaniami, zapewne żywiąc w duchu nadzieję, że pewnego dnia dane mu będzie dołączyć do owego człowieka, który zastąpił mu ojca, ale Saracen przerwał mu bezceremonialnie. Powiedział, że spieszy się do pracy i ma niewiele czasu.

– Słuchaj więc uważnie – dodał. – Wyjmij długopis, podyktuję ci adres.

Podczas gdy chłopak szukał w plecaku czegoś do pisania, siedząc pod murem w cieniu drzewa, Saracen wytłumaczył mu, że wysłał już pocztą klucz, którym otworzy bramę garażu w jego dawnym mieszkaniu. W środku czekają oklejone stosownymi druczkami kartony z medykamentami, o których wcześniej rozmawiali. Upewnił się, czy chłopak pamięta o przeterminowanych szczepionkach. Teraz musiał jedynie, otrzymawszy klucz, wejść do garażu i wpisać w odpowiednich miejscach adres.

– Koniecznie dopisz, że przesyłka ma trafić do mnie – rzekł z naciskiem Saracen. – Pracuję w Chyron Chemicals w Karlsruhe. A teraz przeliteruję ci wszystko, poczynając od nazwy ulicy, dobrze?

Gdy skończył, kazał chłopakowi przeczytać, a potem powiedział, że porozumiał się już z kurierem z Bejrutu, który w sobotę rano przyjedzie po kartony ciężarówką-chłodnią. Czy chłopak mógłby tam czekać i otworzyć mu garaż? Naturalnie, mógłby.

Byli więc umówieni. Teraz została już tylko jedna sprawa: Saracen wyjaśnił chłopakowi, że firma z Bejrutu, w której kupił przemysłowe chłodziarki, zapewne chętnie przyjmie je z powrotem, trzeba tylko ponegocjować cenę.

– Bez względu na to, ile ci zaoferują, możesz wszystko zatrzymać dla siebie – dodał. – W związku z tym jestem pewny, że będziesz się twardo targował – dodał ze śmiechem.

Gdy chłopak usłyszał, jakiej kwoty może się spodziewać za używane lodówki, nie mógł uwierzyć w swoje szczęście – jego matka musiała pracować w miejscowej pralni prawie pół roku, żeby tyle zarobić. Zaczął dziękować swemu dobroczyńcy, ale lekarz znowu mu przerwał, przypominając, że musi biec do pracy – a potem się rozłączył. Chłopiec jeszcze o tym nie wiedział, ale to była ich ostatnia rozmowa.

Saracen wyszedł z budki telefonicznej przy rynku w Karlsruhe i przysiadł na chwilę na drewnianej ławce. Cel był już bliski: za kilka dni jego garaż będzie pusty, a dziesięć tysięcy małych buteleczek trafi do samochodu-chłodni należącego do firmy kurierskiej specjalizującej się w transporcie medykamentów.

Na kartonach z bezcennymi fiolkami widniały autentyczne druki, listy przewozowe skradzione z libańskiego szpitala, odbiorcą zaś był jeden z największych na świecie producentów szczepionek, a mówiąc ściślej: pracownik tej firmy zatrudniony w dziale magazynowym.

Rozdział sześćdziesiąty trzeci

Kartony dotarły do adresata pięć dni później.

Zgodnie z dokumentacją, kurier dostarczył je do portu w Trypolisie, gdzie zostały umieszczone w chłodzonym kontenerze. Niewielki frachtowiec należący do armatora Cedars-Line przewiózł je przez Morze Śródziemne i kilka dni później przeszły odprawę celną we włoskim Neapolu.

Jak by to delikatnie powiedzieć? Włochy nawet w chwilach swej największej chwały nie słyną z sumienności urzędników i wydajnej biurokracji. Kartony zaś trafiły tam w chwilach zdecydowanie mało chwalebnych. Ciągłe cięcia budżetowe odbiły się fatalnie na jakości pracy służby celnej. Brakowało ludzi, a sytuację pogarszał masowy napływ nielegalnych imigrantów podejmujących niebywałe ryzyko, by drogą morską pokonać małą odległość dzielącą Afrykę Północną od Europy.

Dlatego też, choć kartony zawierały substancję niebezpieczną – zapewne sklasyfikowano by ją jako zagrożenie biologiczne czwartego stopnia – nikt nie otworzył żadnego z nich, nie mówiąc o tym, by choć jedną próbkę poddano badaniom laboratoryjnym. Przepracowani urzędnicy uwierzyli dokumentom i listowi przewozowemu, pudła miały wszak zawierać przeterminowane szczepionki, zgodnie z przepisami zwracane niemieckiemu wytwórcy.

W Neapolu kartony trafiły znowu do ciężarówki i bez żadnej kontroli odjechały na północ, gdzie przekroczyły najpierw niestrzeżoną granicę włosko-austriacką, a następnie austriacko-niemiecką.

Według komputerowego rejestru prowadzonego przez straż, dotarły do głównej bramy fabryki Chyron Chemicals o dwudziestej trzeciej sześć, jako jeden z setek ładunków, które wwożono i wywożono stąd każdego dnia. Jeden ze strażników zauważył na opakowaniach namiary osoby, do której adresowany był transport – był nią pracownik magazynu, natychmiast go powiadomiono, że za chwilę będzie musiał przyjąć dostawę.

Szlaban się uniósł, a kierowca wprowadził ciężarówkę na teren fabryki i tak oto, trzy minuty później, Saracen przyjął na stan magazynu dziesięć tysięcy fiolek z ciekłym holokaustem. Podróż, która rozpoczęła się tak dawno temu, od niegdyś tajnych informacji, które wyciekły do sieci, była już niemal zakończona.

Saracen niezwłocznie umieścił swoje kartony w rzadko odwiedzanym zakątku magazynu zarezerwowanym dla odrzuconych przesyłek. Na każdym z nich umieścił naklejkę z tureckim i niemieckim napisem: NIE PRZESTAWIAĆ. OCZEKUJE DALSZYCH DYSPOZYCJI.

Pierwotnie zakładał, że dokona manipulacji w ładunku pewnego leku, który miał dotrzeć do czterdziestu największych miast Stanów Zjednoczonych: chciał opróżnić fiolki i napełnić je na nowo własnym dziełem. Byłby to jednak proces powolny i skrajnie niebezpieczny. Na szczęście już w pierwszym dniu pracy Saracen zrozumiał, że nie musi podejmować takiego ryzyka. Szklane fiolki, których użył w Libanie, prawie niczym nie różniły się od tych, których używał koncern Chyron – nawet dla bardzo wprawnych oczu były praktycznie identyczne. Wystarczyło więc zamienić etykietki.

Zapaliwszy się do nowego pomysłu, od razu przystąpił do prób z substancjami, które pozwoliłyby na zdejmowanie naklejek w taki sposób, by nie zostały uszkodzone. To, czego potrzebował, znalazł w dużym sklepie z materiałami dla artystów – był to roztwór neutralizujący działanie większości dostępnych na rynku klejów.

W swojej szafce w miejscu pracy zdążył ukryć już dziesięć półgalonowych pojemników z ową substancją. Teraz pozostało mu jedynie wykonać prostą czynność: zdjąć etykietki z fiolek z lekiem i umieścić je na fiolkach z wirusem ospy prawdziwej. Tak zamaskowany, śmiercionośny ładunek mógł bez trudu dotrzeć do Stanów, do czterdziestu dużych miast. Saracen nie wątpił, że realizacją ostatniej części planu zajmie się już system opieki zdrowotnej Stanów Zjednoczonych.

Był też świadomy tego, że przenoszenie etykiet będzie długotrwałym, żmudnym zajęciem, ale na szczęście pracował sam, na nocnej zmianie, i prawdę mówiąc, nie miał zbyt wiele do roboty. W myślach wykonywał to zadanie tak wiele razy – a nawet spędził jedną noc, mierząc czas – że co do jednego nie miał wątpliwości: zdąży.

Zostało mu dziewięć dni.

Rozdział sześćdziesiąty czwarty

Przebywszy znowu siedemset mil, dotarłem do Bodrum wczesnym popołudniem następnego dnia, lecz choć rozmyślałem o tym przez całą drogę, wciąż nie umiałem dopasować tego, co wiedziałem o życiu Leili Cumali, do wizji jej rzekomego udziału w zbrodni przeciwko ludzkości.

Zatrzymywałem się w drodze tylko dwukrotnie, żeby zatankować i napić się kawy. Za każdym razem sprawdzałem wiadomości w telefonie i laptopie, mając nadzieję, że odezwie się Battleboi. Niestety, milczał – dostałem jedynie spam, który automatyczny filtr skierował prosto do folderu „kosz”. Coraz bardziej niepokoił i irytował mnie ten stan rzeczy – może haker-samuraj miał się okazać nie lepszy od speców z CIA? – więc gdy zobaczyłem dyrektora hotelu, który wybiegł mi na spotkanie, spodziewałem się już tylko wieści o kolejnej katastrofie.

Okazało się jednak, że zmęczenie najwyraźniej odebrało mi zdolność odczytywania emocji: dyrektor pędził do mnie, bo nie mógł uwierzyć, że naprawdę wróciłem. Najwyraźniej uznał, że moja zapowiedź wizyty w Bułgarii była bajką i że zabiwszy SpongeBoba, po prostu postanowiłem się ulotnić.

– Jest pan osobą rozlicznych zaskoczeń – powiedział, serdecznie ściskając moją dłoń. – A może wszyscy ludzie FBI są tacy?

– Przystojni i inteligentni? – podpowiedziałem. – Nie, tylko ja.

Poklepał mnie po plecach, a potem rzekł cicho:

– Nikt nie wyjawił się celem wizyty do pana. A gazeta pisze, że włamał się człowiek typu włamywacz, prawdopodobnie za narkotykiem.

Nawet mi ulżyło, więc podziękowałem mu i poszedłem do swojego pokoju. Znowu otworzyłem laptopa i zajrzałem do poczty, ale Battleboi uparcie milczał. Czułem, że mimo znużenia nie zdołam zasnąć, bo co kilka minut będę czuł przemożną potrzebę odczytywania wiadomości.

Postanowiłem zająć się czymś innym: położyłem na biurku akta sprawy Dodge’a, które dostałem od Cumali. Czekając na wieści, chciałem poszukać śladu Amerykanki z akcentem ze Środkowego Zachodu.

Rozdział sześćdziesiąty piąty

Na pierwszą wzmiankę o niej natrafiłem mniej więcej po czterdziestu minutach. Wprawdzie było to zaledwie kilka słów w protokole przesłuchania, ale to mi wystarczyło.

Cumali i jej koledzy pytali przyjaciół Dodge’a i Cameron o to, w jaki sposób poznali tę zamożną parę. Prosili też o relację ze wspólnie spędzonych chwil w Bodrum. Były to standardowe pytania służące nakreśleniu obrazu życia ofiary. Na szczęście większość protokołów sporządzono w języku angielskim.

Było wśród nich zeznanie niejakiego Nathaniela Clunies-Rossa, potomka niebywale zamożnej brytyjskiej dynastii bankowej, który znał Dodge’a od lat.

Osobnik ów wraz ze swą dziewczyną przybył z Saint-Tropez do Bodrum specjalnie po to, by spędzić tydzień z Dodge’em i jego niedawno poślubioną żoną. Właściwie nie było w tej relacji niczego nadzwyczajnego – no, może poza tym, że dwudziestosześcioletni gówniarz rozbija się po świecie jachtem wartym sto milionów dolarów – więc z trudem brnąłem przez sześciostronicowy opis próżniaczego życia nieprzyzwoicie bogatych ludzi.

Na ostatniej stronie znalazł się krótki opis napędzanej wódką nocy, którą towarzystwo spędziło w klubie tanecznym zwanym Zulu, naturalnie nad brzegiem zatoki. Clunies-Ross zeznał, że przybyli tam w sześcioro helikopterem, a potem, gdy zabawa dobiegała końca, Cameron wpadła na młodą kobietę imieniem Ingrid, która też trafiła tam w większej grupie. Była to najzupełniej przypadkowa znajomość.

Skończyło się na wspólnym biesiadowaniu dwóch grup, przy czym najciekawsze zdaniem Clunies-Rossa było to, jak jeden z mężczyzn z towarzystwa Ingrid – Brytyjczyk nie mógł sobie przypomnieć jego imienia, ale był niemal pewny, iż był to Włoch, najprawdopodobniej jej chłopak – opisywał swoje przygody z turystkami w średnim wieku. „Masował je w namiocie na plaży”, zeznał Clunies-Ross.

W pośpiechu czytałem dalej, czując, jak zmęczenie mija i wraca mi zdolność koncentracji. Do końca protokołu nie znalazłem już wzmianek ani o Gianfrancu, ani – co ważniejsze – o kobiecie imieniem Ingrid.

Zajrzałem na dno teczki i znalazłem tam dokumenty towarzyszące protokołowi przesłuchania, a wśród nich wydrukowane obrazy z kamer monitoringu klubu Zulu – bardzo ziarniste i mocno zniekształcone. Na ostatnim zdjęciu zobaczyłem grupkę nieźle podpitych ludzi wychodzących z lokalu. Rozpoznałem Cameron i Dodge’a. Był tam także, jak się domyślałem, Clunies-Ross ze swą dziewczyną złożoną głównie z dekoltu i nóg. Za ich plecami zaś wypatrzyłem niemal zasłoniętego Gianfranca.

Otaczał ramieniem kobietę przykuwającą uwagę: o krótkich włosach i w jeszcze krótszej spódniczce, opalona i gibka, wyglądała mi na jedną z tych młodych dam, które naprawdę dobrze się czują we własnej skórze. Zrządzeniem losu spoglądała prosto w obiektyw kamery; miała wielkie oczy, może odrobinę zbyt głęboko osadzone, ale przez to tym bardziej się wydawało, że ich spojrzenie przenika na wskroś. Intuicja, wydestylowana i wyostrzona mocą niezliczonych trudnych misji i tysiąca nieprzespanych nocy, podpowiadała mi, że to właśnie jest Ingrid.

Odwróciłem się do pozostałych teczek: gdzieś tam znajdowała się główna lista, na której umieszczono wszystkie nazwiska, jakie pojawiły się w toku dochodzenia. Było ich bardzo wiele, ale tylko jedna osoba nosiła imię Ingrid.

Ingrid Kohl.

Indeks zawierał też odnośniki do zebranych przez policję informacji na temat poszczególnych osób. Przeskoczyłem więc do Woluminu B, na stronę 46 i przekonałem się, że mają one szczątkową postać. Znajomość Ingrid z Cameron i Dodge’em uznano za tak nieistotny poboczny wątek, że dziewczyna nawet nie została przesłuchana. Wykonano natomiast kserokopię jej paszportu.

Spojrzałem na zdjęcie z oficjalnego dokumentu. Tak, to była ta krótkowłosa kobieta z klubu Zulu, Ingrid Kohl.

Może i nie było protokołu przesłuchania, ale pewne sprawy były oczywiste: znała Cameron, przyjaźniła się – a może nie tylko to – z Gianfrankiem oraz była Amerykanką. I jeśli wierzyć paszportowi, pochodziła z Chicago, samego serca Środkowego Zachodu.

Rozdział sześćdziesiąty szósty

Przebrnąłem z mozołem przez materiały z pozostałych teczek, w nadziei, że znajdę jeszcze jakąś wzmiankę o tej kobiecie albo więcej zdjęć, lecz się zawiodłem. Poza słowami, które padły z ust bankiera-imprezowicza, oraz niewyraźnym zrzutem z monitoringu nie znalazłem absolutnie nic.

Popołudnie dobiegało końca, a ja wciąż nie mogłem przestać o niej myśleć i choć odbyłem naprawdę forsowny marsz po zakamarkach mojej pamięci, nie zdołałem sobie przypomnieć, bym znał kogoś tak atrakcyjnego jak panna Kohl. Myślałem o niej także z czysto zawodowej perspektywy, próbując dopasować głos do obrazu i zapachu gardenii…

Komputer zapiszczał, informując mnie, że znowu dostałem pocztę. Uznałem, że to z pewnością wiadomość od Battleboia, i czym prędzej usiadłem przed ekranem. Znowu się rozczarowałem. Kolejny spam odesłany do kosza.

Gdzie, u diabła, podziewa się Samuraj? Zadając sobie to pytanie, jednocześnie zaznaczałem w koszu wiadomości do usunięcia. Zauważyłem tylko, że wszystkie dotyczą jakiejś loterii, w której rzekomo zdobyłem główną nagrodę – typowy szwindel – a potem kliknąłem stosowny klawisz, by odesłać je w niebyt. Nic się nie stało – nadal miałem je w koszu. Spróbowałem jeszcze raz – bez rezultatu. Teraz dopiero zrozumiałem, jakim byłem durniem. Wiadomości udające spam przysłał mi Battleboi.

Gdy spotkałem się z nim po raz pierwszy w Starej Japonii, gdy czyściliśmy wzmianki o naukowej karierze Scotta Murdocha, wyznał mi, że napisał niedawno wyjątkowo złośliwego wirusa, który nie różnił się niczym od typowego spamu krążącego w cyberprzestrzeni w niewyobrażalnych ilościach. „Spamowatość” owego wirusa była tak oczywista, że nawet najbardziej prymitywny filtr natychmiast go rozpoznawał i przerzucał do kosza. A gdy niczego niepodejrzewający użytkownik, przekonany, że filtr spełnił swoje zadanie, próbował pozbyć się niechcianej wiadomości, nieświadomie ją aktywował, powodując ściągnięcie do komputera wirusa, trojana czy innego świństwa, które Battleboi uznałby za przydatne – mógł to być na przykład miły programik rejestrujący użycie poszczególnych klawiszy, bardzo przydatny do zdobywania informacji o kartach kredytowych.

Federalni jednak przymknęli mojego Samuraja i dlatego nie zdążył rozpowszechnić swojej najnowszej bomby spamowej – wykorzystał ją dopiero teraz. Wiedziałem, że jego program już ściągnął do mojego komputera informacje, które Battleboiowi udało się zdobyć na temat Leili an-Nassuri-Cumali. Musiałem je tylko odnaleźć.

Otworzyłem pierwszą z niechcianych wiadomości i z przyjemnością przeczytałem, że miałem szczęście wygrać 24 796 321 dolarów i 81 centów. Teraz musiałem jedynie wysłać e-mail, by uzyskać kod autoryzacyjny oraz instrukcję dalszego postępowania. Na resztę spamu składały się jedynie ponaglenia – organizatorzy loterii zachęcali mnie, bym nie zwlekał i nie ryzykował utraty wygranej.

Próbowałem klikać klawisz „wypłata” bez kodu autoryzacyjnego, ale nic się nie wydarzyło. Wiedziałem, że będzie to ciąg znaków służący jako hasło do odblokowania ukrytego pliku, i zacząłem się nawet zastanawiać, czy Battleboi przyśle mi go w osobnej wiadomości, lecz nagle zrozumiałem, że już go mam.

Skopiowałem kwotę wygranej, usunąłem z niej spacje, a następnie wkleiłem ją w okno kodu i kliknąłem przycisk „wypłata”. Zadziałało.

W dokumencie, który pojawił się na ekranie, ujrzałem zdjęcie mniej więcej szesnastoletniej Leili Cumali, wycięte z prawa jazdy. Poniżej znalazłem wszystkie fakty na jej temat, do których jak dotąd udało się Battleboiowi dotrzeć. Wystarczyło pobieżne spojrzenie, by upewnić się, że spełnił moje oczekiwania: wyszedł poza ramkę.

Przede wszystkim uznał, że skoro Cumali jest policjantką, to musi być wykształcona, dlatego zaczął od wstecznego prześledzenia jej „kariery” szkolnej. Ta strategia pozwoliła mu już na wstępie osiągnąć sporą przewagę: liczba danych, które musiał przefiltrować, zmniejszyła się znacznie, bo choć brzmi to szokująco, aż 45 procent kobiet w świecie arabskim nie umie nawet czytać i pisać.

Wziął pod uwagę sześć krajów regionu i rozpoczął poszukiwania od szkół średnich i wyższych. Ustalił, że istniała tylko jedna Leila an-Nassuri spełniająca kryterium wieku – wzmianka o niej widniała w archiwum szkoły w Bahrajnie, gdzie zdarzyło jej się zwyciężyć w konkursie na rozprawkę napisaną w języku angielskim.

Potem stracił ją na jakiś czas z oczu, ale przypadkiem odkrył, że imię Leila oznacza tyle, co „zrodzona nocą”. Zaczął więc przeglądać bazy danych serwisów społecznościowych, używając jako klucza wyszukiwań różnych wariacji takiego pseudonimu. Tym sposobem natknął się na kobietę ukrywającą się pod nickiem Midnight (Północ), która zamieściła kilka wpisów na lokalnym blogu poświęconym nurkowaniu w Bahrajnie.

Włamał się do bazy danych owego bloga i ustalił, że Midnight to istotnie Leila an-Nassuri, a także zdobył adres e-mailowy, którego wówczas używała. Przyjąwszy założenie, że miała wówczas ponad siedemnaście lat, i znając jej adres e-mailowy, próbował wejść do rejestru Departamentu Pojazdów Mechanicznych w Bahrajnie w nadziei, że pozna dalsze informacje powiązane z jej prawem jazdy. Stracił cztery godziny, zanim metodą brutalnego hakowania zdołał się włamać do tamtejszej sieci i odnaleźć jej podanie. Stamtąd właśnie wyciągnął zdjęcie oraz datę i miejsce urodzenia.

Leila przyszła na świat w Arabii Saudyjskiej.

Battleboi napisał mi, że następnie zniknęła z horyzontu i nie znalazł nic więcej na jej temat; dopiero po dwóch latach jej życia natknął się na świeższe zdjęcie i dane dotyczące studiów prawniczych w Stambule.

„To wszystko, co jak dotąd udało mi się ustalić”, napisał.

Zamknąłem wszystkie otwarte strony i zamyśliłem się głęboko. Znowu ją zobaczyłem, jak idzie w stronę budki telefonicznej, usłyszałem, jak rozmawia z terrorystą z Hindukuszu, najbardziej poszukiwanym człowiekiem na świecie – ona, Arabka, która zdobyła wykształcenie, nurkowała w ciepłych wodach oraz nauczyła się jeździć samochodem i przeniosła do obcego kraju, by studiować.

Battleboi spisał się znakomicie, ale sytuacja nie rozjaśniła się za bardzo. W porządku, Leila Cumali urodziła się w Arabii Saudyjskiej, ale jej historia wciąż nie miała nawet odrobiny sensu.

Rozdział sześćdziesiąty siódmy

Szedłem. Zgarbiony, z rękami wbitymi głęboko w kieszenie, szedłem i raz jeszcze rozważałem wszystkie sprzeczności w życiorysie Cumali.

Opuściwszy hotel, kluczyłem najpierw labiryntem wąskich uliczek i zanim zacząłem rozgryzać problem owej kwadratury koła, zdążyłem dotrzeć do plaży. Było późne, przyjemnie ciepłe popołudnie – ostatnie chwile lata przed wietrzną jesienią.

Usiadłem na ławce i zapatrzyłem się na obce, turkusowe, niemal nieziemsko lśniące morze. Ojciec pluskał się z trojgiem małych dzieci w wydzielonym, wąskim i płytkim akwenie przy samej plaży. Raz po raz ich śmiech rozbrzmiewał w krystalicznie czystym powietrzu i naprawdę niewiele było mi trzeba, bym zaczął rozmyślać o małym chłopcu, który nie miał ojca, z nikim nie pluskał się w wodzie i pewnie nawet nie rozumiał, co to zespół Downa.

Matka trojga dzieci podeszła blisko wody, by uwiecznić tę beztroską scenę, a ja myślałem o Cumali i jej złamanym sercu, bo z pewnością wiele ją musiała kosztować ta chwila, gdy na dłoni swego nowo narodzonego dziecka ujrzała pojedynczą bruzdę i zrozumiała, że jest wyjątkowe, że jest jednym na tysiąc.

Miałem wrażenie, że cały świat jakby zwolnił biegu. Lśniąca woda, która chlusnęła z dziecięcego wiaderka, zamarzła w powietrzu, roześmiana twarz ojca była niemal nieruchoma, a palec matki zastygł na spuście migawki. Mój umysł tymczasem gnał naprzód, w pogoni za bardzo dziwną myślą.

Dowody to tylko lista materiałów, które udało się zabezpieczyć. A co z tymi, których nie znaleziono? Czasem te nieodnalezione znaczą o wiele więcej, czyż nie?

Spędziłem w domu detektyw Cumali sporo czasu i przeszukałem wiele miejsc, ale nigdzie nie napotkałem choćby jednego zdjęcia jej dziecka. Nie postawiła na biurku fotografii z noworodkiem w ramionach. Nie uwieczniła jego pierwszych kroków. Nie znalazłem dosłownie nic, ani w szufladach, ani na ścianach, ani na stoliku nocnym. Po co trzymać album z pamiątkami nieudanego małżeństwa, gdy nie ma się ochoty utrwalać na zdjęciach tego, co pozostało z rodziny, a nawet najwcześniejszych chwil życia „małego facia”? Czy nie tak postępują wszystkie matki? Chyba że…

Chłopiec nie był jej dzieckiem.

Woda wciąż lewitowała w powietrzu, matka przyciskała aparat do oka, a ojciec śmiał się w nieskończoność. Zastanawiałem się, dlaczego wcześniej nie zwróciłem na to uwagi. Przed trzema laty Cumali przyjechała do Bodrum z synem, zostawiwszy męża daleko stąd, bez przyjaciół i znajomych, którzy mogliby zarzucić jej kłamstwo. Mogła wmówić tu ludziom wszystko, co tylko przyszło jej do głowy.

Ale jeśli mały nie był jej synkiem, to czyim?

Woda nareszcie opadła na piach, matka zrobiła zdjęcie, a ojciec ochlapał dzieci i zaczął uciekać.

Zbliżała się pora kolacji i pomyślałem, że jeśli się pospieszę, zdążę odwiedzić Cumali, zanim pozmywa.

Rozdział sześćdziesiąty ósmy

Otworzyła mi w zwykłej koszuli, dżinsach i grubej rękawicy na dłoni. Nie spodziewała się gości i pewnie dlatego nie miała na głowie chusty, a włosy związała w koński ogon. Muszę przyznać, że dobrze jej było w tej fryzurze podkreślającej wysokie kości policzkowe i wielkie oczy. Znowu uderzyła mnie myśl, jak bardzo jest atrakcyjna.

Nie wyglądała na zawstydzoną – ani brakiem nakrycia głowy, ani rozpiętymi guzikami koszuli. Wyglądała za to na mocno wkurzoną tym, że nachodzę ją w domu.

– Czego pan chce? – spytała.

– Pomocy – odrzekłem. – Mogę wejść?

– Nie. Jestem zajęta, za chwilę podaję kolację.

Byłem gotów nalegać, a nawet naciskać, gdyby to było konieczne, ale mały facio oszczędził mi fatygi. Był w kuchni, daleko od nas, ale zauważył mnie i ruszył biegiem w moją stronę. Wołając do mnie radośnie po turecku, zatrzymał się nagle, odzyskał równowagę i ukłonił się pięknie.

– Bardzo dobrze – pochwaliłem go ze śmiechem.

– Nic dziwnego, ćwiczy codziennie – odpowiedziała Cumali. Jej głos jakby zmiękł, gdy odgarniała z czoła chłopca niesforne kosmyki czarnych włosów.

– Ja tylko na kilka minut – powiedziałem.

Po krótkiej pauzie zeszła mi z drogi i wpuściła do domu – bardziej przez wzgląd na syna (jeśli naprawdę był jej synem) niż na chęć niesienia mi pomocy w jakiejkolwiek sprawie.

Szedłem przed nią korytarzem, rozglądając się ciekawie, jakbym pierwszy raz odwiedził ten dom. Mały facio trzymał się tuż za mną i nie przestawał nadawać po turecku. Domagał się, żeby mama przetłumaczyła.

– Chciałby zabrać pana na piknik – powiedziała Cumali. – Widział w telewizji program o chłopcu z Ameryki. Podobno tak robią najlepsi przyjaciele.

Nie zamierzałem żartować, byłem absolutnie szczery.

– Piknik? Oczywiście – odpowiedziałem, pochylając się nad malcem. – Kiedy tylko zechcesz. Obiecuję.

Gdy weszliśmy do kuchni, natychmiast stanęła przed kuchenką i zdjęła z palnika tadżin – tradycyjne marokańskie naczynie i przygotowywana w nim potrawa noszą taką samą nazwę – po czym spróbowała odrobinę drewnianą łyżką i nałożyła porcję dla siebie i dla syna. Nie zaproponowała mi poczęstunku i był to doprawdy obraźliwy gest, wręcz niewybaczalny afront w muzułmańskim świecie, w którym z braku alkoholu gościnność nakazuje podejmować gości jedzeniem. Nie miałem wątpliwości, że chce się mnie pozbyć tak szybko jak to możliwe.

– Podobno potrzebuje pan pomocy, o co chodzi? – spytała, gdy tylko usiadła przy stole i zaczęła jeść.

– Pamięta pani kobietę nazwiskiem Kohl, Ingrid Kohl? – spytałem, dziękując Bogu za wiarygodną historyjkę, która mogła mi ułatwić zadanie.

Znieruchomiała, szukając w pamięci informacji. Mały facio tymczasem uśmiechnął się do mnie i pociągnął solidny łyk ze szklanki z Myszką Miki.

– Ingrid Kohl – powtórzyła Cumali. – Turystka… Amerykanka… znajoma Cameron albo jakoś tak. O nią panu chodzi?

– Tak. Ma pani więcej informacji na jej temat?

– To trzecioplanowa postać. Zdaje się, że nawet jej nie przesłuchaliśmy. Przyszedł pan tu w porze posiłku, żeby o nią wypytywać? Dlaczego?

– Uważam, że dobrze się zna z Cameron. I to od bardzo dawna. Podejrzewam też, że są kochankami.

Patrzyła na mnie szeroko otwartymi oczami, trzymając nieruchomo widelec w połowie drogi do ust.

– Ma pan jakieś dowody? – spytała wreszcie. – Czy może tylko pobożne życzenia?

– Tak jak w sprawie luster? – odparowałem ostro. – Mam dowody… Muszę je tylko potwierdzić.

– Zatem uważa pan, że ona wie, w jaki sposób można się niepostrzeżenie dostać do rezydencji, i dlatego stała się w pańskich oczach podejrzaną?

– Właśnie tak. Muszę tylko usłyszeć jej głos.

– Jej głos?

– Wprowadzę panią w szczegóły, gdy sam nabiorę pewności – odpowiedziałem wymijająco. Nie chciałem rozpoczynać długiej dyskusji o sprawie Dodge’a, pragnąłem jedynie całym sercem, żeby na chwilę wyszła z tej cholernej kuchni, żebym mógł zabrać przedmioty, które już wybrałem.

– Czy mogłaby pani zaprosić obie kobiety na posterunek, powiedzmy, na jutro rano? – spytałem. – Chcę usłyszeć głos Ingrid, a także zadać im kilka pytań.

Cumali nie okazała nawet śladu entuzjazmu.

– Cameron udzieliła już obszernych wyjaśnień. Musiałabym wiedzieć coś więcej…

– A ja chcę szybko zakończyć to śledztwo – wpadłem jej w słowo. – Chcę jak najszybciej wyjechać z Turcji. A pani może mi w tym pomóc.

Może zadziałał mój natarczywy ton, a może – co bardziej prawdopodobne – myśl o tym, że już wkrótce pozbędzie się mnie na dobre. Tak czy owak, ustąpiła.

– W porządku. Jutro z samego rana zadzwonię do Hayrunnisy, żeby zorganizowała to spotkanie.

– A może pani zadzwonić teraz? – Dokładnie obejrzałem kuchnię i nigdzie nie zauważyłem jej torebki i telefonu. Miałem nadzieję, że będzie musiała wyjść do sąsiedniego pokoju.

– Do domu?

– Tak.

– Nie, nie mogę. Jak powiedziałam, zadzwonię rano.

– W takim razie proszę podać mi numer – zażądałem. – Sam to zrobię.

Spojrzała na mnie z udręką, a potem westchnęła, wstała i ruszyła w stronę salonu po telefon.

Działałem bardzo szybko. Zamiauczałem do kota, który obserwował mnie z kąta kuchni. Udało się – mały facio roześmiał się w głos i spojrzał na zwierzaka, a ja stanąłem za nim i zgarnąłem do kieszeni pierwszy przedmiot, zanim chłopiec się zorientował.

Gdy znowu odwrócił się do mnie, stałem już obok kuchenki, plecami do niego, więc nie mógł zauważyć, że sięgam po drugi przedmiot. Na wszelki wypadek wyjąłem z kieszeni telefon i gdy wreszcie zwróciłem się ku chłopcu, zacząłem stroić głupie miny, jednocześnie pstrykając mu zdjęcia.

Zanosił się śmiechem i właśnie tak zobaczyła go matka, gdy weszła do kuchni z telefonem przy uchu, zajęta rozmową z Hayrunnisą. Po chwili wyłączyła aparat i spojrzała na mnie.

– Zadzwoni do nich o ósmej rano i poprosi, żeby przyszły na dziesiątą. Zadowolony?

– Dziękuję.

– Czy teraz możemy z synem zjeść w spokoju kolację?

– Naturalnie. Trafię do wyjścia.

Skłoniłem się małemu faciowi, odwróciłem się i po chwili zamknąłem za sobą drzwi frontowe. Zaraz potem skręciłem w prawo, ku najbliższej ruchliwej ulicy, i zacząłem biec. Zatrzymałem się dopiero wtedy, gdy dopisało mi szczęście i zdołałem zatrzymać taksówkę wracającą z portu do miasta.

Powiedziałem kierowcy, że chcę zajrzeć do sklepów z pamiątkami, i poprowadziłem go w stronę tych, które wypatrzyłem już pierwszego dnia pobytu w Bodrum. Było dość późno, ale wiedziałem, że jeszcze będą otwarte. W największym z nich mieściło się przedstawicielstwo FedEksu.

Wszedłem do sklepu i kupiłem trochę różnych pamiątek, po czym oświadczyłem starszemu dżentelmenowi stojącemu za ladą, że chcę nadać ekspresową przesyłkę do Nowego Jorku, ale potrzebuję pudełka, żeby ją zapakować. Zaadresowałem ją na posterunek Bena Bradleya i dołączyłem liścik, żeby żaden wścibski Turek nie uznał, że jest w niej coś podejrzanego – ot, gliniarz przesyła kumplom z biura pamiątki z zagranicznej podróży służbowej, żeby mu trochę bardziej zazdrościli.

Poleciłem Bradleyowi, żeby bordowe fezy rozdał kolegom detektywom, plastikową lampę wyobrażającą taniec brzucha przeznaczyłem na jego biurko, a dwa pozostałe przedmioty miał dostać nasz wspólny przyjaciel. „Nie martw się, na pewno zrozumie dowcip”, napisałem.

Choć oczywiście nie był to dowcip – zamierzałem zadzwonić do Bradleya za godzinę i powiedzieć mu, co ma się stać z drewnianą łyżką i kubkiem z Myszką Miki.

Zdjąć próbki zaschniętej śliny z obu przedmiotów. Jak najszybciej wykonać badanie porównawcze DNA. Ustalić stopień pokrewieństwa między Cumali a małym faciem.

Rozdział sześćdziesiąty dziewiąty

Plan uległ zmianie. Następnego ranka przyjechałem na posterunek kilka minut przed dziesiątą i usłyszałem, że Ingrid Kohl walczy z przeziębieniem, w związku z czym stawi się nieco później. Może mówiła prawdę, kto wie?

Tymczasem z Cameron w ogóle nie udało się nawiązać kontaktu, a w każdym razie – nie osobiście. Hayrunnisa zadzwoniła na jacht, ale asystentka młodej wdowy odmówiła obudzenia swej chlebodawczyni.

– Dostałam wyraźne polecenie, mam jej nie przeszkadzać. Gdy madame się obudzi, poproszę, żeby do państwa zadzwoniła.

Powiedziałem Hayrunnisie, żeby zadzwoniła do mnie, gdy tylko pojawi się któraś z nich, ale tak się złożyło, że gdy dwie godziny później siedziałem w ulicznym ogródku jednej z pobliskich kawiarni – śledziłem drogę przesyłki FedEksu na ekranie telefonu i właśnie ustaliłem, że nad ranem dotarła do Nowego Jorku i została przekazana do doręczenia – sam wypatrzyłem Ingrid.

Szła w moją stronę, z tandetną torebką na ramieniu i w podrabianych okularach przeciwsłonecznych Tom Ford na czole, prowadząc na sznurku młodego psiaka rasy skończony kundel. Ostatnim krzykiem mody wśród młodych dam z towarzystwa były „dizajnerskie pieski”, a Ingrid albo miała to gdzieś, albo celowo z nich drwiła. Omal nie parsknąłem śmiechem na jej widok.

Lecz jednocześnie pomyślałem, że ziarniste zdjęcie z monitoringu nie oddało w pełni jej urody. Była wyższa, niż się spodziewałem. Gdy maszerowała w dżinsowych szortach i cienkim, białym T-shircie, emanowała zmysłowością, której także nie oczekiwałem. Krótkie włosy zdążyły odrobinę urosnąć i może dzięki temu jej błękitne oczy wydawały się jeszcze głębiej osadzone, a ich spojrzenie – jeszcze bardziej przeszywające.

Bez dwóch zdań – była oszałamiająco piękna. Pięciu młodych, przystojnych facetów, którzy siedzieli przy stoliku obok, gapiło się na nią w zachwycie, lecz jeśli Ingrid w ogóle to zauważyła, to najwyraźniej nie przywiązywała do tego najmniejszej wagi. Być może dlatego było jej dobrze ze wszystkim, nawet z tym koszmarnym psem.

Dawno temu powiedziałem, że są takie miejsca, które będę pamiętał do końca życia. Są też ludzie, których nie zapomnę. I już wtedy, siedząc w anonimowej kafejce pod gorącym tureckim słońcem, wiedziałem, że ta scena pozostanie we mnie na zawsze.

Kobieta weszła do kawiarnianego ogródka i klucząc między stolikami, skierowała się w stronę lady, przy której można było zamawiać na wynos. Gdy mijała pięciu przystojniaków – Serbów, sądząc po języku, którym się porozumiewali – jeden z nich wyciągnął rękę i chwycił ją za nadgarstek.

– Jakiej rasy jest ten piesek? – spytał po angielsku z silnym akcentem. Był starannie nieogolony, miał rozpiętą koszulę oraz tatuaż wokół bicepsa.

Spojrzała na niego tak, że spodziewałem się, iż szczecina na jego twarzy lada chwila stanie w ogniu.

– Proszę mnie puścić – wycedziła.

Nie usłuchał.

– Zadałem tylko niewinne pytanie – odparł z uśmiechem.

– To niemiecka rasa – powiedziała Ingrid. – Owczarek kutaski.

– Co takiego? – zdziwił się facet.

– Owczarek kutaski. Wskazuję mu faceta, a on przynosi mi w zębach jego kutasa. Zademonstrować?

Pies warknął jak na komendę i z twarzy faceta natychmiast znikł uśmiech. Jego złość spotęgowała jeszcze reakcja kolegów, którzy parsknęli śmiechem. Ingrid wyrwała rękę z uścisku i ruszyła w stronę lady.

Starałem się skupiać uwagę na brzmieniu jej głosu, ale sprawa nie była tak prosta, jak sądziłem: Ingrid rzeczywiście była przeziębiona, a infekcja mocno zmieniła jej głos. Co więcej, akustyka Domu Francuskiego była zupełnie inna, jego przestronne wnętrza przydawały dźwiękom pogłosu, a ja podsłuchiwałem rozmowę kobiet z daleka. Przeczucie mi mówiło, że mam przed sobą kobietę, która wtedy towarzyszyła Cameron w sypialni, ale pewności nie miałem.

Pełen wątpliwości spojrzałem na nią raz jeszcze, gdy stała ze swym kundlem obok kontuaru, i powiem wam coś całkiem szczerze: możliwe, że wcale nie chciałem, by okazała się zabójczynią.

Rozdział siedemdziesiąty

Ingrid wyszła na dziedziniec za budynkiem posterunku w towarzystwie kolejnego młodziutkiego gliny w fenomenalnie lśniących butach. Uwiązała owczarka kutaskiego do balustrady przy schodkach i wróciła, by skierować się prosto do pokoju Leili Cumali.

Opuściłem kawiarnię wcześniej niż ona, by być gotowym, kiedy zjawi się w biurze. Usiadłem przy stole konferencyjnym w kącie pokoju i obserwowałem ją przez okno. Cumali ulotniła się wcześniej, twierdząc, że musi się zająć znacznie pilniejszą sprawą: poszukiwaniem zabójcy SpongeBoba.

– Szukam detektyw Cumali – powiedziała Ingrid, stając na progu.

Nie zauważyła mnie. Miałem kolejną okazję, żeby wsłuchać się w jej głos, ale nadal nie byłem pewny, czy go rozpoznaję.

– Niestety, nie ma jej – odpowiedziała Hayrunnisa – ale sądzę, że ten dżentelmen pani pomoże.

Ingrid odwróciła się i teraz dopiero mnie ujrzała. Patrzyłem, jak jej spojrzenie pełznie w górę, od mych niezgrabnych służbowych butów, przez bezkształtne spodnie, by zatrzymać się na krótko na taniej koszuli i nieatrakcyjnym krawacie. Pomyślałem, że do urzędniczego ideału brakuje mi jeszcze tylko plastikowej wkładki na długopisy w kieszonce na piersi.

Na szczęście miałem okazję napatrzeć się na nią w kawiarni, co dało mi teraz nieznaczną przewagę – mogłem jej odpowiedzieć najzupełniej obojętnym spojrzeniem.

Po przewadze nie został nawet ślad, gdy uśmiechnęła się do mnie.

– Kim pan jest? – spytała.

Przeczuwałem, że już wie.

– Nazywam się B.D. Wilson – odparłem. – Jestem z FBI.

Większość ludzi – nawet ci, którzy nie mają nic do ukrycia – reaguje na te słowa dość lękliwie. W Ingrid Kohl nie dostrzegłem nawet śladu niepokoju.

– W takim razie nie wiem, jak mógłby mi pan pomóc. Powiedziano mi, że mogę tu odebrać paszport.

To rzekłszy, spojrzała z wyrzutem na Hayrunnisę, a ja uświadomiłem sobie, że sekretarka detektyw Cumali wymyśliła ten pretekst, by skłonić pannę Kohl do jak najszybszego przybycia. Zapewne w tureckiej policji była to standardowa procedura operacyjna.

Odpowiedziałem za Hayrunnisę, by oszczędzić jej wstydu:

– Z pewnością dojdziemy i do tego. Najpierw jednak chciałbym zadać pani kilka pytań.

Ingrid upuściła torbę na podłogę i usiadła.

– Proszę – powiedziała. Niełatwo było zbić ją z tropu.

Postawiłem na stole małą cyfrową kamerę wideo, włączyłem ją, upewniłem się, że nagrywa i obraz, i dźwięk, po czym, pochylając się nad nią, głośno odczytałem z kserokopii paszportu nazwisko Ingrid oraz podałem datę i godzinę.

Zauważyłem, że przygląda się pilnie urządzeniu, ale nie zwróciłem na to większej uwagi – a powinienem. Tymczasem oznajmiłem jej, że jestem zaprzysiężonym funkcjonariuszem Biura i prowadzę śledztwo w sprawie śmierci Dodge’a.

– Obecnie jest to sprawa morderstwa – dodałem.

– Tak słyszałam.

– A od kogo?

– Od wszystkich. Amerykańscy turyści w tych stronach nie mówią o niczym innym.

– Gdzie pani poznała Dodge’a i jego żonę?

Odpowiedziała, że widywali się z początku w różnych klubach i barach, ale nie rozmawiali ze sobą.

– Aż pewnej nocy wszystko się zmieniło. To było przed klubem The Suppository.

– Naprawdę istnieje klub o takiej nazwie? – spytałem. Poważnie, wydało mi się to podejrzane.

– Nie. Naprawdę nazywa się The Texas School Book Depository – kojarzy pan historię z Kennedym i Oswaldem, prawda? – i należy do pary hipsterów z Los Angeles, ale jest kompletnie do dupy, więc wszyscy nazywają go The Suppository*. Tak czy owak, właśnie wychodziłam stamtąd z grupką znajomych, gdy zauważyłam bezpańskiego psa. Leżał za kupą śmieci, najwyraźniej mocno pobity. Właśnie kombinowałam, jak go załadować na mój motorower, gdy pojawili się Dodge i Cameron. Wezwali taksówkę i razem zawieźliśmy kundla do weterynarza. Od tamtej pory, gdy trafialiśmy na siebie, zawsze zamienialiśmy kilka słów, zwykle na temat psa.

– To oznacza, iż znała pani Dodge’a na tyle dobrze, że gdyby któregoś wieczoru zjawiła się pani w jego domu z bardzo niepokojącą wiadomością, nie zastanawiałby się w pierwszej kolejności nad tym, kim pani jest?

Wzruszyła ramionami, jakby nie rozumiejąc, do czego zmierzam.

– Chyba tak.

– To ten pies, prawda? – spytałem, ruchem głowy wskazując za okno.

– Tak.

Zaglądając do papierów, mówiłem dalej, głównie po to, żeby wypełnić czymś ciszę:

– Jak się wabi?

– Gianfranco – odparła.

Nie zareagowałem.

– Z włoska?

– Owszem. Przypomina mi pewnego faceta, którego poznałam. Niektóre psy nigdy nie przestają polować.

Uśmiechnąłem się, unosząc głowę.

– Ma pani rodzinę, panno Kohl?

– Gdzieś mam.

– W Chicago?

– Wszędzie. Śluby, rozwody, znowu śluby, separacje. Wie pan, jak to jest.

– A rodzeństwo?

– Mam trzech przyrodnich braci, ale wolałabym ich nie znać.

– Wyniosła się pani z Chicago, prawda?

– Wyjechałam do Nowego Jorku, jeśli to ma pan na myśli, mniej więcej na osiem miesięcy. Nie spodobało mi się tam, więc wystąpiłam o paszport i przyleciałam tutaj. Z pewnością znajdzie pan potwierdzenie w waszych bazach danych.

Zignorowałem tę uwagę.

– Przyjechała pani do Europy sama?

– Tak.

– Odważnie, nieprawdaż?

Wzruszyła ramionami. Pytanie nie było warte odpowiedzi. Powiedzieć, że była bystra, to za mało, była samowystarczalna – miałem wrażenie, że nie potrzebuje absolutnie nikogo.

– Z czego się pani utrzymuje?

– Pracuję, jak wszyscy. W kawiarniach, barach. Przez cztery tygodnie witałam klientów w jednym z berlińskich klubów. Wystarcza mi pieniędzy, żeby jakoś przeżyć.

– Myśli pani o przyszłości?

– Wie pan, o czym marzą dziewczęta: ślub, gromadka dzieci, domek na przedmieściu. I ważne, żeby kandydat się ładnie ubierał, jak pan, panie Wilson. Pan żonaty?

Tak, za kimś takim mógłbym pognać na koniec świata, pomyślałem. Z trzonkiem siekiery w ręku.

– Mam na myśli bliższą przyszłość – uściśliłem.

– Lato się kończy. Może przeniosę się do Włoch, do Perugii. Jest tam uniwersytet dla obcokrajowców, wielu ludzi mi o nim mówiło.

Uniosłem głowę znad notatek, sprawdziłem, czy kamera działa, po czym spojrzałem na Ingrid.

– Jest pani osobą homo- lub biseksualną, panno Kohl?

Nie zgasiło jej moje zabójcze spojrzenie.

– A zdradzi mi pan, które poletko pan lubi uprawiać, panie Wilson?

– To nie ma znaczenia – odparłem gładko.

– To doskonała odpowiedź na pańskie pytanie.

– W pani przypadku jednak ma znaczenie. Podobno Cameron jest biseksualna.

– I co z tego? Powinien pan częściej wychodzić z domu. Dziś wiele lasek tak ma. Możliwe, że postanowiły spróbować czegoś nowego, bo mają dość facetów.

Zanim zdążyłem ustosunkować się do tej teorii, usłyszałem dobiegający z korytarza stukot obcasów na linoleum.

Cameron weszła do pokoju.

* Słowo suppository oznacza czopek, a Texas School Book Depository to dawna nazwa budynku, z którego okna Lee Harvey Oswald oddał śmiertelne strzały do prezydenta Johna F. Kennedy’ego (przyp. tłum.).

Rozdział siedemdziesiąty pierwszy

Ingrid odwróciła się, a wtedy – dzięki fortunnemu ustawieniu mebli w biurze detektyw Cumali – mogłem obserwować twarze obu kobiet dokładnie w chwili, gdy się ujrzały.

Ani śladu uczucia, żadnych ukradkowych porozumiewawczych znaków – jakby nic ich nie łączyło. Spojrzały po sobie tak, jak się spogląda na dalekich znajomych. Jeżeli była to gra aktorska, to znakomita – lecz przecież trudno się spodziewać marnego przedstawienia, gdy w grę wchodzi miliard dwieście milionów dolarów, czyż nie?

– Cześć – powiedziała Cameron do Ingrid, wyciągając rękę. – Nie spodziewałam się ciebie tutaj. Mnie zaprosili, żebym odebrała paszport.

– Mnie też – odparła z goryczą Ingrid i oskarżycielskim gestem skierowała palec w stronę Hayrunnisy. – A pan Wilson właśnie pytał, czy jesteś biseksualna.

– Tak? – zainteresowała się Cameron. – I co mu powiedziałaś?

Odsunęła krzesło i usiadła przy stole. Nie okazała niepokoju, podziwiałem jej opanowanie.

– Powiedziałam, że jesteś, ale tylko jeśli w grę wchodzą czarne laski. Pomyślałam, że skoro już mamy do czynienia z męskimi fantazjami, to trzeba pójść na całość.

Cameron wybuchnęła śmiechem.

– Morderstwo to nie męska fantazja – powiedziałem.

Poinformowałem Cameron, że obecnie toczy się śledztwo już nie w sprawie wypadku, ale morderstwa. Zaraz potem opowiedziałem o sztucznych ogniach i o tym, jak zawiozłem lustra do Florencji. Jednocześnie uważnie obserwowałem obie kobiety, próbując wyczuć, co je właściwie łączy – czy są kochankami, czy tylko dwiema atrakcyjnymi kobietami, które niczym statki nocą przybiły do tego samego portu, Bodrum? I czy to głos Ingrid dobiegał z sypialni w Domu Francuskim? Kim była kobieta, która wiedziała o tajemnym przejściu i która – czego byłem pewny – przekonała Dodge’a, by pobiegł nad urwisko, a następnie zepchnęła go w otchłań?

– Tak więc mam już zdjęcie Dodge’a oraz osoby odpowiedzialnej za jego śmierć, byli razem w bibliotece. Brakuje mi jedynie twarzy – zakończyłem.

Obie spoglądały na mnie w zdumieniu. Widocznie w mieście nie rozeszły się jeszcze plotki o tym, że udało się wywołać zdjęcia z luster.

– Sam pan wpadł na ten numer z fotografiami? – spytała Ingrid.

Wyczułem zmianę klimatu. Może i nie zachwycały jej moje ubrania, ale najwyraźniej nabrała szacunku do moich zdolności.

– Tak – odrzekłem.

– Cholernie sprytnie – powiedziała z namysłem.

Zacząłem wyjaśniać im, jakie problemy musiałaby pokonać osoba, która chciałaby wtargnąć niezauważenie na teren posiadłości.

– Dlatego uważam, że musi istnieć tajemne przejście – dodałem.

Nic więcej nie zdążyłem powiedzieć.

– Przepraszam – odezwała się nagle Ingrid i schyliła się po torbę. – Muszę coś wziąć na to moje przeziębienie.

Gdy szukała tabletek do ssania na ból gardła, torba wypadła jej z rąk i zawartość wysypała się na stół i na podłogę. Schyliliśmy się z Cameron, żeby pozbierać szminki, drobne monety, poobijany aparat fotograficzny i trochę innych trywialnych przedmiotów. Wstając, zauważyłem, że Ingrid wkłada do torebki ostatnie drobiazgi rozsypane na stole. Została jedynie mała, szklana fiolka z wygrawerowanym symbolem kwiatu.

– Perfumy? – spytałem, sięgając po nią.

– Tak – odpowiedziała. – Kupiłam na Wielkim Bazarze w Stambule. Facet podobno ręcznie miesza zapachy. Są dość mocne, z pięćdziesięciu kroków powalają słonia.

Uśmiechnąłem się, zdjąłem zatyczkę i prysnąłem sobie perfumami na dłoń.

– Gardenia – powiedziałem.

Spojrzała mi w oczy, wyczuwając, że coś jest nie tak.

– A pan co, kurwa, ogrodnik? – Próbowała zaśmiać się swobodnie i odebrała mi perfumy, ale było już za późno.

Wszelkie wątpliwości, które miałem co do jej głosu, rozwiały się bez śladu. Wiedziałem już, że to ona była w sypialni z Cameron – gdy wymknąłem się z gościnnego pokoju i biegłem w stronę ukrytej windy, czułem w korytarzu, którym przechodziła chwilę wcześniej, ten sam unikatowy zapach.

– Nie, nie jestem ogrodnikiem – odpowiedziałem. – Jestem agentem specjalnym FBI badającym sprawy kilku morderstw. Wróćmy do Gianfranca, na którego cześć nazwała pani pieska. Długo się pani z nim spotykała?

Kobiety wyczuły w moim głosie agresję, która pozbawiła je ostatnich złudzeń – sytuacja naprawdę się odmieniła.

– A co Gianfranco ma wspólnego z tą sprawą? – spytała Ingrid.

– Proszę odpowiedzieć na pytanie, panno Kohl.

– Nie pamiętam.

– To on pokazał pani tunel prowadzący do domu?

– Do jakiego domu?

– Do domu Cameron.

– W moim domu nie ma żadnego tunelu – wtrąciła wdowa.

Spojrzałem na nią zaskoczony tym, jak wielki ogarnął mnie gniew. Dodge był jej mężem i we wszystkich zeznaniach przyjaciół powtarzało się jedno: on ją uwielbiał.

– Niech mi pani nie mówi, że nie ma. Szedłem nim.

– I co? Nawet jeśli tam jest – odezwała się Ingrid – to nikt mi go nigdy nie pokazywał.

– Gianfranco twierdzi, że było inaczej. – Zmyślałem, mając nadzieję, że uda mi się nią wstrząsnąć. Nie udało się.

– W takim razie łże – odparowała.

Moje słowa i agresja najwyraźniej zrobiły wrażenie na Cameron, ale nie na Ingrid. Przystąpiła do kontrataku.

– Pan mu wierzy? – spytała. – Franco będzie pańskim świadkiem? Facet, który obmacuje babcie na plaży za dychę z małym ogonkiem? A może pytał go pan też o trawkę, którą handluje, co? Czy już pan ustalił, że Gianfranco to tylko jego pseudonim artystyczny? Że on w ogóle nie jest Włochem, tylko że mało która kobieta marzy o tym, żeby obciągnąć facetowi imieniem Abdul? Nie, no na pewno pan już o tym wie…

Przez cały czas patrzyła mi w oczy, a ja zganiłem się w duchu za nieuwagę. Wyczuwałem, że w angielszczyźnie Gianfranca więcej jest stambulskiego niż neapolskiego akcentu, ale nie znalazłem czasu, żeby tę ciekawostkę gruntownie przemyśleć.

– Widzę, że kwestia jego narodowości jednak panu umknęła – zauważyła, uśmiechając się z satysfakcją.

– To nie ma znaczenia. Nie obchodzi mnie, gdzie się urodził.

– A mnie obchodzi – warknęła. – Tu chodzi o wiarygodność, czyli coś, czego Gianfranco nie posiada. Nie będzie z niego pożytku, panie Wilson.

– Pani jest prawniczką, panno Kohl?

