Tytuł oryginału: She Said: The New York Times bestseller from the journalists who broke the Harvey Weinstein story

Copyright © Jodi Kantor, Megan Twohey, 2020

Copyright © for the Polish translation by Wydawnictwo Poznańskie sp. z o.o., 2020

Redaktor inicjujący: Adrian Stachowski

Redaktor prowadzący: Bogumił Twardowski

Marketing i promocja: Agata Gać

Redakcja: Anna Gądek

Korekta: Anna Królak, Agata Tondera

Projekt layoutu: Maciej Majchrzak

Skład i łamanie: Grzegorz Kalisiak

Projekt okładki i stron tytułowych: Ula Pągowska

Konwersja publikacji do wersji elektronicznej: Dariusz Nowacki

Zezwalamy na udostępnianie okładki książki w internecie.

eISBN 978-83-66570-72-6

Wydawnictwo Poznańskie sp. z o.o.

ul. Fredry 8, 61-701 Poznań

tel.: 61 853-99-10

redakcja@wydawnictwopoznanskie.pl

www.wydawnictwopoznanskie.pl

Dla naszych córek

Miry, Talii i Violet

Spis treści

Wstęp

Pierwszy telefon

Tajemnice Hollywood

Jak uciszyć ofiarę

Zarządzanie reputacją

Współudział firmy

Kto jeszcze wystąpi pod nazwiskiem?

„Z tego będzie ruch”

Przemyślenia na piasku

„Nie gwarantuję, że pojadę do Waszyngtonu”

Epilog. Spotkanie

Posłowie

Podziękowania

Przypisy

Indeks

Wstęp

W 2017, kiedy zaczęłyśmy prowadzić śledztwo w sprawie Harveya Weinsteina dla „New York Timesa”, kobiety miały więcej władzy niż kiedykolwiek w historii. Liczba zawodów, które dawniej były praktycznie zarezerwowane dla mężczyzn – jak policjant, żołnierz czy pilot – została ograniczona niemalże do zera. Kobiety stały na czele rządów takich krajów jak Niemcy i Wielka Brytania, a także kierowały wielkimi koncernami, na przykład General Motors i PepsiCo. Kobieta po trzydziestce mogła w ciągu roku zarobić więcej niż wszystkie jej przodkinie łącznie.

Jednocześnie o wiele za często kobiety bywały molestowane seksualnie, a sprawcy pozostawali bezkarni. Naukowczynie i kelnerki, cheerleaderki, kobiety zarządzające działem i stojące przy taśmie fabrycznej musiały znosić z uśmiechem obmacywanie, pożądliwe spojrzenia i niechciane zaloty, żeby dostać napiwek, pensję albo podwyżkę. Molestowanie seksualne było niezgodne z prawem, a mimo to w wielu zawodach stało się codziennością. Dyskredytowano albo ośmieszano kobiety, które o tym mówiły. Ofiary się ukrywały albo były od siebie izolowane. Wiele osób zgodnie uważało, że powinno się przyjąć pieniądze w zamian za milczenie, że to dla ofiar najlepsze wyjście.

W tym czasie sprawcy odnosili sukcesy i cieszyli się powszechnym uznaniem. Mężczyźni napastujący kobiety bywali uznawani za psotników, którzy nie dają się ograniczyć normom społecznym. Rzadko ponosili poważne konsekwencje. Megan opublikowała kilka artykułów o kobietach, które wyznały, że napastował je Donald J. Trump, a potem pisała o jego sukcesie w wyborach prezydenckich w 2016.

Kiedy 5 października 2017 ukazał się nasz tekst o Weinsteinie i molestowaniu seksualnym, o które został oskarżony, z niedowierzaniem patrzyłyśmy, jak pęka tama. Miliony kobiet z całego świata zaczęły opowiadać o tym, co je spotkało. Ruszyła bezprecedensowa fala pociągania sprawców do odpowiedzialności i wielu mężczyzn musiało się nagle tłumaczyć z napastliwego zachowania. Dziennikarstwo stało się zarzewiem zmian. Nasza praca była tylko jednym z motorów tego ruchu, równie ważne były wieloletnie wysiłki pionierek feminizmu i prawniczek, takich jak Anita Hill i Tarana Burke – aktywistka, która zapoczątkowała ruch #MeToo, a także wielu innych kobiet, wśród których znaleźć można nasze koleżanki po fachu.

Ale dlaczego właśnie ta historia, wynik naszego z trudem przeprowadzonego śledztwa, pomaga zmieniać ludzkie zachowania? Nie mogłyśmy nie zadać sobie tego pytania. Jak zauważył ktoś z redakcji, Harvey Weinstein nie był nawet aż tak sławny. Skąd biorą się tak nagłe, porażające zmiany społeczne, skoro świat przeważnie tkwi w stagnacji?

