MARCIN ‌CISZEWSKI

To ja, Szpilka

© ‌2020 ‌Marcin Ciszewski

© 2020 WARBOOK ‌Sp. z o.o.

Redaktor serii: ‌Sławomir Brudny

Redakcja: ‌Karina Stempel-Gancarczyk

Korekta:Agnieszka Pietrzak

eBook: Ilona ‌i Dominik Trzebińscy ‌Du ‌Châteaux, ‌atelier@duchateaux.pl

Projekt ‌okładki:HEVI

ISBN 978-83-65904-81-2

Wydawca:Warbook ‌Sp. ‌z o.o.
ul. Bładnicka ‌65
43-450 Ustroń
www.warbook.pl

Rozdział pierwszy

To ‌ja, ‌Szpilka.

Biegnę. ‌Biegnę tak ‌szybko, jak potrafię, na ‌granicy ‌wytrzymałości ‌i wydolności organizmu. Niby ‌jestem niska, ‌całe sto ‌sześćdziesiąt ‌jeden ‌i pół centymetra wzrostu, ‌ale mam niezłe ‌proporcje, ‌nogi stosunkowo ‌długie. Na ‌kondycję też ‌nie narzekam, ‌trzydzieści ‌cztery lata na ‌karku, ale jestem wysportowana, ‌o co ‌dbam przynajmniej ‌trzy razy w tygodniu na ‌siłowni, ‌przecznicę od mojego ‌mieszkania.

Mężczyzna przede ‌mną skręca w prawo, ja ‌za nim. Przeskakuje przez ‌płot, ‌co zajmuje mu chwilę. ‌Zbliżam się, ‌słyszę, jak rzęzi. Skracam ‌dystans do ‌jakichś dwudziestu metrów. Czy ‌się boję? Przed ‌chwilą się ‌bałam, ‌teoretycznie ‌powinnam i teraz, ale ‌nie myślę o tym. ‌Udo obija ‌taser, w kieszeni ‌sportowej bluzy wiją się ‌plastikowe ‌kajdanki, w drugiej kolebie uspokajająco ‌sprzęt, z którym się nigdy ‌nie ‌rozstaję i który mi posłuży, ‌mam nadzieję, lepiej niż ‌paralizator, ‌gdy ‌nadejdzie właściwa ‌pora.

Mijam nieduże domki, starannie ‌utrzymane ‌grządki, drzewa owocowe, nawet ‌ule – ‌jesteśmy ‌na działkach ‌pracowniczych przy Odyńca, na ‌warszawskim ‌Mokotowie, pięknym skansenie dawno ‌zapomnianej epoki, który nie zniknął i już chyba nigdy nie zniknie.

Facet rozpaczliwym susem pokonuje jakiś rów. Ciemno, choć oko wykol, ale mnie się zmysły wyostrzyły jak kotu na łowach. Motywację, by go złapać, mam równie wielką, jak on, by uciec.

Już wiem, że go dopadnę, zrobię to sama i bardzo dobrze. Nie dlatego dobrze, że zasługa zatrzymania skurwysyna przypadnie mi w udziale, w dupie mam zasługi, szczerze mówiąc. Dobrze, bo będę miała chwilę, by znowu poprzebywać z nim sam na sam. I dlatego właśnie biegnę niczym napakowany sterydami przełajowiec.

W akcji bierze udział wielu funkcjonariuszy, ale to ja gram pierwsze skrzypce. Jeszcze pięć minut temu pełniłam funkcję, że tak to ujmę, przynęty – zresztą na własną prośbę. Jestem drobna, mam raczej chudy tyłek i niewielki biust. Na okoliczność dzisiejszego wieczoru założyłam perukę. Przed rozpoczęciem przedstawienia wszyscy jak jeden mąż stwierdzili, że wyglądam na szesnaście lat, może nawet na piętnaście i pół. Takie właśnie dziewczyny podejrzany wybierał na ofiary. Przez kilka tygodni zarzucaliśmy sieć. W końcu chwyciło: z gościem umówiłam się poprzez fikcyjny profil na fejsie, na którym figurowałam jako Dora, skonfliktowana z rodzicami piętnastolatka. Korespondencyjny flirt nabierał rumieńców, wypełniając wirtualną przestrzeń coraz bardziej pikantną treścią, w końcu facet zaproponował spotkanie, by, jak to ujął, miał okazję osobiście poznać tak uroczą i inteligentną osobę, a także kupić parę niezbędnych nastolatce drobiazgów, w rodzaju spodni czy kosmetyków. Wspomniał również o pieniądzach, co przyjęłam ze starannie zaprojektowanym entuzjazmem. Na miejsce spotkania przyjechał punktualnie, samochodem, tanim i bardzo przeciętnym, co początkowo mnie zaskoczyło, ale zaraz potem wydało się w gruncie rzeczy całkowicie logiczne. Wsiadłam, nie powiem, z bijącym sercem. Byłam wyposażona w środki przymusu bezpośredniego, wyszkolona i na podsłuchu, wsparcie pilnowało mnie czule, ale mimo wszystko bałam się. Mężczyzna okazał się przyjacielski, wręcz czarujący: dobrze ubrany, pod czterdziestkę. Tak go sobie wyobrażałam – że będzie miło się uśmiechał, pachniał dobrą wodą kolońską i miał ujmującą osobowość. Przy tym, niestety, wyglądał na silnego; w ciasnym wnętrzu samochodu, w dobrze dobranym momencie, zdołałby mnie obezwładnić bez trudu. Z łatwością mogłam sobie wyobrazić, że dysponuje również paralizatorem. Jechałam więc zjeżona, napięta, bez śladu jeszcze niedawnego luzu.

Zdawał się tego nie zauważać i dłuższą chwilę tokował (głównie o pieniądzach, które zarabia), po czym położył mi dłoń na udzie. Gdy ją strząsnęłam, zapytał, dlaczego tak sympatyczna panienka – co za galanteria, nieomal przedwojenna! – nie może być odrobinę bardziej uległa. I wtedy w blasku migających za oknami latarni dostrzegłam, że jego twarz zaczęła się zmieniać. Przestraszyłam się nie na żarty i stanowczym tonem powiedziałam, że chcę wracać do domu, co było niezgodne z planem: chodziło o to, by zawiózł mnie w miejsce, gdzie, jak podejrzewaliśmy, mógł dokonać poprzednich zbrodni. Ale ja się naprawdę przestraszyłam. Jego mimika szalała; twarz zaczęła przypominać pysk szakala. Złapał mnie za przegub tak mocno, że z trudem powstrzymałam się od krzyku. Zaczęliśmy się szarpać. Dowodzący akcją, słysząc, co się dzieje, uznał, że moje bezpieczeństwo jest zagrożone, i dał sygnał do ataku. Błyskawicznie w pobliżu pojawiły się trzy samochody wsparcia, próbując zatarasować drogę. Facet wykazał się spostrzegawczością i refleksem: puścił mnie i gwałtownie dodał gazu. Z piskiem opon wjechaliśmy w ślepą odnogę Racławickiej, po północnej stronie ogródków działkowych. Moi koledzy przegapili skręt i powrót na trasę pościgu zajął im dobre pół minuty. Ten czas facetowi wystarczył, by dojechać do końca ulicy. Tam zatrzymał gwałtownie samochód, wyskoczył jak na sprężynie i zaczął uciekać. Nie wiem, na co liczył; pewnie nie myślał racjonalnie. Po sekundzie, trzęsąc się jak osika, ale czując jakiś wewnętrzny przymus, ruszyłam za nim. Za plecami słyszałam ostro hamujące samochody. I tak zaczął się ten bieg z przeszkodami.

Uciekający ponownie skręca i robi wymuszony okolicznościami błąd, bo jakoś w tej smolistej ciemności dostrzegł, że jeśli pobiegnie prosto, dopadnę go po dziesięciu sekundach. Skręca i skacze na płot. Błąd polega na tym, że ogrodzenie jest tym razem znacznie wyższe niż poprzednie, więc nie potrafi go przesadzić wystarczająco szybko. Noski eleganckich butów ślizgają się – słyszę, jak sapie, klnie wściekle, siatka rezonuje, on z mozołem próbuje iść w górę. Jest blisko szczytu, gdy go dopadam.

Nieco wcześniej sięgam do kieszeni, po czym wykonuję dłonią energiczny, łukowaty ruch, jednocześnie naciskając guzik; stalowe rurki rozkładają się z trzaskiem i oto staję się uzbrojona w batona – sześćdziesięciocentymetrową pałkę teleskopową, zakończoną ołowianą kulką. Przy pewnej wprawie to skuteczna broń, choćby z racji zasięgu lepsza niż nóż, a przy tym nieczyniąca szkód nieodwracalnych. Ja wprawę mam, bo namówiłam jednego faceta z jednostki specjalnej, żeby udzielił mi paru lekcji. Skończyło się na tym, że spotykamy się raz w tygodniu już od dwóch lat, choć liczył na coś więcej tylko na samym początku. Może rozwijam jego horyzonty intelektualne.

Pierwszy cios idzie w mięsień dwugłowy uda. Wkładam w niego sporo siły. Facet jęczy, jakby z niego powietrze uszło, co mnie nie dziwi, gdyż baton to piekielna broń: podczas ćwiczeń trener-specjals uderzył mnie kilkakrotnie (na moją wyraźną prośbę) z umiarkowaną siłą w łydkę i udo, bo chciałam wiedzieć, z czym mam do czynienia. Upadłam i płakałam z bólu; nie mogłam się ruszyć przez dobrych kilka minut, siniaki zaś zeszły po dwóch tygodniach – i nim zniknęły, były piękne, w niemal wszystkich kolorach tęczy.

Uderzam jeszcze raz, tym razem w mięsień naramienny, a zaraz potem w triceps. Facet znów krzyczy, dłonie odmawiają mu posłuszeństwa, puszcza górną krawędź płotu. Ciężko upada na plecy. Oczy ma pełne udręki. To właśnie chcę w nich widzieć, choć w zupełnie innym stężeniu.

Biorę obszerny zamach i walę dokładnie między rozchylone kolana, wkładając w cios całą latami gromadzoną wściekłość. Tym razem mężczyzna wyje. U normalnego człowieka takie wycie wywołuje ciarki na plecach, w moich uszach brzmi jak muzyka.

Kolej na staw łokciowy prawej ręki. Biję lekko, by poczuł uderzenie jakby prądu elektrycznego, ale by kość ostała się w jednym kawałku. Owszem, wyobrażam sobie fontanny krwi zalewające mu twarz, połamane uda i strzaskane stawy – ale tylko wyobrażam. Nie jestem głupia.

I bez tego facet jest półprzytomny, wyje i jęczy, dłoń lewej ręki trzyma między nogami, starając się bezskutecznie uśmierzyć ból tego, co między nogami dla mężczyzny najświętsze. Mam szczerą nadzieję, że nie uśmierzy go nigdy.

Słyszę zbliżające się głosy. Migają światła latarek. Nadciąga mój partner wraz z resztą zespołu.

– Szpila – słyszę trzeszczenie umieszczonej w uchu słuchawki. – Szpilka, zgłoś się.

Pochylam się nad mężczyzną. Ignoruję jego smród, odór strachu, bólu i porażki, i schodzę naprawdę nisko, w okolice ucha.

– Dwie najbliższe doby, tak czy inaczej, spędzisz na dołku. I ode mnie zależy, w czyim towarzystwie – szepczę. – Powiesz, że spadłeś z płotu i się potłukłeś, rozumiesz?

Nie reaguje.

– Jeśli tak powiesz, dam cię do pojedynczej celi. Jeśli się poskarżysz, zanocujesz z ludźmi z miasta, którzy, zanim wjedziesz pod celę, będą wiedzieć, kim jesteś i co zrobiłeś.

Jęk. Brak reakcji. Chyba mówię zbyt długimi zdaniami.

– Poskarżysz się, masz przechlapane – cedzę wprost w ucho.

– Szpilka, kurwa mać – trzeszczy w słuchawce głos mojego przełożonego.

Dźgam faceta końcem pałki w dołek. Wbija we mnie dziki wzrok.

– Wiesz, co masz powiedzieć? – pytam z naciskiem.

– Wiem – stęka.

– Co?

– Że spadłem z płotu.

– Dobrze.

Przewracam go na brzuch. Wykręcam ręce. Jest oszołomiony bólem, bezwolny, nie stawia najmniejszego oporu. Kajdanki zaciskają się akurat w momencie, gdy pada na mnie snop ostrego światła. Słyszę sapanie. Moje wsparcie się zbliża.

Szarpię nim. Mężczyzna próbuje siąść na kolanach, co udaje mu się dopiero w trzeciej próbie. Jest na razie zbyt słaby, by wstać. Patrzy na mnie. Oprócz bólu widzę w jego oczach coś nowego. Jest ciemno, mogę się mylić, ale słowo daję – patrzy na mnie z czymś w rodzaju satysfakcji. W jego sytuacji to dość ekstrawaganckie zachowanie. Wpadł. Uciekał w desperacji, złapany niemal na gorącym uczynku. Stać go na pierwszorzędnego adwokata, ale nawet pierwszorzędny adwokat nie wybroni go zupełnie, może tylko uda mu się złagodzić wyrok do trzech czwartych przewidzianych kodeksem kar. Jeśli udowodnimy mu choćby część zbrodni – a jest na to olbrzymia szansa – facet pójdzie na wiele lat do pudła. Więc skąd ta bezczelna mina?

Zagadka rozwiązuje się szybko.

– Oni ci tego nie darują – stęka.

– Kto? – pytam. – Kto mi nie daruje?

– …Dowiesz się.

– Pochwal się teraz. Potem możesz nie mieć okazji.

– Dowiesz się szybko… szybciej, niż myślisz.

Słyszę zbliżający się tupot wielu stóp. Sięgam pod bluzę, kciukiem wykonuję nieznaczny ruch przy urządzeniu nadawczym.

– Jesteś aresztowany pod zarzutem gwałtu i morderstwa. Masz prawo do pomocy medycznej, skorzystania z usług adwokata, a także wniesienia zażalenia do sądu – oznajmiam najbardziej profesjonalnym z policyjnych tonów, na jaki mogę się zdobyć w aktualnych okolicznościach.

A ten skurwiel się uśmiecha.

Na więcej nie ma czasu. Jako pierwszy dopada nas nadkomisarz Kowalczuk – który chciałby być ewentualnie zwany Kowalem, ale wszyscy, nie wiedzieć czemu, uparcie, choć za plecami, mówią na niego Klocek, co idealnie oddaje charakter tego człowieka. Potem, jednocześnie, sześciu gości z wydziału realizacji, którzy nas wspomagają i którzy się, jak widać, spóźnili. Następnie nadciąga mój, pożal się Boże, partner, komisarz Dołęga, sprawiający wrażenie człowieka w stanie przedzawałowym; tak przynajmniej wynika z krwistej, widocznej mimo ciemności, barwy jego twarzy. I na końcu dostojny duet – prokurator Maliński (nazywamy go, niezbyt oryginalnie, Maliną, na co on się nie obraża, przeciwnie, mam czasami wrażenie, że lubi tę ksywę; pewnie woli ją od Maliniaka) oraz Dziadek, nasz wydziałowy matuzalem, czyli podkomisarz Andrzej Wagner, tuż przed emeryturą, który jest w policji od zawsze. Tak się składa, że dzisiejsza akcja wieńczy jego wieloletnią służbę.

Malina patrzy na zatrzymanego, potem przenosi wzrok na mnie.

– W porządku? – pyta.

Kiwam głową. A jakże, w porządku. Nie będę mu przecież opowiadać, że najadłam się strachu jak nigdy. Że nie zareagowałam w samochodzie, gdy miałam wystarczająco dużo czasu, by porazić faceta taserem, ale tego nie zrobiłam. Zgłosiłam się na ochotnika; nie będę narzekać ani się obwiniać. Założenia były dobre: facet namierzony, wsparcie zapewnione. Malina chciał go złapać na gorącym uczynku – żeby wątły stosik dowodów zamienić w pewność nie do podważenia. A że się nie udało? Praca w policji nie przypomina scenariusza amerykańskiego filmu.

Prokurator znów wbija wzrok w zatrzymanego.

– Zawijamy go – mówi i oddycha głęboko. Jakby kamień spadł mu z serca.

Ciągnąca się od przeszło pół roku sprawa, mimo że wypełniona po brzegi drastycznymi szczegółami, została słabo nagłośniona przez media, co, podejrzewam, miało związek z małomiasteczkowym pochodzeniem ofiar; po prostu te nieszczęsne nastolatki nie były nikim ważnym ani znanym. Malina jednak liczy, że zatrzymanie sprawcy posłuży mu jako trampolina w drodze ku górze – w poniedziałek ogłosi sukces i zrobi to, jak go znam, w sposób spektakularny. Jest bardzo ambitny. Zasługi przypisze sobie, co nie jest niczym zaskakującym, tak robią wszyscy. Mimo wszystko Malina jest w porządku – o ile w ogóle można tak powiedzieć o jakimś prokuratorze.

Dochodzi jedenasta. Dopiero teraz czuję, że wieje silny wiatr. Zimno, choć sierpień. Idziemy. Zatrzymany w środku. Ja na końcu. Dołęga obok. Sapie.

– Nic ci nie zrobił? – pyta. Wytężam słuch i słyszę w jego głosie jakąś czułą nutę. Nowe zjawisko. Może Dołęga się starzeje, bo na razie nie dopuszczam myśli, że przechodzi od szorstkiej tolerancji do koleżeństwa i wynikającej z niego troski.

– Nie zdążył – odpowiadam.

Mój partner oddycha głęboko.

– Dobra robota, Szpilka – mówi Dołęga. – Ale gdybym miał decydować jeszcze raz, nie puściłbym cię.

Wyjmuję z ucha maleńką słuchawkę systemu łączności, odpinam przyczepiony do wewnętrznej strony rękawa równie mikroskopijny bezprzewodowy mikrofon.

– Nie ty decydowałeś – zauważam.

– To było niebezpieczne.

– Mój drogi, gdybym chciała stawiać w życiu na bezpieczeństwo, zostałabym przedszkolanką.

Dochodzimy do radiowozów. Zatrzymany znika w jednym z nich. My w pozostałych. Konwój rusza.

Wyjaśnijmy na początku jedną rzecz, żeby potem do tego nie wracać.

Nazywam się Marianna Kohut, ale niech Pan Bóg ma w opiece tego, kto się do mnie zwróci w ten sposób. Z miejsca robię się złośliwa, a zaraz potem trzaskam drzwiami. Mam ksywkę Szpila, życzliwsi mówią Szpilka. Toleruję obie formy. I niech tak zostanie.

***

Jestem policjantką w stopniu podkomisarza. Moje życie obfitowało w rozmaite zakręty; opowiem jeszcze przynajmniej o niektórych. Na jednym, z punktu widzenia dalekosiężnych skutków, chyba najważniejszym, doszłam do wniosku, że wstąpienie w szeregi policji jest nie tylko jedynym sensowym wyjściem – jest moim obowiązkiem. Chciałam szukać sprawiedliwości. Patetyczne i w gruncie rzeczy głupie, a na pewno dalece odbiegające od rzeczywistości, wiem. Skończyłam wyższe studia (zaocznie, do czego zmusiły mnie okoliczności życiowe), byłam zdolna, proponowano mi nawet zostanie na uczelni. Odmówiłam, po czym poszłam do szkoły policyjnej w Szczytnie, ukończyłam ją z wyróżnieniem i w ten sposób ja, Szpilka – mól książkowy i fanka Judas Priest oraz Iron Maiden – zostałam gliniarzem. Bawi to moich bliższych i dalszych znajomych i właściwie każdego, kogo spotkam. Gdyby nie okoliczności, bawiłoby również mnie. Mam najniższy stopień oficerski i etat w Wydziale do walki z Przestępczością Przeciwko Życiu i Zdrowiu Komendy Rejonowej na Mokotowie. W wydziale pracuje również dwudziestu paru kolegów, którzy dzielą się na tych otwarcie mówiących, że chcieliby mnie przelecieć, i na tych, co zachowują te pragnienia dla siebie. Na szczęście żaden nie wyskakuje z łapami; na stwierdzeniach się kończy. Co najbardziej zabawne, szefową tego na wskroś wypełnionego testosteronem grajdołka jest kobieta, a to stanowi największy problem. Paradoks, ale tylko pozornie, choć Basieńka jest naprawdę w porządku. Czemu? Ano dlatego, że moi koledzy jak jeden mąż orzekli, że dostałam się do wydziału, bo baba ciągnie drugą babę, i biorą pod uwagę wyłącznie solidarność jajników, względnie, w najłagodniejszej wersji, twierdzą, że szefowa jest jakąś moją, bliższą czy dalszą, krewną. Co jest kompletną nieprawdą, ale tak się sprawy mają – i może wydarzyć się wszystko, a oni i tak nie zmienią zdania.

Czy mam jakieś atuty w tej walce? Tak, kilka mam. Jeśli będę w dobrym humorze – co, jak widzicie, nie jest pewne – opowiem kiedyś o tym.

Na razie noc nie chce się skończyć. Jest po drugiej, a ja nadal siedzę w ciasnej salce konferencyjnej na drugim piętrze komendy. Składam obszerne zeznanie (owszem, gliniarze też bywają świadkami i składają zeznania) – Malina zdobył się na propozycję, by zrobić to rano, ale ja wolę od razu, póki jeszcze pamiętam każdy najdrobniejszy szczegół. Mówię przez czterdzieści minut. Malina zadaje pytania, Klocek, Dołęga i Basieńka przysłuchują się. Szefowa nigdy nie wychodzi z pracy później niż o szóstej wieczorem, ale tym razem pofatygowała się, by o północy wrócić do komendy. Rzekomo w trosce o mnie. Faktem jest, że osobiście zrobiła mi kawę, co zdarza się raz na stulecie.

Piję ostatni łyk służbowej lury rozpuszczalnej i kończę zeznanie. Zerkam w zawieszone za plecami Maliny lustro. Nadal mam na głowie perukę. Na twarzy napięcie. Wyglądam inaczej. Naprawdę wyglądam inaczej.

Prokurator wzdycha.

– To wszystko? – pyta.

– Tak – odpowiadam. – Wygłosiłam formułę, skułam go, pojawiło się wsparcie.

Malina marszczy brwi. Jest przystojny. Cień zarostu zdążył od rana pokryć policzki, co tylko dodaje mu uroku. Jechał z zatrzymanym jednym samochodem. Wiem, co będzie dalej.

– Pod koniec pościgu straciliśmy z tobą łączność – oznajmia. Jego asesor, Kenig, przez cały jutrzejszy dzień będzie porównywał moje zeznanie z audiodeskrypcją z podsłuchu. U Maliny wszystko musi się zgadzać. Nie znosi niedomówień i wątpliwości, które mogą być powodem porażki w sądzie.

Robię bezradną minę.

– Może coś się rozłączyło.

– Nigdy się nie rozłącza – wtrąca Klocek. Rusza nozdrzami jak rasowy myśliwski pies. Szóstym zmysłem wyczuwa okazję. I nie zamierza jej zaprzepaścić. – To najnowszy sprzęt.

Patrzę na niego bez specjalnego zainteresowania.

– Goniłam go – mówię. – Nie miałam czasu zajmować się sprzętem.

Prokurator drapie się po głowie. Potem odwraca się do Dołęgi i Klocka.

– Panowie, poproszę, żebyście wyszli – oznajmia.

Obaj policjanci woleliby, z różnych powodów, zostać, ale bez protestu opuszczają pomieszczenie. Klocek po drodze obdarza mnie pełnym uczucia spojrzeniem. Pokazuję, że mam go gdzieś. On uśmiecha się lekko.

Prokurator nie zwraca uwagi na tę pantomimę. Przyjmuje pozę zatroskanego urzędnika państwowego, dla którego wartością nadrzędną jest przestrzeganie prawa.

– Szpilka, jesteś bardzo dobrą policjantką – mówi. – Zaangażowaną i dokładną. Masz zawsze porządek w papierach.

– Ale? – odpowiadam. Z doświadczenia wiem, że wszystko, co przed „ale”, jest guzik warte.

Marszczy brwi.

– Chcę, żeby w tej sprawie wszystko się zgadzało – tłumaczy. – Szukaliśmy faceta prawie pół roku. Wszyscy się naharowaliśmy jak woły, ty najbardziej. Udało się. Mamy dowody i mamy sprawcę. Zamordował trzy osoby, kolejna pewnie do końca życia nie wyjdzie ze szpitala psychiatrycznego. Robił straszne rzeczy. Społeczeństwo chce, żeby poniósł surową karę, żeby nigdy nie wyszedł z pierdla. Ja się z tym zgadzam, Szpilka.

– Ja też – wtrącam.

– Właśnie – mówi szybko. – Właśnie. Może zgadzasz się trochę za bardzo.

– Nie rozumiem. – Robię niewinną minę. Jestem w tym naprawdę dobra.

– Słuchaj. – Nachyla się, jakby chcąc powiedzieć to, co ma do powiedzenia, bez świadków, co jest absurdem, bo Basieńka siedzi najwyżej metr dalej i jest tak skupiona, jak tylko się da. – Wiem, że przeżyłaś tragedię. Wiem, że miałaś w życiu trudno. Bardzo szanuję cię za to, co z tym wszystkim zrobiłaś. Ale wiem też, że masz do sprawy stosunek osobisty.

Nie da się ukryć.

– Wszystko odbyło się zgodnie z rozpiską – mówię.

– Oby – odpowiada, prostując się. Jest niezwykle poważny. – Ale jeśli okaże się, że dzięki twoim pozaprawnym działaniom przy aresztowaniu facet się wykręci, bo jego adwokat wskaże na uchybienia formalne, osobiście wsadzę twoją głowę do beczki z wrzącą smołą, podkomisarzu.

– On się na coś skarżył?

– Nie.

– Sam widzisz. – Dopiero teraz z całą siłą dopada mnie zmęczenie. Dwadzieścia minut drogi do domu. Pół godziny leżenia w wannie. Drink, może dwa. I długi sen, nawet do południa. Jutro mam niby służbę, ale szefowa zgodziła się, żebym, jeśli nic się nie wydarzy, siedziała w domu, byle pod telefonem. Jestem naprawdę zmęczona. Nie miałam urlopu od dwóch lat.

Prokurator nadal na mnie patrzy. Staram się zachować obojętną minę.

– Dobra – mówi. – Muszę mieć jego zeznanie.

– Jasne. – Kiwam głową. – Niech posiedzi chwilę. W niedzielę będzie rozmowniejszy.

Malina unosi brwi.

– Chcesz go przesłuchać dopiero w niedzielę?

– Podejrzanemu zawsze dobrze robi chwila samotności. Byle z nikim nie gadał.

Prokurator waha się tylko przez chwilę.

– Niech będzie – decyduje. – Z samego rana wystąpię o sanki na trzy miesiące. Tylko żeby w areszcie nie było żadnych jaj.

– Pojedyncza cela z monitoringiem – mówię.

– Twoja odpowiedzialność.

Zgadzam się, choć to nie do końca tak.

– Jutro przeszukacie jego mieszkanie – zarządza prokurator.

– Z samego rana poślę ekipę – decyduje Basieńka.

Malina wzrusza ramionami. Nasza sprawa, byle kwity się zgadzały.

– Może skończymy? – proponuje szefowa. – Ona pada z nóg. A już prawie trzecia.

Maliński kiwa głową. Chyba nie spodziewa się odpowiedzi.

– Dobra – mówi. – Idź spać. Odpocznij. Widzimy się w poniedziałek.

W jego głosie pobrzmiewa wahanie. Nie uspokoiłam go.

Przy drzwiach odwraca się.

– Tak nawiasem mówiąc, dobrze ci w tej peruce.

***

Jadę przez milczące miasto. Gdzieniegdzie migają cienie ludzi wracających z imprez albo ciągnących na afterki. Niektórzy mają zdrowie. Trochę mi się odechciewa tego wszystkiego. W uszach brzmi dźwięk batona uderzającego w ciało. Krzyk. Cierpienie. Nie mam sobie nic do zarzucenia. Uczestniczyłam w autopsjach trzech zamordowanych dziewczyn. Byłam na pogrzebach. Obserwowałam reakcje rodzin. Bezskutecznie próbowałam rozmawiać z tą, co przeżyła, widziałam jej oczy i twarz. Niemal ją studiowałam. Dołęga stanowczo protestował, chciał, żebym skupiła się na sprawcy, nie na ofiarach. Posłałam go do diabła, co przyjął bez zdziwienia, choć z dezaprobatą.

Dojeżdżam. Parkuję w podziemnym garażu. Blok liczy trzy piętra; w sumie dwadzieścia mieszkań. Ludzka skala. Długo szukałam tego miejsca. Pieniędzy starczyło na zakup, na meble już nie. Na graty i malutki samochód składałam trzy lata. To była długa droga. Mam ją za sobą – na szczęście. Gdybym chciała zarabiać prawdziwe pieniądze, wybrałabym inny zawód.

Gdy przekraczam próg, piszę esemesa. Jest po trzeciej, mimo to nie tylko piszę, ale i wysyłam. Po równo trzydziestu sekundach słyszę natarczywy dźwięk dzwonka.

Odbieram.

– Myślałam, że umrę, ty kretynko – słyszę. Na ogół darowujemy sobie powitania i zdawkowe wstępy. Obie jesteśmy zbyt niecierpliwe.

– Wszystko w porządku, Gunia – odpowiadam miękko. Czuję ucisk w gardle. Zawsze tak jest, choć tym razem natężenie ucisku wydaje mi się większe niż zazwyczaj.

– Niepotrzebnie mi o tym wszystkim opowiadałaś – stwierdza rozmówczyni.

Kiwam głową. Pomijam milczeniem fakt, że w naszych relacjach nie ma opcji „przemilczenie”. Taki mamy układ – ona zawsze wie, co robię i o której mniej więcej wrócę. A ja zawsze składam meldunki z trasy, jeśli można tak powiedzieć. Tylko dlatego jeszcze funkcjonujemy, choć nie ukrywam, męczy mnie to. Jednak Guni jest potrzebne jak tlen. Pewnie tak pozostanie.

– Wszystko odbyło się zgodnie z założeniami – mówię, nie czekając na pytanie. – Wsparcie było tuż przy mnie.

– Rozmawiałaś z nim?

– Przekazałam pozdrowienia.

Niemal słyszę pracę neuronów, chrobotanie kół zębatych, zgrzyt przekładni. Gunia myśli.

– Czy był…

– Tak – mówię. – Bardzo. Okaz męskiej urody.

– To dobrze.

Świat Guni musi być uporządkowany. Tylko w takim jest w stanie żyć. Wszelkie odstępstwa od schematu doprowadzają ją do rozpaczy. Ja jestem filtrem oddzielającym ją od rzeczywistości, ale tylko w pewnym sensie: nie mogę zbytnio koloryzować. Gunia jest oblatana w mediach społecznościowych, śledzi na bieżąco różne doniesienia. Potrafi przyłapać mnie na kłamstwie, czego zdecydowanie wolę uniknąć – dla swego i jej dobra.

Tym razem kłamać nie muszę. Nie ryzykuję, że Gunia skonfrontuje opowieść ze zdjęciami sprawcy opublikowanymi w internecie. Facet naprawdę był przystojny. Na tym jej zależy – uroda pasuje do wypracowanego przez lata schematu.

Lata.

Za tydzień piętnasta rocznica. Boję się jej bardziej niż innych. Gunia uznaje piętnaście lat za okrągłą datę. Celebracja ma przybrać szczególną postać. Ona o tym nie wspomina; nie musi. Ona wie i ja wiem. Gunia jest walnięta. Gunia jest moją młodszą siostrą.

– Zadzwonisz jutro? – pyta.

– Dzisiaj, Gunia. – Ziewam. – Jest prawie wpół do czwartej. Zadzwonię, jak się wyśpię.

– Cieszę się, że nic ci nie jest – mówi i rozłącza się.

Gunia ma nierówno pod sufitem, ale troskę o mnie ustawioną prawidłowo. Wie, że często narażam się na niebezpieczeństwo. Częściowo – tylko częściowo, ale to wystarczy – z jej powodu, co do tego biednego, zamulonego chemią mózgu akurat dociera znakomicie. Pcha mnie do działania i jednocześnie się martwi. Tylko pozorny paradoks. Jednak nie wanna, prysznic. Trochę mnie orzeźwia. Piję drinka. Potem drugiego. Alkohol działa słabo, zresztą zawsze tak jest w wyżej opisanych okolicznościach. Idę do maleńkiej, przytulnej sypialni, mojego azylu. Sen nadchodzi szybko.

I równie szybko ulatuje. Mam wrażenie, że po kilku sekundach.

Telefon leży tuż obok, dzwonek wwierca się w mózg.

– Wstawaj, Szpilka – słyszę głos Dołęgi. Mój partner nie jest w żartobliwym nastroju, raczej warczy. – Mamy robotę.

– Jezus! – jęczę. – Która godzina?

– Dwanaście po siódmej.

– Położyłam się o czwartej.

– Ja też, a jestem od ciebie dwadzieścia lat starszy – mówi z naciskiem. – Jednak sprawca był na tyle nieuprzejmy, że nie poczekał, aż się wyśpimy.

Staram się otworzyć oczy. Chcę usłyszeć dźwięk spieniacza do mleka. Poczuć zapach świeżo zmielonej kawy. Oczy pozostają zamknięte.

– Co jest? – chcę wiedzieć.

– Trup. Ogarnij się. Za kwadrans podjadę.

– Miałam mieć wolne – jęczę.

Dołęga zostawia tę uwagę bez odpowiedzi.

– Kwadrans – podkreśla i już go nie ma.

Niemal na ślepo idę do łazienki. Pierwsza porcja kawy w jakimś stopniu stawia mnie na nogi. Drugą nalewam do styropianowego kubka, będę miała co pić w samochodzie. Ubieram się. Z obrzydzeniem patrzę na pistolet, ale oczywiście wkładam go do kabury na biodrze. Odznaka. Kajdanki. Zerkam w lustro. Brawo. Trzydzieści cztery lata metrykalnie. Sześćdziesiąt wizualnie. Może jestem zbyt krytyczna.

Schodzę. Zimno jak diabli, nie więcej niż dwanaście stopni. Sierpień.

Zajeżdża Dołęga. Wsiadam. O ile porównanie ze starym, brzuchatym facetem może stanowić pocieszenie, mój partner wygląda znacznie gorzej niż ja. Wory pod oczami sprawiają wrażenie jaskiń. Łysina lśni brzydko. Zapach pozostawia wiele do życzenia. Częstuję go miętową gumą do żucia i odrobinę uchylam okno. Jest lepiej. Trochę.

Dołęga prowadzi z ogromną jak na niego szybkością. Zwykle wleczemy się przez miasto w żółwim tempie, a on gada i dużo się śmieje, nawet próbuje – żałosne, o czym oboje wiemy, ale i jakoś wzruszające – mnie podrywać. Dziś naciska zbyt mocno pedał gazu i mówi, w zasadzie nie otwierając ust:

– Park Dreszera. Mężczyzna, trzydzieści–trzydzieści pięć lat. Znalazła go poranna, kurwa mać, biegaczka. Patrol prewencji jest na miejscu. Według krawężników gościu jest sztywny na amen.

– Morderstwo? – pytam, by coś powiedzieć.

– Nietypowe, jeśli już – odpowiada, po czym zamyka się.

Dojeżdżamy, park Dreszera leży w centrum Mokotowa, łatwo tu trafić. Dołęga parkuje na Krasickiego, przy głównej bramie. Idziemy wypielęgnowanym alejkami. Mimo przedjesiennej pory zieleń jest soczysta i wręcz pachnie, ostatnio sporo padało. Dochodzimy do jednej z bocznych ścieżek. Kilku policjantów z prewencji stoi zbitą grupą, część pali, gadają jak przekupy. Bardzo atrakcyjna dziewczyna w stroju do joggingu, blada jak ściana, siedzi na ławce kilka metrów dalej i skubie nerwowo skórki przy paznokciach.

Tuż za zakrętem prymitywny parawan skonstruowany z patyków i policyjnych kurtek. Na ścieżce widzę stopy obute w eleganckie półbuty. Reszta zasłonięta, zapewne częściowo spoczywa na trawniku, a częściowo w gęstym rododendronie. Fakt zgonu oficjalnie potwierdzi patomorfolog, na którego jeszcze czekamy, ale tu nie potrzeba fachowej diagnozy; facet jest martwy.

Legitymujemy się mundurowym, podchodzimy, oglądamy zwłoki z bliska. Dawno nie widziałam tyle krwi. Ubranie zmarłego jest nią wprost przesiąknięte. Grunt wokół również. W bladych promieniach porannego słońca plamy wydają się rude.

Wpatruję się w prawą dłoń mężczyzny. Brakuje w niej dwóch palców. Reszta przypomina kawał surowego mięsa. Właściwie – nie przypomina. Jest kawałem surowego mięsa. Widzę ścięgna i kawałek kości. Ktoś tego człowieka poszarpał na kawałki i częściowo obdarł ze skóry.

Ofiara ma sobie marynarkę. Prawy rękaw zniknął. Koszula w oryginale była chyba koloru niebieskiego. Brak jej połowy guzików. Na piersi kilka ogromnych ran. Są skryte pod grubą warstwą zaschniętej krwi, ale widzę je dokładnie, choć na razie głównie oczyma wyobraźni. Moja wyobraźnia pracuje bowiem na pełnych obrotach. Senność, jak pewnie się domyślacie, zniknęła bez śladu. Jestem uodporniona, ale przecież nie z drewna. Zapalam papierosa.

– Jezus – mruczy Dołęga. Można by odnieść wrażenie, że współczuje ofierze. Nic bardziej mylnego. Ma żal do niesprawiedliwego losu. Grafik służby wskazał na niego i na mnie. Gdyby morderca trochę poczekał albo chociaż ofiarę znaleziono by dopiero za parę godzin, sprawę wziąłby Klocek ze swoimi przydupasami, a ja bym jeszcze spała. Założenie nie jest zbyt mądre, oznaczałoby bowiem, że sprawca musiałby działać w świetle dnia. Nie wygląda mi na takiego. Park Dreszera jest popularnym miejscem, zwłaszcza w sobotę, i słabo nadaje się na miejsce zbrodni w biały dzień.

– Pies – odmrukuję w odpowiedzi. – Lub psy.

– Widzisz tu jakieś?

– Facet nie żyje od kilku godzin. – mówię. – Psy są zwierzętami mobilnymi. Mogą już być w Wilanowie.

– Nie zawracaj głowy – odpowiada Dołęga.

Co w ludzkim języku oznacza: nie spieszmy się. Poczekajmy na wynik sekcji zwłok i badań kryminalistycznych. Potem się zobaczy.

Ale mnie się nie chce czekać. Możliwe, że to w ogóle nie jest sprawa dla nas. Może jeszcze uda mi się uratować tę sobotę.

Podnoszę do ust krótkofalówkę.

– Tu Jeden Cztery – mówię.

– Tu Centrala, mów, Jeden Cztery.

– Jesteśmy na miejscu zdarzenia – relacjonuję. – Ofiara to mężczyzna, wiek około trzydziestu lat, zmarł najprawdopodobniej w wyniku wykrwawienia. Rany wyglądają na zadane przez psy. Sprawdzisz, czy nie było w okolicy zgłoszeń o bezdomnych, agresywnych psach?

– Przyjąłem, Jeden Cztery. Odezwę się. Znacie tożsamość ofiary?

– Jeszcze nie.

Głośnik trzeszczy i dyżurny znika z eteru.

Dołęga gada z prewencją. Podchodzę do dziewczyny. Wygląda na dwadzieścia lat i jest przerażona.

– Dzień dobry – mówię miękko.

Dziewczyna podnosi głowę. Ma intensywnie zielone oczy, których postanowiła nie psuć makijażem. Zerkam w dół. Paznokcie wypielęgnowane, ale własne. Legginsy tak dopasowane, że niemal stają się drugą skórą. Bluza stanowi ostatni krzyk mody. Buty, na hydropneumatycznej podeszwie, również. Mnie na takie nie stać. Co za czasy.

– On tam leżał… – odpowiada. – Ja rano biegam, sobota, niedziela… Tu zawsze jest spokojnie. Jak tylko otwierają, o szóstej, już jestem przy bramie…

– Jestem podkomisarzem policji – oznajmiam. – Wszyscy mówią na mnie Szpilka.

Po raz pierwszy dziewczyna sprawia wrażenie, jakby rozumiała, co się wokół niej dzieje.

– Szpilka? To nazwisko? – chce wiedzieć.

– Pseudonim, można powiedzieć. A ty?

– Justyna Szmajer. Mieszkam niedaleko.

Pierwsze lody uznaję za przełamane.

– Opowiedz, co się stało – proszę, choć podejrzewam, że tylko stracę czas.

Rzeczywiście, opowieść nie wnosi niczego. Justyna Szmajer dba o formę. Biega. Chodzi na siłownię. Ma dwadzieścia trzy lata, choć wygląda na młodszą, zwłaszcza w stroju sportowym. Jest świeżo po studiach licencjackich i nie umawia się z facetami przez internet. Już ją lubię. Pochodzi z małego miasta na Podkarpaciu. Po dziesięciu minutach znam jej życie niemal jak swoje, natomiast nadal nie bardzo wiem, co się stało. Ot, biegła, zobaczyła zwłoki, niczego nie dotykała, zadzwoniła pod sto dwanaście, czekała na ławce do przyjazdu patrolu.

– Mogę już iść? – pyta, po czym zerka w kierunku atrapy parawanu kryjącej trupa.

Powinnam ją spisać, ale moja nowa znajoma nie ma przy sobie dokumentów.

– Mieszkasz niedaleko? – upewniam się.

– Tak.

– Pójdzie z tobą policjant – mówię. – Dasz mu dowód, on spisze dane, wezwiemy cię, może w poniedziałek, musimy cię niestety formalnie przesłuchać. Może tak być?

Kiwa głową. Mam wrażenie, że zgodziłaby się na wszystko, byleby stąd zniknąć.

Wstaje. Jesteśmy tego samego wzrostu. Jest nas, kurdupli metr sześćdziesiąt, paru na świecie.

– Fajny pseudonim – mówi.

Uśmiecham się. Ona wyraźnie się rozluźnia. Po chwili znika za zakrętem alejki w towarzystwie barczystego gliniarza, przy którym wygląda jak dziecko, co nasuwa mi nieprzyjemne skojarzenia. Bardzo żałuję, że za nimi nie podążyłam. Nie teraz, później.

Przyjeżdża zespół techników kryminalistycznych wraz z patomorfologiem, a zaraz po nich czarni bracia, palący i plotkujący jak straganiary w oczekiwaniu, aż będą mogli zabrać ciało. Wokół zaczyna wprost roić się do ludzi. Pierwszą czynnością techników jest zdemontowanie prymitywnej zasłony z policyjnych kurtek, ustawienie prawdziwego parawanu i odgrodzenie ciała od ewentualnych spojrzeń ciekawskich. Potem biorą się do roboty, na razie z dala od zwłok, bo nad nimi kuca zimny doktor. Bada temperaturę ciała i stopień stężenia pośmiertnego. Błyska flesz. Dołęga podchodzi bliżej i zaczyna konferować z jednym z techników, Racuszkiem, kręcąc dłońmi ósemki w powietrzu. Jest upierdliwy, ale tu akurat go popieram: Dołęga widział niejedno i ma niezły węch, często zwraca uwagę na rzeczy, które kryminalistycy mogą przeoczyć.

Nic tu po mnie, przynajmniej na razie. Idę do wyjścia. Główna brama jest szeroko otwarta. Przyglądam się zamkom. Żadnych śladów, że ktoś próbował je forsować. Cudów jednak nie ma. Psy nie latają, przynajmniej te, które znam. Jakoś musiały się dostać na teren parku. A potem z niego wyjść.

Zadzieram głowę. Kamera. Bliżej Ursynowskiej druga.

Wracam na miejsce zdarzenia. Zwłoki i najbliższe otoczenie starannie obfotografowano. Teraz ciało leży na ścieżce, głową do góry.

– Zobacz – mówi Dołęga i wyciąga dłoń. Schylam się lekko. Gardło i twarz ofiary pokryte są krwią. Ale na gardle widać spod niej coś jeszcze. Ciemny, niemal siny cień, szeroki na kilka centymetrów. Przenoszę wzrok wyżej. Nos jest zmiażdżony, wpółotwarte usta ukazują pieńki kilku ułamanych zębów.

– Chyba gdzieś widziałam tego faceta – mówię.

– Znasz go?

– Nie. To nie to. Coś mi się majaczy, że mogłam gdzieś widzieć jego zdjęcie. W gazecie, internecie, nie wiem.

Dołęga wierci mnie wzrokiem, ale ja nie mogę sobie przypomnieć. Twarz mężczyzny jest zniekształcona przez rany i przedśmiertną agonię, ale próbuję ją sobie wyobrazić bez tego koszmarnego sztafażu. W głowie migają niejasne obrazy, nie układają się jednak w nic konkretnego. Próbuję je nagiąć do swej woli. Nic. Wątłe wrażenie podobieństwa do realnej postaci znika.

Prostuję się. Jestem raczej odporna, ale muszę głęboko zaczerpnąć powietrza.

– Może sobie później przypomnę. Tak czy inaczej, ktoś mu stanął na gardle – mówię. – I twarzy.

Patomorfolog jest pochłonięty swoją pracą, udaje, że nie słyszy. Dołęga natomiast przytakuje. Rozgląda się.

– Park jest zamykany na noc, nie? – pyta retorycznie. – I strzeżony.

– Na zewnątrz są kamery – basuję.

Zimny doktor prostuje się. Starannie wyciera ręce w namoczoną płynem dezynfekującym szmatkę. Pakuje sprzęt do torby. Podchodzimy.

– Coś wiesz? – zagaja Dołęga.

– Facet nie żyje od sześciu–ośmiu godzin – mówi patomorfolog.

– Zabójstwo?

– Przyczyna zgonu zostanie podana po przeprowadzeniu sekcji.

– Wojtuś, znamy się nie od dziś, dobrze?

Facet rozgląda się. Gest jest śmieszny. Nie ma przed kim się kryć. Prewencjusze już sobie poszli, stoją przy jedynej otwartej bramie i pilnują, by nikt nie wszedł do środka. Technicy są pochłonięci robotą, poza tym to swoi.

– Liczne rany szarpane. Ogromny ubytek krwi. Na szyi ślady duszenia. Tyle.

– Dzięki.

Patomorfolog odchodzi, uginając się pod ciężarem torby.

Dołęga przygląda się miejscu zbrodni, potem zwraca ku mnie.

– Sprawa powinna być prosta – oświadcza. – Dowiedz się, ilu ochroniarzy pracuje na nocnej zmianie. Pogadamy z nimi. Nie wierzę, że żaden nic nie słyszał. Musimy ustalić, którą bramą wszedł sprawca. Obejrzymy nagrania. Coś musi wyjść.

Przytakuję, choć diabeł szepcze mi w ucho, że niekoniecznie musi. Nie wierzę w proste sprawy. Albo sprawca znajduje się od razu, niemal czeka na nas na miejscu zabójstwa, albo śledztwo ciągnie się miesiącami i często nie kończy się schwytaniem zabójcy.

Mnie się na razie nic nie klei. Ofiara musiała dostać się na teren zamkniętego parku, za nią wśliznął się sprawca z psem lub psami. Psy jako narzędzie zabójstwa są, jak by to powiedzieć, nieporęczne. Łatwo je zauważyć, na ogół atakują z głośnym warczeniem. Ofiara musiała się bronić i zapewne drzeć jak opętana. Kamienice ciągną się wzdłuż Ursynowskiej i po drugiej stronie Odyńca. W nocy dźwięk niesie się daleko. Kiepskie miejsce na zbrodnię doskonałą.

A jednak.

– Raczej nie zabito go gdzie indziej – mówię. Musimy rozważyć wszystkie opcje.

Dołęga rozgląda się.

– Nie.

Stwierdzenie było retoryczne. Wszędzie pełno śladów walki – zryta ziemia, powyrywana trawa, złamana gałązka rododendronu. Ofiara poniosła śmierć tu, w tym miejscu. Ten punkt mamy z głowy.

Ekipa z zakładu pogrzebowego w końcu doczekała się końca kryminalistycznych misteriów i grabarze ładują ciało do worka. Racuszek informuje nas, że ofiara nie miała przy sobie dokumentów ani komórki. Świetnie. Ponieważ nadal nie mogę sobie przypomnieć nie tylko gdzie, ale czy w ogóle widziałam tego faceta, na razie mamy anonimowego trupa zagryzionego przez psy w środku zamkniętego i strzeżonego parku w centrum miasta. Musimy przesłuchać przynajmniej kilkuset potencjalnych świadków, zapewne w większości jeszcze smacznie śpiących. Być może patrzę na świat w zbyt ponurych barwach, ale mogę się założyć, że, na razie przynajmniej, nie znajdziemy nikogo, kto cokolwiek widział. Mój partner, zdaje się, podziela ów pesymizm, bo minę ma zasępioną i jest skłonny do zwady pod byle pretekstem. Znów wieje zimny wiatr i, zdaje się, zaraz zacznie padać.

Zostawiam dumającego nad niesprawiedliwością życia Dołęgę samemu sobie i robię obchód parku. Zajmuje mi to dwadzieścia minut. Bramy zamykane są na łańcuch i kłódkę. Teraz ich oczywiście nie ma – o szóstej zdjęli je ochroniarze. Żadna z bocznych bram, podobnie jak główna, nie nosi śladów siłowego otwierania.

Idę do budki strażników. W środku facet po sześćdziesiątce, z nadwagą. Typowe. Roztacza specyficzny, nie do podrobienia zapach niedomytych służb mundurowych drugiego sortu. Pokazuję blachę. Strażnik jest bezużyteczny: nic nie wie, niczego nie słyszał, o niczym nie ma pojęcia. Jego zmiana zaczęła się o szóstej rano. Razem z gościem z nocnej szychty otworzyli park. Przyglądam się kłódkom: na żadnej nie ma śladów manipulowania wytrychem, ale pewność oczywiście da szczegółowa analiza w laboratorium. Pytam o monitoring. Kamery nie należą do miasta, są własnością firmy ochroniarskiej. Ochrona parku może tylko obserwować obraz na monitorach, nie ma dostępu do nagrań. Kto ma? Centrala. Tam znajduje się serwer. Biorę namiar na kierownictwo firmy oraz ochroniarza z nocnej zmiany i wychodzę na zewnątrz. Oddycham głęboko – po zaduchu kanciapy powietrze wydaje mi się niemal doskonale czyste.

Potem odbębniamy cztery godziny obowiązkowej policyjnej ciesiołki. Dołęga bierze na siebie mieszkańców domów przy Odyńca, ja załatwiam tych przy Ursynowskiej. Chodzę od drzwi do drzwi i wyciągam spokojnych obywateli z łóżek. Większość chce współpracować, ale nie ma nic do powiedzenia. Kilka osób jest kompletnie pijanych. Dwie agresywne. W paru wypadkach nie da się rozmawiać, bo czworonożni ulubieńcy różnej wielkości i maści tak ujadają, że nie słychać nawet pojedynczych słów. Właścicieli zapraszam na komendę.

W końcu coś się dzieje.

– W środku nocy obudził mnie krzyk – mówi jeden facet, pięćdziesięcioletni, w szlafroku, starannie ogolony. Dwie godziny jałowej gadaniny spowodowało, że zaczyna mnie boleć głowa. Coraz bardziej chce mi się palić.

Wyciągam uszy.

– Kto krzyczał? – pytam.

– Nie wiem, ciężko stwierdzić – odpowiada. – Może pani wejdzie?

– Dziękuję.

Siadamy w całkiem wygodnych fotelach w niewielkim pokoju pełniącym rolę salonu. Facet wygląda na samotnika, ale mieszka zadziwiająco ładnie.

– Niech pan opowie.

– No cóż, nie ma wiele do opowiadania. – Wzdycha. – Oglądałem telewizję, nocny film. Nagle wydało mi się, że zrobiło się ciemniej.

– Ciemniej?

– No, tak, wie pani, ciach, i zgasło światło. Wstałem. Na ulicy było ciemno. I w parku też.

– Zgasły latarnie na ulicy i w parku – upewniam się.

– Tak. Z tym, że to się czasami zdarza, zwłaszcza po dużej burzy albo jak mocno wieje.

– W nocy nie było burzy.

Nie zwraca na mnie uwagi.

– No więc zauważyłem, że się nie świeci, ale w sumie to nic nadzwyczajnego – mówi z namaszczeniem. – Wróciłem do filmu, bo ciekawy był. I wtedy usłyszałem krzyk.

– Mógłby pan go opisać?

– To znaczy?

– Wie pan, ludzie różnie krzyczą. Z bólu. Ze strachu. Albo dlatego, że są wściekli.

– No, to był mocny krzyk, długi. Potem się urwał i nic nie słyszałem.

– Mężczyzna? Kobieta?

– Ciężko stwierdzić. Raczej mężczyzna.

– Nie słyszał pan czegoś jeszcze?

– Czego?

– Nie wiem. Szczekania psa?

– Psa? – Świadek unosi brwi. – Tu się włóczy dużo różnych kundli, ale tym razem nie, nie słyszałem żadnego psa. Miałem zresztą zamknięte okno, bo straszny wiatr ostatnio, a ja nie lubię przeciągów.

– Dobrze – mówię. – O której to mniej więcej było?

– No, tu akurat mogę pani lepiej pomóc. – Rozpromienia się mężczyzna. – O wpół do pierwszej. Może kilka minut po, ale nie więcej niż pięć.

– Dwunasta trzydzieści, dwunasta trzydzieści pięć, tak? – Wyciągam notes i szybko notuję najważniejsze informacje.

– Dokładnie wtedy.

– Jak długo trwała awaria prądu?

– Około dziesięciu minut – odpowiada szybko, bez wahania. Lubię takich świadków. – Akurat była przerwa na reklamy. Poszedłem zrobić sobie herbatę. I wtedy włączyli. Ode mnie z kuchni dobrze widać.

– Wyglądał pan przez okno?

– No tak, rzuciłem okiem.

– Zauważył pan coś?

– Nie. Nikogo nie było. Zresztą proszę wyjrzeć. Widzi pani, same drzewa. Nawet chodnik widać tylko miejscami.

– Czyli zauważył pan, że włączyli światło, ale żadnych ludzi.

– Tak jest.

Sprawdzam. Facet ma rację. Zielono jak w Central Parku. Nie widać nawet drugiej strony ulicy. Cisza i spokój.

Notuję dane faceta, uprzedzając, że będę musiała mieć jego zeznanie na piśmie, i wychodzę. Po kolejnych dwóch godzinach spotykam się z Dołęgą. Jest zasapany, jakby pokonał piechotą dziesięć kilometrów. Po zwłokach, czarnych braciach i ich smutnym karawanie oraz technikach nie ma już śladu, jest za to prokurator Wojciech Abramczyk, typ wyjątkowy, nawet jak na standardy warszawskiej prokuratury. Zwykle widziałam go dobrze ubranego, dziś jest wręcz niechlujny, nieogolony i niewyspany. Toczy wokół bazyliszkowym wzrokiem, na mnie łypie niemal z nienawiścią. Jest mizoginem, otwarcie twierdzi, że kobiety w policji to nieporozumienie. Nie wiem, jak inne kobiety, ja z przyjemnością odwzajemniam jego wrogość. Na razie nie pozwolił uporządkować terenu i zamknął park aż do odwołania. Plamy krwi zdążyły już zblaknąć. Nadchodzący deszcz zmyje je zupełnie.

– Poprowadzę tę sprawę – oświadcza Abramczyk.

Sobota nie mogła się lepiej zacząć.

Dołęga kiwa głową. Ma być Abramczyk, będzie Abramczyk. Mój partner nie walczy z przeciwnościami losu, już dawno, zdaje się, doszedł do wniosku, że nie ma to sensu. Uważa, że na pracy świat się nie kończy. Łatwo mu mówić. Jest facetem.

– Ktoś coś widział? – pyta prokurator.

Najeżam się, ale nakazuję sobie spokój.

– Możliwe. – Streszczam rozmowę ze świadkami; używam liczby mnogiej, bo jeszcze dwie osoby potwierdziły, że po północy nastąpiła przerwa w dostawie energii elektrycznej, trzy przypomniały sobie, że ktoś krzyczał. Żadna się tym nie zainteresowała.

Dołęga nie może pochwalić się nawet zbliżonymi rezultatami. Stracił cztery godziny, usłyszał sporo pretensji i złorzeczeń, nabawił się zadyszki, o mało nie przyprawił o zawał pewnej starszej pani, która przeraziła się okropnie na widok policyjnej blachy. I nie dowiedział się niczego.

– Po pierwsze, musicie ustalić tożsamość ofiary – mówi prokurator tonem nauczyciela z podstawówki. Ma miły, kulturalny głos. Gdy jest ogolony, ma też sympatyczną powierzchowność. Mógłby prowadzić w telewizji audycję poświęconą muzyce poważnej. W ogóle miły z niego gość, dopóki prymatu nie przejmie psychopatyczna część jego jestestwa. – Po drugie, macie obejrzeć nagrania. Świadków przesłuchać jeszcze raz. W poniedziałek rano oczekuję konkretów.

Już kolejny prokurator chce się ze mną widzieć w poniedziałek rano. Staję się osobą wręcz rozchwytywaną. Chyba nie mogę opanować grymasu zniecierpliwienia, bo Abramczyk łypie na mnie, gotów do bitki.

– Coś nie tak, podkomisarz Kohut? – pyta.

Nabieram powietrza w płuca. Dołęga łapie mnie za dłoń.

– Tak zrobimy, panie prokuratorze – przytakuje gorliwie.

Abramczyk obrzuca mnie bez pośpiechu spojrzeniem, które sporo obiecuje, po czym odwraca się na pięcie i idzie w stronę bramy. Zostajemy sami. Sobota wygląda na dokumentnie schrzanioną.

– Lepiej, żebyśmy tego nie spieprzyli – rzuca Dołęga, po czym obdarza mnie niechętnym spojrzeniem. – Przestaniesz brykać?

– Nawet się nie odezwałam – replikuję.

– Ty nie musisz się odzywać, Szpilka, żeby ludzie zaczęli być agresywni. Wystarczy, że się na ciebie spojrzy, i już w człowieku buzuje adrenalina.

– No, no, Jacusiu, to nowy bajer?

– Przestań – mityguje mnie. – Musimy z tym włazidupem pracować. I twoje bzdyczenie tego nie ułatwi.

Wzdycham. Wiem, że musimy. Prokuratorzy o ustalonej pozycji, na przykład Malina, zlecają śledztwo, a potem na ogół się nie wtrącają. Oczekują dobrze wypełnionych kwitów, na podstawie których mogą sprokurować ładny i elegancki akt oskarżenia, wiodący oskarżonego wprost na salę sądową, a potem do więzienia. Gładko i po sznurku, mawia Malina. Darzy policję przynajmniej minimum zaufania. Konflikty zdarzają się rzadko, chyba że coś zawalimy. Jest doświadczony, wie, że czasami idzie jak po grudzie; mimo iż na niego też naciskają, nie oczekuje cudów. Potrafi doradzić, czasami widzi coś, czego nie widzą śledczy.

Abramczyka natomiast Stwórca ulepił z zupełnie innej gliny. Abramczyk ma duże aspiracje, ekstremistyczne poglądy i dziką, nieokiełznaną ambicję. Jest przy tym inteligentny, dobrze wychowany i naprawdę solidnie wykształcony – przy czym, w odróżnieniu od milionów dzisiejszych absolwentów wyższych uczelni, uniwersyteckie wykształcenie z pewnością nie przekracza jego umysłowych kompetencji. Wielu ludzi daje się nabierać na wygląd, ubiór i maniery tego człowieka. Ja nie. Dla mnie, od pierwszego spotkania, Abramczyk jest zagrożeniem większym niż bomba ukryta w ruchliwym przejściu podziemnym, i to nie tylko dlatego, że nie znosi kobiet, ze szczególnym uwzględnieniem policjantek. Jak mogę, unikam współpracy z nim. Teraz się nie udało, co psuje mi i tak nie najlepszy nastrój. Nawiasem mówiąc, Malina, moim skromnym zdaniem, pewnego dnia przejedzie się na swoim współpracowniku. Jeszcze nie teraz, układ sił jest dla Abramczyka zbyt niekorzystny. Ale czas, gdy młodszy wilk rzuci się do gardła przewodnikowi stada, nadchodzi, i to dużymi krokami. Abramczyk jest cierpliwym, skrzętnym ciułaczem. Całymi dniami gromadzi atuty i atuciki do ostatecznej rozgrywki. Co mówię, ostatecznej; prokuratura rejonowa jest tylko celem pośrednim. Abramczyk chce wyżej, aż na szczyt. Abramczyk potrafi żyć dobrze z każdą władzą – na tym polega jego siła.

Wzdycham głęboko.

– Wiem, że musimy – mówię, ale Dołęga ma świadomość, że ta niby rezygnacja jest tylko gestem pod jego adresem. Będzie zmuszony współpracować z prokuratorem i trzymać mnie na smyczy. Czeka go walka na dwa fronty.

– Jedziemy do firmy – zarządza.

W samochodzie dzwonię do Guni. Dołęga jest z grubsza zorientowany w moich stosunkach rodzinnych – sama mu o nich opowiedziałam, bo uznałam, że pewnych rzeczy nie da się ukryć. Gunia dzwoni o najróżniejszych porach, a gdy nie odbieram, na przykład dwa razy z rzędu, ma tendencję do wpadania w histerię. Że niby stało mi się coś złego. Histeria Guni nie jest czymś, co ktokolwiek chciałby oglądać. Ja również. Więc uśmierzam, jak mogę, w zarodku, o ile się da.

– Wszystko w porządku – melduję do słuchawki. – Dobrze spałaś?

– W ogóle nie spałam – burczy moja siostra. – Denerwowałam się.

Bzdura, z czego obie doskonale zdajemy sobie sprawę.

– Wszystko w porządku – podkreślam z naciskiem. – Dziś spokojny dzień.

– Słyszę, że jedziesz samochodem.

– Tak. – Kiwam energicznie głową, dopijając z kubka resztkę zimnej kawy, jeszcze z domu. I tak smakuje lepiej niż służbowa. – Jestem w pracy.

– Miałaś mieć wolne – jęczy Gunia teatralnie. Niezła z niej aktorka. – Wcale nie masz spokojnego dnia. Znowu w nocy nie zmrużę oka.

– Zamierzam przed piątą być w domu – mówię, łapiąc kątem oka kpiący uśmieszek Dołęgi.

– Nigdy nie jesteś przed piątą w domu.

– Dziś będę – obiecuję. – Albo zróbmy inaczej. Jest sobota. Może przyjadę i się napijemy, jak siostra z siostrą?

– Nareszcie. Myślałam, że nigdy tego nie zaproponujesz – kwili. Jeszcze jest pełna obaw, ale już nadzieja puka do jej drzwi. Gunia przechodzi z jednej emocji do drugiej szybciej, niż ja idę z sypialni do łazienki.

– Kupię wino – deklaruję.

– Mam dwie butelki, nic nie kupuj.

Nie protestuję, choć wiem z doświadczenia, że dwie butelki nie wystarczą nawet jej samej. Gunia ma głowę jak oficer Armii Czerwonej z dwudziestoletnim stażem bojowym. Pod tym względem jest nie tylko całkowicie normalna – jest mistrzynią świata i okolic.

– Będę – obiecuję.

– Zadzwonisz jeszcze?

– Jasne – mówię i rozłączam się. Uważam za zbędne tłumaczenie jej, że będę siedziała na komendzie, przekładała papierki, a także wykonywała szereg, w większości całkowicie zbędnych i bezproduktywnych, rozmów telefonicznych. Może zanudzę się na śmierć i dorobię wrzodów żołądka od kupowanego na wynos taniego jedzenia, ale raczej nie narażę się na niebezpieczeństwo, a na pewno nie stracę życia ani zdrowia w wyniku postrzału, czy, powiedzmy, przyłożenia w głowę czymś twardym.

Ale z Gunią nie da się tak rozmawiać. Gunia ma autorskie, niezmienne wyobrażenie o bezpieczeństwie i sprawiedliwości.

– Co u niej? – pyta Dołęga.

– W porządku, generalnie – odpowiadam. – Zmieniła terapeutkę. Jest zadowolona.

Dołęga nie komentuje. A miałby co. Gunia zmienia terapeutów średnio raz do roku. Lekarza prowadzącego ma już czwartego. W grę wchodzą wyłącznie kobiety. To ja szukam i znajduję, Gunia ogranicza się do wyrażania niezadowolenia lub zachowuje milczenie, co oznacza ostrożną aprobatę, coś w rodzaju kredytu zaufania. Nie mówię jej, ile zachodu kosztuje znalezienie dobrej specjalistki, która na dodatek nie przyjmowałaby na drugim krańcu miasta i nie kosztowała fortuny. Gunia zarabia dobrze i ostatnio doszła do wniosku, że sama opłaci terapię. Zgodziłam się bez specjalnych oporów. W ciągu ostatnich piętnastu lat finansowałam jej życie. Na moje nie starczało. Teraz potrafię zaspokoić swoje potrzeby; na elementarnym poziomie, ale zawsze. Nadal się do tego przyzwyczajam.

– Ustal, kim jest ofiara – zarządza Dołęga, skręcając na policyjny parking.

– Widziałeś jego buty? – pytam.

Dołęga kiwa głową.

– W ogóle facet był bardzo przyzwoicie ubrany – zaznacza. To nam daje pewne atuty przy ustalaniu tożsamości mężczyzny.

– Zadzwonisz?

Mój partner przytakuje. Wie równie dobrze jak ja, że musimy przyspieszyć sekcję zwłok i oględziny zdjętych z ofiary rzeczy. W tym celu należy podlizać się, komu trzeba, i to raczej nie z naszego poziomu. Całe szczęście Basieńka ma dobre układy z zastępcą szefa Zakładu Medycyny Sądowej, a kierownik laboratorium kryminalistycznego jest jej znajomym jeszcze ze szkoły policyjnej i, zdaje się, zagorzałym fanem jej urody. Temu się nie dziwię, bo atrakcyjna z niej babka i – choć mężatka – przy tym do wzięcia, co stanowi sprzeczność, ale tylko pozorną. Mniejsza zresztą o życie prywatne Basieńki; jej dobre układy ze specjalistami nie oznaczają, że wyniki będziemy mieli na biurkach dziś po południu albo jutro. Tak dobrze nie ma. Jest jednak szansa, że nasz nieboszczyk wyląduje na stole w poniedziałek, a technik dokona analizy ubrania i obuwia w ciągu dwóch–trzech dni, a nie dwóch–trzech tygodni. Co pozwoli nam ruszyć z miejsca – bez podstawowych danych trudno w ogóle mówić o jakimś poważnym dochodzeniu.

W komendzie spędzam kilka jałowych, nudnych godzin, bez których nie może obyć się żadne porządne śledztwo. Firma ochraniająca park chce współpracować. Oczywiście, że chce, spróbowałaby nie chcieć. Dołęga jedzie do nich obejrzeć nagrania, więc Dołęga ma co robić. Ja wzywam ochroniarza z nocnej zmiany. Zmięty i niedomyty facet jest tylko niewiele młodszą kopią swego kolegi z dziennej. Mówi mętnie, jakby jeszcze nie do końca się wybudził. Może jest somnambulikiem. Oczywiście nie słyszał ani nie widział niczego podejrzanego, Boże broń. Wieść, że na jego zmianie psy zagryzły człowieka, porusza go umiarkowanie. Facet chce świętego spokoju. Tacy powiedzą cokolwiek, bylebym się odczepiła.

– Zrobimy panu badanie krwi – oznajmiam, patrząc wprost w zaczerwienione oczy.

– Po co? – Ożywia się, choć tylko trochę.

– Dla pańskiego dobra – mówię. – Regulamin firmy mówi, że na zmianie nie ma pan prawa spać.

– Nie spałem – zarzeka się.

– Jeśli pan nie pił, uwierzę. Wtedy jest pan czysty, nic panu nie grozi.

Kłamię, ale on kupuje kłamstwo. Dziwi mnie to trochę. Albo jest głupi, albo wierzy w swój zaprawiony w bojach organizm. Nieważne. Najważniejsze, że zgodził się na badanie. Wątpię, bym na tym etapie dochodzenia przekonała sędziego, żeby mu to nakazał.

Dyżurny zabiera go do laboratorium. Ponieważ sprawa jest stosunkowa drobna, wystarczy moja interwencja; wyniki będą w poniedziałek. Dobre i to. Potem sporządzam raport. Sporo w nim pustych miejsc. Będzie stopniowo uzupełniany, ale gdy wyląduje na biurku Abramczyka, jego zawartość zmieni się niewiele. Już widzę oczyma duszy rozmowę z prokuratorem. Dziś wieczorem nie tylko Gunia się upije.

Dzwonię do Racuszka. Przysyła mi odciski palców ofiary. Wrzucam je do bazy danych. Facet nie był notowany. Niczego innego się nie spodziewałam, co nie zmienia faktu, że nadal jest dla mnie anonimowy, choć gdy o tym myślę, w głowie pojawia się znowu wątły płomyczek, który tym razem przybiera postać niewyraźnego obrazu. Po chwili znika, mimo iż usilnie próbuję go zatrzymać.

Przeglądam doniesienia o zaginięciach. Wśród licznej gromadki zgłoszonych jest kilku mężczyzn z grubsza pasujących wiekiem do ofiary. Drukuję listę nazwisk. Liczy pięć pozycji. Trzech żonatych, dwóch singli. Dzwonię pod numery telefonów osób zgłaszających. Dwa razy pudło. Trzeci gość właśnie się znalazł, choć kompletnie pijany. Ojciec czwartego zgłoszonego nie odbiera telefonu. Matka piątego płacze tak rozpaczliwie, że nie da się z nią rozmawiać. Stwierdzenie, że – dorosłego przecież – syna nie ma dopiero od niespełna doby i nie musi to oznaczać niczego złego, chyba do niej nie dociera. Rozmowy nic nie dają, zresztą prowadzę je z obowiązku; ofiara nie żyje od jakichś dwunastu godzin – na ogół jest to zbyt krótki czas, by zaniepokojeni bliscy zgłosili zaginięcie.

Rozsiadam się w fotelu i myślę. Myślę o ofierze, ale i o sprawcy. Mam do rozważenia dwa warianty: działanie z premedytacją i bez. Wariant pierwszy. Pies (lub psy) zaatakował ofiarę przypadkiem. Przyjmijmy założenie, że brama była niedokładne zamknięta. Ofiara uciekała w panice. Wbiegła na teren parku. Tam została dopadnięta ponownie, obalona na ziemię i ciężko poraniona. Właściciel psa (lub psów) przestraszył się odpowiedzialności za pośrednie spowodowanie ciężkich obrażeń ciała. Dobił więc faceta kilkoma kopniakami w twarz i gardło, po czym uciekł. Żeby było trudniej zidentyfikować ofiarę, zabrał jej dokumenty. Podwariant B tego wariantu: ofiara od początku nie miała przy sobie dokumentów; możliwość, by portfel wysunął się w czasie ucieczki lub walki, na razie wykluczam, teren został bardzo starannie przeszukany. Zgasło światło na ulicy? Przypadek, awarie się zdarzają.

Naciągane, ale na tym etapie śledztwa nie odrzucam żadnych możliwości, nawet najbardziej fantastycznych. Pozwalam myślom swobodnie płynąć. Nie dlatego, że ów wariant ma szansę się ziścić; prawda na ogół bywa albo znacznie prostsza, albo zdecydowanie bardziej złożona. Chodzi o to, że przy takim fantazjowaniu czasami pojawia się myśl, jakieś spostrzeżenie czy skojarzenie, które może przydać się później, w innym kontekście. Jestem policjantką śledczą, moim zadaniem jest złożenie klocków w jasny obraz i każda metoda jest dobra, więc nie uśmiechajcie się ironicznie, dobrze?

Wariant drugi.

Jeżeli wybór ofiary przez sprawcę nie był przypadkowy, wszystko się znacznie komplikuje. Muszę wtedy założyć, że sprawca nie działał sam. Miał przynajmniej jednego pomocnika, raczej dwóch: pierwszy o określonej godzinie lub na sygnał zatroszczył się o krótkotrwałą przerwę w dostawie energii elektrycznej. Nie znam się na kwestiach technicznych, na razie zakładam, że dla średnio ogarniętego hakera jest to wykonalne. Sprawca śledzi ofiarę. Zostawmy ma moment kwestię, w jaki sposób przewidział, że mężczyzna pojawi się akurat w okolicach parku Dreszera. Drugi wspólnik sprawcy wcześniej otworzył jedną z bocznych bram, od Ursynowskiej, ulica jest obsadzona drzewami, o drugiej w nocy kompletnie pusta. Ofiara czegoś się przestraszyła, zaczęła uciekać. Przypuśćmy, że drugi wspólnik blokował jej dostęp do Puławskiej. Jedyna droga ucieczki prowadziła na teren parku, facet wbiegł więc tam. Wtedy sprawca spuścił ze smyczy psy, które przeprowadziły atak. Napastnik dobił ofiarę, zabrał jej dokumenty i obaj wspólnicy wycofali się. Być może samochodem. Tak to mogło wyglądać.

Uśmiecham się. Nie tylko pierwszy, oba warianty wydają mi się mało prawdopodobne, każdy z innych powodów. Ale na razie nie udaje mi się wymyślić niczego innego. Palę, piję kawę i nic. Chcę pobiec zbyt szybko, tymczasem czeka mnie długi, nużący marsz bez gwarancji wygranej na mecie.

Dzwonię do zakładu energetycznego. Kierownik zmiany twierdzi, że istotnie, mieli w nocy krótkotrwałą awarię oświetlenia ulicznego wzdłuż Ursynowskiej. Trwała niespełna kwadrans. Nie ustalili jeszcze przyczyny. Proszę, żeby sprawdzili, czy ktoś nie włamał im się do systemu. Kierownik z miejsca robi się opryskliwy; twierdzi, że nigdy jeszcze nie mieli takiego problemu. W odpowiedzi również przestaję być słodka. W efekcie słownej przepychanki udaje mi się uzyskać burkliwe zapewnienie, że poszukają i dadzą znać.

Wraca Dołęga. Ma w ręku tackę z wietnamskim jedzeniem. Usta pełne. W pokoju, w którym i tak na co dzień śmierdzi dymem i potem, robi się niemal nie do wytrzymania. Dołędze jak zwykle jest wszystko jedno, Dołęga jest alergikiem, wiecznie zakatarzonym, więc jemu to nie przeszkadza.

– Mamy problem – oznajmia, ciamkając. Staram się nie patrzeć na zmielone ze śliną sajgonki w jego ustach. – Na nagraniach nie widać nic.

– Bo?

– Bo cisza i spokój. – Przełyka. – Jest sześć kamer. Obejrzałem wszystko, ze wszystkich, od dwunastej do czwartej rano. Nic. Żadnych psów, żadnego manipulowania przy bramie, żadnego bałaganu. Kilkunastu nocnych przechodniów, dwóch pijanych, tyle.

– Ciekawe – mówię odkrywczo.

No cóż, wariant drugi zaczyna wyglądać nieco bardziej prawdopodobnie.

– Ktoś manipulował przy nagraniu – podpowiadam.

– Co ty powiesz, Sherlocku. – Dołęga odgryza kolejny kęs. Nie umie albo nie chce jeść ładnie. Po prostu pochłania jedzenie, jakby pracował na akord. Odwracam głowę, patrzę na korony drzew za oknem. – Kazałem przesłać kopie do laboratorium.

Nadal gapiąc się w okno, prezentuję koncepcję kilku sprawców. Dołęga je i kręci z powątpiewaniem głową. To jego stałe zachowanie; wszystko, co mówię, z początku traktuje jako fantazję. Dla zasady. Potem się przyzwyczaja. Ja nie naciskam, ot, rzucę gdzieś aluzję czy dwie, przypomnę co ważniejsze tezy. Po jakimś czasie Dołęga występuje ze swoją teorią. Nie muszę chyba wspominać, że jest tylko upudrowaną dla niepoznaki, ubraną we własne słowa moją koncepcją. Ale żeby nie było – Dołęga ma oprócz tego kilka zalet. Nieoczywistych, niedostrzegalnych na pierwszy rzut oka, ale ma. Mniejsza zresztą z tym.

Dołęga przegląda przygotowaną przeze mnie notatkę. Mruczy. Tacka z resztkami stoi na biurku. Tłuszcz zalega plamami na blacie. Spoglądam na zegarek. Czwarta. Nie jadłam od rana. Wstaję.

– Idę – oświadczam i patrzę na niego znacząco.

Dołęga zna takie spojrzenia. Zresztą – nie ma motywacji, by protestować.

– Idź – mówi.

– Zadzwoń do Basieńki – przypominam.

– Już dzwoniłem. Pogada.

– Do jutra.

Kiwam mu na pożegnanie głową i wychodzę. Na dole chłopaki z operacyjnego akurat jadą na Żoliborz. Zabieram się z nimi.

– Macie sobotniego trupa, słyszałem? – ni to pyta, ni to stwierdza siedzący za kierownicą gliniarz, Makar, stary uliczny szczur, w branży od dwudziestu lat, pomarszczony, pożółkły i cyniczny. – Pieseczki go poszarpały?

– No – mruczę niechętnie, bo coś powiedzieć muszę. Wieści roznoszą się szybko. – Bez portfela, ale dobrze ubrany. Na temat przyczyn zgonu patomorfolog się nie wypowiadał.

– Mój znajomy ma psa – dopowiada jego partner, Bratek, z mniejszym stażem, ale i inteligencją. – Pojechał z nim na wieś do kumpla i zanim zaczęli robić drugie pół litra, kundel zagryzł sześć kur i koguta. Przez dwa tygodnie musieli potem jeść rosół.

– To pies myśliwski był.

– Ale tam. Ze schroniska wzięty.

Rechoczą. Bardzo zabawne.

A mnie coś się tłucze po głowie. Psy atakujące na rozkaz muszą być wyszkolone i mieć odpowiednie predyspozycje. Ktoś może wyszkolić psa sam albo oddać do specjalisty. Chyba. Nigdy w życiu nie miałam żadnego zwierzaka. Ale tak zakładam.