– Nie, ale sporo czytam.

W sposobie, w jaki wygłosiła tę kwestię, było coś, co skierowało moje myśli ku deskom sceny. Postanowiłem zaryzykować.

– Gdzie, panno Kohl, w Nowym Jorku czy w Los Angeles?

– Co gdzie?

– Gdzie uczyła się pani aktorstwa.

Ingrid nie zareagowała, ale ukradkowe spojrzenie Cameron rzucone w jej stronę podpowiedziało mi, że się nie pomyliłem.

– Może pan snuć teorie do woli – odparła. – Jeżeli Abdul, to znaczy Gianfranco, zna tajemne wejście do tego domu, to obstawiam, że właśnie jego sylwetkę widział pan na zdjęciu. I prawdopodobnie on zabił Dodge’a.

– To bez sensu. Jaki miałby motyw?

– A jaki ja miałam?

– Myślę, że są panie kochankami. Wspólnie z Cameron zaplanowała pani to morderstwo dla pieniędzy.

Roześmiała się.

– Nie znam Cameron. Wpadłyśmy na siebie kilka razy. Nasze najdłuższe spotkanie to to u weterynarza. Też mi romans.

– Wszystko to prawda, jeśli mówimy o Ingrid Kohl – odparłem. – Ale moim zdaniem nie jest pani Ingrid Kohl…

– Więc niech pan zajrzy do mojego paszportu. To jakieś brednie. Jezu! Jasne, że jestem Ingrid Kohl…

– Nie – odpowiedziałem. – Uważam, że ukradła pani czyjąś tożsamość i odgrywa pewną rolę. Nie wiem, jak się pani naprawdę nazywa, ale zna pani Cameron od bardzo dawna, możliwe nawet, że dorastałyście razem. Opuściłyście Turkey Scratch czy inne zadupie, żeby spróbować szczęścia w Nowym Jorku. A potem przybyłyście do Bodrum z jednego powodu: żeby zabić Dodge’a. To najcięższa zbrodnia i jeśli nawet uda wam się uniknąć śmiertelnego zastrzyku, obie spędzicie resztę życia w więzieniu.

Ingrid się uśmiechnęła.

– Turkey Scratch? Zabawne. Wymyślił pan tę nazwę, tak jak całą resztę?

– Jeszcze nie skończyłem…

– A ja tak. – Ingrid odwróciła się do Cameron. – Nie wiem jak ty, ale ja chcę adwokata.

– Tak, mnie też się przyda pomoc prawna – odpowiedziała Cameron. Wyglądała jak sarna oślepiona reflektorami samochodu. Chwyciła torebkę i podniosła się z krzesła.

– Nie – zaprotestowałem. – Mam jeszcze sporo pytań.

– Jesteśmy o coś oskarżone? – spytała Ingrid.

Nie odpowiedziałem. Niełatwo było ją zastraszyć.

– Tak sądziłam. Zatem nie może pan nas zatrzymać, prawda? Tutaj nie podlegamy waszej jurysdykcji – dorzuciła z uśmiechem.

Cameron już szła w stronę drzwi. Ingrid sięgnęła jeszcze po tabletki na gardło i schowała je do torebki, a gdy zarzuciła ją na ramię, odwróciła się, stojąc tuż obok mnie. Nic nie mogłem poradzić – czułem się, jakbym puszczał latawiec w czasie burzy.

– Zdaje się panu, że jest taki sprytny, a w rzeczywistości nic pan nie wie ani o mnie, ani o Cameron, ani o niczym innym. Nie pojmuje pan nawet połowy tego, co się dzieje. Może pan jedynie iść po omacku, wierząc, że kogoś złapie. Co, niby znalazł pan jakieś dowody? Powiem panu, co jeszcze ciekawego przeczytałam: „Dowody to tylko lista materiałów, które udało się zabezpieczyć. A co z tymi, których nie znaleziono? Jak je nazwać?”.

Tym razem to ja się uśmiechnąłem.

– Świetny cytat ze świetnej książki – stwierdziłem. I już wiedziałem, że stoi przede mną morderczyni, która odebrała życie kobiecie w Nowym Jorku i zostawiła ją w wannie pełnej kwasu. – Z książki, która nosi tytuł Podstawy współczesnych technik dochodzeniowych, a napisał ją niejaki Jude Garrett – ciągnąłem. – Wiem nawet, skąd pani wzięła tę książkę, pożyczyła ją pani z biblioteki publicznej w Nowym Jorku, posługując się fałszywym prawem jazdy wydanym na Florydzie. Zabrała ją do pokoju numer osiemdziesiąt dziewięć w hotelu Eastside Inn, w którym się pani zatrzymała, a następnie użyła jej jako instrukcji, by kogoś zabić. I co pani powie na takie dowody?

Nawet nie drgnęła jej powieka – mój Boże, cóż to za triumf samokontroli z jej strony. Jednak milczała, a to oznaczało, że przynajmniej zakołysałem jej światem, zmarszczyłem płótno zbrodni doskonałej, które tak pracowicie tkała.

Odwróciła się bez słowa i wyszła. Pomyślałem, że nim minie godzina, Cameron zdąży otoczyć się prawnikami i pułkiem najdroższych na rynku doradców, ale to już nie mogło im zbytnio pomóc, ponieważ zrozumiałem, czego dokonały – poczynając od dnia, w którym zawaliły się dwie wieże, a kończąc na prawdziwych przyczynach, dla których Dodge miał rany na dłoniach.

Niestety, nie przywiązałem należytej wagi do tego, co mówiła: że nie pojmuję nawet połowy tego, co się dzieje. Pomyślałem, że to tylko bufonada, czcze słowa, ale jej nie doceniłem. Powinienem był zbadać każdy trop, wsłuchać się w każde zdanie i przemyśleć je od początku do końca.

Uniosłem głowę i spojrzałem na Hayrunnisę. Patrzyła na mnie, najwyraźniej wciąż pod wrażeniem.

– O matko! – powiedziała wreszcie.

Uśmiechnąłem się skromnie.

– Dziękuję.

– Nie mówię o panu, tylko o niej. O matko!

W duchu musiałem przyznać jej rację. Ingrid Kohl – czy jak tam brzmiało jej prawdziwe nazwisko – odwaliła podczas tego przesłuchania fenomenalną robotę, znacznie lepszą, niż się spodziewałem. Lecz przecież miałem nagranie – wierzyłem, że to wystarczy, by doprowadzić do skazania tej kobiety. Sięgnąłem po kamerę i… zacząłem się śmiać.

– O co chodzi? – spytała Hayrunnisa.

– Miała pani rację – odrzekłem. – O matko! To nie był przypadek, że torba wypadła jej z rąk. Ingrid Kohl chciała odwrócić moją uwagę. I wyłączyła tę pieprzoną kamerę.

Rozdział siedemdziesiąty drugi

Szedłem promenadą wzdłuż portu jachtowego. Bolały mnie nogi i byłem głodny, ale i zbyt niespokojny, by jeść czy odpoczywać. Minęły trzy godziny, odkąd włożyłem baterię do telefonu i opuściłem biuro Cumali. Zdążyłem obejść plażę, Stare Miasto, a teraz także nabrzeża.

Dwukrotnie zaczynałem wybierać numer Bradleya, tak bardzo chciałem usłyszeć, jakie wyniki przyniosło badanie próbek DNA, ale powstrzymałem się w porę. W rozmowie przecież dałem mu jasno do zrozumienia, jak pilna jest to sprawa, i wiedziałem, że razem z Szeptem zrobią wszystko, by laboratorium nie próżnowało. Zadzwoni, gdy tylko będzie coś wiedział, myślałem, ale wcale nie było mi łatwiej. Prędzej, powtarzałem w myślach. No, prędzej.

Byłem w połowie drogi między straganami z owocami morza a kolonią hałaśliwych tawern, gdy wreszcie zadzwonił telefon. Odebrałem, nie patrząc nawet na wyświetlacz.

– Ben? – spytałem z nadzieją.

– Mamy wyniki – odpowiedział. – Jeszcze nie szczegółowe, tylko telefoniczny skrót, ale pomyślałem, że bardzo chciałbyś wiedzieć.

– Mów – odparłem, siląc się na spokój.

– Chłopiec z całą pewnością nie jest synem tej kobiety.

Wypuściłem powietrze z płuc. Byłem tak spięty, że nawet nie zdawałem sobie sprawy, że wstrzymałem oddech. Do diabła, w takim razie dlaczego, zapytałem się w duchu, Cumali wychowuje go jak własne dziecko?

– Istnieje jednak bliskie pokrewieństwo między nimi – ciągnął Bradley. – Z prawdopodobieństwem sięgającym dziewięćdziesięciu dziewięciu i ośmiu dziesiątych procent można stwierdzić, że kobieta jest ciocią chłopca.

– Ciocią? – powtórzyłem mimowolnie. Jego ciocią? – A co z ojcem? Udało się coś ustalić na jego temat?

– Ojciec chłopca jest bratem kobiety.

A zatem Leila Cumali wychowuje dziecko brata, pomyślałem. Ogarnęło mnie nagłe podniecenie – jako efekt uboczny równie nagłego olśnienia – ale nie się odezwałem.

– W tej chwili tylko tyle mogę ci powiedzieć – zakończył Bradley.

– Dobra – odpowiedziałem spokojnie i przerwałem połączenie.

Stałem nieruchomo, zupełnie nie słysząc pijanych głosów dobiegających od strony tawern. Brat Leili Cumali miał synka, a ona go wychowywała – w głębokiej tajemnicy – jako własne dziecko.

Znowu zadałem sobie pytanie: Dlaczego? Po co kłamać w takiej sprawie? Czy to wstyd, że opiekuje się bratankiem?

Pomyślałem o tym poranku, kiedy spotkałem ją w parku na rogu ulicy. O tym, jak gniewnie zareagowała na to najście i jak próbowała chronić przede mną małego facia. Pamiętałem to wrażenie: jakbym odkrył jakąś wielką tajemnicę. To nie było normalne, to po prostu nie miało sensu.

Chyba że ojciec był człowiekiem wyjętym spod prawa – na przykład bojownikiem toczącym sekretną wojnę. Człowiekiem w wiecznym ruchu, poszukiwanym za udział w dżihadzie, za terroryzm albo coś znacznie gorszego…

Może ktoś taki oddałby syna pod opiekę siostry.

I w takiej sytuacji Leila an-Nassuri-Cumali zareagowałaby bardzo nerwowo, gdyby Amerykanin, a do tego śledczy, pojawił się w jej życiu i przypadkiem odkrył istnienie chłopca.

A co z matką małego facia? Gdzie była? Prawdopodobnie na tamtym świecie, pomyślałem. Może zginęła od bomb, a może od kul, w jednym z wielu krajów, w których codziennie giną muzułmanki.

Przysiadłem na najbliższej ławce i wbiłem wzrok w ziemię. Gdy po długim czasie uniosłem głowę, miałem głębokie poczucie, że nareszcie dokonałem przełomu. Już nie byłem przekonany, że Leila an-Nassuri rozmawiała przez telefon z terrorystą. Byłem przekonany, że rozmawiała z bratem.

Kwadratura koła nareszcie stała się możliwa, a nawet prosta: pojąłem prawdziwą naturę związku między arabskim fanatykiem a umiarkowaną w poglądach turecką policjantką. Nie, oni nie dyskutowali o niebezpiecznym spisku ani o spustoszeniach, jakie może poczynić wirus czarnej ospy. Przyjęliśmy założenie, że właśnie to ich interesowało, i siłą próbowaliśmy sforsować drzwi z napisem „terroryzm”, a tymczasem prawda była znacznie bardziej ludzka: oni po prostu byli rodziną.

Tak, zapewne wiedziała, że jej brat jest poszukiwany, ale wątpiłem, by miała pojęcie, jaką skalę ma przedsięwzięcie, w które się zaangażował. Istniały całe rzesze Arabów, którzy zasługiwali na miano islamskich fundamentalistów i głęboko wierzyli w dżihad – na samej czarnej liście władz amerykańskich widniało dwadzieścia tysięcy nazwisk. Za głowę każdego z nich wyznaczono jakąś nagrodę i może dlatego starali się, by Echelon i jego następcy nigdy nie trafili na ich ślad. W umyśle Cumali brat był zapewne jednym z nich – typowym, niczym niewyróżniającym się fanatykiem. Żadne dowody nie wskazywały na to, by wiedziała, że brat planuje morderstwo na skalę przemysłową, a nawet na to, że była świadoma, iż rozmawiał z nią, ukrywając się w Hindukuszu.

Wstałem i ruszyłem przed siebie szybkim krokiem, klucząc między spacerującymi turystami na promenadzie, a potem między samochodami na ulicach. Zmierzałem do hotelu, zastanawiając się, co miały znaczyć owe dwa kontakty telefoniczne między rodzeństwem. Dlaczego właśnie wtedy, w krytycznym punkcie swej akcji, Saracen zaryzykował, by porozmawiać z siostrą?

Jak powiedziałem, to był dzień olśnień. Przypomniałem sobie szafę na akta w sypialni Cumali – tę, w której znalazłem dokumenty z miejscowego szpitala. Wynikało z nich, że chłopiec trafił tam z meningokokowym zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych i został poddany leczeniu. Nie pamiętałem tylko dokładnej daty przyjęcia, ale już nie musiałem jej znać: byłem pewny, że właśnie wtedy Leila Cumali dwukrotnie kontaktowała się z bratem.

Gdy tylko się dowiedziała, jak ciężko chory jest mały facio, zapewne zostawiła zakodowaną wiadomość na jednym z internetowych forów, wzywając Saracena, by jak najszybciej do niej zadzwonił. Zrozpaczona, pewnie uznała, że ojciec ma prawo wiedzieć o tym, co się dzieje z synem, choćby po to, by się za niego modlić, jak przystało na gorliwego wyznawcę Allaha.

Większość serwisów randkowych i społecznościowych wysyła automatyczne powiadomienia do użytkowników, gdy pojawiają się w ich skrzynkach nowe wiadomości. Saracen dostał więc informację o tym, że, dajmy na to, miłośnik zapomnianego poety, którego i on wielbi, właśnie opublikował kolejną porcję swoich przemyśleń. Wiedział, że taki sygnał oznacza złe wieści – i dlatego zadzwonił na numer wcześniej wyznaczonej budki telefonicznej, o wcześniej wyznaczonej porze dnia, by wysłuchać nagranej w szczególny sposób, zaszyfrowanej wiadomości.

Myślałem o tym, jak trudne chwile musiał wtedy przeżywać. Sam w odludnych górach Afganistanu, zajęty testowaniem dzieła swego życia, doglądający trojga ludzi konających w mękach w szczelnie zamkniętej chacie i na dodatek świadomy tego, że jeśli zostanie schwytany, czeka go natychmiastowa śmierć – nagle dostał wiadomość, że jego syn jest poważnie, a może nawet śmiertelnie chory.

Zdesperowany, z pewnością poprosił Cumali, by informowała go o stanie dziecka, stąd druga rozmowa telefoniczna. Wtedy się dowiedział, że kryzys minął, że jego syn będzie żył – i kontakt się urwał.

Niestety, uświadomiłem sobie coś jeszcze i było to nieuniknione: Saracen musiał kochać małego całym sercem, skoro podjął tak wielkie ryzyko, telefonując do siostry. Nie podobało mi się to, nie podobało mi się ani trochę. Odkąd zabiłem Jeźdźca Niebieskiej, wiedziałem już, że gdy trzeba pozbawić kogoś życia, lepiej jest, by był to potwór, a nie kochający ojciec.

Wbiegłem do hotelu, wpadłem do swojego pokoju, wrzuciłem do torby czyste ubrania i włożyłem do kieszeni paszport. Znałem już nazwisko Saracena – musiał przecież nazywać się tak jak jego siostra, An-Nassuri – i wiedziałem, skąd pochodziła ich rodzina.

Czekała mnie podróż do Arabii Saudyjskiej.

Rozdział pierwszy

Samolot Turkish Airlines – lot numer 473 – wystartował z lotniska Milas, wykonał dość ciasny nawrót w promieniach zachodzącego słońca i skierował się ponad wodami Morza Śródziemnego w stronę Bejrutu.

Opuściwszy hotel, wskoczyłem do fiata i pomknąłem na lotnisko, by kupić bilet na pierwszy lot na południowy wschód – dokądkolwiek, byle jak najbliżej Arabii Saudyjskiej.

Chciałem zaoszczędzić tyle czasu, ile to możliwe. Zamierzałem zadzwonić w locie do Stanów i poprosić, by rządowy samolot czekał na mnie w połowie drogi, czyli na lotnisku w Bejrucie.

Gdy tylko za iluminatorami pokazały się srebrzyste wody Morza Śródziemnego i zgasły lampki nakazujące zapięcie pasów, z telefonem w kieszeni udałem się do toalety. Drzwi były zamknięte i raczej nikt nie mógł podsłuchiwać rozmowy, dlatego na początek bez obaw wybrałem nowojorski numer Battleboia. Musiałem przecież wiedzieć, które miasto w Arabii Saudyjskiej będzie mnie interesowało.

Odebrała Rachel-san.

– To ja – powiedziałem, nie przedstawiwszy się. – Muszę pogadać z dużym… Posłuchaj – zacząłem, gdy usłyszałem jego głos w słuchawce. Nie miałem czasu na uprzejmości. – Mówiłeś, że znalazłeś wniosek tej kobiety o wydanie prawa jazdy…

– Zgadza się.

– Urodziła się w Arabii Saudyjskiej, ale gdzie dokładnie? W jakim mieście?

– Zaczekaj – mruknął. Usłyszałem odgłos kroków, zapewne szedł do pracowni. – Mam przed sobą ten wniosek – odezwał się po chwili. – Dżudda. Miasto nazywa się Dżudda.

– Dzięki – odpowiedziałem. – Dobra robota – dodałem, ale nie zdążyłem się rozłączyć.

– Słyszałeś już, co się stało? – spytał.

– Mówisz o Leavenworth?

– Tak. Mówiłem ci, że najpierw mnie wykorzystają, a potem oszukają. Słuchaj… niełatwo mi to powiedzieć, ale… chyba muszę prosić… potrzebuję pomocy.

Coś się zmieniło w jego głosie. Umilkł na chwilę, żeby zapanować nad emocjami.

– Zniosę to… jakoś zniosę odsiadkę, ale stracę Rachel. Ona chce mieć dzieci, nie mogę żądać, żeby na mnie czekała, żeby zrezygnowała… Proszę tylko o jedno: o skrócenie wyroku o pięć lat. Nie wiem, kim jesteś, ale…

– Dość – przerwałem mu bardziej szorstko, niż zamierzałem. Nie mogłem pozwolić, żeby choć zahaczył o kwestię mojej tożsamości, w końcu ktoś jakimś cudem mógł nas jednak podsłuchiwać. – Znam pewnych ludzi – dodałem pospiesznie. – Obiecuję, że zrobię, co będę mógł.

– No jasne – odparł sarkastycznie.

Nie spodobało mi się to, nawet jeśli rozumiałem jego nieufność – w końcu został wykorzystany i oszukany.

– Nie jestem taki jak ci, którzy cię przyskrzynili – oznajmiłem podniesionym głosem. – Jeżeli daję słowo, to poważnie. Zrobię wszystko, co możliwe. W porządku?! A teraz mam ważne sprawy na głowie…

– Jasne, jasne – rzucił.

Myślę, że mój gniew podniósł go na duchu bardziej niż jakiekolwiek obietnice.

Chwilę później zadzwoniłem do Szeptu. I tym razem nie musiałem się przedstawiać.

– Znam jego nazwisko – powiedziałem cicho.

Nie sądzę, by w historii służb wywiadowczych zdarzyło się kiedykolwiek, by odpowiedzią na taką rewelację była tak długa cisza. Minęła wieczność, zanim Szept wreszcie odpowiedział:

– Mówisz o facecie z Afganistanu?

– Tak. Nazywa się An-Nassuri. To brat policjantki.

I już. Było po wszystkim. Organizm wypełnił swoje przeznaczenie: przekazał informację. Gdybym w tym momencie umarł, nie miałoby to żadnego znaczenia. Misja mogłaby trwać.

– Co jeszcze? – spytał Szept.

– Na razie niewiele. Urodził się w Dżuddzie, w Arabii Saudyjskiej.

– W Arabii? Ciekawe, dlaczego nie jestem zdziwiony.

– Za kilka godzin powinienem znać także jego imię i datę urodzenia. Spróbuję zdobyć zdjęcie.

– Gdzie ty, u diabła, jesteś?! – spytał znienacka. Po raz drugi w dziejach zdarzyło mu się podnieść głos. Domyśliłem się, że system automatycznego namierzania właśnie zadziałał i na ekranie komputera wyświetliła się wiadomość, że jestem gdzieś nad Morzem Śródziemnym. Lecz tak naprawdę nie to, gdzie byłem, wyzwoliło w nim emocje. Nawet Dave’owi McKinleyowi nie były obce uczucia, stres i poczucie ulgi. Znaliśmy nazwisko, znaliśmy tożsamość, mogliśmy rozpocząć polowanie. Pozostała już tylko jedna kwestia: kwestia czasu.

– Lot TA473 do Bejrutu – zameldowałem. – Potrzebuję pomocy. Chcę jak najszybciej dotrzeć do Dżuddy, a gdy już tam będę, przyda mi się poważne wsparcie na miejscu.

– Zaraz o tym pogadamy, ale najpierw powiedz, ile czasu potrzebujesz, żeby podać mi resztę szczegółów dotyczących tego człowieka.

Spojrzałem na zegarek i szybko skalkulowałem czas przelotów oraz poszukiwania dokumentów.

– Dwanaście godzin. Myślę, że będę miał wszystko, czego potrzebujemy.

– Na pewno?

– Tak.

– Jestem w swoim biurze – rzekł Szept Śmierci – ale za dwanaście godzin będę gdzieś indziej. Będę kawałek dalej, wiesz gdzie. I razem będziemy czekali na wiadomość od ciebie.

Miał na myśli Biały Dom. Zamierzał czekać na telefon w Gabinecie Owalnym wraz z prezydentem.

Rozdział drugi

Otworzyłem drzwi toalety i stanąłem oko w oko z sześciorgiem mocno już wkurzonych pasażerów, którzy na dodatek zdążyli wezwać stewardesę. Jej zaciśnięte szczęki mogły oznaczać tylko jedno: zamierzała wymierzyć mi sprawiedliwość.

– Państwo przecież pukali do drzwi – oznajmiła lodowatym tonem.

– Tak, słyszałem – odparłem. Była to prawda, ale powiedzcie sami: czy mogłem się rozłączyć w połowie rozmowy z szefem wywiadu?

– Pan wie, że korzystanie z telefonu komórkowego podczas lotu jest zabronione.

Skinąłem głową. Boże, ależ byłem zmęczony.

– Tak, wiem.

– I oglądał pan przed startem filmik, w którym o tym przypominaliśmy?

– Pewnie, łaskawa pani. Rzecz w tym, że mam to gdzieś.

Pasażerowie spojrzeli na mnie w świętym oburzeniu i przemówili niemal jednocześnie, po turecku i arabsku, a ja po prostu wróciłem na swoje miejsce. Domyślałem się, co mówią: jeszcze jeden bezczelny Amerykanin.

Na szczęście doczekali się satysfakcji. Gdy wkrótce potem wylądowaliśmy w Bejrucie, szybko zrozumiałem, że samolot nie kołuje w stronę terminalu. Zatrzymaliśmy się przy końcu pasa dojazdowego, gdzie czekały już na nas samochód ciężarowy z hydraulicznym podnośnikiem, trzy wozy policyjne oraz sześć czarnych SUV-ów.

Wystraszeni pasażerowie i personel pokładowy zgromadzili się przy iluminatorach, zastanawiając się, co to wszystko znaczy. Po chwili podeszła do mnie owa stewardesa o lodowatym głosie.

– Pan Wilson? – upewniła się. – Proszę ze mną.

Pewien Brytyjczyk, siedzący w następnym rzędzie, spojrzał na biegnących w stronę samolotu uzbrojonych policjantów.

– Jezu, i to wszystko przez głupi telefon komórkowy? Z Libańczykami nie ma żartów, co?

Żartował oczywiście, a ja uśmiechałem się, sięgając po bagaż podręczny i podążając za królową śniegu. Jej dwie koleżanki właśnie siłowały się z dźwignią, by otworzyć drzwi. Gdy dopięły swego, kosz podnośnika uniósł się na wysokość progu.

Stał w nim jegomość w średnim wieku, ubrany w ciemny garnitur. Zajrzał do samolotu i popatrzył na mnie.

– Brodie Wilson? – spytał.

Skinąłem głową.

– Ma pan paszport?

Podałem mu dokument. Spojrzał na zdjęcie, przeczytał opis cech fizycznych i przepisał numer do telefonu komórkowego. Chwilę później dostał najwyraźniej zielone światło, bo zwrócił mi paszport.

– Jestem Wesley Carter, attaché handlowy ambasady Stanów Zjednoczonych – oznajmił. Nigdy wcześniej go nie spotkałem, ale i tak doskonale wiedziałem, że kłamie, bo w istocie jest szefem placówki CIA w Bejrucie. – Zechce pan dołączyć do mnie?

Na oczach wszystkich pasażerów i wyraźnie zakłopotanej królowej śniegu wszedłem na platformę kosza i po chwili byliśmy na ziemi. W strategicznych punktach wokół SUV-ów stało jeszcze czterech Amerykanów w garniturach – bez wątpienia uzbrojona ochrona. Obserwowali uważnie, jak Carter prowadzi mnie do jednego z wozów i daje sygnał libańskim gliniarzom siedzącym w wozach patrolowych.

Włączyli koguty i ruszyliśmy z dużą prędkością w stronę sąsiedniego pasa.

– Zorganizowaliśmy dla pana transport prywatnym odrzutowcem – obwieścił attaché handlowy. – Maszyna należy do arabskiego handlarza bronią, z którym jesteśmy… w pewnym sensie zaprzyjaźnieni. Tylko taką mogliśmy zorganizować w tak krótkim czasie. Ale piloci są nasi, służyli w Siłach Powietrznych, może pan być spokojny.

Wyjrzałem przez pancerną szybę i ujrzałem niewielki, czarny samolot odrzutowy G-4 o przedłużonym kadłubie. Czekał w gotowości, z włączonymi silnikami. Zastanawiałem się, ile wyrzutni rakiet trzeba było przekazać w ręce przyjaciół CIA na Bliskim Wschodzie, by móc sobie pozwolić na taką zabawkę.

– Szept Śmierci powiedział mi, że wykonuje pan misję specjalną – rzekł cicho Carter. – I że szuka pan atomowego detonatora.

Skinąłem głową.

– Jak wszyscy, nieprawdaż?

Roześmiał się.

– Rzeczywiście, panie Wilson. Trzy tysiące ludzi na usługach samej placówki w Bejrucie. Wszyscy w regionie starają się pomóc, ale bez skutku. A panu dopisało szczęście?

Pokręciłem głową.

– Jeszcze nie.

– Wie pan, myślę, że on działa solo.

– Kto?

– Ten od bomby.

Spojrzałem na niego spod uniesionych brwi.

– Dlaczego?

– To chyba ludzka natura. Gdyby nie był sam, już byśmy coś wiedzieli. Ludzie zawsze gadają i prędzej czy później są gotowi sprzedać każdego. Niedaleko stąd działał kiedyś pewien rewolucjonista, bomb nie odpalał, ale poglądy miał wywrotowe. Ludzie mówili: fanatyk. Paru naśladowców czciło go jak bóstwo i razem przeszli przez piekło. A potem jeden z nich go sprzedał. No, ale pan pewnie zna tę historię – Judasz zdradził Jezusa pocałunkiem.

Tym razem to ja się zaśmiałem.

– Minęło dwa tysiące lat – ciągnął Carter – ale tak naprawdę nic się nie zmieniło. W każdym razie nie w tej części świata.

SUV zatrzymał się przy schodkach prowadzących na pokład gulfstreama. Zabrałem swoją torbę i wyciągnąłem rękę na pożegnanie.

– Fajna historia – powiedziałem.

Otworzyłem drzwi i wbiegłem na schodki. Usłyszałem zza pleców wołanie Cartera:

– Niech pan pamięta, ci, do których pan leci, to śmieci w ludzkiej skórze. Życzę szczęścia.

Uśmiechnąłem się. Nie potrzebowałem szczęścia. Nawet jeśli Saracen działał solo, nie miało to znaczenia. Za kilka godzin miałem poznać jego imię, datę urodzenia, szczegóły z młodości, a być może także zdobyć jego zdjęcie. Takie dane wystarczyłyby Carterowi i setce innych szefów placówek Agencji, by zmobilizować własnych ludzi i sojuszników z innych krajów – cały sekretny świat – w celu odnalezienia jednego człowieka.

Czterdzieści osiem godzin, pomyślałem. Za czterdzieści osiem godzin będziemy go mieli. Zdążymy.

Rozdział trzeci

Wszystkie etykietki zostały naklejone na małe, szklane fiolki. Saracen wykonał plan w czasie, który sobie wyznaczył.

Pracował bez wytchnienia, ale też dopisało mu szczęście – jeden z jego kolegów miał wypadek samochodowy, dzięki czemu Saracen mógł wziąć dodatkowe zmiany.

Od samego początku zorganizował sobie coś w rodzaju linii produkcyjnej w niewidocznej i rzadko odwiedzanej części magazynu, ukrytej za wysokimi stertami pustych, spłaszczonych kartonów. Miał tam, poza świętym spokojem, także wodę doprowadzoną wężem ogrodowym, studzienkę kanalizacyjną na odpady, zgniatarkę do śmieci, profesjonalny pistolet do kleju oraz zapas sporych, pustych plastikowych wiaderek.

Napełniał owe wiaderka specjalnym rozpuszczalnikiem, otwierał próżniowo zapakowane w folię pakiety legalnych leków i zanurzał je w kąpieli na dwie i pół minuty, bo taki był optymalny, sprawdzony drogą prób i błędów czas reakcji rozpuszczalnika z klejem. Następnie przez dwie minuty suszył oddzielone etykiety przy grzejniku i naklejał na własne fiolki. Z początku wydawało mu się, że trwa to o wiele za długo i że nie uda mu się zdążyć, ale wkrótce się przekonał, że jeśli tylko nie będzie zbytnio się zastanawiał nad tym, co robi, jeśli osiągnie pewien automatyzm ruchów i będzie pracował rytmicznie, jak robot wyposażony w pistolet z klejem, może znacznie zwiększyć efektywność pracy.

Szczęście dopisało mu także w tym, że magazyn miał własną maszynę do pakowania próżniowego – służyła do wymiany opakowań, które zostały uszkodzone w procesie produkcyjnym lub przy wstępnym pakowaniu leków. To oznaczało, że Saracen mógł bez problemu zapakować swoje ampułki w taki sposób, by niczym się nie różniły od oryginalnych.

Pod koniec pierwszego wieczoru poświęconego na wymianę etykiet miał już tysiąc maleńkich buteleczek praktycznie nieróżniących się od tych, które sprzedawał koncern Chyron. Napełnione były podobnym przezroczystym płynem, a oklejone jak najbardziej legalnymi etykietami – z powodzeniem mogły udawać popularny lek, nie brakowało im niczego: miały foliowe zgrzewane opakowania, kody paskowe, numery seryjne, a na kartonach listy przewozowe. Różnicę wykryłyby jedynie szczegółowe analizy chemiczne, a polegała ona na tym, że zamiast ratującej życie substancji czynnej Saracen umieścił w fiolkach płynną apokalipsę domowej roboty.

Jako lekarz wiedział doskonale, co się stanie, gdy dostawa trafi do Stanów. Lekarz lub pielęgniarka wbije w zatyczkę fiolki strzykawkę z igłą długości cala lub nieco dłuższą. Długość igły była ważna, ponieważ lek, który miał się znajdować w tych fiolkach, należało podawać domięśniowo. Wprowadzano go w mięsień naramienny, a calowa igła gwarantowała odpowiednią głębokość nakłucia i u dorosłych, i u dzieci. W przypadku najmłodszych wystarczała igła o długości siedmiu ósmych cala, ale lek podawano w pośladek.

Lecz bez względu na wiek pacjentów i miejsce nakłucia w przypadku wirusa jedno było pewne: wprowadzenie go drogą domięśniową oznaczało pewną śmierć. Ktokolwiek dostałby taki zastrzyk, w pewnym sensie stałby się zombi – żywym trupem.

Saracen wiedział, że pewna część populacji – a mianowicie noworodki – uniknie podania „leku” drogą domięśniową, ale to nie miało znaczenia. Skoro aż dziesięć tysięcy ludzi miało stać się wektorami dzięki zastrzykom, a wirus rozprzestrzeniał się błyskawicznie drogą kropelkową, to i dla niemowląt, i dla wszystkich innych obywateli Stanów Zjednoczonych istniało tylko jedno wyjście, by uniknąć śmierci: przestać oddychać.

Ukończywszy pierwszy tysiąc fiolek, przekonany, że może pracować jeszcze szybciej, Saracen odpuścił i owej nocy wrócił do domu pełen nadziei i dzikiego wręcz podniecenia. Wkrótce miało świtać, lecz on, zamiast rzucić się na łóżko w swym ciasnym mieszkanku i spróbować złapać trochę snu, zainicjował rytuał, który miał mu towarzyszyć przez kolejny tydzień.

Włączył telewizor i zaczął śledzić prognozy pogody nadawane przez Weather Channel.

Nad ranem doczekał się wreszcie szczegółowego omówienia sytuacji pogodowej w kontynentalnej części Stanów Zjednoczonych. Ku jego radości okazało się, że nietypowy dla tej pory roku zimny front formuje się z wolna nad północną Kanadą i wkrótce ma dotrzeć nad terytorium USA. Wszyscy eksperci zgodnie przewidywali, że nadciąga wyjątkowo chłodna jesień.

Ten na pozór nieistotny fakt był gwarancją, iż atak biologiczny będzie – jeśli to w ogóle możliwe – jeszcze bardziej dotkliwy. Wszystkie wirusy przenoszące się drogą kropelkową – nie tylko wirus ospy prawdziwej – zakażały znacznie skuteczniej w chłodzie. Większość ekspertów szacowała, że rozprzestrzenianie się epidemii postępuje w takich warunkach średnio o trzydzieści procent szybciej. Powody były banalne: w jesiennej aurze ludzie częściej kaszleli i wydmuchiwali nosy, częściej też podróżowali autobusami niż pieszo, wybierali przytulne wnętrza restauracji, a nie ogródki pod gołym niebem. Im niższe panowały temperatury, tym – całkiem nieświadomie – ludzie przebywali bliżej siebie, a to oznaczało wręcz wymarzone warunki do rozprzestrzeniania chorób zakaźnych.

Kilka dni później, gdy Saracen zamknął opakowanie ostatnich z dziesięciu tysięcy fiolek, wiedział już, że zimny front atmosferyczny się umocnił, obejmując swym zasięgiem znaczną część kontynentu.

Zafoliowane opakowania trafiły wreszcie do właściwej części magazynu, na rampy załadowcze. Saracen po raz ostatni sprawdził, czy nie ma błędów w dokumentach przewozowych.

Za dwadzieścia cztery godziny kilka ciężarówek – stanowiących ledwie ogniwo niekończącego się konwoju, który regularnie przepływał przez magazyny europejskiej fabryki koncernu Chyron – miało zabrać kartony do odległego o dziewięćdziesiąt mil miasta Mannheim i dalej, obok wielkiej amerykańskiej bazy wojskowej w Darmstadt, na lotnisko we Frankfurcie.

Lot do Stanów potrwa mniej więcej dziesięć godzin. Następnie kartony trafią do regionalnych centrów logistycznych firmy, a stamtąd, dwanaście godzin później, na ciężarówki, które zaopatrują gabinety lekarskie w całych Stanach Zjednoczonych.

Siedząc samotnie w przepastnym magazynie i mając jedynie własne myśli oraz Boga za towarzyszy, Saracen był przekonany, że za czterdzieści osiem godzin potężna burza – dosłownie i w przenośni – uderzy w Stany Zjednoczone.

Rozdział czwarty

Wnętrze odrzutowca należącego do handlarza bronią było tak ohydne, że rozbolała mnie nie tylko dusza, ale i oczy. Ściany kabiny wyłożono purpurowym, marszczonym aksamitem, głębokie fotele obito ciemnoczerwonym altembasem z monogramami, a wszystkie okucia wykonano z polerowanej złotej blachy, odcieniem nieróżniącej się od mosiądzu.

Dla mnie ważne było jednak tylko to, że maszyna potrafiła osiągnąć bardzo wysoki pułap – wzbiliśmy się tam, gdzie powietrze było rzadsze, a turbulencje znacznie słabsze – oznaczało to bowiem, że prowadzona wprawnymi rękami pilotów Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych dotrze do Dżuddy w rekordowym czasie. Nie, było w niej jeszcze coś świetnego: w głębi kabiny znalazłem drzwi, za którymi znajdowała się sypialnia z pełnowymiarowym łóżkiem oraz łazienka, gustownie wykończona lustrami, chromem i lamparcimi skórami.

Zdołałem jakoś zignorować wystrój, wziąć prysznic, włożyć świeże ubranie i rzucić się na łóżko. Nie mam pojęcia, jak długo spałem, ale w pewnym momencie ocknąłem się, odsłoniłem iluminator i stwierdziłem ze zdziwieniem, że zapadła noc i szybujemy pod bezkresną kopułą gwiazd.

Przewróciłem się na drugi bok i w samotności zacząłem analizować swoją sytuację. Podjąłem ogromny wysiłek, by uciec z sekretnego świata, a potem cieszyłem się paroma cudownymi miesiącami w Paryżu, kiedy to wydawało mi się, że normalność jest ledwie o krok, że mógłbym znaleźć kobietę, która pokochałaby mnie tak, jak ja chciałbym kochać ją… Pewnie i dzieci dałyby mi radość, ale skoro stało się tak, jak się stało – sekretny świat wessał mnie na nowo i raz jeszcze musiałem uganiać się za duchami po ciemnych zaułkach Wschodu – to może nawet dobrze, że nie zdążyłem założyć rodziny. Może później. Może gdy w końcu uporam się z tą misją, rozmyślałem sennie…

I z tą myślą, gdzieś pomiędzy niebem a pustynią, musiałem zapaść w głęboki sen. I raz jeszcze, nie wiem skąd, powróciła znajoma wizja: byłem na starym jachcie, żeglowałem po bezkresnym morzu, kierując się w stronę gasnącego światła…

I w samym środku snu usłyszałem daleki głos, którego nie rozpoznałem. W końcu jednak pojąłem: nie, to nie Bóg mnie woła, tylko pilot informuje przez głośniki, że za piętnaście minut lądujemy.

Postawiłem stopy na dywanie i przez chwilę siedziałem w absolutnej ciszy. Wizja śmierci niepokoiła mnie bardziej niż kiedykolwiek. Była też bardziej wyrazista i jakby intensywniejsza – jak gdyby się zbliżała.

Rozdział piąty

Delegacja wysokiego szczebla, złożona z mężczyzn ubranych w nieskazitelnie białe sauby oraz charakterystyczne nakrycia głowy w czerwoną kratę – dwa z nich, zdobione złotem, musiały należeć do członków saudyjskiej rodziny królewskiej – powitała mnie na asfaltowym placu parkingowym lotniska w Dżuddzie.

U rozkładanych stopni samolotu ujrzałem kilkunastu ludzi, smaganych silnym pustynnym wiatrem, za to opodal floty czarnych cadillaków escalade stało kolejnych co najmniej czterdziestu, uzbrojonych w karabiny szturmowe.

Szef delegacji – jeden z dwóch noszących złocony sznur – wystąpił z szeregu, podał mi rękę i przedstawił się jako dyrektor Al-Mabahis, saudyjskiej tajnej policji. Dobiegał czterdziestki, miał słabowity uścisk dłoni i obwisłe powieki oraz mniej więcej tyle charyzmy co Anioł Śmierci.

Szerokim gestem wskazał na pozostałych.

– A to przedstawiciele kierownictwa mojej organizacji. Dwie godziny temu przylecieliśmy z Rijadu – wyjaśnił i pokazał palcem nieoznaczonego jumbo jeta stojącego na pobliskim pasie.

Pomyślałem, że niczym mniejszym nie mogli przylecieć, skoro potrzebowali aż tylu opancerzonych SUV-ów.

Uśmiechnąłem się i uniosłem rękę na powitanie. Spoglądając na twarze członków komitetu powitalnego, miałem ochotę spytać, dlaczego nie ma wśród nich ani jednej kobiety, ale dla dobra sprawy wolałem unikać niezręcznych sytuacji już na samym wstępie. Podziękowałem więc tylko dyrektorowi za jego łaskawe wsparcie.

– Wylatując z Turcji, rozmawiałem z Dave’em McKinleyem. Przypuszczam, że od razu do pana zadzwonił.

Facet spojrzał na mnie tak, jakbym postradał zmysły.

– Nigdy nie rozmawiałem z Szeptem. To prezydent Grosvenor osobiście zadzwonił do Jego Wysokości.

Nic dziwnego, że wysłali na powitanie boeinga 747 z małą armią na pokładzie, pomyślałem.

Wcześniej tylko raz byłem w Arabii Saudyjskiej. Było to wiele lat wcześniej, lecz wciąż pamiętałem, że najważniejsze w tych stronach są maniery. Dlatego uznałem, że należy zwrócić się w oficjalny sposób do całej delegacji.

– To wielki zaszczyt dla mnie, przedstawiciela amerykańskich służb stojących na straży prawa, mieć sposobność współpracy z funkcjonariuszami sławetnej Al-Mabahis – zełgałem, przekrzykując wiatr. – Podobnie jak wszyscy moi koledzy, a także całe środowisko wywiadu, darzymy waszą służbę najwyższym szacunkiem – ciągnąłem, wodząc wzrokiem po twarzach tych, których Carter nazwał śmieciami w ludzkiej skórze. – Jak panowie zapewne wiedzą, jesteśmy bliscy zidentyfikowania człowieka, który próbuje kupić atomowy detonator. Z pomocą legendarnych sił Al-Mabahis, mając za wsparcie wiedzę i inteligencję jej funkcjonariuszy, z pewnością doprowadzimy tę misję do szczęśliwego końca.

Byli zachwyceni. Uśmiechali się i kiwali głowami, po kolei występując przed szereg, by pocałować mnie w policzek i się przedstawić. Gdy formalności dobiegły końca, wsiedliśmy do wozów i z dużą prędkością opuściliśmy lotnisko, gnając w stronę dalekich świateł miasta.

Podczas poprzedniej podróży zdarzyło mi się odwiedzić Dżuddę, więc od biedy znałem układ miasta. Było warte polecenia właściwie tylko z jednego powodu: gdybyście chcieli kiedyś popełnić samobójstwo, ale nie mogli znaleźć w sobie dość odwagi, dwa dni w tym uroczym miejscu rozwiążą problem.

Nie było tam kin, sal koncertowych, barów, kawiarni dla klienteli obu płci, nie było nawet imprez. W nocy zaś miasto było kompletnie wymarłe, więc jechaliśmy praktycznie pustą szosą. Mimo to funkcjonariusze z pierwszego wozu wesoło błyskali wszystkimi możliwymi światłami i nie żałowali syren – chyba rzucaliśmy się w oczy, pędząc w taki sposób drogą przecinającą pozbawiony wyrazu, płaski krajobraz.

Zwolniliśmy, dopiero gdy zjechaliśmy w prawo, na miejscową Corniche. Wkrótce zobaczyłem za oknem główny meczet miasta, a przed nim ogromny parking – słyszałem kiedyś, że plac ten służył także do znacznie mroczniejszych celów – a potem minęliśmy siedzibę Ministerstwa Spraw Zagranicznych i skręciliśmy w boczną ulicę. Zatrzymaliśmy się przy wartowni obsadzonej przez uzbrojonych po zęby ludzi, którzy dziwnie przypominali mi strażników z więzienia o zaostrzonym rygorze. Może zresztą nimi byli. Al-Mabahis była jedną z niewielu tajnych policji na świecie, które posiadały własny system więzień, i nie trzeba było machać wielką szuflą, żeby dokopać się do prawdy o tych przybytkach: tortury były w nich codzienną praktyką.

Podjechaliśmy do ponurego gmachu i zaparkowaliśmy w podziemnym garażu, a potem windą dotarliśmy do wielkiej sali konferencyjnej z licznymi stacjami roboczymi, wiszącymi ekranami, zestawem urządzeń do wideokonferencji oraz szklanymi kabinami, w których ustawiono serwery.

– Witam w naszym sztabie – powiedział dyrektor.

Wokół widziałem może setkę ludzi – agentów i analityków, jak sądzę – którzy jak na komendę powstali od komputerów, gdy przekroczyliśmy próg sali. Ich szef przemówił po arabsku, przedstawiając mnie, po czym dodał:

– Proszę powiedzieć, czego panu trzeba.

Wyjaśniłem, że szukamy mężczyzny, prawdopodobnie trzydziestokilkuletniego, nazwiskiem An-Nassuri.

– Niewiele więcej o nim wiemy – dodałem. – Może jeszcze tyle, że ma siostrę, która urodziła się tu, w Dżuddzie.

Ujawniłem także jej imię, datę urodzenia oraz dorzuciłem, że przypuszczamy, iż wraz z rodziną przeniosła się do Bahrajnu. Dyrektor pokiwał głową, wydał swoim agentom serię instrukcji i wreszcie spuścił ich ze smyczy.

Zaprowadził mnie do centralnej konsoli i wskazał miejsce w fotelu obok własnego. Za chwilę miałem być świadkiem unikatowego przedstawienia. Naturalnie już wcześniej czytałem o tym, jak działa maszyneria totalitarnego państwa, ale nigdy nie widziałem jej w ruchu. Dla każdego, kto ceni sobie prywatność i wolność, byłoby to przerażające doświadczenie.

Agenci rozpoczęli zmasowany przegląd danych na temat urodzeń, przyjęć do szpitali, wniosków o paszporty i wizy, członkostwa we wszystkich meczetach w kraju, przyjęć do szkół, wydanych dyplomów akademickich, przebytych chorób, dokumentów wydanych przez Departament Pojazdów Mechanicznych, a kto wie, może nawet wejść i wyjść ze wszystkich publicznych toalet w całym królestwie.

Długo to trwało, bo nie brakowało osób o tym nazwisku, a trudno było określić, które z nich należały do rodziny podejrzanego. Wszystkie dane ukazywały się rzecz jasna w języku arabskim, więc nie mogłem śledzić postępów w pracy analityków, a jedynie obserwować w niemym podziwie regały pełne twardych dysków i wsłuchiwać się w ich pomruk. Co pewien czas ktoś znikał w trzewiach gmachu, by wrócić z kartonem starych, zakurzonych teczek, a cała ekipa sekretarzy na bieżąco wprowadzała do systemu nowe dane i informowała dyrektora o kolejnych odkryciach.

Analitycy i agenci jedli przy swych stanowiskach i odchodzili od nich tylko po to, by dolać sobie kawy, a czasem jedynie wykrzykiwali swoje życzenia. Po trzech godzinach, gdy podłoga wielkiej sali była dosłownie zasypana wydrukami, jeden ze starszych stopniem śledczych wrócił z archiwum, niosąc cienką teczkę z dokumentami, przewiązaną czerwoną wstążką. Grzecznie, acz głośno zameldował coś szefowi, a wszyscy, którzy usłyszeli ów raport, nagle znieruchomieli i spojrzeli na dyrektora.

Ten zaś przyjął cienką teczkę z rąk podwładnego, popatrzył na nią przez chwilę spod ciężkich powiek, po czym zażądał najnowszego podsumowania faktów i zwrócił się do mnie.

– Mamy już wszystko, czego nam potrzeba, panie Wilson – oznajmił. – I muszę przyznać, że jestem nieco zakłopotany. Sądzę, że doszło do poważnej pomyłki.

– Jakiego rodzaju pomyłki? – spytałem, czując ukłucie strachu. Starałem się mimo wszystko nad sobą panować.

– Człowiek, którego pan szuka, nazywa się Zakaria an-Nassuri – powiedział dyrektor, wręczając mi kopię arabskiego aktu urodzenia.

Przez chwilę przyglądałem się dokumentowi. Nie umiałem go odczytać, dlatego myślałem głównie o tym, jak długą, cholernie długą drogę przyszło mi pokonać, zanim go zdobyłem. W pewnym sensie – całe życie.

– Kobieta, o której pan wspomniał – ciągnął Saudyjczyk – czyli Leila an-Nassuri, miała siostrę oraz brata. Ów brat, Zakaria, urodził się pięć lat wcześniej niż ona, również tutaj, w Dżuddzie. Ich ojciec był zoologiem w Wydziale Biologii Morza Czerwonego. Podobno specjalizował się w badaniu gatunku… – Widać było, że łacina nie jest jego mocną stroną, ale mimo wszystko spróbował: – Amphiprion ocellaris.

Agenci zgromadzeni w sali parsknęli śmiechem – za cholerę nie wiedzieli, co to miało oznaczać.

– Błazenki – powiedziałem cicho, nagle rozumiejąc. Wsunąłem kopię aktu urodzenia na powrót do foliowej koszulki i położyłem obok mojego telefonu. – To potoczna nazwa tych ryb. Mam wrażenie, że człowiek, którego szukam, przyjął słowo „błazenek” jako coś w rodzaju kryptonimu. Możliwe, że to jego identyfikator na którymś z forów internetowych.

Dyrektor skinął głową.

– Wedle danych z naszych archiwów moi poprzednicy w Al-Mabahis dobrze znali jego ojca. Został stracony dwadzieścia pięć lat temu.

Ta wiadomość mnie zszokowała.

– Stracony? – powtórzyłem. – Za co?

Dyrektor przejrzał kilka dokumentów, zanim znalazł potrzebną informację.

– Jak zwykle, za „szerzenie zepsucia na ziemi”.

– Przepraszam, ale co to właściwie oznacza?

Roześmiał się.

– Co tylko zechcemy. – Jego odpowiedź rozbawiła wszystkich obecnych. – W tym przypadku – ciągnął – oznaczało to krytykę rodziny królewskiej i nakłanianie do jej zdetronizowania. – Nagle wszyscy przestali się śmiać, w końcu była mowa o jego rodzinie.

– Egzekucji dokonano publicznie, prawda? – spytałem.

– Owszem. Ucięto mu głowę niedaleko stąd, na wielkim parkingu przed meczetem.

Zwiesiłem głowę. Boże, jakie bagno, pomyślałem. Publiczna dekapitacja to coś, co mogłoby zradykalizować każdego. Nic dziwnego, że jego syn wyrósł na terrorystę.

– Ile lat miał wtedy Zakaria an-Nassuri?

Dyrektor znowu zajrzał w papiery.

– Czternaście.

Westchnąłem.

– Czy są jakieś dowody na to, że był świadkiem egzekucji?

Sprawa wyglądała coraz gorzej, dlatego uznałem, że wszystko jest możliwe.

– Nikt tego nie stwierdził ponad wszelką wątpliwość, ale mamy zdjęcie wykonane na placu. Kilku agentów twierdziło, że widać na nim właśnie Zakarię an-Nassuriego. Właśnie dlatego dołączono je do akt rodziny – dodał, wyjmując z teczki starą fotografię.

Podał mi ją. Była czarno-biała, zrobiona z wysoka; bez wątpienia zawdzięczaliśmy jej istnienie parkingowemu systemowi monitoringu. Istotnie przedstawiała nastolatka, wysokiego i chudego, pochylonego w potężnym podmuchu nadciągającej burzy piaskowej na niemal pustym placu.

Mowa jego ciała – z jego postawy dosłownie biło poczucie osamotnienia i straty, a także surowy ból – wydawała mi się na tyle wyrazista, że nie miałem wątpliwości: to musiał być on. Na zdjęciu widać było także gliniarza, który zbliżał się do chłopca z trzciną w wysoko uniesionej dłoni, gotów go przepędzić. To dlatego głowa An-Nassuriego, który lada chwila miał rzucić się do ucieczki, była już odwrócona, twarz niewidoczna. Nie widziałem jej, ale jeszcze nie rozumiałem, że to zły omen.

Dołożyłem fotografię do foliowej koszulki.

– Dane z Departamentu Migracji wskazują na to, że krótko po egzekucji męża matka wraz z trojgiem dzieci przeniosła się do Bahrajnu. Przypuszczam, że nie miała wyboru. Występek jej męża musiał sprawić, że stała się wyrzutkiem w rodzinie i lokalnej społeczności. Wyjechała więc, i bardzo dobrze. – Wzruszył ramionami. – My jednak, mając w pamięci historię tej rodziny, obserwowaliśmy ją jeszcze przez kilka lat. Bahrajn to przyjazny sąsiad, wypada więc powiedzieć, że to tamtejsze służby prowadziły obserwację w naszym imieniu.

Dyrektor sięgnął po kolejną teczkę, a wtedy rękaw jego sauba podciągnął się nieco, odsłaniając złotego roleksa wysadzanego szafirami, który musiał kosztować więcej, niż większość ludzi zarabia w ciągu całego życia. Wyjął kilka kartek – były to meldunki od agentów, którzy śledzili losy rodziny, jak się domyślałem.

– Podjęła pracę – powiedział dyrektor, przeczytawszy fragment raportu – i przestała zasłaniać twarz. Co wy na to? – spytał, spoglądając na swoich ludzi. – Cóż to za matka dla muzułmanina?

Jego podwładni zgodnym pomrukiem przyznali mu rację.

Kto wie, może fakt, że odrąbano tu łeb jej mężowi, miał jakiś wpływ na jej życiową postawę, pomyślałem. Carter miał absolutną rację co do tych ludzi, ale czy miałem wybór? W tej chwili potrzebowałem ich pomocy.

– Chłopak dołączył do wspólnoty pewnego niewielkiego meczetu, bardzo konserwatywnej i antyzachodniej wspólnoty, na przedmieściu Manamy, stolicy Bahrajnu. W jego szesnaste urodziny współwyznawcy zafundowali mu przelot do Pakistanu…

Wstrzymałem oddech. Szesnaste urodziny. Obliczyłem w pamięci, o którym roku mówił dyrektor.

– Chłopak dostał się do Afganistanu? – spytałem. – Chce mi pan powiedzieć, że w takim wieku został mudżahedinem?

– Tak – padła odpowiedź. – Niektórzy twierdzili, że był bohaterem, że samotnie strącił trzy helikoptery Hind.

Nagle pojąłem, dlaczego Saracen zaszył się w Hindukuszu, by testować swego wirusa, gdzie znalazł materiały wybuchowe, którymi zaminował wioskę, i wreszcie w jaki sposób zdołał uciec Australijczykom, korzystając z dawno zapomnianych szlaków. Pomyślałem też o innym Saudyjczyku, który powędrował do Afganistanu, by walczyć z Sowietami. Tamten także był fundamentalistą, równie gorąco nienawidził rodziny królewskiej, a po latach zaatakował Stany Zjednoczone. Nazywał się Osama bin Laden.

– Zatem wyjechał do Afganistanu – podchwyciłem. – Co było dalej?

– Znaleźliśmy jeszcze jeden dokument – odparł dyrektor, sięgając po cienką teczkę przewiązaną czerwoną wstążką. Otworzył ją i wyjął bardzo elegancki formularz wypełniony arabskim pismem i ozdobiony oficjalną pieczęcią. – Znaleźliśmy ten dokument w archiwum. Władze Afganistanu przysłały nam go czternaście lat temu. – Podał mi arkusz. – To akt zgonu. Jak mówiłem, musiała zajść pomyłka. Pański człowiek zginął dwa tygodnie przed końcem wojny.

Patrzyłem na niego w milczeniu. Nawet nie spojrzałem na dokument. Zabrakło mi słów.

– Widzi pan, najwyraźniej ścigacie niewłaściwą osobę – dodał dyrektor. – Zakaria an-Nassuri nie żyje.