Postanowiłyśmy napisać książkę, żeby znaleźć odpowiedzi na te pytania. Zmiana, która nastąpiła, nie była w najmniejszym stopniu nieunikniona, nie można jej też było przewidzieć. Na kolejnych stronach opisujemy motywację i bolesne, ryzykowne decyzje pierwszych bohaterek, które odważyły się przełamać otaczające Weinsteina milczenie. Kiedy Laura Madden, była asystentka Weinsteina i mieszkająca w Walii niepracująca mama, zdecydowała się mówić, próbowała właśnie dojść do siebie po rozwodzie, za sobą miała leczenie raka i czekała na operację piersi. Ashley Judd zaryzykowała swoją karierę, odcinając się na jakiś czas od Hollywood i poświęcając szeroko pojętej idei równości płci – jest to mało znany epizod z jej życia. Zelda Perkins, londyńska producentka, która oskarżała Weinsteina dwie dekady temu, uciszona umową, którą podpisała, zdecydowała się na rozmowę z nami, zdając sobie sprawę z możliwości problemów prawnych i kary finansowej. Długoletni pracownik Weinsteina, coraz bardziej zaniepokojony tym, co wiedział, odegrał kluczową, wcześniej nieujawnioną rolę, pomagając nam zdemaskować swojego szefa. Zdecydowałyśmy się dać książce wieloznaczny tytuł – Powiedziała. Piszemy o kobietach, które zaczęły mówić, ale także o tych, które się na to nie odważyły, wnikamy w szczegóły dotyczące tego, jak, kiedy i dlaczego mówiły lub nie.

To także opowieść o dziennikarstwie śledczym. Zaczyna się od pierwszych, niepewnych dni naszej reporterskiej pracy. Niewiele wtedy wiedziałyśmy i nikt nie chciał z nami rozmawiać. Piszemy o tym, jak namawiałyśmy ludzi do zdradzania swoich tajemnic, jak uściślałyśmy informacje i dążyłyśmy do ujawnienia prawdy na temat potężnego mężczyzny, który w tym samym czasie próbował podstępem sabotować naszą pracę. Po raz pierwszy zdradzamy, jak wyglądała finałowa rozgrywka – pokonałyśmy jego ostatnią linię obrony w redakcji „New York Timesa”, zaraz przed publikacją tekstu. Zrozumiał wtedy, że został przyparty do muru.

Kiedy pracowałyśmy nad materiałem o Weinsteinie, przez media przetaczała się fala oskarżeń o produkowanie fałszywych wiadomości, tzw. fake newsów, a narodowy konsensus dotyczący tego, czym jest prawda, zdawał się chwiać w posadach. Ujawnienie prawdy o Weinsteinie miało jednak taką moc rażenia między innymi dlatego, że zarówno nam, jak i innym dziennikarzom zajmującym się tym tematem udało się zebrać przekonujące i niepodważalne dowody jego występków. Na kartach tej książki wyjaśniamy, jak udokumentowałyśmy jego postępowanie w oparciu o narracje z pierwszej ręki, dokumenty prawne i finansowe, notatki służbowe i inne rzucające światło na sprawę materiały. Kiedy zaczynałyśmy pracę, niewiele się mówiło o tym, co Weinstein zrobił licznym kobietom, skupiano się raczej na tym, co powinno się zrobić z powodu jego poczynań. Ale Weinstein nie przestawał odrzucać wszystkich oskarżeń o seks bez obopólnej zgody i wielokrotnie twierdził, że nasze doniesienia mijają się z prawdą. „To, co macie, to tylko pomówienia i oskarżenia, brakuje wam jednak faktów” – powiedział rzecznik, kiedy poprosiłyśmy o odniesienie się do wyników naszego śledztwa.

W tej książce naprzemiennie opieramy się na rezultatach naszego dochodzenia z 2017 i na sporej dawce wiedzy zdobytej już później. Znaczna część świeżych doniesień na temat Weinsteina ma na celu zilustrowanie sposobów uciszania ofiar za pomocą systemu prawnego i kultury korporacyjnej, co wciąż hamuje proces zmian. Ochrona przestępców jest głęboko zakorzeniona w biznesie. Niektórzy adwokaci czerpią osobiste korzyści z ugód zawieranych z ofiarami. Osoby, które zauważają ten problem – takie jak Bob Weinstein, brat Harveya i jego wspólnik w interesach – niespecjalnie dążą do jego rozwiązania.

W chwili, gdy piszemy te słowa, w maju 2019, Weinstein czeka na proces w sprawie gwałtu i innych form molestowania seksualnego, wytoczono mu także szereg spraw z powództwa cywilnego, w których aktorki, byłe pracownice i inne osoby żądają finansowego zadośćuczynienia. Niezależnie od wyniku tych postępowań mamy nadzieję, że ta książka stanie się trwałym zapisem spuścizny Weinsteina – tego, jak wykorzystywał miejsce pracy do manipulowania kobietami, wywierania na nie presji i zastraszania ich.

Kiedy opublikowałyśmy reportaż o Weinsteinie, a ruch #MeToo nabrał gwałtownego rozpędu, rozpoczęły się dyskusje o przeróżnych kwestiach. Rozmawiano o gwałtach na randkach, molestowaniu dzieci, dyskryminacji ze względu na płeć, a nawet o niezręcznych momentach na imprezach. Wzbogaciło to debatę publiczną, ale jednocześnie ją zagmatwało. Czy celem była eliminacja molestowania seksualnego? A może reforma systemu sądownictwa, obalenie patriarchatu albo po prostu umożliwienie niewinnego flirtowania? Czy posunęłyśmy się za daleko, przez co ucierpiała reputacja niewinnych mężczyzn, oskarżanych mimo braku przekonujących dowodów, czy też wciąż działałyśmy zbyt ostrożnie, nie doprowadzając do zmiany systemowej?