– Jesteście jak baby w maglu – mówię z niesmakiem.

– Ty, Szpilka, nie bądź taka do przodu – usadza mnie Makar, poważniejąc. – Kup flaszkę, zadzwoń, przyjdź do bardziej doświadczonych kolegów, może coś doradzimy.

Na myśl o robieniu flaszki z Makarem i Bratkiem robi mi się niedobrze.

– Dziś jestem zajęta – oświadczam.

Uśmiechają się do siebie, jakbym już była ich zdobyczą, tyle że odrobinę przesuniętą w czasie. Nie są wyjątkami. Nie potrzebuję ich pomocy.

Wysiadam. W pobliskim sklepie kupuję butelkę wina i coś na kolację. U Guni w domu się nie pożywię, moja siostra narzuciła sobie wariacką dietę. Wszystko eko, żadnych polepszaczy, przedłużaczy i benzoesanu sodu. Nie mam nic przeciwko. Problem nie w tym, czego Gunia nie je, tylko co i ile – je. Nikt mi nie wmówi, że dorosła kobieta jest w stanie zaspokoić głód porcjami wystarczającymi do nakarmienia niemowlaka. W efekcie Gunia wygląda jak pustelnik po trzydziestu latach praktyki.

Mam do przejścia sto metrów. W połowie dystansu dźwięczy dzwonek telefonu.

Malina.

– Mogę? – pyta.

– Jeszcze przez chwilę możesz – oświadczam. Malina naprawdę jest w porządku. Dziewięćdziesiąt procent jego kolegów po fachu nie pytałoby o nic, tylko z miejsca zaczęłoby mnie zarzucać żądaniami lub po prostu krzyczeć.

– Przejrzałem kwity – mówi. – To się składa, Szpilka. Nawet jeśli się nie przyzna, będzie śliczny akt oskarżenia.

– Cieszę się.

– Chociaż bardzo mi się nie podobają siniaki na ciele sprawcy – mówi.

Milczę.

– On nie złożył zażalenia – dodaje prokurator. – Masz szczęście.

– Facet spadł z płotu.

– Nie pieprz. Oboje wiemy, jak było.

– Jeśli nie zażądał formalnej obdukcji, może nam nagwizdać.

– Taaa.

Tym razem milczymy oboje. Czekam. On coś jeszcze powie, nie dzwoni przecież z dobrymi wieściami.

– Przyjrzałem się wszystkim dowodom – mówi z naciskiem. – Wszystkim. Przejrzałem cały łańcuszek. Nie sam, z ludźmi. I nie znalazłem niczego, co by chociaż sugerowało udział osób trzecich. Rozumiesz?

Rozumiem aż nadto dobrze, ale milczę.

– Sprawca działał sam – mówi oficjalnym tonem Maliński, kiedy zdaje sobie sprawę, że nie doczeka się reakcji.

– Przyjęłam do wiadomości – odpowiadam obojętnym tonem.

– Na pewno?

– To pańskie śledztwo, panie prokuratorze.

Śmieje się. Nie wierzy mi. Słusznie. Wiem na pewno, że sprawca nie działał sam. On także to wie. Mimo wszystko brnie. Chce uniknąć komplikacji. Od aresztowania nie minęła doba, a już kilka portali o dużych zasięgach napisało o nagonce rządu na środowiska artystyczne. Mogę się założyć, że w poniedziałek ukaże się apel w obronie aresztowanego podpisany przez największe tuzy filmu, teatru i pióra. Podczas procesu medialny cyrk osiągnie najwyższy diapazon.

– Pamiętaj o tym – podkreśla.

Powinnam być cwana. Powinnam czegoś od niego chcieć. Swoje zrobiłam, nawet więcej. Jestem czysta i gładka, jak mówi Basieńka. Komenda zarobiła punkty, wszyscy zarobili punkty. Każdy wygrał.

Milczę jednak.

– Miłego weekendu. – Słyszę w jego głosie ostrożną nadzieję. – Należy ci się odpoczynek.

– Jutro jestem w pracy, ale dzięki.

Pokonuję resztę dystansu, wchodzę na drugie piętro stojącego w cieniu starych drzew niewielkiego bloku. Dzwonię, drzwi otwierają się po sekundzie i obcięta na jeża tyczka chmielowa rzuca mi się na szyję. Gunia jest ode mnie znacznie wyższa; by mnie solidnie ucałować w oba policzki i czółko, musi się niemal schylać. Odsuwa się. Patrzę uważnie.

– Dobrze wyglądasz – oznajmiam.

– A ty nie – mówi, bystra jak zwykle. – Masz worki pod oczami. Garbisz się. Ubranie na tobie wisi.

Ciekawa opinia, biorąc pod uwagę, że ozdabiająca Gunię długa niemal do kolan męska bluza przypomina wór pokutny, w którym Jurand ze Spychowa błagał o życie córki pod murami Szczytna.

– Mogę? – pytam i wchodzę do środka.

Od śmierci rodziców minęło bez mała piętnaście lat, a ja nadal nie mogę po prostu wejść do tego mieszkania. Rytuał pierwszego kwadransa jest niezmienny: przyspieszone bicie serca, drżenie dłoni, problemy z oddychaniem. W odróżnieniu do Guni nigdy nie poszłam do specjalisty. Nie miałam czasu.

Wręczam siostrze torbę z zakupami, przyjętą, o dziwo, bez protestu. Siadam na kanapie, Gunia krząta się w kuchni. Potem stawia przede mną kieliszek wina i talerz z przekąskami. Przynajmniej nie uważa za swój obowiązek niesienia pochodni postępu i nawracania nienawróconych. Są więc kabanosy i gnijące francuskie sery.

– Słucham? – jąkam się, bo umyka mi co najmniej jedno zdanie z wypowiedzi mojej siostry. Myślę o Malinie i aresztowanym mężczyźnie. Powinnam dać spokój. Naprawdę powinnam.

– Mówię, że Ludwiczek przyjdzie – oświadcza Gunia.

Unoszę brwi.

– Sam z siebie? – chcę wiedzieć.

– No, powiedziałam mu, że wpadniesz. Ucieszył się. Dawno cię nie widział. A akurat ma wolne popołudnie.

Ciekawe. Szykuje się rodzinne spotkanie stulecia. Ludwiczek na ogół nie występuje z żadnymi tego typu inicjatywami, nawet jeśli ma cały weekend wolny.

Piję. Wino ma cierpki smak. Chyba nie trafiłam z bukietem.

– Opowiadaj – żąda Gunia.

Nie migam się, nawet nie zamierzam. Relacjonuję historię wczorajszej akcji minuta po minucie, jednak bez operacyjnych szczegółów. Gunię przede wszystkim interesuje sprawca: jak wyglądał, co mówił, jak się zachowywał. Czy się bał – to kluczowy punkt. Gunia jest ekspertką od strachu. Wychodzi z założenia – a ja, kochająca siostra i psycholog amator, zgadzam się z nią – że im więcej lęku i przerażenia w sprawcy, tym mniej lęku w niej samej.

– Jest przystojny – cmoka Gunia i zamyka oczy, by przez chwilę podelektować się tym stwierdzeniem.

Popełniam poważne wykroczenie, nie pierwszy raz. Wyciągam z portfela niewielką fotografię. Skopiowałam ją z akt. Zdjęcie zostało zrobione godzinę po zatrzymaniu. Mężczyzna patrzy prosto w obiektyw.

Gunia szeroko otwiera oczy.

– Super – mówi z namaszczeniem. Uważa, że uroda sprawcy ma pierwszorzędne znaczenie. Im jest ładniejszy, tym dotkliwiej odczuje karę. Może coś w tym jest.

Ja myślę o czymś innym. Z akt wynika, że facet ma czterdzieści dwa lata, ale wygląda na mniej. Jest zamożny, odnosi sukcesy zawodowe, ostatnio pełno go w mediach. Ma piękne mieszkanie i kosztowny samochód. Jaka jest jego motywacja? Co, na litość boską, skłania człowieka o jego pozycji społecznej do popełniania takich czynów?

– Jak się czujesz? – pytam.

– Nie spałam. – Gunia z miejsca przybiera jękliwy, pełen pretensji ton. – Wyobrażałam sobie, jak on na ciebie czyha, zastawia pułapkę. Potem cię więzi…

Zaraz się rozpłacze. Nie mogę do tego dopuścić.

– Może nie powinnam ci mówić wszystkiego – rzucam niedbale.

– Ani się waż! – Gunia niemal krzyczy. Nie ma w niej grama lęku, tylko złość. O to mi chodziło. – Mogłabyś od razu mnie pochować.

Jednym z problemów mojej siostry jest wyobraźnia. Na co dzień utalentowana graficzka Gunia nieźle z niej żyje, zręcznie ją, jak to się mówi – monetyzuje. Jednak na polu prywatnym wyobraźnia, nieodłączna część kreatywności, jest przekleństwem, uczyniła z niej, w sensie dosłownym, swą niewolnicę. Gunia nauczyła się z tym żyć – ale moim kosztem. W jej kosmosie odgrywam kluczową rolę. Moim obowiązkiem jest karmić tę wyobraźnię, dawać jej zastępczą pożywkę, by nie wracała do przeszłości; z czego wynika logiczna konsekwencja, że to ja jestem winna wypuszczenia dżina z butelki.

– Może powinnyśmy spróbować czegoś nowego – upieram się.

Gunia patrzy na mnie i już prawie płacze.

– Spokojnie. – Podnoszę dłoń. – Tylko na głos myślę. Przegadaj to z terapeutką.

– Terapeutka uważa, że powinno być tak, jak jest.

Jasne. Trzy poprzednie, poznawszy Gunię i jej problemy, sugerowały mniej więcej to samo co ja. Gunia wpadała w histerię i żądała ode mnie znalezienia bardziej kompetentnej specjalistki.

– Gunia, możemy porozmawiać poważnie? – pytam. – Spokojnie przegadać różne opcje?

Wciąga powietrze, węszy zdradę. Stoi na granicy. Łzy jeszcze nie płyną, ale są w gotowości. Gunia za chwilę skończy trzydzieści lat, a spory fragment jej osobowości utknął w ciele ośmioletniej dziewczynki, zamkniętej w piwnicy pełnej duchów i upiorów. To nie jest literacka metafora. Gunia naprawdę żyje w świecie pełnym zjawisk i zdarzeń niedostrzeganych przez resztę ludzkości. Po piętnastu latach nadal jest cała masa rzeczy, na temat których nie potrafię z nią rozmawiać.

– Nie chcę ci niczego narzucać – mówię, nagle zdesperowana. Mam ochotę wstać, wyjść i nigdy tu nie wracać. Chwilę trwa, nim zwalczę w sobie tę potrzebę. – Ale czasami chcę też myśleć o sobie.

– Ach tak.

Zawód w jej głosie ma ciężar betonowego kloca. Wypijam za jednym zamachem resztę zawartości kieliszka.

– Posłuchaj – mówię. – I postaraj się zrozumieć. Kocham cię najbardziej na świecie i tu się nic nie zmieniło. Mogę ci to powtarzać dwa razy dziennie. Albo częściej, jeśli chcesz. Wspieram cię i będę to robić dalej. Ale chcę też prosić, żebyś choć trochę, małymi krokami, zaczęła radzić sobie sama.

Płacze już oficjalnie. Łzy lecą ciurkiem. Nos czerwienieje. Usta wykrzywiają się w grymasie bezradności. Nawet tak atrakcyjna osoba jak Gunia potrafi być brzydka. Staram się na nią nie patrzeć, a i tak mięknę.

– Zobacz – mówię szybko, by zdążyć. – Jakiś czas temu wydawało się niemożliwe, żebyś wyszła do ludzi. Myśl o zarabianiu pieniędzy nie przyszła ci nawet do głowy. A jednak zrobiłaś i jedno, i drugie. Nawet wynagrodzenie wynegocjowałaś sama. Całkiem niezłe, o ile pamiętam.

To wszystko prawda. Niecała, ale jednak.

– Nie kontaktuję się, wszystko robię z domu – protestuje.

– Nie o to chodzi. Kontakt przez internet to też kontakt.

– Nie chcę – jęczy i pociąga nosem.

– To prawda. Nie chcesz. Ale wiem na pewno, że potrafisz.

– Gówno prawda.

– Jesteś uparta i masz silną wolę, tylko musisz chcieć jej użyć.

– Gówno prawda.

– Nie uważam, że przeżywanie tego ciągle na nowo ci jakkolwiek pomaga.

Jej kieliszek leci na ścianę i rozbija się z nieprzyjemnym trzaskiem, tworząc efektowną fontannę szkła i trunku, która opada na stary dywan niemal w zwolnionym tempie. Gunia jest czerwona na twarzy. Oddycha szybko i płytko, jak po długim biegu.

– Nie wolno ci tak myśleć! – krzyczy. – Nie możesz mnie zostawić!

Zakładam nogę na nogę.

– Nie mam zamiaru cię zostawiać – mówię. Zapach wina miesza się ze starym kurzem, robi się nieznośny. – Chcę tylko, żebyś zrobiła następny krok.

– Ja tego potrzebuję, rozumiesz? Dlaczego mnie nie rozumiesz, nawet nie próbujesz? – Mówi szybko, gorączkowo, nie chce dopuścić mnie do głosu. – Oni wszyscy tam żyją i tylko czekają, żeby zaatakować.

– I życie moim życiem tego nie zmieni – wypalam, po czym gryzę się w język.

Gunia zastyga. Potem wstaje, jak w zwolnionym tempie. Trzaskają drzwi do sypialni.

Słyszę szloch. Nie mam pewności, czy jest autentyczny. Jestem obrzydliwa.

Rozglądam się. W mieszkaniu od piętnastu lat nic się nie zmieniło. Każdy mebel stoi tam, gdzie stał, a obraz niemal zrósł się ze ścianą. Ubrania rodziców wiszą w szafach równymi rzędami. W ich sypialni nawet pościel jest ta sama. Gunia pierze ją raz na dwa tygodnie, obleka, wygładza, odkurza dywan. Ojciec był pedantem. Jego kapcie stoją równo, jak żołnierze na zbiórce, tuż przy łóżku. Gunia nosi się z myślą odmalowania pokoju, ale mam wrażenie, że waha się, czy będzie im to odpowiadało.

Piję. Myślę. Jałowa czynność.

Słyszę zgrzyt klucza w zamku. Po chwili do pokoju wchodzi rozrośnięty w ramionach drab z wikińską brodą, przeraźliwie niebieskimi oczyma i niemal nieschodzącym z ust uśmiechem. Ma na sobie skórzaną motocyklową kurtkę, wytarte dżinsy i czarne martensy, które są tak wyczyszczone, że można się w nich przeglądać.

– Cześć, siostra! – woła od progu Ludwiczek, lat dwadzieścia sześć, stanu wolnego, z zawodu projektant gier komputerowych – z tego, co się orientuję, jeden z najlepszych w tym zakątku Europy. Ludwiczek jest geniuszem. Udało mu się przekształcić młodzieńczą rozrywkę w zawód, z którego doskonale żyje. Zazdroszczę mu. Ma skórę nosorożca. Może inaczej: stara się, by wszyscy o nim tak właśnie myśleli.

Całuje mnie z rozmachem w oba policzki. Pachnie miętówkami i średniej klasy dezodorantem.

Rozgląda się.

– Gunia co, zaspała? – chce wiedzieć.

– Zaraz przyjdzie – mówię.

Stawia na podłodze torbę, w której pobrzękują tuziny butelek. Ludwiczek brzydzi się każdym alkoholem z wyjątkiem piwa. Wstawia je hurtem do lodówki. Z pokoju dochodzi szloch. Mimo dzwonienia butelek Ludwiczek go słyszy, bo ma słuch absolutny.

– Co tam? – rzuca, prostując się.

– Gramy w zwiększanie samodzielności.

Ludwiczek odwraca się. Uśmiech nadal nie schodzi mu z ust.

– I?

– Na razie remis ze wskazaniem na Gunię.

– Słyszę.

– Trochę naciągam.

Ludwiczek nasłuchuje uważnie. Szmer dochodzący z sypialni robi się niemal niesłyszalny. Mój brat nie ma problemu z interpretacją.

– Taaa – mówi wieloznacznie.

W sypialni cisza. Gunia usłyszała brata, gdy ten był jeszcze na schodach. Być może teraz doszła do wniosku, że warto z powrotem wychynąć na świat.

Rzeczywiście. Drzwi otwierają się. Gunia ma czerwony nos, ale poza tym nie widać, że płakała. Jest spokojna. Wręcz uśmiechnięta. Ludwiczek nieodmiennie działa na nią ożywczo.

– Cześć, siostro, wyglądasz świetnie – oświadcza zadziwiająco poważnym tonem.

– Cześć, bracie – mówi Gunia.

Ludwiczek całuje ją z dubeltówki. Gunia na ułamek sekundy sztywnieje. Odruch, nad którym nie potrafi zapanować, choć, co widzę wyraźnie, stara się. Na mnie nie patrzy. Dwoma łykami opróżniam kieliszek, dolewam z serca. Gunia bierze z szafki szczotkę, sprząta bałagan, brat nawet jej pomaga.

– Jak tam Małgosia, Ludwiczku? – pytam z niewinną miną. W głowie zaczynam czuć przyjemny szum.

– Ach, Małgonia – wzdycha teatralnie mój brat. – Nieaktualna już.

– Jeszcze w poniedziałek była jak najbardziej aktualna – wtrąca Gunia. Siada obok mnie na sofie, biodro w biodro.

– A dziś jest sobota – zauważa przytomnie Ludwiczek. – Od poniedziałku do soboty może się zmienić wszystko. Rząd, konstytucja, może wybuchnąć wojna.

– Może zmienić się i Małgosia – dodaję.

– A jakże. – Znowu wzdycha. – We wtorek zdradziła mi, że tak zasadniczo ma narzeczonego. Nawet datę ślubu wyznaczyli.

Śmieję się. Ludwiczek jak mało kto potrafi komplikować najprostsze sprawy.

– Jakoś wcześniej ci to nie przeszkadzało.

– Tak, przez tydzień było fajnie. Ale potem przestało.

Nawet Gunia chichocze cichutko. Gdy nie chodzi o nią, potrafi myśleć zadziwiająco racjonalnie. Życie erotyczno-uczuciowe naszego brata przysparza nam nieustannej radości. Ludwiczek czerpie ze swej męskiej charyzmy pełnymi garściami. Powinnyśmy go potępiać, współczując jego ofiarom. Jakoś nie możemy się na to zdobyć. Rozmawiałam z dwiema z nich. Na dźwięk imienia tego gamonia oczy im się świeciły. Naprawdę nie wyglądały na poszkodowane.

– Martwiłem się w piątek – oświadcza Ludwiczek, przyglądając mi się uważnie.

– Poszło gładko.

– Mów.

Opowiadam po raz drugi. Taki jest układ. Oni wiedzą, że jestem szczera. Ja wiem, że wszystko zostaje w tym pokoju. Ludwiczek popiera Gunię z całych sił. Wyciąga ode mnie szczegóły śledztw, przetwarza je w głowie, a potem sprzedaje Guni interpretację. Ma zadziwiającą zdolność wyciągania pozytywnego pierwiastka z najbardziej ponurych i odrażających historii. Jutro wpadnie do Guni i w cztery oczy opowie jej, co z tych historii naprawdę wynika. Gunia przez dwa tygodnie będzie chodziła pozytywnie naładowana.

Układ działa od wielu lat. Zachowujemy kruchą równowagę. Zgadzam się na to, bo Ludwiczek, mimo swoich dziwactw, jest najnormalniejszy z nas wszystkich.

– Siedziałaś z nim w samochodzie – stwierdza mój brat, wysłuchawszy całości.

– Miałam paralizator i pałkę – odpieram niewypowiedziany zarzut. – I wsparcie, tuż za mną.

– Które się spóźniło.

– Sytuacja się zmieniła.

– Bo on się zorientował.

– Taki człowiek jest w gigantycznym stresie – tłumaczę. – To tylko w amerykańskich filmach wszystko wygląda gładko. W rzeczywistości przestępca, o ile nie zabija pod wpływem alkoholu, narkotyków albo emocji, jest pod straszliwą presją. Wyobraża sobie na tysiąc sposobów, co będzie, jak się nie uda. Trudno mu zapanować nad ciałem i twarzą. Poci się, ma przyspieszony oddech, wydaje mu się, że zaraz zabraknie mu tlenu. Ten i tak był całkiem spokojny.

Ludwiczek przetrawia informacje.

– Duży, silny? – pyta.

– Przeciętny – mówię. Nie dodaję, że i tak pewnie pokonałby mnie w starciu wręcz. Po taser w pewnych okolicznościach ciężko sięgnąć. Gdyby chciał mnie zaatakować w samochodzie, na przykład na światłach, mogłabym okazać się nie dość szybka; zresztą plujący strzałkami paralizator w ciasnym wnętrzu nie jest najbardziej efektywną bronią. Mimo że to wbrew przepisom, przed akcją myśleliśmy o uzbrojeniu mnie w pistolet, jednak sama odrzuciłam tę opcję; przepisy w tym wypadku nie są głupie, przewidują możliwość, iż to bandyta może rozbroić policjanta i zyskać nad nim przewagę za pomocą jego własnej broni. Ostatecznie uznałam, że taser i baton wystarczą. Wystarczyły, co nie zmienia faktu, że brak broni palnej uważam za błąd.

Ludwiczek pije ze smakiem, odstawia butelkę, ociera usta.

– Ile dostanie? – chce wiedzieć.

Wzdycham.

– Mówiłam ci, to zależy od tysiąca czynników – mówię. Kilka miesięcy temu, gdy opowiadałam im o pierwszej ofierze, gdy ze szczegółami referowałam, jakie męczarnie zadał jej sprawca, nim ją zabił, Ludwiczek, praktyczny jak zawsze, poddał mnie drobiazgowemu przesłuchaniu na temat procedur i praktyki funkcjonowania naszego systemu sprawiedliwości. Gdy opowiedziałam, jak działa on naprawdę, ile zależy nie tyle od jakości materiału dowodowego, co od szczęścia, doboru sędziego, zręczności obrońcy, postawy mediów i wielu innych czynników, na które aparat ściągania albo ma wpływ bardzo ograniczony, albo żadnego, Ludwiczek był zbulwersowany, a Gunia wybuchła płaczem i długo nie mogłam jej uspokoić.

Mrugam. Ludwiczek patrzy na naszą siostrę i nie drąży tematu.

Milczymy tylko przez chwilę.

– Szpileczka – mówi Gunia. Mimo że plama na dywanie nie zdążyła jeszcze wyschnąć, zachowuje się, jakby nic nie zaszło. Pije już trzeci kieliszek, butelkę ma blisko. – Opowiedz coś wesołego.

Sygnał jest wyraźny, nawet nie musimy z Ludwiczkiem porozumiewać się wzrokiem. Gunia, niczym posokowiec, wyczuła trop i daje znać, że nie chce nim podążać. W jej świecie wszystko musi się układać. Porażki sądowe do układanki nie pasują.

Zmieniam temat. Gadamy. Nie zwracamy uwagi na bicie zegara oznajmiającego północ. Ja już od dłuższego czasu nie piję. Rano czeka mnie praca.

Patrzę na nich, pijanych, z czułością.

Już niebawem wszystko się zmieni.

***

W niedzielny poranek w komendzie panuje cisza i spokój. Dołęga już siedzi przy biurku. Ma na sobie to samo ubranie co wczoraj. Przez głowę przebiega mi myśl, że mógł nocować na miejscu, co nie byłoby niczym zaskakującym – o ile się orientuję, jego małżeństwo jest od wielu lat czystą fikcją. Siorbie zimną kawę i przegląda notatkę z piątkowego zatrzymania. Przed nim dwie grube teczki. Stos zdjęć ofiar, leżących w miejscach, w których je znaleziono. Odciski palców, butów i opon. Wymiana korespondencji. Raporty operacyjnych. Historia kilku miesięcy wytężonego śledztwa.

Dołęga obrzuca mnie obojętnym spojrzeniem.

– Zaraz go przyprowadzą – oznajmia. – Masz wszystko?

Sięgam do torby. Wyjmuję sporych rozmiarów pakunek. Odwijam folię aluminiową. Stos kanapek z dobrą szynką, łososiem i różnymi serami. Dużo sałaty i pomidorów. Musiałam specjalnie jechać do piekarni czynnej w niedzielę, żeby wszystko było świeże i pachnące. Dołęga sięga do portfela: jest na tyle przyzwoity, że zwraca mi połowę kosztów. Wyjmuje z szuflady półmisek. Układa na nim kanapki. Robię herbatę. Dołęga stawia na stole termos ze świeżą, apetycznie pachnącą kawą. Może jednak był w domu.

– Gadałem z Racuszkiem – oznajmia Dołęga. – Cztery godziny kopali u niego w chałupie. Zabezpieczyli dwa laptopy, dyski zewnętrzne, przeszukali każdy kąt.

– I nic – wzdycham.

– Żebyś wiedziała – zaperza się Dołęga, jakby to była moja wina. – Historia logowań jest dokładnie wyczyszczona. Racuszek twierdzi, że nie jest pewne, czy uda się udowodnić, że z tobą umawiał się z własnego laptopa.

– Facet nie jest głupi – mówię. – W każdym razie nie na tyle, żeby trzymać w mieszkaniu coś kompromitującego.

Mój partner kręci głową. Wstaje.

Idziemy do pokoju przesłuchań, pracujemy w pocie czoła. Po kilku minutach ponure na co dzień pomieszczenie upodabnia się do przytulnej loży modnej restauracji. Kawa ma mocny aromat i jest podana w filiżankach, żadnych tam kubków czy szklanek.

Zgrzytają drzwi, dyżurny wprowadza zatrzymanego. Facet jest niegolony i przez ostatnie dwie noce chyba nie spał zbyt dobrze. Wymięte ubranie jest przepocone. Zdaje się znacząco mniej pewny siebie niż w piątek wieczorem, choć usta ma zaciśnięte, prawie niewidoczne. Dołęga na jego widok uśmiecha się promiennie.

– Niech pan siada – mówi i mruga do policjanta.

Dyżurny gapi się na niego przez dłuższą chwilę, wzrusza ramionami, po czym zdejmuje zatrzymanemu kajdanki. Mężczyzna opada na krzesło. Dyżurny wychodzi.

– Pewnie pan głodny – zagaja Dołęga. – A może kawy?

Siedzę pod ścianą, skromnie ubrana i uczesana, niemal niewidoczna. Patrzę z boku. W Dołędze nie ma grama fałszu czy udawania. Trudno w serdeczności i trosce w jego głosie dopatrzeć się choć odrobiny afektacji czy aktorstwa. Ruch, jakim nalewa kawę do filiżanki, jest naturalny, jakby Dołęga przez całe życie niczym innym się nie zajmował, tylko dogadzaniem facetom podejrzanym o dokonanie trzech brutalnych zabójstw. Stawia naczynie tuż przed nosem zatrzymanego.

– Pan je – mówi mój partner. – Ja też bez śniadania.

Bierze z półmiska kanapkę, odgryza kęs. O ciamkaniu mowy nie ma. Dołęga tym razem jest po prostu eleganckim dżentelmenem przed sześćdziesiątką, który wie, co to maniery przy stole.

Mężczyzna robi wrażenie nieobecnego. Patrzy na rozmówcę, ale nie jestem pewna, czy go w ogóle widzi. Kącik ust drga lekko.

Dołęga je i nic nie mówi.

Może pomaga aromat. Ręka podejrzanego błądzi po stole. Łapie za ucho filiżanki. Podnosi ją do ust. Jeden łyk, drugi, trzeci. Przez twarz przebiega błysk zadowolenia.

Dołęga przełyka ostatni kęs.

– Mamy trochę formalności do załatwienia, wie pan? – mówi. – Jest parę dziur w formularzu. Niby to nie takie pilne, ale biurokracja, papierki, szefowa ma bzika na punkcie tabelek, rozumie pan…

– Nic na mnie nie macie – chrypi tamten. Jakże inny ma głos niż jeszcze czterdzieści godzin temu. – Rozmawiałem z adwokatem. Niczego mi nie udowodnicie.

– Pan je. – Dołęga energicznie kiwa głową. – Szyneczka palce lizać. Koleżanka ekologiczną kupiła.

Zatrzymany podnosi głowę. Waha się, ale w końcu bierze kanapkę. Musi być bardzo głodny, bo powoli przeżuwa tylko pierwszy kęs. Kolejne są szybkie, łapczywe. Następna kanapka znika w kilka sekund. Dołęga podaje mu serwetkę. Mężczyzna wyciera palce, ale ma wyraźnie ochotę na jeszcze. Mój partner doskonale go rozumie: pokazuje, żeby się nie krępował. Tamten przeżuwa, a Dołęga wyciąga spod stołu cieniutką, niepozorną teczkę. Otwiera ją.

– Pan Maciej Romer, tak? – pyta obojętnie. – Urodzony dwudziestego trzeciego listopada siedemdziesiątego dziewiątego w Warszawie, syn Konstantego?

– Rumer – mówi tamten niewyraźnie.

– Słucham? – ożywia się Dołęga i patrzy w papiery, jakby widział je po raz pierwszy w życiu. – Jasne. Rumer. Z historycznym nazwiskiem mi się pomyliło. Maciej Rumer.

– Tak.

– Absolwent Szkoły Filmowej na wydziale operatorskim.

– Po co pan pyta?

– Formalności. No, jak mówiłem, to wszystko bzdury, które tylko zajmują czas, ale muszą być.

Mężczyzna po raz pierwszy patrzy w bok, na mnie. Jestem inaczej ubrana, rzecz jasna nie mam na głowie peruki, pokój, w odróżnieniu od wnętrza samochodu i ogródków działkowych, jest jasno oświetlony. Nie jestem pewna, czy mnie poznaje.

Mam to gdzieś. Wytrzymuję spojrzenie. Chętnie zostałabym z nim sam na sam.

– Więc? – ponagla łagodnie Dołęga.

Facet odrywa od mnie wzrok.

– Tak, skończyłem wydział w dwa tysiące trzecim.

– Wpisujemy. – Dołęga nieźle udaje, nawet długopis skrzypi na papierze. – Dobra szkoła, nie?

Śledczy patrzy na zatrzymanego niemal z sympatią.

– Żaden tam ze mnie znawca kina, wie pan – mówi. – Zwykły obywatel, co lubi dobre filmy. Ale muszę powiedzieć, że Kamienny zamek był fantastyczny, no, genialny prawie. Zwłaszcza ta scena w sali balowej… Niesamowite światło. Ruch kamery. Fantastyczny to nawet za małe słowo.

Mina zatrzymanego bezcenna. Chce mi się śmiać. Rumer mruga, patrzy z niedowierzaniem. Jeżeli kupi ten cyrk, niewiele dobrego będę mogła powiedzieć o jego inteligencji. Dołęga odrobił lekcje. Kamienny zamek dostał parę Lwów w Gdyni w kluczowych kategoriach, między innymi za zdjęcia. Rumer udzielił wtedy kilku wywiadów, w których w zawoalowany, ale czytelny sposób dał do zrozumienia, że reżyser i scenarzysta są kompletnymi durniami, a film udał się właściwie tylko dzięki niemu. I głównemu producentowi, któremu dla odmiany niemal oddał czołobitny hołd.

Teraz wyraźnie się rozluźnia. Powoli, niemal niedostrzegalnie, kiwa głową, przyjmując komplement.

– Skorzystam z okazji i zapytam: pan, jako twórca, który film woli? – chce wiedzieć Dołęga. – Bo Kamienny zamek jest świetny, ale ten starszy, Filip, jeszcze lepszy. Ma bohatera, którego się da naprawdę zrozumieć. Jest bardzo dobrze opowiedziany. A zdjęcia, jak zwykle… – Dołęga zawiesza na chwilę głos. To się dzieje naprawdę: Rumer wprost zawiesza spojrzenie na jego ustach. – Wie pan, powiem szczerze. Mnie tam one się kojarzą z Breuglem starszym, tym od Wojny postu z karnawałem.

Zagryzam wargi i walczę z całych sił, by nie parsknąć śmiechem. Nie znacie faceta, więc musicie mi uwierzyć na słowo: Dołęga jako ekspert od kina i malarstwa jest tak samo wiarygodny, jak kurwa pouczająca chłopców wchodzących w okres pokwitania o ujemnych stronach seksu przedmałżeńskiego.

Ale, ku mojemu zaskoczeniu, zdumienie na twarzy Rumera pomału ustępuje miejsca pasji.

– Walki – mówi Rumer. – Walki karnawału z postem. Ale poza tym tak, ma pan rację. Ma pan cholerną rację. Słusznie.

– No widzi pan, starość, skleroza, pomyliłem tytuł. – Śmieje się Dołęga. – Ale dobrze mi się skojarzyło, co?

– Prawidłowo. – Zaczynam mieć wrażenie, że przenieśliśmy się z ponurego pokoju na piętrze Komendy Rejonowej na warszawskim Mokotowie do uczelnianej auli i jesteśmy na zajęciach w łódzkiej filmówce. Rumer dwa razy w miesiącu gościnnie udziela się jako wykładowca w swojej Alma Mater. – Szesnastowieczne malarstwo holenderskie jest w ogóle cholernie inspirujące dla człowieka zawodowo zajmującego się obrazem i światłem. Tylko że kto to dostrzega… Wokół same prymitywy, dyletanci, z aparatem pojęciowym na poziomie starszaków z wiejskiego przedszkola…

Facet wprost mówi, że zdecydowaną większość swoich fanów uważa za durniów, ale Dołęga, a jakże, jest wręcz jednym wielkim obrazem zrozumienia i współczucia.

– Racja – basuje z emfazą. – Dzisiejsza publiczność się nie zna. Wie pan, to moim zdaniem wpływ amerykańskich filmów. Szybko, głośno i dużo efektów specjalnych. I mało sensu.

Rumer wydyma pogardliwie usta. Po raz pierwszy patrzy na Dołęgę z autentycznym zainteresowaniem. Mnie nadal nie widzi. Dobrze, bo odnoszę wrażenie, że śnię, i chyba to po mnie widać.

– Dokładnie tak to postrzegam.

Dołęga uderza dłonią o dłoń.

– Ale prawdziwa sztuka zawsze się obroni – mówi. – Dzięki takim jak pan.

Rumer wyraźnie się rozluźnia, a ja nadal nie wierzę, by tak prymitywne sztuczki działały na, koniec końców, inteligentnego, bywałego w świecie człowieka. A jednak. Nie biorę pod uwagę stresu. I presji. A także miłości własnej. Facet spędził dwie noce i cały wczorajszy dzień w ponurej, pomalowanej na szaro celi o wymiarach trzy na dwa i ze śmierdzącym kiblem w kącie. Bardzo źle i mało jadł, o co akurat postarał się Dołęga, chcąc mu przed przesłuchaniem wzmóc apetyt. Rumer nie jest zawodowym przestępcą, dla którego więzienna cela jest środowiskiem naturalnym. Miał do tego sporo czasu na myślenie.

Mój partner patrzy na zegarek. Marszczy brwi.

– Kurczę, czas leci – oznajmia. – Bardzo dobrze się z panem rozmawia, ale musimy trochę popracować. Dobra? Uzupełnimy parę formalności i będziemy mieli z głowy te nudy. A potem pogadamy o innych pańskich filmach.

Rumer jakby z rozpędu kiwa głową. Co na razie nic nie znaczy. Dołęga zaledwie przygotował grunt. Mamy z grubsza opracowany scenariusz przesłuchania, ale nie da się przewidzieć wszystkiego.

– Co pan robił trzydziestego kwietnia, osiemnastego maja i piętnastego lipca bieżącego roku, w godzinach wieczornych? – pyta serdecznie.

Rumer jest nadal w innym świecie.

– Nie pamiętam – odpowiada szybko. – To było dawno temu.

– Nie tak dawno. Niech pan sobie przypomni.

– Naprawdę nie pamiętam.

– Czyli nie ma pan alibi.

Twarz Rumera zmienia wyraz.

– Tego nie powiedziałem – burczy. – Jestem bardzo zajętym człowiekiem. Robię dziesiątki różnych rzeczy. Prowadzę warsztaty, mam wykłady na uczelni, czytam scenariusze, oglądam filmy. Dużo jeżdżę po kraju. Połowę życia spędzam w samochodzie.

– W pańskim interesie jest, żeby pan sobie przypomniał – mówi Dołęga.

Rumer zacina się. Mruga. Patrzy na mnie. Nienawiść. Oto, co ma w oczach.

– Jedźmy dalej – ciągnie mój partner. Już nie jest serdeczny. Powoli, ale konsekwentnie przechodzi od oschłości do agresji. Gdy chce, potrafi być naprawdę odpychający. – Na ciele jednej z ofiar znaleziono odcisk palca. I to jest odcisk pańskiego palca.

Rumer czerwienieje. Oddycha głęboko. Patrzy na Dołęgę i stara się wybadać, na ile głęboko siedzi w bagnie.

A ja wiem, że na razie niezbyt. Fakt, na ciele pierwszej ofiary znaleźliśmy odcisk palca, ale częściowy i mało wyraźny. Technicy twierdzą, że w ogóle odciski palców pobierane z ciał ofiar najczęściej nie są jednoznacznym dowodem. Trzeba dużo szczęścia, by sprawca był na tyle nieuważny, żeby ubabrany, na przykład krwią lub olejem silnikowym, palec przytknąć do ciała ofiary i potem nie zetrzeć śladu.

Tego oczywiście Rumer nie wie. Widać, że rozpaczliwie myśli. Nie ma żadnego doświadczenia w tej kwestii, ale instynkt podpowiada mu ścieżkę postępowania.

– Nie chcę słyszeć o żadnych odciskach palców – oświadcza twardo. – Chcę obecności adwokata.

Dołęga wzrusza ramionami.

– Dobra – mówi. – W pańskim mieszkaniu zabezpieczyliśmy laptop. W skrzynce pocztowej są ciekawe rzeczy.

Milczy. Daje Rumerowi czas. Ale Rumer nie potrzebuje czasu.

– To nie musiałem być ja.

– Odciski palców na klawiszach należą tylko do pana.

– Ktoś mógł mi się włamać na konto.

– Mógł, ale się nie włamał. Nasza ekspertyza mówi, że nie ma śladów żadnej ingerencji z zewnątrz.

Rumer wzdycha. Jego ramiona nieznacznie opadają.

– No dobrze, korespondowałem z tą panią. – Wskazuje na mnie brodą. – Umówiłem się. To karalne?

A więc jednak. Pierwszy punkt dla nas.

– Nie umówił się pan z tą panią – zaprzecza Dołęga. – Umówił się pan z dziewczynką o imieniu Dora, która dwukrotnie zaznaczyła, że ma piętnaście lat. A pan jej obiecał kupno spodni, kosmetyków i fajną wycieczkę nad jezioro. A nawet pieniądze. Taki pan dobry?

– Lubię pomagać ludziom.

Dołęga wstaje, gwałtownie odsuwając krzesło. Jest czerwony na twarzy.

– Ty skurwielu! – ryczy. Pochyla się nad zatrzymanym, niemal nad nim wisi. – Zabiłeś trzy młode dziewczyny. Lekarze mówią, że one umierały dziesięć godzin, może nawet dłużej. Przez śmiercią biłeś je, przypalałeś żelazkiem, ciąłeś skalpelem, wieszałeś do góry nogami, wielokrotnie gwałciłeś. Po tym, jak je zabiłeś, gwałciłeś je analnie.

– Nikogo nie zabiłem – duka Rumer. Poci się.

Świat zastyga.

Wstaję. Pochodzę do faceta. Bardzo, bardzo powoli. Delikatnie biorę w dłonie jego twarz. Jest miękka, przyjazna, pachnie. Patrzę mu wprost w oczy. Łowię wyraziste spojrzenie. Muskam kciukami powieki. Czuję, jakbym dotykała aksamitu.

– Ładne były, prawda? – pytam i uśmiecham się.

– Bardzo ładne – przytakuje. – Młode, ładne, wysportowane. O takie nam chodziło.

– Było warto?

– O tak, Szpilka. Było warto jak cholera. Każda chwila smakowała, jak jeszcze nigdy w życiu nic nie smakowało. Musisz spróbować.

– Zamknij oczy – mówię.

Spełnia polecenie. Opieram opuszki kciuków o jego powieki. Naciskam je łagodnie.

– Będzie bolało? – pyta.

Uśmiecham się, by dodać mu sił.

– Wiesz, że musi boleć.

Głowę ma unieruchomioną, ale wyczuwam, że zgadza się ze mną. Nie ma wyrzutów sumienia, ale doskonale zdaje sobie sprawę, że musi zapłacić.

Naciskam. Gałki uginają się lekko. Rumer nie broni się.

Zwiększam nacisk. Kciuki wchodzą głębiej. Wszystko odbywa się w ciszy, Rumer oddycha normalnie, miarowo.

Tryska krew. Dłonie opierają się o oczodół. Zastygają w bezruchu.

Dopiero wtedy Rumer zaczyna krzyczeć. Wrzask odbija się od ścian i niknie. Cofam dłonie. Zamykam oczy.

Słyszę głośne uderzenie. Wracam do rzeczywistości.

Dołęga wali pięścią w stół, a potem zamaszystym ruchem zrzuca półmisek z resztkami kanapek i filiżanki z niedopitą kawą. Huk tłuczonego szkła niemal boli. Skorupy i resztki śniadania walają się po podłodze. Fontanna zmarnowanego jedzenia. Wszystko wliczone w koszty. Mimochodem odnotowuję, że swój termos Dołęga przezornie oszczędza.

Siedzę pod przeciwległą ścianą. Dobrze widzę stąd twarz Rumera.

Oglądałam na YouTube kilka wywiadów z nim. Na pierwszy rzut okaz typowy przedstawiciel artystycznego establishmentu, który fazę aspiracyjną ma już dawno za sobą. Obecnie jest na etapie konsumpcji owoców własnego talentu. Pewny siebie, niemal butny, pogardzający słabszymi i mniej uzdolnionymi, przy tym, paradoksalnie, niepozbawiony jakiegoś frapującego uroku osobistego. Niewątpliwie inteligentny. A jednak, mimo pozorów siły, mimo iż wywiady zostały przeprowadzone na jego terenie i warunkach, widziałam jakąś słabość, niepewność, wahanie. Raczej intuicja niż obserwacja oparta na twardych danych, ale jestem jej pewna. Prawie.

Dołęga tego nie wie, ale zdaje sobie sprawę, że musi wciskać gaz, ile wlezie. Więc jedzie dalej.

– Mamy wszystko! – wrzeszczy. – Odciski palców, odciski opon, odciski butów. Świadków. Maile, zeznanie funkcjonariuszki. Ty nie masz alibi. A prokurator traktuje sprawę osobiście. Do końca życia będziesz gnił w pierdlu i już ja się postaram, żeby pod celą nie było ci za wesoło.

Rumer kuli się. Przyjmuje postawę żółwia. Chowa się w skorupie.

Milczymy. Przez minutę, dwie, trzy słychać tylko chrapliwy oddech Dołęgi i posapywanie Rumera.

Wstaję.

– Panie komisarzu, można? – pytam.

Wychodzimy.

Częstuję Dołęgę papierosem. Dym wydaje mi się wonny, niemal aksamitny.

– Co myślisz? – pyta.

– Nadal jesteśmy daleko – odpowiadam. Oboje wiemy, że nasze dowody nie są specjalnie sexy. Malina skonstruuje na nich akt oskarżenia, ale dużo będzie zależało od sędziego. Gdy trafimy na fana twórczości Rumera, albo, bardziej ogólnie, na takiego, który lubi się bawić w środowisku artystycznym – wiem przynajmniej o dwóch klubach, zamkniętych dla postronnych, w których co weekend, na hucznych imprezach warszawska sędziowsko-adwokacko-biznesowo-celebrycka elita bawi się do białego rana, i to na pewno nie przy wodzie sodowej pitej w towarzystwie żon – nie zajedziemy daleko. Całkiem dobrze wyobrażam sobie, że Rumer wyjdzie z sądu jako wolny człowiek.

– Jest odporny – mówi mój partner.

– Obniż temperaturę w pokoju o pięć stopni – proponuję. – Ja spróbuję.

Dołęga wzrusza ramionami. Przydusza papierosa w popielniczce. Ja kończę swojego.

Kilka minut później wchodzę do pokoju przesłuchań. Mimo zwalającego z nóg smrodu potu czuję, że jest wyraźnie chłodniej. Rumer chyba tego nie zauważa – studiuje fakturę stołowego blatu. Kucam przy ścianie. Bez pośpiechu sprzątam szczątki półmiska i filiżanek, wrzucam do plastikowej torby resztki kanapek, wycieram plamy po kawie. Wynoszę na zewnątrz.

Po chwili wracam. Mam na sobie polarową bluzę, jaką zwykle noszę zimą. Zatrzymany nadal wbija wzrok w stół. Już lekko się trzęsie. Kładę przed sobą paczkę papierosów i popielniczkę. Zapalam. Dym odrobinę tłumi odór.

Cisza. Zatrzymany nie rusza się. W jednym z wywiadów przyznał, że pali paczkę papierosów dziennie. Wydmuchuję dym w jego stronę. Powoli, sennie podnosi głowę.

– Chcesz? – pytam.

Zastanawia się. Niemal niedostrzegalnie kiwa głową. Przypalam mu. Dym gęstnieje.

Wstaję. Podchodzę do kąta. Wyłączam kamerę. Czerwone światełko gaśnie.

Rumer obserwuje mnie ze zdumieniem.

– Nie potrzebujemy świadków – mówię.

– To ty byłaś…

– Ja – przytakuję.

Prostuje się. Czuje strach, ale chce zachować się z godnością.

– Znowu wyjmiesz pałkę i będziesz mnie bić?

– Odwrotnie – mówię. – Chcę cię przeprosić.

Spojrzenie mężczyzny ogniskuje się na mojej twarzy. Niedowierzanie ma niemal komiczną formę.

– Mam osobiste powody, żeby nie lubić takich jak ty – oświadczam. – Co nie zmienia faktu, że tak nie powinno być.

– Osobiste powody?

– Opowiem ci coś – deklaruję. ■

Rozdział drugi

Cofnijmy się o półtorej dekady, do roku dwa tysiące piątego.

Moja siostra ma na imię Agnieszka, ale wszyscy, odkąd pamiętam, mówią do niej Gunia – i nikt nie potrafi sobie przypomnieć, kto użył tego określenia jako pierwszy. Agnieszka, Agunia, Gunia – coś w tym stylu. Jest ode mnie młodsza o cztery lata. Bardzo ją kocham. W domu pęta się też jedenastoletni brat, Ludwiczek. Rodzice, szczęśliwe małżeństwo, są przedstawicielami stosunkowo dobrze opłacanej klasy średniej. Mama skończyła prawo; pracuje jako adwokat w niewielkiej kancelarii specjalizującej się w prowadzeniu spraw rozwodowych. Wiedzie jej się całkiem dobrze, ostatnio awansowała. Z kolei ojciec, inżynier budowlany, ma etat w dużej międzynarodowej firmie deweloperskiej i pełni funkcję kierownika projektu. Oboje są zapracowani, ale umieją dobrze gospodarować czasem; lwią część wolnych chwil poświęcają nam. Resztę spędzają razem, co, jak mi się wydaje, sprawia im przyjemność. Właściwie się nie kłócą, co po przeszło dwudziestu latach małżeństwa stanowi godny podziwu wyczyn.

Gunia za chwilę skończy piętnaście lat. Choć jestem już dorosła i w zasadzie nie bawią mnie tego typu rozrywki, od czasu do czasu, przypominając sobie lata świętej siostrzanej wojny, wmawiam jej, że jest złośliwą małpą, i ustawiam do pionu. Nie robię tego zbyt często, a Gunia jest na tyle dojrzała, by zdawać sobie sprawę, że poruszamy się w obrębie pewnej konwencji. Nie wyobrażam sobie bez niej życia, chociaż często chętnie połamałabym jej nogi i ręce, bo bywa nieznośną gówniarą. Na co dzień jednak jest słodka, ma dobre serce i wielu przyjaciół. Przy tym świetnie się uczy i bardzo podoba chłopcom, co na razie średnio ją interesuje. Jest obdarzona żywym temperamentem, ale nigdy nie przekracza granicy impertynencji.

Mniej więcej trzy miesiące przed urodzinami zaczyna żyć w stanie euforycznego podniecenia – rodzice w końcu, po długich namowach (i moim dyskretnym lobbingu) zgadzają się, by ich młodsza córka pojechała na obóz żeglarski. Gunia kocha słońce, wodę i wiatr, chce być żeglarką i opłynąć świat. Ojciec to doskonale rozumie, jest sternikiem morskim, odkąd pamiętam, zabierał nas na łódkę i zaszczepiał miłość do wody i przestrzeni. W zasadzie ma, co chciał. Obóz będzie zorganizowany niedaleko, nad Zalewem Zegrzyńskim, czterdzieści minut jazdy od Warszawy. Kadrę stanowią licencjonowani instruktorzy, z których najmłodszy ma pięcioletni staż pedagogiczny.

Gunia żyje jak w transie. Każdego dnia sprawdza ekwipunek, poświęca godziny na studiowanie teorii żeglarstwa, zamęcza rodziców pytaniami. Obóz będzie kończył się egzaminem na żeglarza i Gunia chce go zdać z wyróżnieniem; zawsze miała charakter prymuski, co oficjalnie jest przedmiotem nieustannych żartów moich i Ludwiczka, nieoficjalnie zaś stanowi obiekt zazdrości, zwłaszcza mojego brata, który jest patentowanym leniem.

Patrzę na to szaleństwo z wyrozumiałością, ale mam własne sprawy: ja również przygotowuję się do pierwszego w życiu poważnego egzaminu. Pewien sędziwy profesor, budzący, z racji swej surowości, powszechną grozę, sprawdzi mą wiedzę z historii starożytnej. Jestem bowiem studentką pierwszego roku na Wydziale Historycznym. W mojej rodzinie nie ma żadnych tradycji związanych z tą dziedziną, ale ja zawsze lubiłam czytać o tym, co było kiedyś. Moim ulubionym okresem jest epoka wojen napoleońskich; w ogóle Cesarz należy do bohaterów mej wyobraźni. Do egzaminu muszę przeczytać blisko czterdzieści książek, wliczając w to trzy pozycje po angielsku, a także grube na pięćset stron podręczniki. Siedzę zatem dniami i nocami i kuję. Zagapiłam się przy zapisach, więc zdaję jako ostatnia, dopiero w połowie lipca; wcześniej profesor nie ma wolnego terminu. Idzie jak po grudzie, na egzaminie jestem półprzytomna ze zdenerwowania, ale zdaję, dostaję nawet czwórkę. Przez blisko tydzień nie wychodzę z domu; odrabiam zaległości, jeśli chodzi o sen. Na początku sierpnia Gunia, przyjąwszy od rodziców całą litanię zaleceń, poleceń, zakazów, nakazów i dobrych rad, wyjeżdża w końcu nad zalew. Ludwiczek jest na obozie harcerskim. Rodzice całymi dniami pracują, będąc myślami już na greckiej plaży: gdy Gunia wróci, w drugiej połowie sierpnia wyjeżdżamy całą piątką do Grecji, by spędzić wspólne wakacje. W domu robi się cicho jak w rodzinnym grobie, co bardzo mi odpowiada. Śpię, oglądam telewizję, bez pośpiechu dumam nad związkiem z kolegą z roku, Markiem, który nijak nie może się zdecydować, czy bardziej kocha mnie, czy latanie na motolotni. Każda taka lotnicza sesja z reguły kończy się wielodniową imprezą, na którą, rzecz jasna, zapraszana nie jestem.

Po kilku dniach odzywa się telefon.

Jestem sama w domu, więc odbieram. Łamiący się ze zdenerwowania damski głos, dukając i jąkając się, oznajmia mi, że Gunia jest w szpitalu. Z lawiny chaotycznych i chyba często przypadkowych słów wnioskuję, że jej życiu nie zagraża niebezpieczeństwo. Nie mogę jednak dowiedzieć się wiele więcej, poza tym, że na miejsce przybyła policja i bada sprawę. Jestem dociekliwa i sama dziwię się swojemu spokojowi. Jaką sprawę? Co się tak naprawdę stało? Z półsłówek i niedomówień układam sobie obraz sytuacji. Jeden z instruktorów, młody chłopak zatrudniony po raz pierwszy w życiu na umowę o pracę, zwabił wieczorem Gunię do swego domku. Nie jest jasne, co dalej się zdarzyło, chłopak ponoć zniknął i do teraz nie został odnaleziony. W każdym razie mniej więcej o północy instruktorzy usłyszeli rozpaczliwy krzyk dochodzący z okolic domku chłopaka. Krzyczała Gunia. Zaalarmowani hałasem instruktorzy znaleźli ją nagą, pokrwawioną, płaczącą rozpaczliwie w pobliskich krzakach. Niezwłocznie odwieziono Gunię do szpitala, w którym lekarze nafaszerowali ją środkami farmakologicznymi. Gunia teraz śpi. Nic więcej nie wiadomo.

Nadal przeraźliwie spokojna odłożyłam słuchawkę i zaczęłam myśleć. Stało się coś bardzo złego. Gunia potrzebowała natychmiastowej pomocy. Od roku mam prawo jazdy, a drugi samochód rodziców stoi pod domem; jako że ojciec niedawno dostał podwyżkę i służbowe auto, mały nissan, wierny towarzysz, okazał się niepotrzebny. Ojciec kilkakrotnie wspominał o konieczności sprzedania go, ale jakoś nie mógł na to nigdy znaleźć czasu; podejrzewam zresztą, że w grę wchodziły względy sentymentalne. Tak czy inaczej, gdybym siadła teraz za kierownicą, za niespełna godzinę mogłabym być na miejscu i dowiedzieć się, jak naprawdę to wszystko wygląda. I dopiero wtedy zawiadomić rodziców. Matka, prawniczka o doskonale precyzyjnym umyśle, z pewnością będzie chciała mieć dokładny obraz sytuacji, nim dokona oceny, kogo posłać na wiele lat do więzienia i zasądzić o milionowe odszkodowanie, bo domysł, że będzie chciała wywołać trzecią wojnę światową, uznałam za pewnik. Ojciec to inna para kaloszy; mój papa ma złote serce, ale jest chodzącym wulkanem, cholerykiem zdolnym do wybuchu przy byle okazji. Gdy jest w dobrym humorze, nie ma człowieka bardziej serdecznego niż on. Natomiast nikt nie chce się znaleźć w jego zasięgu, gdy jest w humorze złym. Tak czy inaczej, by zawiadomić rodziców, potrzebowałam więcej informacji. Roztrzęsiona kierowniczka dała mi tylko początek sznurka; kłębek musiałam znaleźć sama. Gdy dojadę na miejsce, może uda mi się pogadać z lekarzem albo nawet z samą Gunią. I pewnie z policją. Dowiem się, co się stało, poznam fakty, ocenię je i wtedy zawiadomię rodziców.

Z kluczykami w kieszeni schodziłam na dół, gdy tknęła mnie myśl, że postępuję nie fair. W naszej rodzinie zawsze obowiązywała szczerość. Rodzice wpoili nam zasadę – której zresztą sami konsekwentnie się trzymali – że mówimy sobie wszystko, niezależnie od tego, jak brzydko wygląda prawda. Tak było zawsze, bez znaczących wyjątków. Z łatwością wyobraziłam sobie pełne wyrzutu spojrzenie matki i gniew ojca, gdy zdadzą sobie sprawę, że o nieszczęściu, które dotknęło ich ukochaną córeczkę, dowiadują się znacząco po fakcie, a powodem opóźnienia w przepływie informacji jest ich starsza córka. Z racjonalnego punktu widzenia opóźnienie nie miało wielkiego znaczenia: co miało się stać, już się stało, Gunia była pod opieką lekarzy, sprawca, zdaje się, zwiał, a jego poszukiwaniami zajmuje się policja i faktu tego nie zmieni szybki przyjazd rodziców na miejsce.

Tak więc zawahałam się, a potem popełniłam błąd, przez który do dziś miewam bezsenne noce.

Wróciłam do mieszkania, wyciągnęłam z kieszeni komórkę i zadzwoniłam do matki. Najspokojniej jak potrafiłam, opowiedziałam jej o wydarzeniach ostatniej nocy. Matka oczywiście początkowo zdenerwowała się okropnie, ale szybko odzyskała spokój, po czym zareagowała zgodnie z przewidywaniami. Zimnym głosem kazała mi siedzieć na miejscu i mieć telefon pod ręką. Gdy kończyłyśmy rozmowę, już siedziała w samochodzie. Oświadczyła, że zabierze ojca, gdziekolwiek by się nie znajdował, i oboje pojadą najpierw do szpitala, a potem nad Zalew Zegrzyński. Na miejscu wytworzą sobie precyzyjny obraz sytuacji i podejmą odpowiednie kroki. Na razie mam oczywiście niczego nie mówić Ludwiczkowi.

Upewniwszy się, że wszystko zrozumiałam, matka rozłączyła się.

Wtedy słyszałam ją po raz ostatni.

Facet, który ich zabił, miał tego dnia parszywy nastrój. Najpierw, zupełnie niepotrzebnie, z błahego powodu wdał się w pyskówkę z żoną, co skończyło się dziką awanturą i trzaskaniem drzwiami. Potem ochrzanił go szef – bo on też pokłócił się z żoną i na kimś musiał wyładować wściekłość. Chwilę później okazało się, że w ciężarówce, którą miał jechać w trasę, nawalił czujnik cieśnienia przy układzie wspomagania kierownicy. Ponieważ odwołanie kursu nie wchodziło w grę – klient czekał na towar – szef zdecydował, że wóz i kierowca ruszą w trasę, zaopatrzeni w pojemniczek z płynem hydraulicznym, który będzie uzupełniany w razie potrzeby. W bazie nie takie rzeczy widziano, więc kierowca machnął ręką, choć formalnie miał prawo zażądać nowego samochodu lub odmówić kursu. Wziął torbę z kanapkami i termos z herbatą i ruszył. Wściekłość nadal go nie opuszczała.

Potem zeznał, że znaku „Stop” po prostu nie zauważył. Jechał z przepisową prędkością, dojeżdżając do skrzyżowania, nie zwolnił, bo uznał, że ma pierwszeństwo, był zresztą wtedy pochłonięty nasłuchiwaniem dochodzących z komory silnika podejrzanych stukotów i chrobotania, które uznał za objaw niedostatecznego poziomu płynu hydraulicznego, wyciekającego z tego nieszczęsnego czujnika, co zresztą później potwierdziła ekspertyza. Gdy podniósł wzrok, kątem oka zobaczył nadjeżdżający z prawej, z dużą prędkością, samochód osobowy. Wdepnął z całych sił pedał hamulca, ale była to reakcja spóźniona przynajmniej o ćwierć minuty.

Dochodzenie wykazało, że ojciec jechał służbowym passatem z prędkością przynajmniej dziewięćdziesięciu kilometrów na godzinę. Uderzył w ciężarówkę tuż za przednią osią. Siła uderzenia okazała się aż nadto wystarczająca, by całkowicie ściąć dach u podstaw słupków. Mimo zadziałania wszystkich systemów bezpieczeństwa – poduszek i tak dalej – oboje rodzice zginęli na miejscu, prawdopodobnie nie mając świadomości, że umierają, co było w tej historii jedynym pozytywnym akcentem.

Dostałam telefon godzinę po wypadku. Sierżant z drogówki był młody, zdenerwowany i rozpaczliwie nieudolnie próbował okazać współczucie. Niewiele pamiętam z tego, co działo się później. Pojechałam najpierw na miejsce wypadku, właściwie niepotrzebnie, bo zwłok nie pozwolono mi zidentyfikować, a do niczego innego nie byłam potrzebna. Potem zjawiłam się w szpitalu u Guni, akurat w momencie, gdy moja mała siostrzyczka obudziła się z farmakologicznie wywołanego snu. Nie mogłam się z nią porozumieć; Gunia miała rozszerzone źrenice i co chwila wybuchała płaczem. W przerwach na jej twarz wpełzał wyraz kompletnej, budzącej grozę tępoty, co z kolei powodowało, że ryczałam ja. Na szczęście po godzinie na miejscu zjawiła się siostra ojca, ciotka Małgorzata, bezdzietna dwukrotna rozwódka będąca wulkanem energii i mistrzynią organizacji. Choć miała również zapuchnięte od płaczu oczy – ojciec był naprawdę najbliższą jej osobą – przejęła z miejsca dowodzenie, oświadczyła, że w najbliższej przyszłości wprowadzi się do nas i pozostanie na miejscu do czasu, „aż sytuacja się ustabilizuje”. Odbyłyśmy rozmowę z lekarzem, który poinformował nas, że Gunia została przywieziona do szpitala w stanie upojenia alkoholowego; na jej ciele stwierdzono rozliczne wybroczyny oraz obfity krwotok z narządów rodnych. Po szczegółowym badaniu okazało się, że miała uszkodzone narządy miednicy mniejszej, jednak lekarz był zdania, że obejdzie się bez operacji i wystarczy leczenie zachowawcze. Rutynowo wykonano badania na obecność chorób wenerycznych i wirusa HIV; wyniki, szczęście w nieszczęściu, okazały się negatywne. Na temat stanu psychicznego lekarz się nie wypowiadał; bąknął tylko, że dziewczynka musi być otoczona troskliwą opieką, co raczej nie wystarczy – najpewniej będzie konieczna pomoc psychoterapeuty. Słuchałyśmy tego ze zgrozą. Nikt w naszej rodzinie nie tylko nie padł ofiarą gwałciciela, ale nawet nie miał do czynienia z taką osobą. Czułam, że za chwilę zwariuję i ciotka będzie miała na głowie całą naszą trójkę. Wydobyłam się na powierzchnię z najwyższym wysiłkiem; mój umysł, ratując się przed popadnięciem w szaleństwo, nakazał sobie myślenie praktyczne. Myśli zaczęły krążyć wokół konkretnych spraw: organizacji pogrzebu, postępowania spadkowego oraz, co chyba najważniejsze, kwestii opieki nad Gunią i Ludwiczkiem. Od razu wiedziałam, że chcę zostać ich prawnym opiekunem. Sporo argumentów przemawiało przeciwko mnie: byłam w końcu dziewiętnastoletnią studentką historii pozostającą na utrzymaniu rodziców. By osiągnąć cel, musiałam szybko znaleźć w miarę przyzwoicie płatną pracę. Nie obchodziło mnie na razie, jak uda mi się połączyć zarobkowanie i opiekę nad dwójką nastolatków, z których jedno będzie zmagało się z gigantyczną traumą, z wymagającymi studiami. Ciotka, po pierwszym oporze, ostatecznie uznała racjonalność moich argumentów; nie bez znaczenia był, zdaje się, fakt, że nie dopuszczałam żadnych negocjacji na ten temat. Ciotka Małgorzata zachowała się, jak trzeba; jeszcze tam, w szpitalnej izolatce, przy łóżku z drzemiącą niezdrowym snem Gunią, oświadczyła, że mogę na nią liczyć w każdej sytuacji. I przez dziesięć trudnych, długich lat dotrzymywała obietnicy; dopiero kilka lat temu, na moje wyraźne żądanie, przestała wspierać nas finansowo i organizacyjnie.

Dobę po wypadku na policję zgłosił się domniemany gwałciciel. Był w towarzystwie znanego warszawskiego adwokata. Chłopak został najwyraźniej dokładnie poinstruowany, co ma mówić. Bardzo ładnie grał rolę przerażonego, ale co do meritum konsekwentnie szedł w zaparte. Owszem, doszło do stosunku, twierdził, ale Gunia sama tego chciała. Już od początku obozu dawała do zrozumienia, że jest nim bardzo zainteresowana; na porządku dziennym były słodkie miny, długie spojrzenia, paradowanie w skąpym kostiumie i tym podobna amunicja z arsenału świadomych swej urody podlotków. W końcu wymogła na nim, by spotkali się wieczorem „u niego” i by zadbał o alkohol, a także odpowiednią oprawę spotkania – dyskretne oświetlenie, nastrojową muzykę i tak dalej. Nie mógł się oprzeć; nie ukrywał, że dziewczyna robiła na nim duże wrażenie. Gdy Gunia przyszła do domku, zaciągnęła zasłony, po czym zażądała drinka. Po kolejnym zaczęła przejawiać skłonności do rozróby; stwierdziła, że jest dziewicą i nadeszła właśnie pora, by zmienić ten stan. Chłopak zeznał, że mocno oponował, starał się przemówić jej do rozsądku, Gunia jednak nie chciała słuchać żadnych argumentów. Szybko się rozebrała i wskoczyła do łóżka. Wodzony na pokuszenie dwudziestopięciolatek nie mógł się oprzeć. Starał się być naprawdę delikatny. W trakcie, wedle relacji, Gunia zmieniła zdanie; zaczęła drapać, wyrywać się i wrzeszczeć, by natychmiast ją wypuścił. Chłopak, rzecz jasna, od razu się wycofał; Gunia, goła jak ją Pan Bóg stworzył, wybiegła na dwór i zniknęła w ciemności. Chłopak rozejrzał się, zobaczył zakrwawione prześcieradło, na wpół pełne szklanki z wódką i colą, porozrzucane ubrania i, oczywiście, ogarnął go dziki strach. Nie myślał wtedy racjonalnie – stwierdził, że cała ta sceneria przemawia przeciw niemu; zostanie oskarżony o gwałt i najbliższe lata spędzi w więzieniu. Przerażony wziął nogi za pas.

Gdy ochłonął, skontaktował się z prawnikiem. I przyszedł, by dać świadectwo prawdzie. Tak się wyraził.

Gdy jakiś czas potem, jako pełnomocniczka strony poszkodowanej, czytałam jego zeznanie, od razu wiedziałam, że historia jest, eufemistycznie rzecz nazywając, przedstawiona w maksymalnie krzywym zwierciadle. Dlaczego? Po pierwsze dlatego, że wersji tej przeczyły ślady pobicia na ciele Guni. Po drugie: znałam moją siostrę jak nikt na świecie i wiedziałam na pewno, że nie jest typem zalotnej gówniary, spędzającej życie na bajerowaniu chłopaków. Kobiecość dopiero się w niej budziła i nie była specjalnym przedmiotem jej zainteresowania. Mówiąc nieco górnolotnie, Gunię interesował świat, a nie własne ciało. Na pewno nie była zdolna do paradowania w bikini przed dorosłym facetem, nie leżało w jej charakterze trzepotanie rzęsami, kręcenie tyłkiem i tym podobne głupoty. Gunia nie tykała alkoholu i to również wiem na pewno. Była jeszcze wtedy po prostu niewinnym dzieckiem o dojrzałym wyglądzie.

Problem polegał na tym, że zeznania instruktora nie zostały zrównoważone zeznaniem poszkodowanej. Gunia nie była w stanie rozmawiać o wydarzeniach tego wieczoru, co nie wynikało z jej złej woli; organizm bronił się, wszystko, co stało się owego dnia, wypierając z pamięci. Gunia instynktownie czuła, że lepiej będzie dla niej, jeśli nie przypomni sobie szczegółów. Po prostu nie mogła sobie pomóc.

W efekcie proces skończył się tak, jak musiał się skończyć. Mimo dość jednoznacznych wyników obdukcji, zeznań świadków niepotwierdzających wersji o prowokowaniu instruktora przez Gunię i okoliczności samego zdarzenia, sąd uznał sprawcę winnym, ale orzekł karę roku pozbawienia wolności w zawieszeniu na dwa lata. Rzekomo ze względu na dotychczasową niekaralność i szczerze okazywaną skruchę. Apelacja nie dała wyników: sąd drugiej instancji podtrzymał orzeczenie pierwszej. Chłopak wychodząc z sądu, uśmiechał się ironicznie. Byłam w takim stanie, że przez pewien czas całkiem serio myślałam o zamordowaniu go, rozważałam nawet zakup broni. Potem mi przeszło. Przebyłam długą drogę, rozważałam różne opcje, chciałam nawet wyjechać za granicę. Ostatecznie wstąpiłam do policji. Nie pamiętam, co zaważyło; możliwe, że chciałam zostać szeryfem, ostatnim sprawiedliwym. Zabawne, co?

***

Milczymy. Dym jest gęsty, szczypie w oczy. Rumer siedzi skulony, wpatrzony w weneckie lustro za moimi plecami. Mimo nieobecnego wzroku wiem, że słuchał uważnie, wręcz łapczywie. Wydaje mu się, że panuje nad emocjami, ale ja czytam w nim jak w książce. Przygniata go ciężar. Mam nadzieję skłonić go, by się nim ze mną podzielił.

– Wiesz, co jest z tego wszystkiego najgorsze? – pytam. Popielniczka jest przepełniona. W pełnej przed godziną paczce zostały dwa papierosy. Sporo mnie kosztuje to śledztwo. – Sprawcy się upiekło. To prawda. Mówiłam ci, że wychodząc z sądu, uśmiechał się. Śnił mi się po nocach. Nie mogłam pogodzić się z tym, że facet nie poniósł kary. Jasne. Ale najbardziej bolał mnie fakt, że Gunia, moja ukochana mała siostrzyczka, już nigdy nie wróciła do normalnego świata. Minęło piętnaście lat, a ona śpi przy zapalonym świetle. Boi się wyjść z domu. Z nikim poza mną i bratem się nie spotyka. O nawiązaniu jakichś relacji z facetami nawet nie może myśleć. Ma zmienne nastroje, nad którymi nie panuje. Śliczna, życzliwa światu dziewczyna, piekielnie utalentowana graficzka, kochająca ludzi – została przez tego faceta właściwie usunięta ze wspólnoty żywych, rozumiesz? On ją skazał na dożywotnią banicję. Za tydzień ma urodziny. Wiem, jak będą przebiegały – moja siostra jest doskonale świadoma, że jej trzydziestka przypada dokładnie w rocznicę tej strasznej nocy i śmierci rodziców. Będzie siedziała na kanapie, piła wino jak wodę i trzymała w dłoniach dwa zdjęcia. Na jednym widać ją tuż przed wyjazdem na obóz: uśmiechniętą piętnastolatkę z wiatrem we włosach. Na drugim grób ojca i matki – skromna kamienna płyta i proste litery. Usiądę naprzeciwko niej i zobaczę, jak płacze. Sama też będę płakać. Potem przyjdzie nasz brat, który postara się nas rozśmieszyć i nie bardzo mu się to uda. Jeszcze później upijemy się dokumentnie i zaśniemy na kanapie przytuleni do siebie jak osierocone szczenięta. Rzecz odbędzie się w mieszkaniu rodziców, które moja siostra zamieniła w sanktuarium. Wiesz, że od piętnastu lat nawet zasłony się tam nie zmieniły? Wszystko jest takie samo: meble, dywany, naczynia, kolor ścian. Żakiety matki nadal wiszą w szafie. Na półce w łazience stoi pędzel do golenia ojca. A Gunia jest kustoszem tego muzeum. I tak pewnie pozostanie, aż któraś z nas umrze. I wiesz, co myślę? Że może dla niej byłoby lepiej, gdyby umarła wtedy.

Podnosi wzrok.

– Współczuję – chrypi.

– Naprawdę?

– Nie jestem potworem.

Milczę.

– Ja nie zabiłem tych dziewcząt – mówi.

– A kto je zabił?

Usta poruszają się, ale nie wychodzi z nich żaden dźwięk. Przez chwilę mi się zdaje, że facet jest blisko odpowiedzi. Jednak waha się zbyt długo. Zaciska wargi. Przez moment łapię się na absurdalnym uczuciu. Żal mi go.

Mrugam. Bywam idiotką. Gunia jest w stanie rozmontować psychikę najsilniejszego człowieka.

– Pewnie cię zaskoczę – oświadczam, biorąc kolejnego papierosa. – Wierzę ci. Też widziałam twoje filmy. Uważam, że człowiek o takiej wrażliwości nie może być potworem. Co nie znaczy, że nie może popełnić przestępstwa. Ale myślę, że zostałeś do niego nakłoniony, ktoś z bardzo dużym darem sugestii przekonał cię, że możesz urzeczywistnić najgłębiej skrywane marzenia. Chore, zbrodnicze, czemu nie. I tak nikt się nie dowie. Dałeś się wciągnąć. Pewnie nie za pierwszym razem, pewnie nie za drugim ani nawet trzecim. Może trwało to długo, alkohol, koka, męskie bajdurzenie przy cygarze. I w końcu dałeś się namówić. Twój wspólnik albo wspólnicy wszystko mieli zorganizowane i przemyślane. Dysponowali lokalem na odludziu i samochodem zarejestrowanym na słupa. Zwabienie młodej siksy w dzisiejszych czasach jest banalnie proste. Więc transportowaliście je tam i zabawialiście się. Obdukcje wykazały, że te dziewczyny były torturowane i gwałcone przez kilkanaście godzin, może nawet dłużej. Robiliście to na zmianę, każdy miał swoją sesję. Tak było?

Cisza jest namacalna, fizyczna. Z Rumera pot niemal cieknie. Przeżywa emocjonalny rollercoaster. Dociskam.

– Każdy ma inną psychikę, ale spróbuję zgadnąć: człowiek o takiej wrażliwości jak twoja musi się uginać pod ciężarem wspomnień – mówię, pochylając się. Patrzę mu prosto w oczy. – Sceny z dziewczynami towarzyszą ci nieustannie. Kiepsko śpisz w nocy, co? Słyszysz krzyk, błaganie o litość, widzisz twarze. I nikomu, po prostu nikomu nie możesz o tym powiedzieć. Tamci by cię wyśmieli, pewnie są twardsi od ciebie albo pozują na takich. Nie masz żony, zresztą żonie byś się przecież nie przyznał. Rodzina czy przyjaciele też z oczywistych powodów nie nadają się na spowiedników. Więc jesteś z tymi obrazami sam. Boisz się ich nawet bardziej niż kary. Może myślisz o zrobieniu o tym filmu, może nawet masz gdzieś w szufladzie pierwszy fragment scenariusza. Nie jesteś scenarzystą, ale zawsze miałeś dar opowiadania i nieźle piszesz, wiem, że masz ambicje reżyserskie, mówiłeś o tym w kilku wywiadach. Rozumiem cię – tylko tak możesz wykrzyczeć, co w tobie siedzi, nie zdradzając się. Ubierając wszystko w fikcję. Wariujesz, bo żyjesz w kłamstwie, a człowiek jest tak skonstruowany, że na dłuższą metę kłamstwo go rujnuje. W gruncie rzeczy desperacko pragniemy powiedzieć prawdę, ale nie możemy: bo polityka, bo rodzina, bo zasady, bo uprzejmość, normy kulturowe. U ciebie jest strach przed odpowiedzialnością. Kiedy ostatnio powiedziałeś prawdę?

Patrzy na mnie. Myśli.

– Wiem, że nie zabiłeś tych dziewczyn. To wspólnicy kazali ci robić straszne rzeczy. I oni kazali ci kłamać. Kłamiesz tak często i tak dużo, że już sam nie wiesz, co jest prawdą, a co nie. Ale ja widzę po tobie, że nienawidzisz kłamstwa. Że chcesz powiedzieć prawdę. Więc powiedz ją.

Podnosi głowę. Błysk w jego oku potwierdza, że trafiłam.

– Scenariusza na razie nie napiszesz, bo siedzisz tutaj, a nie przy swoim biurku – ciągnę, by jak najszybciej to zakończyć. Czuję się nie mniej zmęczona niż zatrzymany. – Ale los postawił na twojej drodze mnie. Możesz wszystko opowiedzieć. Zrzucić z siebie. Oczyścić głowę. I po raz pierwszy od niepamiętnych czasów przespać spokojnie noc.

Jeszcze się waha, ale oboje wiemy, że jest już niedaleko.

Pomagam mu w decyzji.

– Jeszcze jedno – mówię. – Raczej na pewno pójdziesz do więzienia, ale od twojej postawy będzie zależało, na jak długo. Sędziowie lubią winowajców prawdziwie skruszonych. Wyrok cię nie minie. Ale też ważne, gdzie i z kim będziesz siedział. Możesz pójść do Wronek, do sześcioosobowej celi z grypsującymi, z kubłem zamiast kibla w kącie i prysznicem raz na tydzień. A możesz pójść do Radomia, do pojedynczej celi. W Radomiu siedzą długoterminowi, ale bardziej przypomina sanatorium niż więzienie. Dobrze dają jeść. Może odwiedzać cię rodzina. Nikt ci z tyłka nie zrobi jesieni średniowiecza. Można uprawiać sport, pisać, oglądać telewizję. Mam dobre układy z prokuratorem, który ma dobre układy z większością warszawskich sędziów. To się da załatwić. O ile będziesz współpracował. Pomyśl o tym.

Na policzki Rumera wraca życie.

– Tak – mówi cicho.

– Co, tak? – chcę wiedzieć.

– Nie ja je zabiłem. Ale reszta odbyła się tak, jak mówisz.

– Musisz podać nazwiska wspólników. I miejsce.

– Nie – oświadcza nieoczekiwanie twardo. Jego twarz nabiera wyrazu stanowczości, jakiej jeszcze nie widziałam. – Przyznam się do winy, ale nie powiem, z kim to robiłem i gdzie.

– Słabo – mówię. – Sędzia wlepi ci wyrok za wszystkich.

– Nie będę tego negocjował. – O tak, wraca dawny, pewny siebie Rumer.

– Czego się boisz?

– Niczego.

– To dlaczego chcesz ich kryć? – W pamięci kołaczą mi jego słowa sprzed dwóch dni. – „Oni ci tego nie darują”, powiedziałeś. Tacy są potężni?

Kręci głową. Usta ma zaciśnięte. Czuję się zaintrygowana, ale odpuszczam. Chyba dziś dalej nie pojedziemy.

– Dobra – wstaję. – Musimy mieć to oficjalnie, więc włączę kamerę. Przedstawisz się, powiesz, że wyjaśnienia składasz dobrowolnie. Będę ci pomagała pytaniami. Tam, gdzie nie chcesz mówić, powiedz, że odmawiasz odpowiedzi. Rozumiesz?

Przytakuje. Włączam kamerę.

– Nazywam się Maciej Rumer, wyjaśnienia składam z własnej woli – mówi zadziwiająco mocnym głosem.