Rozdział szósty

Patrzyłem na półksiężyc wiszący nad Morzem Czerwonym i na minarety meczetu, górujące nad Dżuddą niczym milczący strażnicy. Miałem wrażenie, że wyczuwam, jak pustynia wkrada się na ulice, i słyszę, jak pompy wysysają spod piasku dziesięć milionów baryłek ropy dziennie.

Z aktem zgonu w dłoni wstałem i bez słowa podszedłem do okna. Zdaje się, że potrzebowałem chwili, żeby się jakoś pozbierać. Wielkim wysiłkiem woli zmusiłem się do chłodnej analizy faktów. Zakaria an-Nassuri nie zginął. Byłem pewny, że Leila Cumali rozmawiała z bratem przez telefon. Słyszałem nagranie jego głosu, poznałem jego syna. DNA nie kłamie.

Co zatem oznaczał akt zgonu wydany tak dawno temu? Potrzebowałem tylko chwili, by znaleźć odpowiedź, gorszą niż cokolwiek, co potrafiłem sobie wyobrazić. Poczułem bolesny ucisk w żołądku i przyznam, że przez kilka okrutnych uderzeń serca zastanawiałem się, czy to nie pora, by się poddać.

Wiedziałem jednak, że jednym z warunków powodzenia każdej misji – a może i samego życia – jest żelazna determinacja. Nie wolno się wycofywać, rezygnować – nigdy, przenigdy. Jak brzmiały słowa, które cytował mi Szept? „I do Boga idź jako żołnierz”.

Sto par oczu wpatrywało się w moje plecy. Wreszcie się odwróciłem, gotów stawić im czoło.

– On żyje – stwierdziłem z głębokim przekonaniem. – Niemożliwe, żeby umarł, skoro ma sześcioletniego syna. Potwierdzają to badania DNA.

Zauważyłem, że zgromadzeni przyjęli moje słowa jakby z niepokojem. Czyżbym śmiał twierdzić, że saudyjski wywiad popełnił błąd albo wykazał się niekompetencją? Ależ ze mnie dureń, pomyślałem. Zdezorientowany, bliski rozpaczy, zapomniałem, jakie znaczenie mają w takich krajach pochlebstwa oraz dobre maniery. Czym prędzej chwyciłem za wiosła, by wrócić do bezpiecznego brzegu.

– Naturalnie tylko organizacja skupiająca tak dobrze wyszkolonych i doświadczonych ludzi, innymi słowy, jedynie Al-Mabahis – że o jej światłym przywództwie nie wspomnę – była w stanie dotrzeć do informacji, o których my nie mieliśmy pojęcia. – Pochlebstwa mogły zadziałać jak sacharyna, wywołać atak cukrzycowy, ale tak się nie stało: wszyscy wyraźnie się rozluźnili, znowu się uśmiechali i kiwali głowami.

Uniosłem dokument, który trzymałem w ręku.

– Wierzę, że w ostatnich dniach wojny Zakaria an-Nassuri kupił sobie ten akt zgonu, albo gdzieś w zaułkach Kabulu, albo u afgańskiego urzędnika, którego zwyczajnie przekupił.

– Dlaczego?

– Dlatego, że był mudżahedinem. Wiedział, że ludzie tacy jak my zawsze będą go mieli na oku. Może już wtedy planował, że będzie toczył kolejną, znacznie poważniejszą wojnę? Uśmiercił więc dawnego siebie i postarał się o nową tożsamość. Nie było to trudne. Afganistan, Pakistan, Iran – cały region był w stanie chaosu, wszędzie królowała korupcja.

Umilkłem. Nadeszła pora, by ubrać moją porażkę w słowa.

– Sądzę, że zdobył nowy paszport.

Przez chwilę dyrektor patrzył na mnie w milczeniu.

– Rozumie pan, co to oznacza? – spytał wreszcie. – Nie znamy teraz ani jego nazwiska, ani narodowości, ani bandery, pod jaką postanowił żeglować…

– Ma pan rację. Nic o nim nie wiemy – przytaknąłem, starając się ukryć, jak bardzo czułem się zdruzgotany. – Jednakże gdzieś tam, w szerokim arabskim świecie, musi być ktoś, kto przynajmniej słyszał o człowieku w odpowiednim wieku, o byłym bojowniku na wygnaniu, którego ojciec został stracony w Arabii Saudyjskiej. Ilu takich ludzi może chodzić po tym świecie? Musimy pójść tym tropem.

Dyrektor zastanawiał się przez chwilę nad tym, co powiedziałem. Wyobraziłem sobie, jak tyka sekundnik tego jego zegarka za milion dolarów.

– Jeżeli istnieje jakikolwiek ślad, to na pewno nie w komputerowych bazach danych – odezwał się wreszcie niespiesznie, jakby myślał na głos. – Inaczej już byśmy się natknęli na taką notatkę. Może gdzieś w papierowych archiwach… Może dawno temu ktoś odnotował taki przypadek.

Gardłowym głosem wydał po arabsku nową serię rozkazów. Po tym, jak sala nagle eksplodowała gorączkową aktywnością, zorientowałem się, że dyrektor zarządził sprowadzenie posiłków. Chciał nie tylko zwiększyć moce przerobowe swoich analityków, ale także ściągnąć tu emerytowanych pracowników, którzy po prostu mogli coś pamiętać. Dziesiątki agentów poderwały się z miejsc, by z papierosami w ustach i laptopami w rękach skierować się w stronę wind.

Dyrektor wskazał na nich ruchem głowy.

– To główny zespół poszukiwawczy, za chwilę zaczną przeszukiwanie papierowych akt. Mam jeszcze dwustu ludzi w drodze, ale i tak mogę pana zapewnić, że rezultaty nie pojawią się szybko. Mamy tu apartament, piętro wyżej – może chciałby pan trochę odpocząć?

Podziękowałem mu, ale wiedziałem, że nie mógłbym teraz zasnąć. Spojrzałem na zegarek. Do umówionej rozmowy z tymi, którzy czekali w Gabinecie Owalnym, miałem jeszcze sześć godzin. Znowu obróciłem się w stronę okna i zapatrzyłem na rozgwieżdżone nocne niebo. Gdzieś tam rozciągała się pustynia tak wielka, że nazwano ją Morzem Pustki. Znowu myślałem o Saracenie.

T.E. Lawrence – czyli Lawrence z Arabii – wiedział to i owo o tej części świata, a także o ludzkiej naturze. Powiedział, że marzyciele to niebezpieczni ludzie – próbują żyć marzeniami, by stały się rzeczywistością. Zakaria an-Nassuri marzył o tym, by nas wszystkich zniszczyć. Ja zaś marzyłem o tym, by go schwytać. Zastanawiałem się, który z nas obudzi się pewnego ranka i stwierdzi, że oto ziściło się nie jego marzenie, ale najgorszy koszmar.

Rozdział siódmy

Korytarze ciągnęły się całymi milami, po obu stronach, a wysokie na dwadzieścia stóp, zmechanizowane regały piętrzyły się jak megality – lecz wystarczyło podać numer referencyjny sprawy, nazwisko lub inne dane identyfikacyjne, a półki zaczynały się bezgłośnie przesuwać, by już po chwili wypluć poszukiwane kartony. Pewnie tak czułby się człowiek we wnętrzu twardego dysku.

Archiwum papierowych dokumentów składało się z osiemnastu praktycznie identycznych kondygnacji i zawierało bodaj wszystkie gromadzone od dziesięcioleci produkty permanentnej inwigilacji, dowody rzekomych zdrad oraz katalogi podejrzeń. Ukryty głęboko pod regionalną centralą Al-Mabahis kompleks wzniesiono wokół centralnie położonego atrium. Wszędzie krzątali się mężczyźni poszukujący właściwych regałów i dźwigający pudła z archiwaliami. Dyrektor dotrzymał słowa: ściągnął do pracy chyba wszystkich agentów i analityków, którymi dysponował w tych stronach.

Dotarłszy tam z sali konferencyjnej, dołączyłem do starszyzny urzędującej w kolejnym centrum dowodzenia, tym razem zawieszonym nad atrium. Patrzyłem, jak całe drużyny ludzi na każdym piętrze otwierają pożółkłe segregatory i przerzucają góry dokumentów, szukając jakichś wzmianek o człowieku, któremu przed tyloma laty Arabia Saudyjska odebrała ojca.

Trzy godziny obserwowania orki w stertach papierów zapisanych drobnym arabskim pismem. Trzy godziny w pozbawionej okien sztolni z facetami, którzy nie tykali alkoholu, za to palili po trzydzieści papierosów dziennie. Trzy godziny spędzone na bolesnym dodawaniu kolejnych minut. Nigdy dotąd nie byłem tak zdesperowany i nigdy więcej nie chciałbym czuć tego, co wtedy czułem. Nic więc dziwnego, że gdy jeden z siedzących obok dostojników oświadczył, że zespół numer jeden pojedzie teraz do miasta, by przesłuchać osoby, które mogą mieć coś do powiedzenia na temat przerwanego życiorysu poszukiwanego człowieka, bez słowa wstałem i chwyciłem marynarkę, gotów wyruszyć z nimi.

Trzej agenci wyglądali mi na bardzo twardych. Najmłodszy miał dwadzieścia parę lat i IQ tak niskie, że pewnie musieli pamiętać, żeby go napoić dwa razy dziennie. Po drodze zabraliśmy jeszcze ośmiu innych i pojechaliśmy konwojem czarnych SUV-ów z taką warstwą machfi na szybach, że w kabinach panowała permanentna noc. Jestem jednak pewny, że przyciemniane szyby znakomicie spełniały swoją funkcję: każdy obywatel, który zobaczył taki wóz, po prostu musiał poczuć strach.

Kluczyliśmy po wielkim mieście całymi milami – zły los rzucił na tę pustynię cztery i pół miliona dusz, z których bodaj połowa pracowała dla Aramco, największej na świecie firmy z branży paliwowej – od czasu do czasu wypytując kogoś o rodzinę, która dawno temu opuściła Dżuddę. Rozsiadaliśmy się w madżlisie – oficjalnych salonach – naprawdę biednych domostw, rozrzuconych po dalekich przedmieściach, by przesłuchiwać mężczyzn o drżących dłoniach. Ciemnookie dzieciaki obserwowały nas lękliwie z głębi cienistych korytarzy, a kobiety w sięgających ziemi burkach pospiesznie ewakuowały się na nasz widok. Odwiedziliśmy nawet sędziwego Sa’ida Ibn Abd Allaha Ibn Mabruka al-Bisziego – państwowego kata, który uśmiercił ojca An-Nassuriego – w nadziei, że może w ostatnich chwilach życia skazaniec powiedział mu coś o przyszłości, jaką wymarzył sobie dla syna. Następnie pojechaliśmy do skromnej willi położonej na tyle blisko morza, że czuliśmy w powietrzu jego słony zapach. Z jakiegoś niepojętego powodu wyjąłem wtedy telefon komórkowy i sfotografowałem jej mury. To był dom, w którym An-Nassuri spędził dzieciństwo. Przesłuchaliśmy człowieka, który wprowadził się tam po ucieczce rodziny Saracena, licząc na to, że może słyszał choć plotki o jej późniejszych losach.

Nikt nic nie wiedział.

Wreszcie zrobiliśmy sobie przerwę i zatrzymaliśmy się przy obskurnej, przydrożnej budzie, żeby napić się kawy. Siedzieliśmy na zewnątrz, słuchając opowieści dwudziestoparoletniego idioty o tym, jak to poznał pewną panienkę w Maroku, gdy nagle zadzwonił telefon. Proszono mnie o natychmiastowy powrót do kwatery głównej.

Niemal cały zespół zgromadził się w otwartej przestrzeni atrium, w chmurach papierosowego dymu. Dyrektor stał przy stole, na którym leżał karton przyniesiony z archiwum; wiele podobnych spoczywało obok niego na podłodze. Wręcz wysypywały się z nich raporty polowe, zapisy rozmów z informatorami oraz meldunki na temat plotek zasłyszanych w mieście.

Obwieścił, że dotarli do pudła z raportami, które swego czasu sklasyfikowano jako bezwartościowe, a dotyczącymi kilku konserwatywnych społeczności skupionych wokół meczetów w Bahrajnie.

– Tylko jedna teczka okazała się interesująca – ciągnął. – W meldunku napisano o niedużym meczecie na przedmieściu stołecznej Manamy. – Spojrzał na mnie, żeby się upewnić, czy dociera do mnie wiekopomne znaczenie jego słów.

– O meczecie, w którym bywał Zakaria an-Nassuri? – spytałem możliwie obojętnym tonem, starając się na wszelki wypadek zwalczyć kiełkującą nadzieję.

Skinął głową.

– Teczka zawiera typową, dość bezużyteczną analizę, a także kilka niekompletnych list osób związanych z meczetem, ale znaleźliśmy w niej także to… – powiedział, podnosząc trzystronicowy dokument. – Mniej więcej pięć lat temu jeden z naszych szeregowych agentów rozmawiał z saudyjskim pracownikiem organizacji dobroczynnej, która dostarczała żywność i leki uchodźcom w Strefie Gazy. Gdy pewnego razu ów człowiek rozładowywał dostawę w na wpół zrujnowanym szpitalu, ktoś wspomniał mu o rannym przywiezionym poprzedniego wieczoru, po izraelskim ataku rakietowym. Uporawszy się z robotą, postanowił spotkać się z tym pacjentem i spytać, czy może mu jakoś pomóc. Ranny, któremu wyjęto liczne odłamki z okolicy kręgosłupa, chwilami bredził w malignie. Pracownik organizacji spędził całą noc, czuwając przy nim.

Dyrektor umilkł, spoglądając na raport, by nie pominąć żadnego istotnego faktu.

– Pacjent twierdził między innymi, że jest lekarzem, a w którymś momencie, zapewne pod wpływem gorączki, zaczął opowiadać, że przynależy do meczetu w Manamie. Na tym kończy się pierwsza relacja znaleziona w tej teczce. Wszyscy uznali, że był obywatelem Bahrajnu. A przecież nie mógł nim być, bo znacznie później, znowu w malignie, wspomniał, że stracił ojca w publicznej egzekucji…

Wyprostowałem się tak energicznie, że prawie spadłem z krzesła.

– Bo w Bahrajnie nie wykonuje się takich kar – dokończyłem.

– Otóż to. Wykonuje się je tylko w jednym kraju.

– W Arabii Saudyjskiej – uzupełniłem.

– Tak. Podobno ów człowiek podróżował samochodem ze swą palestyńską żoną i dzieckiem. Nie wiadomo, czy był to przypadek, czy celowy atak rakietowy. Kobieta zmarła, ale nie od razu. W chaotycznej opowieści mężczyzny padły słowa o tym, że tulił ją w ramionach i przysiągł przed Bogiem, że będzie chronił dziecko. Malec przeżył, miał tylko drobne obrażenia…

– Chwała niech będzie Allahowi – wtrącili chórem zebrani.

– Ale matka wiedziała – ciągnął dyrektor – że dla chłopca to podwójna tragedia. Nie tylko tracił ją, ale na dodatek był dotknięty…

– Zespołem Downa – dopowiedziałem nagle z nieoczekiwaną pewnością w głosie.

– Skąd pan to wie?

– Nie mam wątpliwości, że to był on, An-Nassuri – oznajmiłem, wstając. Nie mogłem już wytrzymać, musiałem coś zrobić z nagłym przypływem energii. – A ten chłopiec to jego syn, znam go osobiście. Dokąd szpital odesłał dziecko? Do sierocińca?

– Tak jest.

– Prowadzonego przez Brygadę Męczenników Al-Aksy, widziałem kwity – uzupełniłem. Teraz już rozumiałem, dlaczego Leila Cumali nie wspierała finansowo Unicefu. – Coś jeszcze? – spytałem może nieco zbyt szorstko, ale wszystkim udzieliły się moje emocje i nikt nie zauważył tego naruszenia etykiety.

– Zabita w ataku kobieta nazywała się Amina Ebadi, a przynajmniej było to jedno z nazwisk, których używała. Wielu palestyńskich aktywistów posługuje się przybranymi nazwiskami czy noms de guerre. Próbowaliśmy znaleźć jakieś bliższe informacje na jej temat, ale bez powodzenia.

– Rozumiem, ale co z nim? Co z tym lekarzem? – spytałem. Głos trochę mi się łamał z emocji. – Czy w raporcie pojawiło się nazwisko, którego używał?

– Wydarzyło się jeszcze coś osobliwego. Choć ów lekarz był w bardzo ciężkim stanie, gdy pracownik organizacji zaszedł do niego następnego wieczoru, już go nie było – wypisał się na własne żądanie. Prawdopodobnie obawiał się, że w malignie powiedział za dużo…

– Jego nazwisko, dyrektorze. Mamy jego nazwisko?

– Nie.

Spojrzałem na niego.

– Czyli nie mamy nic więcej?

Pokręcił głową.

– Przejrzeliśmy wszystkie teczki. Kolejnego raportu nie było. Ten pierwszy nie wydawał się znaczący…

– Aż do tej chwili – wtrąciłem z goryczą.

Odchyliłem głowę do tyłu i odetchnąłem głęboko. Miałem wrażenie, że ostatnia informacja wyssała powietrze i energię z atrium. Agenci i ich szef obserwowali mnie bacznie, a ja milczałem, myśląc intensywnie.

Wiedziałem o Zakarii an-Nassurim więcej niż ktokolwiek inny. Wiedziałem, że urodził się i wychował w Dżuddzie, że w rozpaczy stał na placu, gdy ucinano głowę jego ojcu, że matka zabrała go do Bahrajnu, gdzie mogli żyć nieco spokojniej. Wiedziałem, jak nazywał się meczet, w którym Zakaria bywał w Manamie, wiedziałem, że wierni z tej świątyni pomogli mu dostać się do Afganistanu, gdzie walczył z Sowietami. Gdy wojna dobiegła końca, kupił sobie akt zgonu, jakimś sposobem zdobył nowy paszport i zniknął w chaosie arabskiego świata. Studiował medycynę, uzyskał dyplom lekarski, poznał kobietę znaną niektórym jako Amina Ebadi i ożenił się z nią. Razem pracowali na ogarniętym wojenną pożogą pograniczu, w obozach dla uchodźców w Strefie Gazy, w istnym piekle na ziemi. Wiedziałem, że podróżowali ze swym synkiem, gdy w ich samochód trafiła izraelska rakieta, zabijając matkę i raniąc ojca. Chłopiec trafił do sierocińca, a lekarz najprawdopodobniej poprosił swą siostrę, Leilę, by go stamtąd wyciągnęła, uratowała. Przepełniony nienawiścią, ale wolny od balastu rodziny, wykorzystał swą wiedzę medyczną, wspartą niepowstrzymaną powodzią informacji w Internecie, by zsyntetyzować wirusa ospy prawdziwej. Wrócił do Afganistanu, by go przetestować. Słyszeliśmy, jak rozmawiał przez telefon, zaniepokojony stanem ukochanego dziecka, ostatniego ogniwa, które łączyło go z nieżyjącą żoną.

A co potem? Potem muzyka się urywała i nie było już nic. Kim teraz był Saracen? Jakiego nazwiska używał? I co najważniejsze: gdzie się zaszył?

– Wejście – wyszeptałem. – Trzeba jakoś iść naprzód i znaleźć nowe wejście.

Nikt nie wiedział, czy mówię do siebie, czy sugeruję wszystkim, co powinni zrobić. Ja chyba też nie byłem pewny.

– To wszystko, co wiemy o tym człowieku – powiedział dyrektor, zamaszystym gestem wskazując na piętra pełne zmechanizowanych regałów. – Nie mamy nazwiska, tożsamości, nawet śladu. W każdym razie nie ma tych informacji w tym archiwum.

Zapadło ciężkie milczenie. Ma rację, pomyślałem, spoglądając przez kłęby papierosowego dymu na mężczyzn zebranych wokół nas. Nie znajdziemy nowego wejścia do życia tego człowieka. Nie ma nadziei.

Zgubiliśmy go.

Nie chciałem okazywać rozpaczy. Siłą woli wyprostowałem się nieco. Bill zawsze mi mówił, że złe maniery to rzecz niewybaczalna. Byłem coś winien Saudyjczykom.

– Dokonaliście więcej, niż ktokolwiek mógłby się spodziewać – powiedziałem. – Była to niewdzięczna praca, ale wykonaliście ją umiejętnie i z polotem. I za to wam wszystkim dziękuję z całego serca.

Przypuszczam, że po raz pierwszy usłyszeli szczere słowa uznania, a nie puste pochlebstwa. Widziałem w ich twarzach autentyczną dumę.

– Dżazaka Allah chajran – dodałem, zapewne okrutnie kalecząc wymowę jednego z niewielu arabskich zwrotów, które pamiętałem z poprzedniej wizyty. Było to tradycyjne w tych stronach podziękowanie: – Niech was Bóg wynagrodzi swoim błogosławieństwem.

– Wa-ijjak – odpowiedzieli chórem, nagradzając tę próbę uprzejmymi uśmiechami. – I ciebie.

To był sygnał, na który wszyscy czekali: wstali z krzeseł i zaczęli pakować rozrzucone wszędzie materiały. Ja zaś nie ruszyłem się z miejsca. Stałem samotnie, rozpaczliwie szukając w myślach wejścia, drogi, ścieżki. Cudu.

Odbyłem długą podróż wśród katalogów mojej zawodowej pamięci, zapuściłem się nawet w najbardziej nieoczekiwane zakamarki, ale daremnie.

Zidentyfikowałem Saracena, lecz go nie znałem. Namierzyłem go, ale nie mogłem znaleźć. Był kimś, a zarazem nikim. Taka była prawda, której już nic nie mogło zmienić.

Spojrzałem na zegarek.

Rozdział ósmy

Chyba nigdy nie musiałem odbyć tak trudnej rozmowy telefonicznej. Nikt nie okazał gniewu, nikt nie podniósł głosu, nikt nie rzucał oskarżeń, ale poczucie sromotnej klęski oraz strachu było przytłaczające.

Gdy pożegnałem się z dyrektorem Al-Mabahis, jeden z czarnych SUV-ów zawiózł mnie do nieodległego, dobrze strzeżonego obiektu, w którym mieścił się konsulat Stanów Zjednoczonych. Carter zadzwonił wcześniej z Bejrutu, by uprzedzić tutejszy personel, że się pojawię, dlatego dość szybko udało mi się pokonać system posterunków kontrolnych i barier chroniących budynek przed zamachowcami-samobójcami.

Gdy wszedłem do środka, młody oficer dyżurny uznał, że przede wszystkim potrzeba mi snu. Zaczął prowadzić mnie w stronę apartamentu gościnnego, ale zatrzymałem go w połowie drogi do windy, mówiąc, że muszę zatelefonować ze strefy Tempest – tym kryptonimem określa się specjalnie przygotowane pomieszczenia zapewniające ochronę przed wszelkimi formami elektronicznego podsłuchu. Może i byłem w niezłej komitywie z funkcjonariuszami Al-Mabahis, ale to nie oznaczało, że im ufam.

Oficer dyżurny się zawahał– zapewne zastanawiał się, kim właściwie jestem – a potem przystąpił do otwierania elektronicznych zamków zabezpieczających pancerne drzwi, za którymi znajdował się korytarz prowadzący do serca budynku. Minęliśmy wewnętrzny posterunek kontrolny, co oznaczało, że wkraczamy do strefy pozostającej we władaniu CIA, aż wreszcie dotarliśmy do niedużego pokoju z biurkiem i telefonem. Z wyglądu było to doprawdy najzwyklejsze pomieszczenie, zaskakujące było jedynie to, że nie docierały doń żadne dźwięki z zewnątrz.

Zamknąłem drzwi, aktywowałem elektroniczny zamek, sięgnąłem po słuchawkę i poprosiłem telefonistkę o połączenie z Gabinetem Owalnym.

Niemal natychmiast usłyszałem głos prezydenta. Wyczułem w nim straszne zmęczenie, ale także nadzieję, radosne oczekiwanie na dobrą nowinę. Zapowiadałem przecież, że poznam już prawdziwe imię Saracena, datę jego urodzenia, że najprawdopodobniej zdobędę nawet jego zdjęcie. Nie spodziewałem się, iż wszystko to na nic się nam nie przyda.

Szept Śmierci odezwał się, żebym wiedział, że przysłuchuje się rozmowie. Z tonu mojego powitania wywnioskował, że zanosi się na katastrofę. Jako świetny oficer prowadzący potrafił właściwie zinterpretować każdy niuans w zachowaniu swego podopiecznego.

– O co chodzi? – spytał.

Ja z kolei usłyszałem w jego głosie napięcie.

Wyłożyłem im całą prawdę, chłodno i rzeczowo, fakt po fakcie – brzmiało to jak jedno z tych telewizyjnych doniesień o groźnym wypadku. Powiedziałem, że mimo wszystkich naszych wysiłków i wielce obiecujących sygnałów sprzed kilku godzin nie mamy żadnego materiału, nad którym moglibyśmy popracować. Absolutnie żadnego.

Zapadła straszliwa cisza.

– W jednej chwili jesteśmy królami podwórka, a w następnej wszystko się sypie – rzekł wreszcie Szept. – Klapa…

– Klapa i kompletny brak czasu – zawtórował mu prezydent. Teraz, gdy w jego głosie nie było już nadziei, pozostało jedynie wyraźnie słyszalne znużenie.

– A co z innymi? – spytałem. – Tylu ludzi szukało przecież atomowego detonatora. Nikt nie trafił na żaden ślad?

– Sto tysięcy ludzi i nic – odparł Grosvenor.

– Myślę, że od początku byliśmy bez szans. Trafiliśmy na przeszkodę nie do przebycia… – zaczął Szept.

– Na czyściocha grającego solo – wpadłem mu w słowo.

– Owszem, na czyściocha, ale niezupełnie solo.

– Co masz na myśli?

– W Afganistanie ktoś musiał mu pomagać, przynajmniej przez krótki czas. Nie można grać solo, gdy chce się wziąć troje zakładników.

Miał rację, ale akurat ten detal nie wydawał mi się specjalnie istotny. Zwłaszcza że prezydent postanowił zmienić temat.

– W takim razie zgarniamy tę kobietę – jak jej było? Cumali? – tak szybko jak to możliwe. Taki jest plan? – upewnił się.

– Tak – odparł Szept. – Ale Pielgrzym uważa, że ona nic nie wie. Zgadza się?

– Mniej więcej – odrzekłem. – Szept już pewnie panu wspominał, panie prezydencie, że Cumali wie, jak się z nim skontaktować, ale moim zdaniem to sposób zabezpieczony pułapką. Może wystarczyć jedna literówka, jedno niewłaściwe słowo – i przeciwnik będzie wiedział, że musi uciekać.

– Może ma pan rację – odparł prezydent. – To bystry facet, skoro wpadł na to, żeby kupić sobie akt zgonu, ale nie mamy wyjścia, musimy spróbować.

– Wyślę ekipę tak szybko, jak się da – powiedział Szept. – Wywieziemy ją z Turcji i przerzucimy do Bright Light.

Tak brzmiał kryptonim tajnego więzienia CIA w Khun Yuam, które kiedyś odwiedziłem, położonego na granicy tajlandzko-birmańskiej. Krążyła opinia, że gdy ktoś trafi do Bright Light, to już stamtąd nie wróci. To dziwne – biorąc pod uwagę skalę wydarzeń, którym próbowaliśmy zapobiec – ale nie mogłem przestać myśleć o małym faciu i o tym, co się z nim stanie. Pewnie wróci do sierocińca, może w Turcji, a może w Strefie Gazy, pomyślałem. Ale dokądkolwiek trafi, z pewnością nie będzie tam ani śmiechu, ani ukłonów.

– Mniej więcej o świcie wydam rozporządzenie o zamknięciu granic – powiedział Grosvenor. – Odizolujemy kraj najlepiej, jak się da. Zamkniemy lotniska, przejścia lądowe, porty – wszystko.

Rozumiałem doskonale, że nadal wierzą w koncepcję ludzkich wektorów, lecz nawet jeśli mieli rację co do sposobu rozprzestrzeniania zarazy, to próba zamknięcia granic wydawała mi się z góry skazana na niepowodzenie – wszak byliśmy krajem, do którego co roku napływa pół miliona nielegalnych imigrantów. Jak powiedział stary wirusolog, prędzej czy później trzeba by było zasiąść do bankietu z konsekwencjami.

Nie wierzyłem, by ich plan mógł zadziałać, ale milczałem. Nie miałem kontrpropozycji, a uważałem, że nie ma sensu niszczenie ich wiary w sytuacji, gdy sam nie umiem zaproponować niczego lepszego. Robili, co w ich mocy, by zachować bezpieczeństwo kraju, to wszystko.

– Nie musimy ujawniać, że chodzi o czarną ospę – zasugerował Szept. – Możemy powiedzieć, że to bardzo zaraźliwa odmiana ptasiej grypy. To oczywiście także brzmi fatalnie, ale jednak nie niesie aż takiego ładunku grozy. Samo użycie słów „ospa” i „czarna” sprawiłoby, że nie zapanowalibyśmy już nad sytuacją.

– Nie – odparł Grosvenor. Wyczułem, że sam już o tym pomyślał. – Bo co się stanie, gdy prawda w końcu wyjdzie na jaw? Cała nadzieja w tym, że ludzie zechcą z nami współpracować. Zawsze tak było, Amerykanie potrafili stanąć ramię w ramię, gdy pojawiła się dziejowa konieczność. Lecz kto ich zdradzi, ten ich straci. A przecież wystarczy nam jeden wektor, jeden trop, żeby dojść do źródła. Poza tym zamierzam pozwolić na akcję szczepienia. Nie wiem, czy to w czymś pomoże, ale musimy spróbować wszystkiego, co mamy do dyspozycji.

– Tak jest, panie prezydencie – odpowiedział Szept. – A co z tobą, Pielgrzym? Wracasz do domu?

– Polecę do Gazy – odparłem.

Szept jako pierwszy pozbierał się po tej rewelacji.

– Samotny Amerykanin w Gazie, bez legendy? Będą się ustawiali w kolejce do ciebie z bombami i kijami baseballowymi. Zginiesz, zanim skończy się dzień.

– Rozmawiałem z Saudyjczykami. Mają tam trochę swoich ludzi, którzy mogą pomóc.

– To oznacza jedynie o połowę krótszą kolejkę.

– An-Nassuri tam był. To jedyny ślad, który mamy.

– Nie musi pan tego robić – odezwał się prezydent. – To nie pańska wina, że nie udało się go odnaleźć. Przeciwnie, spisał się pan doskonale. Tego dnia, gdy się poznaliśmy, poprosiłem Dave’a, żeby został na chwilę, i powiedziałem mu, że jest pan najzimniejszym skurwysynem, jakiego spotkałem. Wtedy jeszcze nie wiedziałem, że jest pan także najlepszym agentem. Wykonał pan niezrównaną robotę.

– Dziękuję – odpowiedziałem zwięźle.

– Nie wyślę panu listu z prezydencką pochwałą – ciągnął nieco lżejszym tonem. – Przecież już pan taki dostał.

– I piłki golfowe – dodałem.

Roześmiali się, a ja poczułem, że to dobra okazja.

– Czy mógłbym o coś prosić, panie prezydencie?

– Śmiało.

– Jest pewien haker, którego wyciągnęliśmy z Leavenworth i który bardzo nam pomógł. Czy mógłby pan sprawić, żeby już tam nie wrócił?

– Mówi pan o ułaskawieniu?

– Jeśli to możliwe.

– Co ty na to, Szept? Znasz tego faceta?

– Tak, kapitalnie się spisał. Popieram wniosek.

– Zgoda. Poproszę Dave’a o jego dane i podpiszę zgodę.

– Dziękuję, panie prezydencie. – Tylko tyle mogłem z siebie wydusić. Wyobraziłem sobie, jak Battleboi będzie tulił Rachel, gdy usłyszy dobrą nowinę.

– Powodzenia, Pielgrzymie – rzekł prezydent, zmierzając do końca rozmowy. – Mam nadzieję, że spotkamy się ponownie w weselszych okolicznościach.

Jego głos nie brzmiał zbyt pewnie.

Odłożył słuchawkę. Siedziałem przez chwilę w dźwiękoszczelnej ciszy, myśląc o tym, że to prawdopodobnie ostatnie chwile spokoju, którymi mogę się cieszyć – i to na bardzo długi czas. Może nawet na zawsze.

Gaza.

Szept miał rację, to jedno z najbardziej niebezpiecznych miejsc na Ziemi. I tylko jedno było pocieszające: nie ma tam ani starych jachtów z połatanymi żaglami, ani morza, po którym mógłbym żeglować w stronę zachodzącego słońca.

Może gdzieś indziej, ale nie w Gazie.

Rozdział dziewiąty

Jak to zwykle bywa w Niemczech, ciężarówki przybyły na czas. Było kilka minut po szóstej rano, a z nieba kropił deszcz, gdy mijały bramę fabryki Chyron.

Kierowcy po raz tysięczny wykonali te same manewry: minęli budynek administracyjny ze szklanym frontem, pojechali wzdłuż hali fabrycznej i zatrzymali wozy na jej tyłach, przy rampie. Magazynier – wysoki muzułmanin, którego imienia nigdy nie mogli zapamiętać – siedział już za kierownicą wózka widłowego, gotów im pomóc w ładowaniu kartonów z lekarstwami, które miały trafić do Stanów. Nie odezwał się ani słowem, zawsze był małomówny, lecz kierowcy go lubili, bo pracował szybko i wydawał się o niebo bardziej inteligentny niż jego koledzy.

Ładunek był tym razem pokaźny – wszystko, od palet ze szczepionkami, po skrzynki z antybiotykami i miliony dawek rozmaitych leków – mimo to Saracen załadował wszystko na ciężarówki w niespełna pięć minut. Dokumenty także miał już gotowe, a kierowcy wiedzieli, że nawet nie muszą ich sprawdzać – u niego zawsze wszystko się zgadzało.

Zabrali papiery i biegiem, by nie zmoknąć, oddalili się do szoferek swoich wozów. Chwilę później, po rekordowo krótkim postoju, ruszyli w drogę ku autostradzie A5.

Gdyby chciało im się zerknąć w lusterka wsteczne – a nie zrobili tego – przekonaliby się, że Saracen nadal siedzi w fotelu operatora wózka widłowego. W milczeniu kontemplował odjazd ciężarówek aż do chwili, gdy zniknęły mu z oczu. Wiedział, że deszcz i roboty drogowe na A5 – na piątce zawsze trwały jakieś roboty drogowe – spowolnią konwój. Właśnie dlatego tak się spieszył: chciał mieć pewność, że mimo wszystko zdążą na samolot.

W końcu pochylił głowę, podparł ją dłońmi i przez pewien czas lewitował gdzieś między modlitwą a kompletnym wyczerpaniem. Doprowadził sprawę do końca, już nic nie zależało od niego; odczuwał ulgę tak przemożną, że aż wyciskającą łzy z oczu. Przytłaczająca odpowiedzialność, którą czuł na swoich barkach przez ostatnie trzy lata, wielkie brzemię wykonywania woli Allaha, nareszcie zostało zeń zdjęte. Broń wyruszyła w drogę, a los misji, dobro narodów oraz przetrwanie niewinnych ludzi, jeśli jeszcze gdzieś tacy istnieli, spoczywały w rękach funkcjonariuszy służb granicznych. Na szczęście Saracen wiedział, że wszelkie kontrole mają ledwie symboliczny charakter. Tak czy owak, zrobił, co w jego mocy, nadał sprawom właściwy bieg, a teraz o wszystkim zdecyduje Bóg.

Z każdą chwilą czuł się coraz bardziej wolny. Wreszcie uniósł głowę i zeskoczył z wózka. Poszedł na tyły magazynu, do swojej szafki, i opróżnił ją starannie. Po raz pierwszy, odkąd zatrudnił się w Chyron Chemicals, nie zaczekał do końca zmiany, tylko zarzucił plecak na ramię, przeszedł przez bramę główną, nie zwracając na siebie niczyjej uwagi, i z radością w sercu ruszył pustą ulicą przed siebie, nie zważając na deszcz.

Wrócił do swego ciasnego mieszkanka – jedynym wyposażeniem były łóżko, stół i zlew w kącie – wyjął z kredensu zapas jedzenia, schował do plecaka ubrania, położył klucz na stole i zamknął za sobą drzwi. Nawet nie próbował podjąć pieniędzy za ostatnie dni pracy, odzyskać kaucji za mieszkanie czy pożegnać się z towarzyszami z meczetu przy Wilhelmstrasse, którzy byli dla niego tak szczodrzy. Zniknął w równie tajemniczy sposób, w jaki się pojawił.

Miasto dopiero budziło się do życia, gdy dotarł na stację kolejową, kupił bilet i kilka minut później wsiadł do ekspresu jadącego do Frankfurtu. Tam odebrał z przechowalni bagaż i torbę lekarską, wszedł do toalety i przemienił się na powrót w libańskiego lekarza, który przybył na konferencję na tutejsze Messe.

Od tygodni, gdy z każdym dniem był coraz bliższy wykonania misji, coraz częściej się zastanawiał, co zrobi, gdy to wszystko dobiegnie końca. Nie miał ochoty zostać w Niemczech, ale i nie miał powodu, by wrócić do Libanu. Wiedział, że już wkrótce współczesna zaraza, czarna ospa, stanie się problemem na skalę światową. Zacznie się, rzecz jasna, powoli; będzie ledwie płomieniem zapałki pod źdźbłem słomy, lecz stanie się, jak to nazywali uczeni, procesem samowzmacniającym się, istną eksplozją, od której cała stodoła stanie w ogniu.

Stany Zjednoczone, ojczyzna niewiernych, staną się jednym wielkim „ground zero”, bo straty w ludziach będą kolosalne. Pozbawiony możnego protektora Izrael będzie wrażliwy na ciosy, zdany na łaskę swych wrogich sąsiadów. Gospodarka będzie spadać w błyskawicznym tempie, ceny ropy naftowej się załamią, a rządząca Arabią Saudyjską elita – pozbawiona środków umożliwiających ekonomiczną kontrolę nad narodem oraz cichego wsparcia Stanów Zjednoczonych – ucieknie się do fizycznych represji, a tym samym zasieje ziarno własnej zguby.

Krótkoterminowe skutki wybuchu epidemii również mogły być uciążliwe: zamknięcie granic uniemożliwiłoby podróżowanie, bo każdy kraj szukałby ratunku w ścisłej izolacji. Niektóre mogły nawet odnieść sukces, lecz Saracen pamiętał o faktach: zanim ludzkość ogłosiła zwycięstwo nad ospą prawdziwą, jej ofiarą padło na przestrzeni dziejów ponad miliard osób. Współczesny świat nie doświadczył niczego podobnego – nawet AIDS nie było przecież aż takim zagrożeniem – i doprawdy nikt nie był w stanie przewidzieć, jakimi kanałami rozprzestrzeni się infekcja i dokąd zdoła dotrzeć.

Im bliższy był czas umierania – bo tak Saracen nazywał w myślach swoje dzieło – tym większej nabierał pewności, że cokolwiek się wydarzy, chciałby być blisko syna. Gdyby i oni mieli oddać życie – cóż, taka wola Allaha, ale życzył sobie, by mógł do ostatnich chwil być przy dziecku i powtarzać mu, że nie mają się czego lękać, ani na tym świecie, ani na tamtym. Jeżeli zaś Bożym planem było utrzymanie ich przy życiu, pomyślał, że najchętniej zabrałby syna do Afganistanu. Razem przemierzaliby cieniste doliny rzek, a może pewnego dnia pokazałby mu te górskie zbocza, na których strącał przerażające sowieckie helikoptery. Jesienią mogliby powędrować przez dalekie przełęcze do fortecy Abdula Mohammada Chana. Gdzieżby indziej mógł lepiej wychować syna niż pośród ludzi dzielnych i wiernych Allahowi? I wreszcie, w odpowiednim czasie, wróciłby do Arabii Saudyjskiej, żeby śmiać się serdecznie z upadku władców i zestarzeć się w krainie najbliższej duszy jego ojca.

Dołączyć do syna. Ta myśl dodawała mu sił każdego dnia, gdy mieszkał i pracował w Karlsruhe. Pewnego wieczoru skorzystał z usług internetowej kafejki, by znaleźć adres pensjonatu w Milasie, w którym mógłby się zatrzymać wierny muzułmanin.

Tak, to był dobry plan: wrócić do Frankfurtu w roli lekarza, pojechać pociągiem na lotnisko i wejść na pokład samolotu lecącego do Bodrum.

Rozdział dziesiąty

Gdy pędzi się prywatnym odrzutowcem z maksymalną prędkością, wystarczą dwie godziny, by dolecieć z Dżuddy do Strefy Gazy – ponurego klina cierpienia i śmierci, wbitego między terytoria Izraela i Egiptu, domu dla ponad półtora miliona Arabów pozbawionych własnego państwa oraz co najmniej dwudziestu grup uważanych przez Departament Stanu za organizacje terrorystyczne.

Placówka Agencji w Bejrucie postarała się, by czerwono-kiczowaty gulfstream należący do handlarza bronią został zamieniony na learjeta należącego do CIA, gustownie pomalowanego na trzy odcienie beżu. Przynajmniej jego widok nie przyprawiał mnie o migrenę, a to był niemały plus. Były jednak i minusy: nie było łóżek, choć akurat ten detal okazał się pozytywnie znaczący. Przez całą podróż musiałem bowiem siedzieć, a mając za iluminatorami monotonny pejzaż wież wiertniczych, mogłem spędzać czas wyłącznie w towarzystwie własnych myśli.

Muszę przyznać, że marni to byli kompani. Nie jestem chyba próżny z natury, ale mam w sobie niemałą dozę zawodowej dumy. Siedząc w samolocie na wysokości trzydziestu tysięcy stóp, raczej nie mogłem się ukryć, a już zwłaszcza przed prawdą: stanąłem do walki z Zakarią an-Nassurim i on mnie pokonał.

Może od początku byłem bez szans? Może on był zbyt dobry, zbyt bystry, może miał zbyt wielką przewagę na starcie, żeby dać się złapać. Przecież był człowiekiem, który na grzbietach jucznych koni wiózł wapno w wysokie partie Hindukuszu, przez pięćset mil bodaj najbardziej niegościnnego terenu na świecie! Wiózł, ponieważ starannie planował każdy krok.

Człowiek zdolny do czegoś takiego zapewne przewidział, że nastąpi taki dzień, w którym wszyscy ludzie z mojej branży będą go ścigać. I dlatego, niczym uciekinier na świeżym śniegu, starannie zacierał ślady. Od czternastu lat miał w kieszeni własny akt zgonu, że nie wspomnę o fałszywym paszporcie. Jak mówiłem, chyba od początku miał zbyt wielką przewagę.

A przecież im dłużej przyglądałem się naszym poczynaniom, tym wyraźniej widziałem, że nie mogliśmy postąpić inaczej. Spośród dziesięciu osób, które poznały sekret, ośmioro członków rządu nie tylko dochowało tajemnicy, ale też podjęło działania z podziwu godną szybkością. Nie mam zwyczaju się przechwalać, ale pozostali dwaj członkowie grupy – Szept Śmierci i ja – należeli do najlepszych fachowców na świecie, a w dodatku dysponowali środkami i techniką na miarę możliwości największej potęgi gospodarczej świata. Byliśmy drapieżnikami ze szczytu łańcucha pokarmowego, gotowymi do łowów…

Zatrzymałem się w pół myśli. Nie wszystkie drapieżniki polują. Znałem co najmniej jednego, który tego nie robił. Owszem, rekiny gonią za rybami, za to krokodyle spokojnie leżą w trzcinach, czekając, aż zdobycz sama do nich przyjdzie.

W tym momencie zrozumiałem, gdzie popełniliśmy błąd: urządziliśmy łowy na niego, a należało zastawić pułapkę. Nie, w pościgu, w sprinterskim biegu w linii prostej nigdy nie mieliśmy szans; on po prostu wystartował znacznie wcześniej niż my. Ale gdybyśmy zastawili pułapkę, ta przewaga nie miałaby znaczenia.

Czy jeszcze mieliśmy na to czas? Być może została jeszcze jedna karta do rozegrania, jeszcze jeden rzut kostkami, ostatni nabój w magazynku. Musieliśmy jakoś wywabić Saracena z mroku, sprawić, żeby przyszedł do wodopoju.

Przez nieskończenie długi czas spoglądałem w iluminator. Nie widziałem już ani chmur, ani wież wiertniczych, za to pomału zaczynałem wierzyć, że jeszcze mamy szansę. A nadzieję tę opierałem na życiowym doświadczeniu, na lekcji, którą przerobiłem dawno temu, w gabinecie pewnego genewskiego bankiera: miłość nie jest słaba, miłość jest silna.

Odpiąłem pasy i poderwałem się z fotela. Wcześniej nie zwróciłem uwagi na to, że maszyna kołysze się raz po raz, miotana turbulencjami, ale i teraz, gdy odzyskałem równowagę, nie miałem czasu, by się tym przejmować. Ruszyłem w stronę dziobu i omal nie uderzyłem głową o sufit, gdy nagle zanurkowaliśmy. Złapałem się oparcia fotela i na wpół pełznąc, na wpół lecąc, kontynuowałem wędrówkę w stronę małej szafki, w której ukryty był bezpieczny telefon CIA.

Chwyciłem za słuchawkę i poprosiłem o połączenie.

Rozdział jedenasty

Szept Śmierci odebrał niemal natychmiast. Jego głos, jeszcze cichszy niż zwykle, był też wyjątkowo chrapliwy; skojarzył mi się z kwasem płynącym po żwirze. Zbyt wielki stres, zbyt mało snu, zbyt wiele rozczarowań, jak na jednego człowieka.

Opowiedziałem mu o błędzie, który popełniliśmy, próbując doścignąć Saracena, i wyjaśniłem, czego chciałbym spróbować – nie w szczegółach, a jedynie w ogólnym zarysie. Na szczęście miał wystarczające doświadczenie; nie potrzebował kredy i tablicy.

Powiedziałem też, że musimy opóźnić porwanie Cumali i przekonać prezydenta, by przełożył na inny termin orędzie do narodu.

– Potrzebuję czasu, jeśli mój plan ma zadziałać, Dave – zakończyłem.

Spróbował się zaśmiać.

– Prosisz mnie o tę jedną rzecz, której nie mamy – odparł i znowu usłyszałem w jego głosie lata służby. – Nie możemy niczego opóźnić, rozmawiałem z nim dwadzieścia minut temu. To po prostu niemożliwe.

Prosiłem, błagałem, a gdy i tym sposobem niczego nie wskórałem, powiedziałem mu w gniewie, żeby lepiej mnie posłuchał, bo jestem najlepszym agentem swojego pokolenia i, kurwa mać, twierdzę, że jeszcze mamy szansę! Przez chwilę milczał i czułem, że zdumiał go ten przejaw próżności, tak bardzo niepasujący do mojego charakteru. A potem kazał mi zaczekać.

Czekałem więc, próbując jakoś się trzymać – w przenośni i dosłownie, bo turbulencje wciąż szarpały samolotem – podczas gdy on dzwonił do prezydenta z drugiego telefonu. Kilka minut później usłyszałem jego kroki na drewnianej podłodze gabinetu. Wracał.

– Właśnie rozmawiałem z Grosvenorem – powiedział. – Uważa, że to się nie uda, nie wierzy w twój plan…

– Jezu! – przerwałem mu. – Wyjaśniłeś mu, na czym polegał błąd?

– Owszem – odparł zgryźliwie Szept. – Powiedziałem, że ruszyliśmy za nim jak siedmiu wspaniałych, a należało się przyczaić jak desperados szykujący napad na pociąg. I co, wystarczająco jasno?

– Mimo to nie zrozumiał?

– Nie pozwoliłeś mi dokończyć. Powiedział, że nie wierzy w ten plan, ale wierzy w ciebie. Masz trzydzieści sześć godzin.

Poczułem ogromną ulgę. Jeszcze jedna szansa na zbawienie, jeszcze jedna szansa na odkupienie.

– Dzięki – odpowiedziałem z pokorą.

– Tylko odzywaj się, czy to z dobrymi, czy złymi wiadomościami. Jeśli plan zacznie się sypać, prezydent chce o tym natychmiast wiedzieć. Orędzie jest już gotowe. Nie będzie rozbudzania fałszywych nadziei, nie będzie myślenia życzeniowego ponad logiką. Gówna się nie poleruje.

– W porządku.

– Masz mój numer, zapisz sobie jeszcze jeden, na wszelki wypadek. Do Grosvenora.

Pamięć miałem niezłą, ale wolałem na niej nie polegać. Wyjąłem więc komórkę i pod szybkim wybieraniem 911 wpisałem numer prezydenta Stanów Zjednoczonych. Zanim skończyłem, Szept znowu się odezwał:

– Dobra, w takim razie mamy trzydzieści sześć godzin oraz zarys planu. Omówmy go pokrótce. Pierwszy krok?

– Telefon – odparłem. – Sami sobie nie poradzimy, sprawa musi brzmieć autentycznie. Muszę więc spytać o nasze aktywa w tureckim wywiadzie. Kogo tam mamy najwyższego rangą?

Był to kraj o strategicznym znaczeniu i wiedziałem, że CIA – jak każda szanująca się agencja wywiadowcza – od lat pielęgnuje kontakty ze zdrajcami w szeregach MIT.

Szept milczał. W końcu chciałem z nim rozmawiać otwarcie na temat najpilniej strzeżonych tajemnic naszego państwa.

– Dave? – ponagliłem.

– Owszem, kogoś tam mamy – odpowiedział niechętnie.

– Kogo? – Wiedziałem, że gram trochę za twardo, ale musiałem się dowiedzieć, czy plan ma szanse powodzenia.

– Cholera, nie każ mi odpowiadać – odparł.

– Kogo?

– W MIT urzęduje dwóch zastępców dyrektora – odpowiedział wreszcie. – Powiedzmy, że jeden z nich wychował się na Wal-Marcie, a dziś bardziej lubi zakupy u Gucciego, jasne?

– Psiakrew… zastępca dyrektora? – powtórzyłem przejęty. Spędziłem lata w Dywizji, mimo to wciąż szokowała mnie skala zdrady rządzącej sekretnym światem. – Nie spodoba mu się to, co każesz mu zrobić – dodałem.

– Nie będzie miał wyboru, zagrożę, że go wydam tureckim władzom. Mam nadzieję, że zdrajców nadal tam wieszają. Może jakieś szczegóły? – Usłyszałem szelest papieru, Dave był gotów notować.

Gdy skończyłem, odczytał kluczowe punkty planu, ale to nie było wszystko: poprawił je, dopracował w locie. Raz jeszcze w duchu podziękowałem Bogu za takiego oficera prowadzącego.

– Co teraz? – spytał. – Zadzwonić do niego, zaprząc do roboty?

– Tak. Jeśli mamy wykorzystać tę szansę, to z kosmiczną szybkością.

Zakończyłem połączenie. Gdy Szept Śmierci zrzucał bombę na zastępcę dyrektora MIT, ja zapukałem do drzwi kabiny pilotów. Z interkomu dobiegł głos byłego pilota Sił Powietrznych.

– O co chodzi?

– Zmiana planów. Olać Gazę, lecimy do Bodrum.

Drzwi otworzyły się z rozmachem.

– A gdzie jest Bodrum?

Wykrzyczałem mu odpowiedź przez ramię, w drodze powrotnej do szafki z telefonem. Musiałem jeszcze raz pilnie zadzwonić do Stanów.

Rozdział dwunasty

Gdy zadzwonił telefon, Bradley siedział w barze w Lower East Side. Nie była to żadna hipsterska knajpa serwująca tapas albo „menu próbek”, tylko nora w starym stylu, ze ścianami przesiąkniętymi nikotyną i drinkami, których moc zwijała w trąbkę palce u nóg. Ostatni bastion dawnego Nowego Jorku – innymi słowy, bar gliniarzy.

Ben uczestniczył w imprezie pożegnalnej starego kumpla. Kumpel zaś był tak popularny wśród kolegów, a ukryta w przyziemiu salka tak ciasna, że chcąc w miarę spokojnie porozmawiać przez telefon, Bradley musiał wyjść na ulicę. Stał więc pod latarnią z wysoką szklanką z piwem w dłoni, kuląc się w zacinającym deszczu, gdy werbowałem go do walki w pierwszej linii sekretnego świata.

– Gdzie jesteś? – spytał.

– W odrzutowcu Agencji nad Jordanią – odparłem. Ukrywanie czegokolwiek nie miało sensu, chciałem nim wstrząsnąć, by poczuł powołanie. – Gdy tylko się rozłączysz – ciągnąłem – chcę, żebyś zadzwonił do człowieka, któremu przekazywałeś wiadomości. Nazywa się David McKinley i jest dyrektorem Wywiadu Narodowego.

Usłyszałem, że Bradley nagle przestał oddychać.

– Jasna dupa, myślałem…

– Zapomnij, o czym myślałeś. Zaczęła się prawdziwa gra. Powiedz Dave’owi, że potrzebuję skrzydłowego, i to natychmiast. Załatwi helikopter, który zabierze cię na lotnisko. Polecisz rządowym samolotem.

– Niby dokąd? – spytał.

– Do Bodrum. McKinley załatwi papiery, będziesz detektywem z Nowego Jorku badającym sprawę zabójstwa Ingrid Kohl.

– A kto to jest Ingrid Kohl?

– To kobieta, której zwłoki znaleźliście w Eastside Inn.

– Skąd ty…?

– Później – wpadłem mu w słowo, jednocześnie dziękując opatrzności za Cameron i Ingrid, kimkolwiek naprawdę była. Ich zbrodnie sprowadziły mnie do Turcji, a teraz dały nam jeszcze jedną szansę. – Odbiorę cię z lotniska – dodałem. – I jeszcze jedno, Ben, nie zapomnij pistoletu.

Lecąc sześć mil nad ziemią, nawracaliśmy w stronę Bodrum. Turbulencje nareszcie osłabły. Pomyślałem, że jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, broń nie będzie Benowi potrzebna.

Ale czy kiedykolwiek coś poszło zgodnie z planem?

Rozdział trzynasty

Mimo gwałtownych protestów zastępca dyrektora tureckiego MIT zadzwonił pod wskazany numer już dwadzieścia minut po zakończeniu rozmowy z Szeptem. Pod numer Leili Cumali, mówiąc ściślej.

Naturalnie nie słyszałem tej rozmowy, ale jakiś czas potem czytałem jej transkrypcję przetłumaczoną na angielski. Choć był to tylko dokument, pozbawiony wszelkich emocji, łatwo było dostrzec, że facet z MIT był mistrzem swego rzemiosła. Na początek kazał jednemu ze swych asystentów skontaktować się z Cumali i umówić ją na rozmowę telefoniczną. Asystent podał jej numer centrali MIT, a gdy go wybrała, przełączano ją do kolejnych osób tyle razy, że zrozumiała ponad wszelką wątpliwość, iż dane jej będzie rozmawiać z bardzo ważną osobistością.

W pierwszych słowach zastępca dyrektora oznajmił, że potrzebuje jej pomocy w ściśle tajnej sprawie dotyczącej pewnego obcokrajowca. Boże, ależ ulgę musiała poczuć, gdy dotarło do niej, że to nie ona jest przedmiotem zainteresowania władz.

– Jak dobrze zna pani Brodiego Davida Wilsona? – spytał.

W transkrypcji zaznaczono pauzę – Cumali zapewne próbowała opanować nerwy – którą przerwały zachęcające słowa szpiega:

– Pytam jedynie o wrażenia, pani detektyw, nie o dowody. – Zaśmiał się serdecznie.

Cholera, był naprawdę dobry.

Przez chwilę słuchał jej opinii o mnie, przerywając od czasu do czasu, żeby nie pomyślała, że go to wszystko nudzi.

– Dziękuję, doskonale – powiedział, gdy skończyła. – A czy w którymś momencie nie odniosła pani wrażenia, że ten człowiek może nie być agentem FBI? – spytał, przechodząc do rzeczy.