Prawie dokładnie rok po ukazaniu się naszego artykułu doktor Christine Blasey Ford, wykładowczyni psychologii z Kalifornii, stanęła przed senacką komisją i oskarżyła sędziego Bretta Kavanaugh, kandydującego wówczas do Sądu Najwyższego, o napaść seksualną. Do zdarzenia miało dojść, kiedy oboje byli licealistami, a mężczyzna był pijany. Sędzia gwałtownie odpierał oskarżenia. W oczach wielu osób Ford stała się bohaterką ruchu #MeToo, inni jednak postrzegali ją jako symbol tego, że sprawy zaszły już za daleko. Była ucieleśnieniem rosnącego sprzeciwu.

My widziałyśmy w niej bohaterkę jednej z najbardziej złożonych i odkrywczych historii, w których to ona „powiedziała”, zwłaszcza kiedy zaczęłyśmy poznawać drogę, jaką przeszła, nim zdecydowała się zeznawać przed Senatem, i zrozumiałyśmy, jak niewiele z tego pojmuje ogół społeczeństwa. Jodi przysłuchiwała się jej zeznaniom, obserwowała część z jej prawników przy pracy i spotkała się z nią następnego dnia. W grudniu Megan spotkała się z Ford na śniadaniu w Palo Alto, a kobieta udzieliła jej pierwszego wywiadu po upublicznieniu całej historii. W kolejnych miesiącach jeszcze wiele razy dyskutowałyśmy o tym, jak Ford zdecydowała się mówić, i o konsekwencjach tej decyzji. Przeprowadziłyśmy też wywiady z osobami, które wpłynęły na Ford i które były świadkami zajścia. Piszemy o podróży Ford do Waszyngtonu, a także o jej obawach, o presji wywieranej na niej przez liczne instytucje i polityków oraz o przytłaczającej ilości różnych punktów widzenia.

Wiele osób zastanawia się, jak Ford radzi sobie po złożeniu zeznań. Ostatni rozdział tej książki zawiera unikalną rozmowę z kilkoma kobietami, których historie relacjonowałyśmy. Jest wśród nich Ford. Na szali jest jednak coś więcej niż tylko jej odyseja. Wciąż brakuje odpowiedzi na pytanie o to, co napędza zmiany, a co je hamuje. Ruch #MeToo jest przykładem współczesnych zmian społecznych, ale jest też ich sprawdzianem. Czy będziemy w stanie tworzyć nowy zestaw sprawiedliwych reguł i praw, które obronią ofiary? Czy jesteśmy na to zbyt podzieleni?

Ta książka jest zapisem dwóch zdumiewających lat z życia kobiet w Stanach Zjednoczonych i na całym świecie. Historia w niej zawarta należy do nas wszystkich. Wiele śledztw dziennikarskich dotyczy tajemnic rządowych lub korporacyjnych, ale nasze opowiada o problemach, których wiele z nas doświadczyło w pracy, w szkole lub w rodzinnym kręgu. Napisałyśmy tę książkę, żeby jak najbardziej przybliżyć wam to, co stało się ogniskiem zmian.

Starałyśmy się zrelacjonować wydarzenia w najprostszy możliwy sposób, z dbałością o fakty, dlatego włączyłyśmy do książki zapisy wywiadów, maile i inne dokumenty źródłowe. Znajdziecie notatki z pierwszych rozmów, jakie przeprowadzałyśmy z aktorkami o Weinsteinie, list od Boba Weinsteina do jego brata, fragmenty tekstów o Ford i wiele innych materiałów z pierwszej ręki. Niektóre były początkowo nieoficjalne, ale ostatecznie, dzięki dalszemu dochodzeniu, a także ponownym rozmowom z tymi samymi osobami, udało się je tu umieścić. Rozmowy i wydarzenia, których świadkami nie byłyśmy, poznałyśmy dzięki relacjom świadków i za pośrednictwem dokumentów. Książka jest więc oparta na trzyletniej pracy reporterskiej, setkach wywiadów przeprowadzonych w różnych miejscach, od Londynu zaczynając, a na Palo Alto kończąc. Szczegółowe informacje dotyczące źródeł umieściłyśmy w przypisach końcowych.

Książka ta jest wreszcie efektem naszej wspólnej pracy, partnerstwa budowanego podczas prób zrozumienia tego, co się stało. Aby uniknąć nieporozumień, piszemy o sobie w trzeciej osobie liczby pojedynczej. (We fragmentach, które są napisane w pierwszej osobie, „ja” może oznaczać zarówno Jodi, jak i Megan – toczyłyśmy wspólne dochodzenie, ale często każda z nas zgłębiała inny wątek). Zanim przejdziemy do początku naszej opowieści, chcemy powiedzieć jeszcze parę słów. Dziękujemy za przyłączenie się do nas poprzez lekturę, za dociekanie razem z nami, co znaczą kolejne wydarzenia, za obserwowanie tego, czego byłyśmy świadkami, i wysłuchanie tego, czego i my słuchałyśmy.