***

Dwie godziny później Rumer ląduje na powrót w celi, a my siedzimy z Dołęgą przy biurku i jemy spóźnione śniadanie w postaci odgrzanego w mikrofalówce kebaba. Kawa rozpuszczalna smakuje jak piołun. Właściwie nie chce mi się jeść, jestem zbyt zmęczona.

– Nieźle – mruczy Dołęga.

– Gówno – mówię. – Nie mamy wspólników. Ani miejsca zbrodni.

– Bzdury. – Mój partner wstaje i przeciąga się, aż strzelają kości. – Sprawca się przyznał. Mamy rozwiązaną sprawę.

– Przyznał się do udziału w porwaniu i gwałcie – prostuję. Odkładam niedojedzony kebab. – Formalnie zabójcy nie mamy nadal.

– Sędzia spojrzy na to inaczej. – Dołęga uśmiecha się. Wygląda jak krokodyl ze starej radzieckiej kreskówki. – Nie uwierzy w bajkę o wspólnikach, których Rumer kryje. Mamy częściowy odcisk palca, pasujący do jego linii papilarnych. Mamy zeznanie. Dostanie dożywocie.

Odechciewa mi się polemiki. Dołęga jest wybitnym przedstawicielem starej policyjnej metody polegającej na chodzeniu po linii najmniejszego oporu.

Zagląda dyżurny.

– Mamy zgłoszenie zaginięcia – mówi. – Mężczyzna, lat trzydzieści dwa. Wyszedł w piątek z domu i do tej pory się nie pojawił. Z opisu mniej więcej pasuje do tego, co go wczoraj znaleźliście.

Jestem tak zmęczona, że reaguję z opóźnieniem.

– Kto zgłosił zaginięcie? – chce wiedzieć Dołęga. Wyciera serwetką palce.

– Żona. Mam ją na dole.

Spoglądam na zegar wiszący na ścianie. Już dość dawno temu minęło południe.

– Dopiero teraz zgłosiła? – pytam.

Dyżurny wzrusza ramionami. Ma rację. Nie jego problem.

– Idź, pogadaj z nią – zarządza Dołęga. – Ja skończę na cacy notatkę. Potem jedź do domu. Wyglądasz jak trup.

– Bardzo to uprzejme z twojej strony – prycham.

Schodzę z dyżurnym na dół. W poczekalni siedzi młoda kobieta w szarym żakiecie. Długie włosy spięte w koński ogon. Czółenka na płaskim obcasie. Śladu makijażu. Mimo zaczerwienionych oczu i opuchniętych policzków (od płaczu? niewyspania?) bardzo atrakcyjna twarz.

Kobieta obraca w palcach najnowszy model iPhone’a.

– Dzień dobry – mówię, podchodząc. – Mogę jakoś pomóc?

Kobieta podnosi wzrok. Jest młodsza ode mnie, może w wieku Guni. Z bliska wygląda jeszcze lepiej, choć widać, że zżera ją stres.

– Ja nie wiem… – duka.

– Podkomisarz Kohut – oświadczam. – Chciała pani zgłosić zaginięcie?

– Mąż nie wrócił do domu… Wyszedł w piątek przed południem – odpowiada. – Nie odbiera komórki.

– Nie kontaktował się od tej pory?

– Nie.

Wzdycham. Gdybyśmy chcieli szukać wszystkich mężów, którzy urywają się z domu na weekend, cała polska policja musiałaby nie zajmować się niczym innym.

– Poproszę dyżurnego, żeby wziął od pani dane męża – mówię. – Wszystkie namiary, miejsce zatrudnienia i tak dalej.

Sięga do gustownej torebki. Wyciąga zdjęcie.

– Może to pomoże.

Zerkam.

Nadzieję na wolne popołudnie właśnie trafia szlag.

Pięć minut później ponownie siedzę w pokoju przesłuchań. Jeszcze w nim śmierdzi papierosami i strachem. Ustawiam wentylację na pełen regulator. Nalewam kawę z termosu Dołęgi. Kobieta uśmiecha się zdawkowo. Pije z gracją, małymi łykami. Ma piękne, długie palce, które zdają się zbyt kruche, by utrzymać ciężar filiżanki. Odstawia ją na stół niemal bezszelestnie.

– Chcę pani coś pokazać – mówię. Czuję do babki mimowolną sympatię, ale nie potrafię na poczekaniu wymyślić sposobu osłodzenia goryczy, którą za chwilę jej zaserwuję. Przeciwnie, chcę mieć ten moment jak najszybciej za sobą. – Uprzedzam, to nie będzie zbyt przyjemny widok. W sobotę rano znaleźliśmy w parku Dreszera martwego mężczyznę. Proszę przyjrzeć się zdjęciom.

Robię pierwszy krok. Kładę przed nią dwie fotografie zrobione na miejscu zdarzenia. Przedstawiają buty i niezakrwawiony fragment marynarki.

Kobieta przenosi wzrok ze mnie na stół.

I dosłownie szarzeje na twarzy. Podnosi dłoń do ust. Oczy stają się jeszcze bardziej czerwone. Głos ledwie słyszalny.

– O matko! – mówi.

– To rzeczy pani męża?

Ledwie dostrzegalnie kiwa głową.

– Jest pani pewna? Proszę się nie spieszyć.

– Tak.

– Wiem, że to trudne. Muszę pokazać pani twarz ofiary.

Kładę kolejne zdjęcie. Z tych najmniej drastycznych.

Bledsza kobieta już być nie może.

– To on – szepcze.

Oddycham głęboko.

– Musimy niestety przejść przez formalności – mówię. – Proszę podać imię i nazwisko męża.

– Jarosław… – bąka. – Jarosław Walicki. Ja nazywam się Małgorzata Walicka.

Bingo! Obrazek wskoczył na właściwe miejsce. Tego nie mogłam sobie przypomnieć w parku Dreszera. Oczywiście, że faceta widziałam – od kilku lat często pojawiał się w mediach. I oczywiście słyszałam nazwisko.

– Adres?

Walicka podaje ulicę i numer domu. Niedaleko. Jadąc do pracy, codziennie tamtędy przejeżdżam.

– Dobrze. Proszę opowiedzieć, kiedy widziała pani męża po raz ostatni.

– W piątek przed południem. Wyszedł z domu około jedenastej.

– Do pracy?

– Można tak powiedzieć. Pojechał na spotkanie. Potem miał następne, prawie do wieczora. A później był umówiony na kolację.

– Kiedy miał wrócić do domu?

– Nie mówił. Ale zawsze wracał nie później niż o pierwszej, drugiej w nocy. Wie pani, był piątek – dodaje usprawiedliwiającym tonem.

– Miała pani z nim kontakt w tym czasie?

– Nie. Mamy taki zwyczaj, że nie dzwonimy do siebie bez potrzeby.

Podnoszę głowę odrobinę wyżej. Słyszę jakiś nowy ton, nieznaczną zmianę nastroju. Jej przerażenie wywołane wiadomością o śmierci męża wygląda na autentyczne. Reakcja na zakrwawioną, opuchniętą twarz z wpółotwartymi ustami z pewnością nie jest owocem mojej wyobraźni. Ale wzmianka o kontakcie wzbudziła coś, czego na razie nie pojmuję. Gniew? Strach? Niechęć?

– Rozumiem.

Milknę na chwilę.

– Co się stało? – pyta, a we mnie coś się cieszy, choć na razie tylko półgębkiem, nieznacznie, niejako na kredyt. Nauczyłam się, by na tym etapie śledztwa niczego nie przyjmować za pewnik.

– Pani mąż został pogryziony przez psa – mówię, patrząc jej prosto w oczy. – Lub psy.

Ponownie przytyka dłoń do ust. Paznokcie ma pomalowane bezbarwnym lakierem.

– Przez psa? – pyta. – Napadły na niego psy?

– Na to wygląda – przytakuję. – Niestety mamy podstawy podejrzewać, że nie był to przypadek.

– To znaczy?

– Możliwe, że ktoś go poszczuł.

– Za jakiego powodu ktoś miałby robić coś takiego?

– Nie wiemy jeszcze. A pani przychodzi coś do głowy?

– Nie rozumiem.

– Może przychodzi pani na myśl ktoś, kto miałby powody, żeby zrobić pani mężowi coś takiego.

– Nie znam nikogo, kto miałby psy zdolne zagryźć człowieka na śmierć.

– A zna pani kogoś, kto miałby powód?

– Nie.

Mówi to szybko, jak na mój gust zbyt szybko. Uznaję, że na tym etapie informacja, iż zabójca miał w zbrodni osobisty udział, może jeszcze poczekać.

– Proszę się zastanowić. Mordercy na ogół nie działają bez powodu.

Bardzo uprościłam, wiem.

– Naprawdę nie mam pojęcia – mówi bezradnie.

Wygląda na szczerą. Właśnie dlatego się ucieszyłam. Ludzie, których bliscy zginęli gwałtowną śmiercią i którzy nie chcą wiedzieć, jak to się stało, są z automatu podejrzani. Niewinny człowiek w ten sposób się nie zachowuje. Niewinny człowiek pragnie informacji, w wyniku których jest zszokowany, a niedowierzanie i wyparcie stanowią standardową reakcję.

Poprawka: na ogół. Niektóre kobiety bywają genialnymi aktorkami.

– Pani mąż był pisarzem, prawda?

– Tak.

– Czy pisanie było źródłem jego utrzymania? – drążę.

– Tak – mówi. – Dwie ostatnie powieści nieźle zamieszały na rynku. Jarek cieszył się, mówił, że w końcu dorobił się prawdziwych bestsellerów. Zaczęliśmy nareszcie mieć pieniądze, mogliśmy nawet zmienić mieszkanie na większe.

– Miał dużo znajomych?

– Nie, chyba nie. Pisanie to samotna praca.

– A pani?

– Co: ja?

– Pani ma dużo znajomych?

– Dosłownie kilka osób. Ze studiów, lubię też jedną koleżankę z pracy. Ale spotykamy się rzadko.

– Gdzie pani pracuje?

– W firmie doradczej. – Wymienia jeden ze znanych międzynarodowych konglomeratów, których nazwy z reguły nic nikomu nie mówią. – Jako księgowa.

Chyba nie znam się na ludziach, a na pewno za mało spałam, wczorajsze pijaństwo też nie przysłużyło się mojemu umysłowi. Ta kobieta nie wygląda na księgową, oceniałam ją zupełnie inaczej. Po prostu się starzejesz, Szpilka. Czas na bujany fotel, pled, kominek i kota na kolanach.

– Okej – mówię. – Będę panią prosiła o sporządzenie listy znajomych męża. Wszystkie nazwiska, jakie tylko pani pamięta.

– Na pewno pomoże lista kontaktów w komórce.

– Niestety, nie znaleźliśmy komórki. Pewnie zabrał ją sprawca.

Walicka tężeje na moment. Znowu jest przerażona. Przypomina królika wpuszczonego do terrarium. Nie pomagam jej, po prostu patrzę.

– Dobrze – mówi. – Sporządzę taką listę. Może być na jutro? Mam tutaj przyjść?

– A może jednak teraz?

– Dzisiaj nie dam rady. Muszę… pomyśleć. Bardzo proszę.

No cóż, w śledztwach pewnego rodzaju nic nie toczy się szybko.

– Dobrze – odpowiadam. – Może będzie lepiej, jeśli ja wpadnę do pani. Koło drugiej, może być?

– Przychodzę z pracy około szóstej.

– Może pani pomyśli o kilku dniach urlopu. Pracodawca z pewnością zrozumie.

Kręci głową z nieoczekiwaną energią.

– Nie – mówi. – Oszalałabym w domu. Sama z myślami. Nie. Pójdę do pracy. Umówmy się o szóstej.

– Jak pani woli. Mąż używał komputera?

– Oczywiście.

– Proszę niczego nie ruszać. Będę musiała go zabrać. I wszystkie zewnętrzne dyski, o ile takie są.

– Oczywiście.

– Czy trzymał dane w chmurze?

– Pewnie tak, jak go znam. Ale nie wiem na pewno.

Żegnamy się. Idę do pokoju. Rzucam na biurko notatki. Dołęga siedzi nad raportem. Patrzy na mnie zdziwiony.

– Myślałem, że już pojechałaś – mówi.

– Znam tożsamość ofiary – odpowiadam.

Referuję pokrótce, czego się dowiedziałam. Tylko fakty, żadnych sugestii czy podejrzeń. Dołęga niczego nie komentuje.

– Jedno mamy z głowy – mówi, gdy milknę. Osobliwa pochwała, przyznacie. – Jedź do domu, jutro będzie długi dzień. Ja przygotuję papiery dla Abramczyka.

– Może jutro też do niego pójdziesz sam?

– Jezu, Szpilka, wynoś się.

No cóż, nie zamierzam się kłócić.

***

W domu wykonuję telefon do Guni, ale kończę rozmowę dosłownie po kilku zdaniach. Gunia sprawia wrażenie, jakby chciała mi coś powiedzieć, ale ja naprawdę nie mam siły na dyskusje. Mówię, że zadzwonię jutro z pracy, i rozłączam się. W wannie siedzę godzinę. Zimne piwo dobrze mi robi. Myślę o swoim życiu i, tak jak zwykle, nie dochodzę do żadnych konkretnych wniosków. Mam ochotę wziąć plecak, wyjechać gdzieś na miesiąc czy dwa i powłóczyć się bez celu. Kiedyś lubiłam chodzić po górach – słyszałam od bywałych w świecie znajomych, że pod względem możliwości turystyki górskiej Gruzja jest po prostu bezkonkurencyjna. No, ale co z tego? Mam sporo zaległego urlopu, ale nawet nie rozważam poproszenia Basieńki, by mnie gdzieś na miesiąc puściła. Komenda boryka się z niedostatkiem etatów. Koniec. Nie wracajmy do tego.

Co mogłabym zrobić tu, w Warszawie? Nie wiem. Myślę i nic nie przychodzi mi do głowy.

Z zamyślenia wyrywa mnie dzwonek telefonu. Patrzę na wyświetlacz.

Pastor. Bez obaw, to ksywka.

– Witam szanowną panią podkomisarz – słyszę w słuchawce mocny męski głos.

– Cześć, Piotr – mówię.

– Co robisz?

– Siedzę w wannie i piję piwo.

– O!

Nie mogę powstrzymać się od chichotu. Trzeba znać tego faceta, żeby zrozumieć. Widzieć jego minę, ironicznie wykrzywione usta, zimne, niepokojące oczy, równiuteńkie białe zęby. Znać jego małpio złośliwy charakter. I umiejętność zawierania całej gamy emocji w jednej sylabie.

Tym razem Piotr zwany Pastorem daje mi do zrozumienia, że właśnie mnie w tej wannie widzi i całkiem mu się ten widok podoba. Pastor jest singlem z odzysku, ale nigdy nawet nie próbował mnie podrywać. W każdym razie nie w sposób, w jaki robią to na ogół faceci. Nie musi. Dostrzega, nawet przez telefon, że ja, ekhm, dziwnie pokornieję w jego towarzystwie, choć na Boga, nie uważam się za zagubioną w środku lasu sierotkę Marysię, odwrotnie, raczej nie brakuje mi pewności siebie, a facetów, także tych bezczelnych i przebojowych, umiem trzymać na dystans.

– I co dalej? – pyta.

– Z piwem, wanną czy ze mną?

– Ze wszystkim naraz.

– Zaraz doleję ciepłej wody, bo trochę wystygła – mówię. W głowie mi szumi. – Pójdę do lodówki po następną flaszkę. I pewnie się upiję.

– Zostawisz na podłodze mokre ślady.

Tym razem śmieję się już oficjalnie. Piotr milczy. Wydaje mi się, że znacząco, co rozśmiesza mnie jeszcze bardziej.

– Czego chcesz? – pytam, gdy na powrót jestem w stanie mówić.

– Dobrze wychowani ludzie, jeśli się lubią, dzwonią i rozmawiają – odpowiada. – Nawet niekiedy zapraszają się do domów. I na przykład wspólnie piją piwo.

– Czy ty właśnie powiedziałeś, że mnie lubisz?

– Czemu nie? Jesteś miłą dziewczyną, Szpilka.

Stwierdza to takim tonem, jakby mnie chwalił, że ostatnimi czasy podciągnęłam się z geografii. Mówiłam wam, on jest, najłagodniej rzecz ujmując, specyficzny.

– I chcesz się spotkać?

– Niczego takiego nie powiedziałem. – Cały czas ten sam, na poły życzliwy, na poły złośliwy ton nauczyciela instruującego niezbyt pojętnego ucznia. – Mówię, że tak bywa pomiędzy ludźmi, że się spotykają, a nawet zapraszają do domów, gdzie wspólnie piją piwo. Ale to nie musi dotyczyć tego konkretnego przypadku.

Pod pewnymi względami jestem staroświecka. Ale nie za bardzo.

– No to zaproś mnie na piwo – mówię.

– Zapraszam cię na piwo. Wtorek może być?

– Jasne. Byle po robocie.

– Przyślę esemesem adres i godzinę, okej?

– Jasne, panie instruktorze.

Tym razem on chichocze, po czym rozłącza się. Świat wydaje mi się odrobinę mniej ponury.

***

Aż do poniedziałkowego poranka.

– Jacy wspólnicy? – pyta Malina.

Jest dziewiąta rano. Notatkę z przesłuchania i samo nagranie dostał wczoraj. Dziś jest przygotowany i w bojowym nastroju, wręcz gniewny, czego nawet nie próbuje ukryć.

– Facet przyznał się tylko do gwałtu. – Dołęga wzrusza ramionami. – A nie do zabójstwa.

– Bardzo logiczne – prycha Malina. – Ofiary zostały zgwałcone i zamordowane. Mamy zatem gwałciciela, ale mordercy już nie.

– Bo nie działał sam – wtrącam się, całkiem niepotrzebnie.

Malina podnosi się gwałtownie i zaczyna chodzić po pokoju. W kącie siedzi jeden z jego asesorów, młody chłopak, znam go słabo, wiem, że nazywa się Kenig. Ma na sobie dobrze uszyty garnitur, jest starannie uczesany i w ogóle wygląda zbyt dobrze jak na urząd, w którym pracuje. Mimo to stara się nie zwracać na siebie uwagi.

– Pamiętasz naszą sobotnią rozmowę? – pyta prokurator.

– Pamiętam – mówię możliwie neutralnym tonem. – Potem jednak facet zdecydował się zeznawać. Tyle że na pytania o zabójstwo odmówił odpowiedzi.

– Głupi nie jest – ripostuje szybko Malina. – Zupełnie inny paragraf za gwałt, a inny za zabójstwo.

– Przecież to bzdura – brnę dalej, bo strasznie mnie to wszystko zaczęło irytować. – Wie, że i tak mu przypniemy zabójstwo. A jednak boi się kogoś tak bardzo, że nie chce go ujawnić.

– Szpilka – mruczy uspokajająco Dołęga.

– Zresztą słyszeliście nagranie. Groził mi. Powiedział, że, cytuję: „oni mi tego nie darują”.

– Co drugi bandzior przy zatrzymaniu grozi.

– Jasne.

Malina chodzi po pokoju. W tę i z powrotem, w tę i z powrotem.

– Dobra – odzywa się wreszcie. – Powiem wyraźnie, bo widzę, że do was nie dociera.

– Do mnie dociera – zastrzega Dołęga, co mogłabym poczytać za nielojalność, gdy nie fakt, że Malina zna doskonale rozkład poglądów w naszym zespole.

– Facet jest znanym i cenionym operatorem, bardzo wpływową postacią w środowisku – mówi. – Ma wielu przyjaciół w Ameryce i widoki na film w Hollywood. Mimo to pójdzie siedzieć. Sam. Wiecie, dlaczego sam? Bo będzie szum, ale szum dotyczący pojedynczego człowieka jakoś przetrzymamy. Natomiast jeśli byłoby tych ludzi kilku, powiedzmy, jeszcze dwóch czy trzech, zrobi się taki smród, że długo się nie pozbieramy. Zobaczcie, co się dzieje w sprawie Polańskiego, chociaż dowody są ewidentne. Media orzekną, że wzięliśmy na celownik całe środowisko.

Jestem tak wkurzona, że niemal nie mogę oddychać. Pan prokurator nie był łaskaw powiedzieć wszystkiego, nadać swej wypowiedzi kontekstu. Wyręczę go zatem. Otóż kontekst jest taki, że naszemu kochanemu rządowi bardzo zależy na zrobieniu dużego, wysokobudżetowego filmu (a najlepiej kilku) przedstawiającego jeden z heroicznych fragmentów naszej historii. Włodarze rządzącej partii chcą pokazać światu, jak bardzo walecznym, dzielnym i honorowym, a zarazem niedocenianym i pokrzywdzonym przez los i złych ludzi narodem są Polacy. Z tym między innymi hasłem na sztandarach wygrali wybory. Minister kultury nie może spać po nocach, bo marzy mu się Braveheart czy Szeregowiec Ryan w polskiej wersji. Zamiar wielce szczytny, tyle że napotykający, już na starcie, bardzo poważną przeszkodę: rząd, a przede wszystkim tworzące go ugrupowanie, nie cieszy się, by rzecz oględnie ująć, sympatią środowiska filmowego. Wzmiankowani włodarze oczywiście zdawali sobie sprawę z tego faktu, próbowali więc stworzyć dzieło własnymi siłami, przy pomocy takich ludzi, którzy podzielają ich poglądy. Rozpisywano liczne konkursy, dawano zachęty finansowe – rezultaty były żałosne. Okazało się, że wszyscy pierwszoligowi fachowcy znajdują się po drugiej stronie politycznej barykady. Po kilku latach walenia głową w mur i wydaniu na próżno masy pieniędzy ktoś po stronie rządowej poszedł po rozum do głowy i postanowił się dogadać. Rozpoczęto więc zakulisowe, nieoficjalne negocjacje, obiecując przedstawicielom środowiska solidny budżet i pełną swobodę artystyczną. Rozmowy, o ile wiem, toczą się do dzisiaj. Nie znam oczywiście szczegółów, o wszystkim dowiedziałam się z korytarzowych plotek, także Pastor zdradził mi to i owo, a on jest na ogół pierwszorzędnie poinformowany.

Jak rzecz się skończy, nie wiem, co nie zmienia sytuacji. Rumer jest winny zbrodni i ma wspólników. Tego jestem pewna. Czego nie jestem, to tego, czy wspólnicy również pochodzą ze środowiska. W tej kwestii wszystko mi jedno, morderca to morderca, obojętnie czy jest laureatem Nagrody Nobla, czy śmieciarzem. Malina ma swój punkt widzenia. Na ogół go rozumiem, nie tym razem jednak. Mam w pamięci martwe, przerażone twarze tych dziewczyn. I głęboko gdzieś, czy film powstanie, czy nie.

Nabieram powietrza w płuca, ale Dołęga wykazuje się refleksem: klepie mnie dyskretnie w kolano.

– Jasne, panie prokuratorze – oświadcza.

– Jutro go przesłucham – mówi Maliński, udając, że nie widzi rumieńca na moich policzkach. – Może się przyzna do zabójstw. Jeśli nie, nie szkodzi. Sprawa jest zamknięta. W tym tygodniu idzie do sądu. Dobra robota, dziękuję.

Wychodzimy. Dopiero wtedy zgrzytam zębami. Mam ochotę walić pięścią w ścianę.

– Spokojnie – odzywa się Dołęga. – To już jego piłka. Nic nie poradzisz.

– Facet ma wspólników – warczę. – I oni nadal gdzieś tam są.

Mój partner sapie. Nic dziwnego, wspinamy się po schodach aż na pierwsze piętro.

– Pal diabli tak zwaną sprawiedliwość – ciągnę. Jakiś facet z teczką gapi się na mnie. Odpowiadam mu krótkim spojrzeniem. Odpuszcza. – Czy zadośćuczynienie dla rodzin ofiar. Ale przecież oni mogą mordować dalej. Ktoś jeszcze może zginąć.

– Sama w to nie wierzysz – odpowiada Dołęga. Na szczycie schodów musi się zatrzymać i odpocząć.

– Przeciwnie – oświadczam stanowczo. – Nie tylko wierzę. Wiem, że Rumer miał wspólników. I potrafię sobie wyobrazić, że aresztowanie go nie powstrzyma tamtych. To są chorzy ludzie. Seryjni gwałciciele i mordercy. Zaczęli, wiedzą, jak smakuje krew, będą działali dalej.

Mój partner zdobywa się na uśmiech. Widzę w nim życzliwość, ale i wyrozumiałość dla młodszej i niezbyt doświadczonej koleżanki.

– Niech ci będzie. Poczekamy, zobaczymy – podsumowuje, a ja traktuję powyższą uwagę jako postęp. Przynajmniej nie neguje w czambuł wszystkiego, co mówię.

Naciska klamkę gabinetu znajdującego się zaraz na początku korytarza. Abramczyk wita nas krótkim skinieniem. Podobnie jak Malina, nasze ustalenia dostał jeszcze wczoraj. Jego pokój jest o połowę mniejszy niż gabinet zwierzchnika i równie spartańsko urządzony. Zdjęcie żony i uśmiechniętych dzieci ma do bólu standardową kompozycję i jest trywialnie kadrowane. Mimo to doceniam wysiłek: zapewne Abramczykowi wydaje się, że rodzina ociepla jego wizerunek.

Siadamy naprzeciw biurka zawalonego papierami. Bardzo ważny urzędnik państwowy na pierwszej linii frontu. Ja myślami jeszcze jestem w pokoju Maliny. Czuję ciepło na twarzy. Muszę nad sobą mocno pracować.

Abramczyk zamyka laptopa.

– Jarosław Walicki – mówi. – Mam kilku znajomych, którzy czytali jego książki. Podobno bardzo dobre.

Milczymy. Prokurator nie zadał żadnego pytania. Za to gapi się na mnie przenikliwie. Dołęga porusza się niespokojnie.

– Na miejscu zdarzenia i później wykonaliśmy następujące czynności – zagaja, po czym zaczyna referować. Mówi monotonnie, z pedanterią wymieniając wszystkie nasze działania od sobotniego poranka.

Uspokajam oddech. Zwykle nudziarstwo Dołęgi mnie złości, teraz jest błogosławieństwem. Abramczyk słucha uważnie, nie przerywa.

– Wyniki sekcji będą pojutrze – oświadcza Dołęga, po czym milknie.

Abramczyk unosi brwi. Teatralność gestu może nawet by mnie bawiła, gdyby nie była tak cholernie tandetna. Coś mi się zdaje, że widać, jak poruszam żuchwą. Skóra policzków jest zbyt napięta.

– Tak późno? – pyta uprzejmie.

– To i tak szybko – oponuje mój partner. Wszyscy zdajemy sobie sprawę, jak jest, ale pan prokurator mimo wszystko uznaje za stosowne rozliczyć nas z nieformalnych układów panujących w branży. Normalka, ale strasznie mnie wkurza. Kiedyś rzuciłam pomysł, byśmy zastosowali strajk włoski, to znaczy robili wszystko zgodnie z przepisami. Procedury ciągnęłyby się miesiącami, ale nikt nie byłby w stanie zarzucić nam opieszałości; na wszystko mielibyśmy oficjalne podkładki. Wszyscy, na czele z Basieńką, patrzyli na mnie jak na osobę niespełna rozumu. Naszych przełożonych, a przede wszystkim prokuraturę guzik obchodzą kolejki. Wszyscy na gwałt żądają rezultatów.

– Bez oficjalnych wyników sekcji nie możecie ruszyć z miejsca – mówi Abramczyk. – Gówno warte takie dochodzenie.

– Zakładamy roboczo, że mamy sto czterdzieści osiem, może nawet z dwójką. – Dołęga ma na myśli zabójstwo ze szczególnym okrucieństwem. Wraca do powolnego toku narracji, jakby chciał celowo przedłużyć spotkanie.

– Tego na razie nie wiecie – oponuje Abramczyk.

– Tak czy inaczej, chcemy znaleźć właściciela psa. Poza tym znamy tożsamość ofiary.

– Zidentyfikowaliście ofiarę, bo zgłosiła się jego żona – ripostuje prokurator. Całe spotkanie traktuje, zdaje się, jak mecz. Nasza zasługa żadna, bo świadek sam się zgłosił. Jasne. Mogłabym mu przytoczyć statystykę wyjaśniającą, ile spraw zostało rozwiązanych przez przypadek. Szukamy gangusa podejrzanego o zabójstwo w Warszawie, a on wpada podczas rutynowej kontroli drogowej w Zakopanem. Robimy nalot na lokal w jednej sprawie, znajdujemy fanty z drugiej. Szukamy jednej zaginionej osoby, w wyniku cynku znajdujemy dwie inne, zaginione w Szczecinie trzy miesiące wcześniej. I tak dalej. Nie otwieram jednak ust. Abramczyk na razie rozmawia tylko z Dołęgą, co mi odpowiada. Jak go znam, zauważy mnie tylko wtedy, gdy będzie chciał się do czegoś przypieprzyć, co nie jest specjalnie pociągające. Niech więc chwila trwa.

– Dziś podkomisarz Kohut pójdzie ją przesłuchać – ciągnie niezarażony Dołęga. – Będziemy mieli listę kontaktów denata. Pogadamy ze znajomymi, rodziną, pracodawcą.

Abramczyk krzywi się. Fakt, Dołęga zasypuje go banałami. Na tym etapie tak bywa. Pogadamy za tydzień czy dwa. Spotkanie jest stratą czasu.

Jednak nie.

Abramczyk rzuca na biurko dzisiejszą gazetę, jedną z tych niemających oporów przed zamieszczaniem zdjęć przedstawiających wnętrze talerza znanej osoby jedzącej obiad w restauracji albo ją samą opalającą się nago na własnym balkonie.

Tytuł jest ogromny i dla podkreślenia dramatyzmu sytuacji wybity czerwonymi literami.

„Znany pisarz zagryziony na śmierć przez psy”.

I zdjęcie z daleka. Parawan z policyjnych kurtek. Szczelina, może efekt podmuchu wiatru. Na ziemi niewyraźna postać. Policjant z prewencji. Dołęga z profilu. Nieco bliżej mój tyłek i część pleców.

Obok zdjęcie Walickiego z jakiegoś spotkania autorskiego. Sala nabita ludźmi. On uśmiechnięty, ma w ręku mikrofon. Przystojny facet.

– Pięknie – oświadcza Abramczyk zimno.

– Kurwa – wyrywa mi się.

– Ciekawe spostrzeżenie. – Prokurator w końcu mnie zauważa. – Bardzo konstruktywne. A co jeszcze ma pani do powiedzenia, podkomisarz Kohut?

Dołęga znowu przejmuje ster.

– Pogadamy w wydziale – oświadcza niespodziewanie stanowczym tonem. – Znajdę i łeb urwę.

Jest zły, podwójnie. Po pierwsze; nic nie wiedzieliśmy o artykule, co źle o nas świadczy, po drugie, ważniejsze, mamy w wydziale gadułę. Nie dziwi mnie to. Bardzo wielu moich kolegów nosi w sobie takie czy inne urazy. Tłumi złość. I rozpaczliwie chce się przed kimś wygadać. Nie mówiąc o tym, że taki cynk oznacza parę dodatkowych, nieopodatkowanych groszy.

– Mam nadzieję – mówi Abramczyk. – Na przyszłość nie chcę żadnych przecieków.

– No… – zaczynam, ale Dołęga nie pozwala mi się rozwinąć. Doskonale wie, co chcę powiedzieć. Pan prokurator powinien również pilnować własnego podwórka. Przeciek mógł równie dobrze nastąpić u niego, ba, z łatwością wyobrażam sobie sytuację, w której on osobiście nadaje temat dziennikarzowi.

– To wszystko? – pyta mój partner.

Abramczyk kiwa głową. Uznaje, że na tym etapie nie będzie nam mówił, co mamy robić. Natomiast za tydzień czy dwa zacznie się przyczepiać do niedokładnie sporządzonej notatki, nieodpowiedniego trybu przesłuchania świadka, opóźnień w badaniach; będzie nam robił awantury dosłownie o każdą duperelę. Już z racji samych przepisów ma silniejszą pozycję: może, jeśli chce, zajmować jakże wygodną pozycję recenzenta. Zamiast kreować śledztwo i inspirować prowadzących policjantów, zajmie się krytyką. To zawsze dobrze wygląda w papierach: widzicie, z jakimi kretynami muszę pracować.

Wychodzimy.

Dołęga łapie mnie za ramię.

– Kto może strzelać z ucha pismakom? – warczy.

– Basieńka, Klocek, wszyscy – mówię.

– Ty.

– I ty.

– Ja nie. Ja nie mam interesu.

– Ja też nie.

Pogadaliśmy sobie.

– Klocek – mówi Dołęga, wzdychając.

– Klocek zawsze. Sprawdzę logi, czy nam właził w dane – oświadczam.

– Tylko dyskretnie.

Mamy plan. Jedziemy do komendy.

Jadąc, myślę. Abramczyk niczego ode mnie nie chciał. Oto prawdziwe zmartwienie.

***

– Sto lat, sto lat, niech żyje, żyje nam! – ryczy Klocek i chór jego wiernych pretorianów. Dołęga im towarzyszy, nawet Basieńka podśpiewuje cicho. Ja ograniczam się do poruszania ustami. Śpiew nie jest moją mocną stroną.

Gdy ryki cichną, Dziadek podnosi wypełnioną szampanem szklankę udającą kieliszek.

– Dziękuję wam – mówi. Wygląda na naprawdę wzruszonego. – Trzydzieści pięć lat, kochani. To były dobre lata.

Basieńka kiwa głową. Z tylnych rzędów przepycha się dwóch aspirantów. Niosą owiniętą w ozdobny papier dużą paczkę, która wygląda na ciężką. Stawiają na stoliku tuż obok Dziadka.

Basieńka wysuwa się o pół kroku do przodu.

– Andrzeju – mówi, trzymając w dłoni plastikowy kubek z szampanem. – Spędziliśmy razem dwanaście lat. Zawsze byłeś dla mnie autorytetem. Bardzo wiele się od ciebie nauczyłam…

– …wszyscy się nauczyliśmy – wtrąca przymilnie Klocek.

– Tak, dla wszystkich byłeś mistrzem naszego trudnego fachu – zgadza się Basieńka. – Ja osobiście nauczyłam się od ciebie jeszcze jednego: miłości do klasyki. Zawsze u ciebie w kanciapie grał ten malusieńki odtwarzacz, którego tak wielu nie lubiło…

Niektórzy chichoczą. Ja w jakiś sposób czuję się zażenowana.

– Przyjmij więc od nas prezent w podzięce za te wszystkie lata i niech ci dobrze służy – kończy Basieńka.

Dziadek uśmiecha się promiennie, znów wznosi do góry szklankę.

– Serdecznie wam dziękuję – mówi ochryple. – Mogę zajrzeć?

– To dla ciebie, kochany – odpowiada słodko Basieńka.

Dziadek rozwiązuje wstążkę. Odwija papier. Otwiera karton. Na moment zastyga.

Nie muszę zaglądać, by wiedzieć, co jest w środku, nieskromnie mówiąc, to ja namówiłam szefową na ten zakup poprzedzony zbiórką wśród niemal całej obsady komendy – nawet sam szef i jego zastępcy dorzucili po stówie. Jak wspomniała Basieńka, Dziadek kocha muzykę klasyczną. Kiedyś, przy kawie, wyznał mi mimochodem, że jego największym marzeniem jest posiadanie dobrego sprzętu audio. Ma dużo płyt i nędzny odtwarzacz, w którym nie słychać połowy instrumentów. Po co kupować mu kwiaty, flaszkę i jakieś badziewie, o którym zapomni natychmiast po opuszczeniu po raz ostatni murów komendy? Nie lepiej trochę się wysilić i sprezentować mu coś, o czym marzy? Przecież rzeczywiście był nauczycielem nas wszystkich, rzetelnym fachowcem w starym stylu z inklinacjami pedagogicznymi. Nie należy mu się?

Basieńka przyklasnęła pomysłowi. Zorganizowała tajne spotkanie i zachęciła do zrzutki. Potrzebną sumę – prawie siedem tysięcy złotych – zebraliśmy w tydzień. Dziadek jest popularny i zwyczajnie lubiany.

Teraz stoi i gapi się do wnętrza kartonu, nie mogąc zapewne uwierzyć własnym oczom. Widzi odtwarzacz CD, wzmacniacz i dwie kolumny. Nieduża moc i rozmiary, niezbyt wyszukany design, nie najnowszy model – ale pierwszorzędna jakość. Dziadek będzie mógł słuchać ulubionych kompozytorów i w końcu usłyszy pełne bogactwo ich geniuszu. Może sprzęt pomoże złagodzić wstrząs towarzyszący przejściu z wariackiego tempa w bezruch.

Przenosi wzrok na mnie. Czuje – bo mnie zna – że maczałam w tym spisku palce.

Nie będę się droczyć. Unoszę plastikowy kubek z ruskim szampanem. Uśmiecham się słodko.

Dziadek odwzajemnia salut. Jego oczy podejrzanie lśnią.

– Jesteście niesamowici – mówi. – Dziękuję wam, kochani.

***

Jest punktualnie szósta. Naciskam przycisk dzwonka. Małgorzata Walicka otwiera natychmiast, jakby warowała u drzwi. Jest bardzo starannie uczesana, dyskretny makijaż nałożony został w sposób zdradzający dogłębną znajomość rzeczy, szerokie spodnie przed chwilą widziały się z żelazkiem, podobnie jak biała bluzka z długimi, nieco bufiastymi rękawami.

No cóż, babka wygląda bardzo dobrze. Ciekawe, czy tak chodzi do pracy i się nie przebrała, czy odwrotnie, pomyślała o zmianie wyglądu z okazji mojej wizyty. Tak czy inaczej, gdybym była nieheteronormatywna, już bym się z nią umawiała.

– Proszę – mówi gospodyni.

Przestępuję próg i zastygam. Myśl o podrywaniu tej kobiety, i tak czysto teoretyczna, na dobre wyparowuje mi z głowy. Naprzeciw mnie stoi dużych rozmiarów płowy pies. Ma silny, krótki pysk i potężną klatkę piersiową. Bursztynowe oczy patrzą bystro i oceniają, czy warto mnie zjeść na raz, czy lepiej poszarpać na kawałki i delektować się smakiem podczas kilku posiłków. Silny, krótki ogon zwisa w bezruchu. Mięśnie na masywnych łapach są tak wyrzeźbione, że wyglądają niemal jak dzieło grafiki komputerowej.

– Proszę wejść – mówi gospodyni spokojnie. – On jest zupełnie niegroźny.

Jakoś nie wierzę, ale robię krok do przodu. Bydlak ani drgnie.

– Atos, na miejsce – nakazuje Walicka. Pies patrzy na nią, potem cofa się, nie spuszczając mnie z oka. Siada na posłaniu w kącie przedpokoju.

– Grzeczny piesek – chwali gospodyni.

Grzeczny jak cholera. Przemykam obok niego na paluszkach.

Oddycham z ulgą dopiero, gdy zajmuję miejsce na wygodnej kanapie w salonie. Rozglądam się dyskretnie. Mieszkający tu ludzie być może mają niewielką skłonność do przeładowywania wnętrza nadmiarem drobiazgów i durnostojek, ale generalnie pokój urządzony jest z gustem i pomalowany na jasne, optymistyczne kolory. Dwie ściany zajmuje biblioteka. Sama jestem molem książkowym, więc umiem docenić imponujący księgozbiór – od Dostojewskiego, przez Scrutona czy Kołakowskiego, do Twardocha i Ciszewskiego. Lem i Tolkien. Agata Christie i Chandler. Camus i Borges. Sporo poezji, historii, filozofii, reportażu. Klasyka i nowoczesność. Tradycja i awangarda. Tak właśnie wyobrażałam sobie dom pisarza, który odniósł sukces na tyle poważny, by było go stać na taki dom i tak wyglądającą żonę. Seksizm? Jasne. Nie ze mną te rozmowy. Patrzę na świat bez złudzeń i staram się nazywać rzeczy po imieniu.

Walicka podaje kawę.

– Proszę mi opowiedzieć o mężu – zagajam. Intuicja podpowiada mi, że lepiej będzie nie nadawać tej rozmowie charakteru formalnego przesłuchania. Walicka wygląda dziś lepiej niż wczoraj i zdecydowanie bardziej nad sobą panuje, ale nadal przypomina raczej spłoszonego ptaka niż pogrążoną w żałobie kobietę, która w tragicznych okolicznościach straciła towarzysza życia.

– Co pani chce wiedzieć? – pyta ostrożnie.

– Na przykład gdzie się poznaliście.

– Och, to było dawno temu. – Poprawia osuwający się na oczy kosmyk. Na policzki wpełza leciutki, niemal niedostrzegalny rumieniec. – Na studiach. Jarek kończył polonistykę, ja byłam na pierwszym roku ekonomii. Mieliśmy wspólnego znajomego, który zorganizował oblewanie dyplomu. Przetańczyliśmy całą noc. Jarek był świetnym tancerzem, do dzisiaj jest…

Milczymy. W jej oczach pojawiają się łzy. W niczym jej nie pomogę.

– Przepraszam – szepcze. – Był…

– Nie ma za co przepraszać – mówię miękko.

Walicka wstaje, podchodzi do barku oddzielającego salon od kuchni. Naleje sobie kieliszek wina? Nie. Wyciera oczy chusteczką. Siada naprzeciw. Pies niestety porzuca posłanie i zajmuje miejsce na podłodze dwa metry ode mnie.

– Co jeszcze chce pani wiedzieć? – Gospodyni stara się nadać głosowi stanowcze brzmienie.

– Kiedy się pobraliście?

– Dwa lata później. Ja jeszcze studiowałam, ale Jarek zapewniał, że utrzyma nas oboje. Pracował w prestiżowym liceum jako nauczyciel polskiego, udzielał korepetycji, pisał do jakichś literackich magazynów… To były jeszcze czasy, gdy istniały magazyny literackie i nawet płaciły za teksty. Nie mieliśmy zbyt dużo pieniędzy, ledwo nam starczało na czynsz i skromne życie, ale byliśmy szczęśliwi.

– Rozumiem – bąkam, choć naprawdę nie jestem ekspertem od małżeńskiego szczęścia. Zerkam na psa. Obserwuje mnie pilnie. Jego łeb przypomina wielkością garnek, w którym trzypokoleniowa rodzina gotuje bigos na święta. Może przesadzam, ale niewiele, słowo daję.

– Potem Jarek napisał pierwszą powieść – ciągnie Walicka. Choć często przywoływanie wspomnień działa na rodziny destrukcyjnie, w tym wypadku jest inaczej; być może obrazki z przeszłości pozwalają nieco uporządkować tkwiący w jej głowie chaos. Jakby wstępuje w nią życie. – Przez długi czas nie orientowałam się, że on coś pisze na poważnie. Nie zdradzał ambicji literackich, wcześniejsze opowiadania traktował lekko, głównie jako źródło zarobkowania. Nie bardzo cenił ich artystyczną jakość, nazywał literaturą samolotową, i to na krótkich dystansach.

Nie mogę powstrzymać uśmiechu. Ku memu zaskoczeniu Walicka nawet mi towarzyszy. Atmosfera robi się odrobinę luźniejsza.

– Więc pisał wieczorami, w wolne dni, nawet podczas urlopu – ciągnie gospodyni. – Dopiero gdy miał gotowe prawie dwieście stron, przyznał się, że pracuje nad powieścią, i dał mi do przeczytania. Pochłonęłam w dwa wieczory. Bardzo mi się podobało. Zaczęłam mu kibicować. Jarek liczył się z moimi opiniami – dodaje.

Analizuję tę deklarację. Nic mi ona na razie nie daje.

– I co dalej? – pytam, choć przed przyjściem tutaj sporo czasu spędziłam przy wyszukiwarce, poznałam życiorys pisarza Walickiego na tyle dokładnie, na ile da się to zrobić w internecie.

– Skończył pisać, potem rozesłał do kilku wydawnictw. Nie mówiłam mu tego, ale bałam się, że nikt nie będzie chciał tego tekstu, bo był świetny, ale trudny, dla wymagającego czytelnika. Jednak chwyciło. Jarek podpisał kontrakt. Sprzedaż nie była zachwycająca, ale powieść miała dobre recenzje. Już wtedy zresztą pisał drugą część. Chociaż dopiero ostatnie dwie pozycje odniosły prawdziwy sukces…

– Mąż nadal uczył w szkole?

– Nie, doszedł do wniosku, że nie da rady na poważnie ciągnąć pracy i pisania. Po trzeciej książce, gdy już było wiadomo, że sprzedaż przynosi mniej więcej takie dochody, jakie miał z etatu, zdecydował się rzucić szkołę.

Rozglądam się jeszcze raz, wolniej. Większość mebli jest nowa i w dobrym guście, nic z seryjnego standardu rodem z Ikei. Wygląda na to, że w Polsce da się nieźle żyć z pisania.

– Z jakimi ludźmi mąż utrzymywał kontakty?

Walicka sięga do niskiego szklanego stolika. Podaje mi zadrukowaną kartkę. Jest na niej kilkanaście nazwisk.

– Tu wypisałam wszystkich znajomych, jakich byłam w stanie sobie przypomnieć – mówi. – To są głównie profesjonalne kontakty: wydawca, redaktorka, grafik projektujący okładki… Mąż lubił sam decydować o różnych szczegółach. Od pewnego czasu miał już taką pozycję, że wydawnictwo mu na to pozwalało, przy ostatniej powieści miał nawet decydujące słowo, jeśli chodzi o krój czcionki, jaką zostało napisane jego nazwisko na okładce.

– Tak – kwituję. – Mąż utrzymywał wyłącznie zawodowe znajomości? Tylko rynek wydawniczy?

– Nie tylko. Po przedostatniej książce zgłosiła się duża stacja telewizyjna. – Walicka wymienia nazwę amerykańskiej kablówki znanej z produkcji seriali cieszących się popularnością na całym świecie. – Zaproponowali mężowi zrobienie serialu na podstawie książki. Podpisał umowę.

Podnoszę do góry listę nazwisk.

– Ludzie ze stacji tu są? – pytam.

– Tak. – Walicka wstaje, podchodzi, już ma ręku długopis. Zaznacza dwa nazwiska. – Przepraszam, powinnam pomyśleć o tym sama.

– Nie szkodzi. Czyli te dwie osoby utrzymywały z mężem kontakty w sprawie produkcji serialu?

– Tak. Ale po podpisaniu umowy robił to głównie Klaczyński.

Unoszę brwi. Słyszałam to nazwisko.

– Przepraszam. – Walicka wygląda niemal na spłoszoną. Ciekawe, czy męża też za wszystko przepraszała. – Stacje telewizyjne na ogół nie produkują seriali same, robią to wynajęci na ich zlecenie producenci. W tym wypadku stacja podpisała umowę z Tom Tom Productions.

Zerkam na listę. Faktycznie: Ryszard Klaczyński, producent, właściciel Tom Tom Productions.

– Stacja kupiła prawa do sfilmowania powieści męża, tak?

– Nie tylko. Zleciła również Jarkowi napisanie scena-
riusza.

Strzygę uchem.

– Aha – mówię. – Jednak w jego oficjalnym biogramie zamieszczonym na stronie autorskiej nie ma o tym wzmianki. Mąż jest przedstawiony tylko jako pisarz.

– Jarek bardzo surowo oceniał swoją pozycję zawodową – wyjaśnia Walicka. – Uważał, że nie ma prawa mówić o sobie jako o scenarzyście, dopóki film na podstawie jego scenariusza nie znajdzie się na ekranach. Znał swoją wartość, ale nie znosił celebryctwa niepopartego żadnymi konkretnymi osiągnięciami. Gardził nim.

– Rozumiem. – Kiwam głową. – Musimy przejść do bardziej nieprzyjemnych rzeczy. Czy mąż miał wrogów? Kogoś, z kim był skonfliktowany?

– Nie – odpowiada szybko gospodyni. – Nie przypominam sobie nikogo takiego.

– Jednak ktoś go zabił – mówię. – Wykorzystał do tego psa. Musiał zaplanować zabójstwo, jakoś skłonić męża, żeby znalazł się w parku Dreszera. I poszczuć psem, zapewne dużym i agresywnym. Przyzna pani, że to nie jest standardowe działanie i nie zostało raczej dokonane pod wpływem emocji. Ktoś miał powód i wystarczającą motywację, żeby w okrutny sposób pozbawić życia pani męża. Naprawdę nie przychodzi pani nikt do głowy?

Podnosi dłoń do czoła. Zerkam na nią. Walicka szybkim ruchem wyrównuje opadnięty nieco rękaw.

– Nie – odpowiada w końcu. – Naprawdę nie znam nikogo takiego, kto chciałby pozbawić życia drugiego człowieka. Rozmawiałyśmy już o tym na posterunku.

Wzdycham. Sama nie wiem, czego się spodziewałam. Ale próbuję dalej.

– Wie pani, gdybym miała zaryzykować i opisać motywację sprawcy, mogłabym powiedzieć, że chodzi o zemstę.

– Zemstę?

Obserwuję ją uważnie, nawet się z tym nie kryjąc.

– Wskazuje na to sposób, jaki obrał zabójca – mówię tonem nauczyciela. – Bardzo bolesny. Bardzo powolny. Ofiara miała cierpieć przed śmiercią.

Walicka podnosi dłoń do ust.

– Nie – szepcze.

– Coś pani przyszło do głowy?

– Nie, nie. Ja po prostu nie mogę w to uwierzyć.

– Jakim byliście małżeństwem?

– Słucham?

– Kłóciliście się?

– Nie więcej niż wszyscy.

– Bił panią?

– Słucham? – Patrzy na mnie z niedowierzaniem. Chyba do niej zaczyna docierać. – Nie, na Boga, nie.

– Nigdy? Nawet nie podniósł ręki? Nie dotknął?

Walicka kuli się, patrzy na swoje stopy. Nie chcę przesadzić, ale wiem, że jestem w momencie, gdy mogę zamknąć sprawę. Spoglądam na psa. Bydlę czuje, że coś idzie nie tak. Nadal leży, ale pręży się, gotowe do skoku. Jest w stanie rozszarpać mi gardło w sekundę.

– Więc? – pytam najspokojniej, jak potrafię.

– Jestem zmęczona – mówi Walicka cicho. – Chcę, żeby pani już poszła. Muszę się położyć.

– Nie odpowiedziała pani na pytanie.

– To nasza prywatna sprawa, co się działo między nami.

– Przestała być prywatna od sobotniej nocy. Więc?

Gospodyni podnosi głowę. Ma w sobie rozpaczliwą potrzebę okazania się odważną.

– Nie – mówi głośno. – Jarek nigdy mnie nie bił.

– W porządku – oświadczam. Znów zerkam na psa. – Co to za rasa?

– Proszę?

– Bardzo ładny pies. Co to za rasa?

Walicka podąża za moim wzrokiem. Przestawienie się na inny temat przychodzi jej z łatwo zauważalnym trudem.

– Żadna – mówi wolno, jakby akt oporu sprzed chwili wyczerpał jej ostatnie zasoby energetyczne. – To mieszaniec.

– Skąd go pani ma?

– Znajoma prowadzi społecznie schronisko dla psów porzuconych przez właścicieli albo takich po prostu znalezionych na ulicy. Jego matka zdychała z głodu… miała siedmioro szczeniąt. Wzięliśmy i nie żałujemy. Pyta pani, jaka rasa. Na pewno jakiś jego przodek był molosem.

– Molosem? – Moja znajomość psich ras jest bliska zeru.

– Grupa dużych psów, pasterskich i obronnych. Na przykład mastiff anielski jest molosem. Albo bernardyn. Tosa.

– Nic mi to nie mówi.

Walicka wyraźnie się ożywia.

– Bernardyna pani nie kojarzy? A doga niemieckiego? Rottweilera?

– Już prędzej. On się nazywa Atos, tak?

– Tak. Mąż kochał Trzech muszkieterów.

Kto nie kochał, ręka w górę.

– Powiedziała pani, że jest niegroźny.

– W tym sensie, że przy mnie zawsze zachowuje się spokojnie. Nigdy nikogo nie zaatakował.

– Ale wygląda na takiego, który bez wahania stanie w pani obronie.

– Tak, pewnie tak.

– Gdybym teraz wstała i chciała panią uderzyć, rzuci się na mnie.

– Tak sądzę.

– A gdyby chciał panią uderzyć mąż?

Jest zła, wyraźnie zła.

– Pani znowu swoje. Mąż mnie nie bił.

Atos podnosi się. Warczy ostrzegawczo. Czas się wycofać.

– Dobrze. – Wzdycham głośno i unoszę dłonie. Nie mam żadnych złych intencji, widzisz, ty kupo zębów, rudych kłaków i pcheł? – Da mi pani kontakt do kobiety prowadzącej schronisko?

– A po co on pani?

– Chcę pogadać. Takie osoby często wiedzą różne rzeczy.

Walicka zastanawia się, potem wzrusza ramionami. Widocznie nie potrafi znaleźć wiarygodnego pretekstu, by odmówić. Przez chwilę szuka czegoś w swojej komórce, bierze listę nazwisk, szybko coś do niej dopisuje.

– Amelia Buczek – mówi. – Ma dom w połowie drogi między Warszawą i Radzyminem.

– Dziękuję. Dwie ostatnie sprawy. Co robiła pani w nocy z piątku na sobotę?

– Co robiłam… Pyta pani o alibi?

– Można to tak ująć.

– Byłam w domu.

– Ktoś to może potwierdzić? Sąsiad? Znajomi?

– My tu z nikim raczej nie utrzymujemy kontaktów.

Potrafię sobie to doskonale wyobrazić.

– Rodzina?– drążę.

– Rozmawiałam z mamą przez telefon.

– Przez telefon można rozmawiać z dowolnego miejsca.

– No to nie, nie mam alibi.

Nie mówię jej, że jestem w stanie odtworzyć jej lokalizację podczas rozmowy.

– Pani numer jest na liście?

– Nie.

– Proszę go dopisać. Oraz numer męża.

Walicka wykonuje polecenie.

– Okej, ostatnia sprawa. Muszę zabrać laptopa męża. I przyjrzeć się jego miejscu pracy, zajrzeć do biurka.

– Oczywiście.

Wstajemy. Atos jest gotów do akcji. Staram się być niewidzialna i bezzapachowa.

Udaje mi się opuścić salon bez strat. Gabinet jest mały i zawalony książkami. Biurko, duże, drewniane i masywne, wygląda na bardzo stare. Piękny mebel, pieczołowicie odrestaurowany. Zająłby połowę mojego dziennego pokoju, ale gdyby Walicka mi go w tej chwili ofiarowała, nie wahałabym się ani chwili, mogłabym go do swojej dziupli zanieść na plecach. Lubię stare meble.

Chowam do torby laptopa. Zaglądam do szuflad. Bałagan, ale widziałam większe. Kilka zdjęć. Jakieś notatki. Dysk zewnętrzny. Kilka pendrive’ów. Zabieram je również. W sumie nic konkretnego.

– Czyli o trzymaniu danych w chmurze nic pani nie wie?

– Niestety.

– Nie ma sensu pytać panią o hasło?

– Nie mam zielonego pojęcia o żadnym haśle.

W tej sprawie jakoś jej wierzę.

– Niczego tu pani nie ruszała? – pytam.

– Nie. Jarek ostatni raz był w tym pokoju w piątek rano. Od tej pory nawet tu nie wchodziłam.

To również na razie przyjmuję na wiarę. Rozglądam się. W całym domu przydałoby się porządne, uczciwe przeszukanie. Notuję w pamięci, by o tym pogadać z Dołęgą, gdy już stąd wyjdę.

W przedpokoju odwracam się ruchem dobrze znanym miłośnikom serialu Columbo, tyle że nie unoszę palca wskazującego.

– Jeszcze jedno, już naprawdę ostatnie pytanie – mówię. – Proszę mi powiedzieć, dlaczego zgłosiła się pani do nas dopiero w niedzielę przed południem?

Jest wyraźnie zaskoczona. Chyba nie przygotowała sobie wersji.

– Tak – bąka. – To rzeczywiście może dziwnie wyglądać. Po prostu…

– Pokłóciliście się.

– A pani ciągle o tym samym. Tak, mieliśmy różnicę zdań, ale nie doszło do żadnych rękoczynów.

– Więc była pani zła i w gruncie rzeczy cieszyła się pani, że ma sobotę dla siebie.

– Tak. Nie. Mniej więcej. Wolałam być sama. Pojechałam do matki, pogadałam, uspokoiłam się.

– Pani matka zdaje sobie sprawę…?

– Nie, nie, oczywiście, że nie. Jest chora na serce. Rozmawiałyśmy o czymś zupełnie innym…

Milknie, jakby coś się w niej zacięło. Patrzy na mnie błagalnie. Już wie, że powiedziała zdecydowanie zbyt wiele.

– I dopiero w niedzielę rano zaczęła się pani martwić.

– Tak, wtedy zdałam sobie sprawę, że mogło się coś stać. Dzwoniłam do Klaczyńskiego, Jarek lubił spędzać z nim czas, popić sobie czasem, pogadać w męskim gronie. Ale Klaczyński powiedział mi, że rozstali się w piątek po południu i nic nie pili, bo Klaczyński miał tego wieczoru kolację z jakimiś filmowcami z Ameryki… Dzwoniłam też do paru innych osób. Nikt nic nie wiedział. No i wtedy poszłam do was.

Wręczam jej swoją wizytówkę.

– Gdyby coś się pani przypomniało, bardzo proszę o telefon.

– Jestem podejrzana?

– Nic takiego nie powiedziałam.

Patrzę po raz ostatni na psa. Stoi tuż za plecami gospodyni. Kiwam jej na pożegnanie głową i wychodzę. Dopiero gdy słyszę zgrzyt zasuwy, oddycham z ulgą.

Dołęga odbiera po trzech sygnałach.

– Zabezpieczyłam laptopa i trochę śmieci – mówię.

– Daj technikom.

– Już jadę.

– Dowiedziałaś się czegoś?

– Jesteś jeszcze w robocie?

– Już nie. Mów.

Opowiadam dokładnie przebieg spotkania. Dołęga nie przerywa.

– Ona ma na przedramieniu wielki siniak – mówię. – Możliwe, że na ciele więcej. Jest wyraźnie zastraszona. Ma psa, który na pewno potrafi zagryźć człowieka na śmierć. I jeśli mam zaryzykować, powiedziałabym, że stanąłby w jej obronie przed mężem.

– Szli razem, pokłócili się, on ją zaczął szarpać, pies się rzucił i załatwił temat – stwierdza Dołęga. Słyszę w jego głosie zadowolenie.

– Pasowałoby, gdyby nie brak nagrań monitoringu i fakt, że ktoś musiał otworzyć bramę zamkniętą na kłódkę.

– Więc masz premedytację.

– Może – godzę się.

– Dobra robota, Szpilka – mówi Dołęga ojcowskim tonem. – Mamy motyw. Możliwe, że mamy sprawcę.

– Tak.

Nie chce mi się gadać. Wszystko idzie zbyt łatwo i za ładnie wygląda.

– Widzimy się jutro.

W komendzie jest już pustawo. Dyżurny nudzi się jak mops i ma ochotę na plotki. Nie paląc mostów, wykręcam się i idę na górę. Zostawiam laptopa i dyski u techników i ładnie się uśmiecham, żeby je chociaż przejrzeli na jutro. Z niejaką ulgą siadam za swoim biurkiem. Studiuję listę nazwisk wręczoną przez Walicką. Przez godzinę korzystam z wyszukiwarki. Robię notatki. Jest ósma, gdy odzywa się dzwonek telefonu.

– Cześć – mówi Ryba, chłopak z operacyjnego. Mam do niego stosunek ambiwalentny. Nie jest nachalny ani agresywny i nie pcha się z łapami. Plus. Poza tym niczym się nie wyróżnia. Minus.

– Cześć – odpowiadam.

– Jesteś w firmie?

– No.

– Przyjdę.

I rzeczywiście, po kilku minutach siada naprzeciw. Ma około trzydziestki i jest dość schludny. Jeszcze nie przeżarły go do końca dodupizm i bylejakość. Jednak plus.

– Był u nas asesor z prokuratury – oświadcza Ryba cicho, uprzednio upewniwszy się, że nikt nas nie słucha. – Chciał nagrania z zatrzymania Rumera.

– No?

– Wziął też transkrypcję.

Wzruszam ramionami. W środku coś mi się zaczyna gotować.

– Zabrał również sprzęt, który miałaś na sobie.

– Mówił po co?

– Nie. Tyle że przysłał go Abramczyk.

– Kurwa mać – wyrywa mi się.

– To nie wszystko – ciągnie Ryba, a ja wiem, że nie wszystko, nieszczęście musi być pełne i kompletne. – Gadał też z Rumerem. Podobno dwie godziny u niego siedział. Nie wiem, co zrobiłaś, ale zdaje się, że masz problem, Szpilka.

***

Szczekanie słyszę jeszcze w samochodzie.

Gdy wysiadam, robi się niemal ogłuszające. W nozdrza uderza ciężki, zdecydowanie nieprzyjemny zapach. Dom jest ogrodzony zardzewiałą siatką i robi wrażenie zapuszczonego. Stoi nieco na uboczu; zapewne tylko dzięki temu sąsiedzi jeszcze go nie spalili i nie wygnali właścicielki razem z jej podopiecznymi.

Pcham zardzewiałą furtkę, która ustępuje niechętnie, z nieprzyjemnym zgrzytem. Fetor robi się jeszcze bardziej intensywny. Szczekanie wzmaga się. Kilkadziesiąt psich głosów nawołuje, krzyczy, wyraża strach czy agresję, cholera zresztą wie co. Może tylko sobie gadają o wczorajszym meczu. Naprawdę nie znam się na psach. Idę ścieżką ułożoną z betonowych płyt. O ogród nikt nie dbał od dawna. Pęd dzikiej róży, który zagradza przejście, omal nie zdziera mi skalpu. Pukam do drzwi. Odpowiada mi cisza. Walę. Nic.

Obchodzę dom. Od zaplecza krajobraz jest zupełnie inny; drzewa i krzaki wycięto, w ich miejsce pojawił się rząd ogrodzonych najtańszą siatką boksów. Budy, różnej wielkości, zbito z nieheblowanych desek. Zdążyły już dawno poszarzeć od słońca i deszczu. Część psów zajmuje się jedzeniem. Te, które czekają na swoją kolej, szczekają jak opętane. Przed jedną z bud widzę pochyloną smukłą kobiecą sylwetkę.

– Dzień dobry – mówię. Mam ochotę zatkać nos.

Kobieta prostuje się i odwraca w moją stronę. Ma proporcjonalną figurę trzydziestolatki, pięćdziesiątkę na karku i dobrotliwą, pyzatą twarz okoloną imponującą koroną wymykających się spod różnokolorowej bandany siwych kosmyków. Na mój widok uśmiecha się serdecznie.

– Dzień dobry – odpowiada. – Pani w sprawie psa?

– Można tak powiedzieć. Czy pani Amelia Buczek?

– Tak.

Wyciągam blachę.

– Podkomisarz Marianna Kohut, Komenda Rejonowa Warszawa Mokotów.

Przez okrągłą twarz gospodyni nie przebiega nawet najlżejszy cień. Kobieta nadal uśmiecha się serdecznie. Ma równe, idealnie zadbane zęby. Nawet nie patrzy na odznakę.

– W czym mogę pomóc?

– Mam nadzieję, że pani może. Możemy gdzieś usiąść na kwadrans?

– Proszę chwilę poczekać. Skończę karmić pieski i pójdziemy do domu.

Po kilku minutach siedzimy przy odrapanym stole stojącym pośrodku dużego pokoju. Ściany po raz ostatni malowano zapewne niedługo po zakończeniu powstania warszawskiego. Mebli nikt nigdy nie odnawiał. Zasłony są tak wyblakłe, że niemal białe. W dywanie dziury wielkości pięści. Wszędzie piętrzą się worki i zgrzewki puszek z psią i kocią karmą. Na ścianie logo znanej firmy – chyba jedynego sponsora tego przybytku.

Ale herbata, choć podana w szklankach umieszczonych w stalowych koszyczkach, jest pyszna i ma bardzo intensywny aromat, który odrobinę przytłumia panujący w domu zaduch.

Amelia Buczek pije szybko, małymi łykami. Należy do ludzi uwielbiających parzyć wargi wrzątkiem albo może jej się spieszy. Ma zniszczone ręce i brud za paznokciami. Stanowi wzorzec społeczniczki, dla której nie liczy się nic poza dobrem podopiecznych.

– Pomaga pani psom – zagajam.

Gospodyni patrzy na mnie życzliwie.

– Tak mi się w życiu złożyło – mówi. – W moim rodzinnym domu zawsze pętały się jakieś cztery łapy i ogon. Jeden, dwa, czasami nawet cztery psy. Rodzice umarli, zostawili mi ten dom. Pewnego ranka pod furtką znalazłam szczenną sukę z połamanymi przednimi łapami. Zaopiekowałam się nią. Urodziła szczeniaki, sześć ślicznych kluseczek. Przecież nie mogłam ich wygonić, prawda?

Uznaję pytanie za retoryczne. Milczę.

– Wtedy postawiłam w ogrodzie pierwszą budę. To było dwadzieścia parę lat temu. Ani się obejrzałam, jak znalazłam się w tym miejscu, w którym jestem teraz.

– Psy są pani pasją – stwierdzam.

– Nie wyobrażam sobie, że mogłabym robić cokolwiek innego. Zwierzęta są takie niewinne. I jednocześnie słabe. Człowiek z kolei często jest bezinteresownie okrutny.

Trudno się nie zgodzić.

– Prowadzę śledztwo w sprawie mężczyzny zagryzionego przez psa – mówię.

Amelia Buczek nie pozwala mi skończyć.

– Niech pani nie wierzy, gdy ktoś będzie mówił, że to wina zwierzaka – oświadcza z mocą. – Psy nigdy nie atakują bez powodu. Robią to, bo się boją, czują się zagrożone lub każe im właściciel. Jeśli pies jest agresywny i umie atakować na rozkaz, to dlatego, że ktoś go tego nauczył. Nawet wyjątkowo impulsywnego psa po przejściach można zsocjalizować. Wymaga to czasu, znajomości rzeczy i cierpliwości, ale jest jak najbardziej wykonalne.

– Chciałabym…

Nie zwraca na mnie uwagi.

– Ciągle w mediach słychać: agresywny pies pogryzł dziecko. Dwa psy rzuciły się na dziewczynkę. Mężczyzna zagryziony przez psy. A gdzie są właściciele tych psów? Rodzice tych dzieci? Opiekunowie? To takie niesprawiedliwe.

Milczy. Kończy pić herbatę. Ja jestem ledwie w połowie swojej.

– Nie powiedziałam, że ktoś tego mężczyznę poszczuł psem.

– Mówiłam ogólnie. W gruncie rzeczy intencje nie mają znaczenia. Co ma znaczenie, to zła wola właściciela. Lub niedbalstwo, które też jest w gruncie rzeczy złą wolą.

Wygłasza ten manifest i milknie. Daję jej czas. Ona patrzy na mnie gniewnie.

Wyjmuję zdjęcie, które znalazłam w biurku Walickiego. Kładę na stole. Waliccy siedzą na parkowej ławce. Mąż czule obejmuje żonę. U ich stóp siedzi Atos z wywieszonym jęzorem. Wszyscy wyglądają na szczęśliwych.

– Słodka Małgosia – wzdycha Amelia Buczek. Jest już spokojna. – Dwa lata temu przyjechała tutaj i wzięła szczeniaka. Potem powiedziała mi, że jej mąż nazwał go Atos. Widziałam go ze dwa razy. Ciapowata kluska wyrosła na pięknego psa.

– Jarosław Walicki nie żyje – mówię. Uznaję, że Amelia Buczek o tym nie wie: nie wygląda na osobę czytającą tabloidy.

Mam rację. Kobieta sztywnieje.

– Od kiedy? – pyta.

– Został zamordowany w sobotę nad ranem.

– Zamordowany?

– Rzeczywiście, ktoś poszczuł go psem.

Gospodyni ukrywa twarz w dłoniach.

– To straszne – bąka.

– Atos jest dużym, silnym psem. Czy myśli pani, że on…

– Nie. – Opuszcza dłonie. Jej twarz wykrzywia się. – Nie. Atos nie zrobiłby czegoś takiego.

– Skąd pani wie?

– Bo go znam. Jest duży i silny, ale nie zaatakowałby swojego pana.

– Nawet jeśli miałby stanąć w obronie swojej pani?

Twarz gospodyni zmienia się dalej. Robi się niemal odpychająca.

– Co pani sugeruje? – Podnosi głos.

Milczę. Patrzę jej prosto w oczy. Właścicielka schroniska uspokaja się.

– Dobrze pani znała Walickich? – pytam.

– Niespecjalnie. To była raczej luźna znajomość.

Jestem dobrze przygotowana do rozmowy. Byłam w pracy przed siódmą i spędziłam sporo czasu, wisząc na telefonie i podlizując się różnym ludziom, żeby uzyskać to, czego chcę. Kładę przed nią wydruk. Jest na nim dwadzieścia sześć pozycji.

– W ciągu ostatniego półrocza dzwoniła pani do Małgorzaty Walickiej dziewięć razy – mówię spokojnie. – Ona do pani siedemnaście. Zdarzało się jej nawet dzwonić o czwartej nad ranem. O tu, widzi pani? Drugiego maja bieżącego roku. Trzecia pięćdziesiąt osiem. Połączenie trwało dwadzieścia siedem minut. Rozumiem, że rozmawiałyście o rodzajach karmy dla psów.

Plecy Amelii Buczek nieznacznie się garbią. Nie jest dobrą aktorką. Nie jest żadną aktorką. Albo jest najlepszą komediantką na świecie.

– Co pani chce wiedzieć? – pyta cicho.

– Czy Walicki używał przemocy w stosunku do żony?

– Ona go nie zabiła.

– Nie o to pytam.

– Jest bardzo wrażliwą, dobrą osobą. Nie skrzywdziłaby muchy.

– Proszę odpowiedzieć na pytanie.

– Zdarzało się – mówi, posmutniała. – Nie znam szczegółów, mimo wszystko nie jesteśmy z Małgosią zbyt blisko.

– Ale zwierzała się pani.

– Mam taki zwyczaj, że interesuję się losami każdego psa, którego oddaję do adopcji. Dzwoniłam parę razy po tym, jak wzięli Atosa. Pojechałam do nich. Potem ona była z nim u mnie. I tak to już poszło.

Nie wydaje mi się naturalne przejście od incydentalnego w końcu kontaktu z panią prowadzącą schronisko, z którego bierze się psa, do zwierzeń na temat brutalnego męża, ale na razie nie drążę głębiej. Każdy w pewnym momencie pęka. Każdy ma potrzebę wygadania się. Możliwe, że Amelia Buczek jest fantastyczną, empatyczną słuchaczką, która potrafi ukoić ból rozmówcy. Możliwe, że Małgorzata Walicka nie ma nikogo bliskiego, komu mogłaby powiedzieć, że jej małżeństwo jest pomyłką.

Przepraszam: było. Było pomyłką.

– Między nami jest duża różnica wieku i jak pani widzi, robimy w życiu coś całkowicie innego, ale Małgorzata jakoś wyczuwała we mnie bratnią duszę – mówi Amelia Buczek, jakby podsłuchiwała moje myśli. – Tak, zdarzało się, że Jarek ją bił. Był nerwowym człowiekiem, żył w stresie, pod presją. Co oczywiście niczego nie usprawiedliwia. Nie znoszę brutalności. Nienawidzę agresywnych ludzi.

– Jak często się zdarzały te wybuchy agresji? – dopytuję.

– Wiem o kilku przypadkach.

– Gdzie ją bił? W twarz, brzuch, uda? Pięścią? Czy używał jakichś przedmiotów?

– Nie wiem – odpowiada, a ja coś czuję, że nie jest tym razem szczera.

– Nic pani nie przychodzi do głowy? Jakaś sugestia, kawałek zdania wypowiedzianego przy innej okazji?

– Naprawdę nie.

– Czy zna pani powód, dla którego dochodziło do przemocy? – pytam dalej.

– Mówiłam…

– Sam stres i życie pod presją nie tłumaczą bicia.

– Słabo go znam, a Małgorzata nie mówiła…

– Proszę pomyśleć.

– Nie mam nad czym myśleć. Naprawdę słabo go znałam. Może warto zapytać Małgorzatę.

Wstaję.

– Jeszcze jedno. Wiem, że są ludzie, którzy szkolą psy do walk – mówię. – Lub właśnie do atakowania ludzi.

– Są oficjalne kursy szkolenia psów obronnych…

– Nie chodzi mi o oficjalne kursy. Zna pani może kogoś takiego?

– Nie.

– Bardzo by mi pomogło, gdybym mogła z kimś takim pogadać.

– Powiedziałam, że nie znam.

Odpuszczam. Zostawiam wizytówkę. Idę do furtki żegnana donośnym ujadaniem.

W drodze powrotnej dzwoni Dołęga.

– Mam oficjalne wyniki przeszukania mieszkania Rumera. Jest czyste i pachnące. Na pewno nie zabił tych dziewczyn u siebie – mówi.

Niemal wzruszam ramionami.

– Nie jest idiotą.

– Tylko tak, dla porządku. Tak jak mówił Malina, sprawa zamknięta.

– Przyjęłam do wiadomości.

– Gdzie jesteś?

– Jadę do firmy. Gadałam z Amelią Buczek.

Dołęga parska śmiechem.

– Nazwisko jak z Chmielewskiej – rechocze. Coś chyba je, bo słyszę mlaskanie. Mnie jakoś nie do śmiechu. – Dowiedziałaś się czegoś?

– Walicka była bita przez męża – mówię.

Mój partner poważnieje.

– A jednak. Wezwę ją na komendę.

Czuję smutek. Możliwe, że nie nadaję się do tej roboty. Dołęga ma żelazną zasadę, że nie współczuje ani ofiarom, ani rodzinom, a także nie odczuwa niczego w stosunku do sprawców. Ot, praca jak każda inna. Dołęga zawsze powtarza, że powinnam być taka jak on. Nie potrafię. Mam za sobą siedem lat służby w wydziale i nie potrafię.

– Gadałem z naszym specem od szkolenia psów – mamrocze Dołęga. W tle słyszę donośny głos Klocka. On zawsze trąbi jak na pobudkę. Wydaje mu się, że wzbudza w ten sposób szacunek. – Temat nie jest taki trudny. Podobno, jeśli chcesz, z każdego psa można zrobić agresywnego potwora. Bicie, głodzenie, kierunkowanie agresji na ludzi. Dajesz jeść, jak jest agresywny i się rzuca, nie dajesz, jak nie jest. Pies zrobi wszystko, żeby dostać żarcie.

Nie podoba mi się to.

– Pomyśl – mówię. – Zabójca musiał mieć psa, który rzuci się na wskazanego człowieka. Który rozpoznaje kontekst, w jakim się znajduje. Który potrafi być agresywny i zaraz potem spokojny, nie szczeka bez potrzeby i jest posłuszny. To nie był pierwszy z brzegu agresywny kundel rzucający się z głodu na wszystko w zasięgu.

– Strasznie komplikujesz, Szpilka. – Dołęga mlaszcze z dezaprobatą.

– Nie wydaje mi się.

– Mniejsza z tym. Wzywam Walicką. Ma psa, ma motyw. Przycisnę ją.

Coś mi wpada do głowy.

– Jestem ci potrzebna? – pytam.

– A co?

– Nie odpowiadaj pytaniem na pytanie. Jeśli nie potrzebujesz, żebym cię trzymała za rączkę, pojadę pogadać z tym producentem. I może tym pisarzem… Cichońskim.

– Oj, Szpilka, Szpilka.

– Dziękuję.

Rozłączam się.

Służbowa kia mruczy cicho, a ja myślę.

Od Ryby wiem, dlaczego Abramczyk na wczorajszym spotkaniu niczego ode mnie chciał. Postanowił zająć się osobno moją skromną osobą i wszcząć tak zwane śledztwo własne. Każdy prokurator chce się piąć do góry, co nie jest niczym dziwnym. Trzeba się wykazać – też normalne. Samo podgryzanie przełożonego jednak najczęściej nie wystarcza. Co daje dużo punktów? Łapanie przestępców? Jasne, tyle że wszyscy to robią. Otóż bardzo dobrze punktowane jest śledztwo przeciw policjantowi. Niby jesteśmy po tej samej stronie i teoretycznie tak samo zależy nam, by łapać bandytów i wsadzać ich do pudła. Jasne. Teoretycznie. Policja ma swoje interesy, a prokuratura swoje. Często nie tyle nie idą w parze, co stoją w sprzeczności. I władze Ministerstwa Sprawiedliwości z nie do końca jasnych dla mnie powodów niezwykle sobie cenią, gdy prokurator przynosi im na tacy głowę gliniarza. Ofiara nie musi od razu być złodziejem, zabójcą czy po prostu brać w łapę. Nietrzymanie się procedur też jest bardzo dobrym powodem. Czy nadużycie władzy. Albo przekroczenie przepisów – a jest ich tyle, że nie sposób pracować, nie przekraczając ich. Opóźnienia. Niedbalstwo. I tak dalej – lista zarzutów zależy właściwie tylko od kreatywności konkretnego prokuratora.

Abramczyk najwyraźniej postanowił nie bawić się w półśrodki, tylko od razu strzelić do mnie z największego kalibru. Zamierza udowodnić, że celowo wyłączyłam podsłuch i przy zatrzymaniu Rumera w niedozwolony sposób użyłam środków przymusu bezpośredniego. Jeśli to udowodni, mogę pakować szczoteczkę do zębów. Dyscyplinarka będzie tylko pierwszym, stosunkowo najbardziej niewinnym krokiem. Potem stanę przed sądem. A jest grupa sędziów, która organicznie nie znosi policjantów. Jestem dziwnie spokojna, że Abramczyk postara się, bym pojawiła się przed obliczem jednego z nich.

Owszem, nadużyłam siły, ale nie mam wyrzutów sumienia. Wiecie dlaczego. Inna sprawa, że wcale nie czuję się lepiej. Krzyk i udręka w oczach Rumera niewiele mi pomogły. Tyle że na razie jest to temat na osobną dyskusję.

Wracając do sprawy: Abramczyk sam na pomysł nie wpadł, musi mieć informatora w wydziale. Przebiegam w myślach listę kandydatów. Nie jest znowu taka krótka. Od czegoś jednak muszę zacząć. Typuję najbardziej prawdopodobnego. Klocek. O tak, kandydat idealny, wręcz zbyt idealny. Butny, arogancki i szczerze mnie nieznoszący. Muszę mu się przyjrzeć.