– Nie… nie – odpowiedziała Cumali, ale gdy głębiej się nad tym zastanowiła, naszły ją wątpliwości. – No, może jedna rzecz wzbudziła moje podejrzenia: jest bystry. To znaczy wyjątkowo bystry, widać to w jego pracy. Pamiętam, że zastanawiałam się, czy wszyscy agenci FBI są aż tak dobrzy.

– Tak, to by miało sens… To, że jest aż tak dobry – zamruczał zagadkowo zastępca dyrektora. – Proszę powiedzieć, czy kiedykolwiek zdarzyło mu się w pani obecności rozmawiać przez telefon w taki sposób, że treść rozmowy wzbudziła pani podejrzenia, wydała się niejasna?

– Nie… Ale ma pewien dziwny zwyczaj, zauważyła to moja sekretarka. Wkładał baterię do telefonu tylko i wyłącznie na czas rozmowy.

Cóż, odważny makijaż i wysokie obcasy wywołują mylne wrażenie, pomyślałem. Hayrunnisa była bystrzejsza, niż się spodziewałem.

– Jak pani sądzi, dlaczego pamiętał o wyjmowaniu baterii?

– Nie mam pojęcia.

– To ja podpowiem. Otóż nawet gdy ktoś trzyma telefon w kieszeni, można włączyć go zdalnie bez wiedzy właściciela. A kiedy już zostanie włączony, można uruchomić mikrofon, a następnie przechwycić sygnał, tym samym zamieniając aparat w urządzenie podsłuchowe. Naturalnie takie ryzyko nie istnieje, gdy pamięta się o tym, żeby usunąć baterię.

– Nie wiedziałam.

– Zatem nie wiedziała pani i tego, że tak postępują agenci wywiadu?

– Agenci wywiadu? Powie mi pan wreszcie, o co tu chodzi?

Postępując zgodnie z instrukcjami otrzymanymi od Szeptu, zastępca dyrektora MIT doprowadził do tego, że Cumali zadała pytanie, na które czekał. Bez dwóch zdań był ekspertem.

– Jest pani zaprzysiężonym funkcjonariuszem policji, dodam nawet, że szanowanym. Wszystko, o czym rozmawiamy, jest objęte tajemnicą.

– Naturalnie.

– Posiadamy kamery na przejściu granicznym z Bułgarią, rejestrujące wszystko, co się tam dzieje. Znamy też numer rejestracyjny wypożyczonego wozu, którym podróżuje Brodie Wilson. Dzięki oprogramowaniu, którego używamy, otrzymaliśmy sygnał, że ów samochód przekroczył granicę. Wie pani, po co pan Wilson udał się do Bułgarii?

Ściemniał, opowiadając jej o systemie rozpoznawania numerów rejestracyjnych. Owszem, takie oprogramowanie naprawdę istnieje, ale Turcja go nie posiada. Tyle że Cumali nie mogła o tym wiedzieć.

– Nie – odrzekła.

– Dwaj z naszych ludzi operujących za granicą namierzyli go w Swilengradzie, gdzie nabył tani telefon komórkowy i kartę SIM, z których następnie skorzystał. Czy w rozmowie z panią wspominał kiedykolwiek o tym mieście?

– Nigdy.

– To zdarzenie sprawiło, że zaczęliśmy się bardzo interesować agentem Wilsonem. Z powodów, o których nie mogę z panią rozmawiać, uważamy, że to nie jest jego prawdziwe nazwisko. Naszym zdaniem ten człowiek to Michael John Spitz. Czy to coś pani mówi, detektyw Cumali?

– Absolutnie nic.

– Spitz jest członkiem elitarnej jednostki CIA – ciągnął zastępca dyrektora. – To oczywiście tłumaczy, dlaczego wydał się pani tak nadzwyczajnym śledczym. Zadaniem tej jednostki jest tropienie terrorystów.

Potrafiłem sobie wyobrazić strach, który musiał w tym momencie zmrozić serce Cumali. Siedząc w swym białym domku w starym porcie, zapewne natychmiast sięgnęła myślą do Hindukuszu i zaszyfrowanych rozmów telefonicznych, które prowadziła z bratem.

Zadaniem tej jednostki jest tropienie terrorystów.

Na Allaha, musiała pomyśleć, kogo właściwie tropi CIA. Ją? Jej brata? Wiedziała, że jest poszukiwany, ale w co tak naprawdę, do ciężkiej cholery, ją wciągnął?

– Sądzimy, że śledztwo w sprawie morderstwa to tylko przykrywka – powiedział zastępca dyrektora. – Coś innego musiało sprowadzić Spitza do Bodrum. Ma pani jakieś podejrzenia, co by to mogło być?

– Nie – skłamała.

W transkrypcji podkreślono, że „odpowiedziała z naciskiem”.

– Tak czy inaczej, dziękuję, bardzo nam pani pomogła – odparł gładko szpieg. – W tej chwili nie podejmiemy jeszcze żadnych działań. Będziemy podsłuchiwać rozmowy telefoniczne Spitza, czekać i obserwować. Dam pani jednak mój numer, to bezpośrednia linia. Jeżeli usłyszy pani o czymś podejrzanym, proszę do mnie natychmiast zadzwonić. Rozumiemy się? – spytał. A potem podyktował jej numer i zakończył rozmowę.

Złamaliśmy z Szeptem wszelkie zasady: pozwoliliśmy, by cel dowiedział się o prawdziwym charakterze naszej misji. Jednakże tym sposobem zastawiliśmy pułapkę. Cumali była detektywem, a ja podjąłem ryzyko godne hazardzisty – postawiłem wszystko na to, że będzie próbowała dociec prawdy. Przewidywałem, że będzie chciała dowiedzieć się więcej – choćby ze strachu – i wierzyłem, że poszuka informacji w jedynym logicznym miejscu: w moim pokoju hotelowym.

Naturalnie nie włamałaby się tam osobiście, ale wykonując swój zawód, z pewnością znała wielu przestępców, którzy gotowi byli podjąć się tego zadania. Ja zaś musiałem tylko dopilnować, by wszystko było gotowe na ich wizytę.

Rozdział czternasty

Po raz pierwszy w całej mojej karierze zawodowej zostałem na lodzie: wykonywałem misję bez legendy i przykrywki.

Niewielki odrzutowiec opuścił przestrzeń powietrzną Jordanii i po krótkim locie późnym rankiem wylądował w Milasie. Bez problemu przeszedłem odprawę i wskoczyłem do samochodu, ale zamiast ruszyć wprost do Bodrum, zagłębiłem się w miasto. Opodal ratusza znalazłem sklep fotograficzny i już po chwili patrzyłem, jak młoda ekspedientka ściąga z mojego telefonu i drukuje zdjęcie rodzinnego domu Cumali w Dżuddzie. Jako że w gablocie zauważyłem też akcesoria telefoniczne, kupiłem zapasową baterię do gównianego telefonu przywiezionego z Bułgarii.

Zaraz potem znalazłem sklep dla majsterkowiczów, w którym zaopatrzyłem się w ręczny świder, małą lutownicę, tubkę kleju uniwersalnego i parę innych drobiazgów. Wrzuciłem zakupy do samochodu i pomknąłem do Bodrum. Dotarłem do hotelu w porze lunchu, co oznaczało, że nie spotkam dyrektora. Pobiegłem prosto do swojego pokoju.

Ściągnąłem poobijaną walizkę Samsonite z górnej półki w szafie i ostrożnie naciąłem podszewkę okrywającą wewnętrzną stronę zamków. W jednym z nich wywierciłem niewielki otwór, po czym zająłem się bułgarskim telefonem. Za pomocą lutownicy podłączyłem do niego dodatkową baterię, tym samym dwukrotnie wydłużając czas jego pracy, po czym otworzyłem menu. Przez dwadzieścia dość frustrujących minut męczyłem się z oprogramowaniem, zanim udało mi się ustawić parametry tak, by wbudowany aparat wykonywał zdjęcie co dwie sekundy.

Tak zmodyfikowany telefon umieściłem w walizce, tuż za zamkiem, celując obiektywem w świeżo wywiercony otwór w zamku. Teraz wystarczyło, bym przed wyjściem z pokoju włączył telefon, skleił rozciętą podszewkę i wepchnął walizkę z powrotem na najwyższą półkę. Wiedziałem, że to znakomita skrytka na urządzenie rejestrujące, ponieważ ludzie, którzy czegoś szukają, skupiają się zwykle na zawartości walizki, a nie na samej walizce.

Tak oto zyskałem prywatny monitoring – owszem, amatorski, ale w pełni sprawny. Musiałem mieć pewność, że włamywacze znajdą to, co zamierzałem dla nich zostawić w pokoju. Od tego zależało powodzenie całego planu.

Do świeżo wydrukowanego zdjęcia dawnego domu Cumali dołączyłem dysk, na którym nagrałem skan jej prawa jazdy wydanego w Bahrajnie, dane ściągnięte z bloga poświęconego nurkowaniu oraz podsumowanie wyników, które osiągnęła na studiach w Stambule. Wszystko to zamknąłem w plastikowej teczce i schowałem do pokojowego sejfu – gównianego pudełka na baterie, z elektronicznym zamkiem, którego słabość znał każdy szanujący się złodziej: wystarczyło odłączyć zasilanie, zresetować kod i otworzyć drzwiczki.

Zdjęcie oraz skany dokumentów miały przekonać Leilę Cumali, że Michael Spitz poluje właśnie na nią.

Jako że były to autentyczne dowody, tak zwany „efekt halo” musiał skłonić ją do przebadania wszystkich innych przedmiotów znalezionych w moim pokoju; liczyłem, że wynajęci złodzieje ukradną też laptopa. Cumali miała znaleźć w nim dwa istotne – i całkiem fałszywe – e-maile, które napisałem wcześniej, lecąc nad Jordanią. Właśnie po raz ostatni sprawdzałem ich treść i z odpowiednimi datami przenosiłem je do skrzynki odbiorczej, gdy zadzwonił hotelowy telefon.

Jakaś kobieta przedstawiła mi się jako sekretarka w wydziale zabójstw nowojorskiej policji, ale wiedziałem, że to bzdura – niemal na pewno należała do sztabu asystentów Dave’a.

– Lot, którego pan oczekuje, to Turkish Airlines 349 z Rzymu. Lądowanie na Milas International o 15.25 – powiedziała.

Nie oczekiwałem gości z Rzymu, ale domyśliłem się, o co chodzi: Szept najwyraźniej uznał, że rządowa maszyna wzbudzi podejrzenia, i dlatego załatwił Bradleyowi bilet w komercyjnych liniach.

Zerknąłem na zegarek. Jeśli miałem dotrzeć do Milasu na czas, musiałem skończyć robotę w dziesięć minut. Raz jeszcze przejrzałem pocztę, ale informacji prawdziwie cennych nie skasowałem – 128-bitowe szyfrowanie gwarantowało, że będą nie do odczytania, a ich obecność zwiększała wiarygodność całego podstępu. Sam komputer oczywiście też był zabezpieczony hasłem, ale wiedziałem – bo Szept powiedział mi o tym jeszcze w Stanach – że to żaden problem dla kogoś, komu będzie zależało na tym, żeby przejrzeć jego zawartość.

Włożyłem laptopa do sejfu wraz z innymi materiałami, włączyłem bułgarski telefon, zakleiłem podszewkę i pobiegłem w stronę drzwi.

Boy hotelowy, młody facet siedzący w recepcji, oraz telefonistka zobaczyli mnie w chwili, gdy wysiadałem z windy. Puściłem klucz po blacie kontuaru i zawołałem do telefonistki na tyle głośno, żeby wszyscy usłyszeli:

– Pędzę na lotnisko. Gdyby ktoś dzwonił, wracam o siedemnastej trzydzieści.

Wiedziałem, że jeśli Cumali planuje przeszukanie mojego pokoju, to najpierw postara się mnie zlokalizować i poznać moje plany na najbliższe godziny. Miałem nadzieję, że właśnie oszczędziłem jej złodziejom trochę fatygi.

Biegnąc do samochodu, pomyślałem, że za chwilę będą już na tyłach hotelu, pojadą windą serwisową na piętro i bez trudu sforsują zamek w drzwiach, a gdy wrócę, zastanę mój pokój w totalnym chaosie.

Bardzo się myliłem.

Rozdział piętnasty

Dotarłem na lotnisko w samą porę: dwie minuty później Bradley opuścił strefę odprawy celnej.

Poprowadziłem go obok mężczyzn z samowarami na plecach, sprzedających jabłkową herbatę, przez tłumy naciągaczy i żebraków, obok pary o słowiańskich rysach – niemal na pewno kieszonkowców – i dalej, na parking.

Wiatr od strony Azji niósł cały bukiet egzotycznych zapachów, a z głośników płynęło zawodzenie muezzina, przypominające muzułmanom, że czas na modlitwę. Zauważyłem, że Bradley przygląda się chaosowi panującemu na ulicy, dalekim wzgórzom porośniętym sosnami oraz minaretom pobliskiego meczetu. Chyba przytłaczało go to wszystko.

– Niezbyt daleko stąd do granicy z Irakiem i Syrią – powiedziałem. – Trochę tu inaczej niż w Paryżu, co?

Skinął głową.

– W moim zawodzie trzeba się przyzwyczaić do bywania w różnych dziwnych miejscach – ciągnąłem. – Tylko do samotności nie sposób przywyknąć. Naprawdę cieszę się, że cię widzę.

– Ja też – odparł. – Powiesz mi w końcu, po co tu jesteśmy?

– Nie. Ale powiem ci tyle, ile będzie konieczne.

Dotarliśmy wreszcie do mojego fiata. Rozpocząłem kolejny śmiertelny taniec zmotoryzowanych na ruchliwej tureckiej ulicy, a po chwili poprosiłem Bradleya, żeby wyjął baterie z obu naszych telefonów. Zanim wyjaśniłem mu po co, byliśmy już na autostradzie.

– Polujemy – mówiąc „my”, mam na myśli rząd Stanów Zjednoczonych – na pewnego mężczyznę – powiedziałem. – Polujemy już od tygodni…

– Na tego, o którym wszyscy gadają? – wpadł mi w słowo. – Tego od atomowego detonatora?

– Nie ma żadnego faceta z atomowym detonatorem – odparłem. – To tylko bajka dla prasy.

Dostrzegłem wyraz zaskoczenia na twarzy Bradleya i dobrze wiedziałem, o czym myśli: że przecież wielokrotnie widział w telewizji prezydenta, który mówił o tej sprawie. Nie miałem czasu na dokładniejsze wyjaśnienia. Parłem naprzód.

– Kilka dni temu sądziliśmy, że już go mamy, ale się myliliśmy. Nie znamy jego aktualnego nazwiska, aktualnej narodowości ani miejsca pobytu. Jedynym łącznikiem, o którym wiemy, jest jego siostra…

– Leila Cumali – dopowiedział. Błysk w jego oczach świadczył o tym, że rozumie.

– Tak. W ciągu ostatnich dwunastu godzin dano jej do zrozumienia, że nie przyjechałem tu, żeby badać sprawę morderstwa. Dowiedziała się, że jestem agentem CIA.

– A jesteś?

– Nie. Jestem kimś znacznie ważniejszym. Gdy dotrzemy do Bodrum, najprawdopodobniej się okaże, że kazała przetrząsnąć i okraść mój pokój. Złodzieje zabiorą kilka przedmiotów, a wśród nich laptopa. Jest zabezpieczony na kilka sposobów, ale Cumali bez większych problemów dotrze do niektórych informacji. Na przykład do dwóch e-maili, które uzna za bardzo istotne. Z pierwszego się dowie, że przechwyciliśmy rozmowy telefoniczne, które odbyła z pewnym mężczyzną ukrywającym się w Hindukuszu…

– Gdzie? – przerwał mi Bradley.

– W Afganistanie. Przeczyta też, że nie znamy treści tych rozmów, bo były zakodowane, wiemy natomiast, że urodziła się w Arabii Saudyjskiej, że jej ojciec został tam publicznie stracony, a jej telefoniczny przyjaciel uczestniczył w porwaniu trojga obcokrajowców – i dlatego podejrzewamy, że jest zamieszana w działalność terrorystyczną.

– A jest?

– Uważam, że nie, ale z wiadomości dowie się też, że wkrótce zostanie przerzucona do Bright Light.

– A co to jest Bright Light?

– Cumali zajrzy do Internetu i znajdzie co najmniej kilka artykułów o tym, że to urocze miejsce w Tajlandii, element sieci tajnych więzień CIA.

– Naprawdę jest coś takiego?

– Tak.

– A co się dzieje w Bright Light?

– Tam się torturuje ludzi, Ben.

– Nasz kraj traktuje tak kobiety?

– Nasz kraj traktuje tak wszystkich.

Ben był w Turcji dopiero od pół godziny, ale już zdążył nabyć sporą wiedzę. Pozwoliłem mu przemyśleć to, co usłyszał, a sam zająłem się wyprzedzaniem konwoju tureckiego wojska zmierzającego w stronę granicy z Syrią.

– Cumali opiekuje się sześcioletnim chłopcem – powiedziałem, gdy platformy wiozące czołgi zaczęły niknąć w lusterku wstecznym. – Oczywiście dziecko nie zostanie samo, w wiadomości są też wzmianki o tym, jaki czeka je los.

Wyjąłem telefon, włożyłem do niego baterię i wszedłem do galerii zdjęć. Pokazałem Benowi fotografię małego facia zrobioną w kuchni Cumali.

– Ma zespół Downa – powiedział Bradley, patrząc mi w oczy.

– Tak – odrzekłem. – Z wiadomości Cumali się dowie, że chłopiec zostanie zabrany przez naszych ludzi i przewieziony do sierocińca w Bułgarii, która jest jednym z najbiedniejszych krajów Europy. Z racji owej biedy oraz tego, że będzie tam obcy, nikt nie przejmie się zbytnio jego szczególnymi potrzebami.

Bradley wciąż na mnie patrzył i chyba było mu niedobrze.

– Liczymy na to, że ten e-mail wprawi ją w panikę – dodałem.

– Możliwe, że się uda – wycedził. – Po co?

– Wiemy, że w jakiś sposób może się skontaktować z naszym celem. Problem polega na tym, że gdybyśmy ją do tego zmusili, mogłaby to zrobić w umówiony sposób oznaczający ostrzeżenie. Wtedy by się gdzieś zaszył i nigdy byśmy go nie odnaleźli. Jeśli jednak będzie przekonana, że czyta poufną wiadomość, a ta wzbudzi w niej strach, z własnej woli nawiąże kontakt z celem. Nie popełni żadnego „przypadkowego” błędu, nie ostrzeże go. On jest jedyną osobą, która może jej pomóc. Tylko on może jej powiedzieć, co się naprawdę dzieje. Nawet gdyby chciał zignorować jej prośbę, nie będzie mógł, ponieważ jest Arabem, jej bratem, a to czyni go głową rodziny.

Bradley analizował przez chwilę moje słowa, a potem znowu spojrzał na zdjęcie chłopca. Mały facio śmiał się beztrosko – dziecko, pionek w wielkiej grze.

– Sam to wszystko wymyśliłeś? – spytał wreszcie. W jego głosie nie było podziwu.

– Mniej więcej – odparłem.

– I zawsze tak to wygląda? Ta twoja praca?

– Nie – odpowiedziałem, myśląc o dwóch małych dziewczynkach w Moskwie. – Czasem wygląda znacznie gorzej.

Bradley odetchnął głęboko.

– W porządku. Zatem Cumali skontaktuje się z bratem. Co wtedy?

– Wtedy powie mu o drugiej wiadomości.

Rozdział szesnasty

Zjechałem na wolniejszy pas i spojrzałem uważnie w lusterko. Gdy byłem pewny, że nie ciągniemy za sobą ogona, wprowadziłem Bena nieco głębiej w świat cieni.

– Nadawcą drugiej wiadomości jest rzekomo wicedyrektor CIA. Wysłana dwa dni temu, zawiera informację, że dokonaliśmy przełomu w śledztwie w sprawie porwania trojga obcokrajowców w Hindukuszu.

– Ale nie dokonaliście, prawda? – spytał Ben.

– Prawda. To, co się tam wydarzyło z udziałem tego człowieka, nadal jest zagadką. To samotny wilk, jednoosobowa organizacja. Dzięki temu nie musi się bać ani plotek, ani zdrady. Szukamy ducha, Ben.

Zjechałem z autostrady na łącznik w kierunku Bodrum.

– Znamy tylko fragmenty jego biografii – dodałem po chwili. – Wiemy, że dwa razy był w Afganistanie. Najpierw jako nastoletni mudżahedin walczył z Sowietami, a potem, parę miesięcy temu, był zamieszany w zniknięcie trojga…

– Po co porwał tych ludzi?

– Tego nie mogę ci powiedzieć.

Widziałem, że Ben poczuł się urażony. Trudno, pomyślałem, nie musi o tym wiedzieć. Tak brzmiała żelazna zasada obowiązująca w świecie, do którego go wciągnąłem.

– Zdarzenie to ma jednak pewien aspekt o krytycznym znaczeniu. Zauważył to Dave McKinley. Otóż nie można samotnie porwać trzech osób. Nie w Afganistanie. Nie z trzech różnych miejsc. Nie z ufortyfikowanych obozów. Innymi słowy, ktoś jednak musiał pomóc naszemu duchowi. I to nam dało punkt zaczepienia. McKinley sam był dwa razy w Afganistanie i chyba nikt w zachodnim świecie nie wie o tym kraju więcej niż on. Jest pewny, że któryś ze starych towarzyszy broni, może jeden z przywódców klanów, musiał udzielić wsparcia człowiekowi, którego poszukujemy. Mudżahedinów łączą bardzo silne więzy i to może tłumaczyć, dlaczego – choć posłaliśmy w teren tysiące agentów – nie dowiedzieliśmy się absolutnie niczego. Z drugiej wiadomości wynika, że za dwa dni jeden z tych, którzy uczestniczyli w porwaniu – w zamian za pokaźną kwotę w gotówce oraz nową tożsamość – ujawni nazwiska naszego ducha i wszystkich osób, które mu pomagały.

Dotarliśmy na wybrzeże; zachodzące słońce skąpało lazurową toń w niezliczonych odcieniach różu. Wątpiłem, by Ben kiedykolwiek widział coś równie pięknego, ale on tylko rzucił okiem na pejzaż.

– Gdyby to, co piszecie o nagrodzie, było prawdą, co by się stało z wydanymi wspólnikami?

– Zostaliby przesłuchani i przekazani władzom afgańskim.

– A następnie straceni.

– Tak jest. W e-mailu nie pada nazwisko zdrajcy, dajemy jednak do zrozumienia, że je znam.

– A zatem, jeśli twój cel – ten cały duch – będzie chciał uratować siebie i swoich towarzyszy, będzie musiał wydusić z ciebie nazwisko sprzedawczyka i jak najszybciej przekazać je na przykład swemu dowódcy z czasów wojny w Afganistanie?

– Właśnie – przytaknąłem. – Nasz cel sam przybędzie do wodopoju, pojawi się w Bodrum, żeby zmusić mnie do mówienia. I będzie miał na to niespełna dzień.

– I wtedy go zgarniecie.

– Nie.

– Nie?! Jak to „nie”? Sądziłem, że…

– Zatrzymanie go nic nam nie da. Potrzebujemy jedynie informacji, którą on zna. Powiedzmy, że już wysłał paczkę do Stanów – albo ma zamiar to zrobić – a my nie mamy żadnych szans, żeby ją przechwycić. Musimy wydobyć od niego dokładne dane na temat przesyłki.

– Torturujecie go.

– Nie, wtedy pojawiłby się ten sam problem, co z jego siostrą. Zanim się zorientujemy, że zrobił nas w konia, będzie za późno. Paczka dotrze na miejsce. Nie, Ben, on musi powiedzieć nam o tym z własnej woli.

Bradley parsknął śmiechem.

– Niby jak zamierzasz go do tego skłonić?

– Nie ja – odparłem. – Ty to zrobisz.

Rozdział siedemnasty

– Nie! – wykrzyknął Ben, spoglądając na mnie wściekle.

Nigdy nie widziałem go w takim stanie. Właśnie mu wyjaśniłem, w jaki sposób zmusimy Saracena, żeby wyjawił nam szczegóły na temat swojej przesyłki. Nawet nie próbował ukryć, jakim obrzydzeniem napawa go fakt, że siedzi w jednym samochodzie z tak odrażającym pomysłem.

– Nie zrobię tego. Kurwa, nikt by się tego nie podjął! Jaki człowiek, jaki zwichrowany umysł mógł wpaść na coś takiego?

– Słucham, podrzuć mi lepszy pomysł – odparowałem, próbując zachować spokój. – Możesz mi wierzyć, że nie podoba mi się ten plan ani trochę bardziej niż tobie.

– Czyżby? Zapominasz o czymś: ty wybrałeś takie życie.

– Nieprawda. Jak pamiętasz, próbowałem się z niego wyrwać. „Takie życie” wybrało mnie.

Byłem wkurzony. Naprawdę nie potrzebowałem w tym momencie wykładów o moralności. Przyhamowałem ostro i skręciłem na parking przy znajomej kawiarni, tej z panoramicznym widokiem na Bodrum i morze.

– Nie interesuje mnie podziwianie pejzaży – warknął Bradley.

– Zatrzymałem wóz, żebyś miał odrobinę prywatności.

– Niby po co?

– Żeby porozmawiać z Marcie.

Znowu zaparkowałem z dala od ludzi kręcących się po tarasie widokowym. Sięgnąłem do klamki, żeby wysiąść i zostawić Bena samego.

– Po co mam dzwonić do Marcie? – spytał.

– Wspominałeś kiedyś, że jej rodzice mają domek na plaży w Karolinie Północnej czy gdzieś tam.

– A co domek na plaży ma wspólnego z tą sprawą?

– Mają czy nie mają? – spytałem z naciskiem.

– Na Outer Banks. A bo co?

– Powiedz jej, żeby tam pojechała. Teraz, zaraz.

– Wiesz co? Tak sobie myślę, że chciałaby wiedzieć dlaczego.

Zignorowałem sugestię.

– Każ jej zabrać tyle jedzenia i butelkowanej wody, ile tylko zdoła. Do tego ryż, mąkę, butle z gazem. Niech koniecznie pamięta o butlach z gazem, ile tylko zdoła.

Patrzył na mnie szeroko otwartymi oczami. Bez gniewu.

– Przerażasz mnie, Scott.

– Brodie! Tutaj nazywam się Brodie.

– Przepraszam.

– I nie bój się, tutaj jesteś bezpieczny, na wyżynach własnej moralności. Potrafi strzelać?

– Jasne. Sam ją nauczyłem.

– Zatem niech weźmie broń długą, karabiny, strzelby. Zaraz ci powiem, które modele byłyby najlepsze. A kiedy już się urządzi w domku na plaży, opowiem jej, jak można je przestawić na ogień ciągły. Przyda jej się zapas amunicji. Bardzo duży zapas, Ben.

Próbował mi przerwać.

– Zamknij się. Gdyby ktoś się zbliżył do domku, z odległości dwustu jardów powinna krzyknąć, żeby się cofnął. Jeżeli nie posłucha, niech celuje tak, żeby zabić. Żadnych strzałów ostrzegawczych. Zapamiętaj, bo to ważne: dwieście jardów. Z tej odległości nie grozi jej zaczerpnięcie skażonego powietrza.

Zobaczyłem strach w jego oczach.

– Skażonego czym?

– Wirusem. Wyjątkowo łatwo się przenoszącym, zjadliwym i odpornym na wszystkie znane szczepionki. Powodującym chorobę w odmianie zwanej krwotoczną, która zabija ze stuprocentową skutecznością. Kraj czeka epidemia, Ben. Epidemia czarnej ospy.

Ben Bradley, gliniarz z Manhattanu, bohater jedenastego września, który właśnie drugi raz w życiu wyjechał za ocean, siedzący ze mną w samochodzie, na parkingu gdzieś na tureckim wybrzeżu, najodważniejszy człowiek, jakiego kiedykolwiek spotkałem, poznał prawdę jako jedenasty.

Rozdział osiemnasty

Jechaliśmy do Bodrum w głębokim milczeniu. Ben nie zadzwonił do Marcie – mógł wybrać jedynie między złem a złem, a jako że nie potrafił wymyślić lepszego niż mój planu wyciągnięcia prawdy z Saracena, wybrał to mniejsze.

– Opowiedz mi jeszcze raz, co robimy – powiedział, gdy wreszcie otrząsnął się z szoku i strachu wywołanych poznaniem prawdy o nadciągającej katastrofie.

Dopiero gdy ponownie przedstawiłem mu plan i odpowiedziałem na pytania – chciał znać nawet długość liny i wiedzieć, jak ciasna powinna być pętla – wrzuciłem bieg i zjechałem z parkingu z powrotem na szosę.

Skupiłem się na prowadzeniu samochodu. Zwolniłem, dopiero gdy wjechaliśmy do miasta i musiałem kluczyć wąskimi uliczkami. W końcu dotarliśmy w pobliże domu, którego szukałem. Zatrzymałem wóz przy krawężniku, może pięćdziesiąt jardów od celu. Pokazałem dom Benowi i kazałem wymienić dziesięć najbardziej charakterystycznych detali, a potem powtórzyć listę. Była to standardowa metoda utrwalania pamięciowego; badania potwierdzają, że po takiej procedurze nawet w głębokim stresie człowiek jest w stanie przypomnieć sobie co najmniej sześć zapamiętanych cech. Gdy nabrałem pewności, że – mimo emocji towarzyszących życiowej misji – Bradley będzie w stanie odnaleźć właściwy dom, ruszyliśmy w dalszą drogę do hotelu.

Ben zatrzymał się w recepcji, a ja poszedłem prosto do swojego pokoju, ciekaw, jak wielkich zniszczeń dokonali złodzieje wynajęci przez Cumali. Wchodząc do windy, zauważyłem jeszcze uśmiech dyrektora, który właśnie przyjmował paszport Bena.

– Aaa, pan Benjamin Michael Bradley! Będę potrzebował z kart kredytowych pańskich trzy, ażebym pozostał po bezpiecznej stronie.

– Może pan powtórzyć? – spytał Ben.

Rozdział dziewiętnasty

Nic się nie zmieniło. Stałem na progu i choć rozglądałem się uważnie, nie widziałem żadnych śladów ingerencji.

Zamknąłem za sobą drzwi i podszedłem do szafy. Wpisałem kod i otworzyłem drzwiczki sejfu. Laptop i plastikowa teczka spoczywały dokładnie tam, gdzie je zostawiłem.

Raz jeszcze omiotłem spojrzeniem cały pokój. Gdzie, u diabła, popełniłem błąd? Jakim cudem Cumali przejrzała mój podstęp? Czy to zastępca dyrektora tureckiego MIT dał jej cynk, celowo lub przypadkiem? Nie, to chyba mogłem wykluczyć – miał zbyt wiele do stracenia w imię jednego gestu wobec zwykłej policjantki. Dlaczego więc nie połknęła przynęty? Analizowałem teorię za teorią, spacerując po pokoju. Przeszedłem obok niezaścielonego łóżka – nikt tu nie sprzątał, bo nawet wywiesiłem tabliczkę „nie przeszkadzać”, żeby nikt nie nakrył złodziei na gorącym uczynku – i zajrzałem do łazienki.

Tu także nic się nie zmieniło. Machinalnie sięgnąłem po ręcznik, który wcześniej zostawiłem na stołku, a potem spojrzałem na tubkę z pastą do zębów – leżała na półce, jak zawsze. No, może nie całkiem. Od dziecka bowiem mam dziwny nawyk: zawsze układam szczoteczkę do zębów na tubce z pastą, teraz zaś leżała obok niej. Ktoś musiał je przełożyć, żeby dostać się do szafki.

Zawróciłem czym prędzej, wpadłem do sypialni i ściągnąłem walizkę z górnej półki w szafie. Z ulgą zauważyłem, że choć intruz zaglądał i tutaj, to nie znalazł bułgarskiego telefonu – wyczułem go pod podszewką. Oderwałem materiał i taśmę, wybrałem ikonkę na ekranie i otworzyłem katalog zdjęć wykonanych w dwusekundowych odstępach.

Szybko znalazłem te, na których widać było włamywaczy – nie doceniłem ich, po prostu byli porządniejsi, niż się spodziewałem.

Dane towarzyszące zdjęciom wskazywały, że złodzieje weszli do pokoju trzydzieści dwie minuty po moim wyjściu. Na jednym z nich, doskonale ostrym, ujrzałem nawet ich twarze: ot, zwykli hipsterzy o twardym spojrzeniu, po trzydziestce, ubrani w drogie skórzane kurtki, z plecakami na ramionach. Szybkie, oszczędne ruchy i bardzo nieliczne chwile werbalnej komunikacji wskazywały na to, że byli to zawodowcy. Mikrofon w telefonie także działał, odtworzyłem sobie ich ledwie słyszalne, stłumione głosy. Nie rozumiałem, co mówili, ale rozpoznałem język: byli Albańczykami. Z perspektywy czasu widzę, że ten fakt powinien był wzbudzić mój niepokój.

Narodowość intruzów wyjaśniła mi też łatwość, z jaką dostali się do pokoju. Na jednej z fotografii dostrzegłem w dalekim tle boya hotelowego – ich rodaka i, podobnie jak oni, łajdaka – któremu właśnie wręczali zwitek banknotów. Domyśliłem się, że gdy tylko odebrał zapłatę, wrócił do swojej wnęki w holu, by służyć im jako czujka na wypadek mojego wcześniejszego powrotu.

Miałem tysiące zdjęć – dzięki Bogu, że pomyślałem o sprzężeniu dwóch baterii – i wiedząc, jak działają profesjonaliści w tej branży, bez większego trudu ustaliłem, czego właściwie dokonali w moim pokoju.

Lider grupy – to on wydawał rozkazy – od razu zrzucił kurtkę i zabrał się do pracy. Pod spodem nosił bardzo obcisły, czarny T-shirt, bez wątpienia wybrany po to, by podkreślał świetnie wyrzeźbioną muskulaturę. Gustuje w sterydach, pomyślałem.

Wyjął z plecaka aparat cyfrowy i zanim zabrali się do przeszukiwania niewielkiego biurka, sfotografował je, aby później mogli odłożyć wszystko na miejsce. Domyślałem się, że identyczną procedurę powtarzali przed każdym kolejnym etapem. Nic dziwnego, że tylko szczoteczka do zębów umknęła ich uwagi.

Wkrótce zainteresowali się sejfem, a jego zamek, choć nie widziałem tego na zdjęciach, z pewnością nie stawił wielkiego oporu. Mięśniak musiał tylko przekręcić w lewo tandetną, okrągłą klawiaturkę, by ją wyjąć, odsłaniając wewnętrzne obwody. Usunięcie baterii pozwoliło mu na zresetowanie kodu i podłączenie własnej klawiatury. Widziałem to na dziesięciu zdjęciach, co oznaczało, że cała operacja zajęła mu niespełna dwadzieścia sekund.

Wyjęli z sejfu plastikową teczkę i sfotografowali wydrukowane zdjęcie domu rodzinnego Cumali. Potem Mięśniak wyjął własnego laptopa, podłączył do niego dysk i skopiował całą zawartość. Gdy tylko skończył, zajęli się moim komputerem. Nie musiałem oglądać całej kolekcji zdjęć, żeby się domyślić, co z nim zrobili…

Używając małego śrubokrętu, po prostu wymontowali twardy dysk, a następnie podłączyli do swojego laptopa, jednym posunięciem omijając zabezpieczenie. Następnie, za pomocą oprogramowania generującego kody, pokonali resztę przeszkód i w ciągu paru minut uzyskali dostęp do moich dokumentów i e-maili.

Teraz wystarczyło przekopiować wszystko na pendrive’y, na powrót zainstalować dysk w moim laptopie i odłożyć go na miejsce, do sejfu. Przejrzałem resztę zdjęć: przeszukali dokładnie cały pokój i łazienkę, a potem zniknęli, zabierając zdobycze. Zamknęli za sobą drzwi po dwudziestu sześciu minutach akcji.

Siedząc na łóżku, spojrzałem jeszcze raz na zdjęcie wychodzących. Dłoń mi drżała – chyba z ulgi. Pierwsza faza planu zakończyła się sukcesem. Cumali uwierzyła naszemu człowiekowi z MIT i zachowała się dokładnie tak, jak liczyliśmy.

Nie wątpiłem, że będzie umiała odczytać skradzione dane, a to oznaczało, że powodzenie kolejnych faz będzie zależało wyłącznie od podjętych przez nią decyzji. Czy uwierzy temu, co przeczyta w e-mailach? Czy pod wpływem zmęczenia albo niepokoju nie popełniłem krytycznego błędu? Czy będzie wystarczająco wystraszona – wizją Bright Light dla siebie i bułgarskiego domu dziecka dla małego facia – by zakodować nową wiadomość i nawiązać kontakt z bratem?

Może gdyby te pytania nie pochłaniały mnie bez reszty, przyjrzałbym się nieco uważniej zdjęciu, które wyświetlało się wciąż na ekranie telefonu. Wiedziałem, że w okolicy działa siedem wielkich karteli narkotykowych, a jeden z nich, prowadzony przez plantatora lawendy z greckich Salonik, jest żywo zainteresowany aktywnością agentów amerykańskiego wywiadu. Gdybym bardziej uważał, może wpadłbym na to, do kogo Cumali mogła się zwrócić o pomoc w wykonaniu brudnej roboty, a może nawet zauważyłbym coś ciekawego w mężczyźnie, którego portret zarejestrował mój telefon. Tak się jednak nie stało.

Rozległo się pukanie do drzwi.

Wyjrzałem przez wizjer i zobaczyłem Bradleya.

– Miałeś gości? – spytał.

– Tak – odrzekłem.

Opadł ciężko na krzesło.

– Co jest z tym dyrektorem hotelu?

– Mówisz o profesorze? Co ci zrobił?

Bradley spojrzał na mnie ze zdziwieniem.

– O profesorze! Czego?

– Filologii angielskiej.

Bradley prawie się uśmiechnął, a ja, widząc to, odetchnąłem z ulgą. To oznaczało, że zaczyna sobie jakoś radzić z odrazą wzbudzoną przez rolę, którą mu przypisałem. Jeśli sprawa rozwinie się po naszej myśli, zależało mi na tym, żeby umiał zachować spokój i działać z pełnym przekonaniem. Od tego miało zależeć moje życie.

Rozdział dwudziesty

– Co teraz? – spytał Bradley.

Wyszedłszy z mojego pokoju, wrócił do siebie, rozpakował się i wziął prysznic. Wyglądał na mniej znużonego i jakby spokojniejszego, gdy razem zasiedliśmy przy stoliku w hotelowej restauracji. Była dwudziesta pierwsza. Bez specjalnego apetytu od czasu do czasu przełykaliśmy kęs z talerza pełnego mezedes. Presja była po prostu zbyt silna. Byliśmy sami. Sezon dobiegał końca, a nieliczni goście, którzy jeszcze się nie wynieśli, wybrali zabawę w nadmorskich barach i restauracjach.

– Teraz Cumali odczytuje fałszywe e-maile – odpowiedziałem. – A potem trzymamy kciuki za to, żeby skontaktowała się z bratem.

– Skąd będziemy wiedzieli, że to zrobi?

– Echelon nam powie.

– A cóż to takiego?

– Coś, co nie istnieje. Ale gdyby istniało, prowadziłoby nasłuch rozmów telefonicznych, stacjonarnych i komórkowych, przeglądałoby e-maile i monitorowało wszystkie inne formy komunikacji elektronicznej w tej części Turcji. A szczególnie uważnie obserwowałoby pewną budkę telefoniczną, cztery mile stąd.

– Załóżmy, że Cumali będzie chciała nawiązać z nim kontakt. Jak sądzisz, kiedy to zrobi?

Sam zadawałem sobie to pytanie.

– Przypuszczam, że dostała już skradzione informacje. Albańczycy wydobyli je bez problemu, więc i ona nie będzie miała kłopotów z ich odczytaniem. Hasła już zostały złamane. Przyjmijmy, że uwierzy w to, co przeczyta. Będzie cholernie wystraszona. Przeczyta jeszcze raz, i znowu, a potem zacznie przeszukiwać dysk, żeby znaleźć coś jeszcze, marnując przy tym czas. Aż w końcu szok – a może i fala mdłości – minie. Wtedy zasiądzie znowu do komputera w swojej dawnej chacie rybackiej i zamieści pewną wiadomość na jakimś forum internetowym albo w serwisie randkowym. Saracen niemal w tej samej chwili dostanie SMS-owe powiadomienie z tegoż serwisu – dowie się, że ktoś podziela jego zainteresowania i właśnie do niego napisał. Będzie wiedział, co to oznacza: musi pilnie nawiązać kontakt z siostrą. I zrobi to, najprawdopodobniej o dawno umówionej porze.

Tymczasem Cumali zajmie się montowaniem zakodowanej wiadomości z wypowiedzi nagranych z angielskojęzycznych programów telewizyjnych. Będzie mocno zdenerwowana, a więc i wolniejsza niż zwykle. Kiedy skończy, pojedzie do wiadomej budki telefonicznej i będzie czekać na sygnał. Przypuszczam, że gdy już upora się ze wszystkim i nawiąże kontakt, który Echelon zdoła przechwycić, będzie północ, nie później. Powiedzmy, że to nasz ostateczny termin. Jeżeli kontakt nie nastąpi do tego czasu, będzie to oznaczało, że Cumali przejrzała nasz plan i jesteśmy skończeni.

– Powiedzmy, że Echelon namierzy kontakt. Domyślam się, że McKinley zadzwoni do ciebie i powie, że facet prawdopodobnie jest już w drodze? – spytał Bradley.

– Tak. To będzie krótka wiadomość. Jak znam Dave’a, pewnie powie coś w rodzaju: „Stary, żyjemy”.

– O północy – mruknął Ben i spojrzał na zegar nad kominkiem. – Zostały trzy godziny. – Omal nie parsknął nerwowym śmiechem. – To będzie długa noc.

– Owszem – odpowiedziałem spokojnie. Przez te wszystkie lata przeżyłem wiele podobnie długich nocy i nauczyłem się tego i owego na temat cierpliwości. – Mamy dwa wyjścia: albo zagramy w karty, albo opowiem ci historyjkę.

– Sam nie wiem – odparł Bradley. – Ciekawą?

– Sam ocenisz. O kobiecie nazwiskiem Kohl, Ingrid Kohl.

Rozdział dwudziesty pierwszy

– Nie wszystkie wyroki śmierci podpisują sędziowie czy gubernatorzy – wyjaśniłem. – Ten akurat miał postać intercyzy.

Przeszliśmy z Benem z hotelowej restauracji do salonu – przytulnego miejsca z kominkiem, leniwym kocurem i niezłym widokiem na hol i drzwi wejściowe – na wypadek gdyby Cumali albo jej Albańczycy mieli nam zafundować jakąś niespodziankę.

– Kobieta i mężczyzna, o których mówimy, znali się od sześciu tygodni, gdy doszli do wniosku, że pora wziąć ślub – ciągnąłem. – Ona miała na imię Cameron, a na niego mówili Dodge. Stawką było miliard dwieście milionów dolarów.

– Nic dziwnego, że spisali umowę przedślubną – zauważył Ben, sięgając po piwo.

Jeżeli kiedykolwiek była noc naprawdę warta porządnego drinka, pomyślałem, to właśnie ta. Mimo to jakoś zapanowałem nad pragnieniem.

– Cameron pracowała jako sprzedawczyni, wprawdzie w nie byle jakim sklepie, ale mimo wszystko nie była to zbyt mocna karta przetargowa. Nie miała też kogo poprosić o radę. Nic więc dziwnego, że umowa zawierała dość niekorzystne dla niej warunki. Gdyby doszło do rozwodu, zwłaszcza w ciągu pierwszych pięciu lat, praktycznie zostałaby z niczym. Wystarczyłoby jednak, żeby została wdową, a odziedziczyłaby cały majątek. Gdyby więc przestała kochać męża…

– …a zapragnęła prawdziwej kasy… – uzupełnił Bradley.

– …to mogłoby się okazać, że Dodge nie podpisał intercyzy…

– …tylko wyrok śmierci – dokończył detektyw. Uniósł brwi, był pod wrażeniem.

– Kilka miesięcy później Cameron doszła do wniosku, że już nie chce być z Dodge’em.

– Pojawił się ktoś trzeci?

– Jak to zwykle bywa. W tym przypadku była to kobieta.

– Rany, jakbym miał urodziny: niespodzianka za niespodzianką – powiedział Ben.

– Muszę cię uprzedzić, że sam jeszcze nie wiem wszystkiego. Pewnych rzeczy się domyślam, przyjmuję założenia, polegam na doświadczeniu, ale ogólnie czuję, że się nie mylę.

Kiwnął głową.

– Jasne. Jesteś jednym z tych śledczych, z którymi z zasady nie zamierzam się spierać.

– Intuicja podpowiada mi, że te kobiety razem się wychowywały i były kochankami, zanim na horyzoncie pojawił się Dodge – ciągnąłem. – Tak czy owak, nie znam prawdziwego imienia kumpelki Cameron, więc nazwijmy ją Marilyn.

Zerknąłem na zegarek – minęło ledwie dwadzieścia minut. Wcześniej o tym nie wiedziałem, ale wyglądało na to, że czas płynie znacznie wolniej, gdy się czeka na koniec świata.

– Sądzę, że wyjechały razem z Turkey Scratch, czy innej dziury zabitej dechami, i z głowami pełnymi marzeń wylądowały na Manhattanie. Cameron znalazła pracę u Prady, a Marilyn zapragnęła zostać aktorką. Innymi słowy, przyjęła „tymczasową” posadę w biurze.

– I wtedy Cameron poznała miliardera – powiedział Ben.

– Tak. Ta znajomość wywróciła jej życie do góry nogami, ale Cameron miała dość rozumu, żeby wiedzieć, że drugi raz nie trafi się jej taka sposobność. Jak to mówią, piorun nigdy nie uderza dwa razy w to samo miejsce. Możliwe, że usiadła z Marilyn i gruntownie przedyskutowały sprawę. Może odbyło się to w cywilizowany sposób, ale wiem z doświadczenia, że w życiu częstsze są zgoła inne rozwiązania. Zgaduję więc, że Cameron porzuciła starą przyjaciółkę, ale to nie ma znaczenia. Tak czy owak, wyszła za mąż. Jednego natomiast jestem pewny: w tamtym okresie Dodge nie poznał Marilyn, a nawet jej nie widział. To ważny detal, potem zrozumiesz dlaczego.

– W porządku – odparł Ben. – Mamy więc małżeństwo Dodge’a i Cameron, w którym po pewnym czasie coś się zaczęło psuć.

– Nie trwało to długo. Przypuszczam, że Marilyn czuła się zdradzona, mimo to Cameron ponownie nawiązała z nią kontakt. Chciała się pozbyć Dodge’a, ale wystąpił pewien problem…

– Intercyza.

– Właśnie. Kobiety, jakże sprytnie, znalazły jednak sposób, by mieć i siebie, i pieniądze. Postanowiły go zabić.

– Jaki miały plan? – spytał Bradley.

– Wtedy jeszcze nie wiedziały. Aż nagle, pewnego ranka, pomogła im grupa terrorystów. To był jedenasty września. Biuro, w którym pracowała Marilyn, mieściło się w jednej z dwóch wież. Tego dnia spóźniła się do pracy. Zobaczyła samolot uderzający w gmach i pomyślała, że od tej chwili w zasadzie jest martwa dla świata. Trudno o lepsze alibi dla przyszłej morderczyni.

Uniosłem głowę, gdy próg hotelu przestąpiło troje gości. Skierowali się prosto do windy. Moja głowa nigdy nie przestawała pracować w profesjonalnym trybie: oto wiedziałem, że na noc wrócili już wszyscy goście hotelu. W ciągu najbliższych dziesięciu minut młody kierownik zmiany miał zamknąć drzwi frontowe na klucz, sprawdzić, czy zabezpieczone są także drzwi na tyłach budynku oraz winda towarowa, a następnie przygasić światła w całym hotelu. Wskazówki zegara na kominku prawie się nie poruszały. Gdzie jest Cumali? I co, do diabła, robi Echelon?

– Tylko że Marilyn musiała zostać martwa na dłużej – zauważył Ben, ściągając mnie z powrotem do Nowego Jorku, do września 2001 roku.

– Zgadza się. I dlatego, w deszczu odłamków i ludzkich szczątków oraz w kłębach dymu, poszukała sobie idealnego miejsca, w którym mogła się zaszyć. Eastside Inn. Była aktorką, więc wykorzystała swoje umiejętności, by zyskać pewność, że nie tylko nikt jej nie rozpozna, ale i nie będzie w stanie jej precyzyjnie opisać. Każdego dnia odgrywała inną rolę.

Ben skinął głową.

– To fakt. Praca z portretem pamięciowym nic nie dała. Marilyn porządnie zaplanowała całą rzecz. To dlatego poszła do biblioteki i wypożyczyła twoją książkę.

– Właśnie. A w posłowiu przeczytała o tym, jaka jest wykrywalność sprawców morderstw w poszczególnych krajach świata. Wystarczyło kilka minut lektury i już wiedziała, że istnieją znacznie lepsze miejsca do popełnienia zbrodni niż Stany Zjednoczone. Turcja wydała jej się idealna – techniki dochodzeniowe na niskim poziomie, śledczy notorycznie przepracowani. Cameron zaś nie miała wielkiego problemu z przekonaniem Dodge’a, że pięknie byłoby popływać trochę po Morzu Egejskim. O wiele poważniejszy był kłopot, z którym musiała się zmierzyć Marilyn.

– Bo trupy nie dostają paszportów – domyślił się Bradley.

Pokiwałem głową. Światła w całym hotelu zaczęły lekko przygasać. Kot przeciągnął się leniwie, a Ben i ja znowu spojrzeliśmy na zegar. Zostało sto dwadzieścia pięć minut.

Zrobiłem sobie przerwę. Wstałem, żeby rozprostować nogi i dolać sobie kawy. Moje dłonie drżały.

Rozdział dwudziesty drugi

W Waszyngtonie także spoglądano na zegar. Na wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych było popołudnie. Szept Śmierci dokonał własnej oceny tempa wydarzeń i uznał, że Echelon wykryje wiadomość od Cumali o godzinę wcześniej, niż sam się tego spodziewałem.

Innymi słowy, zakładał, że jeśli ma się to stać, to nie później niż o jedenastej w nocy czasu Bodrum. Albo był większym pesymistą niż ja, albo po prostu realistą.

Gdy wedle jego rachuby pozostała już tylko godzina, zamknął drzwi swego gabinetu, zabronił łączenia rozmów telefonicznych i surowo przykazał swoim ludziom, by pod żadnym pozorem nie ośmielili się mu przeszkadzać. Jedynie prezydent, gdyby go potrzebował, mógł skorzystać ze specjalnej bezpiecznej linii. Gdyby zaś nadeszły dobre nowiny, NSA dostarczyłaby je wprost do jego komputera, korzystając z dedykowanego kanału internetowego.

W głębi serca Szept nie sądził, by optymistyczny scenariusz mógł się ziścić. Doświadczenie go nauczyło, że pobożne życzenia nic nie znaczą. Poza tym widział w życiu zbyt wiele szaleństwa, zbyt wiele fanatyzmu, by spodziewać się, że plan saudyjskiego terrorysty może się skończyć happy endem. Podczas pierwszego pobytu w Afganistanie, jeszcze jako młody analityk, został poważnie ranny wskutek ataku ciężarnej samobójczyni, która wysadziła się w powietrze. Później, już jako szef placówki, widywał dzieciaki, które podbiegały do żołnierzy po cukierki – ściskając w dłoniach granaty.

Nie, jednego mógł być pewny: wkrótce prezydent wyda rozkaz zamknięcia granic, w kraju zapanuje panika, kolejki chętnych do szczepienia będą się ciągnęły milami, żołnierze wyjdą na ulice miast i rozpocznie się wielkie polowanie na samobójców-nosicieli wirusa. Zaraz po wygłoszeniu przez prezydenta orędzia do narodu Szept Śmierci zamierzał wręczyć mu dokument, który właśnie zaczynał pisać – swoją rezygnację.

A pisał – jak zawsze – z brutalną szczerością, ale i ze smutkiem, który ciążył mu tak bardzo, jakby lada chwila miał go zmiażdżyć. Ze smutkiem myślał o losie swego kraju, o obywatelach, których zawiódł, o własnych dzieciach, których prawie nie znał, i wreszcie o własnej karierze, która przed trzydziestu laty zaczęła się tak obiecująco, a teraz miała lec w gruzach pod ciężarem historycznej klęski.

Zegarek stojący na biurku odliczał czas, aż wreszcie nie zostało nic. Internetowy kanał był otwarty, ale nie napłynęła żadna wiadomość. Echelon milczał. Bodaj pierwszy raz w życiu Szept był przygnębiony tym, że spełniły się jego przewidywania.

Otworzył szufladę i wyjął aparat do mierzenia ciśnienia. Zdążył założyć na ramię opaskę, gdy zamigotało światełko bezpiecznego telefonu. Podniósł słuchawkę.

– Nic? – spytał prezydent, nawet nie próbując maskować niepokoju.

– Nic – odparł Szept. – Najwyraźniej Cumali nie połknęła przynęty. Pewnie popełniliśmy gdzieś drobny, ale znaczący błąd. Pielgrzym wyliczył inny termin – według jego rachuby zostało nam jeszcze pięćdziesiąt siedem minut, ale chyba już nic się nie zmieni. Co mam zrobić? Zawiadomić ludzi?

Milczenie trwało przez dłuższą chwilę. Grosvenor starał się zapanować nad gonitwą myśli.

– Nie – rzekł w końcu. – Dałem mu trzydzieści sześć godzin. Wykorzystamy je do końca. Zasłużył na to.

Grosvenor odłożył słuchawkę, zdruzgotany myślą o tym, jaki los czeka kraj, i świadom tego, jak bezlitosne będą w jego ocenie opinia publiczna oraz historia.

Godzinę wcześniej, podobnie jak Szept, wygospodarował miejsce w swym terminarzu i polecił, by mu nie przeszkadzano. Teraz więc siedział samotnie, w coraz bardziej dokuczliwej popołudniowej ciszy. Ukrył twarz w dłoniach, nie po raz pierwszy żałując, że nie ma już przy nim Anne, że nie doczekali się dzieci, że nie ma rodziny, w której mógłby teraz szukać pocieszenia i sensu.

Nie miał jednak nic, prócz nagłych podmuchów strachu, które szalały w opustoszałych korytarzach jego umysłu.

Rozdział dwudziesty trzeci

Szliśmy z Bradleyem innym korytarzem, kierując się w półmroku i ciszy w stronę mojego pokoju.

Zostało nam niespełna trzydzieści minut. Miałem nadzieję, że krótki spacer pomoże mi zapomnieć o nerwach. Zaproponowałem Bradleyowi, że dam mu akta tureckiej policji dotyczące śmierci Dodge’a. Zgodził się ochoczo, wiedząc, że będą kluczowym dowodem w przygotowaniu aktu oskarżenia, więc pożegnaliśmy leniwego kota i wyszliśmy do pustego holu. Zatrzymałem się dosłownie o krok przed windą, z silnym wrażeniem, że ktoś nas obserwuje.

W zasięgu wzroku nikogo jednak nie było – nawet kierownika zmiany – jeśli nie liczyć naściennej kamery monitoringu wycelowanej w stanowisko recepcji i ukryty za nim sejf. Byłem ciekaw, kto nas podgląda, siedząc w pobliskim biurze.

Szepnąłem Benowi, żeby pojechał windą, podczas gdy ja wbiegnę na górę po schodach. Jeśli śledziła nas grupa zbirów – na przykład albańskich – to trudno by im było uporać się z celem, który nagle się rozdwoił. Gliniarz spojrzał na mnie pytająco.

– Przyda mi się małe ćwiczenie – wyjaśniłem.