Pierwszy telefon

Dziennikarskie śledztwo „New York Timesa” w sprawie Harveya Weinsteina zaczęło się od tego, że osoba posiadająca najbardziej obiecujące informacje nie chciała nawet odebrać telefonu.

„Chodzi o to, że wasza gazeta parę razy potraktowała mnie parszywie i uważam, że to z powodu seksizmu”[1] – aktorka Rose McGowan napisała 22 maja 2017 w odpowiedzi na mail od Jodi z prośbą o rozmowę. McGowan wypunktowała swoje zastrzeżenia: przemowa, którą wygłosiła podczas kolacji z politykami, została omówiona w dziale „Styl”, a nie w „Aktualnościach”. Podczas wywiadu, którego wcześniej udzieliła dla „Timesa”, czuła się niekomfortowo.

„Powinniście zająć się seksizmem wśród swoich pracowników – odpisała – a ja nie mam zamiaru w tym pomagać”.

Kilka miesięcy wcześniej McGowan oskarżyła pewnego producenta o gwałt. Nie ujawniła nazwiska, ale plotka głosiła, że chodzi o Weinsteina. „Było to tajemnicą poliszynela w Hollywood i w mediach, poniżali mnie, a schlebiali mojemu gwałcicielowi”[2] – napisała na Twitterze, dodając hasztag #WhyWomenDontReport. Pracowała wówczas nad książką[3], w której miała zamiar ujawnić, w jakiś sposób przemysł rozrywkowy traktuje kobiety.

W przeciwieństwie do prawie wszystkich z Hollywood Rose McGowan już kiedyś zaryzykowała swoją karierę, by napiętnować seksistowskie podejście. Opisała na Twitterze obraźliwe wymagania dotyczące ubioru, zawarte w informacji o castingu do filmu Adama Sandlera: „top z głębokim dekoltem (mile widziany stanik push-up)”[4]. Ogólnie rzecz biorąc, w mediach społecznościowych wypowiadała się kategorycznie i konfrontacyjnie. „Złość jest w porządku. Nie bój się jej”[5] – napisała miesiąc wcześniej na Twitterze, dodając potem: „rozwal system”. Skoro McGowan, która jest nie tylko aktorką, ale także aktywistką, nie chciała porozmawiać nawet nieoficjalnie, to kto zechce?

Harvey Weinstein nie pojawiał się już na pierwszych stronach gazet. W ostatnich latach magia jego filmów nieco przybladła. Jego nazwisko wciąż jednak oznaczało władzę, wciąż potrafił uczynić kogoś gwiazdą. Rozpoczął od siebie. Wychowany w skromnych warunkach w Nowym Jorku, w Queens, najpierw zajmował się promocją koncertów, a potem dystrybucją i wreszcie produkcją filmów. Wydawało się, że umie wciągnąć wszystko na szczyt – filmy, partie, a przede wszystkim ludzi. Wiele razy zmieniał młodych aktorów w gwiazdy. Wśród nich byli Gwyneth Paltrow, Matt Damon, Michelle Williams i Jennifer Lawrence. Za jego sprawą niewielkie, niezależne produkcje filmowe, takie jak Seks, kłamstwa i kasety wideo albo Gra pozorów, stawały się prawdziwymi fenomenami. Jako pierwszy prowadził nowoczesne kampanie oskarowe, dzięki czemu zdobył pięć statuetek za najlepszy film dla siebie i mnóstwo statuetek dla innych. Przez prawie dwie dekady finansował działalność Hillary Clinton i wspierał ją podczas różnych kampanii. Kiedy Malia Obama odbywała staż w wytwórni filmowej, pracowała dla „Harveya” – wiele osób mówiło o nim, używając tylko imienia, nawet ci, którzy go nie znali. W 2017 nadal cieszył się doskonałą reputacją, chociaż jego filmy nie odnosiły już tak spektakularnych sukcesów jak dawniej.

Od dawna krążyły pogłoski o tym, jak traktuje kobiety. Żartowano sobie publicznie: „Gratulacje, nie musicie już dłużej udawać, że pociąga was Harvey Weinstein” – Seth MacFarlane powiedział do pięciu aktorek podczas ogłaszania nominacji do Oscara w 2013. Wiele osób jednak lekceważyło jego zachowanie, mówiąc, że po prostu ugania się za spódniczkami, niczego też publicznie nie udowodniono. Wielu dziennikarzy próbowało, ale bez powodzenia. W 2015 został oskarżony o obmacywanie, jednak nowojorska policja ostatecznie umorzyła sprawę. „Nadejdzie taki moment, kiedy wszystkie kobiety, które boją się mówić o Weinsteinie, wezmą się za ręce i skoczą”[6] – napisała wówczas na Twitterze dziennikarka Jennifer Senior. Minęły dwa lata. Nic się nie wydarzyło. Jodi słyszała, że próbę zbadania sprawy podjęło jeszcze dwóch reporterów – dziennikarz „New York Magazine” i Ronan Farrow z NBC, ale nie ukazał się żaden artykuł.