Zatrzymuję się na stacji benzynowej. Piszę dość obszernego esemesa. Muszę. Człowiek pokroju Klaczyńskiego nie odbiera telefonów od obcych osób. Jadę dalej. Dzwonię pod kolejny numer z listy otrzymanej od Walickiej. Rozmówca podnosi słuchawkę po trzech sygnałach.

– Mariusz Cichoński – słyszę.

– Dzień dobry – mówię. – Mówi podkomisarz Marianna Kohut z Komendy Rejonowej Warszawa Mokotów.

Słyszę śmiech. Nie, to nie zakłócenia na linii. Facet śmieje się głośno, rechocze jak żaba w Jeziorku Czerniakowskim.

– Powiedziałam coś zabawnego?

Śmiech się urywa, zamiast tego facet chrząka.

– Naprawdę? – pyta.

– Co: naprawdę?

– Naprawdę jest pani policjantką?

– Chce pan sprawdzić? – pytam, czując, że w brzuchu zaczyna mnie coś ściskać. – Przysłać panu skan legitymacji?

– Chcę wiedzieć, czy osoba nazywająca się Marianna Kohut, która przedstawia się jako policjantka, nie jest aby żartem.

– Dobrze – mówię, dziwiąc się, że jestem w stanie wydać artykułowany dźwięk, mając zaciśnięte szczęki i w zasadzie zamknięte usta. – Dostanie pan wezwanie na komendę.

Naciskam czerwoną słuchawkę. Walczę ze sobą, by nie wyrzucić niczemu niewinnego aparatu przez okno. Powstrzymuje mnie myśl o pisaniu protokołu zniszczenia służbowego sprzętu. Dzwonek rozlega się po minucie. Odbieram.

– Dzwoni do mnie masa rozmaitych kretynów i naciągaczy – mówi Cichoński tonem usprawiedliwienia. – A pani nazwisko w kontekście pracy w policji, brzmi, hm, dość ekstrawagancko.

– Już?

– Co: już?

– Już pan się tym nacieszył? – pytam, starając się oddychać głęboko i w miarę regularnie.

– Tak, myślę, że tak. Możemy przejść do rzeczy.

– Niezmiernie mnie to cieszy. Chciałabym zadać panu kilka pytań.

– Na jaki temat?

– Prowadzę dochodzenie w sprawie śmierci Jarosława Walickiego – mówię.

– Tak, słyszałem. Nieszczęsny kutasina miał prawdziwego pecha. Podobno jakiś piesek go pogryzł na śmierć za sprawą zabójcy, który owego pieska poszczuł. No cóż, ja pasuję bardzo dobrze. Mam takiego psa, motyw też się znajdzie.

– Sam pan widzi. Tym bardziej musimy się spotkać – mówię, jakoś dziwnie gładko wpasowując się w retorykę tego idioty. W normalnych okolicznościach byłabym bardziej powściągliwa, ale facet wyprowadził mnie z równowagi. Zresztą – odkąd ten cholerny tabloid wywlókł sprawę na światło dzienne, nie mam powodów, by kluczyć i stawiać zasłonę dymną. – Mogę do pana przyjechać.

– Droga pani podkomisarz, nie zapraszam do domu obcych ludzi nawet o tak atrakcyjnym głosie. – Pan pisarz znowu leciutko rechocze.

– Ależ oczywiście. – Nie daję się prześcignąć żadnym gwiazdom literatury popularnej. – Tak jak mówiłam, zawsze możemy spotkać się na komendzie i nadać spotkaniu charakter formalnego przesłuchania z protokołem i tak dalej. Jak pan woli.

– Ho, ho, charakterne panienki teraz do policji przyjmują – mówi ten facet. – Założę się, że macie osobne testy. Brzydka, gruba i leniwa – do drogówki. Ładniejsza i bardziej wygadana – prewencja albo administracja. A polskie wersje Lary Croft idą do wydziału zabójstw, łapać prawdziwych morderców. Wyście naprawdę uwierzyły, że się w ten sposób realizujecie…

– Co pan wybiera? – przerywam te bzdury. – Spotykamy się u mnie czy u pana?

– W normalnych warunkach, gdy kobieta zadaje takie pytanie, jedynym dylematem jest smak i kolor prezerwatywy. Ewentualnie dobór wina. Ale w pani wypadku…

Mam wrażenie, że ta rozmowa nigdy się nie skończy. Jestem bliska skreślenia tego faceta z listy świadków czy ewentualnych podejrzanych, żeby się nie musieć z nim nigdy więcej kontaktować. Czekam jednak, sama nie wiem na co.

– Może po prostu zaprosi mnie pani na kawę? – proponuje i są to pierwsze ludzkie słowa, jakie wypowiedział, odkąd odebrał połączenie.

– Dobrze. Za dwie godziny na Ursynowie, przy ostatniej stacji metra jest miła kawiarnia. – Wymieniam nazwę popularnej sieciówki. – Ma pan niedaleko.

– Skąd pani wie, że mam niedaleko?

– Proszę pana, wiedza o ludziach to mój zawód – odpowiadam. – Proszę się nie spóźnić.

Odkładam telefon z niekłamaną ulgą. Znów dzwonek. Klaczyński. Notuję w myślach, że odpowiedź na mojego esemesa zajęła mu niespełna dwadzieścia minut, a jest z pewnością człowiekiem niezwykle zajętym. Punkt na starcie.

Drugi punkt pan producent uzyskuje po kolejnej minucie. Tyle bowiem zajmuje mi wyjaśnienie, w jakiej sprawie chcę się z nim spotkać, oraz umówienie się na spotkanie. Teraz? Proszę bardzo, tylko musi pani przyjechać na plan, akurat za pół godziny jest przerwa na lunch. Mamy bardzo przyjemny bufet, będę mógł pani poświęcić kwadrans, żałuję, że nie więcej, ale serial jest trochę opóźniony i mam bardzo napięty grafik. Proszę mnie zrozumieć. Ale oczywiście, zrobię wszystko, żeby pomóc, śmierć Jarka to straszna tragedia, to był bardzo zdolny chłopak, naprawdę niezwykle utalentowany.

Chłopak był już po trzydziestce, ale mniejsza z tym. Jestem pod wrażeniem. Klaczyński podaje mi adres wytwórni.

Dojeżdżam na miejsce po dwudziestu minutach.

Obszerny, ogrodzony stalowym, systemowym płotem kompleks na bliskich przedmieściach Warszawy. Dwie wielkie hale zdjęciowe. Kilka wolno stojących dekoracji: domek jednorodzinny, kawałek warszawskiej ulicy z okresu okupacji niemieckiej, sklep. Choć na parkingu brak wolnych miejsc, ochroniarz, uprzedzony widać o moim przyjeździe, wskazuje mi jedno z zarezerwowanych dla VIP-ów. Informuje, że Klaczyńskiego zastanę w bufecie, sto metrów dalej. Kolejny punkt dla pana producenta. Idę do dwupiętrowego budynku wypełnionego pomieszczeniami technicznymi i administracyjnymi. Bufet mieści się na parterze. Łatwo go znajduję: po prostu idę za bardzo przyjemnym zapachem dobrze przyrządzonego jedzenia. Obszerna sala. Pod ścianą bufet. Tuż obok długi szereg lśniących bemarów. Dalej – stoliki, nakryte obrusami w wesołych kolorach. Wszystkie zajęte, ludzie jedzą pospiesznie, widać, że przerwa jest krótka. Na samym końcu coś w rodzaju loży. W miejsce krzeseł łukowato wygięty komplet wypoczynkowy obity skórą, wyglądający na bardzo wygodny. Stół również przykryty obrusem, ale tym razem białym, jak w porządnej restauracji. Wysokie kieliszki do wina – puste, w końcu dopiero południe. Porcelanowa zastawa.

Na kanapie rozparty potężnych rozmiarów facet przed siedemdziesiątką. Owalna, dobroduszna twarz ozdobiona sarmackim wąsem. Mięsisty nos. Wąskie usta. Bystre, taksujące spojrzenie. Vis-à-vis siedzi znana aktorka ucharakteryzowana na kurtyzanę z dwudziestolecia międzywojennego. Znam babkę z wielu fantastycznych ról filmowych i teatralnych. Czytałam kilka udzielonych przez nią wywiadów. Emanowała z niej pewność siebie twardo stąpającej po ziemi kobiety. Teraz ma twarzy wyraz uległości; uśmiecha się nieśmiało i jest lekko zarumieniona. Mężczyzna coś jej tłumaczy. Aktorka kiwa posłusznie głową. Mam nieodparte wrażenie, że jestem świadkiem audiencji udzielonej przez władcę niezbyt rozgarniętemu urzędnikowi średniego szczebla.

Klaczyński zauważa mnie. Pańskim ruchem daje znak aktorce, że audiencja skończona. Czekam, aż poda petentce dłoń do ucałowania, ale nie: kobieta po prostu wstaje i pospiesznie opuszcza lożę. Zajmuje miejsce dwa stoliki dalej. Podchodzę. Kilka osób zerka na mnie, po czym z powrotem wbija wzrok w talerze.

– Dzień dobry – mówi producent i robi zapraszający gest. – Pani z policji? Proszę. Napije się pani czegoś?

– Kawy, jeśli można – odpowiadam.

Klaczyński podnosi dłoń. Zza bufetu wychyla się kucharz.

– Kawa dla pani! – woła producent. – I dla mnie.

– Czarna?

– Jak zwykle.

– Już się robi.

Facet nawet nie zapytał mnie o zdanie. Mniejsza z tym. Wyjmuję blachę. Przedstawiam się. Klaczyński nie spuszcza wzroku. Patrzy mi wprost w oczy.

– Straszna tragedia, straszna – mówi. – Szczerze współczuję jego żonie.

– Dobrze pan znał Walickiego? – pytam, siadając.

– Poznałem go przy podpisaniu umowy – odpowiada szybko Klaczyński. Wygląda na człowieka, który nie musi się zastanawiać na żadną odpowiedzią. – Oczywiście wcześniej czytałem jego książki. Nie chcę się chwalić, ale to ja namówiłem stację na wyprodukowanie serialu. Trzeba było przekonać zarząd, że muszą sypnąć groszem na scenografię i kostiumy, zaangażować najlepszych aktorów i reżyserów. I udało się. Za dwa miesiące wchodzimy na plan.

– A pana zaangażowano jako producenta – wtrącam.

– Tak to działa, pani podkomisarz. – Klaczyński wręcz jowialnie się uśmiecha. – Nie jestem bezinteresownym akwizytorem cudzych pomysłów. Żyję z tego, co wyprodukuję.

– Zlecił pan Walickiemu napisanie scenariusza.

– Ja podpisałem z nim umowę, choć oczywiście stacja miała ostatnie słowo. Nie ukrywam, że musiałem przełamać pewne opory. Walicki jest doskonałym pisarzem, tu nie ma dyskusji, ale brak mu jakiegokolwiek doświadczenia w scenopisarstwie…

– Był.

– Słucham?

– Był doskonałym pisarzem.

– Tak, oczywiście – mówi, zupełnie nieskonfundowany. Patrzę na niego uważnie. – Wracając do tematu: pisanie scenariusza bardzo różni się do pisania powieści. Jest to zupełnie innego rodzaju technika…

– Jasne – znów mu przerywam. Nie chcę tracić czasu na wykład z teorii. – Jakim był człowiekiem? Jak się z nim pracowało?

– Świetnie – mówi Klaczyński. Znowu ani chwili zawahania. – Mimo swej gwiazdorskiej pozycji w świecie literatury był pokorny. Chciał się uczyć. Nie krępował się pytać. Chyba mi ufał. Tak, na pewno mi ufał. Ja jednak parę seriali i filmów wyprodukowałem, chyba nie najgorszych. Wierzył w moje doświadczenie.

Skromny facet. Niemniej fakt: dorobek Ryszarda Klaczyńskiego obejmuje ponad trzydzieści pozycji, w tym kilka niekwestionowanych hitów. Facet ma na koncie anglojęzyczny serial zrealizowany w koprodukcji z Amerykanami, który stał się światowym przebojem. Rozmawiam z prawdziwym potentatem rodzimego rynku. Od Ryszarda Klaczyńskiego (a także, jak się dowiedziałam, od dwojga reżyserów o bardzo znanych nazwiskach, którzy zaczynali karierę jeszcze w Polsce Ludowej) zależy, kto w naszym pięknym kraju u progu trzeciej dekady dwudziestego pierwszego stulecia realizuje filmy i seriale, a kto nigdy nie wyjdzie poza szkolne etiudy. Troje siedemdziesięciolatków decyduje, co ma oglądać młodzież.

– Nie miał żadnych wahań nastrojów?

– Co pani ma na myśli?

– Był człowiekiem impulsywnym? Łatwo wpadał w gniew?

– Nic o tym nie wiem. Przy mnie był nastawiony na pracę i wręcz tryskał energią. Nigdy nie widziałem go wściekłego czy choćby zagniewanego. Może dlatego, że nie dałem mu powodu – dodaje po chwili.

Oto, kim był Jarosław Walicki. Kreatywnym profesjonalistą z chęcią do nauki. Ideałem.

– Zna pan jego żonę?

– Owszem, poznałem ją. Kilka razy byliśmy wspólnie na kolacji. Wie pani, serial będzie ogromnym przedsięwzięciem. Przy tego typu projekcie, którego realizacja zajmuje rok, spędza się ze sobą mnóstwo czasu. Uważam, że ludzie powinni się dobrze poznać, by móc współpracować.

– By maszyna działała bez zakłóceń.

– Niepotrzebnie pani ironizuje. System musi być efektywny. Zbyt duże pieniądze są zaangażowane, żeby nie był.

Rzeczowe postawienie sprawy. Jestem wdzięczna, że zaoszczędził mi frazesów o powołaniu artysty chcącego dostarczyć odbiorcom przeżyć duchowych i głębokich treści intelektualnych. Dziś filmy czy seriale są takim samym towarem jak samochody, czołgi czy maszynki do golenia. Książki zresztą również, co smuci mnie znacznie bardziej.

– Jasne – mówię. – Co pan sądzi o Walickiej?

– Małgosia jest bardzo słodką, uroczą osobą. Zawsze mocno wspierała Jarka.

– A czy on wspierał ją?

– Słucham? – Po raz pierwszy mam wrażenie, że udało mi się go, choć odrobinę, wybić z ustalonego toru jazdy.

– No, czy te relacje działały też w drugą stronę? On pomagał realizować jej ambicje?

Klaczyński krzywi usta. Po sekundzie wszystko wraca do normy; nie bardzo jestem pewna tego, co widziałam.

– Proszę pani, w tym małżeństwie, o ile się orientuję, układ był jasny. Jarek był twórcą, artystą. Osobą o nienormowanym trybie pracy, uzależnioną od czegoś, co niektórzy pisarze nazywają weną. Ona pracuje, owszem, ale na etacie, w sposób uporządkowany. Siłą rzeczy on wymagał większej troski. Ona to doskonale rozumiała. Proszę zresztą z nią pogadać, myślę, że powie to samo.

– Pytam pana.

– Wydaje mi się, że odpowiedziałem.

Milczymy. On nie ucieka wzrokiem. W końcu spogląda na zegarek.

– Mam jeszcze pięć minut – oświadcza miękko.

– Wie pan, że Walicka była bita przez męża? – pytam.

Usta ponownie wykręcają się w grymasie, tym razem wyraźniej i na dłużej. Już nie ma mowy o grze mojej rozhuśtanej wyobraźni.

– Skąd niby mam wiedzieć? – warczy.

– Naprawdę pan nie wie? Ja zorientowałam się po kwadransie rozmowy z Walicką.

– Bzdury.

Unoszę brwi. Jest naprawdę zagniewany. Ciekawa reakcja.

– Kiedy widział go pan po raz ostatni?

– W piątek po południu. Jedliśmy razem lunch.

– Mówił panu, co zamierza robić później?

Klaczyński na króciutki moment ucieka spojrzeniem w lewo. Potem znów na mnie patrzy, jasno i wyraźnie.

– Oświadczył, że zamierza jeszcze popracować.

– Miał zamiar wrócić do domu?

– Zwykle pracował w domu.

Starannie notuję w pamięci. Z pewnością czeka nas jeszcze jedna rozmowa. Co najmniej.

– Ma pan psa?

– Słucham?

Co z tymi ludźmi, do diabła? Czy ja niewyraźnie mówię? Wygląda na to, że co drugi z moich rozmówców wymaga pilnej wizyty u otolaryngologa.

– Pytam, czy ma pan psa.

– Co to ma… – Marszczy się, pociera nos. – Faktycznie, ktoś mi mówił… Te bzdury w gazecie… Pyta pani, czy mój pies zagryzł na śmierć Walickiego, autora scenariusza do mojego serialu? Śmieszne.

– Nie odpowiedział pan na pytanie.

– Tak, mam psa. Jamnika. Wabi się Pikuś i ma dwanaście lat. Muszę już iść.

– Jeszcze dwa pytania. Jest pan właścicielem klubu golfowego.

– To pytanie?

– Stwierdzenie. – Staram się zachować spokój. – Pytanie brzmi, kiedy może mi pan go pokazać.

– Jaki związek ma zabójstwo Jarka w Warszawie z moim klubem golfowym w Wiązownie?

– Zawsze chciałam zrozumieć, o co chodzi w tej grze. – Kłamstwo stulecia. Niewiele jest zajęć, które uważam za nudniejsze od gry w golfa. – Może zapiszę się na kurs – dodaję.

Nagle jego spojrzenie zmienia się. Patrzy na mnie z czymś w rodzaju sympatii.

– Uparta z pani osóbka. – Szczerzy zęby. Zmienia nastroje jak Gunia. Tyle że robi to w sposób wyrachowany. – Dobrze. Wybieram się tam jutro po południu. Możemy pojechać razem.

– Poradzę sobie. O której?

– Osiemnasta?

– Będę. Czy przychodzi panu do głowy coś, co mogłoby być powodem zabójstwa?

– Proszę pani, mógłbym odpowiedzieć, że za szukanie motywu to pani bierze pieniądze, nie ja. Ale odpowiem tak: z jednej strony żyjemy w bardzo konkurencyjnych czasach, gdzie zasoby są ograniczone, a chętnych bardzo dużo. Jarek dzięki umowie wspiął się właściwie na sam szczyt. Serial będzie miał ogromne publicity. Jego twórcy zostaną prawdziwymi gwiazdami.

– Kontrakt na reklamę samochodów… – wtrącam. Co jakiś czas w telewizji widać reklamy, w których Walicki siedzi za kierownicą bardzo kosztownego auta znanej niemieckiej marki i zachwala jego zalety.

– Sama pani widzi. A serial nie wszedł nawet jeszcze do produkcji. Tak więc jest na pewno wielu ludzi, którzy zazdrościli Jarkowi statusu i pieniędzy.

– Sugeruje pan zabójstwo z zawiści?

– Niczego nie sugeruję. To jest właśnie ta druga strona. Nie wiem, kto to mógł zrobić i z jakiego powodu. Nie obracam się w kręgu ludzi potrafiących zamordować człowieka.

Klaczyński żegna się krótkim skinieniem głowy i dostojnym krokiem opuszcza salę. Ludzie kończą jeść jak na komendę, wręcz zrywają się od stolików. Biegną śladem pana i władcy. Mam do czynienia z prawdziwą, nieudawaną dyscypliną pracy.

Jadę niespiesznie. Myślę. Jestem w tym dobra, choć moje myślenie często nie prowadzi do niczego konkretnego. Najciekawsze z całej rozmowy jest to, czego Klaczyński nie powiedział, a właściwie o co nie zapytał. Nie zapytał bowiem o Rumera, człowieka znacznie mu bliższego niż Walicki, wieloletniego współpracownika, faceta, z którym, jak wieści krążą, ma kręcić film w Hollywood. Być może mnie z tym nie skojarzył, ale wątpię; wygląda na człowieka bardzo dobrze poinformowanego, zresztą media już w pierwszych doniesieniach wskazywały, że dochodzenie prowadzi komenda na Mokotowie. Zapewne uznał, że ode mnie niewiele zależy.

Nagle myśli przeskakują na inny tor. Bliższa ciału koszula. Dzwonię.

– Szpileczka – mówi Dziadek. – Dobrze cię słyszeć. Cześć.

– Cześć. – Od samego głosu tego faceta już mi lepiej. – Nie przeszkadzam?

– Kochana, rozmawiasz z emerytem. Mam tyle czasu, ile chcesz.

– Potrzebuję kwadransa rozmowy.

– Kiedy?

– Teraz?

– Kręcę się tu i tam. Możesz po mnie podjechać. Pamiętasz, jak trafić?

– Jasne.

Jakiś czas później zatrzymuję samochód. Dziadek chce wsiąść, ale to ja wysiadam: nie mam zaufania do, jak by to ująć, dźwiękoszczelności policyjnych fur. Stoimy na chodniku, palimy papierosy. Wyglądamy jak ojciec z córką.

– Mam problem – mówię. – Abramczyk wszczął śledztwo własne przeciwko mnie.

Dziadek robi dziubek. Wypuszcza kółka dymu.

– Niedobrze – odpowiada. Jest zmartwiony. Chyba naprawdę mnie lubi. – Co ma?

Opowiadam mu, czego dowiedziałam się od Ryby.

– Coś ty zrobiła, Szpileczka?

– Przywaliłam podejrzanemu. Batonem. I wyłączyłam podsłuch.

– To nielegalne.

– Powiedz mi coś, czego nie wiem.

– Mocno mu przywaliłaś?

– Jeszcze go pewnie dzisiaj jaja bolą.

Dziadek szczerzy zęby. Okolona rudawą, rzadką brodą twarz jest zmęczona życiem. Facet przepracował w policji trzydzieści pięć lat. Zna wszystkie sztuczki. Gwałcicieli i morderców nienawidzi całym sercem. Ale jakoś pozostał w tym wszystkim wewnętrznie dobry.

– Jak Abramczyk się uprze, zrobi ci krzywdę – mówi.

– Wiem.

– Musisz go zniechęcić.

– Mam pewien pomysł.

Opowiadam, co wymyśliłam. Dziadek pali i słucha.

– Musisz mieć pewność – mówi. – Jak się pomylisz, umoczysz niewinnego człowieka.

– Znasz jakiegoś niewinnego policjanta?

Chichoczemy przez chwilę. Branżowy żarcik, ale śmieszy.

– Mogę ci podrzucić namiar na informatyka – informuje mnie. – Szmaciarz, ale umie trzymać język za zębami.

– Dzięki. Mam swoje dojście.

– Pomysł chyba jedyny. – Dziadek wzdycha. – Bądź ostrożna. Abramczyk jest cwany.

O to mi chodziło. Gdyby Dziadek stwierdził, że planuję głupio, nie zaczynałabym. Dziadek ma łeb na karku. Wiem o kilku jego zagrywkach znacznie bardziej drastycznych od tego, co ja zrobiłam Rumerowi. I włos mu z głowy nie spadł. Parę razy uciął sobie pogawędkę z ludźmi z wewnętrznego, ot, i wszystko. Dziadek między wierszami powiedział mi coś jeszcze: że jestem na tyle w porządku, że powinnam walczyć z abramczykami tego świata. Policja potrzebuje takich jak ja. Niby nic ważnego, ale czuję się doceniona.

– Mogę powęszyć, jeśli chcesz – oświadcza Dziadek.

Czuję ciepło w okolicy serca.

– Nawet nie śmiałam prosić.

– Oj, Szpilka, Szpilka. Mówiłem ci, nudzę się. Daj namiar, kogo mam przewentylować.

– Mam trzy typy.

– Nie szkodzi, mogą być trzy. Będzie więcej zabawy.

– Moja wdzięczność nie zna granic.

– No, no, uważaj. Nie jestem jeszcze taki stary, żeby cię nie zbajerować.

– Zawsze i wszędzie, Andrzejku.

– Kto to?

Wymieniam nazwiska. Przy trzecim Dziadek tężeje. Na chwilę, ale jednak.

– Grubo.

– Mam powody.

Streszczam swoje podejrzenia. Dziadek słucha. Już nie jest zaskoczony ani tym bardziej zdziwiony. Zbyt dużo przeżył i widział, by się dziwić.

– Powęszę – oświadcza.

– Zadzwonię wieczorem, dobrze? – mówię. – Możliwe, że będę miała parę konkretów.

Kiwa głową. Podaje mi swój prywatny numer, zastrzega, żebym kontaktowała się z nim przez komórkę na kartę. Całuję go w policzek i wsiadam do samochodu.

Jadę szybko, bo kończy mi się czas. Myślę tak intensywnie, że zagapiam się i w efekcie mylę ulice. W kawiarni pojawiam się nieco po czasie.

– Spóźniła się pani – mówi Cichoński, zażywny facet pod sześćdziesiątkę. Jego twarz błyszczy od potu. Okulary są zdecydowanie źle dobrane do kształtu twarzy. Słońce załamuje się na fałdach niechlujnie uprasowanej koszuli.

Patrzę na zegarek.

– Minutę – odpowiadam. Kawiarnia jest wypełniona w połowie. Tragiczna łupanina udająca muzykę gra zbyt głośno, ale chyba nie przeszkadza to nikomu poza mną.

– Minuta to też spóźnienie – ripostuje facet. Wzruszam ramionami, przytrzymuję go wzrokiem. On jest nadal sobą zachwycony. Bez żenady taksuje mnie od stóp do głów. – Miałem rację: nie tylko charakterna, ale i niebrzydka. Postęp ma czasem, choć rzadko, pozytywne skutki. Nie wiem, jakim pani jest fachowcem, ale z pewnością ma pani wystarczające kompetencje, hm, wizualne, by pozować do plakatu zachęcającego do wstąpienia w szeregi…

Podnoszę dłoń. On przerywa.

– Pan zawsze tak? – pytam uprzejmie.

– Jak?

– Głupio i po chamsku?

Niebieskie oczy ciemnieją. Szkła okularów rzucają refleksy na moją twarz.

– Zaraz wstanę i sobie pójdę.

– Rozumiem. – Czuję się niemal zrelaksowana. – Poczuł się pan urażony. Jakie to typowe. Ja muszę spokojnie wysłuchiwać pańskich zaczepek, ale pan już jest zbyt delikatny, żeby wysłuchać odpowiedzi, tak? Bo co? Bo jestem kobietą czy policjantką?

Czerwienieje. Jego twarz robi się brzydka, odpychająca.

– Naprawdę, szkoda mi czasu…

Odsuwam krzesło. Wstaję.

– Proszę uprzejmie – mówię głośno, mając pełną świadomość, że coraz więcej głów odwraca się w naszym kierunku. – Niech pan idzie. Jeszcze dziś przyjedzie po pana radiowóz. Dowiezie na komendę. Uprzedzam: jestem bardzo zajęta. Znajdę dla pana czas w późnych godzinach wieczornych. Albo jutro. Posiedzi pan na korytarzu, poczeka. A potem pogadamy sobie, z nagrywaniem, protokołem i moim partnerem, który jest najbardziej upierdliwym i drobiazgowym gliniarzem na świecie. Jemu się nigdy nie spieszy, przesłuchania trwają po sześć albo, jak ma dobry dzień, osiem godzin. Bez przerw na siusiu i jedzenie. Nie zatrzymuję zatem.

Chyba po raz pierwszy udało mi się go zainteresować tym, co mówię. Nieoczekiwanie rozluźnia się.

– Dobrze już, dobrze – mówi. – Bardzo pani groźna. Czuję się pobity. Okej?

– Uspokoi się pan i ograniczy do odpowiedzi na pytania?

Podnosi w górę dwa palce.

– Od tej pory będę się zachowywał jak przykładny harcerz.

Co za pajac. Jednak zamawiam kawę dla nas obojga. Umowa to umowa.

– Jak dobrze znał pan Walickiego?

– Nie najgorzej. Poznałem go kilka lat temu na jakimś spędzie organizowanym przez ministerstwo kultury. Ja tam byłem trochę psim swędem, bo uprawiam rodzaj literatury, którego pan minister nie lubi i nie ceni. Literatura gatunkowa, wagonowa, samolotowa, wie pani, dla plebsu i kucharek. – Wydyma wargi. – No, ale ktoś tam się zagapił i wysłał mi zaproszenie. Właśnie odbywała się feta na część Jarka jako zdobywcy ważnej branżowej nagrody. Piały chóry anielskie. Lukru wystarczyłoby Bliklemu na roczną produkcję pączków. Laudację wygłosił sam wiceminister. Że nowy Prus albo wręcz Gombrowicz, że sukces nie tylko polski, ale i międzynarodowy, i tym podobne bzdety. Cymbał nie zająknął się oczywiście, że żadnego sukcesu nie byłoby, gdyby nie suta dotacja ministerstwa na tłumaczenie i promocję książki w kraju i na Zachodzie. Taki, wie pani, sukces wspomagany.

– Chyba nie ma nic złego w tym, że dobra polska powieść dostała dotację umożliwiającą zaprezentowanie jej czytelnikom w Europie.

– Ależ źle mnie pani rozumie – zaperza się rozmówca. – Ja naprawdę nie widzę nic złego w tym, że facet był na tyle cwany, by wyszarpać dla siebie trochę państwowych pieniędzy, naprawdę. Jak to mówił pewien aforysta: „By w państwowy system rurek swój prywatny wkręcić kurek”. Ja tak nie umiem, ale jak inni są cwańsi, to dlaczego nie. Podziwiam i oklaskuję, kiwając głową nad własną niemocą.

Dosłuchuję się w jego głosie zawiści wobec bardziej utytułowanego kolegi po fachu, ale nie ma jej tam. Sprawa jest znacznie prostsza. Pan Cichoński nienawidzi hurtem całego świata – pytanie tylko, czy wyłącza z tego swoją skromną osobę. Nie założyłabym się.

– Wróćmy do Walickiego.

– No tak. Mistrz raczył mnie zauważyć. Zaczęliśmy rozmawiać. Czytałem tę jego książkę. Niezła, trzeba przyznać. Trochę toporna stylistycznie, ale ten typ tak ma. Najważniejsze, że krytyka, to znaczy te żałosne resztki krytyki, które się jeszcze ostały w zalewie tandety i blogerów analfabetów, uchodzących za poważnych literaturoznawców, była zachwycona.

– Sprzedaż też, zdaje się, była niezła.

– Ja, proszę szanownej pani, nikomu do portfela nie zaglądam. Ale tak, w Polsce chyba nie najgorsza, choć jak wspomniałem, wspomagana. Nakład do moich poziomów sprzedaży oczywiście się nie zbliżył, ale jak na literaturę tak zwaną poważną było dobrze. Na tyle, że mogli z Małgosią kupić większe mieszkanie.

– Co pan powie o Walickim jako o człowieku?

– Zdolny. Inteligentny. Oczytany, pozujący na intelektualistę i filozofa, choć głębi intelektualnej nie zauważyłem. Jego przemyślenia świecą światłem odbitym. Miał ewidentne problemy ze stabilnością emocjonalną. Nastroje zmieniały mu się jak humory nastoletniej panienki. Coś, co wczoraj nie zwracało uwagi, dziś wywoływało szał. Potrafił się unieść jak prawdziwy, rzetelny furiat. Znam się na ludziach i jestem bardzo tolerancyjny, ale powiedziałbym, że w jego wypadku to zachowanie zahaczało o psychopatię.

O, proszę, pan Cichoński uważa się za człowieka tolerancyjnego. Definicje potrafią być z gumy, jak widać.

– Były jakieś konkretne powody jego zachowania?

– Byłem świadkiem dwóch takich występów. Nie doszukałem się powodów. Spokój, uśmiech, bach, wybuch.

– Co było obiektem agresji?

– W pierwszym wypadku ta jego nieszczęsna żona. W drugim kolega po fachu, który ośmielił się skrytykować jego najnowszą powieść, bardzo delikatnie zresztą.

– Mówi pan, że Walicka padła ofiarą wybuchu.

– Powiem tak: gdyby nie fakt, że rzecz odbywała się publicznie, dziewczyna dostałaby niezły łomot. Pewnie i tak dostała, tyle że w domu.

– Skąd pan to wie?

Cichoński wzrusza ramionami.

– Ona jest przecież typem ofiary, prawda? – mówi, dbając, bym z tonu wywnioskowała, co sądzi o ludzkich słabościach.

– Dlaczego pan tak sądzi?

– Te bezradne spojrzenia. To zastyganie w bezruchu na najlżejszy szmer. Nie wiem tylko, czy babka ma to wrodzone, czy nabyte, ale wszystko jedno. Ma we krwi bycie ofiarą.

– Czyli to jej wina?

– Ej, miałem panią za inteligentniejszą – szydzi. – Niech pani nie ulega tym bzdurnym feministycznym stereotypom. Niczego takiego nie powiedziałem. Cała ta teoria męskiego szowinizmu… Dla jasności: nie uważam, że wszyscy faceci są w porządku, odwrotnie, często nie są, ale nie ma też co zakładać, że wszyscy, z racji takiej, że ich jaja produkują testosteron, lecą zaraz do kobiety z łapami. Każdy przypadek trzeba rozpatrywać indywidualnie. Tu się, proszę pani, złożyły dwie rzeczy. Facet był świrem, który trafił na słabą psychicznie kobietę. I stało się, co się stało.

– Co pan sugeruje?

– No przecież do tego pani zmierza, prawda, pani podkomisarz? – Akcentuje sylabę „pod”. A już myślałam, że zostaniemy przyjaciółmi. – Że ona nie wytrzymała i poszczuła go pieskiem. Prawda?

– Pan tak uważa?

– A pani?

– Moje zdanie jest zupełnie nieważne.

– Przeciwnie, uważam, że pani zdanie jest kluczowe. Może pani skierować uwagę prokuratora w jedną stronę albo zupełnie inną, prawda? Ujmę to w ten sposób – jeśli pytanie brzmi, czy ona jest zdolna do morderstwa, odpowiem: nie. Jeśli jednak zapyta pani, czy mogła popełnić morderstwo, powiem: owszem, mogła. Człowiek doprowadzony do rozpaczy jest w stanie zabić, tu chyba nie ma sporu, prawda? A Walicka żyła na krawędzi. Ja bym na pani miejscu przyjrzał się uważnie wieczorowi poprzedzającemu morderstwo.

– Serdecznie dziękuję za radę – mówię.

On uśmiecha się ciepło.

– Naprawdę mi się pani podoba, zwłaszcza jak się złości – oświadcza. – Robi się pani taki śliczny dołeczek w brodzie. Gdybym był dwadzieścia lat młodszy i ważył dwadzieścia kilogramów mniej…

– I co pańska żona na to?

– Oho, widzę, że przyszła pora na przywoływanie świętych obietnic sprzed ołtarza. Nic. Rozwodzę się. Precyzyjnie rzecz ujmując, żona rozwodzi się ze mną. Po trzydziestu latach małżeństwa doszła do wniosku, że jestem nieznośny.

Jego żona musi być prawdziwym geniuszem obserwacji.

– Ale może wykorzystam panią w inny sposób – oświadcza. Robi się oraz ciekawiej. Powinnam wstać i wyjść. Na komendzie czeka na mnie masa pracy. A chcę urwać się przed szóstą. – Przymierzam się do nowej powieści, może nawet serii, jak się uda. Wymyśliłem sobie, że bohaterką będzie kobieta detektyw. Ze służb mundurowych, w każdym razie. Mocna, nieugięta, nieprzekupna, wygadana, z głową na karku. Co pani na to?

– Świetny pomysł.

– Pani by się dość dobrze nadawała na pierwowzór – mówi słodko. – Może nie do końca, bo jednak wyobrażam sobie tę postać jako znacznie twardszą, bardziej stabilną emocjonalnie, bardziej wygadaną i złośliwą, ale część pani cech mogłaby pasować. Patrzę na panią i myślę: właściwie czemu nie?

– Popieram. Ale na razie niech pan się skupi – mówię. – Coś mi pan obiecał.

– Umówi się pani ze mną na prywatne konsultacje? Prywatnie, ale poniekąd służbowo, wie pani, o co chodzi.

– Gdzie pan był w nocy z piątku na sobotę?

Pisarz parska śmiechem.

– Szach-mat, pani podkomisarz. Poddaję się. Siedziałem w domu, oglądałem siódmy sezon serialu o żywych trupach. Trochę siadł poziom, ale zaparłem się, żeby obejrzeć całość w miesiąc, więc oglądam, wie pani, postanowienie jest postanowieniem. Może to poświadczyć niestety tylko moja żona, która co prawda chce mnie zostawić na pastwę losu, ale nadal mieszka ze mną pod jednym dachem. Może ją pani o to zapytać, ale nie jestem pewien, czy potwierdzi moją wersję. Sądzę bowiem, że z radością przyjmie fakt aresztowania mnie pod zarzutem zabójstwa.

– A zatem niech pan nie będzie zbyt pewny siebie.

– Więc czekanie na radiowóz wykorzystam na spakowanie szczoteczki do zębów i piżamy.

– Dostanie pan państwową. Zna pan Ryszarda Klaczyńskiego?

– Jezu, ale pani szybko zmienia temat. Poznałem. Więcej miałem do czynienia z jego synem. Mamy robić film na podstawie jednej z moich powieści kryminalnych.

Patrzę pytająco.

– Ukochany tatuś pomału ceduje imperium na synalka – wyjaśnia Cichoński. – Kacper Klaczyński, zwany w branży Juniorem. Fajny chłopak, znacznie w każdym razie normalniejszy niż stary. Bez tych bizantyjskich skłonności i molestacji na każdym kroku.

Strzygę uchem.

– Co ma pan na myśli, mówiąc o molestacjach?

– Wszyscy wiedzą, że Rysio ma lepkie łapki. U niego aktorka do serialu czy filmu nie wejdzie, jak się, że tak powiem, odpowiednio nie odwdzięczy. Nie muszę chyba rozwijać tematu.

– Ktoś to może potwierdzić?

– Pani sobie wynotuje żeńską część obsady kilku jego ostatnich filmów i niech je pani spróbuje wyciągnąć na babskie pogaduchy. Choć osobiście wątpię, czy powiedzą coś konkretnego, zwłaszcza pod nazwiskiem. Głupie nie są. Raz czy drugi dadzą dupy staremu capowi i kontrakt za pół bańki netto leci. Widziałem w życiu gorsze upokorzenia.

– Słyszał pan o jego klubie golfowym?

– Ciach, znowu zwrot w temacie. No, ale jestem coraz lepszego zdania o pani inteligencji – mruczy jak kot na widok myszy. – Chyba jednak panią zaproszę na te prywatne konsultacje.

– Słyszał pan?

– Droga pani, od tego miejsca zacząłbym poszukiwania.

– Bo?

– Bo nawet ja, stary i nieatrakcyjny, słyszałem o piątkowych imprezach w podziemiach klubu. Raz nawet tam byłem. Ostrzegam jednak, że zbyt gorliwe węszenie może się dla pani okazać niebezpieczne.

– Grozi mi pan?

Krzywi się z niesmakiem.

– Jednak miałem panią za bystrzejszą – mówi. – Widziałem tam po prostu jedną czy dwie osoby z pani branży. Wyglądały na bardzo zżyte z Klaczyńskim.

Puszczam to mimo uszu.

– Więc pan tam bywał?

– Skupia się pani nie na tym, na czym powinna.

Nie ciągnę tematu.

– Zna pan Macieja Rumera?

Cichoński robi się nieufny.

– A co on ma wspólnego z zabójstwem Walickiego?

– Zna pan?

– Młody Klaczyński mnie z nim poznał. Rumer miał być operatorem mojego filmu.

– Miał?

– Stawiał bardzo wysokie wymagania finansowe. Kręcił, kluczył, dawał do zrozumienia, że robienie filmu na podstawie mojej książki uważa za stratę czasu. Zdaje się, że miał widoki na film w Ameryce. W sumie mu się nie dziwię. Ale Junior był wściekły. Nie mógł znaleźć odpowiedniego reżysera, a teraz jeszcze odmówił mu najlepszy operator. Nawet interweniował u starego, ale stary, co zabawne, poparł Rumera. Jakby pani mnie pytała o zdanie, powiedziałbym, że stary Klaczyński miał mieć działkę z tej robótki w Ameryce. Puszczał aluzje, że to dzięki niemu, więc Rumer jest mu winien wdzięczność. To zresztą truizm. Rumer zrobił karierę wyłącznie dzięki Klaczyńskiemu. Klub wzajemnego mycia rączek, proszę pani detektyw podkomisarz Kohut.

Tym razem ignoruję ton, bo jednak czegoś się dowiedziałam. Obraz zaczyna mi się składać, choć na razie mało z tego materiału procesowego. Ktoś kiedyś powinien napisać książkę, jak naprawdę działa w Polsce rynek filmowy. Może to będę ja. Zawsze lubiłam pisać.

– I jaki ten Rumer jest?

Cichoński wzrusza ramionami.

– Dwa razy w życiu go widziałem. Pewny siebie. Utalentowany.

– Pan też jest pewny siebie i utalentowany.

– Ja jestem, proszę pani, stary, zapasiony i mimo wszystko spoza branży. Dopiero aspiruję, mimo mego zaawansowanego wieku.

– Rumer jest kawalerem.

– Dziwi się pani? W tej branży żona jest obciążeniem. Nie chodzi się z drewnem do lasu.

– Lubił kobiety?

– A kto normalny nie lubi kobiet? Po co pani pyta?

– Tak sobie, z ciekawości. Powiedział pan, że ma psa.

– Mam. Tosiaczka.

– To imię?

– Nie. Rasa. Tosa inu, japoński mastiff wyhodowany do walk psów.

Przypominam sobie, że tę nazwę wymieniła Walicka. Tosa, pies z grupy molosów. Wyjmuję smartfona, wpisuję w wyszukiwarkę hasło „tosa”. Jeśli myślałam, że pies Walickiej jest duży, nie wiedziałam, na jakim świecie żyję. Co za bydlę!

– Wyglądają na wielkie i groźne psy – mówię.

– Mój jest dość mizerny. Waży tylko siedemdziesiąt pięć kilo.

– Bardzo zabawne.

Pisarz uśmiecha się szeroko.

– Brak alibi, niechęć do ofiary i pies morderca – stwierdza z afektowanym smutkiem. – Jednak zacznę się pakować. Pani mi tylko powie, o której przyjedzie radiowóz, żebym zdążył.

***

Wracam do firmy. Ruch i gwar, u dyżurnego tłumek interesantów. Wchodzę na piętro. Klocek gapi się bezczelnie, ale całe szczęście z drugiego końca korytarza kiwa na mnie Basieńka. Siadamy w jej gabinecie. Palimy. Dym ulatuje za okno, od którego ciągnie jesiennym zgoła chłodem.

– Co jest? – pyta moja szefowa.

Przedstawiam starannie spreparowaną wersję rozmów ze świadkami. Pomijam część aluzji Cichońskiego i wątek Rumera. Jak wspomniałam, Basieńka jest w porządku, ale na pewno nie ma zamiaru iść na kolizję z Maliną. Nie popiera mnie aż tak bardzo.

– Biorę cię, bo jesteś bystra i w szkole miałaś opinię bardzo pracowitej – powiedziała mi siedem lat temu, na początku służby w wydziale. – Ale musisz wiedzieć, że nie będziesz miała żadnych przywilejów. Odwrotnie, my, kochana, musimy zasuwać bardziej. Wszyscy będą się gapić na twoje cycki, ale też przypatrywać pracy, ja najuważniej. Żadnych forów. Wszystko ma iść gładko i po sznurku, a wtedy będziemy wszyscy żyli długo i szczęśliwie.

Wzięłam sobie do serca tę rozmowę. Dlatego nic nie mówię o powiązaniach Rumera z Walickim.

– Bardzo dobrze – oświadcza Basieńka, gdy milknę. – Wygląda na to, że mamy sprawcę. Zresztą jest tu.

– Walicka tu jest?

– Kazałam doprowadzić. Dołęga ją magluje. Możliwe, że Abramczyk wystąpi o areszt zapobiegawczy.

– Moment, moment – oponuję. Zaczynam sobie wyobrażać Walicką w celi. Dwa kroki w jedną, półtora w drugą. I tak w kółko. – Nie mamy jeszcze niczego konkretnego.

– Poza motywem, psem i brakiem alibi – ripostuje Basieńka. Widzi moją zdziwioną minę. – Twierdzi, że była w domu sama z piątku na sobotę. Czyli mogła być wszędzie.

– Mamy wydruk jej połączenia z matką – mówię.

– Przeglądałam. Rozmawiały o dwudziestej trzeciej. Co najmniej dwie godziny przed morderstwem. Ona to zrobiła, Szpilka.

– Nie wiemy – upieram się. – Braku nagrań z monitoringu nie da się przeskoczyć.

– Nie było cię, w międzyczasie przyszła analiza. – Basieńka wyjmuje z szuflady cienką teczkę, ale nawet jej nie otwiera. – Mamy potwierdzenie, że dokonano włamania do sieci firmy zabezpieczającej park. Ktoś manipulował nagraniami, zapętlił pięciominutowy fragment. Tu nie trzeba jakichś wielkich zdolności, nasi informatycy mówią, że każdy średnio ogarnięty student pierwszego roku potrafi dokonać takiego włamania. Bardzo słaby poziom zabezpieczeń. To samo dotyczy elektrowni. Ktoś zdalnie wyłączył światło na kwadrans. Walicka musiała być w zmowie z jakimś informatykiem.

– Nie mamy śladu takiej zmowy.

– Nie martw się, ona pęknie. – Basieńka patrzy na mnie bez sympatii. Instynktownie wyczuwa moje współczucie dla Walickiej, ale nie podziela go. Chce szybko zamknąć śledztwo, przekazać temat Abramczykowi i wysmarować wielki plus w miesięcznym sprawozdaniu. – Powie, z kim działała, jak otworzyła bramę, wszystko powie.

Wstaję.

– Może – mówię. – Coś jeszcze?

– Możesz iść.

Wychodzę. Siadam przy biurku. Przy sąsiednim dwóch aspirantów plotkuje jak baby w maglu. Mam ochotę rzucić w nich czymś ciężkim. Zagryzam wargi.

Dzwoni stacjonarny.

– Tu dyżurny – słyszę. – Niejaka… Justyna Szmajer chce widzieć się z panią Szpilką. Chyba chodzi o ciebie, Szpilka.

– Brawo, detektywie – warczę. – Zarekomenduję cię komendantowi do nagrody miesiąca w kategorii „policjant, który mi pomógł”.

– Dobra, dobra – mówi pojednawczo, niezrażony. – Zejdziesz?

– Za chwilę.

Oddycham kilka razy głęboko i idę na dół. Dziewczyna jest ubrana w obcisłą spódnicę i żakiet. Poświęciła sporo czasu fryzurze i makijażowi. Wygląda doroślej niż w stroju do biegania, choć nadal nie dałabym jej więcej niż dwadzieścia lat.

– Dzień dobry – mówię.

– Dzień dobry – odpowiada, speszona. Rzuca na boki niepewne spojrzenia. Dziwi mnie to, bo była tu przecież w poniedziałek, złożyć oficjalne zeznanie. Dołęga załatwił ją w pół godziny. Nie powiedziała niczego ponad to, co usłyszałam w parku.

– Wszystko w porządku?

– Tak – mówi i przybliża się. – Wyszłam wcześniej z pracy. Możemy porozmawiać?

– Jasne.

– Gdzieś na osobności?

– Oczywiście.

Prowadzę ją na górę, do małej salki konferencyjnej, która formalnie nie pełni roli pokoju przesłuchań, choć w istocie nim jest. Czuć w tym pomieszczeniu rękę Basieńki: szefowa wydziału doszła do wniosku, że warto urządzić jeden pokoik jako dyskretne, w miarę przytulne miejsce spotkań ze świadkami, którzy z rozmaitych powodów, na przykład nieśmiałości, strachu czy niechęci do policyjnej bylejakości nie są w stanie zeznawać w normalnym pokoju przesłuchań. Szefowa chodziła do komendanta, zabiegała o pieniądze, nudziła, urgowała i w końcu dopięła swego. Są więc wygodne fotele, przyjemne kolory na ścianach, niski stolik i dzbanek z nawet niezłą kawą.

– Chce pani coś dodać do zeznania? – pytam.

– Tak mi się wydaje. – Kosmyk opada jej ona oko. Poprawia go. – Wie pani, jakoś tak się skoncentrowałam na tym panu, którego znalazłam, że nie przyszło mi do głowy, że co innego też może być ważne.

– Tak bywa. – Uśmiecham się. Nie bardzo umiem ją rozgryźć. Na miejscu zdarzenia była, co oczywiste, zdenerwowana, ale raczej konkretna. Od tamtej pory minęło kilka dni, a ona dziś wydaje mi się niepewna, może nawet zastraszona.

– Wie pani, w piątek późnym wieczorem wracałam do domu z imprezy. Koło północy. Szłam piechotą, bo…

Wzdycha.

– Było blisko?

– Nie, impreza była w Śródmieściu, jechałam Uberem. Zwykle raczej staram się nie chodzić sama po nocy. Ale wysiadłam wcześniej, bo kierowca wydał mi się jakiś dziwny…

– Rozumiem.

Dziewczyna patrzy na mnie z nadzieją.

– Tak? Bo inni uważają mnie za histeryczkę. On jakoś dziwnie mówił, ciągle się na mnie oglądał, miał takie dzikie oczy. Więc kazałam mu zatrzymać się wcześniej. I tak miał zapłacone za kurs.

Wyraźnie widzę, jak wstrząsa nią dreszcz. Czekam.

– Miałam do przejścia dosłownie jedną ulicę. I wtedy zobaczyłam kogoś na skrzyżowaniu. Mężczyznę i kobietę. Kłócili się chyba, bo ona krzyczała. Oboje zresztą krzyczeli. Byłam niedaleko, jakieś trzydzieści metrów, wyraźnie słyszałam podniesione głosy.

Sztywnieję.

– Pamięta pani, jak wyglądali ci ludzie? – pytam.

– Mężczyznę widziałam lepiej, on stał twarzą do mnie. Jak teraz o tym myślę, to wydaje mi się, że to mógł być ten pan… Ten zmarły.

– Niech pani go opisze.

– Starszy ode mnie o parę lat, albo przed trzydziestką, albo niewiele po. Ubrany w marynarkę, niebieską koszulę i jasne spodnie. Bez krawata. Krótko obcięty. Nosił okulary.

– Widziała pani jego twarz?

– Widziałam… – mówi, po czym decyduje się jednak zaasekurować. – Stałam dość daleko. Była noc. Bez szczegółów widziałam.

– Więc nie jest pani pewna.

– Nie. Ale to mógł być on.

– A kobieta?

– Stała do mnie tyłem. Prawie równa wzrostem mężczyźnie. Wysoka, szczupła, w długiej spódnicy, granatowej, z plisami. Buty na płaskim obcasie, czółenka, bardzo wygodne. I sportowa szara bluza.

Uśmiecham się. Kobiety bywają nieocenionymi świadkami. O ile zdecydują się zeznawać.

– Świetny opis – mówię. – Słyszała pani, o czym rozmawiali?

– Kłócili się raczej. Jakieś pojedyncze słowa. Obelgi. Wyraźnie usłyszałam tylko jedno zdanie: „Musisz to skończyć”. Ja… – patrzy na mnie ze wstydem – nie widziałam nic więcej. Uciekłam…

– Niech pani się nie martwi – mówię. – I tak bardzo nam pani pomogła.

– Problem w tym, że ja nie znoszę awantur. Nienawidzę. Boję się ich. Staram się być jak najdalej.

Robi mi się jej żal. Musiała wiele przejść, by stać się tym, kim jest dzisiaj.

– Proszę nie mieć wyrzutów sumienia – mówię stanowczo. – Człowiek instynktownie działa w swoim własnym interesie.

– Mogłam zapamiętać więcej.

– I tak pani sporo zapamiętała. Jest pani doskonałą obserwatorką.

Justyna Szmajer ma wyraźną ochotę się rozpłakać. W sobotę rano widok trupa zaskoczył ją. Gdy z nią rozmawiałam, nie zdążyła się jeszcze rozsypać. Dołęga przesłuchał ją w poniedziałek – i jak to Dołęga – nie za bardzo przejmował się jej stanem psychicznym. A teraz strach wrócił do niej z całą mocą. Mimo to przyszła. Tacy ludzie są prawdziwymi bohaterami.

– Jeszcze jedno – bąka, wstając. – Ta pani miała ze sobą psa. Dużego żółtego psa.

***

Do piwiarni wpadam spóźniona o całe dziesięć minut. I zła jak chrzan. Liczyłam szczerze, że zdążę zahaczyć o dom, wziąć szybki prysznic, przebrać się, przez kilka chwil popracować nad wzmocnieniem urody i ze śpiewem na ustach przyjść na spotkanie z mężczyzną, którego, w odróżnieniu od innych, traktuję inaczej niż natręta stojącego mi na drodze.

Ale nie dało się wyjść wcześniej. Po przesłuchaniu Justyny Szmajer musiałam sporządzić szczegółową notatkę, wyciągnąć Dołęgę z pokoju przesłuchań, przekazać mu, czego się dowiedziałam (Dołęga po wysłuchaniu moich rewelacji zaczął przypominać rekina z filmów rysunkowych; różnił się tylko ilością i jakością uzębienia), a potem odpowiadać na pytania asesora przysłanego nieoczekiwanie przez Abramczyka. Dlaczego przesłuchaliśmy Walicką dopiero w poniedziałek po południu? Dlaczego nie zabezpieczyliśmy wcześniej laptopa i dokumentów? Gdzie jest protokół zawartości? Wykaz korespondencji? Dlaczego dopiero teraz? Dlaczego jeszcze nie wiemy, jak wyglądały ostatnie godziny denata przed śmiercią? Czy zostali przesłuchani wszyscy świadkowie? Gdzie jest komórka denata?

I tak dalej, i tym podobne.

Asesor był młody i wyraźnie podniecony misją zleconą przez swego przełożonego. Przesłuchiwał mnie z zapałem hunwejbina wierzącego w świętą rewolucyjną sprawę. Każde pytanie brzmiało niczym oskarżenie. Odpowiadałam spokojnie, obszernie, kompletnie nie reagując na złośliwości i seksistowskie uwagi gnojka młodszego ode mnie o co najmniej pięć lat. Nie, nie mam żadnego skrzywienia ideologicznego, trzeźwo i bez złudzeń patrzę na świat; uwagi naprawdę były seksistowskie. Sama się dziwię swej cierpliwości. Dołęga wpadł na moment i starał się pomóc. Chyba bez specjalnego powodzenia: gnojek wyszedł z komendy z uśmiechem satysfakcji na przykrótkich wargach. Zaraz potem Basieńka chciała wiedzieć, jak jest, a po obszernych wyjaśnieniach moich i Dołęgi jednym telefonem załatwiła dwumiesięczny areszt zapobiegawczy dla Walickiej. Zignorowała moje protesty, zresztą niezbyt gorące. Szczerze mówiąc, po zeznaniu Justyny Szmajer straciłam serce do nieszczęsnej żony Walickiego. Będzie, co ma być. Jeśli ona zabiła męża, rozumiem jej motywy, co nie zmienia sytuacji. Małgorzata Walicka pójdzie siedzieć, najpierw na dwa miesiące, potem na znacznie dłużej. Adwokat postara się, zastosuje różne sztuczki, ale przy dużym szczęściu i współczującym sędzi może uda mu się tylko nieco złagodzić wyrok. Życie bywa naprawdę do dupy.

Potem musiałam spotkać się z Ludwiczkiem. Naprawdę musiałam. Braciszek wysłuchał mnie uważnie i, choć z jego twarzy nie schodził ironiczny uśmieszek, nie miałam wątpliwości, że bardzo się przejął. Obiecał pomoc, a ja wiedziałam, że mogę na niego liczyć.

Więc wszystko trwało długo i w efekcie na spotkaniu z facetem, na którym, ekhm, naprawdę mi zależy, pojawiam się spóźniona, spocona i w ciuchach po całodziennym używaniu, w których zapewne wyglądam jak siedem nieszczęść.

Pastor pozornie nie przywiązuje wagi do wyglądu, ale – jak na złość – siedzi przede mną zrelaksowany, wypachniony, ogolony i w świeżo wyprasowanej koszuli, nawet dość gustownej. Na mój widok wstaje, całuje mnie oględnie w policzek, patrzy w oczy, żadnego tam macania wzrokiem po wzgórkach i wypukłościach. Co nie znaczy, że dżentelmen z niego. Szczerzy te swoje równe zęby, mruży niepokojące oczy i uśmiecha się.

– Cześć, Szpilka. Dobrze ci w tej fryzurze – mówi. – Lubię taki nieład.

– Przestań – odpowiadam, choć nie powinnam. Jeśli nie mam siły na przepychanki, pomyliłam adres i faceta.

Siadam. Podchodzi kelner.

– Dwa piwa i dwie setki czystej – ordynuje Pastor.

– Jedną setkę – mówię.

– Pijesz karniaczka za spóźnienie, a ja jestem na tyle uprzejmy, że piję z tobą. Nie dyskutuj.

– Pij sam. Po pierwsze nie mieszam. Po drugie jutro od rana mam młyn.

– Dwie setki i dwa piwa – mówi Pastor z naciskiem. – I talerz przekąsek.

Wzruszam ramionami. Widzicie, jak szybko kapituluję? Kelner odchodzi.

– Jesteś blada i zmęczona – mówi Piotr. – Musisz się wyluzować.

– Co ty powiesz, Sherlocku – warczę. Czuję się nie w formie, zła i brudna. Pastor ma rację. Powinnam przełożyć to spotkanie. – Jak pomieszam, będziesz mnie niósł na plecach.

– Kochana, masz nieszczęście żyć w czasach równouprawnia. Nigdzie nie będę cię nosił. Jak będziesz miła, to może wsadzę twoje zwłoki do taksówki i zapłacę za kurs. – Uśmiecha się niewinnie. – Za który mi zwrócisz. Ale w ramach sympatii pozwolę ci zrobić to dopiero następnego dnia.

– Dobra, dobra. Co u ciebie?

– U mnie w porządku. A u ciebie? Jak tam sukcesy na odcinku milicyjnym?

– Będziesz taki dowcipny przez całe spotkanie?

– Nawet jeszcze nie zacząłem być dowcipny.

– Gówno.

– O!

– Pytasz jak sukcesy. Odpowiadam.

Mam taki zwyczaj, że nie narzekam na układy w pracy, nie skarżę się na służbę, a już na pewno nie Pastorowi. Raczej przerzucamy się złośliwościami, dogryzamy sobie, on wymyśla mi od upasionych na państwowej posadce leni, którzy myślą tylko o dotrwaniu do policyjnej emerytury, ja śmieję się, że jest przepłacanym, przereklamowanym przedstawicielem wojskowej elity, której niegdysiejsza chwalebna reputacja już od dawna osłania smutną i siermiężną rzeczywistość.

Ale teraz mi się ulało. Mówiłam wam, jestem zmęczona.

– Szara myszka nie radzi sobie wśród silniejszych gryzoni? – pyta Piotr.

– Prokurator otworzył śledztwo przeciw mnie.

Mój rozmówca nadal patrzy na mnie z ironią, ale widzę, że wewnętrznie poważnieje.

– Coś ma czy się czepia?

– A co za różnica?

– Opowiesz?

Sama nie wiem, jak to się dzieje. Opowiadam, nie szczędząc szczegółów. Kelner przynosi alkohol i przekąski. Nawet nie zauważam, w którym momencie wódka rozpala gardło. Jestem zapewne czerwona na twarzy. Gestykuluję stanowczo zbyt obficie. Piję jeden litrowy kufel piwa za drugim. Przy czwartym tracę rachubę. Gadam i gadam, śmieję się zbyt głośno, nawet macham rękami. Zapominam, że na Pastorze alkohol nie robi wrażenia. Pastor nie bierze jeńców. Ja chyba też. Zresztą nie wiem.

Nie pamiętam.

***

Budzę się z kamienną głową. Z niejakim trudem otwieram oczy. Widzę sufit we własnej sypialni, który lekko się przybliża, a potem – równie łagodnie – oddala. Mam ohydny absmak w ustach i odczuwam ogromne pragnienie. Czaszka za chwilę z wielkim hukiem rozpadnie się pod wpływem wewnętrznego ciśnienia. Jestem idiotką, wiem. Dziś nie jest żadna niedziela, normalny dzień pracy, w której muszę być aktywna i odporna na ciosy. Zerkam na zegarek. Szósta trzydzieści. Ile spałam?

Odrzucam kołdrę. Mam na sobie majtki i stanik. Z trudem stawiam stopy na dywanie. Wstaję, przez chwilę walczę o utrzymanie równowagi. Chwiejnie wlokę się pod prysznic. Zimna woda na przemian z wrzątkiem nieco mnie ożywia, ale nadal czuję się źle. Dziesięć minut szoruję zęby. W głowie kręci mi się mniej, ale tylko odrobinę.

Jak tu przyjechałam, do diabła? Mój mózg się zapętlił: odtwarza jedynie krzywy uśmieszek Pastora. Facet był ze mną? Wtaszczył po schodach? Czy zgodnie z obietnicą zostawił na pastwę losu? Nic nie pamiętam, do cholery.

Dzwoni telefon. Nawet jeszcze nie wybiła siódma.

– Cześć – mówię ochryple.

– Żyjesz? – pyta Ludwiczek. Coś mi świta, nie bardzo wiem co. Mój mózg przypomina kosmiczną czarną dziurę. Zerkam na złożone przy łóżku ubranie. Nigdy nie składam ubrań. Spałam w bieliźnie. Nigdy nie śpię w bieliźnie.

– Zadaj mi inne pytanie.

Chichocze lekko.

– Mówiłem ci, żebyś nie odjechała za daleko – mówi.

– Możliwe. Kiedy mi mówiłeś?

– Nie pamiętasz, jak dzwoniłem?

– A dzwoniłeś?

– O Jezu. Aż tak źle?

– Przejdź do rzeczy.

Wzdycha.

– Mam trochę towaru – mówi. – Mogę do ciebie przyjechać.

Skoro Pastor mnie tu przyprowadził i położył do łóżka – przyjmijmy na razie roboczo, że bez żadnych ekscesów – to jak wyszedł? Sprawdziłam: drzwi są zamknięte. Klucze w torebce. Co tu się dzieje?

– Szpilka – warczy mój brat.

– Już, już. – Przeciągam dłonią po włosach. Niepotrzebnie zerkam w lustro. Patrzę na chodzące i gadające zwłoki. Najnowszy odcinek The Walking Dead w warszawskim wydaniu. – Umówmy się o ósmej, dobra?

– Tylko uważaj.

– Tam gdzie zwykle.

Odkładam telefon i zaczynam ruszać się szybciej. Wychodząc z założenia, że kac nie powinien stanąć na drodze do ćwiczeń, opadam na podłogę. Już przy trzeciej pompce mam ochotę umrzeć. Brzuszki są śmiechu wartą parodią. W zawieszony u sufitu worek kopię z zapałem chorego na podagrę siedemdziesięciolatka. Boksuję tak, że żaden trener grupy początkującej nie przyjąłby mnie na kurs ze względu na złą koordynację ruchów i wrodzoną pierdołowatość. Tyle że wylałam trochę potu, dobre i to.

Biorę drugi prysznic, ubieram się, odrobina pudru z trudem przykrywa filmową bladość policzków i wory pod oczami. Zaczyna mi się spieszyć. Opuszczam mieszkanie. Jadę Uberem – w przewidywaniu wczorajszego pijaństwa zostawiłam samochód na parkingu pod pracą. Wysiadam dwieście metrów od komendy, w bocznej uliczce. Ludwiczek już na mnie czeka. Całuje dubeltowo, kłuje brodą, mało nie połamie kości.

– Jezu, ale wyglądasz.

– Ciebie również miło widzieć, Ludwiczku.

Ludwiczek chichocze jak diabeł, wręczając mi pendrive’a.

– Bułka z masłem – oświadcza. – Masz tu jego maile z ostatniego miesiąca. I wykaz połączeń. Swoją drogą, powinniście popracować nad zabezpieczeniami.

Wspominałam, że mój brat Ludwik, zwany powszechnie Ludwiczkiem, jest byłym testerem, a obecnie projektantem gier komputerowych. Ale od czasu do czasu bywa również skutecznym hakerem. Ma talent, rozumie sieć, dużo czyta, dokształca się. O ile wiem, nigdy nie włamuje się na konta obcych ludzi czy firm dla zysku. Żart, chęć zdobycia informacji, sprawdzenie samego siebie – to jego motywacja. Dla mnie zrobił wyjątek, bo dla mnie zrobiłby wszystko. Powinnam go aresztować jako przestępcę, ale oczywiście nawet mi to przez myśl nie przejdzie, bo ja dla niego również zrobiłabym wszystko.

– Nie przeglądaj tego na służbowym kompie – poucza mnie Ludwiczek.

– Jasne – mruczę.

– Zrób to w domu i najlepiej odłącz lapka od sieci – ciągnie. – Zamontowałem ci zabezpieczenia, ale nigdy nie wiadomo.

– Muszę lecieć.

– Gdyby coś, daj znać. Aha, Gunia szaleje. Lepiej do niej zadzwoń.

Wyciągam aparat. Mam jedenaście nieodebranych połączeń. Mam jedenaście nieodebranych połączeń do Guni. Wiecie, co to znaczy? Nie wydaje mi się. Mam kaca i jestem marudna; powiedzcie mi coś, czego nie wiem.

Całuję Ludwiczka. Idę w stronę komendy. Po drodze piszę obszernego esemesa, wyraźnie zaznaczając, że sama zadzwonię w wolnej chwili. Mogę sobie zaznaczać. Dzwonek przewierca mi mózg już po pół minucie.

– Jesteś bez serca – łka Gunia. – Jesteś okropna. Nie spałam całą noc. Płakałam i modliłam się, dzwoniłam, ty nie odbierałaś, płakałam i modliłam się…

– Gunia – mówię. – Gunia, przestań.

Słyszę pełną wrogości ciszę.

– Byłam na spotkaniu – dodaję. – Miałam wyłączony telefon.

– To nieludzkie.

– Spotkałam się z facetem.

Alkohol osłabił pokłady empatii. Mój mózg, zamiast współczuć Guni, zajmuje się niwelowaniem skutków pijaństwa. Stąd bezpośredniość. Przynajmniej tak myślę. Albo coś się zmieniło. Nie jestem pewna.

– Do widzenia – oświadcza sztywno Gunia.

Trzask. Rozłączyła się. Czuję ulgę, nie ukrywam.

Na komendę wkraczam sztucznie dziarskim krokiem i z podniesioną głową, siadam przy biurku, odpowiadam na rytualne zaczepki kolegów, wstaję, robię sobie wielki kubek kawy, nadal nie wiem, jak znalazłam się w domu i jaką w tym rolę odegrał Pastor, wspomnienie składa się tylko z impresji i oderwanych od siebie obrazów, coś mi się zdaje, że chichotałam jak idiotka i robiłam dziubek, namawiając go na wspólne selfie, Jezus, jestem skończona towarzysko i moralnie, o erotycznym aspekcie nie wspominając.

Kawa dobrze mi robi, zwłaszcza połączona z dwoma dyskretnie łykniętymi proszkami od bólu głowy. Zaczynam myśleć klarowniej. Przede mną leży laptop Walickiego. Obok notatka z przesłuchania Justyny Szmajer. Odkładam ją na bok. Zeznanie ma w zasadzie już tylko wartość archiwalną. Patrzę na gruby wydruk połączeń telefonicznych Walickiego i Walickiej z ostatniego miesiąca. Uznaję, że mimo wszystko za bardzo kręci mi się w głowie, bym zajmowała się drobnymi rządkami cyfr z wydruku. Otwieram laptopa, do którego mam otwarty dostęp – informatyk już poradził sobie z hasłem. Przeglądam zawartość dysku. Każda powieść umieszczona jest w osobnym folderze. Masa plików, brudnopisy, notatki, jakieś archiwalne materiały, kilka gigabajtów zdjęć. Pan Walicki solidnie przykładał się do badań poprzedzających akt twórczy. W folderze opatrzonym stosunkowo świeżą datą znajduję nieukończoną powieść. Jakieś dwieście stron. Zaczynam czytać. Wciągam się. Walicki jest dobrym pisarzem, obdarzonym charakterystycznym stylem. Błyskotliwe sformułowania. Frapujące skojarzenia. Świetnie skonstruowany bohater. Przypominam sobie, że kilka lat temu ktoś polecił mi jego debiut, ten, którym tak lojalnie zachwycała się Walicka. Miałam na jego temat zupełnie odmienne zdanie: rzuciłam lekturę po trzydziestu stronach, uznając, że szkoda mi czasu na pseudofilozoficzny bełkot świecący odbitym światłem. Dlatego w sobotę rano jakoś go nie skojarzyłam. Teraz mam wrażenie, że czytam innego autora. Facet zrobił nieprawdopodobne postępy.

Przez głowę przebiega myśl, że zamiast czytaniem, powinnam zająć się dochodzeniem. Z niejakim żalem zamykam plik i wchodzę do programu pocztowego. On też jest zabezpieczony hasłem. Informatyk pokonał je również. Głowa nadal ćmi, piję kawę na przemian z wodą mineralną, do sali wtacza się Dołęga, siada naprzeciw.

– Abramczyk klepnął areszt zapobiegawczy dla żony Walickiego – oświadcza, po czym zaczyna mi się uważnie przyglądać. – Wyglądasz koszmarnie, Szpilka.

– Zawsze byłeś dżentelmenem, Jacusiu – warczę. Pamięć uparcie podsuwa uśmieszek Pastora. A zaraz potem bezradną minę Walickiej. Jezu, co za dzień.

– Musisz ją doprowadzić – oświadcza mój partner.

– Nie ma mowy. – Wskazuję na zawalone papierami biurko. – Widzisz, co się dzieje.

– Idziesz, idziesz. – Nie zraża się Dołęga. – Są już wyniki sekcji i oględzin. Za godzinę jestem umówiony z kierownikiem laboratorium.

Cwaniak. Wyniki sekcji niczego nowego nie wniosą. Dołęga może z kierownikiem laboratorium pogadać po południu albo jutro.

– Trzeba jej było nie puszczać wczoraj z przesłuchania, byłoby z głowy. – Nie ustępuję.

Dołęga wzrusza ramionami. Wyświechtana marynarka dosłownie na nim wisi. Cerę ma nieświeżą, podobnie jak oddech. Włosy z pewnością dzisiaj nie widziały grzebienia. Nie sądzę, by wyglądał lepiej ode mnie. Co, jak rozumiecie, wcale mnie nie pociesza.

– Abramczyk stwierdził, że musi jeszcze w nocy przemyśleć temat – oświadcza Dołęga. – Dziś zadzwonił o siódmej i powiedział, że się namyślił.

– Przyznała się?

– Idzie w zaparte. Nie szkodzi.

Wzdycham. Muszę zrobić coś, czego nienawidzę.

– Jacek, proszę cię – mówię. – Doprowadź ją.

Patrzy na mnie bez uśmiechu.

– Mówiłem ci, nie możesz się tak przejmować – mruczy. – To tylko praca, Szpilka. Jak każda inna.

– Nadal nie wierzę, że babka zabiła męża, ale nie o to chodzi – mówię. – Mam kaca i masę papierkowej roboty, a po południu jadę do Wiązowny, do klubu golfowego Klaczyńskiego.

– Po co?

– Klaczyński współpracował z Walickim przy serialu – mówię, starając się nadać głosowi obojętne brzmienie. – Myślę, że Walicki tam bywał. Chcę wiedzieć, co robił, z kim się spotykał i takie tam.

– Lepiej się dowiedz, co robił w nocy z piątku na sobotę – warczy Dołęga. Dobrze mnie zna, czuje, że nie mówię mu wszystkiego. Ma całkowitą rację.

– Właśnie.

Myśli. Nie podoba mu się moja inicjatywa. Nie chce mu się jechać taki kawał, ale czuje, że nie powinien mnie puszczać samej.

– O której się umówiłaś?

– Szósta po południu.

– Kurwa. Mam dentystę.

– Mogę pojechać sama.

– Wiem, że możesz.

Daję mu czas do namysłu.

– W zasadzie sprawa jest zamknięta – oświadcza. Przeciera dłonią czoło.

– Przyznała się, że ingerowała w nagrania z monitoringu? Przyznała się, że otworzyła bramę parku?

– Naoglądała się amerykańskich filmów. Cały czas chciała adwokata.

Żądanie adwokata jakoś nie wydaje mi się wygórowanym oczekiwaniem wziętym z amerykańskich kryminałów, nie polemizuję jednak. Dołęga w tej, jak i wielu innych kwestiach mnie nie rozumie.

– Więc sprawa nie jest zamknięta.

– Szpilka, Szpilka – mówi Dołęga. – Nie bądź dzieckiem. Posiedzi na dołku, wszystko jej się przypomni. Zawsze tak jest. Abramczyk ją jutro formalnie przesłucha. I będzie miał na papierze.

Oddycham głęboko. Dołęga, żeby tak powiedzieć, upraszcza. Oskarżenie Walickiej oparte jest na naszym chciejstwie i presji statystyki. Im więcej zamkniętych spraw, tym więcej poklepywania po plecach. Stąd pośpiech.

– Doprowadzisz ją? – Patrzę mu w oczy. – Proszę.

Wzdycha głośno.

– Nich będzie moja krzywda. Ale odwdzięczysz się.

Wolę sobie tego nie wyobrażać.

– Dzięki – mówię. – Muszę wracać do roboty.

Zerka na biurko. Widzi laptopa i wydruk billingów.

– Tylko w tym za długo nie siedź. Szkoda czasu – mruczy łagodnie i idzie do siebie.

Mam inne zdanie, więc przeglądam korespondencję dość uważnie, choć nie spodziewam się, by w oficjalnej skrzynce pocztowej było coś kompromitującego. Informatyk twierdzi, że w jednym z folderów znalazł zaszyfrowaną wiadomość, której jeszcze nie udało mu się otworzyć. Przyciśnięty, przyznał, że to mogą być login i hasło do strony umieszczonej na dark webie. Ktoś, kto chce, by jego korespondencja pozostała tajemnicą, siedzi właśnie tam. Siatki pedofilskie na ogół tak robią. Informatyk pracuje, da znać, gdy czegoś się dowie. Okej, w policji nic nie toczy się szybko.

Czytam więc oficjalną korespondencję.

Interesujące są już dwie pierwsze wiadomości, do i od Klaczyńskiego. Formalnie dotyczą zmian w scenariuszu trzeciego i czwartego odcinka serialu. Klaczyński sugeruje poprawki, Walicki się do nich odnosi. Tak sobie mniej więcej wyobrażam relacje producenta ze scenarzystą. Jednak gdy czytam treść po raz drugi i trzeci, dostrzegam jakieś podskórne napięcie, niedomówienia, może nawet pretensje. Co ciekawe, ukierunkowane w odwrotną od naturalnej stronę. To Walicki wygląda w tym duecie na samca alfa. Wyznacza terminy spotkań, skarżąc się, że są zbyt rzadkie. Twierdzi, że cała jego energia idzie w stronę zwiększenia dynamiki i dramaturgii akcji. Klaczyński go mityguje, argumentując, że w serialu nie da się jechać przez cały czas z pedałem gazu wciśniętym do deski, widzowie muszą mieć momenty wyciszenia, refleksji, namysłu. Walicki jednak upiera się, naciska na kolejne spotkanie, na którym przedstawi nowe, ekscytujące pomysły. Klaczyński zgadza się, wyznaczając termin na sobotę. Termin, z przyczyn, że tak powiem, obiektywnych, nieaktualny.

Starając się znaleźć jakiś sens w tym, co przeczytałam, otwieram trzecią wiadomość. Została napisana do niejakiej Magdy Kubikowskiej w piątek rano. Czytam trzy krótkie linijki tekstu. Natychmiast skacze mi ciśnienie.

I pewnie skoczyłoby jeszcze mocniej, gdyby nie cień znienacka padający na ekran. Czuję przy sobie czyjąś obecność. Podnoszę głowę. Młody chłopak w garniturze patrzy na mnie z góry.

– Dzień dobry – mówi. – Nie wiem, czy pani mnie pamięta. Poznaliśmy się już. Pracuję w biurze prokuratora Malińskiego. Moje nazwisko Kenig.

– Pamiętam.

– Mogę zająć kilka minut?

– Proszę. – Wskazuję mu krzesło.

Siada. Patrzy na laptopa i stertę papierów. Jak na mój gust odrobinę zbyt długo. Malina przysłał go tu na przeszpiegi.

– Pan prokurator pyta, czy nie wypłynęły nowe fakty w sprawie Macieja Rumera.

– To znaczy?

– Coś, co mogłoby pomóc w formułowaniu aktu oskarżenia.

Zastanawiam się nad sensem tego pytania.

– Wydaje mi się, że prokurator uznał śledztwo za zamknięte – mówię.

– To prawda. Jednak po przejrzeniu dokumentacji pan prokurator doszedł do wniosku, że wskazane byłoby wzmocnienie dowodów, wskazujących bezpośrednio na oskarżonego jako na zabójcę.

Zagadka powodu wizyty poniekąd się wyjaśniła. A więc jednak częściowy odcisk palca i przyznanie się Rumera do zgwałcenia ofiar pan prokurator był łaskaw uznać za zbyt wątłą podstawę do zastosowaniu paragrafu jeden cztery osiem. Nie chcę się zbytnio chwalić, ale mówiłam to od początku.

Kenig jednak nie kończy, a ja dziwię się dalej.

– Pan prokurator pyta, czy nie natknęliście się na ślad udziału osób trzecich.

O, teraz mamy do czynienia z prawdziwym przełomem. I nawet nie dziwi, że Malina, zamiast mnie wezwać, przysłał tego zbyt dobrze jak na standardy polskiej prokuratury wychowanego i ubranego chłopaczka, bowiem z piarowego punktu widzenia stanowczo lepsza jest formuła „pan prokurator uważa” albo „pan prokurator oczekuje” wygłoszona przez podwładnego niż osobiste przyznanie się do błędu.

– Pan prokurator wyraźnie dał do zrozumienia, że nie oczekuje prowadzenia dochodzenia w tym kierunku – mówię, zupełnie niepotrzebnie uśmiechając się ironicznie. Kenig nie jest tu niczemu winny.