Wiedział, że wciskam mu kit. Odbiłem w lewo, gdy tylko wszedł do kabiny, i zacząłem biec na górę, przeskakując po dwa stopnie. Nic się nie wydarzyło. Dotarłem do stalowych drzwi windy na piętrze w chwili, gdy się rozsuwały. Bradley popatrzył na mnie spod uniesionych brwi. W ręku trzymałem odbezpieczoną berettę kalibru 9 milimetrów.

– Z ciężarkami? – spytał z kamienną twarzą.

Opuściłem broń i razem ruszyliśmy w stronę mojego pokoju. Nadal miałem wrażenie, że ktoś na nas patrzy, lecz w tym korytarzu nie było kamer, a choć w pewnej chwili odwróciłem się naprawdę szybko, nie dostrzegłem nikogo przyczajonego w półmroku

Otworzyłem drzwi i nagle przyszła mi do głowy nowa myśl: boy hotelowy mógł nadal przebywać w budynku, jeśli ktoś zapłacił mu za to, żeby miał mnie na oku. Gdy weszliśmy do pokoju, przekręciłem klucz w zamku, a pistolet położyłem na ławie, w zasięgu ręki.

– Byliśmy na Manhattanie – przypomniał mi Bradley. – Cameron i Marilyn postanowiły zabić Dodge’a w Turcji, ale pojawił się problem.

– Właśnie. Marilyn potrzebowała paszportu – odpowiedziałem. – Zaczęły więc szukać dwudziestokilkuletniej kobiety, najlepiej samotnej i od niedawna mieszkającej w Nowym Jorku – jednym słowem takiej, za którą nikt nie będzie zbytnio tęsknił.

– I znalazły?

– Pewnie.

– Gdzie?

– W barze dla lesbijek, na Craig’s List, a może na Washington Square w słoneczne popołudnie? Nie wiem i nie ma to znaczenia. Marilyn zaprosiła ją na randkę, a wieczorem do siebie, to znaczy do pokoju w Eastside Inn. Obiecała jej narkotyki i seks. Dołożyła do tego także śmierć. – Spojrzeliśmy po sobie. – Zabiła, żeby ukraść jej tożsamość, Ben.

Bradley nie odpowiedział. Jak każdy porządny glina, próbował znaleźć dziury w mojej teorii.

– Pamiętasz tę kobietę na twoim seminarium? – spytałem. – Bardzo inteligentna, w turkusowej bluzce, siedziała w pierwszym rzędzie.

– Owszem, tylko z tą inteligencją coś mi się nie zgadza. Powiedziałeś jej, że kobiety uważają cię za atrakcyjnego, a ona przytaknęła.

Roześmiałem się.

– Otóż usłyszałem od niej, że tamto morderstwo mogło mieć coś wspólnego z kradzieżą tożsamości, ale nie zwróciłem na te słowa uwagi. Pamiętasz? Wtedy przyszli ci faceci i usiedli w głębi sali. Ale powinienem był słuchać tej kobiety uważniej, bo miała rację.

– Twierdzisz, że ofiara Marilyn to Ingrid Kohl? – spytał Bradley. – Że to ją znaleźliśmy w wannie z kwasem?

– Tak. Marilyn już wcześniej została uznana za zmarłą, nie posiadała własnej tożsamości. Teraz musiała tylko zniszczyć twarz i linie papilarne Ingrid, a także usunąć jej zęby. Nie mogła pozwolić, by ciało zostało zidentyfikowane, ponieważ zamierzała ukraść nazwisko Ingrid Kohl, stać się nią.

Gdy prawdziwa Ingrid zginęła, Marilyn została z jej portfelem, torebką i kluczami do mieszkania. Posprzątała pokój hotelowy, spryskała wszystko przemysłowym preparatem odkażającym i spaliła pomniejsze dowody, po czym wyniosła się stamtąd na zawsze.

– Sądzisz, że zamieszkała u Ingrid?

– Nie wiem. Celowo wybrała samotną ofiarę, więc to całkiem możliwe. Ale bez względu na to, gdzie się zatrzymała, na początek starannie przejrzała jej dobytek. W ciągu paru godzin miała numer ubezpieczenia społecznego Ingrid oraz wszelkie dokumenty potrzebne do uzyskania kopii aktu urodzenia.

– A mając akt urodzenia, mogła wystąpić o paszport – uzupełnił Bradley.

– Właśnie – odrzekłem i zabrałem się do układania teczek składających się na akta sprawy Dodge’a.

Zerknąłem na cyfrowy zegarek stojący na stoliku nocnym. Zostało piętnaście minut. Wolałem nie myśleć o klęsce, nadal mieliśmy trochę czasu. Wystarczył przecież jeden telefon, jeden SMS, a sytuacja odmieniłaby się diametralnie.

– Zatem Marilyn podaje się za Ingrid Kohl i posługuje legalnie wydanym paszportem z własnym zdjęciem – podsumował Bradley.

– Gdy go odebrała, poleciała do Europy – ciągnąłem – żeby stworzyć sobie wiarygodną legendę jako młoda, ciekawa świata turystka. Do Turcji przybyła cztery miesiące wcześniej niż Cameron i Dodge.

– Jaki miały plan? W jaki sposób chciały go zabić?

– Nie jestem pewny, czy plan był gotowy. Sądzę, że zamierzały wymyślić coś na miejscu: może pomóc mu wypaść nocą za burtę jachtu, może poczęstować trefnymi prochami, a może zaczekać, aż przyćpa, i utopić go w wannie?

Ingrid miała jednak szczęście. Poznała pewnego cwaniaka imieniem Gianfranco, który wiedział więcej niż ktokolwiek inny na temat domu, w którym zatrzymali się Dodge z żoną. Przypuszczam, że Gianfranco sam korzystał z owej wiedzy: gdy rezydencja stała pusta, zapraszał tam panienki – wprowadzał je ukrytym tunelem i zabawiał się z nimi w ekskluzywnych wnętrzach.

– Poznały ukryte wejście do domu? – upewnił się Ben. – Ingrid pewnie właśnie o tym marzyła.

– Zgadza się – przytaknąłem, podając mu stertę teczek.

Zostało dziesięć minut.

– Dodge i Cameron przypłynęli jachtem do Bodrum. Na Ingrid wpadli w jednym z klubów, potem w kolejnym – to były na pozór przypadkowe spotkania, nic szczególnego. Dodge nigdy wcześniej nie widział kochanki Cameron, więc nie miał powodu podejrzewać, że Ingrid jest w istocie kimś innym. Kobiety zaczekały na dogodną sposobność, którą okazała się noc fajerwerków. Ingrid popłynęła do przystani, weszła do hangaru i tunelem dostała się do rezydencji. Dodge siedział w bibliotece, kontynuując narkotykowy maraton, gdy nagle pojawiła się przed nim kobieta, którą nieźle pamiętał. Naturalnie z marszu przyjął założenie, że została wpuszczona przez ochronę. Według mojej teorii udawała zdyszaną i przejętą do głębi, mówiąc mu, że helikopter z Cameron na pokładzie właśnie się rozbił nad zatoką.

– Psiakrew – mruknął Ben. Plan wydał mu się szokujący, bezlitosny oraz pomysłowy.

– Dodge naturalnie uwierzył – kontynuowałem. – Zresztą nie był w stanie myśleć logicznie, był nie tylko nafaszerowany narkotykami, ale także owładnięty nienawiścią do samego siebie.

– Skąd wiesz?

– Miał na dłoniach liczne nacięcia. Policjanci uznali, że spadając, próbował chwycić się gałęzi krzaka rosnącego na klifie, ale moim zdaniem rany były zbyt regularnie rozmieszczone. Zadał je sobie sam, siedząc w bibliotece. To dość typowe dla narkomanów. Sami się okaleczają.

Ben długo milczał.

– Biedaczysko – rzekł wreszcie. – Spał na pieniądzach, a tymczasem w samotności chwycił nóż… – Urwał, wyraźnie poruszony.

– Zdążył tylko wziąć lornetkę, a Ingrid poprowadziła go na trawnik za domem. Tak bardzo chciał zobaczyć, co się stało z Cameron, że stanął na barierce. Ingrid pewnie zaproponowała, że potrzyma go za pasek. Dalej poszło jak z płatka. Musiała tylko leciutko go popchnąć. Dodge runął w dół, na skały, a miliard dolarów sam zapukał do drzwi Cameron i Ingrid.

Wzruszyłem ramionami. Historyjka dobiegła końca. Ben spojrzał na mnie z ukosa.

– Widziałeś kiedy równie dopracowaną akcję? – spytał. – Nawet gdyby tureccy policjanci wpadli na to, że doszło do morderstwa, w żaden sposób nie zdołaliby odkryć związku Ingrid z Cameron.

– Absolutnie – odparłem. – Dlaczego mieliby ją podejrzewać? To była świeża znajomość, brak bliższego związku, brak motywu.

Ben pokręcił głową.

– Genialne.

– To prawda – zgodziłem się. – I to oba morderstwa: i to, i tamto na Manhattanie.

Ben otworzył teczkę, której szukał od dłuższej chwili. Zawierała paszportowe zdjęcie Ingrid. Przyjrzał się uważnie jej urodziwej twarzy.

– Jeżeli nie mylisz się co do ich rozstania, to Ingrid musiała naprawdę kochać Cameron. Została porzucona dla jakiegoś faceta, a jednak wróciła i jeszcze była gotowa zabić dla swojej wybranki. I to nie raz, ale, jak mówisz, dwa razy.

Nigdy wcześniej nie myślałem o tym w taki sposób.

– Chyba masz rację – przyznałem. – Tylko trochę dziwna ta miłość.

Naturalnie powinienem był pamiętać, co powiedziała Ingrid, gdy ją przesłuchiwałem: że nie rozumiem nawet połowy tego, co się dzieje. Postąpiłem chyba dość arogancko, trwając w błogim przekonaniu, że oto rozwikłałem całą zagadkę.

Bradley też nie miał wątpliwości.

– Pomyśl, jakiego miały pecha – powiedział. – Popełniły coś, co bardziej niż jakiekolwiek inne znane mi przestępstwo zasługuje na miano zbrodni doskonałej, i niewiele brakowało, a uszłoby im to na sucho – gdyby nie środowisko wywiadu Stanów Zjednoczonych oraz pewien śledczy, który zainteresował się akurat tym miastem.

– One miały pecha, a my szczęście – odrzekłem. – Gdyby nie Ingrid i Cameron, nie znalazłbym doskonałej przykrywki dla mojej misji i nie dotarłbym tak blisko celu. Teraz tylko Bóg może im pomóc, ale faktem jest, że stały się częścią czegoś, co mogło się okazać wielkim zwycięstwem.

– Uważasz, że się nie okaże? – spytał, spoglądając ze zdziwieniem na zegarek. Zostały cztery minuty. – Myślisz, że nie zadzwoni?

Pokręciłem głową.

– Nie wspominałem ci o tym, ale McKinley poczynił inne założenia co do tego, kiedy powinniśmy się spodziewać sygnału od Cumali. Ja byłem optymistą, on obstawił porę o godzinę wcześniejszą.

– I co teraz? – spytał cicho Ben.

– Łap za telefon – poradziłem. – Kup bilet na najbliższy lot do domu. Jeżeli odlecisz o świcie, pewnie zdążysz wrócić, zanim zamkną wszystkie lotniska. A potem zrób to, o czym już mówiłem: zabierz Marcie i jedźcie prosto do domku na plaży. Razem będziecie mieli szansę.

– We troje jeszcze większą – odparł. – Jedź z nami.

Uśmiechnąłem się i pokręciłem głową.

– Nie. Ja wracam do Paryża.

– Do Paryża? – powtórzył wstrząśnięty. – W miastach będzie najgorzej.

– To prawda, ale byłem tam szczęśliwy… Miałem sporo marzeń… Jeśli sytuacja stanie się naprawdę trudna, chciałbym być blisko tego miejsca.

Spoglądał na mnie przez dłuższą chwilę – zasmucony, jak sądzę, ale tak naprawdę nie byłem pewny, co czuł. A potem zapytał, jak długo moim zdaniem potrwa ekspansja wirusa i kiedy epidemia zacznie wygasać, bo…

Uniosłem dłoń, dając mu sygnał, żeby umilkł. Miałem wrażenie, że z korytarza dobiegł jakiś dźwięk. Zamarliśmy obaj, nasłuchując. I wtedy usłyszeliśmy kroki.

Chwyciłem berettę leżącą na ławie i bezszelestnie podkradłem się do wizjera. Ben wyjął pistolet i wycelował w szczelinę między ościeżnicą a skrzydłem drzwi.

Wyjrzałem na korytarz i przez szkło wizjera dostrzegłem na ścianie cień człowieka.

Zbliżał się.

Rozdział dwudziesty czwarty

Chwilę później mężczyzna pojawił się w polu widzenia: to był boy hotelowy. Nieświadom tego, że jest obserwowany, schylił się i wsunął pod drzwi kopertę.

Zaczekałem, aż się oddalił, opuściłem broń i schyliłem się, żeby podnieść list. Ben przyglądał mi się uważnie, a ja – z bijącym sercem i gonitwą myśli w głowie, oscylujących gdzieś między zimną obojętnością a nadzieją – otworzyłem kopertę i wyjąłem z niej kartkę.

Czytając, czułem, jak wali się mur niepokoju, który otaczał mnie aż do tej chwili. Pokręciłem głową.

– O co chodzi? – spytał Ben.

– Jestem głupcem – odpowiedziałem. – Echelon nie mógł przechwycić żadnej wiadomości, bo Cumali nawet nie musiała iść do swojej budki telefonicznej. Człowiek, którego szukamy, już tu jest.

– W Bodrum? Skąd wiesz?

Ruchem głowy wskazałem list.

– Cumali chce wpaść po mnie o jedenastej rano. Zaprasza mnie – w imieniu syna – na piknik.

– Chyba jednak się mylisz – odparł Ben. – Co miałaby zrobić w obecności chłopca?

Parsknąłem śmiechem.

– Ależ wcale go tam nie będzie – odpowiedziałem. – Cumali zaserwuje mi jakąś wymówkę. Niby dlaczego miałaby nagle zaprosić mnie na piknik? Nie znosi mnie. Nie, Ben, jestem przekonany, że jej brat tu jest. I jutro się z nim spotkam.

Wątpliwości Bradleya musiały ulec w zderzeniu z moją niezachwianą pewnością. Obserwowałem go ukradkiem i zauważyłem, że nagle owładnęła nim zgroza: przypomniał sobie o roli, którą miał odegrać. Szczerze mówiąc, nie tęskniłem zbytnio i do tej, którą powierzyłem sobie. Otworzyłem drzwi.

– Zadzwoń zaraz do Dave’a. Powiedz mu tylko: „Stary, żyjemy”.

Rozdział dwudziesty piąty

Przybyłem do Turcji jako tropiciel, a skończyłem jako przynęta. Nie spodziewałem się takiej zmiany i może dlatego nie zadbałem o uporządkowanie swoich spraw przed wyjazdem. Teraz pomyślałem, że muszę to zrobić – i to jak najszybciej.

Gdy tylko Bradley wyszedł, żeby zadzwonić do Szeptu, usiadłem przy małym biurku, wziąłem czystą kartkę i – choć było późno – zabrałem się do pisania ostatniej woli. W normalnych okolicznościach, mając jedynie rządową emeryturę, kieszonkowe od Grace i małą kolekcję obrazów, nawet nie zawracałbym sobie głowy takimi sprawami.

Sytuacja nie była już jednak taka prosta. Gdy Ben i Marcie odkryli moją tożsamość i zmusili mnie do opuszczenia Paryża, jedną z niewielu rzeczy, które wrzuciłem do walizki, były dwa listy od nowojorskiego prawnika, dotyczące śmierci Billa i Grace.

Sędziwy mecenas nazywał się Finbar Hanrahan i był synem ubogich irlandzkich imigrantów oraz człowiekiem tak do bólu uczciwym, że istniało realne zagrożenie, iż swą działalnością może w pojedynkę poprawić reputację całej palestry. Bill powierzał mu swoje sprawy od niepamiętnych czasów, jeszcze zanim ożenił się z Grace. Ja sam spotykałem go przez lata wielokrotnie.

Kiedy więc wróciłem do Nowego Jorku z dwoma listami w kieszeni, umówiłem się z nim na spotkanie. I oto pewnego późnego popołudnia wstał zza biurka w swym imponującym gabinecie, by ciepło mnie powitać. Poprowadził mnie do kanapy stojącej w kącie, opodal okna z widokiem na Central Park, i przedstawił dwóm mężczyznom, którzy już tam czekali. W jednym z nich rozpoznałem byłego sekretarza handlu. Finbar przedstawił mi ich jako prawników niezwiązanych z jego kancelarią.

– Przeczytali pewne dokumenty i poprosiłem ich, by wzięli udział w tym spotkaniu jako bezstronni obserwatorzy. Ich zadaniem będzie dopilnowanie, by wszystko, co za chwilę zrobię, odbyło się zgodnie z procedurą i nie mogło zostać w przyszłości zakwestionowane. Bardzo mi na tym zależy.

Ta zapowiedź wydała mi się dziwna, ale nie wnikałem w szczegóły. Wierzyłem, że Finbar wie, co robi.

– Wspomniał pan w liście, że są jakieś drobne kwestie związane z majątkiem Billa, które należałoby domknąć – powiedziałem. – Obecność tych dżentelmenów ma związek z tą sprawą?

– Tak – odparł. – Ale najpierw musimy rozstrzygnąć inną ważną kwestię.

Spojrzał na dwóch mędrców, a oni pokiwali głowami, jakby chcieli powiedzieć: Miejmy to wreszcie za sobą.

– Możliwe, że nie jesteś tego świadom – zaczął Finbar – ale Bill bardzo cię kochał. Co więcej, wierzył nawet, że jesteś kimś szczególnym, że przeznaczone ci jest dokonać wielkich rzeczy.

Uśmiechnąłem się.

– A, tak. Wspominała mi o tym jedna z przyjaciółek Grace. Wszystko jasne, Bill był na stare lata trochę niezrównoważony.

Finbar także się uśmiechnął.

– Wręcz przeciwnie – odparł. – Mogę natomiast potwierdzić, że coraz bardziej martwił się o ciebie, zwłaszcza po tym, jak skończyłeś Harvard i zamieszkałeś w Europie. Prawdę mówiąc, podejrzewał, że wcale nie zajmujesz się handlem dziełami sztuki.

Nie byłem szczególnie zaskoczony, Bill był nie tylko inteligentny, ale także obdarzony świetną intuicją. Nie odpowiedziałem Finbarowi. Przyglądałem mu się z pokerową twarzą.

– Bill nie miał pojęcia, z czego się utrzymujesz – ciągnął – i niepokoił się, że dałeś się wciągnąć w interesy albo nielegalne, albo co najmniej niemoralne.

Liczył na odpowiedź, ale ja tylko skinąłem głową.

– Mówił mi, że kilkakrotnie próbował rozmawiać z tobą na ten temat, ale, jak się wyraził, „nie byłeś zbyt skłonny”.

Znowu skinąłem głową.

– I stąd moje pytanie, Scott, czym ty się właściwie zajmujesz?

– W tej chwili niczym – odparłem. – Wróciłem do Nowego Jorku, żeby poszukać sobie nowej, ciekawej pracy. – Nie uważałem za stosowne opowiadać mecenasowi o tym, że próbuję się ukryć i uciekam przed własną przeszłością.

– Rozumiem. A wcześniej?

– Pracowałem dla rządu – odpowiedziałem po krótkiej pauzie.

– Można odnieść wrażenie, że pół kraju to robi, choć oczywiście termin „praca” ma tu dość umowny charakter. – Stary Finbar zawsze żartował w podobnie cierpki sposób. – Co dokładnie robiłeś dla rządu?

– Niestety, zakazano mi rozmów na ten temat – odparłem.

Zauważyłem, że dwaj świadkowie wymienili spojrzenia – ewidentnie nie wierzyli w to, co powiedziałem.

– Kto ci zakazał, Scott? – spytał prawnik, ignorując ich reakcję. Było mi go żal, bo widziałem, że naprawdę chciałby doprowadzić tę sprawę do szczęśliwego końca.

– Rozporządzenie – odpowiedziałem cicho.

Były sekretarz handlu przewrócił oczami. Najwyraźniej miał dość tej szopki.

– Pracował pan w Europie, ale to Biały Dom nie zezwala panu na ujawnianie szczegółów dotyczących owej pracy, czy tak?

– Zgadza się, panie sekretarzu.

– Ale na pewno jest ktoś – może twój przełożony – z którym moglibyśmy o tym pomówić, choćby w najogólniejszy sposób – zasugerował Finbar.

– Sądzę, że to niemożliwe – odrzekłem. – Przypuszczam, że i tak powiedziałem już zbyt wiele.

Nie mogłem nawet wspomnieć, że Dywizja, która oficjalnie nie istniała, teraz została pogrzebana jeszcze głębiej.

Finbar westchnął.

– Bill wyraził się bardzo jasno, Scott, nie ruszymy z miejsca, dopóki nie nabiorę pewności co do tego, że jesteś porządnym, uczciwym człowiekiem. Musisz nam pomóc…

– Nie mogę. Złożyłem przysięgę i nie będę rozmawiał na ten temat. Podpisałem zobowiązanie. – Przypuszczam, że zdziwił ich mój szorstki ton i kategoryczność odpowiedzi.

– Wobec tego obawiam się… – Mecenas spojrzał na swych świadków, szukając poparcia. Skinęli głowami. – Obawiam się, że nie możemy kontynuować tego spotkania.

Wstałem. Oni także. Byłem rozczarowany, że nigdy się nie dowiem, jakie były zamiary Billa, ale nie widziałem wyjścia z impasu. Dopiero gdy były sekretarz handlu wyciągnął rękę na pożegnanie, przyszła mi do głowy pewna myśl.

– Mam list pochwalny, który mógłby pomóc. Dotyczy pewnej akcji, w której brałem udział przed paroma laty.

– Akcji? Jakiej akcji? Ma pan na myśli akcję dobroczynną? – spytał były sekretarz.

– Niezupełnie – odrzekłem. – Niektóre fragmenty listu trzeba by zaciemnić, ale sądzę, że wtedy mógłbym go pokazać.

– Od kogo ten list? – spytał z nadzieją Finbar.

– Od prezydenta. Napisany jego ręką, na papierze Białego Domu.

Trzej mężczyźni długo milczeli. Finbar wyglądał tak, jakby miał zamiar schylić się i podnieść szczękę z podłogi. Były sekretarz handlu pozbierał się jako pierwszy, ale pozostał sceptyczny.

– Od którego prezydenta? – spytał.

– Od pańskiego byłego szefa – odparłem chłodno. Nie lubiłem tego faceta. – Proszę do niego zadzwonić, z pewnością ma pan jego numer. Proszę spytać, czy wolno panu przeczytać ten list. Niech mu pan powie, że chodzi o młodego człowieka i straszną akcję na placu Czerwonym. Na pewno sobie przypomni.

Były sekretarz milczał, odezwał się za to Finbar.

– Myślę, że na tym powinniśmy poprzestać – oznajmił. – Wydaje mi się, że zahaczyliśmy o kwestię bezpieczeństwa narodowego…

– W rzeczy samej – przytaknąłem.

Finbar spojrzał na swych kolegów po fachu i zwrócił się do ekssekretarza:

– Jim, jeśli łaska, może mógłbyś zadzwonić do prezydenta, tylko dla formalności?

Były sekretarz skinął głową.

– A tymczasem chyba osiągnęliśmy porozumienie? – spytał Finbar. – A jeśli tak, to czy możemy kontynuować?

Skinęli głowami. Ze sposobu, w jaki patrzył na mnie były sekretarz handlu, wywnioskowałem, że musiał być obecny na owym posiedzeniu rządu, podczas którego dyskutowano o śmierci Jeźdźca Niebieskiej. Zapewne nie spodziewał się, że kiedykolwiek stanie oko w oko z jego zabójcą.

Rozdział dwudziesty szósty

Finbar wyjął teczkę z sejfu wbudowanego w ścianę, a dwaj pozostali prawnicy zdjęli marynarki. Spojrzałem z okna orlego gniazda na park i strugi deszczu niesione wiatrem. Nadal nie miałem pojęcia, o co chodzi.

– Jak wiesz, w chwili śmierci Billa jego majątek był rozproszony w kilku funduszach i w całości odziedziczyła go Grace – zaczął Finbar Hanrahan, otwierając teczkę. – Jednakże była i taka – niewielka, lecz znacząca – część jego życiowej działalności, którą postanowił zamknąć w osobnej strukturze biznesowej. Budował ją przez lata, Grace zaś nigdy się nią nie interesowała. Krótko przed śmiercią Bill z moją pomocą podjął starania, których celem było przekazanie owej struktury w twoje ręce. Obawiał się, jak sądzę, że jeśli Grace go przeżyje, nie będzie skłonna zabezpieczyć twojej przyszłości. – Finbar się uśmiechnął. – Bill był inteligentnym człowiekiem, wszak wiemy, jak ułożyły się sprawy, czyż nie?

Odwzajemniłem uśmiech.

– Zostawiła mi osiemdziesiąt tysięcy rocznie.

– Tylko dlatego, że nalegałem – rzekł. – Powiedziałem jej, że jeśli nie wykona jakiegoś gestu, prawdopodobnie spróbujesz obalić testament i być może zyskasz fortunę.

– Przypuszczam, że aż ją skręciło, kiedy to usłyszała.

– Ażebyś wiedział. Tak czy owak, Bill chciał, bym zachował jego plan w tajemnicy aż do śmierci Grace. Zapewne się spodziewał, że próbowałaby wejść na drogę sądową i zniszczyć cię kosztami obsługi prawnej. Teraz jednak, gdy Grace odeszła, a ja nie mam zastrzeżeń do twojej uczciwości, wszystkie warunki zostały spełnione. – Finbar wyjął z teczki plik dokumentów. – Pierwsza część planu Billa dotyczy nieruchomości w SoHo. Widziałeś ją kiedyś?

– Nawet o niej nie słyszałem – odparłem.

– To dawny magazyn herbaty, kute żelazo na zewnątrz, ogromna przestrzeń w środku. Już kilka osób mi mówiło, że można by tam urządzić wspaniałe mieszkanie. Choć oczywiście nie pojmuję, skąd takie pomysły.

Finbar, bezdzietny wdowiec, mieszkał w czternastopokojowym apartamencie, w jednym z najbardziej ekskluzywnych przedwojennych gmachów przy Park Avenue. Nie dziwiło mnie zbytnio, że przebudowany magazyn uważał za siedlisko nieznacznie tylko lepsze od kontenera na śmieci.

– Bill zadbał o ten budynek, jest praktycznie hermetyczny, w środku zaś działają bardzo nowoczesne systemy przeciwpożarowe oraz regulujące wilgotność i temperaturę powietrza. I właśnie tam zgromadził wszystko, co pragnął ci powierzyć.

Mecenas podał swym kolegom plik formularzy. Zaczęli je czytać i składać podpisy.

– Wszystko, czyli co?

Finbar się uśmiechnął.

– Bill był rozsądnym, racjonalnie myślącym człowiekiem, ale miał pewien osobliwy zwyczaj, nigdy nie pozbywał się…

– Dzieł sztuki! – wpadłem mu w słowo, zdumiony i uradowany.

– Otóż to – przytaknął Finbar. – Zapewne wiesz i o tym, że chyba nie było w kraju takiego nieznanego artysty, któremu by nie pomógł, kupując jego prace, a czasem nawet całe wystawy.

– Powiedział mi kiedyś – odezwałem się – że większość ludzi woli dawać pieniądze na United Way, a dla niego dobroczynność to kupowanie prac głodujących artystów.

– I właśnie tak postępował, rok po roku, czek za czekiem. Trzeba ci jednak wiedzieć, Scott, że miał dobre oko, doprawdy niezwykłe. I na dodatek zatrzymał wszystkie dzieła, które kiedykolwiek kupił.

– I wszystkie są w magazynie herbaty?

– Właśnie po to go odrestaurował. Wnętrze przypomina skład drewna, tylko zamiast desek znajdziesz tam prace Warhola, Roya Lichtensteina, Hockneya, Jaspera Johnsa, Rauschenberga… lista nie ma końca. No, może ma… oto ona.

Przesunął w moją stronę plik kartek. Przejrzałem je pobieżnie – rzeczywiście, chyba nie brakowało na nich żadnego z wielkich nazwisk sztuki współczesnej.

– A co z Grace? Po śmierci Billa nie upomniała się o te skarby?

– Jak mówiłem, w ogóle nie interesowała się jego kolekcją. Przypuszczam, że w pewnym momencie musiał jej oznajmić, że wszystko sprzedał, a pieniądze przelał do któregoś z funduszy.

Finbar podał mi kolejny dokument.

– Naturalnie musiałem zadbać o ubezpieczenie kolekcji, a to oznacza jej regularne wyceny. Oto najnowsza.

Spojrzałem na listę – obok tytułu każdego z płócien widniała jego szacunkowa wartość, a na ostatniej stronie – podsumowanie. Patrząc na tę kwotę, pomyślałem, że oto stałem się bardzo zamożnym człowiekiem. Może nie tak zamożnym jak Cameron, ale przynajmniej w połowie.

Trzej prawnicy odprowadzili mnie wzrokiem, gdy wstałem i podszedłem do okna. Deszcz bębnił o szyby, a ja nie wiedziałem, czy to jego krople, czy łzy sprawiają, że pejzaż miasta rozmazuje mi się przed oczami. Nawet u schyłku życia, gdy poważnie wątpił w moją uczciwość, Bill starał się o mnie zadbać. Czy mogłem sobie więcej wymarzyć? Był wspaniałym człowiekiem, a ja, nie po raz pierwszy, czułem, że powinienem był traktować go znacznie lepiej.

Odwróciłem się i spojrzałem na Finbara. Chwilę później powierzył mi dokumenty – podpisane, opieczętowane.

– Gratuluję – powiedział. – Jesteś teraz właścicielem jednej z najwspanialszych na świecie kolekcji sztuki współczesnej.

Rozdział dwudziesty siódmy

Siedząc samotnie w pokoju taniego hotelu przy cichej ulicy w Bodrum i pisząc testament, musiałem podjąć szybką decyzję: komu chciałbym powierzyć istny skarbiec sztuki, za który większość muzealnych kustoszy dałaby się pokroić?

Kolekcja była nienaruszona. Spędziłem sporo czasu w cudownej ciszy dawnego magazynu herbaty, wśród regałów zapełnionych obrazami, od czasu do czasu podziwiając arcydzieła, których od dziesięcioleci nikt nie oglądał, ale nie sprzedałem ani jednego. Były dla mnie częścią Billa, a moje uczucia związane z nimi – oraz z nowo nabytym majątkiem – wciąż wydawały mi się zbyt świeże, bym mógł dojść z nimi do ładu.

Jednakże w obliczu śmierci nie miałem żadnego problemu z podjęciem decyzji o tym, kto ma zostać moim spadkobiercą. Miałem nawet wrażenie, że dojrzewała w mojej podświadomości od wielu godzin, jeśli nie dłużej.

Napisałem, że pragnę, by Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Nowym Jorku wybrało do swej kolekcji sto dowolnych płócien, pod warunkiem że trafią do ekspozycji stałej. Poleciłem, by przekazano mu także zbiór rysunków Rauschenberga – ten sam, dla którego przed laty odwiedziliśmy z Billem Strasburg. Następnie opisałem fotografię prostej kobiety prowadzącej dzieci do komory gazowej – tę, którą widziałem w obozie zagłady Natzweiler i która prześladowała mnie w tylu snach – i zażądałem, by muzeum zdobyło jej kopię.

Oświadczyłem też, że pozostałe płótna, a także magazyn, w którym są przechowywane, mają zostać sprzedane, pozyskane zaś tym sposobem pieniądze powinny zasilić Dom dla Sierot Romskich imienia Williama J. Murdocha.

Na koniec zostawiłem sobie najtrudniejsze zadanie. Napisałem, że pragnę, by w dowód wdzięczności Muzeum Sztuki Nowoczesnej umieściło gablotę u wejścia do sali, w której miało zawisnąć sto płócien. Chciałem, żeby znalazły się w niej rysunki Rauschenberga, kopia fotografii z obozu oraz następująca dedykacja: „W darze mieszkańcom Nowego Jorku na pamiątkę Billa…”.

Przerwałem pisanie i siedziałem nieruchomo przez długi czas, szukając słów, którymi mógłbym należycie oddać cześć Billowi. Wspomniałem chwile, gdy jechaliśmy przez sosnowy las w Wogezach, a potem, kiedy poczułem bliskość porażającego zła komór gazowych, chwyciłem go za rękę i zobaczyłem błysk szczęścia w jego oczach, gdy spojrzał na mnie z góry. Już wiedziałem, jakie słowa znaczyłyby dla mojego przybranego ojca najwięcej: „W darze mieszkańcom Nowego Jorku na pamiątkę Billa Murdocha – kochający syn Scott”.

W ostatnich słowach wyznaczyłem Finbara Hanrahana, prawnika z Park Avenue, a także Jamesa Balthazara Grosvenora, prezydenta Stanów Zjednoczonych, jako wykonawców mojej woli. Pomyślałem, że skoro mam zginąć za ojczyznę, to niech i on coś dla mnie zrobi.

Zadzwoniłem do recepcji i poprosiłem zaspanego młodego kierownika zmiany, żeby przyszedł do mojego pokoju. Gdy się pojawił, w jego obecności złożyłem podpis i zakleiłem kopertę, po czym zaadresowałem ją do Finbara.

Następnie włożyłem ją do nieco większej, na której umieściłem imię Bena i dopisek: „W razie mojej śmierci, proszę, doręcz ten list osobiście po powrocie do Nowego Jorku”.

Wsunąłem mój testament pod drzwi cichego i ciemnego pokoju Bradleya. Wróciwszy do siebie, zamknąłem drzwi na klucz, zrzuciłem buty i w ubraniu rzuciłem się na łóżko. W bezruchu nocy przyszły mi na myśl wersy wiersza, którego tytułu i autorki nie mogłem sobie przypomnieć.

Życie to piękno, tak śniłam skrycie;

Na jawie widzę: służbą jest życie.

Życie jest służbą. Jak każdy żołnierz sposobiący się do bitwy, myślałem o tym, co mnie czeka. Prawdę mówiąc, nie miałem nadziei na sukces czy chwałę. Miałem tylko nadzieję, że odejdę z honorem i odwagą.

Rozdział dwudziesty ósmy

O jedenastej rano niebo było niemal bezchmurne, a powietrze zadziwiająco ciepłe jak na tę porę roku. Cumali przybyła na czas.

Czekałem na chodniku przed hotelem, ubrany w sportowe buty, luźne spodnie i letnią koszulę, którą wypuściłem na wierzch – w sam raz na piknik, myślałem. Berettę wetknąłem za pasek na plecach, ale głównie jako ozdobę, czy może raczej element legendy; wszak miałem być niczego niepodejrzewającym agentem tajnych służb. Wiedziałem, że broń palna nie ocali mi życia, bo stracę ją, gdy tylko rzucą się na mnie przeciwnicy. W spodniach miałem za to głębokie kieszenie – i prawdę mówiąc, dlatego je wybrałem. Właśnie tam ukryłem moją prawdziwą broń i teraz, udając swobodną pozę, z rękami wbitymi w kieszenie, mimowolnie zaciskałem na niej palce.

Czarny fiat zatrzymał się przy krawężniku. Cumali była sama. Jeżeli jeszcze potrzebowałem potwierdzenia swych teorii na temat tego, co się naprawdę działo, to właśnie je otrzymałem. Uśmiechając się ciepło, sięgnąłem do klamki drzwi po stronie pasażera. Były zamknięte. Cumali wskazała palcem na tylne siedzenie. Najwyraźniej pobożnej muzułmance wolno było poprowadzić obcego mężczyznę na śmierć, ale nie wypadało, by siedział obok niej w samochodzie.

Usiadłem na tylnej kanapie.

– Gdzie mały facio? – spytałem beztrosko.

– Pojechał na wycieczkę z klasą – padła odpowiedź. – Dołączymy do nich, kiedy zacznie się piknik. Bardzo chciał się pochwalić kolegom swoim amerykańskim przyjacielem.

Była niezłą policjantką, ale gorszą aktorką: zbyt długo myślała o swojej kwestii i w rezultacie wypowiedziała ją dość sztucznie.

– Na jaką wycieczkę? – spytałem, dołączając do przedstawienia.

– Archeologiczną. Do „głupich ruin”, jak mawiają dzieciaki. – Zaśmiała się i to pomogło jej trochę zapanować nad nerwami. – To ciekawe miejsce, chyba się panu spodoba.

Jakoś w to wątpiłem.

– To daleko?

– Samochodem raczej tak – odparła – ale jestem współwłaścicielką motorówki, więc jeśli nie ma pan nic przeciwko byciu przez chwilę majtkiem, tak będzie znacznie szybciej. No i widoki o wiele piękniejsze. Możemy wrócić z moim synem tą samą drogą, uwielbia tę łódkę.

Ktoś tu świetnie wiedział, co robi. Łatwo było śledzić samochód, natomiast śledzenie motorówki było praktycznie niemożliwe – otwarta przestrzeń jak okiem sięgnąć i z reguły kompletny brak innych pojazdów, za którymi można by się ukryć. Chcieli mieć pewność, że nie ciągnę za sobą ogona.

– Nie ma problemu – odpowiedziałem.

Tylko że wcale tak nie uważałem. Lata szkolenia i doświadczenia, godziny planowania, a ja mimo to czułem, jak macki strachu rozciągają się z wolna i zaczynają się zaciskać na mojej szyi. Zapewniam, nie jest łatwo iść ze spokojem na spotkanie ze śmiertelnym niebezpieczeństwem.

Cumali zakręciła kierownicą i zjechaliśmy w wąską alejkę, na której końcu znajdowała się stara przystań z kilkudziesięcioma przycumowanymi łódkami. Siedząc z tyłu, nie mogłem dostrzec, czy zabrała ze sobą kluczowy element ekwipunku, od którego zależało powodzenie mojego planu. Jeżeli nie, wiedziałem, że trzeba będzie przerwać akcję.

– Ma pani telefon? – spytałem.

– A dlaczego pan pyta? – odpowiedziała czujnie, przyglądając mi się w lusterku wstecznym.

Wzruszyłem ramionami.

– Bo chyba nie chcielibyśmy się znaleźć na tonącej motorówce, podczas gdy moglibyśmy wezwać pomoc jedynie rozpaczliwym machaniem rękami?

Uśmiechnęła się uspokojona.

– Oczywiście – powiedziała, wyjmując telefon z kieszeni dżinsów.

Zatem nie było odwrotu: rozpoczęła się moja misja.

Cumali zaparkowała, a ja odpiąłem pas bezpieczeństwa.

– Mam coś wyładować?

– W bagażniku jest kosz piknikowy. Nie piję alkoholu, ale wzięłam piwo dla pana, mamy też sporo jedzenia, proszę się częstować.

Skazaniec zasługuje na solidny posiłek, pomyślałem i omal nie parsknąłem śmiechem. Zrozumiałem, że stres i lęk zaczynają przejmować nade mną kontrolę – zapanowałem nad nimi niemałym wysiłkiem woli. Wyjąłem z bagażnika kosz i podążyłem za Cumali. Była już na pomoście. Przykucnęła, żeby odwiązać cumę niedużej motorówki z półotwartą kabiną – starej, o drewnianym kadłubie, ale bardzo zadbanej. Ciekaw byłem, ile ich kosztowało wynajęcie jej na jeden dzień.

Cumali wstała, wciąż nieświadoma, że ją obserwuję. Zastygła na chwilę, wpatrzona w otoczenie niewielkiej zatoczki. Pięknie tu było w przedpołudniowym słońcu – turkusowa woda, pusta plaża, białe domki – i w jednej chwili zrozumiałem, że próbuje utrwalić ten obraz w pamięci, że żegna się z tym miejscem. Wcześniej się zastanawiałem, czy wystarczająco ją nastraszyłem, ale teraz już wiedziałem: była przerażona wizją pobytu w Bright Light i zesłania chłopca do bułgarskiego sierocińca. Domyślałem się, że planuje tak szybko, jak to będzie możliwe, wyjechać stąd ze swym bratem i małym faciem, prawdopodobnie kierując się szosą w stronę granicy z Irakiem albo Syrią. Im dłużej nad tym dumałem, tym lepiej rozumiałem sytuację: gdybym zaginął, to właśnie ona byłaby główną podejrzaną. Zwyczajnie nie miała wyboru. Czas nas wszystkich w Bodrum nieubłaganie dobiegał końca.

Wreszcie otrząsnęła się z ponurych myśli i zeszła na pokład łodzi. Zanim dołączyłem do niej i postawiłem kosz w kabinie, zdążyła uruchomić silnik i niewielkie radio UKF umocowane tuż obok kierownicy. Przemówiła po turecku do mikrofonu, który zaraz odwiesiła na miejsce.

– Zameldowałam w kapitanacie portu, dokąd się wybieramy i którędy – wyjaśniła.

Nieźle, pomyślałem, ale nie sądziłem, by mówiła prawdę. Podejrzewałem, że uprzedziła brata – i ludzi, którzy prawdopodobnie mu towarzyszyli – że wyruszamy. I zdążyłem już odgadnąć, dokąd popłyniemy.

Rozdział dwudziesty dziewiąty

Ruiny zatopionego miasta wciąż trzymały się klifu, stare schody jak zawsze sięgały aż do morza, a Wrota Donikąd były ciemną plamą w ostrym południowym słońcu.

Cumali zmniejszyła obroty silnika, gdy podchodziliśmy do brzegu, bym mógł nacieszyć oczy piękną panoramą. Okazałem stosowny zachwyt, naturalnie udając, że jestem tu po raz pierwszy.

Strome urwisko i parking na jego szczycie były puste, jak zawsze, i jedynym dźwiękiem, który nam towarzyszył, gdy przepływaliśmy obok zatopionej platformy do tańca, był krzyk krążących nad nami mew. Ich głosy brzmiały żałobnie; pomyślałem, że to stosowny akompaniament do manewrów Cumali, która kierowała motorówkę w stronę butwiejącego pomostu.

Chwyciłem cumę, zeskoczyłem na deski i uwiązałem łódź do słupka. Na plaży powitały mnie plamy smoły, dwie zdechłe mewy oraz hordy krabów, które niczym karaluchy w zapuszczonej kuchni rozbiegły się we wszystkie strony, szukając schronienia. Nie cierpiałem tego miejsca.

Cumali dołączyła do mnie, dźwigając kosz. Odebrałem go z jej rąk, wskazując głową na otoczenie.

– Nie wygląda mi to na najlepsze miejsce na piknik.

Roześmiała się, coraz bardziej wyluzowana – w końcu bez kłopotu zdołała dowieźć mnie na miejsce kaźni, jej rola w tej tragedii była prawie skończona.

– Nie będziemy tu obozować. Tam dalej jest tunel prowadzący do rzymskiego amfiteatru. Znawcy twierdzą, że to najciekawszy obiekt tego typu na świecie, nie licząc rzymskiego Koloseum.

Postarałem się wyglądać na odpowiednio uradowanego.

– Doskonale. A gdzie dzieciaki?

Naturalnie, pomyślała i o tym. Albo zrobił to za nią jej brat.

– Są już na miejscu – odpowiedziała swobodnie. – Przyjechały autobusem, od strony szosy można tam zejść ścieżką.

Dobrze wiedziałem, że to nieprawda. Dokładnie zbadaliśmy teren, przygotowując się do zlikwidowania Finlaya Finlaya, i Kontroler uprzedził nas, że jeśli coś pójdzie nie tak, nie wolno nam odstrzelić kłódki i biec w głąb tunelu, by szukać schronienia wśród ruin. To ślepy zaułek, z którego już byśmy nie wyszli.

– Nie mogę się doczekać spotkania z małym faciem – powiedziałem, gdy ruszyliśmy przez usianą wodorostami plażę.

– On też się niecierpliwił – odpowiedziała Cumali. – Rano ledwie go zmusiłam, żeby zjadł śniadanie.

Odnaleźliśmy nierówną ścieżkę ginącą w ciemnej jamie w ścianie urwiska, nieco powyżej plaży.

– To wylot tunelu – wyjaśniła. – Dygnitarze i wodzowie przybywali na miejsce barkami. Gdy szli tą drogą w stronę amfiteatru, grały fanfary.

– Dziwne, że nie ma tu turystów, skoro to takie niesamowite miejsce – zauważyłem.

– Przed laty bywało tu tłoczno, ale ludzie wyrządzali takie szkody, że teraz mają tu wstęp jedynie archeolodzy i wycieczki szkolne. – Kłamstwa płynęły z jej ust coraz swobodniej.

– Jak się nazywa ten amfiteatr? – spytałem.

Odpowiedziała po turecku, więc oczywiście nie zrozumiałem.

– A po angielsku?

– Chyba nie ma dosłownego tłumaczenia. Sama nie wiem, co znaczy ta nazwa.

Chyba uznała, że to nie najlepszy pomysł informować mnie, że właśnie wkraczam do Teatru Śmierci.

Zatrzymaliśmy się na moment u wejścia do tunelu i przyjrzałem się na wpół ukrytej w mroku, ciężkiej bramie z zardzewiałych prętów. Była otwarta.

– Nie zamykają jej? – spytałem naiwnie.

– Można tu dotrzeć tylko od strony morza i mało kto o tym wie. Od lat nie ma tu kłódki – odrzekła Cumali.

Popełniła pierwszy błąd. Widziałem wyraźnie połyskujące miejsca, w których niedawno – zapewne kilka godzin wcześniej – zdjęty łańcuch zdarł warstwę rdzy. Nie pomogło mi to w niczym, ale jakoś podniosło mnie na duchu – ten błąd oznaczał, że działali w pośpiechu i mogli przeoczyć ten czy inny detal. Doświadczenie podpowiadało mi, że może uda się to wykorzystać.

Cumali otworzyła bramę do końca i już miała wejść do tunelu, gdy ją powstrzymałem.

– Proszę poczekać. Pójdę pierwszy – powiedziałem, grając dżentelmena.

Jestem zdania, że trzeba dbać o maniery, gdy się idzie na śmierć. Nie mówiąc o tym, że idąc na czele, miałem przed sobą wolne pole do ostrzału.

Minąłem bramę i zagłębiłem się w ciemność, czując, jak obok beretty wetkniętej za pasek spływa po moich plecach zimny pot. Wiedziałem, że na końcu tego tunelu czeka na mnie Saracen.

Rozdział trzydziesty

Bradley nie miał najmniejszych problemów z odnalezieniem właściwego domu. Tak jak się umówiliśmy, wyszedł z hotelu pięć minut po moim odjeździe z Cumali. Korzystając ze szczegółowego planu, który mu narysowałem, poszedł prosto do najlepszego w Bodrum sklepu żeglarskiego.

Trzy minuty później wrócił na chodnik, niosąc zakupy w reklamówce i – wciąż z planem w ręku – podążył na południowy zachód. Po jedenastu minutach marszu skręcił w ulicę, której szukał, i dostrzegł, mniej więcej w połowie jej długości, magazyn Coca-Coli. Zbliżając się do celu, przeszedł na drugą stronę i po chwili przystanął przed niedużym domem.

Przyjrzał mu się uważnie, przywołując z pamięci sześć zapamiętanych detali – tak, to na pewno był właściwy budynek. Otworzył bramkę, minął stadko ogrodowych krasnali i zapukał do drzwi. Była jedenasta dwadzieścia pięć, zjawił się więc w samą porę. Kilka sekund później w domu odezwał się kobiecy głos. Bradley nie znał tureckiego, ale oczywiście domyślał się, że to pytanie:

– Kto tam?

Nie odpowiedział. Wiedział, jak działa takie milczenie na zdecydowaną większość ludzi, i nie omylił się: kobieta, niania małego facia, otworzyła drzwi. Plan był prosty – pchnąć je z całej siły, gdy tylko się uchylą, zatrzasnąć za sobą i dalej działać już w zaciszu domu.

Nie udało się. Omawiając scenariusz z Bradleyem, nie wziąłem pod uwagę jednego detalu: młoda kobieta była chorobliwie otyła. Gdy pchnął drzwi, zatrzymały się na jej potężnym ciele jak na skale. To zaś dało jej dość czasu, by odepchnąć je z powrotem i przeraźliwie krzyknąć. Przez chwilę Ben miał wrażenie, że zostanie za progiem i szlag trafi cały plan. Na szczęście zareagował dostatecznie szybko: wyszarpnął z kabury pistolet i wepchnął ramię w szczelinę, celując prosto między zęby niani, krzycząc jednocześnie, by się cofnęła.

Nie rozumiała wszystkich słów, ale przekaz był dostatecznie jasny. Bradley wskoczył do środka i nie przestając mierzyć do kobiety, zatrzasnął za sobą drzwi. Była zbyt przerażona, by dalej krzyczeć; wykorzystał ten moment, by odchylić zasłonę i wyjrzeć przez wąskie okno. Poczuł ulgę, widząc, że na zewnątrz nic się nie dzieje. Trzy ciężarówki z napisem „Coke”, manewrujące na placu przed magazynem, skutecznie zagłuszyły krzyk.

Gdy znowu spojrzał na nianię, przekonał się, że dopiero teraz ogarnął ją paniczny strach: trzęsła się na całym ciele. Zanim zdążył coś powiedzieć, dostrzegł w głębi domu twarz dziecka: mały facio postanowił sprawdzić, co się dzieje w korytarzu.

Masywne ciało kobiety zasłoniło broń w ręku Bradleya. Opuścił ją na wszelki wypadek i uśmiechnął się do chłopca. Mały facio niczego więcej nie potrzebował: wyszedł mu na spotkanie, szczerząc radośnie zęby i paplając po turecku.

Niania wyciągnęła ręce, by przytulić go obronnym gestem, i to – może w połączeniu z uśmiechem Bradleya – pomogło jej zapanować nad nerwami. Konwulsje zmieniły się w lekkie drżenie.

– Co on mówi? – spytał Bradley, wskazując na malca. Starał się, by jego głos brzmiał możliwie przyjaźnie.

Niania z trudem przełknęła ślinę, czując suchość w gardle, a potem przywołała z pamięci nieliczne znane jej angielskie słowa, które przyswoiła sobie, pracując w ciągu paru lat dla kilku rodzin.

– Mówić: ty Amerykanin?

Bradley wciąż uśmiechał się do małego facia.

– Tak. Z Nowego Jorku.

Niania przetłumaczyła, wciąż tuląc go do piersi.

– Pytać: ty przyjaciel kłaniającego?

Bradley spojrzał na nią ze zdziwieniem. Kłaniającego? Cóż to miało znaczyć? Niania przyszła mu z odsieczą:

– Mówić o pan z FBI.

– Ach tak – mruknął Ben. – Brodie Wilson. Tak, to mój przyjaciel.

Mały facio znowu się odezwał, a niania przetłumaczyła:

– Gdzie jest kłaniający?

– Z twoją mamą – odparł Bradley.

– Dokąd pojechali? – przetłumaczyła znowu niania.

Bradley nie chciał niepokoić chłopca. Wpadł – jak mu się zdawało – na świetny pomysł:

– Pojechali na piknik – oznajmił.

Gdy tylko kobieta przetłumaczyła jego słowa na turecki, dzieciak zalał się łzami. Bradley rzecz jasna nie mógł wiedzieć, że wspólny piknik z amerykańskim przyjacielem był ostatnio największym marzeniem syna Saracena – i nagle się okazało, że został sam w domu.

Bradley przyglądał się w zdumieniu tej scenie rozpaczy. Na szczęście niania rozumiała, o co chodzi, i łamaną angielszczyzną zdołała objaśnić mu sytuację.

Gliniarz się schylił, wciąż chowając za plecami pistolet, i zapewnił malca, że wszystko będzie dobrze, że mama niedługo po niego przyjedzie, ale najpierw czeka ich mała zabawa.

Gdy tylko niania przetłumaczyła tę deklarację, chłopiec uśmiechnął się do Bradleya, podniesiony na duchu, a potem ukłonił się najpiękniej, jak umiał.

Ben i Marcie nie doczekali się potomstwa, dlatego dzieci wydawały mu się zgoła obcą rasą, ale głęboko wzruszyło go to w gruncie rzeczy banalne marzenie chłopca: wspólny piknik. Poczuł też, jak narasta w nim odraza; było mu niedobrze na samą myśl o tym, co miał tu zrobić, ale wiedział, że nie ma wyboru. Cierpienie jednego dziecka nic nie znaczyło w zestawieniu z masakrą, jaką byłaby epidemia czarnej ospy. Skinął na nianię, by poprowadziła chłopca w głąb domu.

W kuchni natychmiast zaciągnął żaluzje i zamknął na klucz tylne drzwi budynku. Teraz dopiero się rozejrzał, analizując detale architektoniczne. Był to dom jakich wiele w Bodrum, zatem i kuchnia nie różniła się od innych: dach nad nią był stromy, ukształtowany tak, by odprowadzać gorące powietrze. Pod belką, na której wspierały się krokwie, wisiał na masywnym, mosiężnym haku żyrandol. Tak, to było to, czego potrzebował.

Zażądał, by niania oddała mu telefon, i podłączył go do ładowarki leżącej na szafce. Dobrze, że o tym pomyślał: diabli wzięliby plan, gdyby w krytycznym momencie wyczerpała się bateria.

Mówiąc wolno i wyraźnie, wyjaśnił wystraszonej kobiecie, że nie ma najmniejszego zamiaru skrzywdzić ani jej, ani chłopca.

– Mogę jednak zmienić zdanie – ciągnął – jeśli spróbujecie uciec, otworzyć komuś drzwi albo dotknąć telefonu. Zrobicie wszystko, co każę. Rozumiesz?

Pokiwała głową, a wtedy Bradley usiadł przy stole, położył pistolet w zasięgu ręki i wyjął zwój grubej liny.

Mały facio, zaintrygowany, natychmiast przysiadł obok niego. Razem zaczęli wiązać pętlę.

Rozdział trzydziesty pierwszy

Prowadziłem Cumali w głąb tunelu, którego ściany zdobiły jeszcze resztki starożytnych mozaik. Niezliczone trzęsienia ziemi sprawiły, że sklepienie było spękane w wielu miejscach. Milczenie ciążyło nam chyba bardziej niż masy otaczających nas skał.

Po obu stronach ciągnęły się ruiny hypogeum – systemu podziemnych cel i lochów, w których dawniej przetrzymywano niewolników i zwierzęta, aktorów barbarzyńskich walk rozgrywanych na arenie. Doskonale wyczuwałem smutek tego miejsca; wydawało się, że rozpacz skazanych zapuściła korzenie w kamieniu.

– Tu, w dalekich prowincjach, gdzie nie sięgała cesarska szczodrość, urządzano głównie walki gladiatorów i inscenizacje słynnych mitów. Oczywiście i one były niezmiernie popularne, nie brakowało w nich przemocy i trupów, tylko intryga dość miałka.

– Jak w typowym hollywoodzkim filmie – zauważyłem. Miałem lekko spierzchnięte usta, ale starałem się mówić i zachowywać normalnie.

Cumali chyba mnie nie usłyszała.

Za kolejnym zakrętem wyszliśmy z tunelu i wtedy po raz pierwszy ujrzałem amfiteatr. Cumali nie kłamała: jego symetria, efektowne rzędy niemal nienaruszonych marmurowych kolumn oraz same rozmiary – wszystko to zrobiło na mnie ogromne wrażenie. Podobnie jak panujący tam bezruch. W palącym słońcu Teatr Śmierci wyglądał tak, jakby publiczność zamarła w oczekiwaniu na początek przedstawienia.

– Gdzie są wszyscy? – spytałem.

– Nad nami – odpowiedziała Cumali. – Jest tam taras ze świetnym widokiem na całą arenę. Jeśli pójdziemy wzdłuż tej kolumnady, dotrzemy do schodów, które doprowadzą nas na górę.