Czy plotki na temat stosunków Weinsteina z kobietami były fałszywe? Czy McGowan pisała o kimś innym? Weinstein publicznie chwalił się swoim feminizmem. Przekazał dużą kwotę na ufundowanie stypendium profesorskiego im. Glorii Steinem. Jego firma dystrybuowała Pole walki – film dokumentalny o gwałtach na uniwersyteckich kampusach. Wziął nawet udział w historycznym marszu kobiet w styczniu 2017[7], przyłączając się do tłumów w różowych czapeczkach z kocimi uszami, demonstrujących w Park City w stanie Utah podczas festiwalu filmowego Sundance.

Celem dochodzenia prowadzonego przez dział śledczy „Timesa”, pracujący z dala od panującego w newsroomie harmidru, było dotarcie do informacji, o których jeszcze nikt nie pisał, i pociągnięcie do odpowiedzialności ludzi i instytucji, których przestępstwa były dotąd zatajane. Pierwszym krokiem było ostrożne nawiązanie kontaktu. Jak więc miałyśmy odpowiedzieć McGowan, żeby namówić ją do podniesienia słuchawki?

Jej mail zawierał obiecujące elementy. Przede wszystkim, w ogóle odpisała. Wiele osób tego nie robiło. Przemyślała swoją odpowiedź, chciało jej się wyrazić krytykę. Może próbowała sprawdzić Jodi i wbiła szpilę „Timesowi”, żeby się upewnić, czy reporterka stanie w obronie swojej gazety.

Jodi jednak nie zamierzała wdawać się w dyskusję na temat firmy, w której pracowała od czternastu lat. Schlebianie McGowan („Naprawdę podziwiam twoją odwagę…”) też nie było dobrą metodą. Podważyłoby resztki autorytetu Jodi. Nie mogła też powiedzieć niczego na temat śledztwa, do którego McGowan miałaby się przyczynić. Gdyby aktorka spytała Jodi, z iloma kobietami już rozmawiała, usłyszałaby, że jest pierwsza.

Trzeba więc było bardzo starannie sformułować wiadomość, nie wspominając w ogóle o Weinsteinie – McGowan zdarzało się już udostępniać prywatne wiadomości na Twitterze, przykładem może być informacja Adama Sandlera o castingu. Była już znana jako osoba, która dąży do ujawnienia występków i przewin, ale tym razem mogło nam to zaszkodzić. („Hej, świecie, zobacz, jakiego maila dostałam od reporterki «Timesa»”). Ze względu na temat trzeba było poruszać się jeszcze delikatniej. McGowan powiedziała, że padła ofiarą napaści. Wywieranie na nią nacisku nie byłoby właściwe.

W 2013 Jodi zaczęła zgłębiać doświadczenia kobiet pracujących w korporacjach i różnych instytucjach. Amerykańska debata publiczna dotycząca płci zdawała się już być nasycona emocjami. W mediach pojawiały się opinie, wychodziły wspomnienia, w mediach społecznościowych pełno było wyrazów oburzenia i solidarności. Brakowało faktów. Zwłaszcza dotyczących molestowania w miejscu pracy. Kobiety pracujące na różnych stanowiskach, od najniższych po najwyższe, bały się kwestionować poczynania swoich pracodawców. Dziennikarze się jednak nie bali. Pracując nad tymi tematami, Jodi przekonała się, że płeć nie jest tylko tematem. Należy ją traktować jako swoisty punkt wyjściowy. Ponieważ w wielu organizacjach kobiety były wciąż outsiderkami, dokumentowanie ich przeżyć było jednocześnie przyglądaniem się funkcjonowaniu władzy.

Jodi odpisała Rose McGowan, powołując się na te doświadczenia.

Oto czego już w tej kwestii dokonałam: Amazon, Starbucks i Harvard Business School zmieniły swoją politykę w reakcji na moje artykuły dotyczące dyskryminacji płciowej. Kiedy napisałam o wpływie różnic klasowych na karmienie piersią (białe kobiety pracujące w biurach mogą odciągać mleko w pracy, a słabiej opłacane pracownice fizyczne nie), czytelnicy stworzyli pierwsze mobilne saloniki laktacyjne, które teraz są dostępne w ponad dwustu miejscach w całym kraju.

Zrozumiem, jeśli nie zechcesz ze mną rozmawiać. Trzymam kciuki za Twoją książkę.

Dziękuję, Jodi

McGowan odpisała po kilku godzinach. Była chętna na spotkanie o dowolnej porze nie później niż w środę.