– Po zapoznaniu się z dokumentacją…

Podnoszę dłoń.

– Jasne – przerywam. – Mam pewne pomysły. Jeżeli pan prokurator pozwoli, jutro się u niego zamelduję z konkretami.

– Zajrzę do grafiku szefa, sprawdzę wolne terminy – mówi Kenig i znowu przypatruje się laptopowi oraz stercie papierów zalegających na biurku.

– Komputer należał do Walickiego – wyjaśniam, choć właściwie nic mu do tego. – Tego zamordowanego w parku.

– Słyszałem od szefa – mówi. – Straszna sprawa. Przepraszam, czy ma pani coś do picia?

– Jasne.

Wstaję, idę do kąta, nalewam do plastikowego kubka wody z dystrybutora. Gdy wracam, Kenig siedzi, jak siedział. Wypija łapczywie całą zawartość.

– Ten Walicki to dobry pisarz – mówi, wrzucając kubek do kosza stojącego przy sąsiednim biurku. Dobry rzut. – Czytałem ostatnią książkę. Bardzo mi się podobała. Macie już coś?

– Pyta pan prywatnie czy służbowo?

– Po prostu jestem ciekaw.

– Wytypowaliśmy jako podejrzaną Małgorzatę Walicką, żonę zamordowanego.

– A więc to ona?

Wzruszam ramionami. Kenig przygląda mi się uważnie.

– Jakoś nie wygląda pani na przekonaną.

– Była bita przez męża. Ma powód, ma dużego i silnego psa i brak jej alibi – mówię.

– Ale?

– Całkowicie mi to do niej nie pasuje. Poza tym kilka rzeczy się nie zgadza.

– To moja pierwsza praca – odpowiada Kenig. – Nie mam wielkiego doświadczenia, ale w sprawach, z którymi się zetknąłem, niektóre szczegóły do siebie nie pasowały. Tak chyba już jest.

Zaczyna mi się spieszyć. Patrzę na niego znacząco. Młody człowiek podnosi się.

– Dziękuję za poświęcony czas – mówi. Wygląda na szczerze wdzięcznego. – Zadzwonię do pani w sprawie spotkania.

***

Dwie godziny później naciskam guzik domofonu. Ogrodzony, standardowy do bólu blok, który deweloper z pewnością sprzedawał jako „luksusowy apartamentowiec” z jakimś angielskobrzmiącym elementem w nazwie. Klocowata bryła. Sześć pięter. Cztery klatki schodowe. Tania elewacja.

W głośniczku coś trzeszczy, a potem odzywa się damski głos:

– Słucham?

– Podkomisarz Kohut z Komendy Rejonowej na Mokotowie. To ja do pani dzwoniłam pół godziny temu.

– Aha. Tak. Ale mówiłam, że ja nic nie widziałam.

– Jednak chciałabym z panią porozmawiać. Tylko kilka minut. Bardzo proszę.

Głośniczek milczy. A potem rozlega się brzęczyk. Wchodzę. Wspinam się na drugie piętro. Magda Kubikowska czeka na mnie w drzwiach. Ma na sobie szary dres. Jest wysoka i bardzo atrakcyjna, choć prezentuje zupełnie inny rodzaj urody niż Małgorzata Walicka. Z pewnością jest od niej również kilka lat młodsza.

– Pani jest naprawdę policjantką? – pyta nieufnie.

Proszę, jak wyglądają w praktyce zalety dziewczynkowatego wyglądu. Wyjmuję blachę. Kobieta przygląda jej się uważnie. Potem robi zapraszający gest. Po chwili siedzę na kanapie w salonie. Pokój urządzony jest w stylu całego bloku, nudno i standardowo. Meble z Ikei. Dwa nieciekawe plakaty. Plotkarskie czasopismo na stole. Ani jednej książki.

– Mówiłam pani, ja nic nie widziałam… – zagaja.

– Jak dobrze znała pani Jarosława Walickiego? – pytam.

Jej twarz momentalnie robi się czerwona. W oczach pojawiają się łzy.

– Ale… – bąka. Jest łatwą ofiarą, ale jakoś mi jej nie żal.

– Kiedy pani widziała go po raz ostatni?

– Ja nie…

Mam cholerną ochotę na papierosa. Przez chwilę całkiem poważnie rozważam, czy nie pójść na balkon i nie ciągnąć rozmowy stamtąd.

Jednak siedzę. I milczę. Nie spuszczam z niej wzroku.

Kubikowska unosi brodę. Jej usta drżą. Walczy, by się nie rozpłakać. Ale jeszcze się nie poddaje.

– Wspominała pani, że chodzi o kradzież samochodu – mówi, bez powodzenia starając się nadać swemu głosowi choć pozór stanowczości.

– Wspominałam – odpowiadam. – A teraz chcę wiedzieć, kiedy pani widziała po raz ostatni Jarosława Walickiego.

– Skąd pani wpadło do głowy, że ja w ogóle znam kogoś o tym nazwisku?

– A nie zna pani?

Waha się. Chyba czuje, że nie powinna iść w zaparte. Może nie jest taka głupia. Może cały ten cyrk z płaczem, drżeniem rąk i ustami w dziubek jest tylko teatrem stworzonym na moją cześć.

– Kiedyś poznałam. Na jakimś przyjęciu – mówi.

– Czyli znała go pani.

– Bardzo słabo.

No dobrze. Szkoda czasu na harcerskie podchody. Wyjmuję z kieszeni złożony na czworo wydruk. Kładę go przed nią na stoliku.

– Odświeżę pani pamięć – mówię. – Proszę zerknąć. To wykaz połączeń telefonicznych z ostatnich dwóch tygodni. Jak na osobę, którą pani słabo zna, sporo pani z nim rozmawiała. Konkretnie trzydzieści cztery razy, z czego pani dzwoniła dwadzieścia. Dodajmy do tego czterdzieści dwa esemesy.

No, wcześniejsza czerwień była słabym odbiciem tego, co teraz dzieje się na jej twarzy. Szkarłat – oto właściwe określenie. Magda Kubikowska wydaje się być na granicy apopleksji. Jeśli udaje, robi to genialnie.

– Wracam do pytania: kiedy widziała pani Jarosława Walickiego po raz ostatni?

Milczy. Już wpadła na to, że ma tylko jedno wyjście. Jeszcze nie jest przekonana, że musi z niego skorzystać.

Podnoszę się i staję nad nią. Przy moich marnych stu sześćdziesięciu centymetrach wzrostu to jedyna okazja, by górować nad kimś o jej parametrach. Gospodyni podnosi wzrok. Zemdleje? Nie zemdleje?

– Niech mnie pani uważnie posłucha – mówię z naciskiem. – Jarosław Walicki został zamordowany. Jestem oficerem dochodzeniowo-śledczym odpowiedzialnym za wykrycie sprawcy. Ukrywając informacje istotne dla dochodzenia, automatycznie robi się pani podejrzana. Więc jak pani woli.

Niezłe przemówienie, co? Tandetne i efekciarskie, wiem. Mówiłam, że mam kaca. Dopiero teraz wpadam na źródło irytacji, która trzyma mnie od rana. Pastor nadal nie dał znaku życia.

Przemowa, mimo swej marnej jakości, odnosi skutek. Magda Kubikowska się poddaje.

– W piątek wieczorem – mówi.

– Widziała go pani w piątek wieczorem? – upewniam się. – W jakich godzinach? Gdzie?

– Dobrze – wzdycha. – Powiem wszystko. Ale czy pani może mi obiecać, że to zostanie między nami?

– Mogę obiecać, że pani zeznanie zostanie użyte wyłącznie w celach związanych z dochodzeniem – mówię oględnie. Doskonale zdaję sobie sprawę, że składam obietnicę bez pokrycia. Wydział to banda plotkarzy, z licznymi kontaktami z dziennikarzami. Prokuratura jest szczelna mniej więcej tak jak sito do przecedzania niedzielnego rosołu. Ani zeznanie, ani tym bardziej śledztwo nie jest jednak moją prywatną własnością. Gdy ktoś uzna za stosowne nagłośnić dowolne jego fragmenty, nie mam mocy sprawczej, by temu zapobiec.

– Jarek był u mnie cały wieczór – mówi gospodyni zrezygnowana. – Wyszedł mniej więcej o północy.

– Pojechał do domu?

– Taksówką.

– Rozumiem.

Jeśli babka mówi prawdę, część zagadki się wyjaśniła. Pozostaje odkryć, czemu Walicki nie pojechał wprost do siebie, tylko wysiadł wcześniej. Park Dreszera od jego mieszkania dzieli dobre pół kilometra.

– Od jak dawna się spotykaliście?

Kubikowska ponownie czerwienieje.

– Mniej więcej od pół roku.

– Kto był inicjatorem?

– On. Ja wiedziałam, że jest żonaty, nie miałam ochoty na taki związek. Ale Jarek był uparty. Nalegał, adorował. Miał wielką moc przekonywania.

Nie wątpię.

– Uległam i nie żałowałam. Nie ukrywam, było mi z nim dobrze – ciągnie, nieco już pewniejszym głosem. – Jak się dowiedziałam, że on nie żyje, miałam ochotę skoczyć z balkonu.

– Wróćmy do piątkowego wieczoru. Jak się zachowywał? Co mówił?

– Niczego niezwykłego nie zauważyłam.

– Nie był zdenerwowany?

– Odwrotnie. Wydawał mi się wręcz zrelaksowany.

– Czy rozmawialiście o jego żonie?

Kubikowska krzywi się.

– Trochę. Jarka denerwowały jej wybuchy zazdrości. Uważał ją za osobę nadpobudliwą, wiecznie narzekającą. To na pewno nie było udane małżeństwo.

Stara śpiewka wszystkich kochanek na świecie.

– Wspominał o rozwodzie?

– Kilkakrotnie.

– W piątek też?

– Tak, nawet dość konkretnie. Powiedział, że skontaktował się z prawnikiem specjalizującym się w rozwodach. Prawnik miał przygotować dokumenty.

– Dobrze – mówię. – Czy Walicka o tym wiedziała?

– Nie wiem.

– Nie wie pani?

Patrzy na mnie zaczepnie. Nie zdaje sobie sprawy, jaką mam dla niej niespodziankę. Na leżący przed nią wydruk nawet nie zerknęła.

– Naprawdę nie.

– To o czym rozmawiałyście?

– My?

– Pani Magdo – mówię słodko. – Wydaje mi się, że pani powinna już zrozumieć, że jestem przygotowana do tej rozmowy. Tak, wy. Małgorzata Walicka dzwoniła do pani w piątek w nocy. Właściwie już w sobotę, bo połączenie miało miejsce o wpół do pierwszej. Rozmawiałyście przez prawie dwadzieścia minut. Chcę wiedzieć, o czym.

Kurczy się. Wracam na kanapę, zakładam nogę na nogę. Walczę z głodem nikotynowym.

– No więc?

– To ona zadzwoniła do mnie…

– Wiem.

– Miała pretensje. Krzyczała. Była bardzo agresywna.

– Groziła?

– O tak. I mnie, i Jarkowi. Powiedziała, że prędzej umrze, niż da mu rozwód. Albo zabije jego i siebie.

– Proszę sobie przypomnieć, jakich dokładnie słów użyła.

– Takich, jak powiedziałam. „Jak on będzie chciał się rozwieść, zabiję jego i siebie”.

– Coś jeszcze?

– Potem zaczęła prosić. Potem płakała. Potem znów wpadła we wściekłość. W końcu przerwałam połączenie. Nie mogłam tego słuchać.

No cóż, Dołęga będzie zachwycony tym zeznaniem. Nawet mnie się odechciewa wiary w niewinność nieszczęśliwej żony słynnego pisarza.

– Skąd Walicka miała pani numer telefonu?

– Nie wiem. Może go szpiegowała, może sprawdzała jego listę kontaktów.

– A skąd w ogóle wiedziała o pani?

– Nie mam najbledszego pojęcia.

– A może on sam jej powiedział?

– Nie – zaprzecza. – Mówił mi, że przeprowadził z nią rozmowę i oświadczył, że chce się rozwieść, bo ich małżeństwo nie ma sensu.

W sumie logiczne. Który mąż powie żonie, że odchodzi do kochanki? Dużo łatwiej jest zwalić winę na głupią, nudną, słabą w łóżku, roztytą małżonkę. Fakt, że Walicka nie jest ani głupia, ani przytyta, ani zapewne słaba w łóżku, niczego nie zmienia.

– I cóż ona na to?

– Nie chciała słyszeć o rozwodzie. Nie przyjmowała do wiadomości żadnych argumentów.

– A może było dokładnie odwrotnie? – pytam z niewinną miną.

– Co to znaczy?

– Że on nie bardzo chciał odchodzić od żony i to pani naciskała?

– Żartuje pani.

– Walicka nie jest histeryczką. Była bita przez męża.

– Kłamstwo.

– Tak? Skąd pani wie?

– Jarek nie byłby zdolny do czegoś takiego. Nie ma mowy.

– Przeprowadziliśmy obdukcję. Wyniki mówią co innego.

– To są obrzydliwe insynuacje.

Patrzę. Jest wzburzona, oczy jej błyszczą, po łzach śladu nie ma. Daję jej czas. Udało mi się ją wydobyć ze ślimaczej skorupy. Ciekawa jestem, w jakim kierunku pójdzie.

– Owszem, Jarkowi zdarzały się momenty złości – mówi ostrożnie po dłuższej chwili milczenia. – Ale na pewno nie był człowiekiem agresywnym. Ona natomiast jak najbardziej. Rozmawiałam z nią, słyszałam na własne uszy, co mówiła. Jeśli mnie pani pyta, czy ona była zdolna go zabić, odpowiem: tak, była zdolna.

– Nie pytam.

– Jestem pewna, że nienawidziła go całym sercem.

Czuję zniechęcenie, choć właściwie powinnam się spodziewać takiej reakcji. Babka idzie w zaparte. Dopóki nie poczuje się osobiście zagrożona, będzie za wszelką cenę starała się bronić dobrego imienia Walickiego. A na rzucenie w jej stronę oskarżenia mam zbyt wątłe podstawy.

Wstaję.

– Pewnie czeka panią wizyta na komendzie – mówię. – Musimy mieć zeznanie na piśmie.

– Wolałabym…

– Takie są wymogi formalne.

Żegnam się i wychodzę. Nie ukrywam – z ulgą. Mam wrodzoną nieufność do ludzi, którzy nie mają w domu ani jednej książki, nawet takiej napisanej przez kochanka.

– Będziesz zachwycony – mówię Dołędze jakiś czas później. – Walicki miał kochankę. Walicka dowiedziała się o niej. Rozmawiała z nią przez telefon w nocy z piątku na sobotę. Możliwe, że tuż przed zabójstwem.

Dołęga uśmiecha się niezdrowo.

– Mówiłem ci.

Piję kawę i opowiadam, czego się dowiedziałam. Zachowuję dla siebie opinię, że opis Walickiej, jaki usłyszałam od Magdy Kubikowskiej, całkowicie się różni od moich własnych obserwacji.

– Dobra robota, Szpilka. – Dołęga patrzy na mnie z sympatią. – Babka miała dość. Była bita i poniżana przez Walickiego. Potem dowiedziała się, że mężuś ma laskę na mieście. I jej się ulało. Każdy kiedyś pęka.

Kręcę głową.

– Rozwód byłby chyba prostszy – mówię.

– Pod warunkiem, że on by się zgodził na rozwód – replikuje mój partner. – Ja tam się nie znam na pisarzach, ale trochę o facecie poczytałem. Typ wyglądał na nadętego, upojonego własną ważnością. Dla takich liczy się prestiż. Rozwód mógł nie być mu na rękę. On chciał ciągnąć temat tak, jak dotychczas: z uległą żoną do pokazywania na rautach i bicia w domowym zaciszu i dupą na boku dla relaksu. I ona pękła.

– Naciągane – oponuję. – Kubikowska mówi coś dokładnie przeciwnego.

– Jasne. – Dołęga śmieje się, ukazując resztki lunchu przyklejone do zębów. – A co ma mówić? Że była panienką na telefon, do wymiany na najbliższym zakręcie? Ona wierzy, że on ją kochał, ona go kochała, chcieli być razem, tylko się parszywa zołza nie zgadzała, a w końcu go zabiła.

W sumie racja. Nie składa mi się to, ale trudno Dołędze odmówić logiki rozumowania.

– Jedź do Klaczyńskiego i wypytaj go o to – instruuje Dołęga. Wyraźnie porzucił myśl, że będzie mi towarzyszył. Nie protestuję, jak się zapewne domyślacie. – Zapytaj, czy wiedział o kochance. Czy Walicki chciał się rozwieść. No, przyciśnij go. Wygląda mi na faceta, który sporo wie. I zamykamy temat.

Zgadzam się na wszystko. Dołęga klepie mnie po ramieniu i człapie do siebie. Basieńka chce mnie widzieć, ale całe szczęście ma dla mnie tylko kilka minut; zadowala się ogólnym stwierdzeniem, że jest dobrze i wszystko zmierza do szczęśliwego końca.

Potem wracam do biurka, na którym znajduję, najwyraźniej podrzucone przez Dołęgę, wyniki sekcji Walickiego, a także protokół oględzin rzeczy przy nim znalezionych, włączając ubranie i buty. W raporcie nie ma niczego, czego bym nie wiedziała. Śmierć nastąpiła w wyniku uduszenia, najprawdopodobniej wskutek nadepnięcia na gardło. Ślad buta okazał się zbyt niewyraźny, by go zidentyfikować. W momencie śmierci ofiara była już nieprzytomna. Na całym ciele stwierdzono rozległe rany szarpane powstałe w wyniku ugryzień. Co ciekawe – różnej wielkości. Walickiego zaatakowały dwa psy, duże i silne, co najmniej o rozmiarach i sile rottweilera, raczej większe. Wedle dołączonej opinii biegłego z zakresu szkolenia psów obronnych – wyszkolone do ataku na rozkaz, i to nie na oślep, a na konkretne partie ciała, generalnie od pasa wzwyż. Ekspert wspominał o działaniu zespołowym. Na ubraniu stwierdzono ślady substancji, jaką standardowo pokrywa się rękawiczki lateksowe. Morderca miał dostatecznie dużo oleju w głowie, by zadbać o zabezpieczenie dłoni, gdy pozbawiał ofiarę dokumentów i komórki. Ślad jest guzik wart – takie rękawiczki można kupić w każdej aptece.

Wkładam raport z powrotem do teczki i wracam do szperania w laptopie Walickiego. Lista maili jest długa, liczy ponad pięćset pozycji. Pierwszy wysłano dwa lata temu, dokładnie dwadzieścia sześć miesięcy i tydzień. Skrzynka została zabezpieczona hasłem dopiero pół roku temu. Dokładnie wtedy, gdy Walicki poznał Magdę Kubikowską, przynajmniej wedle jej słów. Co oczywiście nie wyklucza posiadania innych pań na boku wcześniej.

Przeczytanie pięciuset maili zajmie mi sporo czasu, na pierwszy ogień biorę więc po prostu listę kontaktów, obejmującą ponad osiemdziesiąt pozycji. Wydawcy – miał dwóch plus producenta audiobooków – redaktorzy, grafik, dwie osoby z agencji PR, dbającej o właściwe publicity pana pisarza, Cichoński i kilku innych kolegów po piórze, stary Klaczyński, młody Klaczyński i tak dalej, i tak dalej.

Oraz Maciej Rumer.

***

Jadę do Wiązowny. Wybieram znany na pamięć numer. Z bijącym sercem.

– Dzień dobry, droga Marianno – mówi Pastor.

– Dzień dobry, Piotrze – odpowiadam grzecznie.

– Jak szanowne zdrowie?

– Jak się zapewne domyślasz, nie najlepiej.

– O! Czyżbyś źle się czuła? Przykro to słyszeć.

Samochód buczy obojętnie, a ja, idiotka, wsłuchuję się w głos rozmówcy. Są w nim wyłącznie sympatia i troska.

– Mnie też – mówię. – Teraz jest już lepiej.

– Piłaś dużo wody?

– Piłam. Nie wiem. Nie pamiętam.

– Naprawdę?

– Przede wszystkim piłam za dużo alkoholu. Mówiłam ci, że nie powinnam mieszać.

– Za którym razem?

Przecież wiedziałam, że ta rozmowa nie będzie należała do najłatwiejszych.

– Były inne razy?

– Zamówiłaś jeszcze dwa szoty podwójnej whisky.

– Ja?

– Mówiłaś, że to na moją cześć.

Jezus. Nie znoszę whisky. Pastor kocha Jacka Danielsa. Jednak jestem idiotką.

– Możliwe – mamroczę. – Film mi się urwał.

– Można się było spodziewać, droga Marianno.

– Przestań mnie tak nazywać, Piotrusiu.

– Oczywiście, Szpilko moja kochana.

Milczę. Piekielny Pastor oczywiście wie, na jaki temat milczę. Nie mogę jednak siedzieć cicho zbyt długo. Znając go, nic się samo nie rozwiąże.

– Jak znalazłam się w domu? – pytam.

– Wsiadłaś do taksówki i pojechałaś.

– Sama?

– A sądzisz, że byłaś w stanie pojechać sama?

– Nie trzymaj mnie w niepewności.

Niepotrzebnie zużywam ślinę. Pastor kocha trzymać ludzi w niepewności, jest największym na świecie fanem niedomówień. Oczywiście z wyjątkiem chwil, gdy jest do bólu konkretny.

– A jak myślisz?

– Myślę, że okazałeś się dżentelmenem – mówię. – Pojechałeś ze mną, pomogłeś wejść na górę, położyłeś do łóżeczka, nie rozbierając przy tym do golasa, przykryłeś kołderką, zostawiłeś na szafce butelkę wody, znalazłeś drugie klucze w szufladzie biurka i wyszedłeś, gasząc światło. Zgadza się?

– No, tym razem naprawdę mi zaimponowałaś. – Piotr chichocze. – Bezbłędna dedukcja. Tego was uczą w policyjnych szkołach?

– Było inaczej?

– Moja droga, niewłaściwie mnie oceniasz. Ja nie jestem człowiekiem niereagującym na wyznania bardzo atrakcyjnej kobiety, która przez całą drogę powrotną mówi, że mnie kocha i marzy, żeby mi się oddać. Naprawdę myślisz, że w takim wypadku skończyłoby się na napawaniu się twoim widokiem, leżącej w kuszącej pozie i odzianej w koronkowe majtki i biustonosz?

Po co ja w ogóle do niego dzwoniłam? Naprawdę mówiłam, że go kocham? Naprawdę robiłam przed nim striptiz? Najgorsze, że wcale nie uważam tego za niemożliwe.

– Sugerujesz, że wykorzystałbyś pijaną, bezbronną kobietę? – Brnę mimo wszystko dalej.

– No, na bezbronną to ty nie wyglądałaś, Szpilka. Przeciwnie, powiedziałbym.

– Czyli nie powiesz mi?

– Niech to zostanie naszą słodką tajemnicą.

I tyle się dowiedziałam. Był u mnie w domu, to pewne. Co jednak się wydarzyło, nim wyszedł, tego mi nie powie, na pewno nie teraz.

– Jesteś strasznym człowiekiem, strasznym – mówię. – Pięć razy zastanowię się, nim się z tobą umówię.

– Przykro słyszeć.

– Muszę kończyć.

Piotr ma genialną umiejętność ucinania rozmowy bez zbytnich ceregieli i długich pożegnań.

– Cześć – mówi i rozłącza się.

Dojeżdżam na miejsce. Przy bramie strażnik. Jest bardzo uprzejmy i poinformowany o moim przyjeździe, wpuszcza mnie bez zbędnych dyskusji. Parkuję pośród audi Q8, porsche cayenne, range roverów i wyższych modeli mercedesów. Na wprost parterowy budynek o jasnej elewacji z dużą ilością przeszkleń. „Akademia Golf Club”, głosi zawieszony nad wejściem napis wykonany z nierdzewnej stali. Rozumiem: żadnego tam prowincjonalnego, miejscowego narzecza, od razu jesteśmy w wielkim świecie. Po prawej piękny sosnowy las. Bardzo lubię zapach sosen rosnących na piasku, kojarzy mi się z dzieciństwem spędzonym u dziadków na Mazurach. Wchodzę do holu. Podłoga ze lśniącego niczym lustro, zacieranego betonu. Stalowo-szklane meble. Lada recepcyjna. Ciemnoszara tonacja. Na ścianach dużo abstrakcyjnego malarstwa i dyskretnie umieszczonych punktów świetlnych. Całość mimo surowości i minimalizmu robi wręcz przytulne wrażenie. Architekt musiał być zdolnym człowiekiem.

Przedstawiam się recepcjonistce. Dziewczyna oświadcza, że szef zaraz przyjdzie. Opadam na obezwładniająco wygodną sofę. Wchodzi odziana w stroje do golfa para. Kobietę znam z telewizji z czasów, gdy ją jeszcze oglądałam. Była chyba kimś w rodzaju guru od sprzątania. Mężczyzna jest od niej o lekko dziesięć lat młodszy. Oboje przechodzą krokiem stanowczym, nie obdarzając uwagą ani mnie, ani recepcjonistki. W ich świecie jesteśmy elementem zbędnym, w każdym razie niezauważalnym.

Do holu wkracza Klaczyński, idzie w moją stronę.

– Dzień dobry – mówi serdecznie. Wstaję. Producent wyciąga dłoń na powitanie. Uśmiecha się. Daje do zrozumienia, że nie dzielą nas żadne różnice zdań. – Mam dla pani nieco ponad pół godziny. Przepraszam. Nadal jestem w pracy.

– Nie szkodzi – odpowiadam. – Pół godziny powinno całkowicie wystarczyć. Dziękuję, że poświęca mi pan czas.

– Cieszę się, jeśli mogę pomóc. Macie już jakiegoś podejrzanego?

Pytanie zadaje obojętnym tonem. Chyba nie spodziewa się odpowiedzi.

– Prokurator zdecydował o zastosowaniu dwumiesięcznego aresztu zapobiegawczego wobec Małgorzaty Walickiej – mówię.

Klaczyński nieruchomieje. Jego mięsista twarz zmienia się. Wąs wędruje do góry, odsłaniając zęby. Policzki nabrzmiewają. Przez sekundę potrafię sobie wyobrazić, że jest naprawdę niebezpiecznym człowiekiem.

– Czy wyście oszaleli? – wybucha.

– Słucham?

– Powariowaliście. Małgosia? Aresztowana? Co za bzdury. Nigdy nie słyszałem większej głupoty.

Recepcjonistka udaje, że jej nie ma. Udaje mi się zachować spokój. Patrzę na niego. On sapie wściekle. Chciałam inaczej to rozegrać. Zależy mi, by obejrzeć klub.

Klaczyński nieoczekiwanie uspokaja się.

– Przepraszam – mówi. – Po prostu zaskoczyła mnie pani. Małgosia Walicka jest ostatnią osobą, którą można podejrzewać o dokonanie zbrodni.

– Zna pan nazwisko Kubikowska? Magda Kubikowska?

Znowu trafiam. Wydaje mi się, że człowiek tego typu powinien być doskonałym kłamcą. Jego pierwsza reakcja jednak mówi całkiem sporo: Klaczyński jest zaskoczony. Nie faktem, że jego współpracownik miał kochankę. Po prostu dziwi się, że dowiedziałam się tak szybko.

– Słyszałem o niej – mówi.

– Co pan słyszał?

– No, Jarek opowiadał, że poznał fantastyczną kobietę. Chciał mi ją koniecznie przedstawić. Perswadowałem mu, że robi błąd. Małgosia jest wspaniałą, wartościową osobą. Ale on nie chciał słuchać. Wpadł po same uszy. W końcu zgodziłem się na spotkanie. Pani Magda, oględnie mówiąc, nie zrobiła na mnie porywającego wrażenia. To manipulantka, czego on nie dostrzegał.

– A zatem poznał ją pan.

– Tak. Niestety.

– Wiedział pan, że Walicki chciał się rozwieść?

– To głównie ona nalegała na jak najszybszy rozwód.

A więc mamy kolejną wersję, znacznie lepiej pasującą do mojego wyobrażenia o tej sprawie.

– Szkoda, że pan tego nie powiedział wczoraj.

– Możliwe, że zrobiłem błąd – przyznaje. – Chciałem po prostu ją chronić. Ona naprawdę go nie zabiła. Nie wierzę w to.

Ciekawe. Chciał ją chronić przed oskarżeniem o zabójstwo, zanim jeszcze owo oskarżenie zostało sformułowane. Jakby wiedział, w którą stronę pójdziemy.

– Jest pan o tym przekonany, jak widzę.

– A pani nie?

Robię nieokreślony gest.

– Mamy jeszcze parę luk do uzupełnienia – mówię.

– Czy ona… się przyznała?

– Nie mogę o tym rozmawiać.

Klaczyński studiuje szczegóły mojej twarzy.

– Pani też nie jest przekonana o jej winie – oświadcza z satysfakcją. – Stąd pani wizyta. Chce pani poszukać innych wątków. Nie wiem, czy jestem odpowiednim rozmówcą i czy to miejsce da pani jakieś odpowiedzi, ale postaram się pomóc.

– Bardzo dziękuję – mówię. – Pójdźmy pańskim torem rozumowania. Walicka jest niewinna. Zabił go ktoś inny. Natychmiast powstaje pytanie, z jakiego powodu to zrobił. Walicki miał jakichś wrogów?

– Nie takich, którzy zabijają.

– Jednak ktoś to zrobił.

– Naprawdę nie mam pojęcia kto.

– A ma pan pojęcie dlaczego?

Patrzy na mnie pytająco.

– Jarosław Walicki zginął zamordowany w okrutny sposób – mówię. – Zabójca mógł się kierować na przykład motywem zemsty. Przychodzi panu do głowy powód, dla którego ktoś mógłby się mścić w ten sposób?

– Co pani sugeruje?

– Że Walicki ma w swoim życiorysie epizod albo epizody, które w znaczący sposób wpłynęły na czyjeś życie. Na przykład wyrządził komuś krzywdę.

– Chyba sama pani w to nie wierzy.

– Dlaczego?

– Nie był tego typu człowiekiem.

– Może nie znał go pan wystarczająco dobrze.

– Znałem go wystarczająco, żeby wiedzieć, że Jarek nie był typem przestępcy. Nie miał psychopatycznej umysłowości.

Aż się prosi, żeby zapytać, czy Rumer miał. Klaczyński znał go przecież lepiej niż Walickiego. Milczę jednak. Trawię to, co usłyszałam.

– Dobrze – mówię. – Może mnie pan oprowadzić?

Nie wygląda na zdziwionego zmianą tematu.

– Oczywiście.

Opuszczamy hol. Na początek zaglądamy do restauracji – niewielka salka mieści kilkanaście stolików i bar zaopatrzony we wszystkie alkohole świata. Potem odwiedzamy cztery pokoje klubowe, ciasne, przytulne i ciemne, o zupełnie innym wystroju niż hol wejściowy. W powietrzu, mimo pracującej klimatyzacji, lekki, choć wyraźnie wyczuwalny zapach cygar. Tylko jeden ze stolików zajmują goście – dwóch dyskutujących i popijających koniak dżentelmenów. Jest w końcu środek tygodnia. Przechodzimy przez krótki korytarzyk i przez przeszklone drzwi wychodzimy na pokryty egzotycznym drewnem taras. Drewniana altana o ażurowej, bardzo lekkiej konstrukcji osłania od słońca. Kilkanaście niskich stolików i wygodnych kanap. I oszałamiający widok na kilka hektarów idealnie przyciętej, intensywnie soczystej trawy, gdzieniegdzie ozdobionej białymi tyczkami zakończonymi chorągiewką. Mniej więcej w połowie pola partyjkę rozgrywają trzech facetów i kobieta. Mecz odbywa się w promieniach chłodnego, zachodzącego słońca. Na poboczu stoją w gotowości dwa elektryczne samochodziki. Dobrze wkomponowany w otoczenie budynek klubowy, pole, białe stroje graczy i archetyp odnoszącego sukcesy producenta filmowego obok mnie. Beztroskie życie bogatych. Scena równie dobrze mogłaby mieć miejsce w Kalifornii.

– Niech mi pan opowie o zasadach, na jakich funkcjonuje klub – mówię.

Klaczyński patrzy na pole okiem właściciela folwarku.

– No cóż, nie ukrywam, że nie przyjmujemy wszystkich – oświadcza. – To znaczy każdy, kogo stać na obowiązujące stawki, może przyjechać i zagrać, ale nie każdy może zostać członkiem klubu. Lista jest ograniczona i w zasadzie zamknięta.

– Według jakich kryteriów ją pan stworzył?

– Rekomendacje. Polecenie przez ludzi, którym ufam. Status społeczny. Lista osiągnięć, że tak powiem, życiowych i zawodowych.

– Ja raczej bym nie miała szans? – pytam i uśmiecham się szeroko.

Odpowiada uśmiechem.

– Gdyby pani awansowała na, powiedzmy, zastępcę komendanta głównego, moglibyśmy o tym porozmawiać.

– No cóż, długa droga przede mną.

– Tak poważnie: przy rekrutacji kieruję się raczej zasadą, by przyjmować ludzi wolnych zawodów, twórców, artystów, pisarzy, reżyserów, producentów, aktorów. Mamy scenografa, laureata Oscara. Dwóch uhonorowanych nagrodą Akademii operatorów, ale także znanych malarzy, fotografików, nawet architektów.

– Żadnego wielkiego biznesu?

– Czasami spotykamy się towarzysko z pojedynczymi przedsiębiorcami. Ale oni mają swoje kluby i swoje kręgi towarzyskie.

– Ilu członków liczy klub?

– Około siedemdziesięciu osób.

– Mogłabym dostać listę nazwisk?

– Pani podkomisarz, chcę pomóc wyjaśnić zagadkę śmierci Jarka, naprawdę. Ale jestem zobowiązany do dyskrecji.

– Bardzo by mi to pomogło.

Patrzy na mnie bystro.

– W czym? Przecież aresztowaliście Małgosię.

– Ale, jak pan sam zauważył, nie jestem przekonana do końca o jej winie. Pan zresztą też nie.

– I sprawcy szuka pani na liście członków klubu?

– Jeśli wykluczymy żonę, zabił go ktoś z kręgu znajomych. Z jego korespondencji wynika, że utrzymywał kontakty głównie z ludźmi, którzy idealnie spełniają kryteria członkostwa w pańskim klubie.

Jeden z grających mężczyzn kończy partię efektownym trafieniem. Wznosi ręce w geście triumfu. Aż tu dochodzi śmiech kobiety.

– Jeśli chce pan naprawdę pomóc Małgorzacie Walickiej, udostępnienie listy będzie bardzo dobrym posunięciem – naciskam.

– Nie.

– Odmawia pan?

– Proszę posłuchać. Chcę pomóc Małgosi. Ale mam zobowiązania wobec członków „Akademii”. Jedną z naszych zasad jest dyskrecja. Wszyscy chcą się tu czuć bezpiecznie. Płacą solidną składkę. W zamian otrzymują anonimowość i komfort przebywania w zaufanym gronie.

– Jeśli opłacają składkę, nie będzie dla mnie problemem skompletowanie takiej listy. Zdaje pan sobie z tego sprawę, prawda? Zajmie mi to trochę czasu, ale dowiem się i tak.

– Na wgląd w przelewy bankowe klubu będzie pani potrzebowała zgody sądu.

– Sugeruje pan, że jej nie dostanę?

– Nic takiego nie powiedziałem. Powiem pani, co myślę. Działa pani właściwie na własną rękę. Dlatego przyjechała pani tu sama. Nie chce pani iść do sądu, możliwie, że nawet pani nie przebrnie przez prokuratora. Pani partner i szefowie zapewne już cieszą się, że mają sprawcę, i nie chcą więcej grzebać. Mylę się?

– Nie będę tego komentować.

– A więc mam rację.

– Nie mam wpływu na to, co pan myśli. Tak czy inaczej, jestem tu służbowo. Pokaże mi pan resztę?

– Oczywiście.

Z powrotem wchodzimy do budynku. Całą lewą stronę zajmuje część hotelowa – siedem ładnie urządzonych, ale niewielkich pokoi. Klaczyński twierdzi, że jest grupa gości, którzy bardzo lubią tu nocować w weekendy, by rozpocząć rozgrywki już z samego rana, nie tracąc czasu na dojazdy.

– Ale w środku tygodnia raczej nie macie tu ruchu?

– Raczej nie. Jeden, może dwa pokoje są zajęte. Ale zapotrzebowanie było wyraźne, dlatego zdecydowałem się rozbudować budynek o część hotelową, mimo iż właściwie do niej dopłacam.

Filantrop.

– A tu? – Wskazuję solidne drzwi.

– Pomieszczenie ochrony – mówi. Po czym dodaje, widząc moją minę: – Goście nie tylko pragną anonimowości. Chcą się czuć bezpieczni.

Jak na zawołanie drzwi otwierają się. Staje w nich muskularny mężczyzna średniego wzrostu. Ma na sobie coś w rodzaju kombinezonu bez żadnych oznaczeń. U pasa wisi tylko kółko z kluczami i krótkofalówka. Żadnej broni na widoku. Mimo to jestem pewna, że to niebezpieczny człowiek.

– Mogę jakoś pomóc, szefie? – pyta.

– Nie, dziękuję – mówi Klaczyński. – Wszystko w porządku. Pani jest z policji.

Mężczyzna obrzuca mnie taksującym spojrzeniem, leciutko kiwa głową w powitalnym geście. Odpowiadam równie lakonicznym skinieniem. Strażnik wycofuje się.

– Budynek jest podpiwniczony? – pytam.

– Tak.

– Można?

– Pokażę pani.

Schodzimy na dół łukowato wygiętymi schodami z poręczą o wartości mojej rocznej pensji, łącznie z nadgodzinami. Zatrzymujemy się. Klaczyński trzaska włącznikiem. Miękkie światło zalewa przestrzeń.

– To moja ulubiona część – oświadcza.

Rozglądam się. Sala ma co najmniej dwieście metrów kwadratowych. Bar. Parkiet do tańca. Loże. Coś w rodzaju podestu z zestawem perkusyjnym. Kilka stojaków z mikrofonami. Dwie trójdrożne kolumny głośnikowe. Ogromny ekran na ścianie. Wysokiej klasy rzutnik.

– Dobrze pani zgadła – mówi producent, widząc moją minę. – Posiadanie własnego sprzętu niezwykle ułatwia sprawę. Od czasu do czasu mamy tu koncerty. Zapraszam zespoły, przeważnie jazzowe. Organizujemy też pokazy filmów. Przedpremierowe, że tak to ujmę.

Czuję wibracje komórki. Patrzę na wyświetlacz. Asesor Abramczyka.

– Niech pani odbierze – mówi Klaczyński. – I tak właściwie musimy kończyć.

– Oddzwonię w drodze powrotnej. Jak często odbywają się imprezy?

– To w dużej mierze zależy od inwencji gości. Czasem koncert czy pokaz planujemy z kilkutygodniowym wyprzedzeniem. A czasem kilkoro członków występuje z inicjatywą zorganizowania mniejszego czy większego przyjęcia, nawet, że tak powiem, ad hoc, z dziś na dziś. Wtedy zamawiamy catering i dodatkową obsługę. Staramy się być maksymalnie elastyczni.

– Dodatkową obsługę. Czyli ma pan kogoś na stałe.

– Barman i recepcjonistka pracują na umowie o pracę. Gdy potrzeba dodatkowych ludzi, zapewnia ich firma cateringowa.

– Jak wygląda przebieg tych imprez? Tych nieplanowanych?

– Bardzo różnie. Gdy goście chcą świętować, powiedzmy, czyjeś urodziny albo otrzymanie nagrody, albo, nie wiem, sukces frekwencyjny filmu, po prostu jedzą, piją i tańczą.

– I potem śpią w pokojach gościnnych.

– Część oczywiście tak. Większość na ogół wraca do domów.

– To dość daleko.

– Członków klubu stać na kierowcę czy taksówkę.

– Narkotyki? Panienki?

– Pani chyba żartuje.

Patrzy na mnie krzywo. Wyraźnie kpi. Nie dlatego, że podejrzewam go o tego typu praktyki, a dlatego, że spodziewam się odpowiedzi.

Na schodach słychać kroki. Do sali wchodzi młodsza kopia Klaczyńskiego. Facet ma około czterdziestki, jest szczupły, ale na moje oko szczupłością wymuszoną ćwiczeniami i dietą: gość ma wyraźne genetyczne skłonności do tycia, co widać choćby po pucołowatej twarzy i pewnej obłości ramion. Jest ubrany z niedbałością kosztującą fortunę.

– Cześć, ojciec – mówi. – Szukam cię wszędzie. Planik przyjechał.

Nawet ja słyszałam to nazwisko. Gustaw Planik jest jednym z najbardziej obiecujących reżyserów młodego pokolenia. Jego dwa ostatnie filmy zgarnęły wszystkie możliwe nagrody w Polsce i odniosły szereg sukcesów na liczących się festiwalach za granicą. Czytałam prasową wypowiedź Klaczyńskiego, który zakomunikował, że najnowszy, jeszcze oficjalnie niebędący w obiegu film jest polskim kandydatem na festiwal w Cannes z ogromnymi szansami na Złotą Palmę. Gustaw Planik jest inwestycją w przyszłość imperium, która ma wielkie szanse na korzystną stopę zwrotu.

Nic dziwnego zatem, że Klaczyńskiemu zaczyna się spieszyć.

– Wiem, że ma pani jeszcze wiele pytań – mówi. – Ale naprawdę muszę lecieć.

– A zatem pewnie spotkamy się jeszcze raz – odpowiadam.

– Może ja pomogę? – włącza się Junior.

– Pani jest z policji – tłumaczy senior. – Prowadzi śledztwo w sprawie śmierci Jarka Walickiego.

– Rozumiem. – Młodszy z klanu wyciąga do mnie rękę. – Miło poznać. Kacper Klaczyński, powszechnie zwany Juniorem.

Mimo iż scena pachnie na kilometr starannie wyreżyserowanym spektaklem, przedstawiam się jak dobrze wychowana panienka i odwzajemniam uścisk. Junior rozpromienia się. Nawet nie udaje zmartwionego śmiercią znanego pisarza i aspirującego scenarzysty.

Ryszard Klaczyński żegna się i zaskakująco żwawo, jak na swą tuszę i wiek, biegnie na górę. Junior patrzy na mnie z sympatią.

– Napije się pani czegoś? – Wykonuje zachęcający gest w kierunku baru.

Odmawiam, nie tylko dlatego, że na samą myśl o jakimkolwiek alkoholu robi mi się niedobrze. Czeka mnie pracowita noc. Junior nie nalega.

– Czy Walicki był oficjalnie członkiem klubu? – pytam.

– Od trzech miesięcy – oznajmia bez zastanowienia młody Klaczyński. – Ojciec trochę się wahał, bo jedną z reguł pozwalających na wpisanie na listę jest status majątkowy…

– Jaki jest próg: od miliona rocznie w górę?

Junior patrzy na mnie z rozbawieniem. Zdaje się, że palnęłam głupstwo. Parafrazując klasyka: w tym środowisku milion może wystarczyć jedynie na waciki.

– Trochę więcej – mówi.

– Więc Walicki nie spełniał warunków.

– Dochodowych. Ale miał wszystko pozostałe: poziom intelektualny, osiągnięcia zawodowe, szacunek społeczny. Więc ojciec się zgodził.

– Trudno się do was dostać, prawda?

– Jesteśmy dobrowolnym, prywatnym stowarzyszeniem.

Ciekawa odpowiedź. Uśmiecham się promiennie.

– Jasne. Maciej Rumer również był członkiem klubu, prawda?

Junior sztywnieje. Zaraz potem się rozluźnia.

– Jaki to ma związek ze śmiercią Walickiego?

– Badamy różne tropy, po prostu.

– Rumer, o ile wiem, został aresztowany.

– To prawda.

– Nadal nie rozumiem.

– Odpowie pan na pytanie?

Junior przez chwilę się waha.

– Tak, Rumer był członkiem klubu.

Ciekawe, skąd ta niechęć. Rozglądam się.

– Podpiwniczenie jest pod całym budynkiem? – pytam.

Patrzy na mnie zdziwiony.

– Ta sala wygląda na znacznie mniejszą – tłumaczę.

– Ach, to – mówi. – Na zapleczu są pomieszczenia techniczne. Klimatyzacja, serwerownia, magazynek, garderoba dla muzyków.

– Mogę zobaczyć?

– Jasne. Ale ostrzegam, nie ma tam niczego ciekawego.

Ma rację. Lustruję kilka szarych pokoi, z których wieje nudą. Ciszę zakłóca tylko bormotanie agregatu układu klimatyzacyjnego. Szybko stamtąd wychodzę.

– Jak często Walicki tu bywał? – pytam.

– Kilka razy go widziałem.

– Był z kimś blisko?

– Chyba nie. Trzymał się mojego ojca.

– Był sam?

– Raz widziałem go z jakąś kobietą.

– Żoną?

– Nie wiem, naprawdę. Nie interesowałem się tym.

Odpuszczam. Tak czy inaczej, czeka mnie jeszcze jedna wizyta w tym miejscu. Wychodzimy na parter. Rozglądam się.

– Bardzo dziękuję za poświęcony czas – mówię. – Proszę też podziękować ojcu.

– Przekażę. Wiecie już, kto zabił Walickiego?

– Jeszcze nie.

Nie wydaje się zdziwiony. Tak naprawdę nie wydaje się nawet zainteresowany odpowiedzią, zwłaszcza, mam wrażenie, twierdzącą.

Mijam bramę. Strażnik obrzuca mnie niewidzącym spojrzeniem. Jestem tylko znikającym właśnie punktem w statystyce.

Wybieram numer Guni.

– Wracam z pracy do domu – mówię.

– O tej godzinie? Oni cię zabiją. Zwłaszcza za te pieniądze.

Oho, mamy do czynienia z nowością. Gunia, odkąd osobiście wynegocjowała swoje wynagrodzenie za pracę, zaczęła dostrzegać zalety dobrostanu płynącego z sensownych zarobków. I zrobiła się wobec mnie krytyczna.

– Dzień jak co dzień – mówię. – Jadę do domu, biorę długą kąpiel i idę spać. Wyłączam telefon.

– A jeśli się coś stanie?

– Nic się nie stanie.

– Zawsze może się coś stać.

– Nie martw się. Naprawdę muszę odpocząć.

– Dobrze. Zadzwoń rano.

Jedną rzecz mam z głowy.

Gdy tylko się rozłączam, słyszę dzwonek. Asesor Abramczyka. Dzwoni już kolejny raz. Tym razem nie powinnam go ignorować.

– Nie mogę się do pani dodzwonić – mówi zamiast „dzień dobry”.

– Prowadzę śledztwo. Jestem zajęta.

– Ode mnie telefony proszę odbierać.

– Odbieram.

– Za trzecim razem. Teraz na tę rozmowę poświęcam swój prywatny czas.

– Zazdroszczę. Ja jestem jeszcze w pracy.

Robi pauzę. Nabiera tchu.

– Proszę się stawić u szefa pojutrze o dziesiątej – oznajmia. Nie muszę się specjalnie wysilać, by usłyszeć w jego głosie satysfakcję. Nie dziwię się, on wie, czego będzie dotyczyło spotkanie.

Nie wie, że ja też wiem.

– Powiadomię komisarza Dołęgę – mówię.

– Szef chce spotkać się tylko z panią.

Tym lepiej.

– Dobrze. Jeszcze coś?

– To wszystko – mówi i rozłącza się, bym nie zrobiła tego pierwsza.

Gówniarz.

Kolejny numer wybieram z bijącym sercem.

– Cześć, Szpilka – mówi Pastor.

– Chciałabym się spotkać na neutralnym gruncie – mówię. – Teraz, jeśli można.

– Coś się stało? – pyta. Zna mnie. Po tonie mojego głosu domyślił się, że nie pora na żarty. Jest człowiekiem, na którego można liczyć. Tego właśnie chcę.

– Nie. Muszę zamienić dwa słowa. Mogę podjechać pod ciebie.

– Jasne. – Podaje mi śródmiejski adres. Jeszcze nigdy u niego nie byłam.

– Będę za pół godziny.

Dodaję gazu. Myślę, czego się dowiedziałam i czego właściwie chcę. Obraz jest rozmyty, pozbawiony konturów czy nawet wyraźniejszych barw, ale czuję, że idę we właściwym kierunku. Przeczucie. Ukochany parametr w mojej branży. Nawet nie muszę wyobrażać sobie miny Dołęgi, Abramczyka czy choćby Basieńki, kiedy zakomunikuję im, że podejrzanego typuję, kierując się przeczuciem.

Jadę prywatnym samochodem, mam stosunkowo niezłe audio, więc puszczam sobie Tyranny of Souls Bruce’a Dickinsona. Och, śpiew tego faceta robi człowiekowi lepiej niż drink i wanna, zdecydowanie. Podkręcam głośność. Basy i bębny dudnią, gitary grzmią, Bruce wrzeszczy o ciemnych zakamarkach ludzkiej duszy i ludzkiego umysłu. Dzięki temu pod dom Pastora podjeżdżam pięć minut przed czasem. Wyłączam muzykę, dzwonię, proszę, by zszedł na dół. On zaprasza mnie na górę. To, co mam do powiedzenia, jest, że tak powiem, bardzo nieoficjalne, ale decyduję się wejść, w czym pomagają mi temperatura i podmuch przenikliwego wiatru. Nie sądzę, by taki człowiek jak Pastor nie zadbał, by jego mieszkanie było całkowicie wolne od niepożądanych uszu.

Czeka na mnie w drzwiach. Całuje w policzek. Uśmiecham się z rezerwą. Jestem spięta, nie ukrywam.

– Przepraszam za wczoraj – mówię. – Nie pamiętam, co mówiłam ani robiłam, na pewno nic mądrego. I dziękuję, że nie pozwoliłeś mi polec.

– W zasadzie nie wiem, w czym problem – mówi poważnie. – Chodź. Napijemy się herbaty.

Wchodzę. Ładnie. Czysto. Ciepło. Pastor jest rozwiedziony, ale mieszkanie stanowi istne zaprzeczenie stereotypu męskiego rozumienia porządku.

– Naprawdę mi głupio – mówię.

Pastor nalewa wody do czajnika. Stawia na blacie dwa wielkie kubki.

– Słuchaj – mówi, siadając naprzeciw. – Nie wracajmy do tego. Nie stało się nic, co warto rozpamiętywać. Nie zrobiłaś z siebie idiotki, nie składałaś mi wulgarnych propozycji, byłaś ubzdryngolona na słodko i tyle.

Wiem swoje; gdybym była tylko ubzdryngolona na słodko, nie urwałby mi się film i nie obudziłabym się we własnym łóżku w majtkach i staniku. Pastor sięga za siebie. Wyciąga rękę w moją stronę.

– Zwracam ci klucze – oznajmia. – Przepraszam, musiałem pogrzebać w szufladzie. Nie chciałem brać tych z torebki.

Wkładam klucze do kieszeni.

– Dzięki. – Czuję niewymowną ulgę. Podejrzewam, że było gorzej, niż mówi Pastor (w końcu znam siebie i wiem, na co mnie stać po pijaku; nie zawsze miałam luki w pamięci wielkości kosmicznych czarnych dziur), ale ważniejsze jest co innego: w jego kodeksie nadal jesteśmy przyjaciółmi. On uważa, że każdy jest odpowiedzialny za siebie, z drugiej strony solą jego głównego zajęcia życiowego jest praca zespołowa. Bywa, że towarzysz broni znajdzie się w tarapatach – wtedy bez namysłu, bez chwili wahania idziesz mu na pomoc. Pastor mówi mi więc coś ważnego: witaj w zespole. Jutro ty pomożesz mnie.

No właśnie, a czy on dziś pomoże mi jeszcze raz? W znacznie poważniejszej sprawie?

– Mam temat – bąkam. – I prośbę.

– Słucham.

Opowiadam o Rumerze i zabójstwach trzech młodych dziewczyn, których rodzice nie zwrócili uwagi, w jakim towarzystwie obracają się córki. Dziewczyn, których jedyną winą była naiwna wiara, że znajomość z dojrzałym mężczyzną wykatapultuje je do lepszego świata. Mówię o zabójstwie Walickiego. O Klaczyńskim. I w końcu opowiadam o klubie. Pastor pije herbatę i słucha. Nie przerywa. Takiego skupienia jeszcze u niego nie widziałam. Gdy kończę, milczymy.

– Niezła historia – mówi w końcu. – Nie znam się na policyjnej robicie, ale na razie słabo mi się to skleja.

– Mnie też – przytakuję. – Dlatego chcę dziś w nocy wybrać się na wycieczkę.

– Do klubu.

– Do klubu.

– Zakładam, że robisz to, bo nie dostaniesz nakazu rewizji.

– Nie ma szans.

– Chcesz zrobić coś bardzo nielegalnego.

– Nie ujęłabym tego lepiej.

– I chcesz, żebym ci pomógł.

– Czytasz mi w myślach.

Jest poważny jak nigdy.

– Co właściwie spodziewasz się znaleźć?

– Rumer, albo Rumer i jeszcze ktoś, gdzieś te dziewczyny musiał zwabić, gwałcić i torturować, a potem zabić. Patolog mówił, że nim zginęły, były dręczone przez dwanaście godzin, może nawet dłużej. Tego się nie da zrobić w mieszkaniu w bloku. Wątpię, by ktoś chciał ryzykować, żeby takie rzeczy robić nawet we własnym domu pod miastem. On, albo oni, musiał mieć dyskretne miejsce, na uboczu, gdzie można sobie używać do woli. Klub nadaje się idealnie.

– Za idealnie.

– To na razie wszystko, co mam.

– Dlaczego nie możesz tego zrobić oficjalnie? Przecież nie macie miejsca zabójstwa.

– Z różnych powodów. Przede wszystkim dlatego, że prokurator nie chce, żeby Rumer miał wspólnika – mówię, a potem w kilku zdaniach tłumaczę, jak jest.

– Polityka – kwituje Piotr. W jego branży też niestety obecna, i to z reguły w najbardziej niepożądanych momentach. Gdy mi o tym opowiadał – półsłówkami, jest dość dyskretny – nie mógł ukryć irytacji.

– Polityka – przytakuję. – Nie przeskoczę.

Pastor wstaje.

– Nawet ja, człowiek z innej bajki, słyszałem o tym Klaczyńskim – mówi z namysłem. – Facet rządzi branżą. Ma deal z rządem na widoku. Nie ma lepszych biznesów niż deale z państwową kasą. Jeśli to, co mówisz, ma się kleić, on musiałby być umoczony w zabójstwa, bo nie wyobrażam sobie, żeby ktoś mu pod bokiem robił taki numer bez jego wiedzy. Miałby ryzykować pozycję dla takich rzeczy? Pozycję, na którą pracował latami, żeby sobie zgwałcić szesnastkę? Sama mówisz, że on może mieć za darmo każdą aktorkę w kraju.

– Miałam do czynienia z psychopatami – oponuję. – Psychopaci nie myślą jak ty czy ja. Mają swój świat wartości i pragnień. Oprawcy tych dziewczyn chcieli dominacji, całkowitego podporządkowania, napawania się władzą. Gwałt był ukoronowaniem całego procesu. Zabójstwo już tylko sprzątaniem bałaganu.

– Klaczyński ma władzę i bez tego.

– Innego typu. Poza tym nie twierdzę, że jest współsprawcą. Równie dobrze wyobrażam sobie, że dał tylko lokal i warunki.

– Bzdura.

– Może. Mniejsza o Klaczyńskiego. Jeśli znajdę miejsce, gdzie zabijali, będę blisko znalezienia wspólników Rumera. Pomijając wszystko inne, oni przecież mogą nadal mieć jakieś dziewczyny na celowniku.

– Tego nie wiesz.

– Nie wiem.

– Pozwól, że podsumuję – mówi Pastor. – Formalnie sytuacja wygląda następująco: sprawa Rumera jest zamknięta, prokurator szykuje akt oskarżania. Z tego, co mówisz, nie będzie wielkiego problemu z wyrokiem, chociaż facet nie przyznał się do zabójstw. Prokurator kazał ci więcej tą sprawą się nie zajmować. Prowadzisz śledztwo w sprawie zabójstwa Walickiego. Macie podejrzaną, która dostała dwa miesiące zapobiegawczego. Facet miał kochankę, chciał rozwodu, małżeństwo było toksyczne. Nawet dla mnie jej motywacja jest oczywista. Jedyne, co się nie klei, to brak dowodów na ingerencję w system monitoringu wokół parku Dreszera. Ale dla dobrego prokuratora dziura w dowodach nie jest problemem. Szefowa kazała zamykać również tę sprawę. Możesz jechać do domu, jutro przekazać, że w klubie nie dowiedziałaś się niczego konkretnego, i odczepić się od tematu. Jest sprawczyni, dostanie wyrok. Koniec pieśni. Masz to z głowy, masz więcej czasu, na przykład po to, żeby się umówić ze mną na drinka, albo jeśli nie chcesz na drinka, na lunch. Coś pominąłem?

Pastor jest okropny. Jedną ręką bije, drugą przytula. Dlaczego mi się nie może podobać ktoś normalny, na przykład jakiś księgowy albo kierownik działu sprzedaży sprzętu AGD w dużej zagranicznej firmie?

– Jesteś jak zawsze do bólu konkretny – mówię, trochę zła, a trochę rozanielona. Możliwe, że jednak ubzdryngoliłam się na słodko, nie zrobiłam nic głupiego i on nadal mnie chce. – Formalnie wszystko się zgadza. Ale ja nie wierzę, że Walicka zabiła męża. I jeszcze bardziej nie wierzę, że Rumer działał sam. W materiale są luki jak stąd do Koluszek. Obie sprawy się ze sobą łączą.

– Bo?

– Bo tak myślę.

– Przekonałaś mnie. – Pastor uśmiecha się, po raz pierwszy odkąd tu weszłam.

Idzie do kuchni, chwilę się krząta, stawia przede mną kolejny kubek z herbatą.

– Właśnie dlatego chcę tam pojechać, rozumiesz? – mówię. – Żeby znaleźć dowody.

– Widzę dwa problemy – oświadcza.

Nie mogę się powstrzymać od śmiechu.

– Powiedziałem coś śmiesznego?

– Nie. Po prostu mi ulżyło. Że tylko dwa.

Pastor kiwa głową, jakby ubolewając nad niewiedzą niezbyt pojętnej uczennicy.

– Posłuchaj, bo to ważne – mówi z naciskiem. – Po pierwsze, nie bardzo wiem, nawet jeśli czegoś się dowiesz, co możesz zrobić z dowodami zdobytymi w nielegalny sposób. Prokurator wywali cię na zbitą buzię, jak do niego przyjdziesz z czymś takim. Więcej, dasz mu kolejny pretekst do czepiania się. A nielegalnie zdobyte dowody to chyba poważna sprawa, nie?

– Znajdę sposób.

– Może. Przyjmuję na wiarę. Druga rzecz. Pomijając legalność, to jest dość skomplikowana operacja. Z tego, co mówisz, teren jest ogrodzony, a budynek chroniony i monitorowany. To nie jest praca na dwie osoby bez wsparcia.

– Musisz oderwać się od takiego myślenia.

– Żyję tylko dlatego, że nigdy nie pozwoliłem sobie na oderwanie się od takiego myślenia.

– Spróbuj.

– Nie.

– Więc odmawiasz?

– Tak. Więcej. Nie chcę, żebyś tam jechała.

– Muszę.

– Nic nie musisz. Jesteś w porządku. Masz zamknięte oba tematy.

Nie spodziewałam się, że go namówię. Co więcej, facet ma rację. Niemniej przykro mi.

Wstaję.

– Muszę już iść – mówię.

On staje przede mną, przyciąga mnie i całuje. Czuję się w jego niedźwiedzim uścisku bezpiecznie. Mogłabym tak stać w nieskończoność.

W końcu mnie puszcza. Otwieram oczy.

– Zostań – mówi.

Patrzę na niego z bólem. Załatwiłam zupełnie nie to, co chciałam.

– Nie mogę – odpowiadam. I wychodzę.

Jadąc do domu, na przemian biję pięścią w kierownicę i podśpiewuję pod nosem.

***

Siedzę przy biurku we własnym domu i staram się nie myśleć. To znaczy nie myśleć o tym, co stało się przed godziną. Jak się zachowałam. Jak zmarnowałam szansę. Jak bardzo nie mogę zwalczyć drzemiącego we mnie genu autodestrukcji.

Zgodnie z poleceniem Ludwiczka odłączam laptopa od sieci. Przeglądam otrzymany od niego materiał. Jest bogaty w treści. Nie czuję się zaskoczona: brudy, wulgaryzmy, prymitywizm myślenia i języka. I to, co najważniejsze – działanie poza granicami. Bez żenady, bez krygowania się, bez elementarnej ostrożności. Zwykła, ordynarna chciwość.

W końcu mam to, co chciałam. Nazwisko. Jest mi przykro. Ale tylko trochę. W głębi serca spodziewałam się czegoś takiego. Najważniejsze dane kopiuję na pendrive’a.

Z prywatnej komórki na kartę dzwonię do Dziadka.

– Przepraszam, że tak późno – mówię. – Nie śpisz?

– Dopiero północ – słyszę w odpowiedzi śmiech. – Nie zwykłem chodzić spać tak wcześnie.

– Możesz za pół godziny zejść pod blok?

– Jasne.

– Coś ci dam.

– Nie mogę się doczekać.

Rozłączam się i zaczynam przygotowania. Ciemny dres. Ciemne buty do biegania. Kamizelka taktyczna. Mały wojskowy plecak. Paralizator. Latarka. Baton. Komplet wytrychów – a jakże, mam i takie cudo. Nożyce do cięcia drutu. Jednorazowe kajdanki. Szeroka taśma samoprzylepna. Pistolet zostaje w szufladzie, podobnie jak legitymacja policyjna. Biorę ze sobą tylko prawo jazdy. Ewentualną kontrolą drogówki przejmuję się najmniej.

Podłączam laptopa do internetu. Dwadzieścia minut spędzam przy Google Maps. Uczę się na pamięć topografii okolicy. Od południowej strony do ogrodzenia otaczającego pole golfowe podchodzi gęsty las, co bardzo ułatwia mi zadanie.

Schodzę na dół. Wsiadam do samochodu. Jadę w skupieniu, odtwarzacz i głośniki milczą. Pod starą kamienicę podjeżdżam punktualnie. Dziadek stoi przed bramą, pali papierosa i rozmawia z jakimś facetem wyglądającym na jego starego klienta. Gdy wysiadam, facet łypie na mnie badawczo, a potem zmywa się bezszelestnie.

– Wyglądasz jak miniaturowa wersja Rambo – mówi przyjaźnie Dziadek.

– Biegałam trochę.

Nie mam na sobie ani kamizelki, ani plecaka, ale on oczywiście mi nie wierzy. Przyjechałam samochodem, nie jestem zmęczona. Sama bym sobie nie wierzyła.

Mniejsza z tym. Wręczam mu pendrive’a.

– To są maile ze skrzynek prywatnych i służbowych. I billingi – mówię.

– Jutro się odezwę – mówi.

– Dzięki.

– Uważaj z tym bieganiem.

Uśmiecham się szeroko i niewinnie. Dziadek nie komentuje ani nie próbuje mnie nawrócić na drogę cnoty. Klepie za to przyjaźnie w ramię i niknie w ciemności bramy.

Wsiadam i jadę. Ostrożnie, zgodnie z przepisami. Wiatr stara się zepchnąć samochód z szosy.

Pastor oczywiście ma rację. Nie powinnam tego robić, a na pewno nie sama i bez przygotowania. Nawet jeżeli się czegoś dowiem, istnieje ogromne ryzyko, że z moimi rewelacjami utknę już na poziomie Basieńki. Moja szefowa nie jest drobiazgową formalistką, często przymyka oczy na różne rzeczy, ale tak gruby numer jak dowody zdobyte w wyniku wtargnięcia na cudzy teren i włamania mogą nie przejść, a jeśli przejdą, to z dzikimi dla mnie konsekwencjami. Oczywiście wiem swoje; gdy będę miała pewność, zaatakuję i postaram się uzyskać nakaz, niejako ex post. Policja ma takie prawo, jest nawet odpowiedni paragraf kodeksu postępowania karnego. Wtedy wejdę oficjalnie, z papierem i asystą, w świetle reflektorów, można rzec. Wiem, że dochodzenie dotyczy Rumera, jest zamknięte i nikt nie będzie chciał ze mną gadać, na czele z Maliną. Oczywiście, tak to wygląda. Ale co z tego? Jestem uparta jak oślica. Jeśli pocisk będzie miał odpowiednią trajektorię lotu, trafię.

Przynajmniej taką mam nadzieję.

Skręcam z głównej drogi, po stu metrach skręcam ponownie, w las. Asfalt urywa się, leciwe amortyzatory jęczą na wybojach, ja też jęczę nad ich smutnym losem. Droga się kończy. Gaszę silnik, wyłączam światła. Otula mnie całkowita ciemność. Dosłownie, jakbym zanurzyła się w kadzi z atramentem. Noc jest bezksiężycowa. Zaglądam w głąb siebie i jeszcze raz upewniam się, że naprawdę chcę to zrobić. Nie chcę. Muszę. Wcale nie muszę. Jednak tak. Pastor ma rację. Pastor troszczy się o mnie, to wszystko. Mało? Dużo, ale nie na temat. Kretynka.

Oddycham głęboko i wysiadam. Po omacku zakładam kamizelkę i plecak. Dociągam paski, podskakuję, upewniam się, że nie podzwania żaden z elementów osprzętu. Bardzo przydałby się noktowizor, ale nawet nie myślałam o tym, by go wypożyczyć – za dużo papierów i uzasadnień, zbyt wiele pozostawionych śladów. Idę. Raczej na wyczucie, bo choć wzrok przyzwyczaił się do ciemności, i tak nic nie widzę. Jakaś nisko zwisająca gałąź uderza mnie w twarz. Potykam się o korzeń. Trzaska złamany patyk. Zachowuję się jak słoń w składzie porcelany. Do tego pocę się obficie. Zwalniam.

Po dwudziestu minutach mozołu udaje mi się dotrzeć do ogrodzenia. Las się kończy, jest nieco jaśniej, zaczynam cokolwiek widzieć. Przynajmniej się nie zgubiłam, na początek dobre i to. Idę dwadzieścia metrów w lewo. Patrzę w górę. Nic. Czterdzieści metrów w prawo. Również nic. Żadnej kamery w zasięgu wzroku. Klaczyński najwyraźniej nie uznał za stosowne monitorować całego, rozległego przecież terenu, skupił się na budynku klubowym. Co nie rozwiązuje kwestii wejścia do środka, ale tym będę martwiła się za chwilę. Na razie mam wolną drogę.

Ogrodzenie wykonane jest ze zwykłej siatki drucianej, niezwieńczonej żadnymi przeszkodami w postaci drutu kolczastego. Decyduję się pokonać je górą, nożyce do cięcia drutu pozostają w plecaku. Gdzieś kołacze we mnie naiwna wiara, że uda mi się wejść i wyjść, nie zostawiwszy żadnych śladów.

Gdybym wiedziała, że jestem obserwowana, nie cieszyłabym się z drobiazgów jak głupia.

Cicho zeskakuję na ziemię po drugiej stronie. W oddali majaczy jasna plama budynku klubowego. Idę po idealnie przystrzyżonej trawie powoli, niemal ospale, jakby tempo marszu mogło pomóc zamaskować moją obecność. Kieruję się w lewą stronę; gdy przed kilkoma godzinami stałam na tarasie i rozmawiałam z Klaczyńskim, udało mi się stosunkowo dokładnie rozejrzeć. Kamera zawieszona na gzymsie po tej stronie budynku ma w swoim polu widzenia północną część terenu. Jest sterowana elektrycznie. Obserwowałam ją przez kilka minut; w tym czasie dwukrotnie zmieniła zakres rejestracji. Jakieś dwadzieścia metrów od budynku muszę stać się niewidzialna.

Zatrzymuję się. Wytężam wzrok, aż mi oczy łzawią. Przecieram je rękawem. Dostrzegam wyraźnie odcinający się od elewacji czarny obiektyw kamery. Patrzy nieco w bok ode mnie. Czekam cierpliwie. Po minucie kamera zaczyna się obracać. Z przyprawiającą o zawał powolnością przechodzi punkt, w którym stoję, a ja modlę się, by moje wyliczenia co do jej zasięgu były trafne. Chyba są, bo urządzenie kontynuuje ruch, w końcu zaczyna spoglądać pod maksymalnym kątem w swoją lewą stronę. Ruszam szybkim krokiem. Po chwili dopadam budynku. Schodzę po kilku schodkach. Mam przed sobą masywne stalowe drzwi. O ile się nie mylę, jeśli je sforsuję, znajdę się w podziemnej sali bankietowej. Wyciągam maleńką, cienką jak ołówek latarkę. Oglądam zamki. Są dwa i nie wydają mi się specjalnie wyrafinowane. Wkładam lateksowe rękawiczki, po dwie na jedną dłoń. Sięgam do plecaka, dobieram wytrych. Nawet nie wchodzi. Drugi również. Trzeci owszem, ale nie mogę go przekręcić choćby o milimetr. Czwarty natomiast zgrzyta zachęcająco – dolny zamek pokonany. Przyglądam się górnemu.

I wtedy zalewa mnie światło.

***

Od „wypadku” Guni i śmierci rodziców mam wdrukowaną w organizm niechęć do nagłych zdarzeń. Nienawidzę ich całym sercem, co zakrawa na paradoks, bo wybrałam sobie fach, którego nagłe zdarzenia są solą i sednem. Staram się tak działać, by przewidywać i być przygotowaną. Mieć oczy dookoła głowy. Myśleć szybciej niż inni. Antycypować. Nie zawsze się da, ale próbuję. Unikam niespodzianek jak tylko mogę.

Problem w tym, że z drugiej strony kocham działać poza schematem. Procedury istnieją dla mnie tylko o tyle, o ile są zgodne z moimi zamierzeniami. Jak to się godzi z obrzydzeniem do zaskoczeń, nie wiem nawet ja sama.

Więc gdy zalewa mnie światło i w ułamku sekundy wiem, że spieprzyłam, działam szybko, znacznie szybciej, niż myślę. Odbijam się z obu nóg i skaczę w bok. Już mam w ręku paralizator. Odwracam się, patrzę w górę. Światło pada od zawieszonej przy okapie wielkiej lampy. U szczytu schodów stoi ochroniarz, którego wiedziałam po południu. Tym razem ma broń – prawą dłoń opiera na kaburze, z której wystaje rękojeść pistoletu. Zimne oczy taksują mnie uważnie. Jest spokojny i skoncentrowany. Mogłabym iść o zakład, że tętno nie skoczyło mu nawet o jedno uderzenie.

– Odłóż to – mówi.

Jestem głupia. Naciskam spust. Taser pluje strzałkami. Przewody rozwijają się ze świstem.

Pudłuję, bo facet jest jeszcze szybszy. Wiedział, co zrobię, nim zdążyłam wycelować. Uchyla się, strzałki mijają go i opadają bezsilnie. Rzucam się do przodu, przeskakuję po trzy stopnie. Atakuję uzbrojonego, wyszkolonego gościa. Ale instynkt pcha mnie do przodu tak mocno, że rozsądek nawołujący do poddania się zostaje całkowicie stłumiony.

Wyciągam rękę z taserem, który po wystrzeleniu strzałek jest zwykłym, choć bardzo skutecznym paralizatorem. Prawie udaje mi się dotknąć ramienia faceta.

Prawie.

Robi kolejny unik, szybki, niemal niezauważalny. Wali mnie łokciem w twarz. Czuję ból, w oczach mam błyski, całkiem ładne, kolorowe. Podcina mi nogi. Upadam. Kopię go w kolano, trochę na oślep, ale trafiam. Nawet nie jęknie. Łapie mnie za rękę, wytrąca taser. Jest całkowicie spokojny. Nie chce mi zrobić krzywdy, mimo to boję się go. Wpadłam, ale nie poddaję się.

Facet błyskawicznym ruchem sięga do kieszeni, może po kajdanki. Korzystam z okazji: pięść wolnej jeszcze ręki wystrzeliwuje do przodu. Trafiam w gardło. Po raz pierwszy mam wrażenie, że coś go ruszyło. Chrząka dziwnie, krzywi się. Nie pozwala mi jednak zadać kolejnego ciosu. Unieruchamia drugą rękę. Wiję się jak piskorz, on jest jednak tak silny, że nie ma to żadnego znaczenia. Czas spojrzeć prawdzie w oczy: przegrałam.

– Puść ją, Krabik – słyszę znajomy głos.

No, przyznam się, mniej byłabym zaskoczona, usłyszawszy chór anielski dyrygowany przez archanioła Gabriela i śpiewający White Christmas. Facet nazwany Krabikiem dziwi się również, może nawet bardziej niż ja. Zerka przez ramię. Ja też zerkam przez jego ramię.

Piotr stoi kilka metrów od nas, w jasnym kręgu światła. Jest ubrany w dżinsy i golf. Ma puste ręce. I nieodgadnioną minę.

– Co ty tu robisz, Pastor? – chce wiedzieć facet nazwany Krabikiem.

– Wytłumaczę ci, jak ją puścisz.

– Złapałem ją na próbie włamania – oświadcza ochroniarz, jakby to dla wszystkich nie było jasne.

– Wiem – mówi mój anioł stróż. – Mimo to proszę cię, żebyś ją puścił. Pogadajmy.

– Dlaczego? – Nie ustępuje Krabik.

– Bo jest trochę inaczej, niż ci się wydaje.

– Nie wiem, co mi się wydaje. Wiem, co widziałem. Weszła na prywatny teren, próbowała otworzyć drzwi. Stawiała opór przy zatrzymaniu. Dzwonię do szefa, potem na policję.

– Możesz to zrobić za dziesięć minut.

– Bo?

– Daj jej się wytłumaczyć. Jeśli cię nie przekona, poczekam z tobą, aż przyjadą gliniarze.

– Nawet nie pytam, jak wszedłeś.

Pastor uśmiecha się porozumiewawczo.

– Tak jak ty byś wszedł, gdybyś musiał – mówi.

Krabik odpowiada krzywym uśmieszkiem. Jest coś między tymi facetami, co widzę wyraźnie, choć po raz pierwszy w życiu. Jakaś specyficzna więź. Znają się dobrze. Możliwe, że tak właśnie wygląda braterstwo broni. Obaj niejeden raz byli w ogniu. I obaj oddaliby za siebie życie bez chwili wahania.

Krabik mnie puszcza. Ocieram twarz rękawem. Nos piecze, ruszam nim, boli jak diabli, ale kość chyba wytrzymała. Wstaję. Patrzę na Pastora.

– Dobre pytanie. Skąd ty się w ogóle tu wziąłeś? – chrypię.

– Pół minuty z obiecanych dziesięciu już minęło – mówi uprzejmie. – Może jednak skup się na sobie. Powiedz mu, po co tu jesteś.

– Naprawdę? Mam powiedzieć obcemu facetowi, po co tu jestem?

– Tylko w ten sposób masz szansę wyjść z tego cało.

Przekrzywiam głowę. On patrzy na mnie z powagą. Ma facet dar przekonywania, bez dwóch zdań. Wiem, w co się wpakowałam. Zrobiłam to świadomie.

Przenoszę wzrok na Krabika.

– Mam ksywkę Szpilka, jestem policjantką z Komendy Rejonowej na Mokotowie – mówię. – Prowadzę śledztwo w sprawie zabójstwa pewnego człowieka, który tutaj bywał. Prowadziłam śledztwo w sprawie innego człowieka, gwałciciela i mordercy, który również tutaj bywał. Zabił trzy niespełna szesnastoletnie dziewczyny, wcześniej torturował je i gwałcił. Jestem pewna, że nie działał sam. Nie znaleźliśmy miejsca, w którym je mordowano. Właściciel nie chciał mi nic powiedzieć. Więc przyszłam sprawdzić, czy mam rację.

– Laska naprawdę jest policjantką? – pyta Krabik.

– Nie wygląda, co? – Pastor uśmiecha się oszczędnie. – Jest. I na razie mówi prawdę.

– Dlaczego nie weszłaś oficjalnie, z nakazem? – Krabik odwraca się do mnie.

– Prokurator upiera się, że sprawca działał sam. Tak mu wygodniej. Uważa temat za zamknięty.

– A ty uważasz inaczej.

– Sala bankietowa jest znacznie mniejsza niż obrys budynku. Nawet z pomieszczeniami technicznymi. To miejsce dobrze się nadaje, jest na uboczu i ma restrykcyjnie limitowaną dostępność.

– To trochę mało.

– Na początek wystarczy.

– Kiedy te dziewczyny zostały zamordowane?

– Trzydziestego kwietnia, osiemnastego maja i piętnastego lipca tego roku.

– Pracuję tu od dwóch lat – oświadcza Krabik. – Nigdy nie widziałem żadnej takiej sytuacji. Owszem, były imprezy z młodymi laskami, ale one wchodziły i wchodziły o własnych siłach. I raczej były pełnoletnie.

– Słuchajcie, wygląda na to, że mamy jeszcze chwilę do pogadania – odzywa się Pastor. – Krabik, może wejdziemy do środka i usiądziemy gdzieś? Tu jesteśmy trochę na widoku.

– Tylko jeden pokój jest zajęty – mówi Krabik. – Facet pił na smutno, teraz śpi. Jak wstanie przed dwunastą w południe, zdziwię się. Kolega przy bramie nie rusza się, chyba że go wezwę. Nikt tu nie przyjdzie.

– Mimo wszystko. Ta lampa mocno daje.

Krabik wzrusza ramionami. Może go przekonałam. A może po prostu wierzy Pastorowi. Raczej to drugie. Zamyka otwarty przez mnie zamek (a więc nawet to mu nie umknęło), po czym okrążamy budynek, wchodzimy od frontu. Patrzę prosto w obiektyw kamery zawieszonej nad drzwiami wejściowymi.

– Będzie ślad na nagraniu – mówię.

– Jak się zdecyduję współpracować, nie będzie – burczy Krabik.