Odwróciła się, żeby wskazać mi drogę – i wtedy zauważyłem pierwszego z nich. Stał w głębi częściowo zawalonego przejścia, zapewne nieświadomy, że wprawne oko potrafi odróżniać odcienie mroku. Był ubrany na czarno, widziałem go dość wyraźnie w plamie cienia. Domyśliłem się, że miał ruszyć za mną, by zamknąć mi drogę ucieczki w głąb tunelu.

Omiotłem spojrzeniem arenę, jak przystało na zaciekawionego turystę. Saracen i jego ludzie z pewnością ustawili się w najdogodniejszych pozycjach – znając kryjówkę jednego z nich, mniej więcej wiedziałem, gdzie spodziewać się pozostałych.

Cumali jakby nieco przyspieszyła, w marszu wskazując na środek amfiteatru.

– Dwa tysiące lat temu piasek areny zabarwiono na głęboką czerwień – powiedziała.

– Żeby zamaskować ślady krwi? – spytałem.

– Właśnie.

Zauważyłem kolejnego członka ekipy, o byczym karku. Stał nad nami, w jednej z niezliczonych nisz zwieńczonych łukami. Dobrze po sześćdziesiątce, wydał mi się o wiele za stary na tego rodzaju rodeo. Poza tym dostrzegłem w nim coś znajomego, ale nie miałem czasu, by grzebać w pamięci. Cumali prowadziła mnie w wysoki, częściowo zrujnowany korytarz – niewątpliwie ślepy. Nie przestawała mówić, zapewne w ten sposób starając się zapanować nad emocjami.

– Oczywiście ciała trzeba było usuwać, nim zaczął się kolejny występ. Dwaj ludzie przebrani za mityczne postacie wkraczali na arenę, żeby kierować sprzątaniem. Jeden prawdopodobnie odgrywał rolę Plutona, boga umarłych. Uderzał w ciała zabitych młotem, by pokazać, że dany mężczyzna, kobieta czy dziecko należy już do niego. Drugi był Merkurym, który, jak głosi mit, nosił kaduceusz i eskortował dusze w drodze do podziemnego świata. W tym przypadku jego laska była rozżarzonym prętem żelaznym, którym dotykał leżących, by się upewnić, czy nie żyją.

– Zatem udawanie na nic się nie przydawało.

– Zdecydowanie nie.

Weszliśmy głębiej w mrok. W oddali widziałem promienie światła wpadające przez szczelinę w sklepieniu i domyślałem się już, że właśnie tam spotkam się twarzą w twarz z Zakarią an-Nassurim. Moja podróż dobiegała końca.

Teraz musiałem zadbać o właściwe tempo wydarzeń. Nie mogłem popełnić błędu, od tego zależało moje życie – i nie tylko.

Wsunąłem dłonie głębiej do kieszeni, na pozór całkiem wyluzowany, a w istocie pewny, że z ciemności obserwują mnie czyjeś oczy, których uwagi z pewnością nie umknęło małe wybrzuszenie na moich plecach, pod skrajem koszuli. Ten, który je zauważył, zapewne uśmiechał się pod nosem, wiedząc, że nie wystarczy mi czasu, żeby sięgnąć po pistolet, wymierzyć i zacząć strzelać.

Głupi Amerykanin.

Nauczono mnie, w jaki sposób pracują amatorzy: będą skupieni na moim pistolecie, sądząc, że to on stanowi prawdziwe zagrożenie. Tymczasem powinni się martwić o moją lewą dłoń, w niej ściskałem jedyną broń, na której mi zależało: telefon komórkowy. Był włączony, gotowy do akcji, wszystkie klawisze przyporządkowałem jednej funkcji: szybkiemu wybieraniu numeru telefonu, który spoczywał w kieszeni Bena Bradleya.

Wiedziałem, że zanim mnie obezwładnią, muszę zdążyć nacisnąć guzik, którykolwiek guzik na klawiaturze.

Bradley nie musiał odpowiedzieć. Wystarczyło, że rozpozna numer i rozpocznie odliczanie. Równo cztery minuty później miał wziąć do ręki telefon niani, odłączyć ładowarkę i zadzwonić do Cumali. Widząc, że to opiekunka chłopca, zaniepokojona policjantka z pewnością nie odrzuciłaby połączenia. I wtedy miała się dowiedzieć czegoś, co diametralnie zmieniłoby układ sił.

Owe cztery minuty były najważniejsze. Na tyle oszacowałem czas między chwilą, w której zostanę schwytany, a momentem, w którym stanę oko w oko z Saracenem. Gdyby telefon jego siostry zadzwonił zbyt wcześnie, mój przeciwnik mógłby się zorientować, że coś jest nie tak, odwrócić się i zniknąć w ruinach. Jak wtedy zdołałbym go zmusić do mówienia?

Gdyby zaś telefon Cumali zadzwonił zbyt późno, miałbym poważne kłopoty. Saracen rozpaczliwie potrzebował informacji o domniemanym zdrajcy. Nie miał wiele czasu. Nie traciłby go więc na uprzejmą konwersację, tylko, jak się spodziewałem, użyłby dwunastowoltowego akumulatora z ciężarówki oraz kabli zakończonych krokodylkami. Każdy, kto zna się na torturach, wie doskonale, jakie to praktyczne narzędzie – łatwe do zdobycia oraz, jeśli zdrowie ofiary nie jest kluczową sprawą, niezwykle szybko przynoszące efekty. Wątpiłem, by udało mi się długo znieść takie męki.

Cztery minuty, pomyślałem. Nie schrzań tego, Ben.

Minęliśmy stertę kamieni i śmieci – były tam odłamki szkła, puste butelki po piwie, a nawet stare drzwi od zamrażarki pokryte polerowaną stalą. Domyślałem się, że grupki dzieciaków zakradały się tu przez lata i ostro imprezowały.

Obok stało długie, marmurowe koryto. Niegdyś służyło dygnitarzom do obmywania stóp; woda lała się doń z kamiennego pyska gorgony. Ścianka na końcu koryta była rozbita – i na ten detal powinienem był zwrócić uwagę, bo zastąpiono ją stosem kamieni, by woda nie uciekała. Ja jednak byłem myślami gdzieś indziej: czekałem na atak, by w samą porę nacisnąć magiczny klawisz, zanim wykręcą mi ręce za plecy.

Weszliśmy w plamę światła wpadającego przez strzaskane sklepienie i dopiero wtedy dostrzegłem, że korytarz kończy się potężnym rumowiskiem.

Doszliśmy do końca ślepej uliczki. Byłem uwięziony w kamiennym kanionie i od katastrofy dzielił mnie tylko palec wskazujący lewej dłoni.

Rozdział trzydziesty drugi

– Zabłądziliśmy? – spytałem, wskazując na piętrzącą się przed nami górę odłamków skalnych. Odwróciłem się do Cumali.

Już nie była sama.

Pierwszy z wynajętych zbirów wyszedł z bocznego korytarza, odcinając mi drogę ucieczki. Nie próbował się kryć, patrzył mi prosto w oczy. To był Mięśniak, ten sam, który włamał się do mojego pokoju. Wciąż miał na sobie tę samą skórzaną kurtkę, a pod nią inny – ale równie obcisły – T-shirt. Może dlatego, że byłem tak bardzo skoncentrowany, a może dlatego, że widziałem go po raz pierwszy na żywo, moja pamięć nareszcie zaskoczyła: dawno temu oglądałem tę twarz na fotografii; śmiała się do kogoś na pokładzie przebudowanego lodołamacza Christosa Nikolaidesa płynącego na kotwicowisko u wybrzeży Santorynu.

Nagle uświadomiłem sobie, który z karteli narkotykowych Cumali poprosiła o wsparcie i dlaczego. Gdy stary lis z Salonik usłyszał, że chodzi o agenta amerykańskiego wywiadu, zapewne zgodził się z radością.

– Podziwiamy widoki? – zagadnąłem Mięśniaka. – Pan pewnie przyjechał z wycieczką, co?

Nie mogłem im pokazać, że nabrałem podejrzeń. Musieli wierzyć, że udało im się zaskoczyć mnie całkowicie – inaczej Saracen mógłby zrozumieć, że to pułapka.

Usłyszałem za plecami kroki na żwirze – zatem Mięśniak miał tylko odwrócić moją uwagę, a atak miał nastąpić od tyłu. Nie miałem już czasu do namysłu, musiałem podjąć decyzję. Tak czy nie? Nadać sygnał czy milczeć?

Krótkim, stanowczym ruchem wcisnąłem guzik.

Decyzja okazała się słuszna. Ledwie oderwałem palec od klawisza, gdy zaatakowali – we dwóch, bardzo szybko i bardzo mocno, prawie profesjonalnie. Omal nie upadłem na kolana, ale zanim dotknęły ziemi, zdążyłem trafić jednego z nich łokciem w krtań. Zatoczył się, rzężąc i wyjąc z bólu. Drugi złapał mnie za szyję i poczułem na twarzy jego pięść – kość w moim policzku trzasnęła jak zapałka. Mogłem mu odpowiedzieć, ale postanowiłem kontynuować przedstawienie. Nie widziałem powodu, by dać się jeszcze mocniej pobić; potrzebowałem sił na to, co mnie czekało.

Przycisnąłem dłoń do policzka i padłem na ziemię. Zacząłem liczyć. Cztery minuty: dwieście czterdzieści sekund.

Dwieście trzydzieści dwie. Dwieście…

Facet siny, z opuchniętym już gardłem wrócił, by dołączyć do drugiego napastnika, i wtedy zobaczyłem jego twarz. To był ten z byczym karkiem – krępy, krótko ostrzyżony, o okrutnych oczach, rzadko widywało się takie oczy u ludzi poza murami więzienia. Jego także skądś znałem, znałem ten wyraz twarzy – ze zdjęcia dostarczonego przez grecką policję. Miał sporo na sumieniu – to był Patros Nikolaides, ojciec Christosa; stary ojciec chrzestny nareszcie opuścił swą otoczoną murem fortecę.

Przytrzymał mnie, a Pomocnik wyrwał mi zza paska pistolet i rozerwał koszulę, po czym chwycił za krocze i zerwał buty, żeby się upewnić, czy nie ukryłem więcej broni. Rozcięli też kieszenie, zabrali portfel, klucze i telefon. Dopiero wtedy Nikolaides zawołał do Cumali:

– Masz je?

Rzuciła mu parę policyjnych stalowych kajdanek. Do spółki z Pomocnikiem wykręcił mi ręce jeszcze mocniej i skuł tak ciasno, że jednego mogłem być pewny: za dwadzieścia minut tkanki zaczną obumierać z braku krążenia i na zawsze stracę władzę w rękach. Stwierdziwszy, że już się nie uwolnię, wstali, otrzepali ubrania, podnieśli swoją broń, rozbili mój telefon i rzucili jego resztki tam, gdzie leżała moja beretta. Rozmawiali trochę po grecku, trochę po albańsku, ale nietrudno było odgadnąć, o co chodzi: ci amerykańscy agenci nie są nawet w połowie tak dobrzy, jak im się wydaje, zwłaszcza gdy mają do czynienia z prawdziwymi twardzielami z Bałkanów.

Stary byk przystąpił do mnie z całkiem niezłym glockiem w dłoni. Spojrzał na mnie – skutego, leżącego z twarzą w piachu – i z całej siły kopnął w żebra okutym czubem roboczego buciora.

– To za moje gardło – wycharczał, po czym skinął na Mięśniaka i Pomocnika, uzbrojonych w pistolety maszynowe skorpion, by postawili mnie na nogi.

Zwalczyłem falę mdłości wywołaną ciosem w korpus i jakoś zdołałem ustać. Spojrzałem na Cumali.

– Co tu się dzieje? – spytałem przez zaciśnięte zęby. Oddychałem płytko, czując przeszywający ból w piersi i twarzy. Choć raz nie musiałem niczego udawać. To nie był spacerek w parku.

Sto siedemdziesiąt osiem sekund.

– Nie trzeba było przekraczać bułgarskiej granicy wypożyczonym samochodem – odpowiedziała. – To było głupie. Mamy na przejściu kamery z systemem rozpoznawania tablic rejestracyjnych.

Nawet nie próbowała ukryć triumfującej nuty w głosie. Sprawa była dla niej jasna: przechytrzyła funkcjonariusza elitarnej amerykańskiej agencji.

– Bułgarskiej? – powtórzyłem. – W życiu nie byłem w pieprzonej Bułgarii!

Parsknęła pogardliwie, kręcąc głową.

– Nie byłeś też w Swilengradzie, nic nie wiesz na temat Bright Light, nie słyszałeś o sierocińcu dla małego chłopca. A jednak nazywasz się Michael John Spitz i jesteś agentem wywiadu, członkiem specjalnej jednostki CIA.

Zawahałem się, jakbym się wystraszył, i szybko spróbowałem zamaskować tę reakcję.

– Nie mam pojęcia, o czym mówisz – odpowiedziałem. – Przecież wiesz, że jestem agentem FBI, przyjechałem tu, żeby prowadzić śledztwo w sprawie…

Bum! Stalowy czubek buta trafił mnie tuż poniżej rzepki. Gwałtownie zaczerpnąłem powietrza, żeby złagodzić potworny ból. Upadłbym niechybnie, gdyby nie trzymali mnie Mięśniak z Pomocnikiem.

– Nie kłam, kurwa – wycedził z uśmiechem na ustach Patros Nikolaides.

Miło było spotkać kogoś, kto lubi swoją pracę.

Sto trzydzieści dwie sekundy.

I wtedy go zobaczyłem.

Najbardziej poszukiwany człowiek świata wyszedł z bocznego korytarza, odkleił się od plamy cienia i stanął w klinie słonecznego światła.

Był rosły, muskularny – nie spodziewałem się niczego innego po byłym mudżahedinie – i nawet tandetny zachodni garnitur, który miał na sobie, nie mógł zamaskować skoncentrowanej energii, jaką emanował Saracen. „Niebezpieczny”, takie było pierwsze słowo, które przyszło mi do porażonej bólem głowy. Spojrzałem prosto w jego ciemne, inteligentne oczy. Ostrożnie, pomyślałem. Bardzo ostrożnie.

Mocno zaciśnięte szczęki pokrywał równo przystrzyżony zarost, wąska kreska ust świadczyła o determinacji. To był człowiek obdarzony charyzmą, urodzony dowódca.

– Zdaje się, że pan mnie szukał, panie Spitz – powiedział cicho.

– Nie nazywam się Spitz i nie mam pojęcia, kim jest…

Nikolaides znowu wziął zamach i napiąłem mięśnie, czekając na kolejną detonację bólu, ale Saracen uniósł dłoń, powstrzymując go.

– Proszę – zwrócił się do mnie takim tonem, jakby kłamstwa sprawiały mu ból. – Moja siostra, chwała niech będzie Bogu, ma kontakty w tureckim wywiadzie. Odkryła, kim pan naprawdę jest i…

– Siostra? – powtórzyłem.

Zignorował moją reakcję.

– Nic nie wie o mojej pracy, nawet o mnie samym słyszała niewiele, zwłaszcza w ostatnich latach, ale orientuje się doskonale, co się dzieje z muzułmanami, na których polują tacy agenci jak pan. Cały arabski świat to wie.

– Jestem agentem FBI – powtórzyłem przez czerwoną mgłę bólu. – Nazywam się Brodie Wilson. Prowadzę śledztwo w sprawie morderstwa.

– Nie mam wiele czasu. Zadam panu kilka pytań, a pan powie mi to, co chciałbym usłyszeć. Zgoda?

– Jak mam odpowiadać? Nie nazywam się Spitz! I nie mam pojęcia, o co tu chodzi.

Dziewięćdziesiąt osiem sekund. Tylko tyle, ale miałem nadzieję, że Bradley się nie spóźni. Kolano mi puchło, mdłości się nasilały, a klatka piersiowa była ścianą bólu. Uraz kości jarzmowej sprawiał, że coraz trudniej mi było mówić.

– Proszę nie skazywać się na cierpienie – powiedział Saracen. – Jest pan Amerykaninem, panie Spitz, człowiekiem bezbożnym. Gdy stanie pan nad otchłanią, gdy będą pana łamać kołem, do kogo zwróci się pan o wsparcie? Popełnił pan serię drobnych błędów, zostawił za sobą ślady, po których doszliśmy aż tutaj. Doprawdy, nie jest pan tak doskonały w swoim rzemiośle. A czy wie pan, dlaczego zdarzyły się owe błędy? Czyja ręka mnie chroni? Jak pan sądzi, kto pana tu przyprowadził? Nie, nie Leila an-Nassuri. To Bóg.

Nie odpowiedziałem, tylko sflaczałem nieco, jakbym czuł się pokonany. Mięśniak i Pomocnik zacisnęli dłonie mocniej, jakby chcieli mnie podtrzymać, a ja nagle rzuciłem się naprzód, używając jedynej broni, jaka mi pozostała: własnej głowy. Trafiłem czołem w twarz Nikolaidesa, rozbiłem mu dolną wargę, poczułem na twarzy jego ciepłą krew i sprawiłem, że pofrunął do tyłu, wypluwając w locie dwie dolne jedynki.

Minęło kolejnych kilka sekund. No, dalej, Ben, pomyślałem. Zostało tak niewiele czasu. Możesz nawet trochę oszukać.

Stary byk, rycząc z bólu, rzucił się na mnie i pewnie by mnie dopadł, gdyby nie ramię Saracena, który zastąpił mu drogę.

– Tracimy czas – powiedział, a potem spojrzał na Mięśniaka i Pomocnika. – Zaczynajcie.

Naprawdę wolałem jeszcze z nim pogawędzić, spędzić w ten sposób kolejne sześćdziesiąt trzy sekundy, ale oni chyba nie mieli na to ochoty. Dwaj brutale pociągnęli mnie w głąb korytarza, co trochę mnie zdziwiło – sądziłem, że przygotowali sobie akumulator, że wszystko mają pod ręką.

Przestałem się dziwić, gdy ujrzałem przepełnione wodą marmurowe koryto i zrozumiałem, co zamierzają zrobić. Rozpaczliwie próbowałem zmienić swoje nastawienie: byłem przygotowany na ból, nie na grozę. Czułem, że zniósłbym elektrody na ciele albo wyrywanie paznokci kombinerkami – przynajmniej przez krótki czas – ale teraz próbowałem powłóczyć nogami, by zyskać choć ułamki sekund, bo wiedziałem, że będzie się liczyła każda z nich. Przegralibyśmy, gdybym zaczął mówić.

Czterdzieści dwie sekundy. Kurier narkotykowy w Khun Yuam, ten twardziel pokryty bliznami od ciosów maczetą, wytrzymał dwadzieścia dziewięć.

Saracen przystanął obok koryta i przemówił po arabsku do siostry. Nie rozumiałem słów, ale ruch ręką był wymowny – kazał jej odejść. Kobieta nie powinna oglądać tego, co miało się tu wydarzyć.

Trzydzieści osiem sekund. Nie zawiedź mnie, Ben.

Rozdział trzydziesty trzeci

Bradley także odliczał, ale mógł spoglądać na sekundnik w zegarku, więc nasze rachuby nieco się różniły – jego była bardziej precyzyjna. Miał jeszcze czterdzieści sześć sekund.

Otyła niania pociła się obficie, a jej nogi wyglądały tak, jakby lada chwila miały jej odmówić posłuszeństwa. Co gorsza, stała w kałuży moczu – popuściła w chwili, gdy dotarło do niej, co Bradley zamierza zrobić. Celując do niej z pistoletu, metodycznie realizował mój plan: kazał jej wyjść z dzieckiem na środek kuchni i stanąć dokładnie pod belką. Teraz, siedem minut później, kobieta zaczynała kwilić, błagając w ojczystym języku o litość, chłopiec zaś, choć fazę paraliżującego strachu i krzyków miał już za sobą, nie przestawał płakać i pytać o mamę.

Bradley czuł, że jego nerwy są w strzępach. Kiedy nie patrzył na zegarek, wbijał wzrok w podłogę z taką miną, jakby lada chwila miał puścić pawia. Mimo przerażenia niania wreszcie zauważyła jego stan i nie mogła zrozumieć, o co chodzi. Czyżby ten człowiek nie był aż tak zły, jak się wydawało? Zebrała w sobie resztki odwagi i przypomniawszy sobie jeszcze kilka angielskich słów, zaczęła prosić, by ich uwolnił.

– Milcz! – ryknął Bradley, a gdy nie usłuchała, ryknął jeszcze głośniej i wycelował w nią pistolet.

Łzy ściekały jej po policzkach, a mały facio szlochał coraz żałośniej. Bradley marzył już tylko o jednym: żeby mieć to wszystko za sobą. Odłączył ładowarkę od telefonu niani i – choć wyznaczony czas jeszcze nie minął, a zgodnie z moimi zaleceniami Ben miał się trzymać planu co do joty – wmówił sobie, że straci jeszcze parę sekund, zanim połączenie zostanie nawiązane i Cumali odbierze.

Usłyszał cztery sygnały. No, dalej! Dalej!

Wreszcie w słuchawce odezwał się kobiecy głos mówiący po turecku. Dzięki Bogu, pomyślał z ulgą. Wysłuchał tylko paru słów, a potem zapytał głośno, czy rozmawia z Leilą Cumali, i nie czekając na odpowiedź, kazał jej słuchać uważnie…

Kobieta mówiła dalej, nie zmieniając nawet tonu. Zupełnie jakby… Bradley zrozumiał: dodzwonił się do poczty głosowej.

Niania, przestępująca ostrożnie z nogi na nogę, bo trzysta funtów żywego ciała nie służyło najlepiej jej kolanom, dostrzegła przez łzy, że coś jest bardzo, ale to bardzo nie tak: Bradley był bliski paniki. Oddychał ciężko i milczał – nie rozumiał ani słowa z tego, co mówił głos w słuchawce, i nie wiedział, co robić. Moje instrukcje nie przywidywały takiej ewentualności – gdzie, do ciężkiej cholery, podziała się ta turecka policjantka?!

Spojrzał na zegarek. Cztery minuty miały minąć za trzydzieści dwie sekundy. Właśnie miał przerwać połączenie i spróbować ponownie, gdy głos – w trosce firmy o wygodę wszystkich klientów – zaczął powtarzać swój meldunek po angielsku:

– Abonent jest poza zasięgiem sieci lub wyłączył telefon.

Bradley opuścił ręce i zapatrzył się w przestrzeń. Jezu.

Rozdział trzydziesty czwarty

Cumali zeszła po pokruszonych marmurowych stopniach i znalazła się w miejscu, które bardziej niż inne przyciągało ku tym ruinom legiony archeologów i historyków.

Głęboko pod ziemią, w pomieszczeniu o łukowatym sklepieniu ozdobionym fragmentami mozaik i fresków, stanęła nad brzegiem sadzawki, której powierzchnia była nieruchoma jak śmierć. Był to centralny punkt dawnej świątyni, miejsce, w którym najważniejsze osobistości mogły składać ofiary bogom, dziękując za bezpieczną podróż. Cumali była tu przed laty, a teraz wróciła w przekonaniu, że skały dzielące ją od innych części Teatru Śmierci skutecznie wytłumią krzyki Spitza i jego błagania o litość. Nie myślała natomiast o tym, że tak głęboko pod ziemią równie dobrze zostanie wytłumiony sygnał telefonii komórkowej.

Patrzyła na swoje odbicie w toni gładkiej jak lustro, powtarzając w duchu, że cokolwiek jej brat uczyni z tym Amerykaninem, nie będzie się różniło zbytnio od tego, co każdego dnia fundowano muzułmanom w Abu Ghraib czy Guantanamo. I w Bright Light, rzecz jasna.

Myśl ta przyniosła jej odrobinę pociechy. Ruszyła dalej. Minęła sadzawkę i wstąpiła jeszcze głębiej w podobne katakumbom korytarze.

Nie było żadnych szans na to, by jej telefon złapał tu zasięg.

Rozdział trzydziesty piąty

Mięśniak i Pomocnik przynieśli krótką, solidną deskę, ukrytą dotąd za stertą gruzu i śmieci. Walczyłem, wyrywałem się, próbując zyskać na czasie, ale z kontuzją kolana i palącym bólem w piersi nie byłem dla nich trudnym przeciwnikiem. Przypięli mnie do deski grubymi skórzanymi pasami.

Leżałem twarzą do góry i praktycznie nie mogłem się ruszyć. Saracen pochylił się nade mną i z obojętną miną chwycił mnie za nadgarstek. Był lekarzem, sprawdzał mi puls. Mruknął coś z zadowoleniem – moje serce zdradziło mu, jak bardzo się boję.

Wskazał ruchem głowy na Nikolaidesa.

– Gdy skończę – powiedział – dżentelmen z niepełnym uzębieniem przesłucha pana w sprawie morderstwa, którego wasze agencje wywiadowcze dopuściły się na Santorynie. Chciałby poznać tożsamość człowieka, który wydał rozkaz do ataku, a także nazwiska samych zabójców. Rozumie pan? – spytał uprzejmie.

– Na Santorynie? Nic nie wiem o Santorynie.

Nie wyglądali na przekonanych. Nikolaides rzucił Mięśniakowi wiadro i sięgnął po brudny ręcznik leżący wśród śmieci. Byli gotowi.

Saracen patrzył mi w oczy.

– Może pan tego uniknąć – powiedział.

Milczałem. Wzruszył ramionami.

– Gdy byłem w Hindukuszu, pomogli mi pewni ludzie. Jak pan wie, jeden z nich postanowił nas zdradzić. Naturalnie nie mogę mu na to pozwolić. Chcę, żeby pan mi podał nazwisko zdrajcy.

– Nawet gdybym je znał – odparłem – i tak zginę, gdy tylko je wymienię.

Skinął głową.

– Istotnie, i tak pana zabiję.

– Tak myślałem. Inaczej próbowalibyście ukryć twarze.

Spodziewałem się, że skończę zawinięty w jakieś wodoodporne płótno, które zapewne czekało na mnie w schowku na pokładzie motorówki, i że miną lata, zanim jakiś rybak wyłowi moje zwłoki. Miałem tylko nadzieję, że jeśli Ben z jakiegoś powodu nie dodzwoni się do Cumali, zdążę umrzeć, zanim mnie w nie zawiną.

– Skoro więc pan wie, że czeka go śmierć, po co cierpieć? Proszę o nazwisko, panie Spitz.

– Jestem agentem FBI. Przyjechałem do Bodrum, żeby…

– Widziałem e-mail! – warknął, pochylając się nisko nade mną. – Ten, który dostał pan od wicedyrektora CIA.

Bardzo się postarałem, żeby uwierzył, że naprawdę jestem w szoku. Zauważył moje wysiłki i uśmiechnął się.

– A teraz – nazwisko zdrajcy.

– Jestem agentem FBI…

Westchnął i dał sygnał Nikolaidesowi.

Grek zarzucił mi na twarz brudny ręcznik, zakrywając oczy i nos. Siłą otworzył mi usta. Końce ręcznika zawiązali mocno pod deską. Otoczyła mnie ciemność i już trudno mi było oddychać, nie mogłem też poruszyć głową.

Poczułem, że mnie podnoszą i mimo mroku i strachu wiedziałem, że znalazłem się nad korytem z wodą.

Dwadzieścia dziewięć sekund, według moich obliczeń – tyle samo wytrzymał kurier narkotykowy. Choć czułem się słaby, choć zawsze wątpiłem we własną odwagę, musiałem wytrzymać tylko tak długo jak on.

Zaczęli mnie opuszczać. Wciągnąłem powietrze do płuc, śmierdziało potem i olejem silnikowym. Ostatnie słowa, które usłyszałem, wypowiedział Saracen:

– Pan się trzęsie, panie Spitz.

A potem dotknąłem wody.

Rozdział trzydziesty szósty

Poczułem ją najpierw na tułowiu: była zimna, zmroziła mi genitalia, ale wcale nie złagodziła bólu w piersi. Opadłem niżej, kompletnie bezradny, i poczułem pierwszą falę na unieruchomionej głowie. Poczułem chłód w uszach.

I wtedy przechylili deskę.

Woda zalała mi twarz. Próbowałem nie wpaść w panikę. Nie mogąc ruszyć rękami ani przekręcić całego ciała, spróbowałem zaczerpnąć jeszcze jeden haust śmierdzącego powietrza, ale jedynie przyspieszyłem przenikanie wody przez materiał. Poczułem ją w gardle i zacząłem kaszleć.

Teraz w moją twarz uderzyła ściana wody i już nie kaszlałem – dławiłem się. W ciemności, z głową odchyloną do tyłu, nie miałem pojęcia, czy polewają mnie z wiadra, czy naprawdę zanurzyli mnie tak głęboko. Wrażenie, że tonę, a także straszliwe pragnienie zaczerpnięcia tchu przez mokry ręcznik, były wręcz nie do zniesienia.

Czułem wodę w nozdrzach, w ustach, w mocno przechylonym gardle. Włączył się odruch wymiotny, próbował mnie ratować, ale szybko zmienił się w serię gwałtownych spazmów i znowu miałem wrażenie, że się duszę.

Im więcej spadało na mnie wody, tym bardziej byłem zdezorientowany. Tylko jedna myśl uparcie wracała, tylko jedno przekonanie, jedna prawda: za osiemnaście sekund zadzwoni Bradley. Siedemnaście i będę zbawiony. Szesnaście…

Naprawdę mocno mnie przypięli, nie mogłem nawet wierzgać, choć przerażenie nakazywało mi taką reakcję. Poczułem w nosie i ustach jeszcze więcej wody, naprawdę tonąłem, a gardło bolało mnie coraz mocniej. Krzyczałbym, gdyby nie to, że nie mogłem nawet szeptać, owinięty ręcznikiem i zalewany wodą. Nie mogłem zrobić absolutnie nic, a to sprawiło, że mój strach zwrócił się do wewnątrz i rozbrzmiewał potwornym echem w pustych komorach serca.

Instynktownie prężyłem mięśnie nóg i grzbietu, próbując się uwolnić. Zużywałem bezcenną energię. Poczułem, że odchylają mnie jeszcze mocniej. Pochłonęła mnie woda. I kolejny atak dławienia. Gdzie Bradley? Przecież miał zadzwonić.

Jakiś okruch świadomości zauważył, że przestałem odliczać. Ile jeszcze sekund? Otaczała mnie ciemność, a ja myślałem tylko o kolejnym oddechu, o tym, żeby wytrwać, przeżyć – nic więcej mi nie pozostało.

Wirowałem w mroku i strachu odbierającym siły. Czułem, że spadam głową w dół, coraz głębiej. Może było to tylko kolejne wiadro wody, ale wrażenie było takie, jakby zanurzyli mnie całego, jakbym się dusił, dławił, dostawał torsji w podwodnym grobie, rozpaczliwie pragnąc żyć, oddychać.

Wiedziałem, że dłużej nie wytrzymam. I wtedy nagle poczułem, że się unoszę, że woda spływa z mojej twarzy i znowu mogę wciągnąć przez ręcznik powietrze. Niewiele go było, prawie nic, ale naprawdę oddychałem, żyłem, a oprawcy przywracali mnie do pionu. Bradley zadzwonił. Tak, to musiało być to!

Spróbowałem wciągnąć do płuc jeszcze trochę powietrza – musiałem być gotowy do odegrania swojej roli – ale nie mogłem zapanować nad skurczami, które zaciskały mi tchawicę. Wreszcie ktoś zdjął mi ręcznik z twarzy. Odetchnąłem głęboko; moja pierś unosiła się ciężko i opadała, a ból w gardle nie przestawał pulsować.

Wiedziałem, że muszę się opanować, przejąć inicjatywę. Na Boga, nadeszła pora, Saracen zasiadł do bankietu z konsekwencjami.

Czyjaś dłoń wsunęła się pod moją porwaną koszulę. Zatrzepotałem powiekami, by strząsnąć z nich krople wody, i zobaczyłem, że to on. Sprawdzał rytm mojego serca, badał jego siłę. Za jego plecami stał stary byk. Śmiał się, szczerząc brudne zęby, wyraźnie bawił go mój strach.

Ogarnęła mnie nowa fala paniki: nikt nie zachowywał się tak, jakby sytuacja uległa diametralnej zmianie. Wiedziałem już, że rozmowa telefoniczna jeszcze się nie odbyła. Gdzie, do cholery, był Ben?

Sflaczałem. Byłem sam w Teatrze Śmierci i tym razem naprawdę umierałem dla świata. Upadłbym na ziemię, gdyby Mięśniak i Pomocnik nie trzymali deski w pionie.

– Nazwisko zdrajcy? – spytał Saracen.

Próbowałem coś powiedzieć, ale moja krtań była jak otwarta rana, a umysł, skąpany w adrenalinie i kortyzolu, ledwie pracował. Spojrzałem tępo w ziemię i potrząsnąłem głową. Nie, nie podam mu żadnych nazwisk.

– Wytrzymał pan trzydzieści siedem sekund – powiedział Saracen. – To ponadprzeciętny wynik, może pan być z siebie dumny. Ale ta zabawa może się ciągnąć przez długie minuty. Prędzej czy później każdy pęka, nikomu nie udało się wygrać. Powie mi pan to nazwisko?

Ręce mi się trzęsły i nie mogłem zmusić ich do posłuszeństwa. Uniosłem głowę i otworzyłem usta, żeby coś powiedzieć. Pierwsza sylaba była praktycznie bezgłośna. Saracen pochylił się, żeby lepiej słyszeć.

– Zawiążcie mi ręcznik – wyszeptałem.

Uderzył mnie wierzchem dłoni i poczułem krew na wardze. Tylko że nie mógł mnie już bardziej nastraszyć. W dalekim zakątku umysłu znalazłem malutki zapas odwagi: myślałem o Benie Bradleyu i jego sześćdziesięciu siedmiu piętrach.

Mięśniak i Pomocnik pochylili deskę i stanęli nad korytem. Saracen właśnie miał obwiązać mi głowę ręcznikiem, gdy Nikolaides zawołał, by odsunął się nieco. Zauważyłem, że niósł w ręku ciężki kamieniarski młotek, wygrzebany – podobnie jak reszta sprzętu – ze skrytki za kupą gruzu.

Leżałem poziomo na desce, zwrócony stopami do niego. Uniósł ramiona, odchylił się i uderzył z całej siły.

Młotek trafił mnie w podeszwę lewej stopy, miażdżąc ciało i druzgocąc skomplikowaną mozaikę drobnych kości i stawów. Przeszywający rozbłysk bólu przypominał porażenie piorunem, powędrował w górę, ogarniając najpierw podudzie, potem udo i wreszcie krocze. Równie dobrze mógł uderzyć w genitalia. Pewnie bym zemdlał, gdyby nie ocuciło mnie przeraźliwe wycie, które wyrwało się z mojej krtani.

Nikolaides zarechotał.

– Widzisz? Już mu się głos wzmocnił – powiedział do Saracena. – Czasem najlepiej sprawdzają się stare sposoby.

Uderzył ponownie, tym razem bliżej palców. Trzasnęły kolejne kości, a ja krzyknąłem jeszcze głośniej. Naprawdę traciłem przytomność, ale Pomocnik, który stał przy mnie i zachęcał starego byka do dalszej wytrwałej pracy, rąbnął mnie w twarz. Nie odpłynąłem.

– Jeszcze raz! – zawołał do Nikolaidesa.

– Nie – zarządził Saracen. – I tak za długo to trwa. Jeżeli straci przytomność, spędzimy tu cały dzień. Czekam na nazwisko – dodał, pochylając się nade mną.

– Brodie David Wilson. Jestem agentem FBI…

Obwiązali mi głowę ręcznikiem i zanurzyli mnie w wodzie.

Rozdział trzydziesty siódmy

Cumali spacerowała głęboko na tyłach świątyni. Minąwszy resztki grubych murów, weszła do kolejnego podziemnego pomieszczenia, zwanego spoliarium – tu rozbrajano zabitych gladiatorów, by następnie pozbyć się ich ciał.

Zastanawiała się naturalnie, co się dzieje na górze. Spodziewała się, że wkrótce brat zawoła: Już po wszystkim, możesz wrócić.

Co za strata, myślała. Spitz był znakomitym śledczym, z pewnością najlepszym, z jakim miała okazję pracować. Wystarczającym dowodem była choćby sprawa luster w Domu Francuskim. Zresztą i jego tożsamość nigdy nie zostałaby odkryta, gdyby nie pech na granicy, ów system rozpoznawania numerów rejestracyjnych… Czyżby nie mieli czegoś takiego w Stanach? Przecież na pewno sami wymyślili to urządzenie. Dziwne, że też tak inteligentny agent popełnił tak prosty błąd.

Oczywiście nigdy nie poznałaby jego tożsamości, gdyby nie telefon od zastępcy dyrektora MIT. No właśnie, cóż to za dziwni ludzie? Jedna rozmowa, a potem cisza – żadnych dodatkowych pytań, żadnych prób śledzenia dalszych ruchów Spitza, brak zainteresowania detalami. Korzystając z kontaktów w środowisku handlarzy narkotyków, dzięki prostemu włamaniu dowiedziała się o Spitzu więcej niż cały turecki wywiad ze swymi niezmierzonymi środkami. Było tak, jakby wręcz przestali się nim interesować.

Nagle przyszła jej do głowy straszna myśl – a jeśli Amerykanin wcale nie popełnił błędu, wyjeżdżając za granicę? A jeśli zastępca dyrektora MIT działał na jego zlecenie albo ktoś sprytnie przełączył rozmowę i rozmawiała z zupełnie innym człowiekiem? A jeśli wszelkie tropy, za którymi poszła, zostały sztucznie stworzone? Jeśli to wszystko było jednym wielkim przekrętem? Oznaczałoby to, że wróg chciał jedynie, by przekazała te informacje bratu i tym sposobem nareszcie wywabiła go z cienia.

– Na Allaha… – jęknęła i zaczęła biec.

Minęła cele, w których niegdyś przechowywano broń i pancerze gladiatorów. Była już na długiej rampie prowadzącej do porta libitinensis – bramy śmierci, przez którą wynoszono ciała zabitych.

Dotarła niemal pod jej na wpół zrujnowany łuk, mając pod sobą całą arenę – i, nareszcie, zasięg sieci komórkowej – gdy nagle zadzwonił jej telefon. Wyjęła aparat i zerknęła na wyświetlacz. Co najmniej tuzin nieodebranych rozmów. Niania musiała mieć wyjątkowo pilną sprawę.

Odebrała, mocno zdenerwowana.

– O co chodzi? – spytała po turecku.

Głos, który jej odpowiedział, nie należał do niani. Jakiś mężczyzna przemówił:

– Leila Cumali?

– Kto mówi?! – krzyknęła przerażona.

Mężczyzna nie odpowiedział. Wygłosił tekst, który wraz ze mną przygotował w hotelowym pokoju:

– Wysłałem ci plik wideo. Obejrzyj.

Zdezorientowana i wystraszona, jakby nie usłyszała albo nie zrozumiała. Zapytała po raz drugi, z kim rozmawia.

– Jeżeli chcesz ocalić swojego bratanka, obejrzyj film – powiedział Ben. – To się dzieje w czasie rzeczywistym. W tej chwili.

Bratanka? Oni wszystko wiedzą, pomyślała Cumali.

Drżącą ręką, bliska łez, odnalazła plik wideo i otworzyła. Patrzyła i krzyczała, bliska omdlenia.

– Nie… proszę… nie!

Rozdział trzydziesty ósmy

Znowu tonąłem – tym razem nie tylko w wodzie, ale i w bólu. Walczyłem o życie w potokach spływających po mojej twarzy, czując potworne rwanie w roztrzaskanej stopie. Świadomość cierpienia szybko stawała się jedyną znaną mi rzeczywistością.

Moja głowa była odchylona do tyłu, a gardło otwarte. Woda wlewała się do środka, wciąż od nowa wywołując serie spazmów. Pierś unosiła się gwałtownie i opadała, płuca chciały krzyczeć, a ciało błyskawicznie traciło siły. Przerażenie wypędziło wszystkie racjonalne myśli, zagnało mnie do narożnika. Próbowałem znowu liczyć, ale zgubiłem się przy pięćdziesięciu siedmiu sekundach. A było to całe życie temu.

Pod mokrym ręcznikiem odbyłem już podróż za ostatnią z gwiazd. Zobaczyłem pustkę na krańcu wszechświata, mrok bez kształtu i bez końca. Wiedziałem, że rana, którą mi zadali, sięga poza ból, że to rana na duszy.

Do kąta, w którym skuliła się moja świadomość, zdryfował jakiś strzęp wspomnień. Szept Śmierci o czymś mówił… Mówił, że jeśli będzie zbyt ciężko, powinienem z tym skończyć. Że mam palnąć sobie w łeb i iść do Boga jako żołnierz. Niestety, na tym właśnie polegało okrucieństwo tych tortur: oprawcy dobrze wiedzieli, ile wody mogą wylać na moją głowę. Nie mogłem otworzyć gardła, zalać płuc i po prostu utonąć. Odebrali mi nawet ten cień godności: nie mogłem pozbawić się życia. Musiałem trwać, cierpieć, stać u Wrota Donikąd, nie mogąc przekroczyć ich progu.

Saracen spojrzał na zegarek. Amerykanin wytrzymał już sto dwadzieścia pięć sekund i zbliżał się do rekordu ustanowionego przez Chalida Szajcha Muhammada, wielkiego wojownika, sługi Jedynego Prawdziwego Boga i odważnego badacza świętego Koranu. Chyba był już gotowy, by mówić? Saracen skinął na dwóch Albańczyków.

Poczułem, że woda ścieka mi z włosów, a czyjeś ręce zrywają ręcznik z twarzy. Trząsłem się, zupełnie pozbawiony kontroli nad własnym ciałem, a po trosze i umysłem. Strach wydawał mi się wręcz fizycznym, namacalnym zjawiskiem. Nie mogłem mówić. Wraz z moim powrotem z otchłani wrócił też ból w stopie – z taką zaciekłością, że poczułem, iż znowu tracę przytomność. Saracen uderzył mnie mocno w obolały policzek i nagły skok adrenaliny pozwolił mi zachować świadomość.

Siłą uniósł mi powieki i spojrzał w źrenice. Oceniał, jak wiele życia w nich zostało, a jednocześnie drugą ręką szukał tętnicy szyjnej. Nieregularne tętno mogło oznaczać, że jestem bliski śmierci. Po chwili cofnął się o krok i spojrzał na mnie – wciąż walczącego o każdy oddech, próbującego zapanować nad drżeniem ciała i zapomnieć o bólu.

– Kim ty jesteś? – spytał tak cicho, że chyba tylko ja usłyszałem te słowa.

Dostrzegłem w jego twarzy niepokój i zmieszanie, które dały mi siłę. Toczyliśmy epicką bitwę na siłę woli – może i umierałem, ale zwyciężałem.

– Nazwisko? – spytał.

Pokręciłem głową.

– Daj mi go – warknął zniecierpliwiony Nikolaides.

– Nie – odparł Saracen. – Zabijesz go i niczego się nie dowiemy. Jeśli potrzeba godzin, żeby go złamać, to trudno, poczekamy.

– Chyba że ktoś będzie przepływał w pobliżu, żeby obejrzeć ruiny, i zobaczy zbyt wiele – odparł Nikolaides.

– W takim razie idź, przestaw łódź za skały, żeby nikt jej nie zauważył.

Nikolaides się zawahał. Nie zwykł wykonywać rozkazów.

– Idź – ponaglił go Saracen. – Znowu marnujemy czas.

Stary byk spojrzał na niego chmurnie, a potem skinął na dwóch Albańczyków, by mu pomogli. Gdy zniknęli w tunelu, Saracen pochylił się nade mną, przywiązanym do deski opartej ukośnie o kamienne koryto. Nadgarstki miałem spuchnięte, już dawno straciły swój kształt. Stalowe obrączki wbijały się w ciało, a niedotlenione palce stały się białe jak marmur. Trącił moją zmiażdżoną stopę czubkiem buta, obserwując, jak krzywię się z bólu. Zrobił to jeszcze raz, mocniej, a wtedy krzyknąłem mimowolnie.

– Będzie gorzej – obiecał mi szeptem.

Uniósł nogę, żeby kopnąć z całej siły, ale nie zdążył. Z mroku bocznego korytarza dobiegł kobiecy głos.

Krzyczała po arabsku głośno, rozpaczliwie.

Rozdział trzydziesty dziewiąty

Ułożyli mnie w takiej pozycji, że doskonale widziałem Cumali, gdy wpadła w smugę światła. W ręku ściskała telefon, a jej twarz była wykrzywiona grymasem strachu. Brat wybiegł jej na spotkanie.

Przez chwilę zachodziłem w głowę, co się mogło wydarzyć – zdążyłem nastawić się na to, że plan runął w gruzach, i teraz trudno mi było przetworzyć nawet najbardziej elementarne dane, które mogły temu przeczyć. Nie docierało do mnie, że Bradley może się jeszcze odezwać; nie pamiętałem, że jedna rozmowa telefoniczna wciąż może ocalić i mnie, i naszą misję.

Patrzyłem więc, zdezorientowany, próbując nie poddać się bólowi rozsadzającemu mi stopę i nadgarstki, jak Cumali wciska telefon w ręce brata. Mówił do niej po arabsku, nic nie rozumiałem, ale nie wątpiłem, że pyta ją, co się stało. Z trudem łapiąc oddech, Cumali tylko wskazała palcem na telefon. Saracen spojrzał na ekran…

Jego ukochany syn także na niego patrzył, niewinny i kompletnie zdezorientowany. Łzy płynęły po policzkach małego facia, ale jako że rozumiał, iż jest filmowany, mimo wszystko próbował uśmiechać się do obiektywu. Wokół jego szyi widać było szubieniczną pętlę.

Saracen patrzył na ten jeden zatrzymany kadr, a cały jego wszechświat – wszystko, co wiedział, w co wierzył i rozumiał – drżał w posadach. Spojrzał na mnie z żądzą mordu w oczach. Ktoś groził jego dziecku! Był gotów…

Skoczył ku mnie z szałem w oczach i wtedy, właśnie w tym momencie, jakieś trybiki w mojej głowie nareszcie się zazębiły. To była ta rozmowa telefoniczna, do której z takim trudem odliczałem sekundy; ta, na którą tak rozpaczliwie czekałem. Tak, to mogło być jedyne wyjaśnienie przerażenia tej kobiety i gniewu Saracena…

Bradley wreszcie nawiązał kontakt!

Spróbowałem przyjąć bardziej pionową pozycję, ale wciąż byłem przypięty pasami do deski. Mimo kolejnej fali bólu gorączkowo przypominałem sobie wszystko to, co pracowicie ćwiczyłem w hotelowym pokoju, gdy moje ciało i dusza były jeszcze całe, a prawdziwą grozę znałem tylko z relacji innych ludzi. Już wtedy wiedziałem, że najbardziej niebezpieczny dla mnie będzie moment, w którym Saracen zrozumie, że padł ofiarą przekrętu i że stawką jest życie jego dziecka. Mógł w przypływie ślepej furii zabić wszystkich, którzy wpadliby mu w ręce. Sięgnąłem głębiej do pamięci po słowa, które miałem wypowiedzieć, gdy nadejdzie ta chwila.

– Bądź rozsądny, a ocalisz syna – powiedziałem drżącym głosem.

– Skąd wiesz, że to mój syn?! – ryknął.

– Możesz go ocalić, jeśli chcesz – powtórzyłem, niczego nie wyjaśniając.

Jego siostra zdążyła pojąć sytuację na tyle, by zacząć na niego krzyczeć – w połowie po arabsku, w połowie po angielsku, w całości pod wpływem desperacji – żeby przestał marnować czas. Pytała też, co mają zrobić, żeby uratować chłopca. Saracen wciąż wbijał we mnie nienawistny wzrok, nie wiedząc jeszcze, czy ulec podszeptom logiki czy gniewu.

– Spójrz na ekran! – wrzeszczała Cumali. – Spójrz na syna!

Przystawiła telefon niemal do jego twarzy i znowu ujrzał zastygły w bezruchu portret swojego dziecka.

– Co tam się dzieje? Mów! – zażądał.

– Rozmawiaj przez telefon – odpowiedziałem.

Saracen przycisnął słuchawkę do ucha i przemówił po angielsku z porażającym ładunkiem jadu w głosie:

– Kim jesteś?! – Z trudem nad sobą panował.

Wiedziałem, że Bradley zignoruje pytanie – taki był plan. Miał poradzić Saracenowi, żeby obejrzał wideo, które mu zaraz prześle. Pierwsze ujęcie miało ukazywać tarczę zegarka, na dowód, że nagranie jest aktualne, że to nie inscenizacja, że wszystko odbywa się na żywo.

Saracen otworzył plik. Zobaczył tarczę zegarka i zachwiał się. Jego siostra, która także spoglądała na wyświetlacz telefonu, zacisnęła dłonie na jego ramieniu, wołając coś po arabsku i po turecku. Kamera pokazała teraz końcówkę liny uwiązaną do mosiężnego haka, na którym na co dzień wisiał kuchenny żyrandol. Drugi jej koniec zawiązany był w pętlę wokół szyi chłopca, który siedział na ramionach otyłej, zlanej potem niani. Widać było, że gdy jej przeciążone kolana się pod nią ugną, upadnie na ziemię, a dziecko zawiśnie.

Była to przerażająca scena i nie dziwiłem się, że Bradley tak gwałtownie się bronił przed udziałem w tej akcji, ale potrzebowałem czegoś szokującego, co sprawi, że Saracen nie będzie miał czasu ani na planowanie, ani na wykonanie jakiegokolwiek ruchu. Prawdę mówiąc, nie mogłem przypisać sobie całej zasługi – jeśli wolno mi użyć tu takiego słowa – za wymyślenie takiego rozwiązania. Czytałem o nim wiele lat wcześniej: podczas drugiej wojny światowej japońscy żołnierze zmuszali schwytanych Europejczyków, by brali na ramiona swoje dzieci, a następnie zmuszali matki, by patrzyły, jak ich mężowie upadają, a dzieci giną… Tylko że Japończycy, rzecz oczywista, robili to dla sportu.

Saracen opuścił rękę, w której ściskał telefon, i spojrzał na mnie z nienawiścią. Stał w miejscu, jakby zapuścił korzenie. To Cumali podbiegła do mnie, gotowa rozedrzeć na strzępy moją i tak pokiereszowaną twarz.

Brat odciągnął ją w porę – nareszcie zaczynał myśleć, kierując rozbiegane oczy ku kamiennym ruinom, które nas otaczały. Czuł, że jest w potrzasku, bardziej niż gdyby siedział w klatce o stalowych prętach. Mój umysł zaczynał funkcjonować jak dawniej: wiedziałem, że muszę kontynuować, wywierać presję, żeby nie dać mu szansy na przerwanie scenariusza, który napisałem.

– Ja i moi ludzie nie będziemy tolerowali gry na zwłokę – oznajmiłem. – Słuchaj, co mówią przez telefon.

Niczym robot Saracen mechanicznym ruchem przycisnął aparat do ucha. Usłyszał głos zapłakanej, rozhisteryzowanej kobiety mówiącej coś po turecku. Nic nie zrozumiał, nie znał tego języka. Oddał telefon siostrze.

Zaczęła tłumaczyć na arabski, ale jej przerwałem:

– Po angielsku – zażądałem.

Powiedziała bratu, że to niania.

– Błaga nas – ciągnęła. – Już nie może ustać. Mówi, że jeśli jej nie możemy uratować, ratujmy przynajmniej dziecko.

Chwyciła Saracena za koszulę i szarpnęła, tracąc panowanie nad sobą.

– W imię Boże, coś ty narobił?! W co nas wplątałeś?!

Odtrącił jej ręce. Cofnęła się chwiejnym krokiem, oddychając ciężko i wpatrując się w niego z wściekłością.

– Oszacowaliśmy, że niania nie wytrzyma długo, zostało jej najwyżej sześć minut – odezwałem się. – Choć oczywiście możemy się mylić. Może mniej?

Zmyślałem, ale sytuacja była tak dramatyczna, że nie ośmielili się zakwestionować moich słów. Saracen znowu spojrzał na ekran telefonu, a potem na mnie. Wiedziałem, że jest rozdarty, że jeszcze nie wie, co robić.

– Jesteś jego ojcem – powiedziałem cicho. – Odpowiadasz za swojego syna. Ocal go.

Dawno temu w Genewie nauczyłem się, że miłość nie jest słabością, to siła. Teraz zaś postawiłem wszystko na jej moc. Saracen milczał, nieruchomy jak skała – nie mógł nawet myśleć, podjąć decyzji; znalazł się w pułapce między swymi wielkimi planami a życiem lub śmiercią syna.

Musiałem go przycisnąć. Znowu sięgnąłem do rozbitej pamięci, szukając słów, które należało wypowiedzieć.

– Ile dla ciebie znaczy obietnica, którą złożyłeś umierającej żonie? Ale jeśli wolisz, proszę bardzo, możesz złamać słowo dane w obliczu Allaha.

Oddychał płytko, a w jego oczach widziałem strach.

– Skąd o tym wiesz? Kto ci powiedział, co się stało w Gazie?

Nie odpowiedziałem. Odwrócił się plecami do nas. Błądził w ciemności, próbując znaleźć wyjście z więzienia, w którym się znalazł. Byłem pewny, że myśli o tym, jak tulił w ramionach umierającą żonę, oraz o tym, że to dziecko jest ostatnim ogniwem łączącym go z kobietą, którą kochał. I o świętej obietnicy, którą złożył przed nią i przed Bogiem: miał chronić syna.

Zauważyłem, że jego ramiona nagle opadły, a gdy się odezwał, w jego głosie brzmiał przejmujący smutek.

– Czego chcesz? – spytał, odwracając się do mnie. – Powiedz, co mam zrobić.

Cumali, szlochając z ulgą, przytuliła go z całej siły.

– Muszę dać sygnał człowiekowi, który zadzwonił, że jestem żywy i bezpieczny – odpowiedziałem. – Uwolnij mnie.

Saracen się zawahał – wiedział, że jeśli to zrobi, nie będzie już odwrotu – ale nie miał nawet czasu, żeby się nad tym zastanawiać: Cumali niemal natychmiast rozpięła skórzane pasy, którymi byłem przypięty do deski, a potem sięgnęła do kieszeni po kluczyk, by rozpiąć kajdanki.

Upadły na piach, a ja omal nie straciłem świadomości, gdy wraz z krwią napłynęła do moich opuchniętych dłoni fala potwornego bólu. Zdołałem jakimś cudem chwycić się krawędzi koryta i nie runąć na ziemię. Gdy tylko zmasakrowana stopa dotknęła podłoża, kolejna nagła eksplozja w uszkodzonych nerwach prawie mnie znokautowała. Ustałem. Po chwili wyciągnąłem rękę po telefon.

Saracen podał mi go, ale nie przycisnąłem słuchawki do ucha. Znowu wyciągnąłem rękę.

– Broń – powiedziałem.

Oboje oddali mi swoje pistolety – policjantka standardową berettę kalibru 9 milimetrów, a Saracen szwajcarskiego SIG 1911 stainless – zapewne dostarczonego przez Nikolaidesa – bodaj najlepszą broń, jaką można legalnie kupić.

Wcisnąłem berettę do kieszeni, a SIG-a trzymałem luźno w nabrzmiałych palcach. Moje dłonie były w takim stanie, że chyba nie mógłbym nacisnąć spustu. Przeniosłem ciężar ciała na zranioną stopę, zwalczyłem falę mdłości i wreszcie uniosłem telefon na wysokość twarzy.

– Ben? – odezwałem się chrapliwym, słabym, zapewne trudnym do rozpoznania głosem.

– To ty? – upewnił się.

Coś ścisnęło mnie za gardło, gdy usłyszałem głos gliniarza – chyba już się nie spodziewałem, że kiedyś to w końcu nastąpi. Opadłem z sił i dopiero teraz uzmysłowiłem sobie, jak niewiele brakowało, a zostałbym unicestwiony.