Zapowiadało się, że to nie będzie łatwa rozmowa. McGowan wydawała się twardą babką, z tą fryzurą na jeża i wezwaniami do walki, które zapełniały jej Twittera. Jej głos w słuchawce brzmiał jednak żarliwie, zdawała się czekać na tę rozmowę, jakby szukała sposobów na właściwe podzielenie się swoją historią. Tweety o gwałcie były tylko namiastką, nie zawierały zbyt wielu szczegółów. Podczas wywiadów obowiązywała zasada, że były oficjalne, czyli mogły zostać opublikowane, o ile oczywiście nie ustalono inaczej. Jednak przypuszczałyśmy, że kobiety, które mogłyby oskarżyć Weinsteina o napaść, nie będą zbyt chętne, żeby rozmawiać, nawet bardzo wstępnie. Jodi zgodziła się więc, że rozmowa z McGowan będzie nieoficjalna, dopóki obie nie postanowią, że można ją upublicznić. Po ustaleniu tego McGowan zaczęła mówić.

W 1997 była młoda i właśnie zaczęła odnosić sukcesy. Pojechała na festiwal Sundance, a wyjazd okazał się oszałamiający. Biegała na premiery i imprezy, a ekipy telewizyjne nie odstępowały jej na krok. Zagrała wcześniej dopiero w czterech, może pięciu filmach, w tym w Krzyku – horrorze o grupie nastolatków, a nagle stała się jedną z modnych debiutantek i na festiwalu pokazywano kilka filmów z jej udziałem.

– Byłam ślicznotką Sundance – powiedziała. Niezależne produkcje filmowe były wówczas w centrum zainteresowania, a na festiwalu po prostu trzeba było być, zaś Harvey Weinstein dzierżył najwyższą władzę. Właśnie tam kupił małe produkcje, takie jak Clerks: Sprzedawcy i Wściekłe psy, po czym zmienił je w filmy kultowe. McGowan nie pamiętała, który to był rok. Wiele aktorek opowiadało o przeszłości, zamiast dat używając filmów, nad którymi akurat pracowały albo które wchodziły na ekrany. McGowan zapamiętała pokaz filmu, podczas którego siedziała obok Weinsteina.

– Film nosił tytuł Na całość – zaśmiała się szyderczo.

Po seansie poprosił ją o spotkanie. Było to zrozumiałe. Czołowy producent chce się zobaczyć ze wschodzącą gwiazdą. Pojechała do niego, do Stein Eriksen Lodge Deer Valley w Park City. Umówili się w jego pokoju. Nic się nie wydarzyło, rozmawiali tylko o filmach i rolach – opowiadała.

Jednak kiedy wychodziła, Weinstein wciągnął ją do pomieszczenia z jacuzzi, rozebrał i wcisnął głowę między jej nogi – tak brzmiała jej relacja. Zapamiętała uczucie opuszczania ciała, miała wrażenie, że unosi się pod sufitem i obserwuje całą scenę z góry.

– Byłam w szoku i przełączyłam się w tryb przetrwania – powiedziała. Wyznała również, że żeby się stamtąd wydostać, udała, że ma orgazm, i udzielała sobie w myślach instrukcji: „Naciśnij klamkę”, „Wyjdź stąd”.

Powiedziała, że kilka dni później Weinstein zadzwonił do niej do domu, do Los Angeles, i zostawił obleśną propozycję na poczcie głosowej. Mówił, że inne znane aktorki są jego wyjątkowymi przyjaciółkami i proponuje jej dołączenie do tego klubu. Zszokowana i zaniepokojona McGowan poskarżyła się swoim menedżerom, wynajęła prawnika i ostatecznie otrzymała od Weinsteina sto tysięcy dolarów. Była to w zasadzie opłata za to, żeby nie ciągnęła tego tematu dalej. Weinstein w żaden sposób nie przyznał, że ją skrzywdził. Powiedziała, że całą sumę przekazała na centrum kryzysowe do spraw gwałtu.

Czy ma jakieś dokumenty potwierdzające tę ugodę?

– Nie dostałam swojej kopii – wyjaśniła.

Jej zdaniem problem jest szerszy i nie dotyczy tylko Weinsteina. Hollywood to zorganizowany system molestowania kobiet. Nęci je obietnicą sławy, zmienia w przynoszące zysk produkty, traktuje ich ciała jako swoją własność, domaga się idealnego wyglądu, a potem je odrzuca. Rzucała przez telefon kolejnymi oskarżeniami, coraz szybciej.

– Weinstein… Nie chodzi tylko o niego, to cały system, łańcuch dostaw.

– Nie ma nadzoru, nikt się nie boi.

– Każde studio obwinia ofiary i płaci odszkodowania.

– Prawie wszyscy podpisują klauzule poufności.

– Gdyby istniał plac zabaw dla białych mężczyzn, byłoby nim Hollywood.

– Kobiety są współwinne.

– Nie wychylaj się, można cię zastąpić.

To, co mówiła, było wstrząsające. Stwierdzenie, że Hollywood wykorzystuje kobiety, zmusza je do dostosowania się, po czym pozbywa się ich, kiedy się starzeją lub zaczynają buntować, nie jest niczym nowym. Mimo to wysłuchanie bezpośredniej i krępująco szczegółowej relacji, w której w roli napastnika występuje jeden z najbardziej znanych hollywoodzkich producentów, było czymś innym. Budziło mdłości i wywoływało przeszywający ból.