Wierzę mu. Na pewno nie leży w jego interesie tłumaczenie się, o czym rozmawiał o drugiej nad ranem z ubranymi na czarno gośćmi, którzy na pewno nie weszli główną bramą. I do tego zaprosił ich do środka.

Mijamy hol recepcyjny, idziemy na zaplecze. Wchodzimy do pomieszczenia ochrony. Wygodny fotel, długi blat. Rząd monitorów. Pod ścianą kanapa. W kącie lodówka. Szafa na cywilne ciuchy. Ład i porządek.

Siadam na kanapie. Dopiero teraz czuję, jak bardzo jestem zmęczona. Mam ochotę zwinąć się w kłębek i zasnąć, choć na godzinę. Nic z tego. Czeka mnie boju ciąg dalszy. Więc od razu przystępuję do rzeczy.

– Zakładam, że Klaczyński albo bierze w tym udział, albo daje ciche przyzwolenie – mówię. – Myślę, że jest w stanie zorganizować wszystko tak, żeby te dziewczyny dało się wwieźć na teren dyskretnie, by nikt niczego nie zauważył.

Obaj oczywiście wiedzą, co właśnie powiedziałam. Ochrona nie jest podejrzana. Na razie, dodam od siebie. Tymczasem zakładam, że grupa jest mała, przed aresztowaniem Rumera licząca dwie, może trzy osoby.

Krabik nie daje po sobie poznać, czy zrozumiał komunikat. Być może nic go to nie obchodzi.

– Teoretycznie możliwe – mówi. – Czasami młody przyjeżdża tu taką starą furgonetką, blaszanką. Może przywieźć, kogo chce, wprowadzić od tyłu, wie kiedy i gdzie, zna martwe strefy, ma wszystkie klucze.

Wytężam słuch.

– Młody? Junior? – chcę wiedzieć.

– No – potwierdza Krabik. – Nawet się śmiał, że znajomi drą łacha z niego, że ma taką byle jaką furę. Ale koleś stwierdził, że czuje sentyment, bo to jest pierwsza fura, jaką kupił za własne pieniądze, i nigdy go nie zawiodła, służyła mu wiernie, więc sobie przyrzekł, że będzie nią jeździł, póki jej rdza nie zeżre. Normalnie jeździ land roverem, ale czasem przyjeżdża tym trupem. Nawet zabawnie wygląda na parkingu.

Potrafię to sobie wyobrazić.

– Masz gdzieś model i numer rejestracyjny? – pytam ostrożnie. W miejscu, gdzie sprawcy porzucali nagie zwłoki tych nieszczęsnych dziewczyn, technicy znaleźli kilka, niewyraźnych co prawda, śladów opon. Gdy podsunę im konkretny samochód, może uda się dopasować choćby rozstaw kół czy fragment bieżnika.

– Moment – oponuje. – Nie tak szybko. Stary zawsze był wobec mnie w porządku. Dobrze mi płaci, żebym chronił jego interesy. Jeśli to wszystko ma iść w powietrze, musisz się bardziej postarać.

Okej. Uczciwe postawienie sprawy.

– Nie mam dowodu, że Klaczyński jest współsprawcą – mówię. – Nie wiem na pewno, że mordowali te dziewczyny tutaj. Gdybym miała, weszłabym oficjalnie przez bramę z nakazem, a twoja rola ograniczyłaby się do szybkiego znalezienia odpowiedniego klucza. Jeśli dasz mi numer rejestracyjny i pozwolisz rozejrzeć się na dole, nic nie ryzykujesz. Jeśli niczego nie znajdę, a furgonetka okaże się czysta, zniknę stąd i nigdy więcej mnie nie zobaczysz. Sama jestem najbardziej zainteresowana, żeby nikt nic nie wiedział. Zajmiesz się nagraniami, jesteś czysty.

– Rozsądne – popiera mnie Pastor. Ciekawe, co powie, gdy zostaniemy sami.

Krabik zastanawia się. Sięga do szuflady. Wyjmuje notatnik. Szuka przez chwilę. Wskazuje palcem.

Wyciągam komórkę, robię zdjęcie. Mam numer rejestracyjny samochodu, który mógł posłużyć jako narzędzie przestępstwa. Tak czy inaczej, warto było tu przyjechać i bić się z tym troglodytą. Choć nos będzie bolał jeszcze pewnie przez kilka dni.

– Dzięki – mówię.

Krabik wstaje.

– Chodźmy. Moim zdaniem niczego nie znajdziesz.

Wzruszam ramionami. Też tak sądzę.

Salę bankietową oglądam w dyskretnym bocznym świetle, zapewne takim, jakim jest oświetlona podczas imprez. Czuję zapach perfum, alkoholu, narkotyków, pewnie też potu. Słyszę muzykę. Widzę członków klubu. Ludzi bogatych i wpływowych. Ludzi chcących i potrafiących wykorzystywać władzę. Takich, którzy jedną rozmową są w stanie załatwić wielomilionowy kontrakt.

Tu jednak niczego nie znajdę.

– Chodźmy na zaplecze – mówię.

W serwerowni nie ma niczego, choć pukam w ściany i węszę z nosem niemal przyklejonym do podłogi. Podobnie w garderobie dla muzyków. Magazynek z żywnością i zapasem alkoholi wystarczającym na rok, choć wiele sobie po nim obiecywałam, również niestety nie kryje niczego ciekawego, mimo że staram się poruszyć każdym regałem i każdą szafą chłodniczą. Wszystko jest na mur przymocowane do podłogi i nie kryje żadnej niespodzianki.

Ostatnie pomieszczenie mieści urządzenia zasilające klimatyzację. Dwa wielkie agregaty. Potężne rury znikające gdzieś w ścianie. Boczne, stalowe drzwi. Oglądam każde urządzenie z osobna, opukuję, wącham, tym dłużej, im bardziej jestem świadoma, że to już koniec, że niczego nie znalazłam i cała moja teoria jest funta kłaków warta.

– A tam? – pytam, wskazując drzwi.

– Szafa elektryczna – wyjaśnia Krabik.

– Chcę zobaczyć.

Ochroniarz wyjmuje klucz, otwiera ostatnie drzwi, zapala światło. Pomieszczenie jest małe, liczy może cztery metry kwadratowe. Mieści wyłącznie wysokie na dwa metry stalowe, pomalowane na szaro pudło, przyklejone plecami do ściany na wprost wejścia. Gdyby ktokolwiek miał wątpliwości co do przeznaczenia szafy, rozwiewa je umieszczony pośrodku dwuskrzydłowych drzwi wielki znaczek wysokiego napięcia.

– Szpilka, wydaje mi się, że musimy już iść – mówi Pastor zza pleców.

– Jeszcze chwila, proszę – mruczę.

Oglądam uważnie szafę. Nie udaje mi się za nią zajrzeć, przylega ściśle do ściany.

Opadam na kolana.

Dolna krawędź szafy jest zakończona listwą maskującą, która prawie styka się z podłogą, prześwit wynosi może milimetr. Nie daję rady zajrzeć pod spód ani oderwać listwy; wygląda na zamocowaną na stałe.

Pociągam nosem.

Smar.

Wyraźnie czuję zapach towotu albo jakiegoś innego świństwa, które sprawia, że wszystko się ślizga. Wstaję, staram się pchnąć szafę w lewo. Nic. W prawo. Równie wielkie nic.

– Masz klucze? – pytam Krabika.

– Serwis ma – odpowiada Krabik.

Przyglądam się zamkowi. Jest prosty. Wyciągam pęk wytrychów. Pastor wygląda na wyraźnie rozbawionego. Krabik waha się, chce zaprotestować.

– Nie możesz zostawić żadnych śladów, Szpilka – mówi Pastor.

– Jasne.

Krabik nie sprawia wrażenia przekonanego, jednak nie protestuje. Zaczynam manipulować przy zamku, delikatnie, bardzo ostrożnie. Szósty klucz pasuje. Otwieram drzwi. Kilka rzędów różnokolorowych diod kontrolnych, dwa długie szeregi bezpieczników, mały monitor. Wszystko kolorowe i rozświetlone. Mimo tego jestem jakoś dziwnie pewna, że wnętrze szafy jest atrapą.

Schylam się. Tuż przy podłodze solidna, stalowa dźwignia. Ciągnę. Rączka przesuwa się zadziwiająco lekko. Zostawiam ją w przeciwległym położeniu.

Oglądam się na moich towarzyszy. Na obu twarzach coś w rodzaju pełnego napięcia oczekiwania. Szczęściarze. Ja niemal nie potrafię złapać tchu.

Szarpię stalowym pudłem. Leciutko, bezszelestnie jedzie w lewo.

Otwór w ścianie ma wysokość człowieka i zieje ciemnością. Po prawej widzę włącznik. Przekręcam go. Żarówka oświetla długi na kilka metrów korytarzyk zakończony drzwiami obitymi grubą okładziną dźwiękochłonną.

Sięgam do plecaka i wyjmuję z niego plastikowe ochraniacze w rodzaju tych, jakie każą nosić w szpitalach. Zakładam je na buty. Potem wyjmuję czepek, którym przykrywam włosy. Jestem obcięta na zapałkę, co zmniejsza ryzyko, ale nie eliminuje go. Dobry fachowiec (a Racuszek jest najlepszym technikiem kryminalistycznym w Warszawie i okolicach) potrafi znaleźć długi na milimetr fragment włosa w najbardziej nieprawdopodobnych miejscach i zdemaskować właściciela. Nie chcę ryzykować więcej, niż muszę.

Idę ostrożnie, czując, jak mocno i szybko bije mi serce. Boję się fiaska, porażki, zawiedzionych nadziei. Ale też konsekwencji – gdy okaże się, że mam rację. Naciskam klamkę. Zamknięte. Ponownie idzie w ruch pęk wytrychów. Z tym zamkiem schodzi dużej, całe trzy minuty. W końcu drzwi do sezamu stają otworem.

Zapalam światło. Nie wchodzę, stoję w progu. Pomieszczenie nie jest duże, wygląda wręcz przytulnie. Pierwsze skojarzenie, jakie przychodzi mi do głowy, to teatr. Jestem w miniaturowym teatrze. Cztery bardzo wygodne, obite czerwonym pluszem fotele ustawione w rzędzie. Półokrągła scena. Tuzin zawieszonych u sufitu różnokolorowych reflektorów. Wysokiej klasy kamera na statywie.

Na scenie leżanka w kształcie krzyża. Widziałam takie na filmach. W Stanach służą do wykonywania egzekucji za pomocą zastrzyku. To urządzenie jest zmodyfikowane; pod spodem widzę siłowniki. Przy jednym z foteli leży pilot. Potem okaże się, że leżankę można ustawić pod dowolnym kątem – od poziomu do pionu. Pokryta skórą lub czymś, co skórę imituje, powierzchnia jest idealnie czysta. Na stojącej obok szafce stosik równiutko złożonych ściereczek i szereg środków dezynfekujących. Poniżej, na dwóch półkach, stalowa maska z otworem na nos i usta, zestaw lancetów, żelazko, dużych rozmiarów nóż myśliwski.

Pomieszczenie sprawia wrażenie niedawno wysprzątanego. Panuje w nim wzorowy porządek.

– Kurwa mać – mówi Krabik.

Przełykam głośno ślinę.

***

Pół godziny później nadal się trzęsę. Głęboko wciągam do płuc dym trzeciego już papierosa, chociaż mam zasadę, że we własnym samochodzie nie palę. Teraz mam gdzieś zasady. Pastor siedzi obok i z widocznym obrzydzeniem wdycha wydmuchiwany przez mnie dym.

– Co chcesz zrobić? – pyta.

– Skąd ty się w ogóle tu wziąłeś? – odpowiadam.

– Mówiłem ci, operacja tego typu nie jest zabawą dla jednego wykonawcy – mówi. – Wyczułem, że możesz mieć rację, ale wiedziałem, że spieprzysz…

– Dzięki serdeczne.

– …zwłaszcza jak sprawdziłem, kto chroni obiekt.

– No właśnie…

– Krabik był dwanaście lat w firmie. – Wzrusza ramionami. – Przyjmowałem go do roboty. Szkoliłem. Zdolny chłopak, pracowity. Byliśmy razem na ponad dwudziestu misjach.

Wyjaśniła się zatem kwestia braterstwa broni.

– Odszedł dwa lata temu, właściwie wyłącznie z powodów finansowych. Ma niepracującą żonę i troje dzieci, musiał zacząć więcej zarabiać. Spotkaliśmy się rok temu, mówił, że ma dobrą robotę w klubie dla bogatych. Wyszłaś, szybko wykonałem kilka telefonów, koledzy potwierdzili, dali namiary, Krabik miał akurat służbę. Przyjechałem. Tyle. Nawiasem mówiąc, miałaś szczęście, że nie ocenił cię jako poważnego zagrożenia.

– Bo już bym nie żyła.

– W każdym razie nie obyłoby się bez hospitalizacji. Jak coś robi, to na poważnie.

Ciekawa definicja szczęścia.

– Dzięki – mówię, tym razem szczerze, choć to słowo nie oddaje w pełni moich uczuć.

– Więc co teraz?

Zastanawiam się nad tym od dłuższego czasu.

– Muszę zalegalizować ten wjazd.

– Jak?

– Mam dwa wyjścia. Szybsze i wolniejsze, z udziałem osoby trzeciej.

– Opowiedz.

Opowiadam. Przy okazji poruszam też kwestię śledztwa wszczętego przez Abramczyka przeciw mnie. Zdradzam podejrzenia na temat źródła przecieków. Mówię o intuicji. Pastor wysłuchuje mnie z zadziwiającą powagą – moja intuicja na razie się sprawdza.

– Niezależnie od wersji, którą wybierzesz, ryzykujesz – mówi, gdy milknę.

– Wiem. Zostawiłam ślady.

– Miałaś ochraniacze.

– Piotrusiu kochany, nawet u nas się zmieniło. Jest w wydziale taki artysta, Racuszek. Potrafi obliczyć trajektorię lotu muchy, która trzy godziny wcześniej krążyła wokół nosa ofiary. Otworzyłam dwa zamki wytrychami. Racuszek znajdzie ślady, jeszcze zanim rozłoży sprzęt.

– Wiedziałaś o tym.

– Stwierdziłam, że pewnie niczego nie znajdę. A jeśli znajdę, będę martwić się później.

– Planowanie nie jest twoją mocną stroną.

– Masz specyficzny sposób wyrażania uznania.

Kładzie mi dłoń na ramieniu.

– Więc jak? – pyta.

Wyrzucam niedopałek za okno.

– Krabik nic nie powie? – upewniam się.

– On nigdy nie gada za dużo.

Nachylam się, całuję go. Jestem wdzięczna, co tu dużo mówić, za wszystko. On oddaje pocałunek.

Zapalam silnik. Ruszam.

– Prześpię się, jutro przygotuję grunt – oświadczam. – Wrócę po południu z ekipą i nakazem.

– A jeśli oni coś wyczują i zwiną interes?

– Nikt oprócz Krabika nas nie widział.

– A jeśli widział?

– Tak czy inaczej…

– Pomyśl o tym.

Myślę, pewnie, że myślę. O niczym innym nie myślę. Znalezisko zaskoczyło przede wszystkim mnie samą. Nie jestem przygotowana na sukces. Pastor ma rację, powinnam nie ruszać się na krok z klubu, stamtąd zadzwonić do Basieńki i przekonać ją, by przyjechała i na własne oczy przekonała się, co znalazłam, a za parę godzin zatelefonowała do Maliny, wytłumaczyła mu, dlaczego zignorowałam jego wyraźne polecenie niezajmowania się więcej tą sprawą, i zyskała formalny nakaz. Powinnam. Tyle że musiałabym się wtedy przyznać do włamania, co postawiłoby Basieńkę przed koniecznością poinformowania prokuratury o moich wyczynach. I moja wielce obiecująca kariera dobiegłaby efektownego, bolesnego dla mnie końca.

– Gdzie zostawiłeś samochód?

– U wylotu tej drogi. Co postanowiłaś?

– Podrzucę cię, pojedziesz do domu. Ja prześpię się parę godzin, a potem powiem szefowej.

– Co jej powiesz?

– Coś wymyślę.

– Zostanę z tobą.

Kręcę energicznie głową.

– Nie – mówię. – Nie ma powodu, żebyś był wmieszany. I tak mi pomogłeś.

– Nic mi nie będzie.

– Wiem. Ale będziesz musiał być przesłuchany. Jesteś operatorem jednostki specjalnej w czynnej służbie. Podlegasz pod inny resort. W sprawę wmiesza się żandarmeria. Malina i tak będzie chciał urwać mi głowę. Gdy się dowie, że tu był ktoś z zewnątrz, zabije mnie, a potem publicznie spali zwłoki na placu Defilad. Nie. Jedź do domu. Zadzwonię po wszystkim.

– Na pewno?

Oczywiście, że nie na pewno, ale głośno tego nie powiem. Pochylam się, całuję go jeszcze raz. Nie minęło pół doby, a już weszło mi w krew całowanie go przy byle okazji. I dobrze mi z tym.

– Nie martw się – mówię, gdy z powrotem siedzę grzecznie z rękoma na kierownicy. – Zadzwoń do Krabika, powiedz mu, że przed południem zjawię się z ekipą. Niech zajmie się nagraniami. Nie znamy się, nigdy mnie na oczy nie wiedział.

Hamuję. Auto staje.

Pastor kiwa głową, przesiada się do swojego, znacznie droższego i bardziej reprezentacyjnego samochodu – nie tak źle płacą w tej jego firmie – i znika mi z oczu.

Jadę do domu powoli, ostrożnie, jestem rozkojarzona. Czuję piasek pod powiekami, mimo tego mam jakąś dziwną pewność, że nie zasnę. Wpakowałam się. Odniosłam sukces, którego ujawnienie właściwie postawi mnie w roli przestępcy. Czego się w ogóle spodziewałam, idąc tam po nocy?

Pod blok dojeżdżam po godzinie. Noc jest rześka. Zimno, aż parzy. Jestem bardzo zmęczona.

Mieszkanie wita mnie ciszą. Rozbieram się, przykrywam kołdrą. Zamykam oczy. Wbrew obawom sen przychodzi szybko i równie szybko odpływa, choć organizm z całych sił broni się, by nie odpłynął.

Tuż nad uchem brzęczy dzwonek telefonu.

Śpię. Nie odbieram.

Jestem na służbie. Odbieram.

– Tu dyżurny – słyszę. – Macie trupa. Kolejna dziewczyna.

***

– Ale burdel – mówi Dołęga. Pije kawę ze styropianowego kubka. Ja swój obejmuję dłońmi. Napój jest gorący, mimo to trzęsę się jak osika na wietrze. Nadal czuję piasek pod powiekami. Telefon obudził mnie po trzech godzinach snu. Prysznic nie pomógł otrzeźwieć – może był zbyt krótki. Wiatr nie wieje, ale słońce jest blade, anemiczne, nie pozwala się rozgrzać – albo mnie nie jest w stanie rozgrzać dziś nic.

Osłonięta parawanem dziewczyna leży na wznak. Ma podkulone nogi, a ręce rozrzucone szeroko. Oczy patrzą w niebo. Jeszcze niedawno przyglądały się mnie. Widziałam w nich obawę, może nawet strach, ale też nieprzepartą chęć życia. Justyna Szmajer już nigdy nie będzie biegać rano wokół parku Dreszera.

Kamiński kończy sesję fotograficzną. Racuszek klęczy nieopodal ciała, przygląda się ofierze, ziemi, roślinom, kałuży metr dalej. Ekipa przyjechała przed chwilą, rusza się powoli, oględziny chyba nigdy się nie skończą. Czarni bracia stoją cierpliwie obok, palą papierosy, im się nigdy nie spieszy. Jeszcze czekamy na patomorfologa.

– Co myślisz? – chce wiedzieć Dołęga.

– Biedna dziewczyna – wyrywa mi się. Coś siedzi w gardle i obraca mój głos w zduszoną, matową imitację normalności. Jestem rozżalona i czuję duszący gniew. Efektem ubocznym jest fakt, że wszystko układa mi się w głowie. Już wiem, jak sprzedać swoją wersję prawdy.

– Szkoda jej – przytakuje mój partner. – Nie o to pytam. Wszystko się zgadza z poprzednimi przypadkami. Malina ma kolejny „kejs” do zamkniętej sprawy.

Kiwam głową. Nie dlatego, że podzielam jego opinię, tylko rozumiem, co ma na myśli. Powinnam być usatysfakcjonowana, o ile tak można powiedzieć, patrząc na nagie zwłoki dwudziestoparoletniej kobiety, mającej całe życie przed sobą. Mówiłam, że Rumer nie działał sam. Mówiłam, że jego wspólnicy, których Malina nie chce szukać, mogą zabijać dalej. Oto namacalny dowód. Leży i patrzy w niebo.

– Może tak, może nie – mówię.

Dołęga patrzy na mnie z zaciekawieniem. Ale nie ciągnę tematu. Nadal mi zimno i nadal mam wrażenie, że śnię. Co mam powiedzieć? Że uważam to morderstwo za mistyfikację? Że rany i okaleczenia wyglądają autentycznie, ale intuicja szepcze mi, że zostały zadane po śmierci? Że autopsja nie wykaże śladów gwałtu? Że to zabójstwo jest tylko podobne do tamtych? Nie mogę. Naprawdę nie mogę.

Dołęga czuje moje wahanie. I błędnie je interpretuje.

– Wszystko się zgadza – mówi. – Ona jest naga, ma rany na ciele i jak patrzę na jej gardło, widzę, że została uduszona. Morderca porzucił ją w krzakach, z dala od ludzi, dokładnie tak jak tamte.

Wzruszam ramionami.

– Co? – Dołęga robi się zaczepny. Może też mało spał tej nocy, a trup popsuł mu dzień do reszty.

– Nic.

Z konieczności dalszej konwersacji wybawia mnie Basieńka, która właśnie nadjeżdża z piskiem opon. Patrzę na nią zazdrością. Ma dwadzieścia lat więcej od mnie, a dziś wygląda na młodszą. Jest uczesana i dyskretnie umalowana. Ma świeżo uprasowaną spódnicę i żakiet. Ona tej nocy nie poświęciła trzech godzin na sen.

– Co jest? – pyta.

Dołęga, jak to on, powoli i rozwlekle referuje temat. Co mnie cieszy, nie podkreśla specjalnie faktu, że to Justyna Szmajer znalazła Walickiego. Ciekawe, Basieńka nie zwraca uwagi na tę koincydencję. Widzi to, co chce widzieć i co sugeruje Dołęga: kolejną ofiarę, zabitą według tego samego schematu jak trzy wcześniejsze dziewczyny.

– Rumer siedzi, a mamy kolejną ofiarę – podsumowuje. – Zaraz tu będzie prokurator Maliński.

Nie dziwi mnie to. Malina zwołał na dzisiejsze popołudnie wielką konferencję prasową, na której miał ogłosić zakończenie śledztwa i postawienie Rumera w stan oskarżenia. Zabójstwo Justyny Szmajer wywraca wszystko do góry nogami – przynajmniej na razie. Malina musi mieć czas, żeby przygotować odpowiedzi na różne pytania, na przykład dlaczego tak szybko zamknął śledztwo. Nikogo nie będzie obchodziło, że zrobił to głównie z powodu presji wywieranej przez dużą część głównonurtowych mediów. Teraz te same media staną w pierwszej linii ataku, a hasło „bezpieczeństwo” będzie na ustach wszystkich. Tak, Malina musi posprzątać bałagan, który w dużej mierze sam sprokurował. A to przecież nie koniec. Zamierzam się o to postarać.

– Bardzo dobrze – mówię. – Bo poprosisz go o nakaz przeszukania.

Basieńka odwraca się do mnie całym ciałem, które układa się w jeden wielki znak zapytania.

– W nocy dzwonił do mnie jeden z przesłuchiwanych – oświadczam, myśląc, jak wiele ryzykuję. – Widział wczoraj wieczorem Justynę Szmajer w klubie golfowym Klaczyńskiego.

– Ją? – upewnia się Basieńka, wskazując brodą na nieruchome ciało. Wygląda, jakby nie do końca zrozumiała, co mówię.

– Ją.

– Jaki przesłuchiwany? – chce wiedzieć Dołęga. On też jest zaskoczony.

Kręcę głową.

– Powiedział, że się wysprzęgli tylko wtedy, jeśli zachowa anonimowość – mówię.

– Pierwszy raz coś takiego słyszę.

– Śmiertelnie boi się Klaczyńskiego.

– Skąd wiedział, że to Justyna Szmajer?

– Nie wiedział. Słyszał imię i dokładnie ją opisał.

– Szpilka, to się w ogóle nie klei.

– Mamy świeżego trupa. Świadek twierdzi, że pasująca z opisu dziewczyna o imieniu Justyna pojawiła się wczoraj w nocy w klubie. Jak tam wczoraj byłam, widziałam piwnicę. Jest znacznie mniejsza niż parter. Poszukajmy. Nie mamy innego punktu zaczepienia.

Być może przeważa ten ostatni argument, bo Basieńka zaczyna się zastanawiać. Chce zebrać wszystko, nim poprosi Malinę o nakaz.

– Ona była świadkiem przy sprawie Walickiego? – upewnia się.

– Tak. Znalazła ciało.

– Powiedziała coś ciekawego?

Nie jestem zaskoczona, że szefowa nie czytała mojej notatki z przesłuchania. Prawie nigdy tego nie robi. Bazuje na ustnym przekazie. Nadal nie potrafię rozstrzygnąć, czy jest to przejawem lenistwa, czy zaufania do moich kompetencji.

– Mówiła, że widziała dwoje ludzi, mężczyznę i kobietę, przecznicę od parku Dreszera, krótko przed zabójstwem. Z opisu wynikało, że to mogli być Jarosław i Małgorzata Waliccy. Kłócili się. Ona miał ze sobą psa.

– To może mieć związek? – pyta Basieńka, nie kierując tej uwagi pod niczyim konkretnym adresem.

Choć trafiła w samą istotę moich podejrzeń, z powodów taktycznych powinnam ją odwieść od podążania tym tropem. Milczę jednak. Wolę, by zrobił to Dołęga. I nie zawodzę się.

– Szpilka miała rację, mówiąc, że Rumer nie działał sam – mówi mój partner. – Nie widzę, żeby te dwie sprawy się łączyły. Babka nie zauważyła niczego takiego, co mogłoby stanowić zagrożenie. W każdym razie dla nikogo poza Walicką. A Walicka siedzi. Zresztą, nawet gdyby nie siedziała, nie dałaby rady upozorować takiego zabójstwa, bo wielu szczegółów nie podaliśmy do publicznej wiadomości. Że o gwałcie nie wspomnę. Nie. Ona nie zginęła dlatego, że coś widziała, tylko dlatego, że miała nieszczęście wpaść w oko tym zwyrolom. Oni ją załatwili tak samo jak poprzednie.

Dołęga, być może nieświadomie, powiedział coś bardzo ważnego. Zastanawiam się nad tym. Co do meritum, myślę inaczej niż on i Basieńka, milczę jednak, bo muszę udawać, że się zgadzam. Czuję przy tym żal i złość, że zabrakło mi stanowczości, by namówić Justynę Szmajer na sporządzenie portretu pamięciowego owych spotkanych na ulicy ludzi.

Całe szczęście przyjeżdża zimny doktor, a zaraz po nim Malina, co wybawia mnie od konieczności dalszej wymiany zdań. Za prokuratorem jak cień idzie Kenig. Obaj są bladzi, Malina przy tym wyraźnie zły. Jasne. Zabójstwo Justyny Szmajer psuje mu wypieszczoną, wypielęgnowaną, zaakceptowaną przez zwierzchników koncepcję. Musi otworzyć oczy i przyjąć rzeczywistość do wiadomości.

– Jezus, to jest lato? – pyta, zacierając ręce, jak by był grudzień, a nie sierpień, po czym odwraca się w stronę szefowej. – Kolejna ofiara?

– Na to wygląda – odpowiada Basieńka.

– Wiecie, kto to?

– Owszem. Akurat tak się składa, że przesłuchiwaliśmy ją w innej sprawie.

Malina unosi brwi.

– To ona znalazła Walickiego – wtrącam.

Prokurator patrzy, jakby zobaczył mnie po raz pierwszy w życiu.

– Ofiara była świadkiem w innym postępowaniu?

– Dokładnie tak.

– Zamordowana według schematu Rumera?

– Na pierwszy rzut oka – przyznaję.

– A na drugi? – Świdruje mnie wzrokiem.

– Sekcja wykaże – asekuruję się. Basieńka patrzy na mnie z aprobatą. Dołęga chrząka i też zaciera ręce, może nieświadomie.

– Udało się zabezpieczyć sporo śladów – mówi. – Mamy nawet bieżnik odciśnięty w błocie. Kałuża nam pomogła.

Zerkam w bok. Kenig przypatruje się ofierze. Zaciska pięści. Spotykamy się wzrokiem. Chowa dłonie do kieszeni. Rozumiem go. Czuję się podobnie.

– Dobrze – wzdycha prokurator. Jak na faceta, któremu właśnie zawaliła się cała koncepcja dochodzenia, wygląda i tak nie najgorzej. – Dzwońcie, gdzie trzeba, chcę mieć wyniki sekcji i oględzin jak najszybciej.

Proszę, co za zapał konwertyty.

Patrzę na Basieńkę.

– Panie prokuratorze – mówi szefowa wydziału. – Chciałam poprosić o wystawienie nakazu przeszukania klubu golfowego „Akademia” należącego do Ryszarda Klaczyńskiego.

– Na jakiej podstawie?

– Mamy wiarygodną informację, że ofiara była tam widziana wczoraj w nocy. Ponadto podkomisarz Kohut sugeruje, że powinniśmy bardzo dokładnie przyjrzeć się piwnicy. Jest znacznie mniejsza niż parter budynku, co może wskazywać na obecność ukrytego pomieszczenia.

Malina ponownie zaszczyca mnie spojrzeniem.

– Sugeruje? – mówi.

– Klub jest położony na odludziu, nikt postronny do niego nie wejdzie – tłumaczę. – Obrys budynku jest znacznie większy niż podpiwniczenie. To może być idealne miejsce, w którym mordowano te dziewczyny.

– To jeszcze za mało – paruje Malina.

– Jeśli to prawda, że ona tam była – popiera mnie Basieńka – znajdziemy poważny punkt zaczepienia.

– Kto ją tam widział?

Doszliśmy do najsłabszego punktu. Nabieram powietrza w płuca, ale wyręcza mnie Basieńka i sprzedaje usłyszaną przed chwilą bajeczkę. O dziwo, sprzedaje ją wiarygodnie i kompetentnie, jest znacznie bardziej przekonująca ode mnie. Chyba uwierzyła, że bez zbytniego ryzyka możemy wykonać następny krok.

– Zróbmy tak – zarządza po namyśle prokurator. – Proszę powiedzieć komendantowi, że rozmawiała pani ze mną, i poprosić go o wystawienie nakazu.

– Trzysta osiem? – upewnia się Basieńka.

– Trzysta osiem. Jeśli coś znajdziecie, przyjdziecie do mnie i zrobimy porządek w papierach.

– Oczywiście, panie prokuratorze.

Cwany ruch Maliny. Całe ryzyko przerzuca na nas. W sumie się nie dziwię. Ale nie zaprotestował. To najważniejsze.

Malina odchodzi. Za nim drepcze asesor.

Basieńka rozgląda się wokół z marsową miną.

– Racuszek, za ile kończysz?

– Pół godziny, maks – odpowiada technik.

– Dobrze – mówi. – No, Szpilka, masz, co chciałaś. Zjeżdżamy do fabryki, idę do komendanta i za godzinę jedziemy.

– My? – dziwię się.

– Kochana, ja piętnaście lat pracowałam w terenie. Chcę na własne oczy zobaczyć, ile warte są twoje przeczucia.

Jedyne, co mogę zrobić, to zignorować paskudny rechot Dołęgi.

***

Prowadzę, obok Basieńka, Dołęga z tyłu. Konwój złożony z dwóch policyjnych samochodów jedzie niespiesznie, można powiedzieć: dostojnie, mimo iż szosa lubelska jest właściwie pusta.

Szefowa odwraca się do mnie.

– Wierzę w wersję o zeznaniu świadka anonima mniej więcej tak samo jak w to, że Legia wygra Ligę Mistrzów – oświadcza nieoczekiwanie, zdradzając przy okazji niejaką orientację w realiach krajowego futbolu. – Co ty kombinujesz, Szpilka?

Przyznam, czuję się nieco zbita z tropu. Wedle wszelkiej logiki Basieńka powinna wyrażać wątpliwości przed proszeniem Maliny o nakaz, nie potem.

– Nic – mówię, najszczerzej jak potrafię. – Wczoraj po południu umówiłam się z Klaczyńskim. Chciałam pogadać o Walickim. Wybadać, z kim trzymał, a z kim nie. A przy okazji się rozejrzeć. Gdzieś te dziewczyny zwabiali. Klub nadaje się idealnie. Jak zeszliśmy do piwnicy, Klaczyńskiemu zaczęło się spieszyć. Piwnica jest znacznie mniejsza niż parter.

– Czyli gadanie o Walickim to był tylko pretekst.

– I tak, i nie – przyznaję. – Węszyłam, bo nie wierzę w winę Walickiej. Tak samo jak nie wierzę, że Rumer działał sam. Miejsce się nadaje, sama zobaczysz.

– Ten świadek istnieje?

Patrzę jej prosto w oczy.

– Jest uzależniony zawodowo od Klaczyńskiego i nie chce kłopotów.

– Dlaczego zadzwonił akurat do ciebie?

– Może wydałam mu się godna zaufania.

– Przejrzę listę świadków, z którymi rozmawiałaś na komendzie, i dojdę, kto to.

– Jasne.

Coś w moim spojrzeniu sprawia, że uśmiecha się samymi kącikami ust. Po czym robi rzecz niespotykaną: odpuszcza.

– Jeśli się okaże, że masz rację i rzeczywiście coś znajdziemy – mówi – do reszty zawalimy Malińskiemu koncepcję.

Dołęga chrząka, ja wiem swoje.

– Nie martwiłabym się o niego – ripostuję. – Zorganizuje konferencję prasową, na której z bólem serca oświadczy, że sprawców było więcej, na co są niestety niezbite dowody. Przy okazji zapewni, że nawet jeśli okaże się, że pozostali sprawcy należą do konkretnego środowiska, nie będzie to miało dla prokuratury żadnego znaczenia. Sprawa ma wyłącznie podtekst kryminalny, nic więcej.

– Jasne – mówi Basieńka. – A ludzie mu uwierzą.

– Część nie uwierzy, bo nie wierzy w nic, co mówi ta strona – mówię. – Ale większość chce po prostu ukarania sprawców. Malina będzie mógł obrócić to na własną korzyść. Zwłaszcza jak coś znajdziemy w klubie.

– Coś jesteś dziwnie pewna siebie.

– Wcale nie jestem.

– Jeśli znajdziemy coś w klubie, trzeba będzie aresztować Klaczyńskiego. Będzie wrzask jak stąd na Księżyc.

– Może wystarczy go tylko przycisnąć, nie wiem – odpowiadam. – Zależy, czyje ślady znajdziemy.

– Módl się, żeby były konkrety – mówi Basieńka i zamyka się, bo właśnie hamuję przed bramą.

Ochroniarz, typ identycznie małomówny i umięśniony jak Pastor i Krabik, patrzy na podsunięty mu pod nos papier. Studiuje uważnie zamaszysty podpis komendanta rejonowego. Dzwoni gdzieś, zapewne do Krabika. Rozmowa trwa krótko. Bez dyskusji uchyla szlaban.

Podjeżdżamy pod budynek. Wysiadamy. Krabik już na nas czeka. Przed wyjazdem zdążyłam zadzwonić do Pastora, który dokładnie uzgodnił z nim obowiązującą wersję wydarzeń, co ponownie stawia mnie w szeregu przestępców; namawiam potencjalnego świadka do składania fałszywych zeznań. Na wszelki wypadek teraz omijam go wzrokiem. Basieńka przejmuje dowodzenie.

– Nadkomisarz Barbara Piórkowska, Komenda Rejonowa Warszawa Mokotów – oświadcza pewnym głosem. – Mamy uzasadnione podejrzenie, że na terenie tego obiektu mogło zostać popełnione przestępstwo. Chcemy dokonać przeszukania.

Krabik zerka na papier.

– Żebyście dokonali przeszukania, potrzebny jest nakaz wystawiony przez prokuratora – mówi, żeby nie szło zbyt łatwo.

– Paragraf trzysta osiem kodeksu postępowania karnego daje nam uprawnienia do przeszukania bez nakazu – oświadcza Basieńka belferskim tonem. – Jeśli zachodzi podejrzenie zacierania śladów lub nakłaniania świadków do zmiany zeznań.

– Tu nikogo nie ma.

– I bardzo dobrze. Chce pan zadzwonić do mojego szefa?

Krabik jeszcze raz zerka na papier. Udaje, że się zastanawia. Słońce grzeje. Jest coraz cieplej.

– Dobrze – mówi. – Ale chcę przy tym być.

– I tak bym pana poprosiła o asystę.

Krabik popełnia błąd. Powinien upierać się, że nim nas wpuści, zadzwoni do Klaczyńskiego i poprosi o zgodę. Basieńka rzecz jasna stanowczo by mu tego zabroniła, ale on powinien nalegać i ustąpić dopiero pod groźbą utrudniania śledztwa. Nie robi tego. Boję się, że ustawka wyjdzie na jaw, udział Krabika zostanie zdemaskowany, a ja wyjdę na jeszcze większą oszustkę – którą przecież jestem.

Ale na razie nic się nie dzieje. Technicy wyładowują graty. Basieńka przygląda się budynkowi klubowemu. Dołęga dłubie w nosie.

– Chcemy obejrzeć piwnicę – oświadcza Basieńka.

Krabik nie ma uwag. Wchodzimy. Pokonujemy schody. Sala bankietowa robi wrażenie. Myszkujemy. Wszyscy szybko dochodzą do wniosku, że niczego tu nie ma. Pomieszczenia na zapleczu budzą więcej zainteresowania i uwagi. Dzielimy się na zespoły. Mnie z Dołęgą przypada w udziale garderoba dla muzyków. Przeszukujemy ją uczciwie. Po kwadransie wychodzimy na korytarz. Basieńka stoi w progu pomieszczenia z urządzeniami klimatyzacyjnymi i przygląda się Racuszkowi obwąchującemu agregat.

Nic.

– A tam? – pyta szefowa, wskazując na boczne drzwi. Wygląda na zniechęconą.

– Pomieszczenie z szafą elektryczną – odpowiada Krabik.

– Proszę otworzyć.

Krabik spełnia polecenie. Racuszek wchodzi do środka, zapala światło.

– Ma pan klucz? – pyta Krabika.

– Nie. Firma serwisowa ma.

– Musimy dostać się do środka.

Krabik wzrusza ramionami. Mus to mus.

Do boju rusza przywieziony ślusarz. Manipuluje przy zamku. Trzask. Otwarte. Notuję z satysfakcją, że zabiera mu to minutę dłużej niż mnie. Dołęga sporządza protokół otwarcia, Kamiński robi zdjęcie.

Racuszek oświetla latarką wnętrze szafy. Ogląda każdy przycisk i lampkę kontrolną.

Spogląda w dół. Podobnie jak mnie wydaje mu się, że dźwignia w podłodze nie bardzo tu pasuje.

Dotyka jej, naciska. Dźwignia opada. Nic się nie dzieje. Mam ochotę ruszyć do przodu, podpowiedzieć, działać. Ale Racuszek sam wpada na to, co trzeba, nawet bez pomocy w postaci wąchania podłogi. Przykłada dłonie do szafy, pcha ją lekko do przodu. Oczywiście nic się nie dzieje. Ruch w prawo. Nic. Ruch lewo. Szafa, podobnie jak przed kilkoma godzinami, odjeżdża bezgłośnie w bok. Światło z pomieszczenia wydobywa z mroku tylko pierwsze metry korytarzyka.

Racuszek odwraca się, patrzy na Basieńkę. Szefowa kiwa głową. Technik rusza do przodu. Włącza światło. Idzie przez tunel. Dochodzi do drzwi. Ponownie się odwraca.

– Zakładam, że do tych drzwi też klucza pan nie ma?

– Pierwszy raz widzę ten korytarz na oczy – mówi Krabik z kamienną miną.

Znów do dzieła bierze się ślusarz. Pięć minut później drzwi stoją otworem. Zdjęcie, protokół, podpis. Mamy z głowy formalności.

Wszyscy chcą stanąć w progu jednocześnie.

Zerkam spod oka na Krabika. Panuje nad sobą idealnie, znacznie lepiej ode mnie: podejrzewam, że przestępstwo mam wypisane na twarzy. Dobry aktor z niego.

Ale nikt nawet nie patrzy ani w stronę Krabika, ani w moją. Basieńka, Dołęga, Racuszek i Kamiński są autentycznie wstrząśnięci. Dawno nie widziałam – mimo ich doświadczenia i przez lata nabytej odporności – tak poruszonych ludzi.

– Matko Święta – mówi Basieńka.

– Niezła jazda – basuje Racuszek. Ma rumieńce, oczy mu błyszczą. Dołęga nie bardzo wie, co powiedzieć. Widzę go takim po raz pierwszy w życiu.

Najszybciej zbiera się w sobie drugi technik, Kamiński.

– Cofnijcie się – mówi. Otwiera wielką walizę, wyjmuje z niej kombinezon. Zakłada na stopy ochraniacze, a na twarz maskę, zakrywającą również włosy. Bierze do ręki aparat z obiektywem wartym fortunę.

– Szpilka, skąd wiedziałaś? – pyta Basieńka.

– Nie wiedziałam – mówię chrypliwie. Pomieszczenie robi wrażenie również na mnie, nawet większe niż za pierwszym razem. Dopiero teraz dostrzegam, jak bardzo jest klaustrofobiczne. Niczego nie muszę udawać.

Kamiński przekracza próg. Zaczyna się sesja fotograficzna. Zaraz potem do akcji wkracza Racuszek i najpierw rozgląda się wnikliwie, potem zaczyna odprawiać swoje kryminalistyczne misteria. Na razie dokonuje tak zwanych oględzin ogólnych: w świetle silnej latarki szuka odcisków palców, śladów butów, materiału DNA, włókien. Gdy coś znajdzie, pobierze próbki i przekaże do laboratorium. Ma tam licznych znajomych, którym będzie stał nad głową i nudził; laboranci uporają się z robotą w ekspresowym terminie, żeby tylko pozbyć się natręta. Racuszek wie, że jego praca ma dla śledztwa kluczowe znaczenie. Jest ambitny i naprawdę mu zależy.

My z Basieńką i Dołęgą też się ubieramy. Wchodzimy ostrożnie, starając się niczego nie dotykać. Podchodzę do kamery stojącej na wprost sceny. Ma otwartą kieszeń. Zaglądam. Brak karty pamięci. W sumie niczego innego się nie spodziewałam. Wdrapuję się na scenę. Przyglądam się zawartości szafki na narzędzia.

– Chore skurwysyny. – Po upudrowanych policzkach Basieńki płynie pot.

– Zobacz. – Mój palec celuje w stalową maskę. Jest zgrabna, wręcz elegancka, lśni niczym lustro. Otwór na nos i usta, nic więcej. Próbuję sobie wyobrazić, co musiała czuć ofiara z tym kawałem polerowanej stali na twarzy, oślepiona, zdana tylko na zmysł słuchu, oszalała ze strachu i z bólu. Nie potrafię.

Basieńka przygląda się narzędziom, szczególną uwagę poświęcając żelazku. Potem cofa się. Prostuje. Flesz Kamińskiego wydobywa z jej twarzy niedostrzegalne w normalnym świetle zmarszczki. Basieńka, odkąd weszła do piwnicy, postarzała się o dziesięć lat.

– Wzywam Klaczyńskiego na komendę – oświadcza twardo. – Z doprowadzeniem.

– Obu – mówię. – Juniora też.

– Właścicielem jest Ryszard Klaczyński.

– Wydaje mi się, że to głównie młody zarządza klubem – mówię. – Poza tym ma furgonetkę, która mogła posłużyć jako środek transportu tych dziewczyn.

Gryzę się w język zbyt późno. Basieńka całe szczęście nie docieka źródła pochodzenia informacji.

– Obu – przytakuje.

– Osobno – dodaję. – Tak, żeby nie mogli się porozumieć.

Basieńka zgadza się i na to. Wychodzi na zewnątrz, dzwoni do szefa, żeby poprosił BOA o zorganizowanie ekipy doprowadzającej. Klaczyńscy niby nie są żadnymi terrorystami, prawdopodobieństwo, że będą stawiali opór przy zatrzymaniu, jest bliskie zeru (choć może się mylę), ale szefowa wydziału chce na nich wywrzeć odpowiednie wrażenie. Nic tak nie sprzyja rozmowności przesłuchiwanego, jak ekipa, która wpada do niego razem z drzwiami, rzuca na podłogę, wykręca ręce, skuwa i nie odpowiada na żadne pytania, za to wrzeszczy jak opętana.

Bardzo dobrze. Sama bym tak zrobiła.

Widzę, że Dołęga powoli dochodzi do siebie. Każe fotografowi powtarzać niektóre ujęcia. Uważnie przygląda się otoczeniu, meblom i przedmiotom, jakby niezależnie od zapisanego na karcie pamięci obrazka chciał samemu zapamiętać wszystkie szczegóły. Nie zwraca na mnie uwagi. To się niebawem zmieni.

– Tak czy inaczej, będziesz musiała wytłumaczyć się Malinie – mówi cicho Basieńka po powrocie z korytarzyka, gdzie konferowała z szefem.

– Wiem – przytakuję.

– On już ogłosił publicznie, że ma sprawcę.

Co oznacza: nie będzie chciał robić z siebie publicznie głupca.

– Przełoży konferencję, po czym powie, że nastąpił przełom w śledztwie, mówiłam ci.

– Jeszcze nie nastąpił – zauważa przytomnie Basieńka.

– Dajemy mu miejsce zbrodni.

– Zobaczymy, co w nim znajdziemy. Dopóki nie mamy wyników badań, nie mamy sprawców.

– Przyciśniemy Klaczyńskich i oni nam powiedzą co i jak.

Basieńka patrzy na mnie sceptycznie.

– Ty z nimi rozmawiałaś, ty ich znasz – mówi. – Weźmiemy ich na huk, ale tak szczerze: są z typu, który szybko pęka?

– Nie wiem – przyznaję.

– No właśnie. A temat się rozniesie, bo przecież zaraz zamkniemy ten klub w cholerę. Gówno wpadnie w wentylator i opryska nas wszystkich.

Oho, szefowa ochłonęła już z pierwszego szoku. Widzę, że planuje przyszłość bliższą i dalszą. Ustala swoje miejsce w konfiguracji obowiązującej od dzisiejszego poranka.

Przytakuję, choć niewiele mnie obchodzi medialny szum. Jestem mała i anonimowa, poradzę sobie ze skutkami pracy wentylatora. Myślę, ile mnie czeka obowiązkowych punktów do odfajkowania. Traktując rzecz zgodnie z przepisami i policyjną praktyką, należałoby przesłuchać większość, jeśli nie wszystkich członków klubu. Personel. Dostawców. Partnerów biznesowych. Jesteśmy blisko mety, ale to nie uchroni nas przed masą biurokracji i nikomu niepotrzebnej roboty.

– Dajmy chłopakom pracować. Zwijamy się, nic tu po nas – decyduje Basieńka. Odwraca się do Krabika. – Jak długo przechowujecie nagrania z monitoringu?

– Trzydzieści dni – mówi ochroniarz. Nie patrzy na mnie. – Potem program nadpisuje nowe dane na starych.

Jeśli prawdziwa jest teoria Dołęgi i Basieńki, Justyna Szmajer zginęła tu dziś w nocy. Przedostatnia dziewczyna piętnastego lipca, dwadzieścia siedem dni temu. Mamy szansę na co najmniej dwa trafienia, choć osobiście nie sądzę, żeby to było takie proste.

– Zabezpiecz nagrania – nakazuje mi szefowa. – I wracamy do fabryki, mamy masę pracy.

Idę z Krabikiem do pomieszczeń ochrony.

– Stracę robotę – mówi. Nie wyczuwam w jego głosie emocji.

– Najprawdopodobniej.

– Przesłuchacie mnie.

– Na pewno.

– Nic o tym nie wiedziałem.

Wierzę mu, myśląc, że Pastor pewnie też by uwierzył. Ale co z tego? Krabik wpadnie w tryby maszyny, wszyscy wpadniemy. Myślę o groźbie, którą wypowiedział Rumer podczas zatrzymania. Czy stojący za nim ludzie zaczną mieć prawdziwe kłopoty, czy też odwrotnie; dopiero teraz my (czy personalnie ja) wpadniemy w tarapaty? Maszyna się zatnie czy zmieli wszystko, co znajdzie się w jej otchłannych trzewiach?

– Musisz powiedzieć, jak było – mówię – Ze wszystkimi szczegółami, nawet jeśli wydają ci się nieistotne. Im bardziej pomożesz, tym większa szansa, że przejdziesz przez ten bajzel suchą nogą.

– Trzy dziewczyny tu trzymali?

– Cztery na pewno, może pięć. Odkąd się rozstaliśmy, mamy następną ofiarę. Możliwe, ze zamordowaną dziś w nocy.

Pokazuję mu zdjęcie Justyny.

– Widziałeś ją tu?

Patrzy uważnie, widać, że jest człowiekiem wyszkolonym do zapamiętywania szczegółów.

– Nie.

– W ogóle czy wczoraj?

– Wcześniej nie. A wczoraj moja zmiana zaczęła się o dziewiątej.

– I tego się trzymaj, rozumiesz?

Nie pyta, dlaczego mi na tym zależy. Interesuje go co innego.

– Pięć ofiar?

– Porwano pięć dziewczyn. Jedna jakimś cudem przeżyła. Ale nie potrafi opowiedzieć, co się stało. Jej mózg zbyt długo był niedotleniony. Nadal jest w szpitalu. Pewnie nigdy z niego nie wyjdzie.

– Jak oni je zabijali?

– Patolog twierdzi, że najprawdopodobniej dusili czymś w rodzaju garoty.

– I jednej nie dodusili.

– Jeszcze wtedy się uczyli.

– Skurwiele.

Zastanawia się nad czymś.

– Nie próbowali dostać się do szpitala i dokończyć tematu?

– Pilnujemy jej od początku. Nic się nie działo.

– Ciekawe. – Wzrusza ramionami. – Ja bym się na ich miejscu bał, że sobie przypomni. I jednak próbował.

– Ona nie jest w stanie mówić.

– A oni o tym wiedzą?

Nie odpowiadam.

Krabik siada przy blacie, klika myszką. Zamyka program nagrywający. Potem wstaje, otwiera szafę serwerową, wyjmuje twardy dysk.

– Tu jest wszystko, ze wszystkich kamer, niezmiksowane.

Wkładam dysk do specjalnego kartonowego pudełka, które dostałam od Racuszka. Mam ochotę jak najszybciej stąd wyjść, nie tylko dlatego, że tak kazała Basieńka. Żegnam się z Krabikiem, schodzę do piwnicy, przekazuję pakunek z dyskiem Kamińskiemu. Wychodzę na zewnątrz. Świeże powietrze dawno mi tak nie smakowało.

Po chwili pojawiają się Basieńka z Dołęgą.

Palimy. Świat, mimo słońca i łagodnego krajobrazu, wydaje się wyjątkowo ponurym miejscem. Basieńka nie dochodzi nawet do połowy papierosa. Gasi go w ozdobnej popielniczce.

– Jedźmy stąd – zarządza. – Obaj Klaczyńscy na pierwszy ogień. A potem pracownicy i goście, równo z listy, po kolei. Żadnej miękkiej gry. Przydzielę wam ludzi do pomocy.

– Przydałyby się szybko wyniki sekcji Szmajer – mówię cicho.

– Zadzwonię do kierownika laboratorium, może ją gdzieś wciśnie na cito – zgadza się Basieńka. – Na razie się tym nie zajmujcie. Skupcie się na przesłuchaniach.

Kiwam głową. Mam zamiar postąpić dokładnie odwrotnie.

***

Wieść o wydarzeniach poranka rozeszła się już po komendzie, więc parkująca tuż przed wejściem furgonetka jednej z czołowych stacji telewizyjnych nawet mnie nie dziwi. Moja firma jest pełna łasych na parę groszy plotkarzy. Wchodzimy z Dołęgą bocznym wejściem, szybko przemykamy na górę, w drzwiach wita nas Klocek. Wpadamy w sam środek jakiegoś piekielnego kotła. Mam wrażenie, że brakuje tylko orkiestry garnizonowej i zespołu tańczących panienek w kusych spódniczkach. Nikt nie pracuje. Ludzie stoją grupkami, gadają, palą papierosy, wymieniają się informacjami i plotkami. Jakieś ukryte w kącie radio ryczy reklamami i muzyką z gatunku umpa-umpa.

– No, same sukcesy z rana, widzę – mówi Kowalczuk. Mijam go bez słowa. Ale Klocek nie daje się zbyć. – Dzwoniła szefowa. Włączam się w temat.

Zastygam. Mam i tak wystarczająco stresujące życie. W nocy dokonałam przestępstwa, odkryłam miejsce zbrodni, potem musiałam oglądać zwłoki dziewczyny, z którą w jakiś dziwny sposób poczułam się związana emocjonalnie. Jutro czeka mnie starcie z Abramczykiem. Jeszcze dziś co najmniej dwa telefony do Guni. Współpraca z Klockiem jest ostatnią potrzebą na liście.

Dołęga dla odmiany macha ręką. On nie przejmuje się takimi rzeczami.

– Dobra – mówi. – Jedziemy na trzy baty.

– Wezmę na siebie obu Klaczyńskich – deklaruję. Byle dalej od moich kolegów.

Dołęga kręci głową. Klocek idzie mu w sukurs.

– Nie ma mowy – mówi i uśmiecha się. – To kluczowi świadkowie, może nawet podejrzani. Trzeba ich fachowo przepytać.

Ignoruję aluzję – à propos braku fachowości. Interesuje mnie co innego. Jego wiedza sugeruje, że nie poznał sprawy dopiero po telefonie od Basieńki. Przyglądał się jej wcześniej. Ciekawe.

– My weźmiemy starego – mówi Dołęga pojednawczo. – We dwóch. Ty weź młodego.

Widzę, że i tak więcej nie ugram. Stary Klaczyński jest kluczowy. Każdy, kto wydusi z niego informacje na temat wspólników Rumera, nie mówiąc o przyznaniu się do winy, będzie królem przez najbliższy tydzień, może nawet dostanie pięćsetzłotową premię. Ale Junior też może być. Nie wygląda na człowieka ślepego i głuchego.

– Dobrze – mówię.

Siadam przy biurku. Otwieram kartonową teczkę. Jest w niej kopia protokołu oględzin piwnicy klubowej, którą zdążył już przysłać Racuszek. Czytam uważnie. Równie starannie przypatruję się ośmiu zdjęciom wnętrza wykonanym w wysokiej rozdzielczości. Jakbym tam była. Jakbym czuła zapach krwi. Oszalałego, zwierzęcego strachu. Muszę się uspokoić.

Po dwudziestu minutach wchodzę do pokoju przesłuchań. Junior siedzi na krześle z plastikowym, niewygodnym siedzeniem i zbyt niskim oparciem i ponuro gapi się w podłogę. Zajmuję miejsce za stołem. Kładę teczkę na blacie. Ignoruję stojącą na stojaku w kącie kamerę wideo. Na razie nie jest mi potrzebna.

Na mój widok Junior ożywia się.

– Co ja tu robię? – pyta zaczepnie.

Przyglądam mu się bez pośpiechu. Jest gładko ogolony i schludnie ubrany. Ma bladą, lekko połyskującą w świetle lampy twarz. Dolna warga porusza się nerwowo. Zagniewane oczy przeszywają mnie wzrokiem. Jednak jak na kogoś, kto został wyrwany z domowych pieleszy przez antyterrorystów i przesiedział swoje w poczekalni komendy w asyście uzbrojonych gliniarzy, nieźle się trzyma. Tak powinien wyglądać obywatel niewinny i zarazem zły, że go o coś podejrzewamy. Jednocześnie mam wrażenie, że jego pewność siebie jest udawana i nie jest to aktorstwo najwyższej próby.

Otwieram teczkę. Wyjmuję zdjęcia. Układam przed nim, równo, jedno obok drugiego.

Opuszcza wzrok. Sprawia wrażenie autentycznie zaskoczonego, ale jest też zaintrygowany, w każdym razie poruszony. Każdej fotografii przygląda się długo, uważnie, niemal zachłannie.

– Co to jest? – pyta. – Plan horroru?

– Tak wygląda pomieszczenie znajdujące się za salką mieszczącą urządzenia klimatyzacyjne – mówię. – Tak, w piwnicy budynku klubowego „Akademia”. Prowadzą do niego wytłumione drzwi. Dobrze wytłumione. Jeśli się dokładnie przyjrzysz, zrozumiesz, z jakiego powodu organizatorom zależało, żeby pomieszczenie było dźwiękoszczelne.

– Matko Święta – jęczy Kacper Klaczyński. – To nie może być prawda. W klubie…?

Czekam. Nigdzie mi się nie spieszy. On studiuje zdjęcia. W końcu podnosi wzrok.

– Wy chyba nie myślicie, że to ja… – Pewność siebie i gniew znikają. Głos mu się zmienia. Jest niemal piskliwy.

– Co: ty?

– Że ja… albo mój ojciec mamy z tym coś wspólnego.

Wstaję. Zaczynam chodzić po pokoju. Trzy kroki w jedną, trzy w drugą. Zmuszam go do wykręcania głowy.

– Posłuchaj – mówię. – W zeszłym tygodniu zamknęliśmy faceta nazwiskiem Maciej Rumer. Członka waszego klubu, dobrze ci znanego. Jest podejrzany o zgwałcenie, dręczenie ze szczególnym okrucieństwem i zamordowanie trzech młodych dziewczyn. Co więcej, on przyznał się do winy. Na tych zdjęciach masz miejsce, gdzie to robił. Wiemy na pewno, że nie działał sam. Ale na razie nie pytam, czy jesteś sprawcą. Chcę zapytać o co innego. Załóżmy, że masz rację i ani ty, ani ojciec nie macie z tym nic wspólnego. W takim razie jakim cudem ktoś mógł coś takiego wykonać bez waszej wiedzy? Jakim cudem ktoś mógł potajemnie przerobić pomieszczenie zgodnie ze swoimi potrzebami, jakim cudem mógł wprowadzać tam dziewczyny, mimo iż wszędzie wiszą kamery, a klub zatrudnia profesjonalnych ochroniarzy? One przed śmiercią były dręczone przez dwanaście godzin, co najmniej. Pomieszczenie jest wygłuszone, ale chyba nie aż tak dobrze, żeby nikt nie słyszał krzyków. Jakim cudem nikt nie widział, jak są wywożone ciała? Jakim sposobem nikt niczego nie zauważył ani nie usłyszał? Wytłumaczysz mi to?

Patrzy na mnie intensywnie. Jest przestraszony, ale chce, błaga, apeluje, żebym uwierzyła, że jest to strach niewinnie oskarżonego, poruszonego okrucieństwem zbrodni człowieka.

– Nie potrafię tego wytłumaczyć – mówi zadziwiająco pewnym głosem.

– Jednak będziesz musiał.

– Ojciec…

– Zostaw na razie ojca – przerywam mu. – W swoim własnym interesie. Skup się na swoich problemach.

– Ja nie jestem właścicielem klubu.

– Wiem.

– Nie byłem obecny przy projektowaniu ani przy urządzaniu budynku.

– Rozumiem.

– Naprawdę nie mam z tym nic wspólnego.

– Nie oczekiwałam, że się przyznasz od razu.

– O co właściwie jestem oskarżony?

– Na razie o nic – mówię. – Chcemy, żebyś odpowiedział na pytanie, jak to się stało, że przez ostatni rok niczego nie zauważyłeś.

– Nie bywam w klubie tak znowu często.

– Mam inne informacje.

– Od kogo?

Nie odpowiadam na pytanie. Kamera nadal pozostaje wyłączona.

Kładę przed nim komórkę. Jest na niej zdjęcie numeru rejestracyjnego furgonetki Juniora.

– Poznajesz?

Kolejny cios przyjmuje gładko. Wygląda na to, że szybko się uodparnia. Jest coraz pewniejszy siebie.

– To numer mojej furki – mówi. – I co z tego?

– Technicy kryminalistyczni już ją badają. W miejscach, gdzie sprawca podrzucił nagie ciała ofiar, zabezpieczyliśmy ślady opon. Ciekawe, co powiesz, gdy się okaże, że pasują do twojej, jak to mówisz, furki.

Wzrusza ramionami.

– Nic nie powiem – oświadcza. – Bardzo często korzystają z niej inni. Kucharz ją bierze, jak robi zakupy. Czasami ochroniarz. Firma cateringowa.

– Posłuchaj – mówię. Ponownie siadam za biurkiem. Mam wrażenie, że chodzeniem w kółko zmęczyłam się przede wszystkim ja sama. Wyjmuję z teczki notatkę z oględzin. Jest na razie dość ogólna, ale i tak sporo w niej informacji. Choć część jest, żeby tak rzec, niezbyt dla mnie korzystna. – Tu jest raport z oględzin piwnicy. Nasi technicy przebadali każdy najdrobniejszy szczegół. Każdy odcisk palca, każde włókno z ubrana, każdy włos, każdą wydzielinę. Pobrali nawet próbki zapachowe. Wyniki będą bardzo szybko, prokuratorowi zależy na wyjaśnieniu tej sprawy. Powiem ci dlaczego. Do tej pory uznawał, że Rumer działał sam. Ale my, pechowo dla niego, znaleźliśmy tę piwnicę. Jednocześnie ktoś zabił kolejną dziewczynę. Prokurator stanie na uszach, żeby tym razem wszystko grało. Żeby już nie było żadnej wpadki. I zrobi wszystko, żeby wspólnicy Rumera szybko znaleźli się w pierdlu.

Kacper Klaczyński wyraźnie się ożywia.

– Jakaś dziewczyna została zabita?

Ciekawe, że zwrócił uwagę akurat na to.

– Tak, dziś rano znaleźliśmy nagą dziewczynę. Uduszono ją.

– Przecież Rumer siedzi.

– No właśnie. Dlatego jest pewne, że miał wspólników, którzy działają dalej.

Wzrusza ramionami.

– Byłem w domu wieczorem. Spałem we własnym łóżku, z żoną. Zapytajcie jej. A o świcie zabrali mnie wasi superkomandosi.

Ten świt to była prawie dziewiąta rano, ale mniejsza z tym.

– Żona nie jest wymarzonym dostawcą alibi, nie sądzisz?

Widzę, że traci nieco rezonu, ale efektem jest tylko upór. Facet chowa się do skorupy.

– Nic na mnie nie macie – mówi przez zęby. – W tej piwnicy nie znajdziecie żadnych moich śladów. Z prostego powodu: bo mnie tam nigdy nie było. Moja żona jest poważnym człowiekiem, menadżerem w korporacji. Wieczorem widział mnie sąsiad. Chcę adwokata.

Paradoksalnie, w tej drugiej sprawie wierzę mu. Jestem niemal pewna, że Justyna Szmajer nie została zamordowana przez wspólników Rumera. Sprawca chciał jedynie, żebyśmy uwierzyli, że tak było, jednak kierowały nim całkowicie odmienne motywy. Wspomnicie moje słowa. Co do pierwszej części wypowiedzi: raport stwierdzał, że oględziny piwnicy nie wykazały żadnych odcisków palców. Ktokolwiek tam działał, był bardzo ostrożny. Sprawcy przez cały czas mieli na sobie lateksowe rękawiczki, co, jak zobaczycie, jest, a przynajmniej czasami bywa, okolicznością sprzyjającą. Poza tym jednak z notatki przezierał pesymizm co do znalezienia innego rodzaju śladów. To by się zgadzało z faktem, że w narządach rodnych ofiar nie stwierdzono obecności żadnych płynów fizjologicznych. Zboczeńcy, ale fachowi i ostrożni, żadnego szaleństwa.

Być może dlatego Junior jest taki pewny siebie. Możliwe, że rzeczywiście nic na niego nie mamy.

– Adwokat przysługuje ci podczas przesłuchania przez prokuratora, jeśli otrzymasz status podejrzanego – paruję. – Na razie rozmawiamy nieoficjalnie.

– Czyli nie jestem aresztowany?

– Nie.

Wstaje.

– W takim razie chcę stąd wyjść.

– Siadaj – mówię.

– Bo?

– Bo na czterdzieści osiem mamy prawo zatrzymać każdego – informuję go. – Trafisz na specjalny dołek, taki z kiblem w postaci wiadra. I z odpowiednim towarzystwem, któremu zdradzimy, że jesteś pedofilem. Więc jak, siadasz?

– Widzę, że jedziemy na ostro.

– Mam osobisty powód – szczebioczę słodko. – Z całego serca nienawidzę gwałcicieli. Nigdy nie zbaczam z kursu. Zawsze doprowadzam sprawy do końca. Więc jeżeli naprawdę jesteś niewinny, siadaj i odpowiadaj na pytania. Pomóż mi, a wszystko będzie dobrze.

Siada.

***

Pięć godzin później muszę zrobić przerwę. Piję kawę, pogryzam falafel, który mi nie smakuje, i palę papierosa, obserwując, jak dyżurny chandryczy się z dziennikarzami, żądającymi spotkania z komendantem albo przynajmniej naczelnikiem wydziału. Desperacko łakną informacji; nie wiedzą, że na razie nie mamy nic, co moglibyśmy sprzedać. Po Juniorze przesłuchałam Krabika, barmana i recepcjonistkę; ostatnie półtorej godziny spędziłam zaś na oglądaniu fragmentów nagrań. Cała trójka przesłuchiwanych była wstrząśnięta zawartością zdjęć, przy czym dwie ostatnie osoby nie udawały: dziewczyna o mało nie zemdlała. Krabik sprawiał wrażenie faceta, który naprawdę chce pomóc; sęk w tym, że nie przypominał sobie niczego podejrzanego.

Barman okazał się bardziej rozmowny. Możliwe, że miał jakiś żal do któregoś z Klaczyńskich, nie szczędził mi bowiem szczegółów. Imprezy, które stary nazwał pieszczotliwie organizowanymi ad hoc przyjęciami, według słów barmana na ogół przeradzały się narkotykowo-alkoholowo-seksualne ciągi, trwające nieprzerwanie nieraz i po trzy doby. Królowały whisky, kokaina i młode dziewczęta, cytuję: „ogarnięte, ale nie za bardzo”. Męska część gości żądała kontaktu z możliwie niewinnymi panienkami, broń Boże jakimiś profesjonalistkami. Ile miały lat, tego barman nie był w stanie stwierdzić. Czy znikały na zapleczu? Oczywiście, szły do pokoi na górze. Barman słyszał, że w części z nich są kamery. Ponoć pewna grupa panów, a także kilka pań, lubiła się nagrywać i oglądać swe wyczyny w domowym zaciszu. Gości po nazwisku nie zna, ale Rumera i Walickiego rozpoznał na zdjęciach. Obu określił jako bardzo aktywnych i rozrywkowych. Walickiego oczywiście nigdy nie widział w towarzystwie żony. Barman nie wiedział, skąd te dziewczyny się brały ani kto je przywoził. W jakim był wieku? Młode, ale chyba pełnoletnie. Tak przynajmniej mówił Junior, śmiejąc się, że na pewno nie chce kłopotów z policją.

W sumie nic nowego. Tego typu kluby często są jaskiniami rozpusty, jak to się niegdyś mówiło. Ludzie w gruncie rzeczy mają dość proste potrzeby. Muszą się zabawić, wyładować, pokazać władzę i siłę. Co jednak nie wskazuje na właścicieli jako na organizatorów, a tym bardziej sprawców zbrodni. Zeznania barmana, choć barwne i mogące służyć za kanwę sensacyjnego artykułu, były dla mnie w gruncie rzeczy bezwartościowe.

Nagrania także okazały się rozczarowaniem. Furgonetka Juniora (faktycznie, często kierowana przez kogoś innego) przynajmniej dwa razy w tygodniu zajeżdżała od zaplecza, dowożąc alkohole i produkty żywnościowe. Kamera była usytuowana nad drzwiami i według słów Krabika nigdy nie zarejestrowała zdarzeń odbiegających od rutyny. Najstarsze nagrania miały trzydzieści dni; bardzo uważnie prześledziłam to z piętnastego lipca, ale nie było na nim nic ciekawego – szara furgonetka nie pojawiła się. Dzisiejszej nocy to samo, cisza i spokój. Resztę obejrzałam pobieżnie, w tym czasie bus siedmiokrotnie zajeżdżał pod tylne drzwi. Wyładowano z niego skrzynki i pojemniki, nic więcej. Od czasu do czasu pojawiał się na nagraniach Kacper Klaczyński. Rozmawiał z personelem i gośćmi. Wyglądał jak zatroskany dobrem firmy menadżer, żadnej demoniczności ani chorych odruchów.

Nie mam więc nic. Pojawiają się Dołęga z Klockiem. Ten drugi mija mnie bez słowa, ma zaciętą minę, mój partner jest bardziej skory do rozmowy.

– Gówno – mówi, siorbiąc herbatę z kubka. – Gnój idzie w zaparte. Basieńka mówi, że komendant już odebrał dwa telefony. Od szefa związku filmowców i wiceministra.

– Wieści szybko się rozchodzą – przytakuję. – Ciekawe, kto dzwonił do Maliny.

Dołęga wzrusza ramionami.

– Klaczyński twierdzi, że nic nie wie o tej piwnicy. Nie budował budynku. Kupił z drugiej ręki.

– Co za bzdury.

– Ja to wiem. Ty to wiesz. On to wie. Ale akt notarialny się zgadza. Nabył stary budynek z działką, wyremontował, dokupił od chłopa dziesięć hektarów, tyle.

– I podczas remontu nikt nie odkrył piwnicy.

– No.

Wzdycham. Papieros smakuje jak używana szmata do podłogi. Wyrzucam go.

– A Junior? – chce wiedzieć Dołęga.

– Mniej więcej na tę samą nutę. Niewinny. Furgonetką jeździł, oprócz niego, jakiś tuzin osób.

Dołęga ze złością uderza dłonią w dłoń.

– Rozmawialiście też z innymi – mówię.

– Wszyscy oburzeni, jak możemy ich podejrzewać. Jakby ktoś im napisał, co mają gadać. Gówno mamy, koleżanko droga.

Zastanawiam się. On też.

– Powiem ci coś – mówi. – Jeśli Racuszek nic nie znajdzie, jesteśmy w tyłku. Już wiadomo, że nie ma odcisków palców. Pierwsze oględziny nie wykazały obecności żadnych innych śladów. Żadnych dowodów. Na razie jedyne, co mamy, to poszlaki oparte na założeniu, że właściciel lokalu nie mógł nie widzieć, co się dzieje w piwnicy. Procesowo to jest gówno, nic, za co można ich oskarżyć.

– Racuszek zawsze coś znajduje.

– Kiedyś musi być ten pierwszy raz, kiedy nie znajduje.

Nie reaguję, choć przez głowę przebiega mi myśl, że obawy mojego partnera nie są pozbawione podstaw.

– Może byłoby lepiej, gdybyśmy nie odkryli tej piwnicy – mruczy Dołęga.

Patrzę na niego z namysłem.

– Poważnie? – mówię.

– Znaleźliśmy dużo, a jednocześnie nic. Mnie też się wydawało, że szybko załatwimy temat. A teraz wracamy do punktu wyjścia.

W drzwiach pojawia się dyżurny.

– Gdzie się włóczycie? – pyta, ignorując fakt, że siedzimy przy swoich biurkach. – Szefowa chce was widzieć, na już.

Po drodze do Basieńki dostaję esemesa od Dziadka. Śledztwo śledztwem, ale moje interesy są równie ważne. Muszę się stąd wyrwać, najchętniej niezauważenie.

Szefowa jest zła, czego nie ukrywa. Klocek patrzy za okno, kilku innych również. Po ich niedawnym zapale śladu nie ma. Racuszek nerwowo przegląda notatki. I to on idzie na pierwszy ogień.

– Chcę usłyszeć, że coś masz – mówi szefowa. Jeśli plotki o telefonach od ważnych ludzi tego świata są prawdą (a zapewne są), nie dziwię się jej złemu humorowi. Rano, w nadwiślańskich krzakach, pochylona nad ciałem Justyny Szmajer, a już zwłaszcza w Wiązownie sądziła zapewne, że wydział szybko i bezboleśnie znajdzie sprawców, po czym odtrąbi wielki sukces, który nie umknie uwadze szefów, ich szefów, może nawet samego ministra, i to niezależnie od politycznych perturbacji. Gniew Maliny traktowała jako konieczny koszt sukcesu, zwłaszcza że ów gniew skupiał się głównie na mnie. Założenie opierało się na bezdyskusyjności materiału dowodowego. Pół dnia później Basieńka zdała sobie sprawę, że pędzi po śliskiej i pełnej zakrętów wąskiej ścieżynce biegnącej nad przepaścią, a wokół szaleje burza z piorunami.

Racuszek chrząka.

– Oficjalnych wyników jeszcze nie ma – zaczyna niepewnie.

Ale Basieńka nie daje mu skończyć.

– Pan aspirant będzie łaskaw nie wciskać mi kitu – warczy. – I bez tego mam wystarczająco gówniany dzień. Jesteś fachowcem. Zawsze wszystko wiesz, zanim przyjdą oficjalne wyniki.

Basieńka myśli zapewne, że go zmotywuje, jednak nakłada tylko niepotrzebną presję. Racuszek czerwienieje. Jest młodym chłopakiem, który, przynajmniej do dzisiejszego poranka, lubił swoją pracę.

– Nie chcę opierać się na spekulacjach – mówi. – Ktoś poświęcił wiele godzin, żeby wysprzątać pomieszczenie. Wszystkie sprzęty, podłoga i krzyż były odkurzane jakimś profesjonalnym sprzętem i myte środkiem dezynfekującym co najmniej dwa razy. Domestosem, na przykład.

– Więc?

– Muszę dokonać powtórnych oględzin. Z Luminolem i lampą UV.

– Przewidujesz jakieś ekstra koszty?

– Nie.

– No to już, jazda.

Racuszek zaczyna się podnosić.

– Kiedy? – pytam. – Kiedy wysprzątali piwnicę?

Racuszek odwraca się do mnie.

– Niedawno – stwierdza. – Myślę, że nie dawniej niż tydzień temu. Zapach był stosunkowo świeży.

– Po aresztowaniu Rumera – mówię.

Basieńka patrzy na mnie z nagłym zainteresowaniem.

– Jaki to ma związek? – pyta.

Wzruszam ramionami.

– Na razie mamy tylko zbieżność w czasie – mówię ostrożnie. – Rumer został zatrzymany w piątek wieczorem. Media przez sobotę nic nie wiedziały, informacja ukazała się w niedzielę w internecie, w poniedziałek w prasie drukowanej.

– Sprzątanie nastąpiło wcześniej niż w poniedziałek – stwierdza Racuszek. Nie wie, że właśnie wyleciał na minie.

– Co ty pieprzysz? – zaperza się Basieńka.

– Tego jestem pewien – mówi. – Po sprzątaniu zdążył opaść kurz. Ma nie więcej niż pięć, sześć dni. Ale i nie mniej.

Milczymy. Basieńka sapie wściekła, doskonale wie, co usłyszała. Klocek rozgląda się, węszy krew. Dołęga drapie się po czole. Ja śmieję się w duchu, choć wcale mi nie do śmiechu. Myśl, że ktoś z wydziału współpracuje z mordercami i gwałcicielami, wydaje mi się nieznośna, mimo iż dawno pozbyłam się złudzeń co do charakteru ludzkiej natury.

– Na razie o tym cisza, jasne? – mówi szefowa i przygląda się każdemu z osobna, by utwierdzić się w przekonaniu, że zrozumieliśmy przekaz. – Jak to wyjdzie, będę wiedziała, że pucuś jest wśród nas.

– Morda na kłódkę – przytakuje Dołęga.

Basieńka wzdycha. Ma kolejny problem, ale musi iść dalej. Racuszek zbiera się do wyjścia.

– Poczekaj jeszcze chwilę – wstrzymuje go Basieńka. – Co ze śladami opon?

– Tu jesteśmy do przodu – oświadcza Racuszek i kładzie na biurku zdjęcia. – Ślady znalezione w miejscach, gdzie podrzucano ofiary, wskazują dużą zbieżność z rozstawem i bieżnikiem opon furgonetki Kacpra Klaczyńskiego.

A więc jednak.

– Powinniśmy go zatrzymać – warczy Klocek.

– Ma świadków, że z samochodu korzystało sporo innych osób – mówię, żeby nie było za słodko. – I to się niestety potwierdza na nagraniach.

– Posiedzi, zmięknie – wtrąca Dołęga.

Basieńka zastanawia się. Nie chce popełnić błędu.

– Gdzie oni obaj są? – pyta.

– Junior siedzi w pokoju przesłuchań – mówię. – Nawet wody mu dałam i pozwoliłam się wysikać.

– Stary też czeka – dodaje Dołęga. – Na pięterku.

– Dobra – stwierdza szefowa. – Zadzwonię do prokuratora Malińskiego. Pogadam z nim. Niech on decyduje.

Brawo. Tak postępuje prawdziwy lider.

Wstajemy. Spotkanie jest zakończone.

Nikt nie zwrócił uwagi na jeden drobny fakt: jeżeli pomieszczenie wysprzątano kilka dni temu i od tej pory nikt w nim nie był, nie zamordowano w nim Justyny Szmajer. Jej zabójstwo jest podobne do innych, ale tylko podobne. Teraz to wiem. Punkt pierwszy do mojego koszyczka. Wątpliwa satysfakcja.

***

Dziadek na mój widok uśmiecha się szeroko. Wygląda na zrelaksowanego. Emerytura wyraźnie mu służy.

– Ależ ty wyglądasz, Szpilka – mówi. – Jak na osobę, która nie spała całą noc, rewelacja.

– Przestań.

– Poważnie. Cud, miód i malina. Nawiasem mówić, niezłe znalezisko w tej piwnicy. To tam szłaś wczoraj, cała na czarno?