– Tak jakby – odpowiedziałem po chwili. – Przełączę na głośnomówiący, Ben – ciągnąłem, starając się nie zapomnieć o detalach, które tak pieczołowicie obmyślałem – żebyś słyszał, co się tu dzieje. Jeżeli coś mi się stanie, zastrzelisz nianię, jasne?

Widziałem, jakie wrażenie zrobiły te słowa na Saracenie i Cumali. Opuściłem telefon. Mój umysł był pełen świeżych kraterów, ale co do jednego nie miałem wątpliwości: trzeba działać szybko. Zwróciłem się do kobiety:

– Pobiegnij tunelem i z ukrycia obserwuj plażę. Gdy zobaczysz, że tamci zbierają się do powrotu, wróć tutaj, żeby mnie ostrzec. Pamiętaj: jeśli tylko spróbujesz dać im jakiś sygnał, żeby mnie zaatakowali, człowiek w Bodrum to usłyszy. Wiesz, co wtedy zrobi.

Skinęła głową i pobiegła, gotowa wypełnić moje rozkazy co do joty, gotowa zrobić wszystko, żeby uratować chłopca. Wątpiłem, by w tym stanie ducha potrafiła dostrzec, że stała się moim najlepszym sprzymierzeńcem.

Odwróciłem się i spojrzałem na Saracena. Wiedziałem, że bez względu na to, jak cierpiałem w ostatnich minutach, prawdziwie trudne zadanie mam jeszcze przed sobą: musiałem skłonić tego człowieka, żeby powiedział mi prawdę, żeby nie próbował bronić się kłamstwami czy półprawdami.

– Nazywam się Scott Murdoch – powiedziałem, przezwyciężając ból licznych ran. – Jestem agentem amerykańskiego wywiadu. Zadam ci teraz kilka pytań.

Rozdział czterdziesty

Poprzedniej nocy leżałem przez długie godziny w hotelowym łóżku, zastanawiając się nad tym, w jaki sposób przesłucham Zakarię an-Nassuriego, jeśli będę miał ku temu sposobność.

Doszedłem do wniosku, że jedyną szansą będzie dla mnie nieustający potok pytań, który nie pozwoli mu nawet odgadnąć, na które z nich znam odpowiedź, a na które nie. Musiałem więc wymieszać wiedzę z niewiedzą tak skutecznie, by nie mógł sobie pozwolić na ryzyko choć jednego kłamstwa. Szybkość była decydującą sprawą; nie wolno mi było dać mu czasu do namysłu, do kluczenia.

Już wtedy, kilka godzin wcześniej, wiedziałem doskonale, że będzie to trudne. Teraz, gdy moje ciało i umysł były w fatalnej kondycji, nie miałem pojęcia, jak zdołam zrealizować mój chytry plan. Jeden błąd z mojej strony, jedno udane łgarstwo ze strony Saracena – i wszystko mogło obrócić się wniwecz.

– Jeżeli skłamiesz, podasz mi niewłaściwą odpowiedź – zacząłem – zastrzelę cię i wyłączę telefon. Jak wiesz, człowiek w Bodrum otrzymał precyzyjne instrukcje co do tego, co ma zrobić z twoim synem. Jasne?

Nie czekałem nawet na odpowiedź.

– Kto zatrudnił Patrosa Nikolaidesa? – spytałem, bojąc się, że lada chwila zawiedzie mnie obolała krtań.

Widziałem, że udało mi się, na dobry początek, kompletnie go zaskoczyć. Nikt przecież nie wymienił przy mnie nazwiska starego byka. Saracen zastanawiał się, skąd, do cholery, mogę je znać. Od razu musiał przejść do defensywy.

– Moja siostra – odpowiedział, próbując nie okazać, jak bardzo jest zdumiony.

– Gdy miała dwanaście lat, wygrała konkurs na rozprawkę. W jakim języku?

– Angielskim… – Zachodził w głowę, z kim musieliśmy rozmawiać, żeby dotrzeć do takich szczegółów. Z jego matką…?

– W którym szpitalu wyciągnęli ci odłamki z kręgosłupa?

– To było w Gazie.

Wiedziałem, że muszę latać po całym świecie, przeskakując z dekady do dekady.

– Czy twoja siostra próbowała kiedyś nurkowania?

– Ojciec ją nauczył, gdy była mała. – Odpowiedź wyglądała na prawdziwą, w końcu An-Nassuri senior pracował w Wydziale Biologii Morza Czerwonego.

– Ile helikopterów Hind strąciłeś?

Spojrzałem na mikrofon telefonu, żywiąc głęboką nadzieję, że Bradley słyszy to wszystko i notuje. Byłem w takim stanie, że wolałem nie polegać na własnej pamięci.

Saracen był w szoku – oto znaleźliśmy się w Afganistanie.

– Trzy, niektórzy mówią, że cztery – odpowiedział. Patrzył na mnie, a jego oczy mówiły: Kim jest ten człowiek?

– Po wojnie z Sowietami kupiłeś sobie akt zgonu. Gdzie?

– W Pakistanie, w Kwecie.

– Od kogo?

– Skąd mam wiedzieć?! Na bazarze.

– Kto załatwił ci nową tożsamość? – spytałem, patrząc mu w oczy.

– Abdul Mohammad Chan. – Tym razem odpowiedź była odrobinę cichsza.

Domyśliłem się, że zdradził przyjaciela. Doskonale.

– Mów głośniej – zażądałem. – Podaj adres waszego domu rodzinnego w Dżuddzie.

– Przecież wiesz, widziałeś zdjęcie.

– I sam je zrobiłem – odparłem. – Gdzie stacjonowałeś podczas wojny w Afganistanie?

– W Hindukuszu, w wiosce…

Wpadłem mu w słowo, żeby pomyślał, że znam odpowiedź. Musiałem utrzymywać jak najwyższe tempo.

– Jaką masz narodowość według nowych papierów?

– Libańską.

Tak oto uzyskałem pierwszą cenną odpowiedź: znając jego obecną narodowość, mieliśmy w końcu jakiś punkt zaczepienia, gdyby z jakiegoś powodu konieczne było dalsze śledztwo. Ściany więzienia zamykały się wokół Saracena.

Siedząc w domu w Bodrum, Bradley przyciskał telefon do ucha i starał się nie uronić ani słowa. Na stole zaś leżała kartka, na której zawzięcie notował – on także musiał się spieszyć z powodu tempa, jakie narzuciłem.

Powiedział mi później, że słysząc w słuchawce mój głos, jednego był niemal pewny: że lada chwila skonam na stojąco.

Rozdział czterdziesty pierwszy

Prawdę mówiąc, właśnie tak się czułem. Zaczerpnąłem garść wody z koryta i ochlapałem twarz – musiałem coś zrobić, żeby oprzytomnieć, złagodzić ból i może powalczyć z gorączką, która, jak się obawiałem, właśnie zaczynała rosnąć.

– Kim jest Sa’id Ibn Abd Allah Ibn Mabruk al-Biszi? – spytałem.

– Państwowym katem – odpowiedział Saracen.

– W jakim kraju?

– W Arabii Saudyjskiej.

– Skąd go znasz?

Pauza. Zrozumiałem, że ta rana, choć minęło tyle lat, wciąż jest świeża.

– Zabił mojego ojca.

– Szybciej – rzuciłem ostrzegawczo. – Podaj datę urodzenia.

Ledwie zaczął odpowiadać, gdy padło kolejne pytanie:

– Jaką masz grupę krwi?

I znowu zdążył udzielić ledwie połowy odpowiedzi. Tempo, musiałem trzymać tempo.

– Potoczna nazwa gatunku Amphiprion ocellaris?

– Błazenek.

– Gdzie uzyskałeś dyplom lekarski?

– Na uniwersytecie w Bejrucie.

– Kto płacił za studia?

– Miałem stypendium amerykańskiego Departamentu Stanu.

Nie zareagowałem. Brzmiało to prawdopodobnie.

– Do którego meczetu chodziłeś w młodości w Bahrajnie?

Sam nie pamiętałem nazwy, ale odpowiedź brzmiała znajomo.

– Z którą z radykalnych grup był związany?

– Z Bractwem Muzułmańskim.

– Ostatni szpital, w którym pracowałeś?

– Okręgowy w El-Minie.

Druga istotna odpowiedź: szpitale prowadzą przecież rejestry pracowników, z pewnością znalazłbym tam nazwisko, którego Saracen używał, odkąd zdobył libański paszport.

– Kto był dyrektorem do spraw medycznych?… W którym roku podjąłeś pracę?… W którym miesiącu?

Saracen nie miał wyboru – musiał odpowiadać. Zdołałem utrzymać odpowiednio szybkie tempo, ale sporo mnie to kosztowało. Ograniczone rezerwy energii, które jeszcze w sobie miałem, szybko topniały. Byłem też coraz bardziej pewny, że ból, który czuję z tyłu głowy, to objaw rosnącej gorączki – infekcja rozwijająca się w otwartych ranach zaczynała się rozlewać po całym ciele. Prędzej, upomniałem się w duchu. Prędzej…

– Imię matki chłopca?

– Amina.

– Ebadi?

– Tak – odpowiedział, po raz kolejny oszołomiony moją wiedzą.

– Ilu innych nazwisk używała?

– Czterech.

– Jaki jest związek między Brygadą Męczenników Al-Aksy a sierocińcem twojego syna?

– Brygada go utrzymuje.

– Jak zginęła twoja żona?

– Od rakiety syjonistów.

Boże, ileż goryczy było w jego głosie.

– Jak miał na imię syn Nikolaidesa, który zginął na Santorynie?

– Co? – wyrwało mu się. Był skołowany i bliski rozpaczy. – Znowu o Grekach?!

Nie miał pojęcia, czego się spodziewać, a to dawało mi nad nim przewagę. Rozumiałem, że teraz liczy się każdy detal epickiej podróży, którą odbyłem – używałem wszystkich nici, choć raz przydać się mógł każdy szew spinający tę tkaninę. Nic nie mogło się zmarnować. Nic.

– Jak miał na imię jego syn? – powtórzyłem.

Próbował sobie przypomnieć, może nawet nie był pewny, czy kiedykolwiek o nim słyszał.

– Ja nie… nie mogę… – Był bliski paniki. – Christopher – odpowiedział wreszcie, ale wciąż nie miał pewności. – Nie, nie…

– Christos – podpowiedziałem i odpuściłem. – Gdzie byłeś w przeddzień przyjazdu do Bodrum?

– W Niemczech.

Tak, czułem, że to prawda. Musiał być gdzieś blisko.

– Ile czasu tam spędziłeś?

– Dwa miesiące.

– Przy jakiej ulicy znajdował się meczet, do którego chodziłeś?

– Wilhelmstrasse.

– W którym mieście?

– Karlsruhe.

– Imiona trojga obcokrajowców, których zabiłeś w Hindukuszu.

– Ja nie… nie pamiętam…

– Imiona! Jak się do siebie zwracali?

– Jannika…

Znowu nie czekałem, sam przecież nie pamiętałem tych imion.

– Używałeś forum internetowego, żeby kontaktować się z siostrą?

– Tak.

– Kim był Błazenek?

– To mój pseudonim.

– Na co chorował twój syn, kiedy byłeś w Hindukuszu?

Patrzył na mnie z niedowierzaniem. Skąd, u diabła, w ogóle mogłem wiedzieć, że jego syn chorował?

– Na gry…

Zdesperowany, spróbował kłamstwa, żeby mnie sprawdzić, ale widząc moją reakcję, zmienił zdanie.

– Meningokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

– Za wolno. I nie próbuj więcej łgać. Jak się nazywa największy hotel w Karlsruhe?

Nie słyszałem o tym mieście; potrzebowałem faktów, które pozwoliłyby ustalić ponad wszelką wątpliwość, że zajmujemy się właściwym miejscem. Czułem, że gorączka rośnie.

– Deutsche König – odpowiedział.

– Pracowałeś tam?

– W hotelu?

– W Karlsruhe!

– Tak.

– Gdzie?

– W Chyron.

Ta nazwa także nic mi nie mówiła, nie byłem nawet pewny, czy dobrze usłyszałem.

– Pełna nazwa.

– To oddział amerykańskiej firmy, która…

– Pełna nazwa!

Saracen pocił się obficie, zapewne próbując sobie przypomnieć szyld na budynku administracji, ale pamięć go zawiodła. Uniosłem telefon, jakbym chciał przemówić do Bena, skazać chłopca na śmierć. Zrozumiał. Przypomniał sobie.

– Chyron Pharma-Fabrik GmbH.

– Nazwa meczetu, do którego chodziłeś w dzieciństwie.

Odpowiedź była nieistotna. Ważne było leciutkie drgnienie mięśni szczęk Saracena – już wiedziałem, że poczuł ulgę, gdy porzuciłem temat Karlsruhe i fabryki chemicznej, który uważał za najbardziej śliski, za gorącą strefę.

– Gdzie mieszkałeś, gdy pracowałeś w El-Minie?

Saracen ledwie za mną nadążał, ale podał nazwę ulicy i numer domu. Nie skończył jeszcze, gdy uderzyłem ponownie:

– Nazwiska trzech osób, które mogą to potwierdzić.

Podał je, ale jego życie w El-Minie też niewiele mnie obchodziło, nawet jeśli podejrzewałem, że właśnie tam udało mu się zsyntetyzować wirusa.

– Czym się zajmowałeś w Chyron? – Wróciłem do gorącej strefy. Doskonale widziałem jego reakcję: nie podzielał mojego entuzjazmu.

– Pracowałem w magazynie.

– Nazwisko przełożonego?

– Serdar…

– Która zmiana?

– Nocna.

– Czym się zajmuje Chyron?

– Produkcją leków.

– Jakich?

– Głównie szczepionek.

Uznałem, że nadeszła pora na hazard, na podjęcie bodaj największego ryzyka w całym moim życiu. Nie, pomyślałem, to nie może być przypadek, że lekarz podejmuje pracę na nocnej zmianie w magazynie firmy eksportującej leki.

– Kiedy wirus opuścił Karlsruhe?

Zawahał się niemal niezauważalnie, a ja znowu uniosłem telefon, gotów wyciągnąć zawleczkę. Popatrzył na mnie.

– Wczoraj – powiedział cicho.

Poczułem, że walą się granitowe wieże tajemnicy, a nagła fala ulgi na chwilę pozwoliła mi zapomnieć o bólu. Już wiedziałem: w ciągu ostatnich dwudziestu czterech godzin szczepionka skażona wirusem czarnej ospy opuściła fabrykę w Niemczech należącą do Chyron Chemicals.

To zaś oznaczało, że była już w Stanach albo bardzo blisko ich granic. Kolejne pytanie, na które pilnie potrzebowałem odpowiedzi, było krótkie: Ile tego jest? Jak wielka ma być skala ataku?

– Ile dawek? – spytałem.

– Sto.

Minimalna zmiana w tonie głosu, przyspieszenie, jakby chciał już przejść do kolejnego pytania – oto, co było dla mnie sygnałem ostrzegawczym. Telefon trzymałem już przy uchu, teraz drugą ręką uniosłem SIG-a i wycelowałem prosto w jego twarz.

– Zrobię to tylko raz. Pytam ponownie: ile?

Zapadł się w sobie.

– Dziesięć tysięcy – odpowiedział.

Potrzebowałem wszystkich sił, żeby nie zareagować. Dziesięć tysięcy?! To musiała być prawda; liczba była zbyt nieprawdopodobna, by mogła być kłamstwem. W tym momencie miałem już wszystkie elementy układanki. Biorąc pod uwagę skalę ataku oraz porę roku, wirus mógł być ukryty tylko w jednym miejscu. Byłem pewny, że już wiem gdzie – i co było istotą planu Saracena. Po raz pierwszy od – nie wiem, może połowy życia? – nie miałem więcej pytań.

Zmieniłem pozycję, wciąż oparty o brzeg koryta. Ból był straszny, wyczerpanie równie dokuczliwe, a gorączka kolonizowała moje ciało. Czułem na policzkach strugi potu.

Uniosłem głowę. An-Nassuri mierzył mnie wzrokiem. Wiedział, dlaczego przerwałem przesłuchanie – dowiedziałem się wszystkiego, co chciałem wiedzieć. Lata jego pracy, dzieło życia, jego sens – wszystko to legło w gruzach. Chciał coś powiedzieć, pewnie przekląć mnie w imię swego Boga, ale nie zdążył. W tej samej chwili ujrzeliśmy biegnącą ku nam Cumali.

– Nadchodzą! – zawołała. Chwilę później zatrzymała się przy nas.

– Razem? – spytałem, próbując zapomnieć o zmęczeniu. – Ktoś został z tyłu?

– Nie. Idą razem.

Miałem więc szansę. Gdyby się rozłączyli, idący jako ostatni usłyszałby strzały, ale byłby bezpieczny, a ja nie miałem ochoty stanąć oko w oko z wkurzonym facetem uzbrojonym w pistolet maszynowy. Atak z zaskoczenia na całą grupę wydawał mi się najlepszy.

Usłyszałem w słuchawce krzyk Bradleya, który wystraszył się, że coś mi się stało. Jeszcze nie wiedział, dlaczego przerwałem przesłuchanie.

– Mamy problem – zameldowałem mu. – Zaczekaj trzy minuty…

Wepchnąłem telefon do kieszeni i zacząłem gimnastykować opuchnięte palce, żeby sprawdzić, czy zdołam nacisnąć spust SIG-a. Jednego byłem pewny: nie mogę ani stać prosto, ani kucnąć. I dlatego potrzebowałem pomocy.

Rozdział czterdziesty drugi

Beretta, którą wyjąłem z kieszeni, pofrunęła w stronę Cumali. Złapała ją zręcznie i spojrzała na mnie ze zdziwieniem.

– Jeśli coś mi się stanie – powiedziałem – mój człowiek w Bodrum nie będzie słuchał żadnych wymówek: zastrzeli nianię. Więc lepiej się postarajcie, żebym przeżył, jasne?

Chciała skinąć głową, ale brat ją uprzedził.

– To nie jest robota dla kobiety. Daj mi pistolet.

Spojrzałem na niego z niedowierzaniem, ale zaraz pomyślałem, że skoro tak go wychowano, skoro takie są jego przekonania, powinienem był się spodziewać takiej reakcji.

– Nie – powiedziałem.

– Przecież wiesz, że byłem mudżem – nie odpuszczał. – Zabijałem już. Na pewno lepiej strzelam. Daj mi broń.

– Nie – odparłem z naciskiem. – Nie ufam ci. Poza tym jesteś mi potrzebny, będziesz przynętą.

Nie zrozumiał, do czego zmierzam, ale nie miałem czasu na wyjaśnienia.

– Zabiłaś kiedyś kogoś? – spytałem Cumali.

– Nigdy. – Miałem wrażenie, że nie jest to coś, o czym marzy.

– W takim razie pamiętaj: nie strzelasz do człowieka, tylko ratujesz bratanka.

Poradziłem jej, żeby ukryła się za jednym z głazów, w taki sposób, żeby dobrze widziała nadchodzących.

– Twoim celem jest ten stary – ciągnąłem. – Będzie wolniejszy od pozostałych i ma tylko pistolet. Ja spróbuję załatwić tych dwóch z maszynowymi. Za chwilę usiądę, a twój brat stanie nade mą, jakby mnie przesłuchiwał. Gdy tylko zauważysz, że się przewracam na bok, zacznij strzelać. Celuj w pierś Nikolaidesa, a gdy upadnie, strzelaj dalej – hałas zawsze pomaga.

Chwyciłem za drzwiczki od zamrażarki i oparłem je o zwaloną kolumnę. Usiadłem, wsparty bokiem o koryto z wodą, plecami do korytarza.

Spodziewałem się, że gdy mnie zobaczą, skulonego i odwróconego tyłem, nie będą podejrzewali, że dzieje się coś niepokojącego. Nie zauważą też SIG-a leżącego na moich kolanach. Polerowana stal drzwiczek nie była może idealnym zwierciadłem, ale coś jednak widziałem: układ przyszłego pola walki oraz pozycje trzech nadchodzących przeciwników.

Usłyszałem szept Cumali:

– Już idą!

Odbezpieczyłem pistolet, mając nadzieję, że mimo zdenerwowania policjantka pamiętała, żeby uczynić to samo. Spojrzałem na stojącego nade mną Saracena. Oddychałem z trudem, bez wielkiego trudu udając złamanego człowieka, któremu brakuje sił i może jedynie wpatrywać się tępo w gładź stalowej blachy.

Zauważyłem odbicie Nikolaidesa, a zaraz potem dwóch jego goryli, gdy tylko wychynęli z korytarza. Zmusiłem się, by zaczekać na ten właściwy moment, który nasi snajperzy nazywają maximum kill. Cztery sekundy… trzy…

Słońce nie zamarło w oczekiwaniu. Zdążyło się przesunąć akurat o tyle, że promień, który właśnie wniknął do środka przez szczelinę w sklepieniu, padł na błyszczącą stalową blachę i natychmiast przykuł uwagę bandytów.

Nikolaides nie był durniem – od razu się zorientował, że drzwiczki zamrażarki leżą w innym miejscu. Zmrużył oczy i wtedy dostrzegł, że go obserwuję. Wrzasnął ostrzegawczo do Albańczyków i rzucił się w bok, jednocześnie sięgając po broń.

Opadłem na bok, żeby przetoczyć się do pozycji strzeleckiej, a wtedy Cumali otworzyła ogień z beretty. Nie wiem, w co potrafiłaby trafić, ale na pewno kule nie dosięgły szarżującego byka.

Toczyłem się po piachu i błocie, mimowolnie krzycząc z bólu, który przeszywał moją stopę i pierś. W ruchu wyciągnąłem ramiona, mierząc do Mięśniaka, który zdążył odbezpieczyć pistolet maszynowy i właśnie zamierzał roznieść w drobny mak marmurowe koryto oraz wszystko w jego otoczeniu, w tym mnie.

Nieuzbrojony Saracen rzucił się szczupakiem za stertę gruzu, szukając schronienia.

Zatrzymałem się na plecach, z palcem na spuście, którego prawie nie czułem z powodu opuchlizny. W akcie rozpaczy posłałem trzy kule w stronę Mięśniaka, starając się, by nie trafiły w to samo miejsce. Zazwyczaj pierwszy mój strzał trafia w cel, ale to nie było „zazwyczaj” – pierwsze dwa pociski chybiły.

Trzeci trafił Albańczyka w krocze. Nie był to śmiertelny postrzał, ale atakowałem z tak małej odległości, że impet kuli odrzucił go na plecy. W locie upuścił skorpiona i chwycił się za to, co mu zostało z genitaliów.

Cumali strzelała raz za razem, próbując utrzymać na muszce ruchomy cel, ale nie miała pojęcia, co jeszcze dzieje się wokół niej. Może i dobrze się stało: wprawdzie ani razu nie trafiła w szarżującego Nikolaidesa, za to jednym przypadkowym pociskiem rozerwała gardło Pomocnika, który padł na ziemię jak rażony gromem.

Nie przestała strzelać w stronę starego byka, który był już o parę kroków od koryta. Kule zaczęły rozbryzgiwać błoto wokół mnie.

Jezu! Wrzasnąłbym ostrzegawczo, gdyby nie to, że i tak nikt by mnie nie usłyszał: Mięśniak darł się jak opętany, próbując zatamować fontannę krwi, która tryskała spomiędzy jego ud. Poczułem ostry ból w mięśniu naramiennym, trafiła mnie jedna z wystrzelonych na oślep kul Cumali.

Udało mi się przyklęknąć i wymierzyć SIG-a w rozmyty kształt biegnącego zygzakiem Nikolaidesa. Przekląłem w duchu ten cholerny palec, którym ledwie wyczuwałem język spustowy. Moja lewa ręka podtrzymująca lufę drżała konwulsyjnie.

Wystrzeliłem czterokrotnie, bardzo szybko, ale trafiłem starego byka tylko w nogi. Padł na ziemię, gubiąc broń. Natychmiast zmieniłem pozycję, wiedząc, że muszę z nim skończyć jak najszybciej, zanim zabraknie mi sił. Kątem oka zauważyłem Mięśniaka, który postanowił pomścić swego fiuta i właśnie rzucił się po pistolet maszynowy.

Strzeliłem właściwie jeszcze w ruchu i po raz pierwszy zrobiłem to tak, jak należało: wpakowałem dwie kule w jego pierś. Niby nic szczególnego, ale zginął na miejscu.

Nikolaides, krwawiący i bezbronny, patrzył, jak Mięśniak pada na piach. Leżąc bezradnie, patrzył na mnie z nienawiścią i zdumieniem zarazem. Pewnie sądził, że to będzie prosta sprawa, miły poranek w pracy, a ja, jak na złość, przeżyłem podtapianie, nastawiłem oprawców przeciwko niemu i w dodatku strzelałem na tyle dobrze, że położyłem dwóch wrogów.

– Kim ty, kurwa, jesteś? – wycharczał.

Widziałem, że dostrzegł wreszcie swój pistolet leżący prawie w zasięgu ręki. Nie wiem dlaczego, ale jakoś tak wyraziście pamiętałem uśmiech na jego twarzy, gdy najpierw masakrował moje kolano stalowym czubem buta, a potem zabawiał się młotkiem z moją stopą.

– Kiedyś nazywali mnie Jeźdźcem Niebieskiej – odparłem. – To ja wydałem rozkaz zabicia Christosa na Santorynie.

Wściekłość wykrzywiła oblicze Nikolaidesa – był tak bliski wywarcia upragnionej zemsty i zawiódł?! Zawył, wkładając w to tyle energii, że całe jego ciało zawibrowało. W tej samej chwili rzucił się w stronę pistoletu. Wystrzeliłem dwukrotnie, z bliska. Jego głowa eksplodowała.

Odwróciłem się – odbieranie życia nigdy nie sprawiało mi przyjemności, nawet gdy celem była taka kreatura. Wiedziałem, że gdyby pewnego dnia coś się zmieniło w tej kwestii, byłby to właściwy moment, by odejść ze służby na zawsze. Wycelowałem SIG-a w Cumali. Była mokra od potu i podejrzewam, że w jej krwi krążyło tyle adrenaliny, że praktycznie nie rozumiała, co się wydarzyło. Poleciłem jej wyjąć magazynek z beretty.

– A teraz wyceluj w ziemię i trzy razy naciśnij spust – rozkazałem, by mieć pewność, że w komorze nie został nabój. – Rzuć broń – dodałem, a gdy wykonała polecenie, kazałem jej uczynić dokładnie to samo z dwoma pistoletami maszynowymi oraz bronią Nikolaidesa. – Przynieś mi cały zapas amunicji.

Pozbierała magazynki i podała mi, a ja wepchnąłem je do kieszeni. Teraz, gdy broń przestała być niebezpieczna, wskazałem na kajdanki leżące z kluczykiem w zamku tam, gdzie upuściła je Cumali.

– Skuj go – rozkazałem, wskazując na Saracena.

Zdążył już wyjść zza sterty gruzu i teraz stał wsparty o marmurowe koryto, w głębokiej rozpaczy szukając odpowiedzi na pytanie, dlaczego Bóg go opuścił w ostatniej godzinie.

– Ręce za plecami – dodałem.

Gdy zakładała bratu kajdanki, spojrzałem na trupy, nad którymi już unosiły się chmary much. Wiedziałem, że to jeszcze nic w porównaniu z dziką ucztą, którą urządzą sobie służby wywiadowcze co najmniej sześciu krajów, gdy dostaną Saracena w swoje ręce.

Wreszcie uniósł głowę i spojrzał na mnie. W jednej ręce wciąż trzymałem SIG-a, celując w niego, a drugą właśnie zaczynałem odrywać paski koszuli, żeby obwiązać ranę na ramieniu i powstrzymać krwawienie. Nasze oczy spotkały się po chwili i obaj wiedzieliśmy, że choć zostało coś jeszcze z jego zniszczonego życia, nigdy nie będzie miał drugiej szansy na dokończenie ostatniego rozdziału mrocznej historii, którą zaczął pisać.

– Kocham go – powiedział całkiem zwyczajnie. Miał na myśli syna.

– Wiem o tym – odparłem. – To była jedyna broń, którą dysponowałem.

Cumali oddała mi kluczyk od kajdanek. Włożyłem go do kieszeni pełnej amunicji. Zębami zaciągnąłem improwizowany opatrunek na ramieniu i strumień krwi wyraźnie zwolnił biegu. Wreszcie wyjąłem z kieszeni telefon Cumali – trzy minuty właśnie dobiegały końca.

– Jesteś tam? – spytałem ochrypłym głosem.

– Chryste – jęknął Ben. – Ile trupów? Słyszałem strzelaninę.

– Trzy. Już po wszystkim. Możesz ich puścić.

Chwilę później zameldował mi, że niania naprawdę ciągnęła już ostatkiem sił i że odciął pętlę założoną na szyję chłopca. Odwróciłem się i spojrzałem na Saracena i jego siostrę. Pozwoliłem, by wyczytali prawdę w mojej twarzy: kobieta i dziecko są bezpieczni.

Saracen, który siedział na piasku obok koryta, z rękami skutymi za plecami, pochylił głowę. Modlił się. Cumali drżała przez chwilę, a potem poddała się fali ulgi i zaczęła płakać.

Właśnie miałem przerwać połączenie – bo musiałem odbyć jeszcze jedną rozmowę o krytycznym znaczeniu – ale gorączka sprawiła, że w mojej głowie zakotłowało się i zadałem pytanie, które nurtowało mnie od jakiegoś czasu:

– Zastrzeliłbyś nianię?

Ben milczał. Uznałem, że to wystarczająca odpowiedź.

– A ty? – zapytał po chwili.

– Właśnie tym się różnimy, Ben – odpowiedziałem cicho. – To dlatego ja jestem stworzony do tej roboty, a ty nie. Oczywiście, że bym to zrobił.

Trzęsąc się, nie tylko z powodu gorączki, rozłączyłem się i skinąłem na Cumali. Nie mogłem chodzić – Boże, byłem tak wyczerpany, że ledwie stałem – i potrzebowałem wsparcia. Otoczyłem ją ramieniem, żeby ulżyć mojej zmiażdżonej stopie, a potem obróciłem się, by spojrzeć na Saracena.

– Spróbuj iść za nami, a zastrzelę was oboje – zapowiedziałem.

Skinął głową i po raz ostatni popatrzyliśmy sobie w oczy. Nasze życie odmieniło się na zawsze. Przypomniałem sobie, co mówili brytyjscy żołnierze po zakończeniu wojny z Argentyną: tylko ich wrogowie wiedzieli, jak to naprawdę jest na linii frontu.

Milcząco – bo cóż miałem mu powiedzieć? – skinąłem na Cumali, by poprowadziła mnie w stronę wyjścia. Saracen został na piasku, skuty kajdankami, do których kluczyki miałem w kieszeni. Broń była bezużyteczna, a ja wiedziałem, że istnieje tylko jedno wyjście z tych ruin – łodzią, którą właśnie zamierzałem zabrać, a łódź Saracena i zbirów unieruchomić. Wierzyłem, że zostawiam mojego wroga w pułapce, zwłaszcza że spodziewałem się, iż najpóźniej dwadzieścia minut po rozmowie, którą zamierzałem odbyć, w ruinach zaroi się od agentów różnych służb. Nie, nie mieli tu zbyt wiele do roboty, poza aresztowaniem Saracena – nie było więcej zagadek, nie trzeba było łapać innych członków siatki, nie było zakonspirowanych wspólników. Próba czułego zabójstwa Stanów Zjednoczonych została udaremniona.

Spieszyłem się, wybierając obrzmiałymi palcami drżących dłoni numer, który mogłem jedynie odtworzyć z pamięci, bo straciłem go wraz z własnym roztrzaskanym telefonem.

Powłócząc nogą, z pomocą Cumali ruszyłem w mrok walącego się korytarza. Było jednak coś, o czym zapomniałem. Popełniłem błąd, którego przyczyny będę pewnie rozważał do końca życia.

Rozdział czterdziesty trzeci

Cumali wyprowadziła mnie za bramę ze stalowych prętów. Gdy weszliśmy między nadbrzeżne skały, oślepiło mnie słońce.

Ten krótki dystans, który dzielił mnie wtedy od wody, zapamiętam jako najboleśniejszy szlak w całym moim życiu. Każdy krok był jak kolejny cios. Podtapianie, utrata krwi i rosnąca gorączka – wszystko to sprawiło, że opadałem z sił w zastraszającym tempie. Przeszłość i teraźniejszość zaczęły mi się zlewać.

Oparłem się o wielki głaz i poleciłem Cumali, żeby wyprowadziła motorówkę z ukrycia i przybiła do drewnianego pomostu. Gdy zniknęła w zatoczce za kolonią poszarpanych skał, wybrałem ostatnią cyfrę numeru. Usłyszałem pikanie, połączenie międzynarodowe było nawiązywane. Odebrano je po pierwszym sygnale.

Mój głos był ledwie słyszalny.

– Pan prezydent? – spytałem, zebrawszy siły.

– Kto mówi? – Młody głos, to nie mógł być Grosvenor.

– Muszę… muszę porozmawiać…

– Ledwie pana słyszę. Proszę się przedstawić. – To musiał być dyżurny marine.

Nie sądziłem, że kiedykolwiek będę tak słaby, wyniszczony ponad ludzkie wyobrażenie, ale starczyło mi sił, żeby zrozumieć: system łączności zidentyfikował to połączenie z telefonu komórkowego Cumali jako „z nieznanego źródła”. Owszem, dzwoniłem na bezpośredni numer prezydenta, ale sztab jego ludzi z zasady nie pozwalał na to, by kontakt nawiązywały anonimowe osoby. To dlatego zostałem przełączony do centrum łączności ukrytego głęboko w górach stanu Kolorado. Rozmawiałem z jednym z tysiąca ośmiuset marines i techników tworzących personel tej placówki.

– Proszę się przedstawić – powtórzył żołnierz.

– Nazywam się Sco… – Nie, tego nie powinienem mówić. Moje nazwisko nic by mu nie powiedziało. Stojąc w promieniach bezlitosnego słońca, przymknąłem obolałe oczy i poczułem się tak, jakbym opuszczał własne ciało. Miałem wrażenie, że oglądam się z wysokości.

– Ledwie pana słyszę – zaniepokoił się marine. – Proszę powtórzyć.

Nie słuchałem go. Widziałem, jak stary byk bierze zamach kamieniarskim młotkiem, a potem usłyszałem w głowie czyjś krzyk. Uświadomiłem sobie, że to mój głos – a potem oprzytomniałem i jedynym dźwiękiem, który do mnie docierał, był warkot nadpływającej motorówki, przerywany krzykami szybujących nade mną mew.

– Pielgrzym… – wyszeptałem. A przynajmniej tak mi się zdawało, lecz pewności nie miałem. Może była to tylko myśl?

– Nie dosłyszałem. Proszę powtórzyć.

Cisza. Widziałem małego chłopca z zespołem Downa. Biegł po piasku, by skoczyć w ramiona ojca.

– Jest pan tam? Proszę powtórzyć. – Młody głos przywrócił mnie do rzeczywistości.

– Jestem… Pielgrzymem – powiedziałem.

Nareszcie usłyszał. Od miesiąca każdy z żołnierzy korpusu sygnałowego rozpoczynający dyżur w centrali słyszał od przełożonych to samo polecenie, ważniejsze od innych: jeżeli ktoś poda pewien kryptonim, będzie to połączenie priorytetowe. Młody marine właśnie go usłyszał.

– Jest pan tam? Proszę się trzymać! Już łączę!

Wpisał na klawiaturze ciąg instrukcji, by wywołać listę osób, które należy natychmiast powiadomić. Pielgrzym żyje. Pielgrzym nawiązał kontakt. Pielgrzym znowu jest aktywny.

Pierwszą osobą na liście był oficer dyżurny w rządowym zespole do spraw bezpieczeństwa narodowego, siedzący przy biurku w ciasnym pokoju w Białym Domu. Na wschodnim wybrzeżu Ameryki było bardzo późno albo bardzo wcześnie – czwarta nad ranem – gdy podniósł słuchawkę i usłyszał anonimowy głos:

– Pielgrzym do prezydenta.

Choć wiedział, że głównodowodzący śpi o tej porze, miał jasne rozkazy wydane specjalnie na tę okoliczność. Natychmiast zatelefonował do prezydenckiej sypialni.

Grosvenor nie mógł spać. Ponad dwanaście godzin wcześniej Szept zawiadomił go, że dostał od Bradleya wiadomość dającą nadzieję. Teraz zaś siedział w fotelu, spoglądając na światła Waszyngtonu – choć tak naprawdę wcale ich nie widząc – gdy nagle zadzwonił telefon. Natychmiast podniósł słuchawkę, wprawiając w zdumienie oficera dyżurnego, który oczekiwał sporego opóźnienia. W milczeniu wysłuchał chaotycznego meldunku.

– Co takiego? – warknął. Niepokój wziął górę nad manierami.

– Dzwoni Pielgrzym – wykrztusił wreszcie oficer dyżurny. Miał wrażenie, że prezydent powiedział coś, co brzmiało jak „Dobry Boże!”, ale mógł się mylić. Bo dlaczego szef państwa miałby się modlić?

– Pielgrzym, jesteś tam?

Usłyszałem znajomy głos prezydenta brzmiący jakby głucho i metalicznie. Jakaś cząstka mojego umysłu jeszcze kojarzyła fakty: to musiał być efekt uboczny szyfrowania gdzieś w Kolorado.

– Dziesięć tysięcy dawek – wyszeptałem.

– Dziesięć tysięcy?! – powtórzył z niedowierzaniem prezydent.

– Już tam są – dodałem. – Wykorzysta naszych lekarzy… akcja zacznie się pewnie za kilka godzin.

Mam wrażenie, że moje wyszkolenie zawładnęło podświadomością, bo przez całą drogę od marmurowego koryta do brzegu morza ćwiczyłem w myślach to, co miałem powiedzieć prezydentowi. Czułem palący ból gardła i chciało mi się pić, ale odsunąłem od siebie tę myśl, bojąc się, że znowu włączy się odruch wymiotny. Musiałem się skoncentrować.

– Z Chyron – powiedziałem słabnącym głosem.

– Powtórz – zażądał prezydent.

– Fabryka leków… Karlsruhe… w Niemczech.

Do rozmowy wtrącił się Szept. Wiedziałem, że będzie nas słuchał. Taki był obieg informacji w tej sprawie.

– Możesz przeliterować? – poprosił.

Próbowałem kilka razy, ale po pierwszych literach zaczynałem się gubić. Mózg odmawiał mi posłuszeństwa.

– Karlsruhe? – upewnił się Dave.

Jego głos jeszcze nigdy nie brzmiał tak łagodnie. Zastanawiałem się dlaczego. Miałem nadzieję, że nic mu nie jest.

– Jest tam hotel. Deutsche König – wybełkotałem i znowu umilkłem, znużony.

Prezydent pewnie się zastanawiał, czy umieram, bo choć sprawa była niesłychanie pilna, nie naciskał. Chyba wiedział, że w swoim tempie dotrę do końca meldunku.

– Mów dalej – odezwał się spokojnie. – Cholera, jesteś bohaterem. Mów dalej.

– Powinienem był spytać o numery seryjne – mamrotałem coraz ciszej. – Zapomniałem… bo wiecie, Saracen zadał mi ból… był tam dzieciak…

– Tak, wiemy – wpadł mi w słowo Szept.

– Nie powinniśmy tak robić… ale to… nie widziałem innej możliwości…

– Naturalnie – odparł Szept. – Ale już po wszystkim.

Nie wiem skąd, ale nagle wstąpiła we mnie energia, a wraz z nią wróciła przytomność.

– To szczepionka – powiedziałem. – Fiolki ze szczepionką.

– Jaka szczepionka? – spytał Szept nadal tym dziwnym, łagodnym głosem.

– Przeciwko grypie – odparłem. – Umieścił wirusa zamiast szczepionek. Bo właśnie zaczyna się sezon. Od jutra szczepienia.

Zapadła cisza. Chyba zrozumieli, że jednak mi się udało. Dwie przechwycone rozmowy telefoniczne z Hindukuszem jakimś cudem doprowadziły mnie do gabinetów lekarskich w całych Stanach. Po chwili Szept Śmierci potwierdził moje przypuszczenia: powiedział prezydentowi, że mamy już wszystko, czego nam potrzeba – datę, producenta i metodę. Sądziłem, że teraz się rozłączymy – pewnie mieli milion spraw do załatwienia – ale Grosvenor jeszcze się do mnie odezwał.

– Gdzie jesteś? – spytał.

Nie odpowiedziałem. Było po wszystkim. Mrużąc oczy, spoglądałem w słońce. Czekała mnie długa podróż.

– Jest na wybrzeżu – wtrącił Szept. – Mniej więcej dziewiętnaście mil na północ od Bodrum. Zgadza się?

Nadal milczałem. Zbierałem siły, ostatnie rezerwy energii – musiałem przecież jeszcze dopełznąć przez piach do starego pomostu.

– Wytrzymasz, Scott? – spytał Grosvenor wyraźnie zaniepokojony. – Wysyłam helikopter Floty Śródziemnomorskiej. Dasz radę?

– Trzeba zawiadomić tureckie władze – wtrącił znowu Szept.

– Pieprzyć tureckie władze – odparował prezydent.

– Nie! – odezwałem się. – Niech pan nikogo nie wysyła. Nie będzie mnie tu.

Grosvenor próbował się ze mną spierać, żądał wyjaśnień, ale Szept go powstrzymał.

– W porządku, Scott. Rozumiem cię. Już dobrze.

– A ja nie, do cholery! – zirytował się Grosvenor. – Powiadam ci, że helikoptery są już w drodze.

– On jest ranny, panie prezydencie… Zrobili mu krzywdę.

Na mnie już czas, pomyślałem. Nagle zacząłem się martwić, czy o czymś nie zapomniałem.

– Słyszeliście mnie dobrze? – upewniłem się. – Dziesięć tysięcy dawek… Chyron… szczepionka przeciwko grypie.

– Tak, słyszeliśmy – odpowiedział łagodnie prezydent. – Pragnę w imieniu…

Przerwałem połączenie. Skończyłem. Wszystko było skończone. Wytrwać. Czy nie tego miałem dokonać? Wytrwać.

Rozdział czterdziesty czwarty

Przypływ, który właśnie się zaczynał, przypadkiem bardzo mi pomógł. Kuśtykałem po spieczonym słońcem piachu, kierując się ku pomostowi. Woda podeszła bliżej, nie miałem wyboru, musiałem do niej wejść.

Gdy leniwe fale obmyły mi kostki, poczułem chłód, który złagodził ból – i w stopie, i w umyśle. Przystanąłem w wodzie chyba na minutę, czując, że gorączka słabnie, a sól, choć piecze, przy okazji oczyszcza otwartą ranę.

Byłem już znacznie przytomniejszy, gdy wszedłem na pomost i trzymając się barierki, poczłapałem w stronę czekającej Cumali. Przyprowadziła motorówkę, ustawiła ją rufą do brzegu i zostawiła włączony silnik na jałowym biegu. Nie mówiłem jej tego – w sumie nie zamieniliśmy ani słowa – ale i jej podróż dobiegała końca. W dalszą drogę wyruszałem samotnie, choć nie było mi łatwo, zwłaszcza w takim stanie.

Właśnie wtedy usłyszeliśmy huk wystrzału.

Odwróciliśmy się jednocześnie w stronę Teatru Śmierci. Nagle zrozumiałem, na czym polegał ów błąd, to przeoczenie, nad którym miałem rozmyślać do końca swoich dni. Czy aby na pewno przeoczenie?

Opuszczając ruiny, byłem wykończony, to oczywiste – ledwie mogłem chodzić, a moje myśli zaprzątała pilna rozmowa z Waszyngtonem. Oczywiście zabezpieczyłem sobie tyły, każąc Cumali rozładować broń i zabierając wszystkie magazynki. To jednak było dziełem świadomego umysłu. Ale gdyby sięgnąć głębiej, do podświadomości, czy nie czułem, że zostawiam w Teatrze Śmierci jeszcze jeden pistolet? Do tego naładowany. Moją berettę, którą Albańczycy odebrali mi na samym początku, przy rumowisku, a następnie porzucili obok rozbitego telefonu. Czy nie zostawiłem jej tam celowo, by Saracen mógł jej użyć przeciwko sobie? A jeśli tak, to dlaczego?

On musiał pamiętać o moim pistolecie. Gdy usłyszałem wystrzał, wiedziałem od razu, co zrobił: ręce miał skute za plecami, więc zapewne przeszedł lub podpełzł w pobliże broni i usiadł na piasku. Opuścił ręce poniżej pośladków, chwycił pistolet, ustawił go między udami i pochylił głowę – przy odrobinie wysiłku mógł niemal dotknąć ustami lufy. Wtedy nacisnął spust. Możliwe, że znał tę piosenkę:

A gdy ranią cię na afgańskich równinach,

gdy kobiety przyjdą, by was podorzynać,

Z flinty celuj tam, gdzie twej czaszki łupina,

I do Boga idź jako żołnierz.

Cumali równie szybko jak ja zorientowała się, co oznacza ten pojedynczy wystrzał. Zaczęła biec w stronę ruin. Złapałem ją, ale byłem tak słaby, że bez trudu odtrąciła moje ręce. Zatrzymała ją dopiero natarczywość mojego głosu.

– Posłuchaj! – zawołałem. – Kiedy tu przylecą, powiedz im, że nic nie wiedziałaś. Powiedz. Że to ty uratowałaś mi życie. Powiedz o człowieku, którego zastrzeliłaś. Powiedz, że mnie uwolniłaś, że zdradziłaś brata. Powiedz im cokolwiek! Tylko ja znam prawdę, a mnie tu nie będzie.

Spojrzała na mnie w bezbrzeżnym zdumieniu.

– Dlaczego to robisz? – spytała wreszcie. – Dlaczego robisz coś takiego dla muzułmanki?

– Nie robię tego dla ciebie. Robię to dla chłopca. Zasługuje na to, by mieć matkę.

Oparłem się o dach kabiny i ostrożnie zszedłem na pokład motorówki. Cumali pobiegła w stronę tunelu, ale wiedziałem, że to daremny trud. Jej brat był mudżahedinem, który strącił trzy sowieckie helikoptery. Z pewnością nie chybił.

Rozdział czterdziesty piąty

Trzymając się fotela kapitańskiego, walcząc z gorączką i bólem, odepchnąłem niewielką łódź od pomostu i wyprowadziłem na otwarte wody. Zaraz jednak skręciłem na południe i trzymając się w miarę blisko brzegu, pognałem naprzód z maksymalną prędkością.

Wiatr się zmienił i morze nie było już tak spokojne, dziób motorówki zapadał się raz po raz i ciął fale, bryzgając pianą na boki, a silnik wył jak potępieniec. Niewiele brakowało, a wykończyłaby mnie sama podróż. Na szczęście udało mi się prawie wyłączyć ból i jedyną zdrową ręką mocno trzymać kierownicę – mój kurs był jasny i prosty. Wreszcie ominąłem cypel i znalazłem się na spokojniejszym, osłoniętym od wiatru akwenie. Poczułem się na tyle pewnie, że puściłem kierownicę i pozwoliłem, by łódź sama się prowadziła.

Zszedłem do kabiny, żeby się rozejrzeć. W dziobowym schowku znalazłem stary plecak, do którego włożyłem SIG-a i zapas amunicji aż do tej chwili wypychający moje kieszenie. Następnie wyciągnąłem z kąta worek marynarski, w którym ukryto grubą płachtę impregnowanego płótna z naszytymi ołowianymi ciężarkami. Może i nie było w tym logiki, ale moja głowa nie funkcjonowała normalnie – uchyliłem iluminator i wyrzuciłem płótno za burtę. Nie miałem ochoty na podróż w towarzystwie własnego całunu pogrzebowego; z przyjemnością patrzyłem, jak znika w spienionej wodzie za rufą motorówki.

Pod ławką w tylnej części kabiny znalazłem to, czego tak naprawdę szukałem: zestaw pierwszej pomocy. Przypuszczalnie miał ze dwadzieścia lat, ale nigdy nie był używany, za to zadziwiająco dobrze zaopatrzony.

Usiadłem z nim za kierownicą i na początek użyłem gazików, by oczyścić ranę na stopie. Następnie nożyczkami usunąłem spalone tkanki w miejscu, w którym kula przebiła mi ramię. Otworzyłem buteleczkę z płynem dezynfekującym – przeterminowanym od osiemnastu lat, jeśli wierzyć etykiecie – i obficie polałem nim rany. Działał jak należy – cholera, jak on dobrze działał! – więc zawyłem z bólu, ale pozostałem na tyle przytomny, by ucieszyć się, że nikt mnie nie słyszy.

I tak oto, z ranami owiniętymi pożółkłym bandażem, śmierdząc płynem do dezynfekcji oraz podpierając się kulą wykonaną z wiosła, dostrzegłem wreszcie fragment wybrzeża, którego szukałem. Byłem daleko na południe od Teatru Śmierci, gdy o zmierzchu – na krótko przed wieczorną burzą – skręciłem między ostre skały, które osłaniały od strony morza ustronną wioskę rybacką. Zaczęło padać, więc na przystani nie było już nikogo – mogłem niezauważenie przybić do pomostu.

Obróciłem motorówkę dziobem w stronę otwartego morza i nie wyłączywszy silnika, zarzuciłem pętlę cumy na poler. Drugie wiosło wetknąłem między ramiona kierownicy, by zapewnić łodzi stały kurs, po czym rzuciłem plecak i zaimprowizowaną kulę na deski pomostu. Silnik pracował, więc cuma zdążyła się naprężyć. Trzymałem się jej, wypełzając na brzeg, a potem sięgnąłem po nóż znaleziony w kabinie i przeciąłem linę. Motorówka skoczyła naprzód, ku ciemności i falom bijącym wściekle o skały u wejścia do zatoki. Nawet gdyby szczęśliwie pokonała cieśninę, brzegi w tej okolicy były tak niegościnne, że spodziewałem się, iż przed świtem zostaną z niej drzazgi.

Zarzuciłem plecak na ramię i wsunąłem kulę pod pachę. Wyglądałem jak żołnierz wracający z dalekiej wojny. Ruszyłem w stronę dwóch zamkniętych na głucho kawiarni i dalej, w uliczki miasteczka, które ledwie pamiętałem.

Rozdział czterdziesty szósty

Zasłony w oknach ponurych domów były szczelnie zasłonięte, a latarnie uliczne – nader nieliczne. Mrok zapadał coraz szybciej, a ja wlokłem się kolejną wąską alejką. Właśnie zaczynałem podejrzewać, że skręciłem w złym miejscu, gdy w końcu dostrzegłem znajomą studnię.

Stare wiadro jak dawniej uwiązane było na linie, a i kwiaty ustawione dokoła były równie martwe jak przed laty. Resztką sił pokuśtykałem dalej, w stronę starej chaty. Mosiężna tabliczka wciąż wisiała na furtce, ale litery były niemal nieczytelne. Wszedłem do ogrodu i mocno zapukałem do drzwi. Zdawało mi się, że minął wiek, zanim na progu stanął doktor Sydney – jak zawsze nieogolony, za to już nie w workowatych szortach, lecz w długich, nieco wystrzępionych portkach i w zabytkowej koszulce z napisem „Oktoberfest ’92”. Jeśli nie liczyć tych dwóch drobnych szczegółów, upływ czasu niewiele w nim zmienił.

I choć wysokoprocentowe trunki z pewnością nie obeszły się łagodnie z większością jego organów wewnętrznych, to umysł i pamięć służyły mu zadziwiająco dobrze. Rozpoznał mnie niemal natychmiast, potrzebował jednak chwili, żeby dopasować jakieś imię do mojej twarzy.

– Jacob, prawda? – spytał.

– Prawie – odpowiedziałem.

Widziałem, jak omiótł spojrzeniem moje zabandażowane ramię i stopę, ubranie zwisające w strzępach oraz umęczone oblicze.

– Świetnie wyglądasz, Jacob – oświadczył z powagą.

Skinąłem głową.

– Pan też, doktorze. Śliczne wdzianko, jak zawsze.

Wybuchnął śmiechem.

– Wejdź, proszę. Możemy sobie jeszcze pokłamać, a ja tymczasem zerknę, czy uda się uratować ci stopę.

Wpuścił mnie do domu, a ja pomyślałem, że pamięć ludzka jest zadziwiająca: pokoje wydawały mi się znacznie mniejsze, a korytarze krótsze niż owej nocy, kiedy przywiozłem tu Macka. Australijczyk ustawił w kuchni trzy lampy, położył mnie na ławie i zdjął bandaże. Tylko raz spojrzał na moją stopę, po czym bez słowa naszpikował mnie potężną dawką dożylnych antybiotyków i chyba jeszcze większą porcją środków przeciwbólowych. Na szczęście, gdy chodziło o sprawy czysto medyczne, nie grzeszył subtelnością.

Po dokładniejszych oględzinach uznał, że mimo rozległej opuchlizny i efektownych siniaków żadne z żeber nie jest złamane; uchowała się też rzepka. Podejrzewał, że mogą w nich być drobne pęknięcia, ale bez prześwietlenia nie był w stanie tego stwierdzić.

– Nie chciałbyś się przejechać do szpitala w Milasie? – spytał.

Uśmiechnął się, widząc moją minę.

– Tak przypuszczałem – powiedział. A potem obiecał, że spróbuje mnie poskładać i zabandażować najlepiej, jak potrafi.

Następnie znieczulił miejscowo okolice rany postrzałowej. Oczyścił ją i zaszył, a gdy skończył, nazwał mnie szczęściarzem.

– Nie uważam się za takiego – odrzekłem.

– Pół cala w bok i mógłbyś darować sobie wizytę w szpitalu, nawet tak wspaniałym jak ten. Nadawałbyś się jedynie do kostnicy.

Opatrzywszy wszystkie inne kontuzje, wreszcie mógł się skupić na ranach zadanych kamieniarskim młotkiem. Z wykształcenia był chirurgiem i miał spore doświadczenie w ratowaniu ofiar wypadków samochodowych, więc uwierzyłem mu, gdy powiedział, że opuchlizna i siniaki same znikną.

– Jeśli chodzi o drobne kości stopy, które uległy złamaniu, to niewiele mogę powiedzieć bez prześwietlenia, USG i sali operacyjnej – rzekł z uśmiechem. – Byłoby też lepiej, gdybym miał pewniejszą rękę.

Postanowił, że spróbuje nastawić kości na wyczucie, każdą po kolei, a potem obandażuje stopę, mając nadzieję, że nic się nie przemieści.

– Będziesz musiał uczciwie poćwiczyć, jeśli kostka ma się kiedyś nadawać do użytku i jeśli chcesz uniknąć atrofii mięśni podudzia. Może się uda.

Skinąłem głową, a on poprawił ustawienie lamp i zabrał się do pracy.

– Będzie bolało – rzucił przez ramię.

Nie mogłem mu odmówić racji. Było już po północy, gdy obwieścił, że skończył. Chwilami traciłem przytomność i podejrzewam, że nie sądził, bym mógł znieść więcej bólu. Trzymając mnie pod ramiona, ściągnął z ławy i przeprowadził przez kuchnię. Weszliśmy do salonu i skręciliśmy ku schodom wiodącym na piętro do pokoju gościnnego.

Byliśmy w połowie drogi, gdy usłyszałem głos dobiegający z kąta: doktor Sydney jak zwykle miał włączony telewizor, nastawiony na CNN. Była to pora wieczornych wiadomości i waszyngtoński korespondent stacji właśnie relacjonował gorączkowe wysiłki władz, które wczesnym rankiem uczyniły wszystko, by przechwycić dziesięć tysięcy dawek szczepionki przeciwko grypie, przypadkowo skażonych potencjalnie śmiercionośnymi cząstkami oleju silnikowego.

Nie chciałem, żeby mój dobroczyńca wiedział, że interesuje mnie ta sprawa. Powiedziałem mu więc tylko, że muszę chwilę odsapnąć. Trzymając się oparcia krzesła, spojrzałem na ekran.