Rozmowa zakończyła się propozycją kolejnej. Aktorka była niezwykłą osobą, ale teraz nie miało znaczenia, czy robiła lub mówiła coś oburzającego albo z kim się spotykała. Bardziej istotne było pytanie, czy jej relacja sprosta rygorom dziennikarskiego śledztwa. Jeśli sprawy zajdą dalej, nie da się uniknąć ataków Weinsteina, opinia publiczna będzie się także bacznie przyglądać. Zanim „Times” choćby rozważy publikację zarzutów McGowan, trzeba będzie znaleźć dowody, a także skonfrontować z nimi Weinsteina. Musi mieć możliwość zabrania głosu.

Gazeta ma obowiązek dbać o sprawiedliwość, zwłaszcza w obliczu tak poważnych oskarżeń. W 2014 magazyn „Rolling Stone” opisał coś, co nazwał koszmarnym gwałtem zbiorowym na kampusie Uniwersytetu Wirginii, nie zebrawszy dostatecznych dowodów[8]. W wyniku wątpliwości, które pojawiły się po publikacji materiału, magazyn został pozwany do sądu, a jego reputacja solidnie nadszarpnięta[9]. Cała sprawa stała się wodą na młyn tych, którzy twierdzą, że kobiety zmyślają, utrzymując, że zostały zgwałcone, i znacząco spowolniła walkę z przestępczością seksualną na kampusach uniwersyteckich. Według „Washington Post” policja określiła artykuł mianem „całkowitej bzdury”[10], „Columbia Journalism Review” opisała sprawę jako „totalny bałagan”. Publikacja zdobyła tytuł „Pomyłki Roku”.

Było bardzo prawdopodobne, że historia McGowan przerodzi się w klasyczną dysputę typu „on powiedział, ona powiedziała”, jeśli będzie jedyną relacją. McGowan opowie okropną historię. Weinstein się wyprze. Nie ma świadków, czytelnicy zaczną więc opowiadać się po jednej ze stron. Team Rose kontra Team Harvey.

McGowan powiedziała jednak, że otrzymała zadośćuczynienie. Nie będzie łatwo odnaleźć jakiś dowód, ale brali w tym udział prawnicy, podpisano jakąś ugodę, pieniądze przeszły z rąk do rąk, centrum kryzysowe do spraw gwałtu otrzymało dotację. Nie potwierdza to wydarzeń, które miały miejsce w pokoju hotelowym, ale wykazanie, że Weinstein zapłacił konkretną sumkę McGowan, wniosłoby coś do sprawy.

Jodi zdała pełną relację ze wszystkiego, czego się do tej pory dowiedziała, swojej długoletniej redaktorce Rebecce Corbett, która świetnie sobie radzi w skomplikowanych dochodzeniach. Przedyskutowały historię McGowan, zastanawiając się, czy da się wesprzeć ją jakimiś dowodami, a także zadały sobie bardzo ważne pytanie – czy inne kobiety mogłyby opowiedzieć o nim podobne rzeczy?

Sprawdzenie tego będzie wymagało wielu starań. W ciągu ostatnich dziesięcioleci Weinstein wyprodukował i dystrybuował setki filmów. Wraz z bratem Bobem był współwłaścicielem i szefem dwóch firm: Miramax i The Weinstein Company (TWC), którą się obecnie zajmował. Oznaczało to, że istnieje wiele potencjalnych źródeł, co jest lepsze niż sytuacja, w której najważniejsze informacje są w posiadaniu niewielkiej garstki ludzi. Liczba osób, z którymi należało się skontaktować, wydawała się jednak przytłaczająca. Trzeba będzie rozmawiać z aktorkami i byłymi pracownicami, które są zapewne teraz rozsiane po całym globie. Co więcej, najprawdopodobniej większość z nich nie będzie chciała mówić.

W połowie czerwca Corbett zaproponowała Jodi, żeby skontaktowała się z koleżanką, Megan Twohey, która pracowała w gazecie od dość niedawna. „Megan jest na urlopie macierzyńskim, ale naprawdę dobrze radzi sobie z tego typu zadaniami” – powiedziała redaktorka. Jodi nie wiedziała, czy Megan okaże się pomocna, ale i tak wysłała do niej maila.

Kiedy Megan dostała maila od Jodi, zajmowała się nowo narodzonym dzieckiem i dochodziła do siebie po trudnym okresie swojej pracy reporterskiej. Dołączyła do zespołu „New York Timesa” w lutym 2016, miała pisać o polityce i przyjrzeć się bliżej kandydatom na prezydenta. Megan wahała się, czy przyjąć tę pracę, jako że polityka nie leżała dotąd w kręgu jej zainteresowań i raczej o niej nie pisała.

Jednak już w pierwszych tygodniach pracy Dean Baquet, redaktor naczelny gazety, wyznaczył Megan do zbadania konkretnego wątku, przy którym miała wykorzystać swoje umiejętności reporterskie. Chodziło o sprawdzenie, czy Donald J. Trump kiedykolwiek naruszył normy prawne lub etyczne w stosunku do kobiet. Megan pisała o przestępczości seksualnej i molestowaniu przez ponad dziesięć lat. W Chicago ujawniła, że policja i prokuratura odkładały na półkę wyniki badań genetycznych dotyczących gwałcicieli, tym samym pozbawiając ofiary szansy na sprawiedliwość[11]. Opublikowała też artykuł o lekarzach, którzy molestowali swoje pacjentki. Odkryła również, że część dzieci wystawianych do adopcji na czarnym rynku trafiała w ręce przestępców seksualnych.