Ach, jak wieści szybko się rozchodzą. Dziadek bezbłędnie rozszyfrowuje moją minę. Powstrzymuję się od komentarza.

– Nie martw się, ja nie z tych, co gadają – zapewnia mnie.

– W porządku – odpowiadam. – Przepraszam, ale muszę zaraz iść.

Dziadek wyciąga zza pazuchy niewielką kopertę. Zaglądam. Dwie kartki złożone na pół.

Spisane ręcznie zeznanie. I ksero kilkunastu służbowych notatek.

– Miałaś rację, facet jest brudny – mówi Dziadek. Już się nie uśmiecha. – Gadałem z jego ucholem. W ostatnim roku nasz orzeł czternaście razy korzystał z jego usług. Według własnych oświadczeń zapłacił mu łącznie cztery tysiące. Tymczasem uchol twierdzi, że za każdym razem dostawał nie więcej niż stówę. To tysiąc czterysta.

– Można mu wierzyć?

– To był mój uchol przez piętnaście lat. Nigdy nie skłamał.

Taaa. Niezłe biznesy kręcą niektórzy moi koledzy. Dwa sześćset przez rok. Dwieście z groszami miesięcznie.

– Gadałem też z paparazzim, który cyknął fotę w parku Dreszera – ciągnie Dziadek. – Zgadnij, od kogo miał cynk. I za ile.

Kiwam głową. Wszystko ładnie się składa. Czuję się uzbrojona, choć siły rażenia pewna nie jestem. Ale przynajmniej nie pójdę jutro jak baran na rzeź.

– Masz tam numer do fotopstryka – dodaje Dziadek. – Powinien pasować do billingów. Nasz orzełek dzwonił do niego w sobotę rano.

– Dzięki, Andrzej – mówię. Jestem naprawdę wdzięczna.

– Co chcesz z tym zrobić? – pyta. – Tylko sprzedać Abramczykowi?

– Sama się nad tym zastanawiam.

Dziadek zapala papierosa. Częstuje mnie, przypala. Zaciągam się łapczywie. Potrzebuję nikotyny, co poradzę.

– Facet jest brudny – mówi Dziadek. – Nie znoszę brudnych policjantów.

– Za to cię zawsze lubiłam.

Patrzy na mnie z sympatią.

– Fajna dziewczyna z ciebie, Szpilka.

Cmokam go w policzek, zapewniając o dozgonnej wdzięczności, po czym wsiadam do samochodu. Wracam do komendy, by bez reszty utonąć w pracy.

***

Biorę aktywny lub bierny udział w przesłuchaniach personelu i członków klubu, porównuję wersje zeznań, sporządzam notatki służbowe, rozmawiam z Racuszkiem, omawiam wyniki badań, jestem wszędzie, a jednocześnie nigdzie. Myślami błądzę daleko.

Zlokalizowałam przeciek w wydziale. Posłuży mojej sprawie, a jakże. Być może również zdecyduję się puścić temat dalej, by facet poniósł karę. Należy mu się. Ale zastanawiam się nad tym, co powiedział Dołęga, gdy staliśmy nad zwłokami Justyny Szmajer. „Walicka siedzi. Zresztą, nawet gdyby nie siedziała, nie dałaby rady upozorować takiego zabójstwa, bo wielu szczegółów nie podaliśmy do publicznej wiadomości”.

Właśnie.

Sprawa jest znacznie poważniejsza. Bo to oznacza, że ktoś, może mój facet, puścił mordercy cynk o wynikach przesłuchania Szmajer. Ale wcześniej zawiadomił użytkowników piwnicy o zatrzymaniu Rumera. A oni przestraszyli się i starannie posprzątali pomieszczenie. Oba przypadki czynią go współwinnym morderstwa. O ile to on, o ile w ogóle to jedna osoba. Mam wątpliwości i żadnego dowodu, tylko intuicję. Czym innym jest branie łapówek i obcinki na funduszu operacyjnym, czym innym współpraca z mordercami. Skala przestępstw jest jednak różna.

Poza tym: czy na pewno tylko u nas szukać przecieku?

Mam tylko podejrzenia, żadnych konkretów. Muszę metodycznie zabrać się do pracy, inaczej nigdy się nie dowiem, o co tu naprawdę chodzi. Jutro. Dziś już jestem zbyt zmęczona.

Cale szczęście dzień się kończy. Udaje mi się wyjść o szóstej.

Jadę do Guni. Warszawa wraca do domu, więc jadę wolno, boli mnie głowa, darowuję sobie myślenie.

Dzwonek komórki wwierca się w mózg. Zastrzeżony numer. Prywatnie nigdy nie odbieram połączeń z zastrzeżonych numerów. Ale ktoś dzwoni na służbowy.

– Podkomisarz Kohut – mówię.

– Jasne. A kto inny – odpowiada głos. Ma maszynową barwę i intonację. Został elektronicznie przetworzony, ale domyślam się, że rozmawiam z mężczyzną. Założę się, że nie można namierzyć używanej przez niego komórki. – Niczego innego się nie spodziewam, Szpilka.

– Z kim mam przyjemność? – pytam.

Już wiem, z kim mam do czynienia, nawet domyślam się, co usłyszę. Tacy ludzie są zawsze przygotowani do rozmowy, ich wiedza nie ogranicza się do znajomości nazwiska, stopnia czy pseudonimu.

– No, zaraz zobaczymy, czy przyjemność. – Głos nie wychodzi z roli. – Chodzi o to, że szukasz nie tam, gdzie trzeba.

– A gdzie powinnam szukać? – mówię. Na razie rozmowa jest absurdalna. Powinnam się rozłączyć. Nie robię tego, bo mam wrażenie, że niczego tym nie załatwię.

– Problem w nie w tym, „gdzie” – oświadcza Głos. – Problem w tym, „czego”.

– Nie jesteś zbyt konsekwentny. Ale dobrze: czego?

– Niczego. To jest główny punkt programu. Nie powinnaś szukać niczego. Masz zaległy urlop. Wykorzystaj go.

Myślę.

– Jesteś tam jeszcze? – pyta Głos.

– Zastanawiam się – odpowiadam. – Kiepsko u mnie z kasą. W naszym kraju pogoda niepewna. A na zagranicę mnie nie stać.

– Możemy pomóc.

– Czemu nie. A co będę miała z tego, że posłucham twojej dobrej rady?

– Święty spokój.

– Skąd wiesz, że cię nie nagrywam?

– Nagrywaj na zdrowie. Mogę ci podać numer, z którego dzwonię.

– Podaj.

– Ha, ha, ha. – Głos jest sztuczny, ale śmiech nie do zniesienia. Cała ta sytuacja gładko przechodzi z absurdu w groteskę. – Wracając do tematu. Chcesz mieć święty spokój, jedź na urlop. Możemy go sfinansować, poważnie. Powiedz, jak chcesz dostać kasę, ile i już. Ty jedziesz i się opalasz, my mamy spokój, wszyscy są zadowoleni.

– Jestem tylko pionkiem w maszynie. Są jeszcze moi koledzy. Zwierzchnicy. Jest prokurator – droczę się.

– Tym się nie martw.

Co może oznaczać, że pozostałam ostatnią sprawiedliwą. A może nie oznaczać niczego poza bogatą wyobraźnią rozmówcy.

– A jeśli jednak nigdzie nie wyjadę?

– To nie będziesz miała świętego spokoju.

– A więc jednak. Doszliśmy do gróźb – stwierdzam.

– Potraktuj mnie poważnie, Szpilka. Do tej pory trochę sobie żartowaliśmy, ale potraktuj poważnie to, co mówię, bardzo cię proszę – nalega Głos. – Jesteś fajna dziewczyna, masz trudną sytuację rodzinną, siostrę pod opieką. Tu masz życie osobiste, a tam pracę. Rozważ, co ważniejsze.

– Rozważę.

– Złożysz jutro podanie o urlop? Szefowa je zaakceptuje, to ci mogę obiecać.

– Prześpię się z tym.

– Zatem dobrej nocy.

Naciskam czerwoną słuchawkę. Cóż za uprzejmy szantażysta. A jaki dobrze zorientowany w moich sprawach.

Nadal jadę bardzo powoli, prawym pasem. Głowa mnie boli coraz bardziej.

Nie powiem, że się spodziewałam takiego telefonu, ale jakoś nie czuję się zaskoczona. Sprawcy działają, i to energicznie. Są dobrze poinformowani. Mam kolejny dowód, że ktoś z wydziału albo prokuratury współpracuje z przestępcami.

Kto miał dostęp do szczegółów zabójstw tych trzech nieszczęsnych dziewczyn?

Ja. Jako podejrzana o współpracę odpadam z powodów oczywistych. Bo to nie ja.

Dołęga. Poważny kandydat. Zgorzkniały, cyniczny i zdolny do różnych rzeczy, które mu się opłacają.

Klocek? I tak, i nie. Nie prowadzi dochodzenia, stoi z boku, ale łatwo mógł wyciągnąć coś od Dołęgi, a potem poskładać do kupy korytarzowe plotki. Mimo wrodzonej tępoty ma duże doświadczenie i nie można odmówić mu pewnego rodzaju cwaniactwa.

Reszta wydziału? Niby tak samo jak Klocek.

Basieńka. Kolejna poważna kandydatka. Ma wgląd w materiały śledztwa, ma nielimitowany dostęp do każdego dokumentu czy dowodu. Nie pasuje mi – chyba jest za miękka. A może się mylę.

Szefostwo. Jasne. Komendant i jego zastępcy również mają możliwości. Nie znam ich. Niczym się nie wyróżniają.

Jedźmy dalej: prokuratura.

Malina. Wie wszystko, co mu przekażemy, ale chyba odpada – nie torpedowałby własnego śledztwa. To znaczy: na pewno jest do tego zdolny, natomiast na razie nie potrafię wymyślić powodu, dla którego miałby to robić. Co oczywiście go nie wyklucza. Może mam za małą wyobraźnię.

Jego podwładni: owszem, jak najbardziej się nadają, to oni najczęściej przygotowują materiały procesowe (które on tylko aprobuje), wiedzą, kto jest podejrzany, o co i na jakiej podstawie. Mają również dostęp do materiałów operacyjnych, nieprocesowych. Muszę im się przyjrzeć dokładniej.

Mam do sprawdzenia kilkanaście osób. Sama tego nie zrobię. Biorę do ręki prywatną komórkę, wybieram numer z listy.

– Cześć, Szpilka – mówi Dziadek. Wyraźnie słyszę w jego głosie rozbawienie. – Dawno się nie słyszeliśmy.

– Przepraszam. Zawracam tyłek, wiem. Możesz się spotkać?

– Mówiłem ci, nie zawracasz. Oczywiście, możemy.

– To chwilę zajmie.

– No to szkoda stać na ulicy. Wpadnij do mnie. Jeśli przeżyjesz mój starokawalerski bałagan, zrobię dobrą kawę. Albo poczęstuję czymś mocniejszym. Może posłuchamy muzyki na nowym sprzęcie.

– Kawa chętnie – mówię. – Muzyka też chętnie, ale innym razem.

– Więc tylko kawa.

Jadę. Zamierzam jeszcze głębiej wciągnąć faceta w moje sprawy. Ale jakoś nie czuję się winna.

– Dobrze zrobiłaś – rozwiewa moje wątpliwości Dziadek, gdy już siedzimy u niego w dużym pokoju, a ja kończę opowiadać, z czym przyszłam. Przesadzał, mówiąc o bałaganie. Nie jest tak źle. Nawet kwiatek stoi na parapecie. Zasłony są czyste, podłoga błyszczy, w kuchni porządek. Na honorowym miejscu sprezentowany przez komendę sprzęt audio. Dziadek nawet szarpnął się na ładny regalik na płyty. Mieszkanko jest małe, ale ma dużo uroku. Jego właściciel przez trzydzieści kilka lat służby nie wyzbył się ludzkich cech. – Ja naprawdę się nudzę, po tylu latach kręcenia się całymi dniami, trudno, żebym się nie nudził. Ale nawet nie o to chodzi. Takie skurwysyństwo trzeba wypalać rozżarzonym żelazem.

– Nie wiem, czy to się w ogóle jakoś klei – zastrzegam się. – Czy w ogóle ma sens.

– Powtórz mi dokładnie tę rozmowę telefoniczną – prosi.

Zamykam oczy. Staram się przywołać z pamięci każde słowo wypowiedziane przez Mechaniczny Głos. Relacjonuję. Dopiero też w pełni do mnie dociera, co usłyszałam.

– Pytasz, czy to ma sens? – zaczyna Dziadek – Myślę tak. Ktoś w wydziale…

– Albo w prokuraturze – wtrącam.

– …albo w prokuraturze ma układ z Klaczyńskim. Facet jest bogaty, ma z czego sypnąć groszem, ale może też chodzi o politykę. Raczej na pewno jedno z drugim.

– Film historyczny – wtrącam.

– Może – zgadza się Dziadek. – A może też szerzej, o ułożenie się ze środowiskiem. Wiesz, bawicie się, jak chcecie, my się nie czepiamy i jeszcze nie żałujemy kasy, wy przestajecie nas atakować i robicie dla nas filmy.

– Obrzydliwe.

– Dziecko, czy ty przyglądałaś się ofiarom? – pyta, gdy milknę. Patrzy na mnie z uwagą, jak na studentkę udzielającą odpowiedzi na egzaminie.

– Dosyć dokładnie.

– Czy któraś pochodziła z wpływowego, zamożnego domu? Czy była córką adwokata, znanego lekarza, jakiegoś działacza, nawet niekoniecznie politycznego?

Kręcę głową. Już przy drugiej ofierze rzuciło mi się to w oczy.

– No właśnie – konstatuje. Podnoszę filiżankę do ust. Rzeczywiście robi pyszną kawę. – Nie są głupi. Wybierali sobie panienki z biednych rodzin. Ze wsi albo małych miast. Możliwości nacisku rodzin były żadne. Podobnie jak możliwości zrobienia szumu. Takiej gówniarze łatwo zaświecić w oczy ciuchem czy kosmetykiem, nie mówiąc o kasie.

– Mało dolegliwe koszty pokoju społecznego – mówię. Chce mi się płakać. Wiedziałam, ale nie chciałam wierzyć. Czym innym jednak są skryte myśli własne, a czym innym opinia wypowiedziana na głos przez doświadczonego, uczciwego człowieka.

– Więc jeżeli pytasz, czy Malina może dać cynk sprawcom, żeby cię nastraszyli i zniechęcili do dalszego węszenia, to odpowiem: oczywiście. On jest wściekle ambitny, a przy awansie uzależniony od swoich szefów, którzy są umocowani politycznie. Proste.

– Dołęga, Basieńka, wydział – dodaję.

Dziadek krzywi się.

– Może – przyznaje niechętnie. – Ale coś czuję, że nie. Basieńka jest rozliczana ze skuteczności, nie jest w jej interesie, żeby nie kończyć śledztwa. Musiałoby chodzić tylko o pieniądze, a moim zdaniem tu chodzi o coś więcej.

– Więc muszę przyjrzeć się Malinie – mówię.

– Owszem – przytakuje Dziadek. – Ale pamiętaj, że to kruchy lód. Łatwo się utopić.

– Mogę przycisnąć Klaczyńskich. Postraszę ich, zacznę nękać, czy ja wiem co…

– Malina każe ci przestać. A jak nie posłuchasz, użyje wpływów i wylecisz dyscyplinarnie. Za słabo jesteś umocowana, żeby z nim wojować w ten sposób.

Fakt, do wydziału dostałam się bez protekcji i bez chodzenia do łóżka, z kim trzeba. Nie mam opiekuna na wyższych szczeblach hierarchii. Jestem sama wśród wilków. Trochę żałuję.

Dziadek myśli. Robi mu się śmieszna zmarszczka na czole.

– Spotkanie z Abramczykiem jutro? – pyta.

– O dziesiątej.

– Zdecydowałaś się przywalić?

– A mam inne wyjście?

– Pewnie nie. Ale z Maliną trzeba inaczej.

Unoszę brwi.

– To znaczy?

– Abramczyk to w gruncie rzeczy tchórz. Hukniesz i może odpuści. Malina na pewno nie z tych bojących. Jego musisz przekonać, że gra, w którą gra, nie opłaca mu się.

– Nie mam żadnych danych.

– Jasne. Powęszę. Dam ci do ręki broń. Na razie nic nie rób, nie fikaj, nie pyskuj, zgadzaj się na wszystko.

Kręcę głową.

Zamiast zajmować się znalezieniem dowodów, które poślą Klaczyńskich za kratki – jakoś jestem dziwnie pewna, że któryś z nich, albo obaj, maczał ręce w zabójstwach – będę, za pomocą emerytowanego kolegi, szukała haków na prokuratora i sposobów dobrania mu się do skóry. A nim Dziadek coś znajdzie, siedziała jak myszka pod miotłą. No, w pewnym sensie.

Gospodarz jakby mnie słyszał.

– Nie martw się – mówi. – Im bliżej będzie odkrycia, kto współpracuje z bandytami, tym bliżej będziesz samych bandytów. Musisz być cierpliwa.

Wyrzucam z siebie to, co we mnie siedzi najgłębiej.

– Myślisz, że coś mi grozi?

Dziadek wstaje. Patrzy na mnie z uwagą.

– Powinienem powiedzieć, że nie, żebyś się nie martwiła – cedzi powoli, z namysłem. – Ale powiem inaczej: musisz być cholernie ostrożna, Szpilka. Naprawdę, nie wychylaj się.

Zamierzam skorzystać z tej światłej rady. Po swojemu. Bo jednak parę rzeczy mi się nie zgadza.

***

Gunia otwiera drzwi i z miejsca rzuca mi się na szyję.

– Szpileczka, kochana. – Wionie mi w nos zapachem wina i sera pleśniowego. Ku memu zaskoczeniu po raz pierwszy od piętnastu lat jest ubrana w sukienkę, która nie przypomina wora pokutnego. Zaczynam wyobrażać sobie moment, gdy oznajmi, że poznała faceta, którego uznała za na tyle interesującego, żeby się z nim spotkać na kawie. – Dobrze, że jesteś. Ludwiczek przyszedł.

Kolejne zaskoczenie. Ostatnimi czasy nasz brat robi się człowiekiem prawdziwie rodzinnym. Wchodzę do salonu, brodaty wiking swoim zwyczajem łamie mi kości w niedźwiedzim uścisku. Na stole wino, orzeszki, ogórki kiszone i kabanosy. Gunia wyraźnie porzuca swą wegedietę, przynajmniej podczas spotkań. Czy my w ogóle możemy jeszcze rozmawiać bez alkoholu i przekąsek?

– Siadaj i opowiadaj – nakazuje Gunia. Oczy jej błyszczą. Nie sądzę, że aż tak się za mną stęskniła. W przeszłości bywały całe tygodnie, podczas których rozmawiałyśmy wyłącznie przez telefon. Nie jest również pijana. Dla Guni butelka wina stanowi rozgrzewkę przed właściwą akcją.

Siadam. Ludwiczek wciska mi w dłoń kieliszek. Czuję się nie na miejscu. Powinnam pojechać do domu i pójść spać. Jutro czeka mnie ciężki dzień.

– No mów, mów – pogania mnie brat.

– Znalazłam piwnicę, w której mordowali te dziewczyny – mówię.

– Jak? Gdzie? – pytają jednocześnie Gunia i Ludwiczek.

Opowiadam, jak poznałam najpotężniejszego w Polsce producenta filmowego. Jak pojechałam do Wiązowny – dwukrotnie. I co tam odkryłam. Nie szczędzę makabrycznych szczegółów. Moje audytorium należy do najuważniejszych na świecie.

– To dobrze – podsumowuje Gunia, gdy kończę. Mój kieliszek jest pusty, alkohol smakuje jak trzeba, ale odmawiam, gdy wiking udający mojego najbliższego krewnego chce go napełnić ponownie. – To już macie tych bydlaków.

Muszę mieć sceptyczną minę, bo włącza się Ludwiczek.

– Coś nie tak?

– Te bydlaki przestraszyły się, gdy aresztowaliśmy Rumera. I posprzątały wszystko. Nasi technicy nie znaleźli żadnych śladów.

– Nawet mi nie mów takich rzeczy! – wybucha Gunia.

– Jak to: posprzątały? – dopytuje Ludwiczek. Panuje nad sobą lepiej od siostry, ale ja widzę, co trzeba: jest tak samo wściekły. Traumę sprzed lat kryje za pancerzem rubaszności i humoru, lecz identycznie jak Guni zależy mu, by gwałcicieli i morderców piekło pochłonęło. – Jak byś nie sprzątał, zawsze coś zostanie. Przy dzisiejszej technice nie ma szans, żeby nie znaleźć. Może wasi fachowcy nie umieją szukać.

Przypominam sobie rozmowę z Racuszkiem, już po wyjściu do Basieńki. Był naprawdę nieszczęśliwy. A jednocześnie profesjonalnie podrażniony.

– Mówię ci, Szpilka – mamrotał, pogryzając pączka. – Zawezmę się i coś znajdę. Nie ma siły, żebym nie znalazł.

Wierzę mu, bo ambitny z niego chłopak.

– To wszystko nie takie proste. – Kręcę głową.

– Zresztą bez sensu – ciągnie myśl Ludwiczek. – Jeśli ktoś ich ostrzegł, nie powinni ograniczyć się do sprzątania. Powinni wszystko usunąć, zlikwidować to miejsce. Zostawić gołe ściany. Nie mielibyście nawet poszlak.

– Też mi to przyszło do głowy – przytakuję. – Może nie zdążyli. Może nie mieli jak wywieźć tylu gratów. A może…

– No? – pogania mnie brat.

– Może mają jeszcze coś w planach.

– No, ale macie ich, tak? – pyta Gunia. Jest rozgorączkowana. Nie chce słyszeć o wątpliwościach. Wymyśliła sobie, że jeśli ma przespać noc, musi zyskać pewność, że gwałciciele i mordercy ponieśli zasłużoną karę.

– Prokurator kazał ich zwolnić – mówię. Bawię się pustym kieliszkiem. Mam ochotę się napić, tym bardziej, im mniej powinnam.

– Nie żartuj.

– Nie żartuję. Dał zgodę na druty, ale moim zdaniem jest po zawodach.

– Druty?

– Podsłuch – tłumaczy niecierpliwie Ludwiczek. – Dlaczego jest po zawodach?

– Bo ani Junior, ani senior nie powiedzą przez telefon czy u siebie w domu niczego obciążającego – mówię. – Przyczają się i będą chcieli przeczekać.

– O ile to oni.

Wzruszam ramionami.

– Któryś z nich – stwierdzam, ale nie rozwijam myśli. Jestem pewna pewnością kogoś, kto doświadczył objawienia. Jednak powinnam posłuchać dobrych rad szantażysty, a także Dziadka i przyczaić się. Świat będzie się kręcił i beze mnie.

– Nie mogę oddychać – oświadcza Gunia. Ma zaróżowioną twarz. Trzyma dłoń przy piersiach. Za chwilę będziemy świadkami spektaklu.

– Jest jeszcze coś – mówię cicho, ale nie na tyle, by do nich nie dotarło. Gunia prostuje się i wstrzymuje oddech. Oboje słuchają, choć właściwie mówię do siebie. – Wyobrażam sobie, że Malina ma układ z Klaczyńskim i chce ukręcenia śledztwu łba, mimo znalezienia piwnicy. Okej. Klaczyński nasłał na mnie jakiegoś bandziorka, dobrze poinformowanego, bo przecież Malina sporo o mnie wie. Jaki jednak sens, by Malina dawał cynk Klaczyńskiemu o Justynie Szmajer?

– O kim? – dopytuje Ludwiczek.

– Justyna Szmajer. Kolejna ofiara. Tak samo torturowana, uduszona i porzucona naga w krzakach nad Wisłą.

– To potwierdza twoją teorię, że Rumer nie działał sam – mówi Ludwiczek. Jest zamyślony.

– I tak, i nie. Okoliczności są podobne. Ale po pierwsze uważam, że ktoś tylko upozorował te okoliczności. Myślę, że ona nie była zgwałcona, a rany zostały zadane po śmierci. Ktoś chciał, żebyśmy myśleli, że to kolejna ofiara Rumera i spółki.

– Jesteś pewna?

– Muszę poczekać do wyników sekcji. Ale jakoś jestem dziwnie przekonana, że mam rację.

– Po co morderca miałby to robić?

– Żeby zamaskować fakt, że dziewczyna widziała w noc śmierci Walickiego coś, czego nie powinna widzieć. Była świadkiem.

– To znaczy?

Opowiadam o mężczyźnie i kobiecie kłócących się dwieście metrów od miejsca, w którym zamordowano pisarza. O dużym żółtym psie. O słowach, które, zdaniem świadka, wypowiedziała kobieta.

Gunia i Ludwiczek słuchają uważnie. Po zbliżającym się ataku histerii mojej siostry śladu nie ma. Nie twierdzę, że ona gra przed nami komedię. Gdy chce, jest uparta i ma silną wolę. Nie używa jej jednak do tłumienia nadmiaru emocji.

– Z tego, co mówisz, świadek potwierdził wersję o winie Walickiej – mówi ostrożnie Ludwiczek. Dawno nie widziałam go tak zaangażowanego emocjonalnie w opowiadaną przeze mnie historię.

– To dlaczego zginął?

– Bo miał nieszczęście wpaść w oko wspólnikom Rumera.

Kiwam głową.

– Mówisz to samo, co moja szefowa – przyznaję. – Poczekam na wynik sekcji.

Ludwiczek podnosi się sprężyście.

– Muszę lecieć – oświadcza.

Odstawiam pusty kieliszek i wstaję również.

– Ja też.

Gunia jest rozżalona, jednak nie protestuje. Musi przetrawić to, co usłyszała. Całuje nas czule. Wychodzimy.

– Zasrana sprawa – mówię.

– No. – Ludwiczek kiwa głową.

Patrzę na niego uważnie.

– Coś nie tak? – pytam.

– Nie, nie, wszystko okej. Po prostu martwię się o Gunię.

– Z Gunią jest coraz lepiej.

– Może.

Zwykle usta mu się nie zamykają, teraz milczy.

– Jutro rano mam spotkanie z prokuratorem – mówię cicho.

Ludwiczek wyrywa się z objęć ponurych myśli.

– Przydało ci się to, co znalazłem? – pyta.

– Bardzo. Bez tego nie dałabym rady. Poprosiłam kolegę o pomoc, gliniarza na emeryturze. Poskładał wszystko do kupy.

Ludwiczek bierze mnie w objęcia i przytula naprawdę mocno, a już chyba wspominałam, co to znaczy w jego wypadku. Moja twarz ginie w gąszczu wikińskiej brody. Czuję na policzkach dotyk jego warg.

Gdy wyzwalam się z niedźwiedzich objęć, daleki blask latarni odbija się od wilgotnych oczu mojego brata,

– Trzymaj się – mówi ochryple. – Kocham cię. Gdyby coś, dzwoń.

Ściskam go za rękę.

– Nie martw się. Oni zgniją w pierdlu. ■

Rozdział trzeci

Boję się.

Nawet tego nie ukrywam. Mam prawo się bać, ba, wręcz powinnam wyglądać na mocno przestraszoną. Policjant, który idzie do prokuratora, co do którego ma podejrzenia, że ten właśnie wszczął śledztwo przeciw niemu, nie może być czysty. I musi się bać.

Więc wspinam się po schodach i słucham, jak wali mi serce. Ktoś mnie pozdrawia, nie bardzo wiem kto, choć przecież znam człowieka. Mijam dwóch znanych mi z widzenia sędziów – i nijak nie mogę sobie przypomnieć, w jakich okolicznościach ich spotkałam. Dochodzę do drzwi. Patrzę na zegarek. Za minutę dziesiąta. Niczego nie zyskam, wchodząc przed czasem. Staram się uspokoić oddech. Bez powodzenia. Teczka, którą ściskam w dłoni, już od dawna jest mokra.

W końcu wchodzę.

Abramczyk siedzi za biurkiem. Ma na sobie nowy garnitur i białą, świeżo wyprasowaną koszulę. Sama wybrałabym taki wzór krawata. Pod ścianą asesor. To on dzwonił przedwczoraj. Napompowany ważnością dzieciak dwa lata po studiach.

– Dzień dobry – mówię.

– Niech pani siada – odpowiada prokurator.

Zapraszający gest. Neutralna mina. Od ostatniej wizyty w tym pokoju stos papierów zalegający biurko zdaje się o połowę wyższy.

Zajmuję miejsce naprzeciwko. Abramczyk z trzaskiem zamyka laptopa.

– Powiem krótko – oświadcza. – Wszcząłem przeciw pani śledztwo. Zebrałem obszerny materiał dowodowy. Po wnikliwej analizie zdecydowałem się postawić pani zarzuty karne.

Kiwam głową, ale nie komentuję. Wydaje mi się, że Abramczyk czuje się odrobinę zbity z tropu. Zapewne powinnam głośno protestować.

– Nie ciekawi panią, jakie to zarzuty? – pyta.

– Myślę, że mi pan to powie.

– Oczywiście. Dokładna analiza wykazała, że sprzęt podsłuchowy, który miała pani na sobie podczas zatrzymania Macieja Rumera, był całkowicie sprawny. W nagraniu tymczasem jest trwająca blisko dziewięćdziesiąt sekund przerwa. Nie ma innego wytłumaczenia, jak to, że pani wyłączyła sprzęt.

Nadal trzymam buzię na kłódkę. Abramczyk pędzi dalej.

– Przeprowadzono obdukcję Macieja Rumera. Na podstawie tejże obdukcji oraz zeznania zatrzymanego wynika, że w drastyczny sposób nadużyła pani wobec niego środków przymusu bezpośredniego. Mówiąc w skrócie, zatrzymany został przez panią dotkliwie pobity. Potem groziła mu pani osadzeniem w areszcie, cytuję: „z ludźmi z miasta”, w razie gdyby opowiedział, co mu pani zrobiła. W związku z czym informuję panią, że w tej sprawie ma zastosowanie artykuł dwieście trzydzieści jeden Kodeksu Karnego. Przypomnę: funkcjonariusz publiczny, który, przekraczając uprawnienia, działa na szkodę interesu publicznego lub prywatnego, podlega karze pozbawienia wolności do lat trzech. Grożą pani trzy lata więzienia, pani podkomisarz.

– Chyba że się dogadamy – mówię. – Jeśli pan uzna, że postawił na złego konia, uściśniemy sobie dłonie, po czym oboje skoncentrujemy się na tym, za co nam płacą, czyli na wykryciu zabójcy Jarosława Walickiego.

Abramczyk lekko się zapowietrza.

– Słucham?

– Wie pan, myślę, że dalsza część rozmowy nie będzie specjalnie przyjemna ani dla pana, ani dla mnie. Może pogadamy w cztery oczy?

Abramczyk patrzy, jakby wyrosły mi słoniowe uszy.

– Pani podkomisarz, czy pani rozumie, co do pani mówię? – chrypi. – Postawię panią w stan oskarżenia…

– Jak pan chce – przerywam mu. – Jeśli młody ma tego słuchać, niech słucha, może czegoś się nauczy.

Abramczyk czerwienieje. Asesor również, nawet bardziej. Udało mi się ich zaskoczyć.

Korzystam z chwilowej ciszy i działam dalej. Znajduję na biurku kawałeczek wolnego miejsca i kładę na nim teczkę. Otwieram. Wierzch cienkiego pliku kartek zajmuje zdjęcie. Przedstawia zwłoki Walickiego leżące na ścieżce w parku Dreszera.

– Ja również zainteresowałam się, skąd paparazzo miał tak szybko cynk o trupie – mówię. – Przeciek raczej był u nas, fotograf znalazł się na miejscu szybciej niż wy. I wie pan co, miałam rację. Gaduła jest moim kolegą z wydziału.

Odkładam zdjęcie. Pod spodem leży billing połączeń fotografa i jego krótkie oświadczenie. Dziadek śmiał się, że wydobycie go zajęło mu tylko kilka minut. Nawet nie musiał specjalnie straszyć niefortunnego fotopstryka.

– Gaduła dzwonił do niego pięć minut po tym, jak dyżurny zawiadomił go o znalezieniu zwłok. Z oświadczenia paparazzo wynika, że zapłacił gadule pięćset złotych za cynk. Nieźle jak na jeden telefon.

Abramczyk sapie, nabiera głęboko powietrza w płuca. Ale nie dopuszczam go do głosu.

– Dalej już żarty się kończą, panie prokuratorze – mówię. Napięcie powoli ze mnie schodzi. Jadę na czystej adrenalinie. – Gaduła jest nie tylko gadułą. Gaduła jest umoczony w gorsze rzeczy. Gdy sięgnie pan do teczki, znajdzie pan notatkę z zeznaniem informatora. Oraz protokoły pobrań przez gadułę środków z funduszu operacyjnego. Z obu tych dokumentów wynika, że w ciągu ostatniego roku pobrał z funduszu ponad cztery tysiące złotych, wypłacił natomiast tysiąc czterysta. Zestawmy te dwie liczby. Dwa sześćset, panie prokuratorze. Tyle ukradł.

Abramczyk w końcu odzyskuje głos.

– To okropne – mówi. – Ale nie rozumiem, co ma wspólnego ze sprawą.

– Naprawdę? – Uśmiecham się, choć Bóg jeden wie, ile mnie ten uśmiech kosztuje. – Myślę, że pan rozumie doskonale, albowiem mój kolega i partner, komisarz Jacek Dołęga, jest również pańskim informatorem. Proszę zerknąć na billingi. Dużo połączeń w obie strony, panie prokuratorze.

Tym razem milczenie jest inne, tak samo pełne agresji, ale pojawia się w nim namysł. Prokurator Wojciech Abramczyk przestaje widzieć we mnie jedynie cel. Zaczyna mnie postrzegać jako przeciwnika, który może okazać się niebezpieczny.

Pierwszym jego posunięciem jest oczyszczenie pola walki.

– Idź do siebie i czekaj, aż cię wezwę – warczy pod adresem asesora. Młody człowiek podrywa się jak na sprężynie. Znika bez słowa, choć z wypisanym na twarzy żalem. Drzwi zamykają się bezgłośnie.

– Tak chcesz to rozegrać? – syczy Abramczyk, gdy zostajemy sami. – Wylejesz gówno i liczysz, że się przylepi?

– Nie chcę – mówię stanowczo. – Ty zacząłeś.

– Mam powody.

– Masz osobistą niechęć. To znacząca różnica.

– Nie pieprz.

– Tniesz mnie na każdym kroku – mówię. – Nie twierdzę, że jestem jakaś doskonała. Każdy popełnia błędy, ja też. Ale jak spojrzysz na przebieg mojej służby i chociaż na moment pozbędziesz się uprzedzeń, zobaczysz, że mam się czym pochwalić. Nie odpuszczałam, gdy innym się nie chciało. Paru sprawców wykryłam. I wszyscy dostali wyroki.

– Tak, jesteś świetna – syczy prokurator.

Milczę. Daję mu czas. Faceci często tak mają: chcieliby się wycofać, ale muszą zachować twarz. Nie można ich przyciskać do końca. Gdy dojrzą ścieżkę ucieczki, jest szansa, że z niej skorzystają.

Jednak Abramczyk jeszcze nie czuje się przyciśnięty do ściany. Wyraźnie się uspokaja.

– To niczego nie zmienia – mówi. – Popełniłaś przestępstwo. Odpowiesz za to.

Wzdycham. Jestem naiwna. Nieodmiennie wierzę, że ludzie w głębi duszy są racjonalni. Zbyt często zapominam, że gdyby tak było w istocie, świat byłby pozbawiony fanatyków, demagogów, radykałów, ideologów i wariatów. Oraz pchanych ambicją i żółcią urzędasów.

– Jak chcesz – odpowiadam. – Na początek pójdę do twojego szefa, zresztą i tak muszę z nim pogadać. Powiem mu, że twoim kablem w wydziale jest facet umoczony w łapówki, na dodatek złodziej, na co są dowody. Potem pójdę do wewnętrznych. Gdy zaczniesz mnie dojeżdżać, będzie jasne, że się mścisz. Ktoś może pomyśleć, że pracujesz z Dołęgą rączka w rączkę. Na przykład media. Są takie, które umrą z rozkoszy, gdy będą miały okazję przywalić prokuraturze. Wiesz, jak jest. Polityka zawsze działa w dwie strony.

Abramczyk mruży oczy. Odchyla się na fotelu. Wygląda na człowieka całkowicie spokojnego. Dreszcz, który mnie przechodzi, jest tak silny, że przebija się nawet przez buzującą w żyłach adrenalinę. Przez głowę przebiega błysk. Czy on byłby zdolny do działania mimo oczywistego zagrożenia? Tak. Czy jest człowiekiem zdolnym sięgać po wyznaczony cel bez względu na koszty? Zdecydowanie tak.

Tym razem to on daje mi czas. Może jednak się przeliczyłam.

– Posłuchaj – mówię. – Nie chcę tego robić. Żadnemu z nas się nie opłaca wojna, zwłaszcza prowadzona publicznie. Układ jest prosty: ty się wycofujesz, ja się wycofuję.

Abramczyk uśmiecha się. Wstaje, sięga za siebie, wyjmuje z szafki na dokumenty niewielki dyktafon. Nawet go specjalnie nie ukrywał. Gdybym była uważniejsza, na pewno bym go zauważyła.

– Żeby nie był wątpliwości, to nowoczesny sprzęt. Jakość dźwięku jest bardzo wysoka – oświadcza Abramczyk. – W sumie cieszę się, że to zrobiłaś. Zastosowanie szantażu i nielegalne zdobycie billingów funkcjonariusza publicznego pozwoli postawić ci dodatkowe zarzuty.

Wzdycham.

– Widzę, że nie dotarło – mówię. – Szkoda, oceniłam cię jako inteligentnego człowieka. Powiem wielkimi literami: odpuść. Dołęga jest nie tylko łapownikiem i złodziejem. Myślę, że wkrótce będę miała dowody na jego współudział w zabójstwie. Przynajmniej tym ostatnim, Justyny Szmajer.

O tak, tym razem naprawdę go zaskoczyłam. Brwi prokuratora unoszą się o dobrych kilka centymetrów.

– Bredzisz – rzuca. Ale widzę, że jest poważnie zaniepokojony. Zaczyna czuć się jak gracz, który postawił na bardzo kulawego konia.

– Poczekajmy do sekcji – mówię. – Dziewczyna nie zginęła jako kolejna ofiara wspólników Rumera. Została zamordowana, bo widziała coś, co stanowiło zagrożenie. Coś, co znajduje się w jej zeznaniu. A tylko Dołęga miał dostęp do zeznań w tej sprawie.

– I ty – warczy, ale to już odruchowa obrona.

– Tak, ja też – przyznaję.

Abramczyk zamyśla się. Niewykluczone, że z taką sytuacją spotkał się po raz pierwszy w życiu.

– Jeśli, powiedzmy, odpuszczę… – mówi powoli. – Co wtedy?

– Wymazuję z billingów wszelkie dowody, że kontaktował się z tobą – mówię szybko, żeby się nie rozmyślił. – I idę do Basieńki. Formalnie Dołęga ma już uprawnienia emerytalne. Szefowa namówi go, żeby z nich skorzystał. Na pewno nie będzie jej zależało, żeby drążyć temat.

– A jeśli okaże się, że ma współudział w zabójstwie?

Wzruszam ramionami.

– Emeryt czy nie, zarzuty mu zawsze można postawić, prawda?

***

Wychodzę, drżąc. Nie będę zgrywać bohaterki – myślę, że nieprędko dojdę do siebie. Abramczyk nie jest głupi. Zaskoczyłam go, więc się cofnął, ale czy nie wróci na dawne pozycje, tyle że lepiej przygotowany? Na koniec dałam mu marchewkę; wyłożyłam, że Justyna Szmajer to jego działka, a nie Maliny – bo zabił ją ten sam człowiek, który zabił Walickiego. Pewność zyskamy, gdy dostaniemy wyniki sekcji. Ale okoliczności zabójstwa, przede wszystkim jego czas i nieużycie do niego sali tortur – o czym świadczyły ślady kurzu, zbyt stare – świadczą o tym, że mamy do czynienia z mistyfikacją, teatrem na użytek śledczych. Abramczyk, o dziwo, nie protestował; zgodził się poczekać na wyniki sekcji. Był wręcz skory do współpracy. Być może uznał, że bardziej mu się przydam żywa niż martwa – przynajmniej taką mam nadzieję. Pożegnał mnie chłodno, ale bez widocznej wrogości.

W firmie pierwsze kroki kieruję do gabinetu Basieńki. Nie ma co zwlekać z wyłożeniem kart na stół. Proszę o poświęcenie mi dziesięciu minut takim tonem, że szefowa zgadza się od razu, choć wygląda na zajętą. Zaprasza siadać, ale ja wolę stać. Kładę przed nią teczkę, identyczną jak ta, którą zostawiłam Abramczykowi, różniącą się tylko stopniem wymiętolenia. No i treścią billingów. Zgodnie z obietnicą kontakty Dołęgi z prokuratorem zostały ograniczone wyłącznie do służbowych przypadków.

– Dołęga jest brudny – walę prosto z mostu.

Starannie wydepilowane brwi Basieńki podjeżdżają grubo za linię grzywki. A ja mówię. Bez emocji, bez didaskaliów, ograniczam się do liczb i faktów. Wymieniam daty i kwoty.

– Zwariowałaś – komentuje Basieńka, gdy kończę.

– Nie.

– Co ci w ogóle przyszło do głowy?

– Nie podobało mi się parę zbiegów okoliczności.

Szefowa patrzy na mnie bystro.

– Czy ty przypadkiem nie wracasz właśnie od Abramczyka?

– Owszem – przytakuję.

– Postawił ci zarzuty?

– Jeszcze się zastanawia.

Basieńka nawet nie ukrywa zaskoczenia. Potem przez jej twarz przebiega błysk zrozumienia.

– Dołęga jest jego ucholem – stwierdza. – Przycisnęłaś go. On się wycofał, bo nie chce przyznać, że jego uchol jest brudny.

– Nie potwierdzam, nie zaprzeczam.

– Taki masz układ z Abramczykiem.

– Nie potwierdzam, nie zaprzeczam.

– Ja pierdolę.

Nie dziwię się jej złemu humorowi. Koniec końców musi podjąć decyzję, co dalej zrobić z tymi nieszczęsnymi informacjami.

– Musisz wiedzieć jeszcze coś – mówię.

– Już się boję.

Opowiadam. Byłabym nieuczciwa, gdybym powiedziała, że zdradzam całą prawdę. Wersja jest starannie spreparowana, ale tak bliska rzeczywistości – przynajmniej mojego widzenia rzeczywistości – jak to tylko możliwe. Mówię o kolejnych podejrzeniach wobec Dołęgi. Przedstawiam teorię o zabójcy Justyny Szmajer. Streszczam rozmowę z szantażystą. W końcu opowiadam, co chcę zrobić.

– Zwariowałaś – oświadcza stanowczo Basieńka.

– Nie – mówię z równą mocą. – Na razie jesteśmy w tyłku z dowodami…

– …Racuszek jest już w Wiązownie. Obiecał, że nie wróci, jeśli czegoś nie znajdzie.

– Dobrze. – Akurat w możliwości naszego najlepszego technika wierzę niezmiennie. – Ale nie chcę czekać, aż coś znajdzie, a laboratorium wykokosi się z wynikami.

Basieńka namyśla się. Nie przeszkadzam jej. Patrzę przez okno. Z drzewa spada pierwszy jesienny liść.

– Weźmiesz urlop do końca tygodnia – oświadcza.

– Ale…

– Bez żadnego „ale”. Masz za dużo zaległego.

– Nie możesz mnie teraz odstawić. Przecież dokładnie tego chce to ścierwo z telefonu.

– Właśnie – podchwytuje Basieńka.

Mam szczerą ochotę dalej protestować. Klaczyńskich trzeba przycisnąć, nim ochłoną. Znaleźć szantażystę, nim posunie się dalej. Pracować nad odkryciem tożsamości zabójcy Justyny Szmajer. Trzeba działać, już, teraz. Jest zbyt dużo pracy, by lenić się na urlopie. Wszystko to chcę powiedzieć, ale rezygnuję. Basieńka widzi moją walkę i postanawia mi pomóc.

– Załatwię z Dołęgą – mówi. – Przyjdą wyniki sekcji. Może Racuszek coś znajdzie. Malina zdecyduje, co z Klaczyńskimi. Zlecę poszukiwania szantażysty. A ty zejdziesz z widoku.

Wzdycham. Basieńka nieoczekiwanie czułym gestem klepie mnie po ramieniu.

– Idź, idź – mówi życzliwym tonem. – Niezależnie od wszystkiego, wyglądasz koszmarnie. Przyda ci się trochę byczenia się w łóżku, może nawet niekoniecznie samej.

I śmieje się porozumiewawczo.

Oto prawdziwie kobieca solidarność.

***

Mówią, że gdy pójdziesz na urlop, nareszcie możesz popracować. Mają rację, przynajmniej w moim przypadku.

Pracuję intensywnie, chociaż leżę w łóżku. Na pierwszy ogień idzie zignorowanie dwóch telefonów od Dołęgi. Esemesa od niego kasuję bez czytania. Racuszek jest następny w kolejce. Gdy tylko odbiera połączenie, słyszę dźwięk rozbijanego szkła. Technik klnie soczyście.

– Tu Szpilka. Coś się stało?

– Szpilka? A Szpilka, cześć. Stłukłem szklankę.

Ma trochę nieprzytomny głos.

– Nie mów szefowej, że dzwoniłam – zastrzegam na wstępie.

– Bo co? – pyta.

– Do poniedziałku mam wolne i oficjalnie przebywam w strefie relaksu – mówię.

– Dobra – zgadza się. Chyba zamiata szczątki szklanki, w głośniczku niemiłosiernie dzwoni i chrupie. – Co jest?

– Zrób mi dzień i powiedz, że są wyniki sekcji.

– Właśnie przyszły.

– Streść.

Odgłosy zmiatanego na szufelkę szkła ustają, zamiast tego słyszę szelest papieru. Racuszek coś mamrocze pod nosem.

– Przyczyną śmierci Justyny Szmajer było uduszenie – komunikuje. – W organizmie znaleziono znaczne ilości GHB. Rany zostały zadane kilka minut po śmierci.

– Momencik – mówię. – GHB? Pigułki gwałtu?

– No, mówię. Badanie metabolitów wykazało obecność kwasu hydroksymasłowego.

– Wobec tamtych użyto halotanu, i to w za małym stężeniu, żeby całkowicie straciły przytomność, o ile pamiętam.

– Tak. Dostawały po dziesięć miligramów na procent masy ciała.

– Podany wziewnie – upewniam się.

– Uhm.

– A w tym wypadku?

– Iniekcja przezskórna.

Wstrzymuję oddech. Miałam rację. Zabójstwo Justyny Szmajer jest mistyfikacją, i to dość płytko zakamuflowaną. Ale drążę dalej. Nie mogę mieć żadnych znaków zapytania.

– Czyli jest zupełnie inaczej – mówię.

– No, inaczej. Dziewczyna głęboko spała, jak ją zabijał.

– Została zgwałcona? – pytam, choć właściwie wiem, co usłyszę.

– Nie.

– Pośmiertny anal?

– Nic z tych rzeczy.

– Dobra. – Oddycham jak po długim biegu. – W piwnicy coś znalazłeś?

Racuszek chrząka. Aż dziw, ile satysfakcji może się mieścić w jednym nieartykułowanym dźwięku.

– Widzisz, Szpilka – mówi z namaszczeniem. – Ludziom się wydaje, że są cwani. Że jak poczytają trochę w internecie i pooglądają CSI, to ogarną temat. No więc mówię ci, nie ogarną. Nie wystarczy umyć po wierzchu. Żeby wyczyścić wszystkie szpary i zakamarki, ktoś musiałby posiadać bardzo specjalistyczną wiedzę, musiałby mieć dostęp do specjalistycznych odczynników i wiedzieć, jak ich używać.

– Więc coś masz – stwierdzam. Mam nadzieję, że nie znalazł na przykład kawałka włosa, który zawiera moje DNA i jest pokryty używaną przeze mnie farbą o miedzianym odcieniu.

– Mam. – W jego głosie brzmi czysta, oddestylowana ze zbędnych naleciałości duma. – Ślady krwi. Oficjalnych wyników jeszcze nie ma, ale powiem ci w tajemnicy, że jedna z próbek zgadza się z DNA pierwszej ofiary.

– Czyli jesteśmy w domu.

– Będziemy, jak dojdę do ładu z odciskami palców.

– Długo ci to zajmie?

– Na jutro powinienem mieć jakiś konkrecik.

– Dasz znać?

– Tobie dam, Szpilka.

Oto zalety płynące z bycia kobietą, o, ekhm, mówiąc nieskromnie, nie-najbardziej-takiej-sobie urodzie. A także wrodzonej dobroci serca oraz uroku osobistym.

– Dzwoń o każdej porze – mówię i rozłączam się.

Potem leżę i patrzę w sufit. Składam obrazy i refleksy światła, impresje, intuicje i wyobrażenia z faktami. Na razie kwestię piwnicy odkładam na bok. Odkrycie Racuszka jest kluczowe dla śledztwa i sędziego, natomiast ja niczego innego się nie spodziewałam – krew ofiar tylko uzupełnia obraz pomieszczenia pod klubem jako miejsca przestępstwa. Wierzę, że Racuszek zidentyfikuje też odciski palców i dzięki temu będziemy mogli odkryć tożsamość wspólników Rumera, którzy byli cwani i ostrożni, ale nie do końca… nie wiedzieli na przykład, że pojedyncze lateksowe rękawiczki nie w pełni zabezpieczają przed pozostawieniem linii papilarnych.

Koncentruję się na ostatniej ofierze. Zabójca nie był wspólnikiem Rumera, to już nie ulega dla mnie wątpliwości. Kto więc ją zabił? Z jakiego powodu? I dlaczego upodobnił zabójstwo do tych trzech nieszczęsnych dziewcząt?

Staram się wytężyć pamięć i przypomnieć sobie wszystko, co powiedziała Justyna Szmajer, gdy rozmawiałyśmy po raz ostatni. Przywołać nie tylko słowa, ale i intonację, pauzy wypełnione ciszą, mimikę, uśmiechy i zmrużenia oczu. Próbuję zrozumieć, co takiego powiedziała, że musiała zginąć?

Widziała kobietę i mężczyznę, a właściwie kobietę, mężczyznę i psa, stojących na rogu ulicy i kłócących się o coś w środku nocy. Z opisu wynikało, iż to kobieta jest niejako stroną atakującą. „Musisz to skończyć”, mówiła. Tak właśnie wyobrażałam sobie kłótnię Małgorzaty Walickiej z mężem, gdy ten wracał od kochanki, a żona była świeżo po telefonicznej rozmowie z nią. Miała psa, który mógł być Atosem.

Mógł być. Czy na pewno był?

Czy kobieta z opisu była Walicką? A mężczyzna jej mężem? „Ubrany w marynarkę, niebieską koszulę i jasne spodnie. Bez krawata. Krótko obcięty. Nosił okulary”, mówiła Justyna Szmajer. Walicki miał podobną marynarkę i koszulę, gdy zginął, ale właściwie co z tego? Kilkanaście tysięcy mieszkających w Warszawie trzydziestoletnich okularników używa takich marynarek i takich koszul. To modny krój i zestawienie kolorystyczne. Obserwacja Justyny Szmajer nie wskazała jednoznacznie na Walickiego.

Wstaję i ubieram się szybko. Schodzę na dół. Samochód mruczy. Dzwonek prywatnego telefonu wyrywa mnie z zamyślenia.

– Cześć – mówi Dziadek. – Masz kilka minut?

– Kilka mam – odpowiadam.

– Prześwietliłem strukturę biura Maliny. On ma pod sobą trzydziestu sześciu ludzi. Ośmiu prokuratorów, dwudziestu asesorów, osiem osób personelu administracyjnego. Wobec nikogo nie było prowadzone żadne postępowanie. Ani dyscyplinarne, ani karne.

– To jeszcze o niczym nie świadczy.

Zarówno ton, jak i samą uwagę Dziadek puszcza mimo uszu.

– W ostatnich latach odeszło siedem osób. Dwie poszły do sektora prywatnego, pięć pracuje na państwowym. Według tego, co się dowiedziałem, też wszyscy są czyści.

– Przeciek gdzieś musi być.

– Skąd wiesz, że to nie Dołęga?

Na swój prywatny użytek wzruszam ramionami.

– Nie wiem na pewno – mówię. – Nadałam temat Basieńce. Jeżeli choć w połowie tak się przejęła, jak wyglądała, zafunduje mu trzecią wojnę światową. Może się przyzna.

Oboje milczymy przez chwilę.

– Masz wykaz spraw, którymi Malina zajmował się w ciągu ostatniego roku? – pytam.

– Prześlę ci. Sporo tego było.

– Dzięki. Coś jeszcze?

– Powęszę, dam znać.

Jadę dalej. Budynek aresztu, w którym siedzą tymczasowi, jest szary, ponury, pozbawiony nadziei, czyli, zdaje się, dokładnie taki, jaki w zamyśle projektantów miał być. Pokazuję blachę, wartownia wpuszcza mnie bez słowa komentarza. W kantorku dowódcy zmiany referuję, po co przyszłam.

– Może pani pogadać tylko wtedy, jak się osadzona zgodzi, pani podkomisarz – informuje mnie.

– Proszę jej po prostu powiedzieć, że jestem na dole i mam kilka wątpliwości, których wyjaśnienie może jej pomóc – mówię.

Klawisz wzrusza ramionami. Wygląda na znudzonego życiem rutyniarza, którego niewiele obchodzi. Ale brak mu pretekstu, by mnie nie wpuścić – policjant ma prawo rozmawiać z osadzonym, którego sprawę prowadzi. Pobrzękując kluczami, wiedzie mnie do pokoju widzeń. To nie są godziny odwiedzin, siedzę więc sama. Jestem tu któryś kolejny raz, a nie mogę się przyzwyczaić. Brudnozielone ściany. Porysowane blaty stołów. Niewygodne krzesła. Na wpół uschnięta paprotka na parapecie jak wyrzut sumienia. Depresja wychodzi z każdego kąta.

Otwierają się drzwi, wchodzi klawisz prowadzący powłóczącą nogami kobietę bardzo podobną do Małgorzaty Walickiej, ale znacznie od niej starszą. Ta wersja ma co najmniej pięćdziesiątkę na karku, pasma siwizny we włosach, pobrużdżoną zmarszczkami twarz i opadnięte usta. Niegdyś błękitne oczy są szare i wbite w jeden punkt, daleko, gdzieś za oknem. Zmiany, jakie aresztowanie i uwięzienie poczyniły w tej nieszczęsnej kobiecie, są przerażające.

Strażnik sadza ją naprzeciw mnie.

– Kwadrans wystarczy?

Kiwam głową. Nie jestem pewna, czy w ogóle potrzebuję jakiegokolwiek czasu. Możliwe, że nie będzie żadnej rozmowy.

– Dzień dobry, pani Małgorzato – mówię, gdy zostajemy same. – Poznaje mnie pani? Podkomisarz Marianna Kohut z Komendy Rejonowej na Mokotowie. Byłam u pani w domu.

Nic. Żadnej reakcji. Osadzona jest obecna w pokoju widzeń tylko ciałem.

– Mam kilka pytań – ciągnę. – Odpowiedzi mogą pani pomóc.

Słowa nadal padają w pustkę. Walicka siedzi nieruchomo. Jakbym patrzyła na realistycznie wykonany, gipsowy odlew żywej niegdyś istoty.

– Mam poważne wątpliwości, czy pani zabiła swego męża – rzucam z naciskiem.

Kobieta w końcu przestaje patrzeć za okno. Mruga, jakby budziła się z głębokiego snu. Patrzy na mnie. Maska zamienia się w twarz żywego człowieka, choć zmiana jest przerażająca. Mięśnie ściągają się w grymasie bólu. Spojrzenie przestaje być puste. Jest w nim cierpienie.

– Ja tego nie zrobiłam – szepcze.

– Porozmawia pani ze mną?

Wolno, z wysiłkiem, jakby najdrobniejszy gest stanowił gigantyczny wydatek energii, kiwa głową.

– Wiem, że pani mąż miał kochankę – mówię. Być może powinnam być delikatniejsza, ale nie potrafię znaleźć łagodniejszych sformułowań. – Niejaką Magdę Kubikowską. Dzwoniła pani do niej krótko przed zabójstwem. Nie pytam, skąd miała pani do niej numer telefonu, nie chcę wiedzieć, skąd w ogóle pani o niej wiedziała. Interesuje mnie, o czym rozmawiałyście.

Walicka strząsa z siebie resztki odrętwienia. Nie wydaje się zdziwiona.

– Powiedziałam, że ona nie ma co liczyć na rozwód – oświadcza powoli, z namysłem, ale zadziwiająco normalnym głosem. – Powiedziałam, że będę walczyć o moje małżeństwo. O Jarka. On był po prostu zagubiony.

– Bicie nazywa pani zagubieniem? – pytam, a zaraz potem gryzę się w język.

Potrząsa głową.

– Miał momenty złości, tak. Ale był dobrym człowiekiem. Nie zabiłam go, nawet w najgorszych momentach mi to przez myśl nie przeszło.

– Kubikowska twierdzi, że groziła pani śmiercią mężowi i sobie. Że prędzej pani zabije was oboje, niż zgodzi się na rozwód.

– Możliwe, że tak powiedziałam – przytakuje, ku memu zaskoczeniu. – Nie pamiętam dokładnie tej rozmowy. Byłam zdenerwowana. Chciałam ją przestraszyć, spowodować, żeby zniknęła z naszego życia.

– Dobrze – mówię. – Czy tego wieczoru wychodziła pani z domu? Na przykład z psem?

– Nie – oświadcza pewnym, stanowczym tonem. – Byłam na spacerze z Atosem gdzieś koło dziewiętnastej. Potem nie ruszałam się z mieszkania.

– Na pewno? Nie wyszła pani na spotkanie męża?

– Nie. Porozmawiałam z tą lafiryndą, a potem czekałam, aż Jarek wróci do domu.

Patrzę na nią uważnie, niemal studiuję każdy detal spojrzenia, ułożenia ust, napięcia skóry na policzkach. Ona nie kłamie. Jestem pewna.

– Ma pani plisowaną spódnicę? – pytam.

– Plisowaną…?

Nieoczekiwanie krzywi się grymasem sześcioletniej dziewczynki, której dawno niewidziana ciocia sprezentowała lalkę, podczas gdy ona zdecydowanie woli bawić się samochodzikami. – Nie znoszę plisowanych spódnic. Pogrubiają mnie. Kiedyś przymierzyłam, wyglądałam jak beczka na krótkich nóżkach.

Zabawne, biorąc pod uwagę, że opinię tę wygłasza osoba, której figury może pozazdrościć dziewięćdziesiąt procent mieszkanek kuli ziemskiej.

– Nie?

– Nie. Nie mam i nigdy nie miałam.

Chyba jestem w domu. Mężczyzna w granatowej marynarce i niebieskiej koszuli nie rozmawiał z Małgorzatą Walicką. To jeszcze nie przesądza o winie czy niewinności siedzącej przede mną kobiety, ale przybliża mnie do celu. Przy założeniu, że Justyna Szmajer zginęła, bo zobaczyła tę kłócącą się parę – gdy odkryję tożsamość kobiety, zrobię znaczący krok do przodu.

Podnoszę się. Twarz Walickiej wykrzywia nieładny grymas strachu.

– Wychodzi pani? – pyta.

– Tak. Porozmawiam z prokuratorem. Postaram się go przekonać, żeby panią wypuszczono.

Ona również wstaje.

– Każdego dnia tutaj czuję się, jakbym umierała – mówi poważnie.

Wierzę jej.

***

Przeglądam podsumowania spraw, którymi zajmowali się Malina i jego ludzie w ciągu ostatniego roku. Odrzucam drobnicę, przekręty finansowe, kradzieże, porachunki mafijne, nawet rozboje, chyba że skończyły się śmiercią ofiary. Koncentruję się na ciężkich przestępstwach. Morderstwa, gwałty, porwania dla okupu. Czego szukam? Dowiem się, gdy znajdę. Na pewno wypatruję jakiejś regularności, wspólnego punktu, rzeczy, o którą mogę się zaczepić. Grzebię, zestawiam, niektóre przypadki analizuję po trzy razy. Po kilku godzinach duży pokój przypomina śmietnik. Talerzyki z resztkami jedzenia, kubki po kawie, dwie pełne popielniczki, stosy dokumentów i wielka płachta papieru, na którym staram się naszkicować schemat postępowania sprawcy. Dla postronnego wygląda zapewne jak papierowa wersja kamienia z Rosetty i jest mniej więcej tak samo czytelna.

Dzielę przestępstwa na rodzaje. Morderstwa osobno, rozboje osobno, gwałty w oddzielnej grupie. Przyglądam się tym ostatnim. Osiem zgwałceń, dwa porwania zakończone zgwałceniem. Biuro Maliny ma wysoką skuteczność: tylko w jednym wypadku nie wykryto sprawców. Czytam dalej. Procesy miały miejsce w różnych sądach i przed różnymi sędziami. Na dziewięć spraw zapadły trzy wyroki uniewinniające, cztery w zawiasach, tylko dwa skazujące oskarżonego na kilka lat z możliwością wyjścia po dwóch. Apelacje wniesiono we wszystkich przypadkach. Sąd wyższej instancji podtrzymał orzeczenia w ośmiu przypadkach; tylko w jednym, szczególnie drastycznym, podwyższył wyrok. Śpiewka była właściwie cały czas ta sama: brak przekonujących dowodów, słowo przeciw słowu, plątanie się w zeznaniach przez pokrzywdzone kobiety. To ostatnie mnie nie dziwi. Ktoś, kto oczekuje klarownych, logicznych zeznań złożonych przez ofiarę gwałtu, nie wie, o czym mówi.

Czytam i płonę. Kocim krokiem podkradły się emocje sprzed piętnastu lat i zaatakowały znienacka. Jak żywa staje w pamięci moja bezradność, którą odczuwałam, gdy ogłaszano wyrok w sprawie gwałciciela Guni. Moje blizny po śmierci rodziców były jeszcze świeże i krwawiące, więc gdy usłyszałam, że gnój dostanie rok pozbawienia wolności w zawieszeniu na dwa lata ze względu na dotychczasową niekaralność i szczerze okazywaną skruchę, nie upadłam tylko dlatego, że stałam obok ciotki Małgorzaty, która podtrzymała mnie stanowczym gestem, a potem nie wypuściła z uścisku aż do zakończenia odczytywania sentencji. Gdy widziałam jego bezczelny, ironiczny uśmieszek, kiedy przechodził obok mnie, opuszczając sąd jako wolny człowiek (co z tego, że z wyrokiem w papierach), bezradność zamieniła się w głuchy, fizycznie namacalny gniew. Czułam, że mogę mordować, bez żadnych przenośni. Gdybym wtedy miała przy sobie jakąś broń, użyłabym jej. Przez sekundę całkiem serio rozważałam, czy nie rzucić się na niego z gołymi rękoma. Do dziś pamiętam walące serce, ucisk w piersi, gorąco uderzające do głowy, drżenie rąk i latające wariacko nozdrza. Zaciskałam pięści tak mocno, że paznokcie poraniły mi wnętrza dłoni. Nie zrobiłam nic. Ciotka Małgorzata trzymała mnie mocno. Być może zawdzięczam jej życie.

Tak czy inaczej, jeśli chodzi o nazwanie uczuć, które mną wtedy targały, poczucie niesprawiedliwości stanowi pocieszny eufemizm.

Zastygam w bezruchu. Czuję, że na swoje miejsce wskoczył bardzo ważny element układanki. Przypuśćmy, na razie tylko przypuśćmy, że Walicki był wspólnikiem Rumera, gwałcicielem, dręczycielem i mordercą. Znali się przecież. Barman zeznał, że często widział ich razem. Załóżmy, że podczas jednej z pogaduszek przy koniaku i cygarze obaj panowie zgadali się na temat wspólnych upodobań. Nieważne, kto był pierwszy, kto wyszedł z inicjatywą. Ważne, że zaczęli wspólnie działać. Spodobało im się, choć pierwsza próba o mały włos nie skończyła się wpadką: dziewczyna przeżyła i teoretycznie mogła zeznawać przeciw nim. Nie podjęli prób dokończenia zbrodni, bowiem w jakiś sposób dowiedzieli się, że jej stan uniemożliwia jakiekolwiek zeznania. Uznali, że są bezpieczni, i działali dalej. Porwali i zamordowali – tym razem byli skuteczniejsi – trzy kolejne dziewczyny.

Jednak Rumer wpadł. Po aresztowaniu go i ogłoszeniu przez Malinę zamknięcia sprawy, ktoś, kto stał z boku i zapewne uważnie śledził rozwój wydarzeń, poczuł się oszukany. Ktoś doszedł do takich samych wniosków, jak ja piętnaście lat temu: że Rumer wykręci się małym wyrokiem, a reszta zbrodniarzy ujdzie sprawiedliwości, nie poniesie kary za swoje czyny i będzie krzywdził dalej. Diabli zresztą wiedzą, co myślał – motywacji i uzasadnień może być wiele, co człowiek, to opinia.

Ważniejsze są konsekwencje: ów człowiek uznał, że wyręczy system sprawiedliwości. I postanowił działać.

Dobra konstrukcja? Nie najgorsza. Ma tylko jedną wadę: brak dowodów.

Po pierwsze zabójca musiałby mieć pewność, że Walicki jest współwinny porwań, gwałtów i zabójstw. Musiałby zidentyfikować go jako współsprawcę, a zatem wiedzieć więcej niż my. A to przecież ja prowadziłam śledztwo, byłam osobą raczej dobrze poinformowaną. Nazwisko Walickiego nie przewijało się w materiałach, nawet w formie podejrzeń. Rumera wyłowiliśmy z nicości dzięki pułapce, w której zastawieniu sama wzięłam udział. Facetowi puściły nerwy, w efekcie się przyznał. Częściowy odcisk palca zdjęty z jednej ofiar pasował do jego linii papilarnych. Wszyscy uznali winę za udowodnioną. Jeśli więc przyjmiemy, że zabójca kierował się chęcią zemsty, musiał wiedzieć, że Walicki również jest winien. Skąd? Ja tego nie wiem. Skąd wiedział on?

No dobrze, na razie to zostawmy.

Po drugie: kto to mógłby być?

Pierwsza kandydatura (na razie warta niewiele, bo zbiorowa): członkowie rodzin ofiar. Dziewczyny miały ojców i braci, matki i siostry. Wśród nich mogła trafić się osoba na tyle zdesperowana, a zarazem stanowcza, by zaplanować zabójstwo i dokonać go. Problem w tym, że wszystkie bez wyjątku rodziny ofiar pochodzą z małych miejscowości położnych daleko od Warszawy, nie mają tu żadnych znajomych, żadnych punktów zaczepienia. Jakoś trudno mi sobie wyobrazić osobę (lub osoby), która wytropiwszy Walickiego (zostawmy na razie na boku zagadnienie, w jaki sposób), przyjeżdża do stolicy z wytrenowanymi psami, poznaje na tyle dobrze ofiarę, by wiedzieć, gdzie mieszka i jakimi ścieżkami się porusza, zamordować go, po czym zniknąć bez śladu. Sprawdzę, choć zrobię to bez zapału. Może mam za małą wyobraźnię, ale jakoś mi się to nie klei.

Przyjmijmy, że zabójca jest miejscowy. Ma odpowiednią motywację, dostęp do wiedzy i wyszkolonego czworonoga. Justyna Szmajer zeznała, że kobieta, którą widziała, miała na smyczy dużego żółtego psa. Czy to świadczy o tym, że była zabójczynią? Jeśli przyjmiemy, że Szmajer widziała ją rozmawiającą z Walickim – tak. To nawet logiczne. Kobieta w plisowanej spódnicy spotkała go wracającego do domu, zaczepiła, zaczęła oskarżać, dyskusja z miejsca przerodziła się w awanturę, zakończoną atakiem. Teoretycznie wygląda dobrze. Jednak gdy analizuję szczegóły, coraz więcej rzeczy się nie zgadza. Lokalizacja: miejsce, w którym para się kłóciła, znajduje się dość daleko od parku Dreszera. Walicki musiałby uciekać, przez cały czas walcząc z psem, przez kilkaset metrów, dotrzeć do parku, jakimś cudem sforsować bramę i dopiero tam ulec. Zbyt naciągane. Po drugie: patomorfolog wyraźnie stwierdził, że Walickiego zaatakowały dwa psy – wskazywał na to charakter ran. Duży i żółty musiał mieć towarzysza, który dołączył później.

Wracam do swej wcześniejszej myśli: co, jeśli tajemnicza kobieta nie rozmawiała z Walickim, a z kimś zupełnie innym? Z zabójcą? Dlaczego nie: przecież wiem, że Szmajer nie zginęła z rąk wspólnika Rumera. Musiał to zrobić ktoś, kto poznał jej zeznanie i przestraszył się, że go zidentyfikujemy. Mężczyzna jako zabójca pasuje mi bardziej niż kobieta; stał do świadka przodem. Mógł zakładać, że Szmajer wróci do nas, gdy przypomni sobie szczegóły jego fizjonomii. Poczuł się zagrożony. I zabił nieszczęsną dziewczynę.

Co mi daje takie rozumowanie?

Logikę. Walicki wpadł w pułapkę zastawioną przez mężczyznę i kobietę. W jakiś sposób zwabili go w okolice parku. Zadbali, by w krytycznym momencie zgasło światło, a obraz z kamer został zmanipulowany. Kobieta otworzyła bramę i z jednym psem blokowała drogę ucieczki. Mężczyzna z drugim psem (o którym na razie nic nie wiem) „nagonił” ofiarę w kierunku wspólniczki. Walicki wpadł w panikę, zaczął uciekać. Zobaczył uchyloną bramę. Uznał, że to jedyna droga. Psy zostały spuszczone ze smyczy. Zaatakowały. Krzyki były tłumione przed drzewa i wiatr. Któryś ze sprawców dobił ofiarę, stając jej na gardle.

Tak mogło być.

Kobieta. Mężczyzna. Duży żółty pies.

Zastygam.

Już wiem, jaki będzie mój kolejny krok.

***

– Pamięta mnie pani? – pytam.

– Jasne – odpowiada Amelia Buczek. – Pani z policji.

– Tym razem przyjechałam prywatnie. Mogę?

– Oczywiście.

Otwiera szerzej furtkę. Wchodzę do środka. Ogród wywiera lepsze wrażenie niż przed tygodniem – może dlatego, że wróciło lato, jasno świeci słońce, jest ciepło, soczysta zieleń jeszcze nie zbiera się do transformacji w jesienne żółcie i czerwienie.

Gospodyni jest ubrana w ogrodniczki, bardzo znoszone chodaki i flanelową koszulę. Od mojej ostatniej wizyty chyba odwiedziła fryzjera – włosy są krótsze i pofarbowane na bardzo gustowny kasztanowy kolor. Nie zmienił się za to wyraz twarzy kobiety – po dawnemu życzliwy i pogodny.

– Co panią sprowadza? – chce wiedzieć właścicielka schroniska.

– Od mojej ostatniej wizyty sporo myślałam… – Uśmiecham się.

– Tak?

– …o psie.

W jej oczach pojawia się zainteresowanie.

– O jakimś konkretnym psie?

– Niekoniecznie. Nie znam się na psach. Ale widząc tyle nieszczęścia, zastanawiałam się, czy nie mogę pomóc.

– To znaczy?

– Czy nie mogłabym wziąć jednego. Mam własne mieszkanie i chyba niezłe warunki.

Gospodyni wyraźnie sztywnieje, spojrzenie staje się o ton chłodniejsze.

– Chce pani wziąć psa z litości?

– To nie tak – mówię szybko. – Chcę mieć towarzysza. Kogoś, z kim mogłabym pogadać w samotny zimowy wieczór.

Jest nadal nieufna, nawet tego nie ukrywa. Staram się wyglądać naturalnie i przekonująco, co nie jest proste, bo nie mam szczerych intencji. Łagodny podmuch wiatru przynosi intensywny bukiet zapachów, pochodzących ze stojących za domem bud.

Gospodyni podejmuje decyzję. Kiwa dłonią. Ruszamy w kierunku zaplecza.

– Wychowanie psa nie jest proste – oświadcza, zręcznie odchylając tarasujący przejście pęd dzikiej róży, ten sam, który ostatnim razem omal nie pozbawił mnie skóry na głowie. – Nawet takiego od szczeniaka. Tu często trafiają psy po przejściach, z problemami, bite, zestresowane.

– Jestem cierpliwa – zapewniam. – I szybko się uczę.

– Przyzwyczajenie się psa do nowego właściciela jest długim procesem.

– Zdaję sobie z tego sprawę. Nic na siłę.

Wychodzimy. Kenele wydają mi się jeszcze bardziej ściśnięte niż przedtem. Może ich przybyło. Psy zaczynają ujadać. Przyglądam im się. Stanowią dla mnie anonimową masę sierści, zębów i łap.

– No dobrze – wzdycha właścicielka schroniska. – Załóżmy, że jest pani zdecydowana. Ma pani jakieś konkretne preferencje?

– Młody, żeby mu było łatwiej się do mnie przyzwyczaić – gładko cytuję internetowe porady, które znalazłam, nim wsiadłam do samochodu. – Raczej większy niż mniejszy, bo chyba nie lubię małych psów. Z instynktem terytorialnym. Ale nieagresywny.

– Tłumaczyłam pani, agresja u psa jest na ogół wywołana przez człowieka – zaznacza Amelia Buczek.

– Pamiętam – mówię. – Ja na pewno nie będę go uczyła agresji.

– To dobrze.

– Mogę im się przyjrzeć?

– Oczywiście.

Podchodzę bliżej. W pierwszej klatce biega w tę i z powrotem mały kundel. Ma trzy łapy, ale energii w nadmiarze. Szczeka jak opętany.

– Przejechał go samochód – wyjaśnia gospodyni. – Łapy nie dało się uratować. Cud, że w ogóle przeżył. Kierowca nawet się nie zatrzymał. Ma cztery lata, może nawet pięć. Chyba ma zbyt dominujący charakter jak na pani potrzeby.

Nie oponuję. Idę za gospodynią. Duży, chudy, rudy. Średni z opadniętymi uszami i ogonem jak precel. Czarny jamnik. Niektóre ujadają, część po prostu siedzi. Niektóre patrzą w taki sposób, że przestaję się dziwić ludziom, którzy zabierają psy ze schroniska pod wpływem impulsu – sama jestem coraz bliższa zrealizowania swej obietnicy z początku wizyty. Ilość skondensowanego w tym miejscu psiego nieszczęścia jest po prostu obezwładniająca.

Dochodzimy do ostatniego rzędu bud. Dwa wilczury, bardzo piękne. Ich sierść lśni. Przyglądają mi się nieufnie. Obok mieszaniec, duży, czarny, z dumnym, groźnym spojrzeniem. Dalej prawdziwy olbrzym; jasnorude umaszczenie, wielka czarna kufa, potężnie umięśnione łapy. Pies mógłby być ojcem Atosa, tyle że jest znacznie większy. Siedzi i nie zwraca na mnie uwagi. Sąsiednia buda jest pusta. Na końcu zwinięty w kłębek leży czarny pies z imponującą grzywą opadającą na oczy. W ogóle się nie rusza. Wygląda na chorego.

Otwieram usta, ale gospodyni mnie ubiega.

– Karol znalazł wczoraj dom – mówi, wyciągając brodę w stronę pustej klatki. – I całe szczęście. Prawie rok czekał.

– Karol?

– Tak miał na imię.

– Szczęściarz.

Nie pytam o Karola, choć bardzo bym chciała. Amelia Buczek rozgląda się. Nie mogę jej rozszyfrować. Wygląda na szczerze zaangażowaną w swoją działalność społeczniczkę, wierzącą w misję ratowania nieszczęśliwych zwierzaków i poświęcającą życie, by ją zrealizować. Ma nieco przygarbione plecy ciężko pracującej kobiety, silne, zniszczone dłonie, szczupłe, choć nawykłe do wysiłku ciało. Wydaje się autentyczna w każdym calu. A mimo to wyczuwam w niej jakieś napięcie, może nawet złość. Czy za pierwszym razem też taka była?

– No i co? – pyta. – Namyśliła się pani?

– Nie sądziłam, że… to takie trudne.

Amelia Buczek uśmiecha się ciepło.

– Tak, podjęcie takiej decyzji nie jest łatwe. Może napijemy się herbaty?

Czuję ulgę. Chciałam to zaproponować, ale nie miałam pomysłu, jak być wystarczająco przekonującą bez wzbudzania podejrzeń.

– Bardzo chętnie – mówię z zapałem.

Po chwili siedzę przy stole w salonie, a gospodyni krząta się po kuchni. Paczki z karmą po dawnemu wypełniają przestrzeń. Zasłony nie są ani trochę czystsze. Zapach nie lepszy. Nie zwracam na to uwagi.

– Przepraszam! – wołam w kierunku kuchni. – Czy mogę skorzystać z toalety?

– Oczywiście – dobiega mnie głos gospodyni. – Korytarzem do końca, białe drzwi z kluczem na wierzchu. Proszę się nie przestraszyć, trochę tam bałaganu.

Niczego innego się nie spodziewam. Idę korytarzykiem. Po prawej półuchylone drzwi. Zaglądam. Sypialnia, zadziwiająco schludna i czysta. Pod ścianą wielka, przedwojenna chyba jeszcze szafa z litego drewna. Czując dudnienie serca, wślizguję się do środka. Otwieram drzwi szafy. Mam, co chciałam: rzędy spódnic, bluzek, koszul. Wyciągam ręce. Szara, druga szara, czarna, granatowa. Jest. Nie. To raczej niebieski, nie granat, zresztą materiał jest gładki. Nie to. Szukam dalej, ale szukam niedługo. Dochodzę do końca. Nic. Przyglądam się garderobie jeszcze raz. Ale z tego przyglądania się niewiele wynika: moje chciejstwo nie zastąpi rzeczywistości. Przymykam ostrożnie drzwi szafy, notując, że kończy mi się czas. Rozglądam się. Widzę stojące na komodzie zdjęcie. Podchodzę. Przyglądam się. Pamięć reaguje błyskawicznie. Czuję falę obezwładniającego, błogiego ciepła. Mam to, po co przyszłam. Mam powiązanie. Jednak się nie myliłam, choć przyznam, w pewnym sensie czuję się zaskoczona. Chyba wolałabym, żeby było inaczej.