– Prezydent ogłosił alarm w tej sprawie już o szóstej rano podczas konferencji prasowej – ciągnął reporter. – Jednocześnie funkcjonariusze FBI i lokalnych sił policyjnych rozpoczęli akcję poszukiwania i zabezpieczania wszystkich szczepionek przeciwko grypie wyprodukowanych przez fabrykę w niemieckim Karlsruhe, należącą do koncernu Chyron Chemicals.

Prezydent wyraził swój podziw dla pracowników Agencji do spraw Żywności i Leków, którzy wykryli problem i o czwartej nad ranem telefonicznie powiadomili o nim Biały Dom…

– Gotów? – spytał doktor Sydney.

Skinąłem głową i pozwoliłem, by pomógł mi się wspiąć po schodach. Nie zdziwiło mnie, że Waszyngton wymyślił taką historyjkę. Jak ktoś kiedyś powiedział, pierwszą ofiarą wojny jest prawda.

Wolno i ostrożnie położyłem się na łóżku. Gdy tylko moja głowa opadła na poduszkę, a lekarz zgasił światło i wyszedł, straciłem świadomość.

Rozdział czterdziesty siódmy

Dni i noce zlewały się w jedno, gdy złożony niezwykle wysoką gorączką leżałem w pościeli, a doktor Sydney prawie nie wychodził z mojego pokoju. Powiedział mi później, że gdy tak przy mnie czuwał, sącząc bez końca ulubionego jacka, często słuchał moich osobliwych majaczeń.

Dowiedział się na przykład o człowieku przypiętym do deski, który tonął w bezkresnym oceanie. O ojcu, któremu ucięto głowę pod palącym słońcem pustyni. O mieście, w którym ludzie wykrwawiali się na ulicach, zakażeni wirusem nieuleczalnej choroby. O dziecku z zespołem Downa, które miało zawisnąć na stryczku. Umysł ludzki, dodał z uśmiechem, to dziwne stworzenie – wystarczy gorączka i spora dawka leków, by zaczął klecić bez końca niestworzone historie.

Gdyby tylko znał prawdę…

Obawiał się, że koszmary będą mi dokuczać coraz bardziej, i wiązał ich nawroty ze złą reakcją organizmu na leki, dlatego uznał, że czas zmniejszyć dawki. Nie wiem, czy była to zasługa tej zmiany, czy po prostu naturalnego procesu zdrowienia, ale gorączka, osiągnąwszy szczyt, zaczęła spadać, a ja stopniowo przestałem majaczyć. Gdy wreszcie byłem w stanie przełykać pokarm w stałej postaci, doktor Sydney wybrał się do wioski – rzekomo po to, by uzupełnić braki w lodówce świeżymi produktami, ale podejrzewałem w duchu, że po prostu skończył mu się jack.

Gdy wrócił, był wyraźnie przygnębiony. Opowiedział mi, że jakaś para węszyła w okolicy – podawali się za turystów, zadawali na pozór niewinne pytania w obu tutejszych kawiarniach, ale najbardziej ich interesowało, czy nie pojawił się tu ostatnio jakiś Amerykanin.

Od początku wiedziałem, że Szept i jego legiony prędzej czy później mnie znajdą – ludzie gadają, Echelon nasłuchuje, ktoś może zajrzał do archiwum i odnalazł akta sprzed lat, dotyczące śmierci Macka. Nie bałem się jednak tej wizyty. Wiedziałem, że ludzie z tej czy innej agencji przyjdą, żeby mi pomóc, jeśli tylko będę tego potrzebował. Inna rzecz, że wcale nie miałem ochoty na rozmowę z nimi. Byłem wrakiem człowieka, ale wcześniej wykonałem swój obowiązek i nikt nie miał prawa prosić mnie o więcej. To, w jaki sposób będę sobie radził w dalszym życiu, nie powinno nikogo interesować.

Nie powiedziałem doktorowi, że wiem, kim mogą być owi turyści. Zauważyłem jednak, że sprawa niepokoiła go z każdą godziną coraz bardziej. W końcu nie miał pojęcia, w co tak naprawdę się wpakował. I właśnie owego wieczoru po raz pierwszy o własnych siłach zszedłem do kuchni. Przekonałem się, że niezły z niego kucharz. Kończąc pracę nad „specjalnością zakładu” – jagnięciną marynowaną w zalewie czosnkowo-tymiankowej – zapytał mnie, czy śpiewam jeszcze czasem Midnight Special.

– Chodzi panu o to, czy myślę o Macku? – odparłem. – Częściej niż się spodziewałem.

– Ja też – odrzekł. – To była straszna noc. A potem, kiedy zniknęliście, słyszałem jeszcze helikopter. Zabrał ciało, prawda?

– Tak.

– Gdzie pochowano Macka? – Miało to zabrzmieć jak przypadkowe pytanie, ale ja wyczułem, do czego zmierza doktor Sydney.

– W Arlington – odpowiedziałem.

– Był żołnierzem?

– Jasne. Tylko walczył w wojnie, której nigdy nie wypowiedziano.

Lekarz odłożył na chwilę zioła i odwrócił się. Nareszcie dotarł do sedna sprawy, która go nurtowała.

– Ty też, Jacob? Tym właśnie się zajmujesz?

– Martwi to pana, doktorze?

– Jasne, że mnie to, kurwa, martwi! Martwię się od chwili, kiedy tu przyszedłeś. Gdy tylko zasnąłeś, zajrzałem do twojego plecaka. Był tam SIG ze świeżymi śladami spalonego prochu i zapas amunicji, którym można by uzbroić małe państwo afrykańskie. Teraz z kolei pojawia się tych dwoje, więc nie dziw się, że zaczynam się zastanawiać, kiedy się zacznie jakaś strzelanina.

Był poczciwym człowiekiem, pomógł mi jak niewielu innych, więc zasługiwał na uczciwą odpowiedź.

– Tak, ja też jestem żołnierzem.

– Zawodowym czy najemnikiem?

Uśmiechnąłem się.

– Zaciągnąłem się na tę jedną okazję.

– Do CIA czy czegoś gorszego?

– Lubię myśleć, że do czegoś lepszego, ale to zależy od punktu widzenia.

– A ta para w wiosce?

– To nasi. Szukają mnie, bo chcą sprawdzić, czy jestem cały.

– Na pewno?

– To nie zabójcy, doktorze. Gdyby było inaczej, już by było po nas. Naprawdę nie ma się czym przejmować, daję panu słowo.

Widziałem, że udało mi się podnieść go na duchu, i to mnie ucieszyło. Kilka dni później, po zmroku, rozległo się pukanie do drzwi. Było w nim coś specyficznego – nie wiem, może głośność, może późna pora, a może fakt, że wcześniej nie skrzypnęła furtka – co zaniepokoiło nawet mnie.

Skinąłem głową na doktora, by poszedł otworzyć, a sam pokuśtykałem pospiesznie do dawnej sypialni, skąd przez wąskie okno miałem niezły widok na drzwi frontowe. Stał przed nimi mężczyzna po trzydziestce, ubrany jak turysta, ale tak żylasty, spięty, gotowy, że cywilne ciuchy zmyliłyby chyba tylko najmniej uważnego obserwatora.

Doktor Sydney otworzył drzwi, a turysta oznajmił, że chciałby porozmawiać z człowiekiem, który przybył do tego domu przed kilkoma tygodniami. Mój gospodarz odparł naturalnie, że jedynym gościem w ostatnim czasie był jego brat, który wpadł na kilka dni, ale już dawno wrócił do Australii.

Agent tylko skinął głową. Domyśliłem się, że rozkazano mu rozegrać sprawę na spokojnie.

– W takim razie, jeśli pański brat jeszcze tu zajrzy i odkryje pan przypadkiem, że w rzeczywistości jest Amerykaninem z raną postrzałową ramienia, proszę mu to przekazać, dobrze? – odrzekł gładko.

Podał doktorowi zapieczętowaną kopertę i odszedł. Kilka minut później otworzyłem ją w kuchni i na stole rozsypał się plik listów. Oczy Sydneya otworzyły się bardzo szeroko, gdy ujrzał na jednym z nich wypukłą pieczęć prezydenta Stanów Zjednoczonych.

Zdziwił się jeszcze bardziej, gdy ją zignorowałem i zainteresowałem się pozostałymi kopertami. Tę, na której rozpoznałem odręczne pismo Dave’a, położyłem obok prezydenckiej.

Zostały jeszcze dwa listy. Pierwszy przyszedł w kopercie z pieczątką nowojorskiej policji i danymi Bradleya na odwrocie. Drugi, zaadresowany wyjątkowo drobnymi literami, najwyraźniej nadesłano pierwotnie na adres Gabinetu Owalnego, z odręcznym dopiskiem: „Proszę przekazać ten list człowiekowi, który czasem podaje się za Jude’a Garretta”. Wiedziałem, kto był nadawcą.

Zabrałem te dwa listy i poszedłem na górę do swojego pokoju.

Rozdział czterdziesty ósmy

Najpierw przeczytałem list od Bradleya. Pisał, że gdy tylko opuścił dom, niania zadzwoniła po policję i opowiedziała o wszystkim, co ją spotkało.

Jako że pracowała dla Cumali, łatwo jej było przekonać gliniarzy, że jej historia – choć niezwykła – jest absolutnie prawdziwa. Nietrudno było odnaleźć w mieście czarnoskórego Amerykanina; informacja rozeszła się tak szybko, że Ben został zatrzymany przez patrol drogowy, zanim jeszcze doszedł do hotelu. Rzucili go na maskę, rozbroili i zawieźli na posterunek. Obawiał się najgorszego – jakieś tureckiej odmiany „rozszerzonych technik dochodzeniowych” – ale w tym momencie wokół Teatru Śmierci rozpętało się już piekło.

Na rozkaz prezydenta Flota Śródziemnomorska wysłała helikoptery – nie po to, by mnie zabrać, ale po to, by zatrzymać Saracena i zebrać dowody. Grosvenor zadzwonił tymczasem do prezydenta Turcji, uprzedził go o planowanej akcji i jednocześnie poinformował, że udało się zlokalizować człowieka, który próbował kupić atomowy detonator. W rezultacie wokół ruin zaroiło się także od agentów MIT oraz wojska. Dwa tureckie niszczyciele rzuciły kotwice opodal zatoki, na plaży wylądowało sześć amerykańskich helikopterów, a dwustu żołnierzy i agentów wywiadu spenetrowało ruiny – wszystko to spowodowało, że sprawę Bradleya zawieszono do czasu, aż sytuacja nieco się rozjaśni.

Spędził w celi pięć dni, po czym – na prośbę Grosvenora skierowaną do tureckiego prezydenta – został zwolniony i zwrócono mu paszport. Wrócił do hotelu i natychmiast odbył wzruszającą do łez rozmowę z Marcie, która, gdy już się ogarnęła, zadała mu kluczowe pytanie o to, kiedy zamierza wrócić do domu.

– Za kilka dni – odpowiedział.

– Co takiego!? – wykrzyknęła.

Bradley był gliniarzem do szpiku kości – nie zamierzał wyjechać, nie doprowadziwszy wcześniej do ekstradycji Cameron i Ingrid pod zarzutem podwójnego morderstwa: na Dodge’u i kobiecie z Eastside Inn. Następnego ranka, ledwie po dwunastu godzinach na wolności, wrócił na posterunek i poszedł prosto do biura Cumali. Hayrunnisa wyjawiła mu półgłosem, że szefowa nadal „składa raport” – najwyraźniej uparcie trzymała się wersji, którą sam jej podpowiedziałem. Wtedy Ben poprosił o spotkanie z osobą, która przejęła śledztwo w sprawie morderstwa. Po całej serii bardzo krótkich rozmów telefonicznych chłopak w lśniących butach zaprowadził go do luksusowo urządzonego gabinetu szefa policji w Bodrum.

Pamiętałem tego typa – widziałem go, gdy połowa jego ludzi próbowała mnie schwytać w hali warsztatu szkutniczego owej pamiętnej nocy, kiedy to przyrządziłem naleśnik ze SpongeBoba. Był osobnikiem po pięćdziesiątce, otyłym i rumianym. Nosił subtelny wąsik oraz imponujący mundur ze złotymi guzikami, które jak zawsze trwały w ogromnym napięciu. Mimo iż zrosił się obficie wodą kolońską, wydzielał nieprzyjemną woń. Nie powiem, żeby zaskoczyły mnie te szczegóły opowieści Bena.

Szef policji oznajmił mu, że otrzymał szereg pism od mecenasów reprezentujących Cameron i Ingrid. Tak jak się spodziewałem, postawiły zaporę z prawników, gdy tylko zakończyłem pamiętne przesłuchanie. Turek wyznał Benowi, że ich argumenty zrobiły na nim duże wrażenie, i dokonał ponownej oceny dowodów.

– Naturalnie musiałem odrzucić wszystkie materiały zebrane przez człowieka podającego się za Brodiego Davida Wilsona. Nie dość, że w ogóle nie był agentem FBI, to jeszcze przybył tu w zupełnie innym celu. Działaniami prowadzonymi na własną rękę jedynie skomplikował sprawę i przysporzył nam pracy. Dokonałem ponownej analizy sprawy, panie Bradley, i doszedłem do wniosku, że nasi detektywi wykonali znakomitą robotę, jak zwykle zresztą. To jasne, że od początku mieli rację: pan Dodge zginął wskutek nieszczęśliwego wypadku, tak należy nazwać jego tragiczny upadek z urwiska.

Ben słuchał go z niedowierzaniem, ale wielki Turek nawet tego nie zauważył. Uśmiechnął się na koniec, zapalił papierosa i rozłożył ręce.

– Naturalnie nie poprzestałem na własnej ocenie sytuacji. Przedstawiłem komplet dowodów oraz pisma nadesłane przez prawników jednemu z naszych najbardziej szanowanych sędziów. On także nie widział powodu, by zatrzymywać w Bodrum kobiety, o których wspominałem, czy innych świadków w tej sprawie. Zasugerował – a ja się z nim zgodziłem – że należy zwrócić im paszporty i zwolnić je za kaucją, by w razie potrzeby się stawiły i udzieliły dodatkowych wyjaśnień.

– Zwolnić je?! – nie wytrzymał Ben. Jak zawsze był obrońcą umarłych. – Jak wysoką kaucję wyznaczono?

Szef policji próbował ominąć temat.

– W sumie chodziło o dziesięć osób… nie jestem pewny… musiałbym poszukać właściwej teczki…

– Ile? – warknął Ben, nie kryjąc złości.

Gliniarz też przestał udawać miłego.

– Dwieście tysięcy dolarów od osoby – wycedził.

Dziesięć osób – razem dwa miliony! Była to fortuna, ale nie dla Cameron. Ben wiedział, jak wyglądała prawda: wystarczyło zapłacić łapówkę.

– Kiedy opuściły miasto? – spytał bliski rozpaczy.

– Trzy dni temu. Weszły na pokład luksusowego jachtu motorowego i godzinę później odpłynęły.

– A jeśli naprawdę zajdzie potrzeba „złożenia dalszych wyjaśnień”? – spytał z goryczą w głosie. – Co wtedy zrobicie?

– Zwrócimy się do nich z prośbą, by wróciły. Ale, jak już mówiłem, jestem pewny, że to nie będzie konieczne.

Ben napisał mi, że facet praktycznie się uśmiechał, gdy to mówił.

Jak już wspomniałem, nie byłem tym specjalnie zdziwiony. Teraz, gdy FBI zniknęło z horyzontu, mając w ręku wszystkie efekty mojej pracy, szef policji w Bodrum i skorumpowany sędzia mogli zapędzić Cameron do narożnika i zrobić to, w czym wyspecjalizowały się całe pokolenia ich otomańskich poprzedników: wyciągnąć łapę po pieniądze.

Ben nie mógł już nic zdziałać – sprawczynie opuściły miasto, a wpłata dokonana przez Cameron sprawiła, że zniknęli także pozostali świadkowie. Sądził, że być może uda mu się zrobić coś jeszcze w tej sprawie, gdy wróci do Nowego Jorku, ale znał realia: dysponował ograniczonymi środkami, a jedna z zabójczyń była oficjalnie ofiarą ataku na World Trade Center. Raczej nie mógł mieć nadziei, że cokolwiek osiągnie, póki obie kobiety nie wrócą do Stanów. Niestety, posiadając taki majątek, nie musiały tego robić – mogły do końca życia beztrosko podróżować po świecie.

Gdy skończyłem czytać list od Bena, przez kilka minut siedziałem w milczeniu, rozmyślając o dwóch kobietach i ich zbrodniach, ale i wtedy sobie nie przypomniałem. Nie, komentarz Ingrid o tym, że nie pojmuję nawet połowy tego, co się dzieje, totalnie wyleciał mi z pamięci.

Rozdział czterdziesty dziewiąty

Drugi list, adresowany do Jude’a Garretta via Gabinet Owalny, był dziełem Battleboia.

Napisany zdecydowanie lepiej, niż się spodziewałem, musiał kosztować grubasa długie godziny ciężkiej pracy.

„Siedziałem w kajdanach i łańcuchach”, pisał, „jako jeden z dziesięciu skazanych wiezionych autobusem o zakratowanych oknach. Jechaliśmy pasem startowym lotniska La Guardia, skąd samolotem Służby Więziennej mieliśmy dotrzeć do Wielkiego Domu w Kansas, gdy nagle dwa czarne SUV-y na sygnale zablokowały nam drogę. Pomyślałem, że ktokolwiek nimi podróżuje, musi mieć wyjątkowe uprawnienia, żeby tak sobie szaleć po lotnisku, ale prawdę mówiąc – nie interesowało mnie zbytnio, o co chodzi. Tamtego ranka napisałem do Rachel, żeby na mnie nie czekała, i skupiałem się już tylko na tym, jak przetrwać piętnaście lat w Leavenworth”.

Z listu Battleboia dowiedziałem się następnie, że dwaj konwojenci podróżujący ze skazańcami – którzy przez całą drogę drwili z jego postury i ekscentrycznych zwyczajów – wysiedli i wyszli na spotkanie facetom w ciemnych garniturach, którzy wysiedli z czarnych SUV-ów.

Najważniejszy z nich – jak się okazało, wysoki rangą urzędnik Departamentu Sprawiedliwości – okazał legitymację i zaczął wydawać rozkazy. Skazani obserwowali zza krat, jak dwaj konwojenci posłusznie wracają do autobusu i wchodzą między rzędy siedzeń.

„Zatrzymali się tuż obok mnie, rozpięli łańcuch, którym byłem przykuty do krzesła, i poprowadzili mnie w stronę drzwi. Zapytałem, co się dzieje, do ciężkiej cholery, ale nie odpowiedzieli. Prawdopodobnie sami nie wiedzieli.

Gdy zszedłem na pas, urzędnik podał mi list. Rozerwałem kopertę i zobaczyłem nagłówek Gabinetu Owalnego, ale nadal nie rozumiałem, o co chodzi – pierwszy raz w życiu zwyczajnie się zawiesiłem. Gdy skończyłem czytać, byłem bliski łez – zostałem ułaskawiony przez prezydenta «za zasługi dla obronności kraju», tak mi napisał.

Bóg jeden wie, kim jesteś, ale obiecałeś, że zrobisz wszystko, co w twojej mocy, żeby mi pomóc – i dotrzymałeś słowa”.

Gdy dopełnił wszystkich formalności, jako wolny człowiek wrócił do Starej Japonii, przebiegł przez całe mieszkanie, nie zdjąwszy butów, i znalazł Rachel w kącie sypialni, pogrążoną w rozpaczy. Gdy uniosła głowę i spojrzała na niego, w pierwszej chwili sądziła, że to sen. Potem jednak sen się uśmiechnął, wyciągnął do niej ramiona i – jako dziecię gorliwych katolików – powiedział w zadumie: „Ewangelia według świętego Marka, skarbie, rozdział szesnasty, wers szósty”.

Nie miała pojęcia, co wygaduje, ale też niewiele ją to obchodziło – dała się zamknąć w długim, gorącym uścisku, a potem go pocałowała. Gdy już postali przez bardzo długi czas w milczącym geście wdzięczności, usiadł i napisał ten list.

„Dałeś mi drugą szansę – szansę na życie, na miłość, szansę na dzieci. Jak można podziękować za taki dar?”, spytał.

„Podejrzewam, że nigdy więcej się nie zobaczymy, ale zawsze pamiętaj: co roku tego dnia będziemy stawiali do kolacji jeden talerz więcej – dla ciebie – licząc na to, że w końcu zapukasz do naszych drzwi. Podróżuj bezpiecznie i niech Bóg, pod jakimkolwiek znasz Go imieniem, ma cię w swojej opiece”.

Rozdział pięćdziesiąty

Następnego dnia, po zwykłej porcji ćwiczeń i fizjoterapii, dokonałem rachunku sumienia. Owszem, stopa pomału się goiła, ale musiałem wyznać przed samym sobą, że jeśli chcę odzyskać w niej pełną sprawność, muszę mocno zwiększyć obciążenie treningowe.

Omówiłem sprawę z doktorem i już wieczorem, po kolacji, gdy ciemność spowiła wioskę, po raz pierwszy wyszedłem z domu. Wolno, ale za to z laską zamiast kuli, podążyłem wąskimi uliczkami i nadmorską aleją. Im dłużej szedłem, tym bardziej utykałem, ale mimo wszystko zmuszałem stopę do pracy.

Był to marsz powolny i bolesny. Gdy po dwóch godzinach nareszcie wróciłem do domu, dosłownie padłem w salonie. Lekarz już spał w swoim pokoju, więc gdy się pozbierałem, skorzystałem z okazji, by przejrzeć książki na przepełnionych półkach. Gdzieś z tyłu znalazłem zakurzoną Biblię – prezent, który dostał od ojca w dniu ukończenia studiów.

Odszukałem Ewangelię według świętego Marka, rozdział szesnasty, wers szósty. Była to wersja Króla Jakuba i nawet ten, kto w Boga nie wierzy, musi przyznać, że to naprawdę piękne słowa. Długo siedziałem w fotelu, rozmyślając o Battleboiu i Rachel, i choć nie mogę powiedzieć, że się modliłem, byłem wdzięczny za przynajmniej tę jedną pozytywną konsekwencję niedawnych ponurych wydarzeń.

Następnego wieczoru, nie zważając na ból i zmęczenie, znowu wyszedłem z domu. I kolejnego. I następnego. Nigdy nikogo nie spotkałem, nigdy nie zamieniłem z nikim ani słowa – byłem cieniem w mroku, ale cieniem coraz silniejszym.

Miesiąc później, po serii coraz dłuższych spacerów, poczułem się na tyle pewnie, że postanowiłem poddać stopę ekstremalnej próbie: ruszyłem na dziesięciomilową wyprawę nadmorskim szlakiem do rzadko odwiedzanej wioski rybackiej – zdaniem doktora Sydneya jednej z najpiękniejszych na całym wybrzeżu.

– Tylko pamiętaj, żebyś zajrzał do szkutników – dodał. – Pracują tradycyjnymi metodami, to ostatni warsztat, w którym buduje się łodzie z drewna.

Wyruszyłem wczesnym chłodnym porankiem. Szedłem przez prawie bezludne wzgórza południowej Turcji, mając za towarzyszy aromat sosnowego lasu i szum niespokojnego morza. Ku memu zdziwieniu nie był to trudny marsz. Owszem, nadal trochę kulałem i musiałem odpoczywać od czasu do czasu, ale nareszcie opuścił mnie ten podstępny, odbierający siły ból. Wiedziałem, że dni mojego pobytu w gościnnej chacie doktora są policzone.

Nadmorski kręty szlak doprowadził mnie w końcu do rzeczonej wioski. Turyści nigdy tu nie docierali; miałem przed sobą coś bardzo autentycznego – stare chaty i małe szopy na łodzie. Mieszkali tam ludzie, których życie od setek lat zbytnio się nie zmieniło.

W sennym zajeździe zjadłem lunch – świeże owoce morza – i ruszyłem w stronę warsztatu położonego w głębi małej zatoczki. Doktor Sydney miał rację: cudownie było zobaczyć ciepły blask starych pieców i prawdziwych artystów, którzy w smugach dymu wyginali drewno w zadziwiający sposób, dorabiając elementy niezbędne do naprawy pękatych rybackich kryp. Nikt nie zwrócił na mnie uwagi; mogłem wałęsać się swobodnie między stertami suszącego się drewna, rozmyślając o tym, jak wiele wspaniałych rzemiosł ginie bezpowrotnie, jak wiele cennych spraw odchodzi w przeszłość, a my nawet o tym nie wiemy. Starzy ludzie z dłutami i ręcznymi piłami byli niegdyś jednymi z najlepiej opłacanych członków społeczności – i kimże ich zastąpiliśmy? Specami od inżynierii finansowej i młodymi brokerami walutowymi.

Skręciłem za kolejną stertą sezonowanego drewna – i zatrzymałem się. Na tyłach terenu należącego do warsztatu szkutniczego rozpięto płócienny dach, a pod nim, na potężnych kłodach, spoczywał kecz. Długi na siedemdziesiąt stóp, w całości drewniany, powstał pewnie pół wieku wcześniej. Nie był polakierowany, nie miał gotowych masztów, ale bez wątpienia w swoim czasie musiał być naprawdę piękny.

Właściciel zapewne zapłacił tutejszym rzemieślnikom za przywrócenie jachtowi dawnego blasku, lecz sądząc po grubej warstwie kurzu na pawęży, albo skończyły mu się pieniądze, albo zapał. Podszedłem bliżej i odchyliłem zwisający nisko płócienny dach, żeby doświetlić smukły kadłub. Zawsze uważałem, że trudno o smutniejszy widok niż obraz starej, opuszczonej łodzi, ale praca, którą włożono w odrestaurowanie tego kecza, wydała mi się nadzwyczajna – przywróciła mu godność.

Dzięki lekcjom, których udzielił mi Bill na wodach cieśniny Long Island, wiedziałem sporo o łodziach żaglowych i nie potrzebowałem wiele czasu, żeby ocenić sytuację: miałem przed sobą jacht, który zniósłby niemal wszystko.

– Jest na sprzedaż – odezwał się nagle męski głos za moimi plecami, angielszczyzną wręcz znakomitą, jak na tę senną część świata.

Odwróciłem się i odgadłem, że mam przed sobą właściciela warsztatu. Był to człowiek trzydziestoparoletni, sympatycznie uśmiechnięty, zapewne próbujący nie tylko jakoś utrzymać na powierzchni swoją firmę, ale i ożywić wioskę.

– Pewien zamożny Rosjanin znalazł tę łódkę i sprowadził tutaj – dodał. – W swoim czasie wygrała Fastnet, Transpac oraz Sydney–Hobart i większość oceanicznych klasyków. Przez lata butwiała przy nabrzeżu jednej z greckich wysp, więc gdy ją dostaliśmy w swoje ręce, trzeba było zaczynać od kila w górę.

– Co było dalej? – spytałem.

– Rosjanin przestał dzwonić i, co ważniejsze, przysyłać pieniądze. Albo zbankrutował, albo jakiś inny oligarcha kazał go odstrzelić.

Zapewne to drugie, pomyślałem. Tak rozwiązywano większość sporów w rosyjskim biznesie. Właściciel warsztatu wskazał na starą drabinkę opartą o burtę kecza.

– Proszę – powiedział zachęcająco.

Ostrożnie wspiąłem się na szeroki tekowy pokład.

Kabina była mocno przesunięta w stronę rufy i schowana między burtami, co oznaczało znakomity widok na morze zza wysoko wyniesionego koła sterowego. Przez lata pływałem z Billem i nieraz słyszałem opinię starych wilków morskich: raz w życiu się zdarza, że to łódź przemawia do żeglarza. Otóż tego dnia poczułem od razu – na dobre i na złe – że ten kecz czekał właśnie na mnie.

Właściciel wszedł za mną na pokład i gdy wyszedłem znowu na deski dziobowym włazem, ujrzałem go przy kabestanie.

– Dużo czasu potrwałoby lakierowanie? – spytałem.

– Tydzień – padła odpowiedź.

– Pewnie byłby problem z żaglami…

– Mamy oryginalne. Połatane, ale w bardzo dobrym stanie. Niech pan zajrzy do biura, pokażę panu papiery.

Dwadzieścia minut później wynegocjowałem cenę i dorzuciłem dwadzieścia tysięcy na nowoczesny system nawigacyjny oraz zapas prowiantu, paliwa i wody. Pożyczyłem od właściciela telefon, wyszedłem z biura i zadzwoniłem do Finbara Hanrahana w Nowym Jorku, żeby poprosić o przelew na konto warsztatu.

Stary adwokat nawet nie pytał o przedmiot transakcji – gdy usłyszał, że jestem w Turcji, pewnie uznał, że wykonuję misję dla rządu, i wolał nie być wścibski. Zanim się pożegnaliśmy, poprosiłem go jeszcze, żeby przesłał też trzydzieści tysięcy doktorowi Sydneyowi – chciałem jakoś mu odpłacić za wszystko, co dla mnie zrobił. Już wcześniej podjąłem decyzję, że nie wrócę do domu – postanowiłem zostać w wiosce i osobiście doglądać prac remontowych. W plecaku, który wziąłem ze sobą, miałem SIG-a oraz listy – niczego więcej nie potrzebowałem. No i nigdy nie lubiłem pożegnań.

Wróciłem do biura i uświadomiłem sobie, że o jedno zapomniałem wcześniej spytać:

– Ten kecz ma jakąś nazwę?

– Nomada – odpowiedział właściciel.

Skinąłem głową. Jeżeli miałem jeszcze choć cień wątpliwości, że ten jacht był mi przeznaczony, to teraz się ich wyzbyłem. Chyba już wspominałem, że w najstarszym znaczeniu tego słowa „Saracen” oznacza właśnie nomadę.

Rozdział pięćdziesiąty pierwszy

Wypłynąłem w poniedziałek wczesnym rankiem. W gruncie rzeczy jacht był za duży dla jednej osoby, ale szybko przypomniałem sobie wszystko, czego uczył mnie Bill, i przekonałem się, że jeśli tylko nie będę próbował zbyt ambitnych manewrów, poradzę sobie doskonale.

Pewnie dziwnie wyglądał ze świeżo polakierowanym kadłubem, wyblakłymi żaglami i połatanym spinakerem, ale niezbyt się tym przejmowałem: pora roku była tak późna, a zima zbliżała się tak wielkimi krokami, że jeśli w ogóle widywałem inne jednostki, to tylko daleko na horyzoncie.

Im pewniej się czułem z moimi żeglarskimi umiejętnościami, tym bardziej zachwycał mnie Nomada: wykonywał zwroty z doprawdy nadzwyczajną chyżością. Po trzech tygodniach żeglugi zbliżałem się szybko do włoskiego buta, z zamiarem wpłynięcia na Adriatyk – moim celem był chorwacki Split.

Zawinąłem jeszcze na moment do malutkiego portu na zachodnim wybrzeżu Grecji – nie było tam właściwie nic, poza jednym sklepem i zbutwiałym pomostem – żeby zatankować paliwo i kupić trochę prowiantu. Starszawy właściciel napełnił mi zbiornik ropą, wpakował do kartonów owoce i mleko, a na dokładkę dorzucił plik gazet – „International Herald Tribune” – których nie udało mu się sprzedać w ostatnich miesiącach.

– Niech pan sobie poczyta, u mnie skończą w piecu.

Dwa dni później, gdy sączyłem kawę w popołudniowym słońcu, płynąc wzdłuż zupełnie pustego wybrzeża, dotarłem już z lekturą do jednej z ostatnich gazet – i tam właśnie trafiłem na artykuł niemal zagubiony wśród poważnych analiz finansowych, a dla mnie niezmiernie ciekawy. Była to właściwie tylko notka o tym, że grecka policja nie znalazła nic podejrzanego w śmierci młodej Amerykanki, która wypadła za burtę luksusowego jachtu u brzegu wyspy Mykonos, znanego centrum rozrywki.

„Kobieta, była żona dziedzica fortuny motoryzacyjnej, Dodge’a…”

Wyprostowałem się na leżaku i szybko przejrzałem pozostałe akapity, szukając potwierdzenia: Cameron nie żyła. Według policji, gdy doszło do wypadku, była pod wpływem substancji odurzających – wykryto w jej krwi cały koktajl tak zwanych narkotyków rekreacyjnych, z domieszką alkoholu.

W samym środku artykułu zamieszczono fotografię Cameron i Ingrid stojących ramię przy ramieniu – pozowały oczywiście z kundlem, na tle pięknego, barokowego budynku. Coraz bardziej wstrząśnięty, przeczytałem tekst do końca, żeby dowiedzieć się, co to miało znaczyć.

Odpowiedź znalazłem kilka akapitów dalej. Cameron niedawno ponownie wstąpiła w związek małżeński, tym razem z Ingrid Kohl, kobietą, którą nie tak dawno poznała w tureckim Bodrum.

„Para ta była jedną z pierwszych, które skorzystały z nowego prawa obowiązującego w Niemczech, a zezwalającego na zawieranie małżeństw przez osoby jednej płci”, napisał reporter.

„Razem poleciały do Berlina i usankcjonowały swój związek w ratuszu już cztery godziny po wejściu w życie wspomnianego prawa. Świadkiem ceremonii były dwie przypadkowe osoby, zaproszone wprost z ulicy, a także piesek Gianfranco. Para niemal natychmiast wyruszyła w podróż poślubną własnym jachtem motorowym, który cumował opodal…”

Wstałem i podszedłem do relingu na sterburcie, starając się wyrównać oddech. Słońce efektownie wtapiało się z wolna w daleki horyzont, ale nawet na nie nie spojrzałem. Ingrid miała rację: wtedy nie pojmowałem nawet połowy. Teraz wreszcie zrozumiałem wszystko.

Całe moje doświadczenie zawodowe – z intuicją na dokładkę – mówiło mi, że życie Cameron dobiegło końca już w chwili, gdy młoda para opuściła Berlin. Choć nie mogłem tego udowodnić, byłem przekonany, że misterny plan, który zrodził się w głowie Ingrid w chaosie po jedenastym września, zawierał pewną klauzulę, o której istnieniu Cameron nie miała pojęcia: Ingrid zamierzała dopilnować, by to jej przypadła w udziale fortuna Dodge’a. Jak przystało na śledczego, zadałem sobie pytanie, czy to możliwe, że nie kochała Cameron. Odpowiedź była prosta: Ingrid została zdradzona i porzucona przez kochankę, która towarzyszyła jej od lat. Nie, nie kochała Cameron. Nienawidziła jej.

Naturalnie, snułem dalej rozważania, nie miała problemów z ukryciem prawdziwych uczuć: była przecież aktorką, gotową odegrać swą rolę do samego końca. Gdy wzięły ślub, wiedziała już, że nie musi nawet nakłaniać Cameron do spisania testamentu – jako współmałżonek dziedziczyła wszystko, nawet gdyby jej połowica nie zostawiła ostatniej woli.

Reszta musiała być banalnie prosta – długa noc imprezowania, spacerek na rufę, ostatni pocałunek w blasku księżyca, lekkie pchnięcie szczupłą dłonią – i już. A jacht popłynął dalej.

Zwiesiłem głowę w ostatnich promieniach słońca, zły na siebie. Powinienem był to przewidzieć, przecież, na Boga, zostałem wręcz uprzedzony, że to jeszcze nie koniec. Odepchnąłem się od relingu i wróciłem do leżaka, by zerknąć na datę wydania gazety.

Minęły miesiące. Zbyt wiele czasu. Jacht motorowy zapewne został już sprzedany, a reszta pieniędzy przepłynęła przez labirynt zamorskich kont niezliczonych firm, by w końcu trafić na rachunek w banku pokroju Richeloud.

Ktoś tak bystry jak Ingrid Kohl – czy jak tam brzmiało jej prawdziwe nazwisko – z pewnością zdążył się zaopatrzyć w nową tożsamość, nowe życie. Wiedziałem, że przepadła na zawsze gdzieś w świecie, chroniona przez własną niezmierzoną inteligencję i pomysłowość.

Nigdy nie spotkałem kogoś tak przebiegłego, a przecież… przecież… czułem wyraźnie, że gdzieś… na obcej ziemi… na ulicy nieznanego miasta… może Tallina albo Rygi… może Dubrownika albo Krakowa… zobaczę w końcu w tłumie twarz…

Rozdział pięćdziesiąty drugi

Siedziałem na pokładzie jeszcze długo po zachodzie słońca, rozmyślając o tych dwóch kobietach i wydarzeniach, które sprawiły, że skrzyżowały się nasze ścieżki.

Dla mnie, tajnego agenta, ciemność zawsze była przyjacielem, lecz od czasu wizyty w Teatrze Śmierci zacząłem się jej lękać – podejrzewałem, że do końca życia nie wyleczę się z tej dolegliwości. Wstałem więc, żeby zapalić światła pozycyjne i sprawdzić kurs. Zatrzymałem się w połowie pokładu.

Przyszło mi do głowy, że mój kurs już został wyznaczony. Spojrzałem na układ gwiazd, na pozycję księżyca i kierunek fal. Wsłuchałem się w ciszę, głośną jak krzyk.

Byłem już w tym miejscu.

To była wizja przyszłości, którą zobaczyłem owej nocy, gdy spoglądałem przez okno Gabinetu Owalnego. I tak jak wtedy, byłem teraz sam na starym jachcie o wyblakłych, połatanych żaglach. Wiatr popychał mnie i moją łódź w stronę mroku – na bezkresnym morzu stawaliśmy się coraz mniejszym punktem.

To była ta noc, to był ten moment. Czekałem w samotności, bojąc się choćby odetchnąć, aż morze zamknie się nade mną. Nomada przeciął dziobem falę i piana bryznęła na burty; wiatr przycichł i momentalnie uderzył z nową siłą. Płynęliśmy zdecydowanie szybciej. Podbiegłem do kabestanu, słuchając, jak naprężone liny zaczynają śpiewać. I choć na pomalowanym czernią morzu nie było żywego ducha, czułem, że już nie jestem sam.

Bill Murdoch stał przy drugim kołowrotku. Energicznie pracował silnymi ramionami, pokrzykiwał wesoło i śmiał się, każąc mi skierować ten cholerny dziób ostrzej pod wiatr.

Na dziobie, przy światłach pozycyjnych, uwijała się kobieta. Byłem bardzo mały, gdy zmarła moja matka, dlatego słabo ją pamiętałem i w skrytości ducha strasznie bolało mnie to, że z każdym rokiem coraz trudniej mi było wyobrazić sobie jej twarz. Tej nocy, w blasku lamp, widziałem ją doskonale, w najdrobniejszych szczegółach.

Usłyszałem za plecami głosy mówiące po polsku. Kobieta, znana mi tylko z fotografii, na której prowadziła swoje dzieci do komory gazowej, towarzyszyła mi teraz na pokładzie. Siedziała w kabinie, sędziwa i szczęśliwa, otoczona gromadką dorosłych dzieci i wnucząt.

Tak, śmierć czeka wszystkich i wszystko, a wizja samotnej łodzi bez wątpienia była właśnie wizją śmierci, ale nie mojej – to była zupełnie inna śmierć. Oto żegnałem wszystkie duchy przeszłości. Było tak, jak twierdził przed laty buddyjski mnich, z którym rozmawiałem w drodze do Khun Yuam: jeśli pragniesz być wolny, musisz odpuścić.

Pod osłoną nieba, żeglując po morzu ciemnym jak wino, zrozumiałem wreszcie, że urodziłem się, by żyć w sekretnym świecie, że pisane mi było zostać agentem. Nie wybrałem tej drogi, nigdy naprawdę jej nie pragnąłem, ale właśnie takie karty zostały mi rozdane. Wyruszałem w podróż, sądząc, że to brzemię, a tej nocy pojąłem, że był to dar.

Wiedziałem też, że może nie w tym roku i może nie w następnym, ale kiedyś wrócę do Nowego Jorku. I w konkretnym dniu, o umówionej godzinie, odwiedzę znowu budynek w pobliżu Canal Street, zadzwonię do drzwi i wejdę po schodach do Starej Japonii.

Drzwi mieszkania otworzą się do środka i zobaczę stół zastawiony dla trojga, ponieważ wiem, że człowiek, który tam mieszka, dotrzyma słowa.

Uśmiechnę się i nic nie powiem, ale w sercu będę znał odpowiedź; będę wiedział dokładnie, co takiego zostawiłem za sobą: właśnie o tym mówią słowa Ewangelii według świętego Marka, rozdział szesnasty, wers szósty.

To fragment epickiej historii powrotu spomiędzy umarłych, powrotu do życia. „On powstał”, tak brzmią te słowa.

On powstał.

* * * * *

Podziękowania

Zdaje się, że to John Irving, zdobywca National Book Award za powieść oraz Oscara za scenariusz, powiedział, że pisanie scenariusza filmowego jest jak pływanie w wannie, a pisanie powieści jest jak pływanie w oceanie.

Przeczytałem te słowa na długo przed tym, nim zabrałem się do Pielgrzyma, lecz nawet wtedy, gdy zaczynałem nad nim pracować, nie miałem pojęcia, jak wielki jest ocean i ile potrzeba wysiłku, by go przepłynąć. Nigdy bym tego nie dokonał, gdyby nie grupa ludzi, którzy pływali wokół mnie w szalupach, pokrzykiwaniem dodając mi odwagi i od czasu do czasu wołając: „Rekin!”, gdy mieli wrażenie, że tracę zapał. Byłbym doprawdy gburem, gdybym nie wspomniał o ich zasługach i nie ofiarował im szczerego podziękowania.

Po pierwsze – zasłużył na nie Doug Mitchell, zaiste wielki producent filmowy i jeszcze lepszy przyjaciel, nie pamiętam już od jak wielu lat. Nie tylko mądrze mi doradzał, ale także wspierał mnie i wierzył we mnie, gdy najbardziej tego potrzebowałem. Po drugie – George Miller, reżyser filmowy i zdobywca nagrody Akademii Filmowej, który wszedł kiedyś do biura, gdzie pracowałem, i spytał, czy nie chciałbym stworzyć do spółki z nim scenariusza. Tak zaczęła się podróż do krainy opowieści, która jeszcze nie dobiegła końca i będzie trwać, aż – jak to powiedzieliśmy w Mad Maksie 2 – Wojowniku Szos – „moje życie wyblaknie, a wzrok się zamgli”.

Muszę też złożyć podziękowania całej ekipie Secoma Group w Europie, a zwłaszcza Tony’emu Fieldowi, Louise Knapp i Carolinie Scavini, tuzom świata biznesu, za ich przyjaźń, niezachwianą lojalność i pomoc, którą służyli mi na wiele sposobów – nigdy nie zdołam wyrazić wdzięczności tak, jak na to zasługują. Świadom jestem, że pisarz nie powinien się do tego przyznawać, ale taka jest prawda.

Dziękuję François Micheloudowi i Clémentowi Bucherowi, moim przyjaciołom i wspólnikom w interesach, którzy wprowadzili mnie w zawiłości życia w Szwajcarii, dostarczając mi przy tym niezapomnianej rozrywki. To oni zasugerowali, bym wraz z nimi odwiedził obóz koncentracyjny Natzweiler-Struthof – ponure miejsce, w którym przez długi czas w samotności spoglądałem na zdjęcie kobiety prowadzącej dzieci do komory gazowej. Tam też wykiełkowała we mnie pewna myśl.

Bill Scott-Kerr jest redaktorem z Transworld, dawniej oddziału Bantam Press. Jego nieograniczony entuzjazm, inteligentne uwagi, wnikliwe poprawki, doskonałe pomysły marketingowe, nieustające wsparcie oraz głęboka wiedza o zasadach funkcjonowania wydawniczego światka – a jest to moim zdaniem temat godny powieści Dana Browna – pomogły mi bardziej, niż się spodziewałem. I chyba bardziej niż na to zasłużyłem. Mam nadzieję, że będę jeszcze miał okazję, by podążyć wspólną drogą z nim i z całą resztą niezwykłej ekipy z Transworld i Random House.

Podobne uczucia żywię względem Stevena Maata, mojego holenderskiego wydawcy, który jako pierwszy kupił rękopis – i to w chwili, gdy mogłem zaoferować tylko jedną trzecią tekstu, na dodatek będąc debiutantem. Zawsze uważałem Holendrów za odważnych i inteligentnych ludzi – teraz mam co do tego pewność! Dziękuję, Steven.

Jay Mandel z Nowego Jorku i Cathryn Summerhayes z Londynu reprezentowali mnie i moją powieść. Odpowiadali też na niezliczone, czasem dziwaczne e-maile, którymi ich zasypywałem – zawsze z wdziękiem, inteligentnie, zawsze bezlitośnie. Oboje są agentami literackimi z WME i naprawdę spisali się wybornie. Niech im się wiedzie.

Muszę też podziękować Danny’emu Greenbergowi z Los Angeles, który – pewnie obaj wolelibyśmy nie pamiętać od ilu lat – jest moim przyjacielem oraz agentem w świecie filmu. To w jego rękach leżą losy praw do ekranizacji niniejszej powieści i wiem, że trudno o zręczniejsze ręce.

Don Steele jest w wielkim niebezpieczeństwie: dzięki niemu może się poprawić reputacja prawników. Jako adwokat w kancelarii Hansen, Jacobson w Los Angeles dowiódł, że jest naprawdę porządnym facetem – i świetnym prawnikiem – w mieście, w którym jednych i drugich bardzo brakuje. Nic dziwnego, że pracuje w tak świetnej firmie – Tom Hansen to człowiek o wyrobionym guście i wielkiej inteligencji, potrafi też zgromadzić wokół siebie podobnych ludzi. Dziękuję im obu.

Specjalna wzmianka należy się Brianowi i Sandrze Maki, za wsparcie i wiarę we mnie i mój projekt – przez tak wiele lat. Brian, zapalony czytelnik, przebrnął przez wszystkie wersje powieści, za każdym razem przynosząc mi sporo cennych sugestii oraz niezliczone poprawki gramatyczne. Może i nie zawsze zgadzamy się w sprawach językowych, ale to nie umniejsza jego ogromnego wkładu! I dlatego obojgu serdecznie dziękuję.

Tylko moja rodzina może w pełni docenić to, jak bardzo pomogła mi Jennifer Winchester. Cierpliwa i spokojna, zawsze była w pobliżu i nigdy nie okazywała zdenerwowania – w przeciwieństwie do mnie. Dziękuję więc jej, a także – w sposób szczególny – Marince Bjelosovic, która przez ostatnich osiem lat tak ciężko dla nas pracowała. Jestem pewny, że dla niej był to jeszcze dłuższy szmat czasu.

Moim dzieciom – Alexandrze, Stephanie-Marie, Connorowi i Dylanowi – dziękuję za niekończące się wsparcie i niezachwianą wiarę. Dla was było warto. Muszę wspomnieć zwłaszcza o Dylanie. Każdego ranka zaglądał do mojego gabinetu, patrzył na kartki, które zapisałem nocą, i kiwał głową. „Dobrze ci idzie, tato”, mówił za każdym razem. Miał cztery lata i jeszcze nie umiał czytać, ale nie wątpię, że nigdy nie doczekam się bardziej wzruszającej recenzji.

I wreszcie pragnę podziękować Kristen, mojej żonie – mojej najlepszej przyjaciółce, mojemu głosowi, mojej towarzyszce na każdym kroku tej długiej podróży. To ona wysłuchała niezliczonych fatalnych pomysłów i wiedziała, jak odwieść mnie od nich w delikatny sposób. Gdy zdarzały mi się niezłe, potrafiła je rozpoznać. Wszystkie błędy w niniejszej powieści są moim dziełem, ale jeśli jest w niej coś dobrego, to w wielkim stopniu jest to zasługą mojej żony. Nigdy nie dotarłbym do celu, gdyby nie nieodmienne wsparcie Kris, jej rady i zachęty. I dlatego Pielgrzyma dedykuję ukochanej żonie.

* * * * *

Spis treści

PIELGRZYM

Motto

CZĘŚĆ PIERWSZA

Rozdział pierwszy

Rozdział drugi

Rozdział trzeci

Rozdział czwarty

Rozdział piąty

Rozdział szósty

Rozdział siódmy

Rozdział ósmy

Rozdział dziewiąty

Rozdział dziesiąty

Rozdział jedenasty

Rozdział dwunasty

Rozdział trzynasty

Rozdział czternasty

CZĘŚĆ DRUGA

Rozdział pierwszy

Rozdział drugi

Rozdział trzeci

Rozdział czwarty

Rozdział piąty

Rozdział szósty

Rozdział siódmy

Rozdział ósmy

Rozdział dziewiąty

Rozdział dziesiąty

Rozdział jedenasty

Rozdział dwunasty

Rozdział trzynasty

Rozdział czternasty

Rozdział piętnasty

Rozdział szesnasty

Rozdział siedemnasty

Rozdział osiemnasty

Rozdział dziewiętnasty

Rozdział dwudziesty

Rozdział dwudziesty pierwszy

Rozdział dwudziesty drugi

Rozdział dwudziesty trzeci

Rozdział dwudziesty czwarty

Rozdział dwudziesty piąty

Rozdział dwudziesty szósty

Rozdział dwudziesty siódmy

Rozdział dwudziesty ósmy

Rozdział dwudziesty dziewiąty

Rozdział trzydziesty

Rozdział trzydziesty pierwszy

Rozdział trzydziesty drugi

Rozdział trzydziesty trzeci

Rozdział trzydziesty czwarty

Rozdział trzydziesty piąty

Rozdział trzydziesty szósty

Rozdział trzydziesty siódmy

Rozdział trzydziesty ósmy

Rozdział trzydziesty dziewiąty

Rozdział czterdziesty

Rozdział czterdziesty pierwszy

Rozdział czterdziesty drugi

Rozdział czterdziesty trzeci

Rozdział czterdziesty czwarty

Rozdział czterdziesty piąty

Rozdział czterdziesty szósty

Rozdział czterdziesty siódmy

Rozdział czterdziesty ósmy

Rozdział czterdziesty dziewiąty

Rozdział pięćdziesiąty

Rozdział pięćdziesiąty pierwszy

CZĘŚĆ TRZECIA

Rozdział pierwszy

Rozdział drugi

Rozdział trzeci

Rozdział czwarty

Rozdział piąty

Rozdział szósty

Rozdział siódmy

Rozdział ósmy

Rozdział dziewiąty

Rozdział dziesiąty

Rozdział jedenasty

Rozdział dwunasty

Rozdział trzynasty

Rozdział czternasty

Rozdział piętnasty

Rozdział szesnasty

Rozdział siedemnasty

Rozdział osiemnasty

Rozdział dziewiętnasty

Rozdział dwudziesty

Rozdział dwudziesty pierwszy

Rozdział dwudziesty drugi

Rozdział dwudziesty trzeci

Rozdział dwudziesty czwarty

Rozdział dwudziesty piąty

Rozdział dwudziesty szósty

Rozdział dwudziesty siódmy

Rozdział dwudziesty ósmy

Rozdział dwudziesty dziewiąty

Rozdział trzydziesty

Rozdział trzydziesty pierwszy

Rozdział trzydziesty drugi

Rozdział trzydziesty trzeci

Rozdział trzydziesty czwarty

Rozdział trzydziesty piąty

Rozdział trzydziesty szósty

Rozdział trzydziesty siódmy

Rozdział trzydziesty ósmy

Rozdział trzydziesty dziewiąty

Rozdział czterdziesty

Rozdział czterdziesty pierwszy

Rozdział czterdziesty drugi

Rozdział czterdziesty trzeci

Rozdział czterdziesty czwarty

Rozdział czterdziesty piąty

Rozdział czterdziesty szósty

Rozdział czterdziesty siódmy

Rozdział czterdziesty ósmy

Rozdział czterdziesty dziewiąty

Rozdział pięćdziesiąty

Rozdział pięćdziesiąty pierwszy

Rozdział pięćdziesiąty drugi

Rozdział pięćdziesiąty trzeci

Rozdział pięćdziesiąty czwarty

Rozdział pięćdziesiąty piąty

Rozdział pięćdziesiąty szósty

Rozdział pięćdziesiąty siódmy

Rozdział pięćdziesiąty ósmy

Rozdział pięćdziesiąty dziewiąty

Rozdział sześćdziesiąty

Rozdział sześćdziesiąty pierwszy

Rozdział sześćdziesiąty drugi

Rozdział sześćdziesiąty trzeci

Rozdział sześćdziesiąty czwarty

Rozdział sześćdziesiąty piąty

Rozdział sześćdziesiąty szósty

Rozdział sześćdziesiąty siódmy

Rozdział sześćdziesiąty ósmy

Rozdział sześćdziesiąty dziewiąty

Rozdział siedemdziesiąty

Rozdział siedemdziesiąty pierwszy

Rozdział siedemdziesiąty drugi

CZĘŚĆ CZWARTA

Rozdział pierwszy

Rozdział drugi

Rozdział trzeci

Rozdział czwarty

Rozdział piąty

Rozdział szósty

Rozdział siódmy

Rozdział ósmy

Rozdział dziewiąty

Rozdział dziesiąty

Rozdział jedenasty

Rozdział dwunasty

Rozdział trzynasty

Rozdział czternasty

Rozdział piętnasty

Rozdział szesnasty

Rozdział siedemnasty

Rozdział osiemnasty

Rozdział dziewiętnasty

Rozdział dwudziesty

Rozdział dwudziesty pierwszy

Rozdział dwudziesty drugi

Rozdział dwudziesty trzeci

Rozdział dwudziesty czwarty

Rozdział dwudziesty piąty

Rozdział dwudziesty szósty

Rozdział dwudziesty siódmy

Rozdział dwudziesty ósmy

Rozdział dwudziesty dziewiąty

Rozdział trzydziesty

Rozdział trzydziesty pierwszy

Rozdział trzydziesty drugi

Rozdział trzydziesty trzeci

Rozdział trzydziesty czwarty

Rozdział trzydziesty piąty

Rozdział trzydziesty szósty

Rozdział trzydziesty siódmy

Rozdział trzydziesty ósmy

Rozdział trzydziesty dziewiąty

Rozdział czterdziesty

Rozdział czterdziesty pierwszy

Rozdział czterdziesty drugi

Rozdział czterdziesty trzeci

Rozdział czterdziesty czwarty

Rozdział czterdziesty piąty

Rozdział czterdziesty szósty

Rozdział czterdziesty siódmy

Rozdział czterdziesty ósmy

Rozdział czterdziesty dziewiąty

Rozdział pięćdziesiąty

Rozdział pięćdziesiąty pierwszy

Rozdział pięćdziesiąty drugi

Podziękowania

Spis treści

Strona redakcyjna

Tytuł oryginału: I Am Pilgrim

Copyright © Terry Hayes 2012

Terry Hayes has asserted his right under the Copyright, Designs and Patents Act 1988 to be identified as the author of this work

Copyright © for the Polish e-book edition by

REBIS Publishing House Ltd., Poznań 2014

Informacja o zabezpieczeniach:

W celu ochrony autorskich praw majątkowych przed prawnie niedozwolonym utrwalaniem, zwielokrotnianiem i rozpowszechnianiem każdy egzemplarz książki został cyfrowo zabezpieczony. Usuwanie lub zmiana zabezpieczeń stanowi naruszenie prawa.

W publikacji wykorzystano czcionkę z rodziny Liberation (https://fedorahosted.org/liberation-fonts/)

Redaktor: Agnieszka Horzowska

Projekt i opracowanie graficzne okładki: Zbigniew Mielnik

Fotografia na okładce: © Ivana36 / Dreamstime.com

Wydanie I e-book

(opracowane na podstawie wydania książkowego:

Pielgrzym, wyd. I, Poznań 2014)

ISBN 978-83-7818-277-1

Dom Wydawniczy REBIS Sp. z o.o.

ul. Żmigrodzka 41/49, 60-171 Poznań

tel. 61-867-47-08, 61-867-81-40, fax 61-867-37-74

e-mail: rebis@rebis.com.pl

www.rebis.com.pl

e-Book: Sławomir Folkman / www.kaladan.pl