Wymykam się z sypialni w ostatnim momencie. Wchodzę do łazienki, spuszczam wodę, z trzaskiem zamykam drzwi. Gospodyni stoi w korytarzu z dwiema parującymi szklankami w rękach.

– Mówiłam, że bałagan. – Uśmiecha się. – Chodźmy. Doradzę, jaki pies byłby dla pani najlepszy.

***

Już trzecią godzinę siedzę w samochodzie. Bolą mnie plecy, drętwieje kark, oczy łzawią od wpatrywania się ciągle w ten sam punkt. Praca policjanta najczęściej składa się z czekania albo biurokracji. Jestem na urlopie. Powinnam wylegiwać się w łóżku. Powinnam być cwana i pragmatyczna. Uporczywe gapienie się na wejście do klatki pewnego ursynowskiego bloku w najmniejszym stopniu nie wpłynie na wzrost moich notowań u Basieńki. Przeciwnie, istnieje ogromne ryzyko, że jeśli popełnię błąd, a o błąd łatwo, gdy się działa na własną rękę i odpowiedzialność, notowania owe spadną. Mimo tego siedzę i patrzę. Wierzę, że jestem na dobrym tropie. Wierzę, że nie jestem głupia.

Wcześniej odbywam kolejną rozmowę z Dziadkiem, który jest jak zwykle chętny do pomocy. Nie dziwi się mojej prośbie. Zastrzega, że poniosę koszty. Zgadzam się bez dyskusji, mając nadzieję, że wiem, co mówię. Dziadek obiecuje odezwać się później.

Tuż przed ósmą wieczorem, już w lekko zapadającym zmroku, widzę znajomą sylwetkę. Mężczyzna idzie szybkim, miarowym krokiem, w dłoni trzyma skórzaną teczkę. Nie widzi mnie, jestem wystarczająco daleko, zresztą ma spuszczoną głowę, nie rozgląda się, jest wyraźnie zatopiony w myślach. Dobrze. Bardzo dobrze. Po chwili znika w drzwiach. Akt pierwszy mam za sobą. Pora na zasadniczą część przedstawienia.

Czekam dalej. Nudę przerywa dzwonek telefonu.

– Cześć – mówi Racuszek. – Możesz?

– Parę minut mogę. Masz odciski?

– I tak, i nie. Dwa bardzo wyraźne. Jeden częściowy.

– No, ciekawa jestem.

– Jeden należy do Rumera.

– Brawo.

– Ciekawe, czy zgadniesz, do kogo należy drugi.

– Do Walickiego.

– No, jestem pod wrażeniem. – Racuszek cieszy się całkiem szczerze. – Skąd wiedziałaś?

– Wyszło mi z rachunku prawdopodobieństwa – wykręcam się.

– No dobra, kiedyś mi opowiesz. Mam też trzeci odcisk, ale tu chała.

– No?

– Cztery punkty zgodne.

– Tylko?

– Nic więcej nie wycisnąłem.

– Zgodne z kim?

– Szpilka, wiesz, że opinia prawdopodobna nic nie daje.

Racuszek nie jest przesadnym formalistą, gdyby był, nie dzwoniłby. Oboje wiemy, że cztery punkty zgodne w wypadku odcisku palca nie są dla sądu żadnym dowodem. Ale ja na razie nie idę do sądu. I Racuszek doskonale zdaje sobie z tego sprawę.

– Powiedz z kim – nalegam.

– Kacper Klaczyński.

Stawiałam raczej na seniora – bardziej pasował do koncepcji. Nie dziwię się jednak. Junior też może być, oczywiście. Kolejny klocek zajął w budowli właściwe miejsce.

– To jeszcze nie wszystko – ciągnie technik. – Rozmawiałem z informatykiem. Znalazł ciekawą rzecz. Na kompie zarówno Rumera, jak i Walickiego zamontowana jest gra, strzelanka. Ta sama.

– Wielu dorosłych facetów gra w strzelanki.

– Oni grali przez sieć.

– No i?

– Każda gra ma wmontowany komunikator, żeby gracze mogli się ze sobą porozumiewać. Jeśli gra się zespołowo, gracze z jednego teamu mogą utworzyć zamkniętą grupę. Wtedy nikt nie wie, co mówią. Tak jakbyś gadała z kimś w osobnym pokoju. To zresztą znany temat. Parę lat temu terroryści we Francji wykorzystali ten patent do planowania zamachu. Skutecznie. Służby odkryły to po fakcie.

Zaczynam słuchać uważniej.

– Komunikacja jest głosowa czy tekstowa?

– Różnie. Na ogół głosowa. Ale nasi panowie wybrali pisanie.

To już mnie naprawdę ciekawi.

– Nie znam się, ale podczas strzelanki pisanie jest chyba niewygodne?

– Właśnie – przytakuje Racuszek. – Grali w jednej drużynie. I wymieniali się informacjami. Pewnie woleli mieć na piśmie.

– Po co?

– To już twoja działka, żeby się dowiedzieć.

– Da się odtworzyć to, co pisali?

– Aleś ty w gorącej wodzie kąpana. Może się da, może się nie da. Gry są oparte na różnych systemach. Niektóre informacje tekstowe mogą być przez jakiś czas przechowywane, bo służą adminom na przykład do wykrywania błędów. Tyle że tę grę akurat wymyślili chłopcy z Białorusi i powiesili na miejscowym serwerze.

Wszystko jasne. Już wiem, że nie uzyskamy żadnych informacji, dopóki nasza prokuratura nie zwróci się oficjalnie do prokuratury białoruskiej, a ta, po rozważeniu materiału dowodowego, uzna za stosowne (lub nie) dać nam zezwolenie na dostęp do danych. Sami sobie odpowiedzcie na pytanie, czy jest to droga szybka i łatwa.

– Okej – mówię. – Jak często grali?

– Ha, tu jest ciekawie. – Racuszek mlaszcze, rozmowę wyraźnie wykorzystuje na zjedzenie bardzo spóźnionego lunchu. – Mieli cztery tury. Sesje zgadzają się z datami, kiedy znaleźliśmy te dziewczyny. Zwykle zaczynają się kilka dni przed i urywają nie później niż dobę przed zniknięciem ofiar.

– Cztery, nie pięć?

– Cztery. Szmajer to nie dotyczy, zresztą Rumer już siedział.

– Okej. Ilu było graczy?

– Trzech.

– Trzeci to Junior?

– Tego nie wiem. Informatyk nie złamał jeszcze hasła.

Przetrawiam usłyszane informacje. Ta ostatnia smuci mnie w stopniu bardzo umiarkowanym. Wręcz jest mi na rękę.

– Co chcesz zrobić? – pyta Racuszek, gdy już sobie pomilczeliśmy.

– Basieńka wie?

– Właśnie jej zaniosłem notatkę.

– Coś mówiła?

– Że poczeka, aż wrócisz. A na pewno do poniedziałku.

– A Malina?

– Zwrócił się do Białorusinów. Więc jak?

Myślę o anonimowym szantażyście z telefonu. Może powinnam odpuścić. Szefowa na pewno przedłuży mi urlop. Wszyscy jesteśmy przemęczeni. Nawet nie będę musiała specjalnie zmyślać. Mogę też wrócić i poprosić o przejęcie sprawy przez kogoś innego. Basieńka zrozumie. W policji grożenie funkcjonariuszowi traktuje się poważnie.

Mam też trzecią drogę.

– Muszę lecieć – mówię i kończę połączenie.

Mężczyzna, na którego czekam, wychodzi właśnie z klatki schodowej. Mimo iż dzieli mnie od niego blisko sto metrów i nie czuję się bezpośrednio zagrożona, lepkie od potu ręce przyklejają się do kierownicy, a serce wali w szalonym rytmie. Przytomności umysłu starcza mi na tyle, by, nim facet zniknie za rogiem, wziąć z sąsiedniego siedzenia aparat fotograficzny i zrobić mu trzy szybkie zdjęcia.

Mężczyzna trzyma na smyczy dwa ogromne psy. Idą spokojnie, nie oglądają się na boki, przechodniów mijają z dobrze wytrenowaną obojętnością.

Jeden, nieco mniejszy od kamrata, ma gęstą żółtawą sierść.

Odkładam aparat. Odjeżdżam.

***

Wkładam dżinsy, sportowe buty i czarny golf. Mocuję kaburę z bronią. Gdy zapnę guziki marynarki, prawie jej nie widać. Mam również taser i batona, a także kupiony kilka dni temu miotacz gazu pieprzowego. Do wewnętrznej klapy marynarki mocuję mikrofon, wpinam go w komórkę, uruchamiam dyktafon, robię próbę. Słychać mnie głośno i wyraźnie, jeśli rozmówca będzie stał nie dalej niż trzy metry, będzie słychać i jego. Przeżywam déja` vu. Czuję się, jakbym wybierała się na wojnę, co w pewnym sensie nie jest dalekie od prawdy.

Schodzę na dół i uruchamiam samochód już ze skrystalizowanym planem w głowie.

Jadę sama, bez wsparcia, bez zgody, a przynajmniej wiedzy przełożonych. Że to niezgodne z przepisami? Jasne. A jak byście chcieli, wszystko według rozpiski? Nie sądzę. Nie dałoby się tego słuchać. I nie tylko dlatego, że nudne. Każdy znany mi gliniarz, który może pochwalić się sukcesami, nagina, a często omija przepisy. Jeśli wygra – nikt nie ma pretensji. Króluje statystyka. Mówiłam wam.

Pora na krok pierwszy.

– Halo?– brzmi w słuchawce znajomy głos. Pijany? Nie wiem. Ale na pewno spięty. Nareszcie.

– Tu podkomisarz Kohut – mówię. – Chciałabym się z panem spotkać.

– Po co? – odparowuje Junior zaczepnie. Tak, pił. Nawet tu czuję zapach alkoholu.

– Chcę wyjaśnić pewne wątpliwości. Mogę do pana przyjechać.

Coś szeleści, potem słyszę dźwięk lejącego się z butelki płynu. Pomyłka: Junior nie pił. Junior pije.

– Wszystko opowiedziałem.

– Wyszły na jaw nowe fakty.

– Czego bym nie powiedział, i tak się pani nie odczepi – mówi. Pewnie chce, by zabrzmiało to wojowniczo, ja słyszę rezygnację. – Proszę przyjechać do Wiązowny.

– Przecież zamknęliśmy klub?

– Zamknęliście dół. Resztę łaskawie nam zostawiliście.

– Jest pan sam?

– Sam, sam. Nawet ochrony nie ma.

– Przyjadę.

– Znajdzie mnie pani w barze.

Nigdzie indziej bym go nie szukała.

– Do zobaczenia – mówię i rozłączam się.

Oddycham głęboko. Jadę powoli, Warszawa nie zwraca na mnie uwagi, ja na nią również. Scena powoli zaczyna się zapełniać aktorami i dekoracjami. Muszę zadbać, by zapełniła się do końca.

Wybieram kolejny numer.

– Dzień dobry, tu podkomisarz Kohut – mówię. – A właściwie dobry wieczór. Pan Kenig?

– Dobry wieczór – odpowiada mężczyzna.

– Nie mogę się dodzwonić do prokuratora Malińskiego.

– Jest na naradzie w ministerstwie.

– Rozumiem. Cholera.

– Coś się stało?

– Pojawiły się nowe dowody. Zidentyfikowaliśmy wspólników Rumera.

– Słyszałem o Walickim.

– Trzecim wspólnikiem był Kacper Klaczyński.

– To ciekawe. Jest pani pewna?

Opowiadam, czego się dowiedziałam od Racuszka. Nie staram się być przekonująca. Chcę, by przemawiały fakty. Wierzę w ich siłę. Przy okazji, wierzę też, że nikt nas nie słucha, żadna trzyliterowa służba nie ma ani mnie, ani asesora Keniga na celowniku. Basieńka pogryzłaby z wściekłości swój kierowniczy fotel, gdyby mnie w tej chwili słyszała.

– Co pani zamierza? – chce wiedzieć Kenig.

– Młody Klaczyński jest w tej chwili w Wiązownie w klubie golfowym „Akademia”. Nie chcę czekać do jutra. Mam jeszcze parę spraw do załatwienia, umówiłam się z nim za jakieś dwie godziny. Przycisnę, skłonię, żeby się przyznał. I aresztuję go.

– Nie boi się pani, że podejrzany ucieknie?

– Nie mówiłam mu, po co chcę się spotkać. Zasugerowałam, że wyjaśnienie wątpliwości może podziałać na jego korzyść.

– Rozumiem. Napiszę do prokuratora Malińskiego – deklaruje Kenig. – Poproszę, by się z panią niezwłocznie skontaktował, może podczas przerwy.

– Dziękuję. Bądźmy w kontakcie.

Rzucam aparat na siedzenie pasażera. Pod wpływem impulsu po chwili znów mam go w ręku.

– Cześć, Piotr – mówię.

– O, pani podkomisarz – odpowiada Pastor. Kpina, a jakże. Ale mam wrażenie, że słyszę w jego głosie coś jeszcze. – Jak się pani miewa?

– Stęskniłam się – oświadczam, uznając, że nie mam czasu ani ochoty kluczyć. – Co powiesz na małą randkę?

– Dlaczego zaraz małą? – dziwi się ten piekielnik. – Nie możemy iść na porządną, długą randkę z urozmaiconym programem i przynajmniej dwoma nieoczekiwanym zwrotami akcji?

– Za zwroty akcji w twoim towarzystwie dziękuję – oświadczam, starając się zachować powagę.

– Moja droga, martwi mnie, że niepomna ostatnich doświadczeń, w dalszym ciągu uważasz, że najlepsza droga do nawiązania relacji z mężczyzną wiedzie przez bar. Nie miałem na myśli alkoholu.

No, tym razem powagi nie udaje mi się utrzymać. Chichoczę, jakbym miała siedemnaście lat i nie jechała na spotkanie z mordercą.

– Dobra, umówmy się na normalną randkę w knajpie z jednym kieliszkiem wina na głowę i dobrym jedzeniem, a potem zdecydujemy, co dalej – mówię. – Może być?

– Widzę, że ostatnio mocno pracowałaś nad planowaniem – oświadcza Pastor. – Nie jest jeszcze idealnie, ale dostrzegam postęp.

– Więc jak?

– Niech będzie.

– Łaskawca.

– Napisz gdzie i o której, a się stawię.

Na tym kończymy. Gdy odkładam telefon, okazuje się, jak bardzo powierzchowny był wywołany rozmową dobry nastrój. Przyjemności parują z głowy niemal w jednej chwili. Czuję, jak mocno ciąży mi zaciśnięty w supeł żołądek. W gardle utkwił kawał papieru ściernego. Serce wali. Choć spieszy mi się, jadę wolno, jestem zbyt zdekoncentrowana na szybką jazdę.

Dlatego do bramy klubu „Akademia” docieram dopiero po pięćdziesięciu minutach. Wysiadam. Otacza mnie cisza, nie słychać nawet ruchu samochodowego z pobliskiej szosy. Domek strażnika jest pusty. Tylko dwie boczne lampy rozjaśniają ciemność. Dojazd i parking, a także budynek klubowy toną w mroku. Pcham bramę. Nie stawia oporu. Wjeżdżam. Parkuję obok przypominającej kiosk terenówki Juniora. Wysiadam. Potrzebuję dłuższej chwili, by uspokoić oddech. Dotykam rękojeści pistoletu. Obecność broni dodaje mi otuchy.

Powiedzmy.

Drzwi wejściowe również są otwarte. Przecinam ciemny hol wejściowy, niemal na oślep mijam recepcję, kieruję się w prawą stronę. Dostęp do piwnicznych schodów odgradza policyjna taśma. Z baru sączy się światło. Podchodzę. Staję w progu z dłonią na kaburze. Muszę sobie jeszcze raz powtórzyć, z jakiego powodu przyjechałam tu sama. Nawet we własnych uszach argumenty nie wypadają przekonująco.

Kacper Klaczyński siedzi tyłem. Pomieszczenie jest oświetlone tylko rzędem słabych lampek zawieszonych nad barem. Światło odbija się refleksem w stojącej na blacie butelce. Jest opróżniona w jednej trzeciej.

Nie staram się ukryć swojej obecności. Energicznie stawiam stopy na parkiecie. Chcę, by gospodarz mnie usłyszał. Jeśli planuje coś złego, muszę mieć czas na reakcję.

Na razie nie mam się czego obawiać. Klaczyński reaguje ospale, niezdarnie się odwraca, jakby bolał go kręgosłup. Zamiast twarzy ma żółtawą, nieruchomą maskę. Golił się trzy dni temu. Oczy, na co dzień niezbyt imponujących rozmiarów, są zmętniałe i giną w sinych workach sięgających połowy policzków. Junior przygląda mi się, potem lustruje przestrzeń za moimi plecami.

– Przyszłaś sama – mówi obojętnie, a mnie serce bije jeszcze mocniej.

Wsuwam rękę do kieszeni. Włączam nagrywanie. Jeśli, mimo strachu, dobrze rozegram tę partię, będzie mój. Jeśli.

– Odważna jesteś – ciągnie, po czym wraca do poprzedniej pozycji. Kontynuuje wpatrywanie się w głąb trzymanej w dłoni szklanki. – Albo głupia.

– Ani jedno, ani drugie – mówię, mając nadzieję, że nie słychać, jak bardzo ściśnięte mam gardło. – Liczę na twój zdrowy rozsądek.

Junior nieoczekiwanie śmieje się serdecznie. Uwierzcie mi, przestrzeń wypełnia szczery, zdrowy śmiech wychodzący z ust chorego człowieka.

– Trafiłaś pod zły adres – chrypi. – Zdrowym rozsądkiem kieruje się mój ojciec. Idź do niego.

Dawno nie słyszałam tak pięknie skondensowanej złości. Delfin często nie spełnia oczekiwań władcy. Przynajmniej w jego ocenie, a czasem i we własnej. Wcześniej domyślałam się, teraz wiem. Niełatwo być synem wielkiego człowieka. Zaczynam myśleć odrobinę klarowniej.

– Przyszłam do ciebie – mówię. – Musimy poważnie pogadać.

– Rozmawialiśmy.

– Trochę się od tamtej pory zmieniło.

Wzrusza ramionami. Nie ma w nim pozy. Naprawdę nie wygląda na zainteresowanego tym, co mam do powiedzenia.

– Ciekawa jestem twojej motywacji – mówię po chwili milczenia, po czym zerkam na zegarek. Muszę uważać. Starannie regulować tempo. Czas nie jest z gumy.

Klaczyński nie reaguje, w ogóle nie zwraca na mnie uwagi. Nalewa sobie kolejną porcję. Pije małymi, starannie odmierzonymi łykami. Coraz mniej go rozumiem.

– Opowiem ci coś – oznajmiam, bo muszę jakoś przebić otaczający go mur. – Prawdziwą historię, która wydarzyła się dwa lata temu na północy Polski. Był sobie chłopak, dwadzieścia parę lat, z normalnej rodziny. Skończył szkołę średnią, pracował w hurtowni handlującej elektroniką. Przeciętny wzrost, przeciętny wygląd, przeciętna inteligencja. Koledzy go nawet lubili, szef cenił za solidność. Otóż ten chłopak miał kuzynkę. Niecałe siedemnaście lat, wysoka i zgrabna, ale o nader przeciętnej urodzie. Nigdy nie zwracał na nią uwagi, był o sześć lat starszy, ot, gówniara, jakich tysiące. Tego dnia jechał samochodem do pracy wyjątkowo zły. A był zły, bo doszedł do wniosku, że nie idzie mu z dziewczynami. Kiedyś szło, a teraz nie idzie. Randki jakoś się nie udają, Tinder zawodzi, choćby z tego powodu, że ewentualne chętne mieszkają daleko, a on nie ma pieniędzy na podróże, w hurtowni zarabia grosze. Jedzie więc do pracy i duma, że życie jest do dupy. Nagle samochód, stary grat, wpada w jakąś dziurę i cały się trzęsie, razem z kierowcą, oczywiście. I wtedy mu dygnął. Tak potem zeznał: „Na wyboju mi dygnął”. Niemal jednocześnie w głowie pojawiła się myśl, że musi zaruchać. Przepraszam, to jego słowa. „Muszę dziś zaruchać”, powiedział podczas przesłuchania. I po kilku sekundach od tej refleksji zobaczył kuzynkę, stojącą na przystanku autobusowym. Mógł przejechać dwie minuty później, po odjeździe autobusu. Mógł ominąć dziurę w jezdni albo wjechać w inną, kilometr wcześniej. Mógł jechać inną drogą, dłuższą, ale o lepszej nawierzchni – zwykle zresztą tak robił. Mógł wszystko. Ale pojechał tą trasą, wpadł w wybój, autobus tego dnia się spóźnił, więc on z erekcją i natłokiem dziwacznych myśli w głowie zobaczył czekającą niecierpliwie siedemnastoletnią dziewczynę. I pomyślał, że los mu zsyła okazję. Stanął, otworzył okno, zaproponował podwózkę. Ona go znała, nawet dość lubiła, nie miała podstaw, by się go bać. Wsiadła, dziękując. On jechał szybko, zamyślony, na pytania odpowiadał półsłówkami. Potem zeznał, że musiała coś wyczuć, może jakieś napięcie, a może nie spodobała jej się zmiana trasy. Zaczęła działać instynktownie, próbowała odwołać się do więzi rodzinnych. Kilkakrotnie prosiła, by ją wysadził. Nie reagował. Wjechali do lasu, zatrzymali się, on kazał jej wysiąść. Był już wtedy bardzo agresywny i pobudzony. Dziewczyna zdała sobie sprawę, że czeka ją coś złego. Próbowała skłonić go, żeby pomyślał o niej jako o żywym człowieku, ale nie chciał o tym słyszeć. Doszła do wniosku, że odda mu się dobrowolnie. Wtedy ma szanse przeżyć. Myślała prawidłowo, ale pomyliła się, bo on wymyślił sobie, że weźmie ją siłą. Chciał przełamywać jej opór, więc jej uległość rozwścieczyła go. Związał ją. I znowu nie poszło zgodnie z planem: niespodziewanie dla niego chuć zaczęła słabnąć. Chciał znowu czuć podniecenie, więc zaczął ją torturować: dźgać nożem, przypalać papierosem. Ona już walczyła o życie. Żądza wróciła: wtedy ją zgwałcił. Akt przemocy połączony z seksem spowodował u niego niespotykaną eskalację doznań. Po wszystkim dziewczyna znów zaczęła się odwoływać do jego ludzkiej natury. Przysięgała, że nikomu nie powie o tym, co się stało. Ponieważ napięcie seksualne opadło, chłopak zaczął myśleć racjonalnie, martwić się, co będzie, jak się ludzie dowiedzą. Więc ją udusił, a potem dla pewności dźgnął nożem. I znów poczuł wzmożenie seksualne, które musiał rozładować. I wiesz, co zrobił? Zgwałcił ją analnie, choć w tym wypadku trzeba raczej mówić nie o gwałcie, a o zbezczeszczeniu zwłok. Po wszystkim przykrył ciało gałęziami i uciekł. Policja złapała go po tygodniu, a on od razu się przyznał. Podczas wizji lokalnej wszystko chętnie pokazywał i ze szczegółami odpowiadał na pytania. Nie okazywał żadnych emocji. Nie miał żadnych wyrzutów sumienia. Nie dostrzegał zła, które wyrządził. Zła, które wzięło się znikąd.

Klaczyński podnosi szklankę do ust, wypija resztę alkoholu dużym haustem.

– Po co mi to opowiadasz? – pyta.

– Mówiłam ci, jestem ciekawa twojej motywacji – odpowiadam. – Tamten chłopak zabił właściwie przypadkiem. Wcześniej nie przejawiał morderczych skłonności. Do porwania, gwałtu i zabójstwa pchnął go impuls wynikający ze zbiegu okoliczności. Gdyby nie zadziałał któryś z czynników, nic pewnie by się nie stało, a on frustrację rozładowałby inaczej. W każdym razie dziewczyna pewnie by żyła.

– Zakładasz, że to ja zabiłem te dziewczyny…

– Nie zakładam – przerywam mu. – Wiem. I wkrótce będą wiedzieli moi szefowie i prokurator. Jestem ciekawa, jak to było u ciebie.

Po raz pierwszy przygląda mi się z zainteresowaniem. Alkohol jakby z niego wywietrzał. Oczy są czujne, badające.

– Twierdzisz, że masz dowody, tylko że nikt o nich nie wie – mówi szyderczo. – I przyszłaś sama. Jajcara z ciebie.

– Ty też jesteś sam, nie uciekasz, nie chowasz się za adwokatem, pijesz z dala od domu i żony, za to w pobliżu miejsca zbrodni.

– Jakiego miejsca zbrodni? Niczego nie znaleźliście.

– Odwrotnie. Rozmawiałam przed chwilą z naszym technikiem. Mogę ci powiedzieć oficjalnie, że po dokładniejszych badaniach zabezpieczyliśmy w twojej piwnicy ślady krwi ofiar. Oraz odciski palców trzech osób. Rumera, Walickiego i twoje.

– Kłamiesz.

– Chcesz się przekonać?

Wzrusza ramionami. Nalewa kolejną porcję. Ciemność nocy zdaje się napierać na szyby. Czuję, jak po kręgosłupie spływa kropla potu.

– Wydawało wam się, że jesteście cwani – mówię. – Już na początku doszliście do wniosku, że nie wszystko da się obgadać bezpośrednio. I wtedy któryś z was, może ty, może Rumer, ale nie wierzę, że to on, stawiam na ciebie, bo wydajesz mi się człowiekiem najbardziej oblatanym w nowoczesnych technologiach, przeczytał o zamachu we Francji sprzed kilku lat. Jak terroryści posługiwali się komunikatorami sprzężonymi z grą. I wydało ci się, że wpadłeś na doskonały pomysł, bo nikt nie zwraca uwagi na graczy i na to, co oni wyprawiają w sieci. Zainstalowaliście grę, utworzyliście grupę i się zaczęło. Problem polegał na tym, że zapomniałeś o szczegółach technicznych. Daty waszych sesji zgadzają się z datami zabójstw. Nie wiedziałeś, że każdy komputer robi kopię korespondencji, co?

Klaczyński milczy i to milczenie jest dla mnie odpowiedzią.

– Swoją drogą, bardzo pouczająca lektura – ciągnę coraz pewniejszym tonem. – Widać, jakie fantazje siedzą w głowach dorosłych, było nie było, facetów.

– Ty o niczym nie fantazjujesz?

– Fantazjuję, jak najbardziej. Zdziwiłbyś się o czym.

Nie pyta. Możliwe, że wszystko mu jedno. Nie mam wrażenia, żebym posuwała się do przodu. Nie zaprzecza udziałowi w zbrodni, ale to nadal za mało.

– Ciekawa jestem, czy ci lżej – mówię. – Czy gwałty, tortury i zabójstwa cokolwiek załatwiły. Jeśli miałabym zgadywać, obstawiałabym, że nie. Że gdy miałeś te nagie i przerażone dziewczyny w swojej mocy, przeżywałeś chwile euforii, ale po wszystkim, gdy opadło napięcie, przychodziła taka pustka i taki strach, że nie mogłeś spać po nocach. Nie mogłeś normalnie żyć, musiałeś ukrywać się przed żoną. Próbowałeś to sobie racjonalizować, zrzucać na konflikt z apodyktycznym ojcem, ale w rzeczywistości oszukiwałeś sam siebie. Kolejne mordy nie załatwiły żadnego z twoich życiowych problemów, były tylko pustą koniecznością narkomana. W gruncie rzeczy cieszysz się, że to koniec. Prawda?

Patrzy na mnie z nienawiścią. Nie dlatego, że zburzyłam mu świat. Nienawidzi mnie, bo mam rację, a on rozpaczliwie chce, by było inaczej. Choć nadal się nie przyznaje. Nadal nie mam dowodu. Nagranie będzie tylko poszlaką.

– Co teraz? – chrypi.

– Zabiłeś te dziewczyny?

– A jeśli tak, to co?

– Pojedziesz ze mną na komendę i złożysz zeznanie, w którym przyznasz się do wszystkiego – mówię. – Obszernie, jasno, ze szczegółami wszystko opowiesz. Nie wiem, czy żałujesz, czy nie, ale powiem ci, że sędzia na pewno spojrzy na ciebie przychylniej, jeśli wyrazisz skruchę, najlepiej szczerą. Nie moja sprawa, zrobisz, jak zechcesz, ale tak będzie lepiej dla ciebie.

Chyba mnie nie słucha.

– Walicki nie zginął przypadkiem, prawda? – chce wiedzieć.

Mogłabym zasłonić się niewiedzą albo tajemnicą śledztwa, ale nie robię tego.

– Tak – mówię. – Zginął, bo komuś bardzo nie spodobało się, co robił.

– Wiesz, kto to?

Kiwam głową, świadoma obecności uczepionego marynarki mikrofonu. Klaczyński patrzy na mnie pytająco. Może zastanawia się, jak bardzo jego życie było zagrożone. Nie mam zamiaru mu pomóc.

– Złapiemy go, tak czy inaczej – mówię. – Idziemy?

Junior opróżnia szklankę do końca. Nie jest ani trochę pijany.

Zsuwa się ze stołka.

– To chodźmy – mówi.

Rusza pierwszy. Idę za nim. Ma krok starego człowieka. Nigdy nie dostrzegałam w nim nadmiernej pewności siebie, raczej maskę zbudowaną z dobrego humoru i niefrasobliwości, pozę człowieka pozbawionego większych trosk. Teraz widzę starca. Mimo to uważam na każdy jego najdrobniejszy ruch; dłoń poci się na rękojeści pistoletu.

Junior nie zgasił światła w barze, jasna smuga odprowadza nas więc do drzwi wejściowych. Wychodzimy na zewnątrz, ja dwa kroki z tyłu. Klaczyński wciąga głęboko powietrze do płuc. Patrzy na swój samochód, wysoką, masywną terenówkę, świadectwo życia, które właśnie się kończy. Ogląda się. Biały masyw budynku klubowego jest cichy i ciemny, tylko chromowany szyld pobłyskuje lekko w blasku dalekiej latarni.

Stłumiony krzyk, stanowczy, krótki, brzmiący jak rozkaz, niemal podrywa mnie w powietrze. Klaczyński słyszy go również, bo zaczyna się odwracać. Jest ciemno, dostrzegam jednak na jego twarzy wyraz zaskoczenia. Nieco zasłania mnie samochód (co, jak się później okaże, prawdopodobnie ratuje mi życie), więc nie mam pełnego obrazu sytuacji. Junior kontynuuje ruch, nie kończy go jednak, bo tuż przed nim pojawia się ogromny, szybki jak błyskawica cień. Wybija się i skacze. Pchnięty z niezwykłą siłą Klaczyński upada na plecy z głuchym łomotem. Cień materializuje się w postaci gigantycznego, pokrytego gęstą sierścią owczarka kaukaskiego. Z miejsca rzuca się do gardła ofiary. W ciemności wydaje się czarny, potem okaże się, że jest ciemnobrązowy, z jaśniejszymi plamami na zadzie i grzbiecie. Nie wydaje najmniejszego dźwięku, podobnie zresztą jak jego nieco mniejszy, żółtawego umaszczenia wielorasowy towarzysz, który sekundę później pojawia się znikąd i atakuje z drugiej strony. Słyszę rozpaczliwy, przeszywający krzyk. Klaczyński walczy desperacko, próbuje powstrzymać kaukaza, odpycha go oburącz, chroni gardło, co jest trudne, żółty pies bowiem wbił zęby w jego lewy biceps i szarpie z całych sił. Widzę krew, coraz obfitszym strumieniem wylewającą się z powiększających się z każdą sekundą ran na przedramionach i klatce piersiowej. Pomijając wrzaski ofiary, walka odbywa się w ciszy, psy nie warczą, co tylko wzmaga grozę sytuacji. Stanowią zgrany do perfekcji, działający jak maszyna zespół.

Mój mózg rejestruje wszystko z dużą dokładnością, nie umyka mu żaden szczegół; reszta ciała jest jednak jak sparaliżowana. Stoję, nadal porażona nagłością i szybkością ataku, choć przecież skłamałabym, twierdząc, że jestem nim całkowicie zaskoczona. Może nie dopisała mi wyobraźnia, a może sprawa jest prostsza: nie chcę interweniować, ponieważ uważam, że sprawiedliwości właśnie staje się zadość. Że gwałciciel i morderca zbiera to, co zasiał, ponosi karę, na jaką zasłużył, znacznie bardziej dolegliwą, brutalną i adekwatną od kary, którą wymierzy mu system sprawiedliwości. Może po prostu rozumuję jak zabójca Walickiego.

– Pomóż mi! – wyje Klaczyński.

Z drugiej strony, człowiek ten zabił również Justynę Szmajer, niczemu niewinną dziewczynę, która widziała za dużo. Nie chcę mieć nic wspólnego z tym samozwańczym mścicielem, który zboczył z obranej ścieżki. Wyciągam broń. Przeładowuję. Trzask zamka uspokaja mnie. Zaczynam działać jak automat. Kilkanaście intensywnych godzin spędzonych pod okiem Pastora (wyjątkowo upierdliwego i śmiertelnie poważnego w tych sprawach) na strzelnicy owocuje dodającym otuchy automatyzmem ruchów.

– Zostaw! – wrzeszczę z całych sił i składam się do strzału.

Nie liczę, że zostawią, chcę tylko odwrócić ich uwagę. Nic. Psy kontynuują atak. Krwi jest coraz więcej, krzyk słabnie. Klaczyńskiemu zostało może dziesięć sekund życia. Nie mam czystego strzału. Jestem zbyt daleko, a bliżej boję się podejść.

Chowam broń, wyjmuję z kieszeni taser. Celuję. Naciskam spust. Ciche pyknięcie tonie w jękach ofiary. Strzałki wbijają się w kark kaukaza. Wyładowanie elektryczne wstrząsa jego potężnym cielskiem. Wydaje z siebie pełen udręki pisk. Pada na bok, przez chwilę jeszcze drga, potem uspokaja się.

Drugi pies reaguje z podziwu godnym refleksem. Bezbłędnie wyczuwa, że grozi mu niebezpieczeństwo. Puszcza ramię Klaczyńskiego i rzuca się w moją stronę. Jest piekielnie szybki. Musi wykonać dwa susy. Po pierwszym jest już niespełna metr od mnie. Odbija się obiema tylnymi łapami. Celuje w gardło.

Skacze.

Ja już jednak mam na powrót pistolet w dłoniach. Składam się w jednym płynnym ruchu, właściwie nie celując, napastnik jest zbyt blisko. Strzał huczy, zamek leci do tyłu i wraca na miejsce, pistolet szarpie do góry.

Kula trafia Karola w klatkę piersiową. Pies skowyczy. Upada, uderzając pyskiem o moje buty. Nie żal mi go – nawet teraz szczerzy przerażające długie zęby i usiłuje mnie nimi dosięgnąć. Strzelam jeszcze raz, tym razem w głowę. Napastnik nieruchomieje.

Odwracam się. W połowie drogi między budynkiem a bramą widzę ciemną ludzką sylwetkę – tylko dlatego, że od tyłu oświetla ją daleki poblask ulicznej latarni. Mimo odległości poznaję tego człowieka, poznaję, bo jego obecność potwierdza moje podejrzenia, bo się go spodziewałam, bo moja naprędce sklecona pułapka okazała się skuteczna. Przemysław Kenig, asesor prokuratora Malińskiego, syn Amelii Buczek, przez chwilę stoi nieruchomo, być może zaskoczony hukiem strzałów, nie sądzę bowiem, by był w stanie dostrzec, co się wydarzyło. Za ciemno i za daleko.

– Stój, policja! – krzyczę.

Kenig odwraca się i zaczyna biec w stronę bramy.

Ruszam za nim. Zostawiam tonącego we krwi Klaczyńskiego własnemu losowi, nie odczuwając najmniejszych wyrzutów sumienia. Szybko się rozpędzam, wydobywam z organizmu wszystko, na co go stać. Myśl, że jestem tak blisko schwytania zabójcy Walickiego i Justyny Szmajer, dodaje mi sił.

Po dziesięciu sekundach wiem, że nie zdążę go dopaść przed bramą. Zbliżam się, lecz zbyt wolno. Facet sadzi długimi susami, jest młodszy ode mnie, zapewne uskrzydla go strach.

Zatrzymuję się gwałtownie, pistoletu nie chowałam, nie tracę więc czasu na wyjmowanie go z kabury. Staję w rozkroku, uginam kolana, staram się wstrzymać oddech.

– Stój, bo strzelam! – wrzeszczę.

Żadnej widocznej reakcji. Mężczyzna za chwilę dopadnie bramy, skręci w prawo i po dwudziestu metrach zniknie wśród drzew. W lesie nie znajdę go nigdy.

Strzelam w powietrze, a jakże. Na tym etapie nie mogę już popełnić żadnego głupstwa, choć wymagany przepisami strzał ostrzegawczy pozwala oddalić się celowi o kolejnych kilka metrów, facet bowiem nadal biegnie ile sił w nogach.

Składam się i strzelam. Szybko, raz za razem, trzykrotnie. Kenig jest oddalony o trzydzieści metrów i widzę go raczej jako cień niż wyraźną ludzką sylwetkę, strzelam z broni, której długość lufy niewiele przekracza dziesięć centymetrów, a dziewięciomilimetrowy pocisk typu parabellum również nie powala parametrami balistycznymi. Krótko mówiąc, prowadzenie ognia z pistoletu do szybko poruszającego się człowieka znajdującego się w odległości trzydziestu metrów, w ciemności i po szybkim biegu, przypomina grę w totolotka. Szanse są może większe, ale niewiele.

Pierwsza seria chybia, ale musiała przejść blisko, może świst kul przestraszył uciekiniera, ponieważ zmienia on tor biegu i na sekundę wyraźnie zwalnia. Nie czekam. Składam się ponownie, całkowicie wstrzymuję oddech, zaciskam mocno dłonie, mrużę oczy, starając się dostrzec jak najwięcej szczegółów. Ostatnia szansa. Ściągam spust, płynnie, tak jak uczył Pastor. Huk. Cztery kule opuszczają lufę w półtorej sekundy.

Jedna jest celna. Potem okaże się, że trafiła Keniga w mięsień dwugłowy uda. Mimo stosunkowo długiego lotu miała wystarczającą energię, by powalić go na ziemię i oszołomić na tyle, by dalsza ucieczka stała się niemożliwa. Mężczyzna upada z krzykiem. Idę ku niemu z bronią wyciągniętą przed siebie. Nie spieszę się.

Gdy dochodzę, leży na plecach. Jest przytomny. Ma puste ręce. Chowam pistolet. Nie myliłam się. To on.

– Przemysławie Kenig, jesteś aresztowany pod zarzutem dwukrotnego zabójstwa oraz próby zabójstwa. Masz prawo do pomocy medycznej, skorzystania z usług adwokata, a także wniesienia zażalenia do sądu – mówię.

I dopiero wtedy zaczynam się trząść.

***

Godzinę później jestem nadal na terenie klubu. Ambulans z Kenigiem właśnie odjeżdża. Obserwuję, jak do drugiej karetki medycy pakują Klaczyńskiego, nieprzytomnego, ale z nadziejami na przeżycie. Ową nadzieję Junior zawdzięcza mnie. Przywołując nader skromne umiejętności z zakresu pierwszej pomocy i korzystając ze znalezionej w klubie apteczki, jak umiałam, opatrzyłam mu rany i powstrzymałam krwawienie. Potem pomogłam zabójcy, wpierw go unieruchamiając. Po prowizorycznym zatamowaniu krwotoku zadałam mu trzy pytania, ważne nie tylko dla śledztwa, ale dla mnie osobiście; milczał uparcie, ale wydaje mi się, że w jego oczach wyczytałam potwierdzenie. Chciałam wiedzieć, czy zrobi ze swej wiedzy użytek. Nie zaprzeczył, ale i nie potwierdził. Nic więcej nie udało mi się uzyskać.

Potem pilnowałam ich obu aż do przyjazdu karetek. Zaraz po łapiduchach zjawiła się Basieńka. Mimo ciemności widziałam, że jest w bardzo złym humorze. Szła ku mnie energicznym krokiem, prowadząc za sobą liczne stadko złożone z techników, Klocka i czterech jego ludzi, którzy zresztą nie towarzyszyli nam zbyt długo. Rozdzielili się na dwa zespoły i wsiedli do obu ambulansów, eskortując zatrzymanych do szpitala, gdzie mieli zostać i nie spuszczać ich z oka.

– Dopilnuj, żeby technicy porządnie zabezpieczyli ślady – warczy Basieńka pod adresem Klocka. Mój wydziałowy kolega chce protestować, bo kontrolowanie Racuszka i Kamińskiego ma mniej więcej taki sam sens, jak pilnowanie gazu, by dobrze zagotował wodę, ale widząc minę kierowniczki wydziału, rezygnuje. Basieńka czeka, że wszyscy oddalą się na odpowiedni dystans, i z miejsca przystępuje do działania.

– Co to za jaja? – syczy. Jej oczy płoną. Dawno nie widziałam jej tak wściekłej. – Jesteś na urlopie, działasz bez upoważnienia i wsparcia, urządzasz strzelaninę jak na jakimś, kurwa, Dzikim Zachodzie…

– Złapałam zabójcę Walickiego i Justyny Szmajer podczas próby zabójstwa trzeciej ofiary, Kacpra Klaczyńskiego – mówię, starając się nie akcentować nadmiernie swoich słów.

– Złapałaś najbliższego współpracownika prokuratora rejonowego.

– Co nie zmienia faktu, że jest mordercą.

To odrobinę Basieńkę osadza. Nadal jest rozjuszona, wie, że osoba zabójcy oznacza kłopoty dla Maliny, ale zaczyna dopuszczać myśl, że jeśli rozegra to sprytnie, może mieć udział w sukcesie. Osiągniętym być może w okolicznościach nie do końca zgodnych z przepisami, ale jednak. Wydział potrafi złapać przestępcę niezależnie od okoliczności. Wydział stanął na wysokości zadania. Wydział jest skuteczny. A przecież wiadomo, kto kieruje wydziałem.

– Co… – ciągnie z rozpędu, po czym zatrzymuje się. Patrzy na dużego żółtego psa z dziurą w głowie, nad którym pochyla się Racuszek.

– Od początku podejrzewałam, że Justyna Szmajer nie zginęła z rąk Rumera, Walickiego czy młodego Klaczynskiego, tylko z rąk osoby, którą widziała tuż przez zabójstwem Walickiego – mówię. – Widziała bowiem zabójcę, czy raczej zabójców.

– Jego. – Basieńka kiwa dłonią w stronę bramy, za którą zniknęła pierwsza karetka. Nadal chyba nie może uwierzyć w to, co najpierw usłyszała ode mnie przez telefon, a po przyjeździe zobaczyła na własne oczy.

– Jego wraz z matką, niejaką Amelią Buczek – mówię. – Na początku uważaliśmy, że Szmajer widziała Walickiego, kłócącego się z żoną, będącą tuż po rozmowie z kochanką męża, więc wściekłą i podminowaną, na pewno skłonną do działania. Obraz zamydlił fakt, że kobieta miała na smyczy dużego żółtego psa. Pies Walickich jest duży i żółty, wabi się Atos. Zbieg okoliczności polega na tym, że Amelia Buczek też miała żółtego, dużego psa. Miał na imię Karol, a teraz leży tam. – Pokazuję zwierzaka, którego zastrzeliłam. – Kenig również ma psa, owczarka kaukaskiego, osiemdziesięciokilogramowego bydlaka zdolnego rozszarpać człowieka na strzępy. I Amelia Buczek, i jej syn znają się na psach, nie potrzebowali instruktora, żeby wyszkolić zabójcę. Sami to zrobili. „Musisz to skończyć”, powiedziała kobieta. I znów pomyłka w interpretacji. Buczek nie mówiła o Walickim jako o mężu bijącym żonę. Mówiła o nim jako o mordercy trzech dziewczyn. I popychała syna do działania. Popychała go, żeby stał się mścicielem.

– Ja dopiero dziś dowiedziałam się, że Walicki był wspólnikiem Rumera – zauważa przytomnie Basieńka. – Skąd to wiedział Kenig? Ten… mściciel?

– Był szybszy od nas, bo nie przejmował się procedurami, a miał wiadomości z pierwszej ręki – mówię. I opowiadam o grze i komunikatorze, za pomocą którego wspólnicy się kontaktowali, namierzali ofiary i dzielili wrażeniami. – Gdy już zaczęliśmy podejrzewać Rumera, musiał włamać się na jego konto, odkrył grę i komunikator, upewnił się, że facet jest winien i ma wspólników. Możliwe, że Walicki miał łatwiejsze do złamania hasło i jego odkrył jako pierwszego wspólnika. Ponieważ jednak tym razem to my byliśmy szybsi i aresztowaliśmy Rumera, zaatakował Walickiego. Jednocześnie pracował nad odkryciem tożsamości trzeciego wspólnika.

Basieńka patrzy na mnie z nagłym zainteresowaniem.

– Odkryłaś pierwsza, że to młody Klaczyński – mówi. – Nie miałaś dowodów, chyba że wiesz więcej niż ja. Jeśli tak jest i nic nie powiedziałaś, wylecisz, obiecuję ci.

– Nie wiedziałam – odpowiadam żarliwie, bo zależy mi, żeby uwierzyła. – Racuszek powiedział, że odcisk palca ma tylko cztery punkty zgodne z Klaczyńskim. Myślałam nawet, żeby włamać się do jego komputera i pogrzebać w korespondencji, ale uznałam, że nie mam czasu.

– Włamać? Nawet nie mów takich rzeczy przy mnie.

– Dobrze. – Sięgam do kieszeni, wyjmuję dyktafon. Podaję go Basieńce. – Tu masz całą rozmowę z Klaczyńskim, od samego początku.

– No, nareszcie słyszę coś, co ma sens – cieszy się szefowa. – Przyznał się?

– Posłuchaj nagrania – mówię. – Powiedziałam mu, że musi jechać ze mną na komendę i złożyć zeznanie. Zgodził się. Byliśmy na parkingu, gdy zaatakowały go psy. Resztę znasz.

– Będziesz musiała dać wszystko na papier.

– Jasne.

Basieńka nadal studiuje szczegóły mojej twarzy. Czuję się nieswojo.

– Ściągnęłaś go tu celowo, tak? – pyta cicho, upewniwszy się najpierw, że naprawdę nikt nas nie słucha. – Chciałaś doprowadzić do konfrontacji.

Wzruszam ramionami. I tak nie uniknę odpowiedzi na to i szereg innych pytań.

– Gdy zobaczyłam u Amelii Buczek jego zdjęcie, wszystko mi się ułożyło – mówię. Zatajam fakt przeszukiwania szafy w poszukiwaniu plisowanej spódnicy, która zapewne spoczywa teraz na jakimś dalekim śmietniku. – Nie skojarzyłam od razu, bo facet nosi inne nazwisko, pewnie po ojcu. To się łatwo da sprawdzić. Potem pojechałam pod jego blok. Czekałam. I w końcu się pojawił. Z dwoma psami, które idealnie pasowały do opisu.

– Jak w ogóle zgadłaś, że Buczek może mieć coś wspólnego z zabójstwem? Bo jest właścicielką schroniska?

– Nie. Bo gdy byłam u niej za pierwszym razem, zauważyłam wielkiego żółtego psa. Jako jedyny nie szczekał. Leżał i patrzył. Mimo że zachowywał się spokojnie, wydał mi się groźny. Wtedy nie zwróciłam na niego uwagi. Wczoraj mi się przypomniało, uznałam, że to może pasować. Dziś po południu go nie było. Buczek stwierdziła, że Karol znalazł nowych właścicieli. I gdy zobaczyłam go na Ursynowie z jej synem, wiedziałam, że kłamała, a ja jestem w domu.

Widzę nadjeżdżający samochód. Basieńka sztywnieje. Wiem, że ma ochotę zadać mi jeszcze wiele pytań, a potem ustalić wersję przeznaczoną na zewnątrz. Na nic nie ma już czasu. Prawdziwy egzamin dojrzałości zacznie się dopiero teraz. Basieńka może liczyć tylko na mój rozsądek. Obyśmy obie się nie przeliczyły.

Malina wyskakuje z wozu jak na sprężynie. Nie zawraca sobie głowy powitaniami.

– Czy wyście obie zwariowały? – woła na wstępie. Mimo liczby mnogiej patrzy na mnie, Basieńce nie poświęca uwagi. Nie patrzy również na techników, zabitego psa ani drugiego, skrępowanego kaukaza, który odzyskał właśnie wigor po wstrząsie wywołanym przez wyładowanie elektryczne i szarpie się wściekle, pakowany do samochodu przez weterynarza. – Aresztowałyście mojego asesora bez mojej wiedzy?

– Przemysław Kenig został aresztowany pod zarzutem zabójstwa Jarosława Walickiego oraz Justyny Szmajer oraz usiłowania zabójstwa Kacpra Klaczyńskiego – recytuję, czując się jak nakręcana zabawka. Nie uciekam wzrokiem. – W tym trzecim przypadku zatrzymany został złapany na gorącym uczynku, podczas ataku na Klaczyńskiego.

Malina unosi dłonie. Ma na sobie bardzo nieformalne ciuchy. Telefon od Basieńki wyrwał go z domowych pieleszy.

– Jeśli okaże się, że się mylisz, postawię ci zarzuty– mówi, patrząc mi prosto w oczy. Facet umie zachęcić człowieka do współpracy. – Żebyś nie miała wątpliwości. A cały wydział oskarżę o niestosowanie procedur. Wszystko do początku. Słucham.

Nabieram tchu i opowiadam. Spokojnie, po kolei, ze szczegółami. Kolejne kroki, fakty, podejrzenia. Nie spieszę się; moje dalsze życie zależy od tego zeznania.

– Zakładałam, że w pańskim biurze jest przeciek – mówię. Używam grzecznościowej formy, choć od dwóch lat jestem z Maliną na „ty”, nawet w kontaktach służbowych. Żałuję, że dałam Basieńce dyktafon. – Nie wzięłam pod uwagę, że nie chodzi o przeciek. Gdy zaczęłam dopuszczać myśl, że wśród pańskich ludzi jest zabójca Walickiego, wszystko zaczęło do siebie pasować.

– Skąd w ogóle ten pomysł? – chce wiedzieć Malina. Mimo widocznych starań nie panuje nad mimiką. Prawy policzek drga.

– W ciągu ostatniego roku pańskie biuro prowadziło dziesięć postępowań w sprawie o gwałt – wyliczam. – W dziewięciu przypadkach zapadły: trzy wyroki uniewinniające, cztery w zawiasach, dwa skazujące, z możliwością wcześniejszego zwolnienia. Apelacje tylko w jednym przypadku dały podwyższenie wyroku.

– Wiem to lepiej od was – warczy prokurator.

– Kenig to wszystko obserwował z pierwszego rzędu.

– Jak my wszyscy.

– Tylko że nie wszyscy przebywali na trzymiesięcznym zwolnieniu lekarskim.

Tym razem nie tylko Malina jest zaintrygowany. Basieńka wprost zawisa wzrokiem na moich ustach.

– Tak, chłopak był na zwolnieniu – przytakuje Maliński. – I co z tego?

– Został pobity – mówię.

– Wiem. Odwiedzałem go w szpitalu.

– A wie pan, dlaczego został pobity?

– Napadło na niego trzech bandziorów.

– Napadło, bo stanął w obronie swojej dziewczyny. Napastnicy byli bardzo agresywni, szukali okazji i ją znaleźli. Potem się okazało, że wszyscy są recydywistami, wielokrotnie karanymi za rozboje i gwałty. Uderzyli go, skopali, zaciągnęli dziewczynę w krzaki. Kenig się pozbierał, skoczył za nimi, uderzył jednego, od drugiego oberwał w głowę kastetem. Potem tamci skopali go do nieprzytomności. Zdarli z dziewczyny ubranie… udało jej się uniknąć gwałtu tylko dlatego, że obok przechodził patrol policji. Przypadek. Inaczej oboje skończyliby w szpitalu, o ile nie gorzej. Ale i tak dziewczyna do dzisiaj nie może dojść do siebie, korzysta z opieki psychologicznej. Tamtych złapano. Dostali po dwa lata, apelacja dopiero się odbędzie. Kenig wyszedł ze szpitala i wrócił do roboty. I znowu widział uniewinnienia, zawiasy, apelacje, zastraszanie świadków. Trafił na klub gwałcicieli….

– Chcesz powiedzieć, że on działał z zemsty? Za doznane krzywdy? Za niesprawiedliwe sądy?

– Nie wiem. – Wzruszam ramionami, choć właściwie wiem. Nie mam jednak ochoty na dyskusje. Czuję się zmęczona i brudna. – Dopiero go przesłuchamy. Ale myślę, że to prawdopodobne.

– A Szmajer? – ożywia się Basieńka. – Gdzie tu miejsce dla Szmajer? Rozumiem, jeśli Kenig działał z zemsty. Okej. Pobito go, jego dziewczyna cudem uniknęła gwałtu, napatrzył się na uniewinnienia. Miał osobisty stosunek do sprawy. Jasne. Wyobrażam sobie, że mógł mordować, nawet te psy mi pasują…

– Nie chciał zabijać osobiście – dodaję. Sporo o tym myślałam.

– Ale Szmajer zabił z zimną krwią. Bo go zobaczyła.

Kiwam głową. Malina patrzy na mnie z niechęcią. Może przed przyjazdem liczył, że uda mu się sprawę zamieść pod dywan. Teraz już wie, że to niemożliwe.

– Przestraszył się – mówię. – Uznał, że zabrnął za daleko, nie chciał wpaść. W gruncie rzeczy logiczne. Jedna zbrodnia popchnęła go do kolejnej. Technicznie nie było to trudne. Pracował jako asesor w biurze prokuratora, mógł ją zwabić do samochodu pod byle pretekstem, dziewczyna nie miała powodu, żeby się go bać. Był na tyle przyzwoity, że udusił ją nieprzytomną, a rany zadał po śmierci. Działał pod presją czasu, dlatego pozoracja na ofiarę Rumera i spółki była powierzchowna. Założę się, że w pośpiechu użył swego samochodu, ewentualnie wozu matki. Ślady opon w miejscu, gdzie porzucił ciało, powinny pasować.

– Założę się, powinny, zakładam – burczy Malina. Wygląda na pogodzonego z losem. – Słyszę ciekawą opowieść, nie widzę dowodów. Nie widzę stosowania procedur. Nie widzę zespołu, który wspierał podkomisarz Kohut w jej wyczynach.

– Jeden dowód leży tam. – Wskazuję ciało psa, starannie ignorując drugą część wypowiedzi prokuratora. – Drugi pojechał do weterynarza, gdzie zostanie poddany badaniu. Rany na ciele Walickiego będą pasować do uzębienia obu psów. Zresztą Kenig się przyzna.

Malina nabiera oddechu, ale moja szefowa wykazuje się szybkim refleksem. Na razie leży w jej interesie, żebym nie poczuła się przyciśnięta do muru zbyt mocno. Zrobi to sama, gdy zostaniemy tylko we dwie.

– Panie prokuratorze, proponuję, żebyśmy na razie zakończyli – mówi rzeczowym tonem. – Pojadę z podkomisarz Kohut do komendy, damy wszystko na papier, wyjaśnimy, co trzeba, uporządkujemy materiał. Rano otrzyma pan pełne zeznanie. Zatrzymamy Amelię Buczek, postawimy zarzut współudziału w zabójstwie Walickiego. Postaramy się też przesłuchać Keniga. I Klaczyńskiego, jeśli się da.

Co do tego drugiego mam poważne wątpliwości, zachowuję je jednak dla siebie.

Malina chciałby jeszcze drążyć, widzę to po nim. Ma milion pytań, ale rezygnuje z ich zadawania. On także potrzebuje czasu, by oswoić się z myślą, że zabójca był jego najbliższym współpracownikiem. Jest winny zaniedbania, na razie tylko we własnym mniemaniu. Już duma, co powiedzą jego szefowie i media. Ma do rozegrania skomplikowaną partię szachów, w której ja, wraz z moim stosunkiem do przepisów, jestem tylko najmniej znaczącym pionkiem.

Bardzo dobrze. Im ciszej jedziesz, tym dalej zajedziesz, mawiają Rosjanie. Mają rację.

***

Jest ciepły niedzielny poranek. Dłoń Guni ciasno splata się z moją. Za nami człapie Ludwiczek. Lekko posapuje. Jest poważny. Odkąd opuściliśmy samochód, nie odzywa się.

Ósma rano. Powązki są ciche i melancholijne. Pusto, wybraliśmy porę, podczas której nie będziemy musieli przepychać się przez tłum. Idziemy powoli, w milczeniu, a ja nadal nie mogę wyjść ze zdumienia. Większą część wczorajszego dnia właściwie przespałam, a potem snułam się po domu z ciężkim sercem, nie tyle myśląc o wydarzeniach ostatniej nocy, co przewidując, jak będzie wyglądał kolejny dzień. Robiłam sobie kawę, gdy zadzwonił telefon.

– Pół nocy nie zmrużyłam oka – oświadczyła Gunia na wstępie. – Myślałam, co powinnam zrobić.

Wsłuchałam się uważnie w jej ton. Słyszałam namysł i powagę. Żadnych dobrze znanych, zahaczających o histerię nut. Żadnych pytań o moją pracę czy życie.

– Rozumiem – powiedziałam ostrożnie.

– Może jutro pójdziemy na cmentarz?

Przełknęłam ślinę. W ciągu ostatnich piętnastu lat zwykłą wyprawę do sklepu Gunia traktowała jak coś niemal zagrażającego życiu. Kwestii wizyty na grobie rodziców nawet nie poruszała. Kolejne rocznice zawsze przebiegały według tego samego schematu: zapłakana Gunia siedząca na kanapie i wbijająca wzrok w zdjęcie przedstawiające grób i własny portret sprzed lat, my z Ludwiczkiem milczący i upijający się z rozpaczy. I straszny dzień po: kac, samotność, poczucie zagubienia, brak nadziei.

– Może to dobry pomysł – odpowiedziałam.

– Kupimy kwiaty i może znicze – ciągnęła siostra. – Każdy swój, w innym kolorze. Czy znicze mają kolory?

– Jak najbardziej – powiedziałam, mając wrażenie, że śnię.

– To dobrze. Przyjedziesz po mnie?

– Jesteś pewna?

– Nie jestem niczego pewna – oświadczyła, nadal mówiąc głośno i wyraźnie, bez zjadania końcówek. – Po prostu chcę spróbować. Czas na kolejny krok. Rano, żeby nikt nas nie widział.

Tak oto znaleźliśmy się na Powązkach w niedzielny poranek. Ludwiczek jest równie zszokowany, co ja. Szok w takim samym stopniu wynika z obecności Guni na cmentarzu, jak z jej wyglądu i zachowania. Gunia ubrała się w sukienkę i żakiet, na szyi powiesiła srebrny naszyjnik zakończony połyskującym w słońcu opalem. Wzięła go z wypełnionej biżuterią matczynej kasetki, stojącej na komodzie w sypialni rodziców, co jeszcze niedawno zakrawało na świętokradztwo. Idzie pewnym krokiem, ma na twarzy wyraz powagi, plecy wyprostowane, konkretny uścisk dłoni. Nie widzę w niej wahania.

Skręcamy w boczną alejkę. Po dwudziestu krokach zatrzymujemy się. Płyta nagrobna jest prosta, jasnoszara, podobnie jak tablica, na której widnieją tylko nazwiska oraz daty urodzin i śmierci. Gunia przypatruje się napisowi.

– Mama w przyszłym roku mogłaby przejść na emeryturę – mówi. – Ale chybaby nie przeszła, co, Szpilka?

– Pewnie nie – zgadzam się. – Chociaż nie wiem. Może rzuciłaby pracę i wymyśliła coś nowego. Miała za dużo energii, żeby siedzieć w domu.

– I zbyt wiele pomysłów – basuje Gunia. – A ojciec? Jak myślisz? Co by zrobił?

– Przekonałby mamę do wzięcia półrocznego urlopu i zabrałby ją w rejs dookoła świata – mówię. Tego akurat jestem pewna.

Gunia klaszcze.

– Tak by mogło być! – woła. Oczy jej błyszczą. Są zdrowe jak nigdy.

Ludwiczek chrząka. Nie odwracam głowy. Nie muszę.

– Coraz mniej ich pamiętam – oświadcza. Ma w głosie jesienny smutek. – Z każdym dniem słabiej.

– To wszystko przeze mnie – mówi Gunia.

Przyciągam ją do siebie. Patrzę prosto w oczy.

– Nie mów tak – szepczę. – Nie wolno ci nawet tak myśleć.

– Mogłam być mądrzejsza.

– Posłuchaj, siostro – podnoszę lekko głos. Ludwiczek przysuwa się bliżej. Kiedyś powiedział mi, że żałuje, że w momencie wypadku nie był starszy. Wziąłby wtedy sprawy w swoje ręce. – W tym, co się stało, nie ma twojej najmniejszej winy. Rozumiesz? Najmniejszej.

– Nie musisz mnie pocieszać.

– Szpilka ma rację, Gunia – sekunduje mi brat.

– Nie pocieszam – mówię. – Uważam tak. Zostałaś zaatakowana. Rodzice jechali na pomoc ukochanemu dziecku. Każdy by tak zrobił.

Oczy Guni zachodzą mgłą. Łzy lecą same. Odczuwam ulgę. Gdyby Gunia przez cały czas zachowywała kamienną minę, już dzwoniłabym do terapeutki.

Przytulam ją mocno i po raz pierwszy od niepamiętnych czasów czuję, że obcuję z żywym człowiekiem. Przytulam siostrę, a nie roztrzęsiony kłębek nerwów i wybuchających jak wulkany emocji. Gunia odwraca się. Patrzy na grób.

– Żegnaj, mamo – mówi. – Żegnaj, tato. Będę o was pamiętać.

I stawia na płycie oprawione w ramki i przykryte szkłem zdjęcie przedstawiające piętnastoletnią Agnieszkę, dziewczynę z wiatrem we włosach. Zapala znicz. Ustawia go przed fotografią. Potem stoimy, trzymając się za ręce. Nigdzie nam się nie spieszy. Jesteśmy razem, złączeni dłońmi i myślami. Coś ściska mnie w gardle. Myślę o mamie i o tym, jak bardzo za nią tęsknię. Wspominam ojca, jego niedźwiedzią sylwetkę, śmiech i gniew, tak łatwo wyzwalany przez nawet drobne powody, i dumam, jakim byłabym człowiekiem, gdyby żył. Myślę, jak bardzo mi ich obojga brakuje i jak poradziłam sobie bez nich. Niepowodzenia, nawet klęski, hartują i utwardzają, to prawda. W sprzyjających okolicznościach, dodałabym. Ja cenę zapłaciłam zbyt dużą.

Mam jednak nadzieję, że w końcu zamykamy pewien rozdział. Może pójdziemy dalej. Być może uda mi się coś zrobić ze swoim życiem. Być może nam wszystkim uda się coś zrobić ze swoim życiem.

W samochodzie milczymy. Jadę wolno, Warszawa dopiero budzi się do życia z posobotniego kaca.

– A może pojedziemy do mnie? – pytam. Bez wielkiej nadziei. Metamorfoza mojej siostry chyba nie sięga aż tak daleko, żeby zmieniać uświęcone miejsce urodzinowej imprezy.

Jednak mylę się po raz kolejny.

– Dobry pomysł – cieszy się Gunia. Jest szczera. – Masz coś do jedzenia? I picia?

– Zrobimy zakupy.

– Nie ma potrzeby. Wszystko przygotowałam. Wstąpimy do mnie, zawieziemy do ciebie, przebierzemy się w robocze ciuchy i wyszykujemy takie przyjęcie, jakiego świat nie widział. A potem będziemy się cieszyć.

Plan wygląda rozsądnie. Po godzinie prac organizacyjnych siedzimy w moim dziuplowatym salonie przy pięknie nakrytym stole. Gratuluję sobie w duchu, że przed wyjściem na cmentarz sprzątnęłam efekty mego domowego śledztwa. Zniknęły pobazgrane płachty papieru, kserokopie akt spraw, notatki, popielniczki, talerze i kubki z niedopitą kawą. Cicho gra muzyka. Czuję się inaczej niż zwykle.

Kładę na stole niewielki pakunek. Przesuwam w stronę Guni.

– Wiem, że go lubisz – mówię. – Może ci się przyda jako inspiracja. Wszystkiego najlepszego.

Gunia całuje mnie w oba policzki i łapczywie odpakowuje prezent.

– Banksy. Wojna na ściany – czyta. Oczy jej się rozszerzają jak małemu dziecku. Zaczyna przeglądać album. Zatapia się w świecie tajemniczego artysty, którego ludzie na ogół nazywają grafficiarzem, co według mnie jest powierzchowne, płaskie, wynikające z umysłowego lenistwa. Obserwuję twarz siostry. Powoli, z niejakim trudem zaczynam wierzyć, że jej przemiana jest czymś głębszym niż tylko powierzchowną poprawą nastroju. Dziwicie się, że ciężko mi idzie? Nie da się tak łatwo wymazać piętnastu lat życia.

Ludwiczek uznaje, że teraz jego kolej. Sięga do torby. Wyjmuje opakowaną w ozdobny papier paczkę przewiązaną wstążką.

– No, siostra – mówi, kryjąc wzruszenie pod zmierzwionymi kłakami, które lubi nazywać brodą. – Trzydzieści lat to piękny wiek. Chyba. Żeby ci się wiodło.

Gunia z niejakim odrywa się od Banksy’ego.

– Tak? – mówi nieco nieprzytomnie.

– Dla ciebie.

Gunia sięga po paczkę, zrywa wstążkę i papier.

– Kopi luwak – mówi z niedowierzaniem. – Nie wierzę. Jesteś szalony, Ludwiczku.

– Fakt – przytakuje Ludwiczek. Też tak uważam. Lubię kawę, ale nie aż tak, by skusić się na wytwór kiszek jakiegoś sumatrzańskiego zwierzaka, na dodatek kosztujący fortunę. Co nie zmienia faktu, że znawcy uważają kopi luwak za najlepszą kawę na świecie. Sądząc po cenie, pewnie mają rację.

Gunia, koneserka, jednak cieszy się jak dziecko. Rzuca album na kanapę. Chce natychmiast przystąpić do działania. Już jest przy moim tanim i praktycznym ekspresie z sieciówki. Już wyjmuje mleko z lodówki i filiżanki z szafki.

Wstaję. Idę do przedpokoju. Sięgam do szafy. Wracam ze sporym pakunkiem w ręku. Ludwiczek podnosi się również. Przybieramy stosownie uroczyste miny.

– Dobra kawa wymaga odpowiedniego przygotowania – mówię. – Tu jest coś od nas.

Gunia podnosi wzrok. Zastyga.

– Czy wyście zwariowali? – pyta. – Kolejny prezent?

– Odpakuj – mówię.

Gunia ostrożnie stawia pakunek na blacie. Po chwili z pudełka wyłania się futurystyczna maszyneria pokryta czarnym, błyszczącym plastikiem i chromowaną stalą. Na przypadającą na mnie połowę kosztów tego ekspresu odkładałam przez pół roku. Radość Guni wynagradza mi to poświęcenie z nawiązką.

Ekspres syczy i mruga kolorowymi lampkami. Kawa pachnie jak szatan, jest rzeczywiście świetna. Gunia paple i wygląda na szczęśliwą. Ludwiczek śmieje się rubasznie. Ja również powinnam czuć się szczęśliwa, ale czuję się podle, bo wiem, co za chwilę zrobię. Mogę tego z łatwością uniknąć, ale nie jestem w stanie się powstrzymać.

– Muszę wam coś powiedzieć – oświadcza w pewnym momencie Gunia. – W poniedziałek idę do pracy.

Zmiana tematu jest tak nieoczekiwana, że milkniemy jak na komendę.

– Idziesz do pracy? – pytam ostrożnie, gdy już jestem w stanie zebrać myśli.

– Do biura – mówi moja siostra. – Uznałam, że muszę wyjść do ludzi.

Kręcę z niedowierzaniem głową. Chyba potrzebuję więcej czasu.

– Chcesz tego? – pyta Ludwiczek. Tylko wygląda na obleczonego wołową skórą golema. W gruncie rzeczy składa się niemal wyłącznie z empatii i miłości do nas, do Guni w szczególności. Co, jak zobaczycie za chwilę, dobrze pasuje do tego, co powiem.

– Nie bardzo – przyznaje szczerze Gunia. – Ale czuję, że powinnam.

Ludwiczek naprawdę się cieszy. Ja również, choć przewiduję rozliczne trudności. Nie mówię jednak nic. Nie chcę Guni martwić. W pewnym sensie. Jeśli jej przemiana jest prawdziwa, będzie musiała sobie poradzić z rewelacjami, które za chwilę usłyszy.

– Ja też muszę wam coś powiedzieć – oświadczam. – Złapaliśmy zabójcę Walickiego.

– O! – woła Gunia. – Jasne. Mów.

Opowiadam. Amelia Buczek. Kenig. Szkolone do ataku psy. Zabicie Justyny Szmajer, nieszczęsnego, pechowego świadka. Gunia jest podniecona, słucha z zapałem, zadaje pytania, na które chętnie odpowiadam. Ludwiczek spokojny, zamyślony, gładzi swą wikińską brodę i nie odzywa się. Dochodzę do końca. Prawie.

– Tak to wygląda – mówię. – Normalny facet, w którym obudziło się poczucie gniewu na niesprawiedliwość systemu.

– Ja go rozumiem – mówi Gunia poważnie. – I nawet rozumiem jego matkę, że mu pomogła.

– Zabił niewinną dziewczynę – ripostuję. – Może sobie to do woli racjonalizować, ale nic go nie usprawiedliwia.

Gunia namyśla się. Stara się rozgryźć problem. Na razie nie mogę jej pomóc.

– Jeszcze jedna rzecz nie dawała mi spokoju – ciągnę. – Kenig skończył prawo. Jego matka też jest z wykształcenia humanistką, nie ma żadnych zainteresowań związanych z informatyką.

– A ktoś przecież włamał się do systemu i wyłączył światło w czasie zabójstwa Walickiego – zauważa przytomnie Gunia.

– I zmanipulował nagrania z kamer monitoringu w okolicy parku Dreszera – dodaję. – Ale to nie wszystko. Jeszcze większych umiejętności wymagało złamanie haseł dostępowych do komputera Rumera i odkrycie, kim jest wspólnik. Tak zabójcy trafili na ślad Walickiego, wiedzieli, w kogo uderzyć, zanim my w ogóle zorientowaliśmy się, że Walicki jest powiązany z Rumerem. A Klaczyńskiego uratowało tylko to, że wymyślił bardziej skomplikowane hasło i jeszcze dodatkowo zainstalował program chroniący. Prawda, Ludwiczku?

Zapada cisza. Gunia patrzy na mnie z niedowierzaniem.

– Czemu go pytasz? – chce wiedzieć. Jej twarz pochmurnieje. Zdaje sobie sprawę, że dzieje się coś bardzo złego. Jeszcze nie wie, o co chodzi, ale jej latami szkolony instynkt wyczuwający najsubtelniejsze oznaki nadchodzących katastrof działa na pełnych obrotach.

Patrzę na brata, jak jeszcze nigdy na nikogo nie patrzyłam.

– Mam kolegę, policjanta, który właśnie odszedł na emeryturę – mówię. – Uczciwy gliniarz, jakich mało. Lubi mnie. Poprosiłam go, żeby prześwietlił Keniga, tak od stóp do głów. Korespondencja, billingi, życiorys, powiązania rodzinne, edukacja i takie tam. Ciekawa lektura. Powiedzieć wam, do jakiej szkoły średniej chodził? I z kim się przyjaźnił? Do kogo dzwonił po kilka razy dziennie, zwłaszcza ostatnio?

– Nie musisz tego robić – oświadcza Ludwiczek. Jest zmieniony na twarzy.

– Dlaczego?

Brat milczy. Mam wrażenie, że gdybyśmy byli sami, byłby bardziej rozmowny. Ale ja już nie chcę żadnych sekretów. Jeśli mamy iść do przodu, wszystko musi być jasne, również dla Guni. Zwłaszcza dla niej. Nawet jeśli mielibyśmy znowu za to zapłacić.

– Kumplowaliście się przez trzy lata liceum – mówię. – On poszedł na prawo, ty na informatykę, ale nadal byliście przyjaciółmi. Graliście w gry, piliście piwo i gadaliście. Chyba głównie u niego, bo nie pamiętam go z wizyt w naszym domu. A może po prostu nie zwróciłam na niego uwagi. Jestem pewna, że opowiedziałeś mu historię swoją i Guni, opowiedziałeś o gwałcie i stracie rodziców, i o tym, jak gwałciciel wyszedł na wolność bez kary. Nie kryłeś się z gniewem. Ja go dostrzegałam, Gunia go dostrzegała, Kenig pewnie też go dostrzegał. Opowiadałam wam o wszystkich śledztwach, nad jakimi pracowałam, byłeś na bieżąco. Widziałeś, jak się miotamy, starając się znaleźć morderców tych trzech dziewczyn. Kenig widział to wszystko od drugiej strony, z biura prokuratora. Podejrzewał, że nawet jeśli złapiemy sprawców, jest duże prawdopodobieństwo, że wykręcą się małymi wyrokami. Po pobycie w szpitalu coś się w nim przełamało. Było was dwóch gniewnych. Nie wiem, który z was wymyślił, żeby na własną rękę ukarać winnych. Obstawiam, że jednak on. Zaproponował ci spółkę. Klub mścicieli. Ty dałeś umiejętności hakera, on dał szkolone psy. Włamałeś się do komputera Rumera, odkryłeś, o czym gadali z Walickim. Nie mieliście wątpliwości, że Walicki jest winien. Zwabiliście go w okolice parku Dreszera. Tuż przed zabójstwem ktoś do niego dzwonił z ukrytego numeru. Myślę, że to byłeś ty. Powiedziałeś mu o kochance i że jeśli nie chce, by sprawa wyszła na jaw, musi się z tobą spotkać. Nie wiem zresztą, co powiedziałeś, ale jednego jestem pewna: użyłeś tego samego syntezatora mowy, którego użyłeś później, podczas rozmowy ze mną, kiedy udawałeś szantażystę. Chciałeś mnie zmusić, żebym się wycofała. Chciałeś, żebym odsunęła się od sprawy. Mylę się?

– Mylisz się! – krzyczy Gunia. – Nie masz żadnych dowodów.

– Mam billingi – mówię, nie spuszczając wzroku z Ludwiczka, który nie zaprzecza, siedzi po prostu jak kamienny posąg. – W dzień zabójstwa Walickiego dzwoniliście do siebie sześć razy. Przedwczoraj, planując atak na Klaczyńskiego, nawet osiem. Jestem przekonana, że jeśli damy policyjnemu informatykowi godzinę sam na sam z twoim laptopem, znajdzie ciekawe rzeczy, i to pomimo zabezpieczeń.

– Powiedz jej, że to nieprawda! – woła Gunia i szarpie Ludwiczka za ramię. – Powiedz jej.

Ale Ludwiczek nadal milczy. Dla nas obojga sprawa jest jasna.

– Jedno tylko mnie ciekawi – mówię. – Czy miałeś coś wspólnego z zabójstwem Justyny Szmajer.

– Nie.

Wierzę mu. A właściwie inaczej: chcę wierzyć, że Kenig działał sam, bo mojemu bratu zabójstwo niewinnej osoby, niezależnie od osobistych konsekwencji, nie przyszłoby nawet do głowy. Chcę wierzyć i jest mi lżej – jeśli rozumiecie, co mam na myśli.

Gunia rezygnuje z walki. Przenosi wzrok na mnie.

– Co chcesz zrobić? – pyta. – Co chcesz zrobić z tym gównem?

Oto pytanie.

Co powinnam zrobić? Oddać w ręce policji własnego brata, którego wychowywałam i za którego nadal czuję się odpowiedzialna, i który dokonał tego, czego sama przez długich piętnaście lat podświadomie pragnęłam, tyle że nie starczyło mi odwagi, by owo pragnienie zrealizować?

Ja, Szpilka, jestem przecież członkiem klubu, w ten czy inny sposób.

Prawda?

KONIEC

Podziękowania

Bardzo dziękuję mojej żonie Kasi za wszechstronną pomoc przy pisaniu tekstu, za krytycyzm i upór w zmuszaniu mnie do bardziej wytężonej pracy, co zresztą często wiązało się ze znoszeniem mego złego humoru. Wysiłki mojej żony z pewnością pozytywnie wpłynęły na jakość fabuły i pozwoliły mi lepiej kontrolować przebieg poszczególnych wątków. Serdeczne podziękowania należą się również doświadczonemu funkcjonariuszowi policji, panu Marcinowi Piaseckiemu, bez którego wskazówek, rad i konsultacji „Szpilka” chyba w ogóle nie ujrzałaby światła dziennego. Pan Marcin z niezmierzoną cierpliwością objaśniał mi, jak wyglądają policyjne procedury, na czym polega szukanie śladów oraz szereg innych kwestii, o których miałem jedynie mgliste pojęcie. Część wskazówek starałem się wykorzystać; tylko część, bo powieść to nie życie i nie musi mieć ona (a moim zdaniem – nawet nie powinna) zbyt wiele wspólnego z rzeczywistością, zwłaszcza z rzeczywistością codziennej, żmudnej policyjnej roboty. Dziękuję również panu Wojtkowi, doświadczonemu trenerowi psów służbowych, oraz Ewie Kaczmarek, która wniosła do tekstu wiele cennych uwag. Korzystając z wiedzy wyżej wymienionych, starałem się dochować należytej staranności, jeśli jednak zdarzyły się błędy, idą one wyłącznie na moje konto.

Przedstawione w powieści wydarzenia są tylko i wyłącznie wytworem wyobraźni autora.

Marcin Ciszewski

Spis treści

Karta tytułowa

Karta redakcyjna

Rozdział pierwszy

Rozdział drugi

Rozdział trzeci

Podziękowania