Trump od dawna stylizował się na playboya, a w każdym razie na karykaturalną wersję uwodziciela. Był po raz trzeci żonaty, a stając do wyścigu o prezydenturę, ciągnął za sobą ogon w postaci wywiadów udzielonych Howardowi Sternowi, w których przechwalał się podbojami seksualnymi i w grubiański sposób wyrażał o kobietach, w tym o własnej córce Ivance.

Baquetowi zapaliła się czerwona lampka. Jeśli Donald Trump prowadził po prostu rozwiązły tryb życia, nie było w tym żadnej historii. Gazeta nie wściubia bez powodu nosa w życie seksualne obywateli, nawet jeśli kandydują na prezydenta. Jednak niektóre z komentarzy Trumpa dotyczyły środowiska pracy, możliwe więc, że w grę wchodziło molestowanie. Podczas występu w programie „The Celebrity Apprentice”, którego był producentem i prowadzącym, powiedział do uczestniczki: „To musi być ładny widok, ty opadająca na kolana”[12]. Podobno wiele lat wcześniej pierwsza żona Trumpa, Ivana Trump, oskarżyła go o gwałt małżeński, ale później wycofała się z części zarzutów. Baquet już wcześniej zlecił innemu reporterowi, Michaelowi Barbaro, przyjrzenie się temu, jak Trump traktuje kobiety, teraz chciał, żeby Barbaro razem z Megan wyjaśnili, czy zachowanie Trumpa jest zwykłym grubiaństwem, czy też kryje się za nim coś więcej.

Początkowo praca szła wolno. Większość byłych pracowników Trumpa[13] podpisała klauzule poufności, mroziła ich także świadomość tego, jak mścił się na osobach, które weszły mu w drogę. Niełatwo było też zdecydować, którym przypadkiem zająć się najpierw, ponieważ wytoczono mu już tyle spraw.

W maju 2016 Megan i Barbaro szykowali się do napisania artykułu opartego na setkach nagrań i ponad pięćdziesięciu wywiadach przeprowadzonych z osobami, które pracowały z Trumpem, umawiały się z nim lub stykały na gruncie towarzyskim. Trump był człowiekiem u władzy, a jego stosunek do kobiet bywał różnoraki. Potrafił być czarujący i oferował wsparcie kobietom, z którymi pracował. Niektóre awansował na wysokie stanowiska. Jednocześnie nieustannie komentował kobiece ciała i zachowywał się niepokojąco w pracy.

Co najważniejsze, Megan udało się dotrzeć do licznych oskarżeń o napaść seksualną[14]. Ivana nie była jedyną, która zarzuciła Trumpowi gwałt. Była miss stanu Utah opowiedziała w szczegółach o tym, jak w 1997 Trump dwa razy siłą pocałował ją w usta: podczas gali konkursu Miss USA i ponownie w swoim biurze, kiedy rozmawiali o zatrudnieniu jej w charakterze modelki. Była partnerka w interesach, z którą organizował konkurs piękności, pozwała go kiedyś do sądu za obmacywanie pod stołem podczas kolacji służbowej w hotelu Plaza, a także za zabranie jej do pokoju podczas innego spotkania, gdy wbrew jej woli „całował ją, dotykał i uniemożliwiał jej”[15] wyjście z pomieszczenia.

Należało zachować ostrożność. Jeśli choć jedno z ujętych w artykule oskarżeń zostanie podważone, cały artykuł straci na sile. Kiedy była uczestniczka konkursu piękności wyznała Megan, że Trump obmacywał ją w swojej posiadłości w Palm Beach, ale udało jej się uciec z pokoju i w panice zadzwonić do ojca, kolega namierzył wspomnianego mężczyznę w innym kraju. „Dotarłem do ojca” – napisał w mailu. „Krótko mówiąc, nie pamięta, żeby coś takiego miało miejsce z Trumpem”. Nie znaczyło to, że kobieta kłamała, ale jej historia nie mogła zostać wykorzystana w artykule.

Reportaż, zawierający relacje wielu kobiet, które same opowiadały, co im się przydarzyło, ukazał się o świcie czasu wschodniego w sobotę 14 maja 2016. Natychmiast zdobył rozgłos, stając się najczęściej czytanym tekstem o polityce spośród opublikowanych w tym roku w „New York Timesie”. Trump, który do tej pory zjadliwie atakował wszystkie krytyczne teksty na swój temat, przez cały weekend milczał, co zdawało się wielkim plusem dla artykułu. Megan i Barbaro przeprowadzili z nim wcześniej długi wywiad[16] i wpletli jego odpowiedzi w tekst. Znalazły się w nim więc zaprzeczenia dotyczące oskarżeń o niestosowne zachowanie, a także zapewnienia o tym, że zawsze traktował kobiety z szacunkiem.

W poniedziałek rano mieli wystąpić w programie informacyjnym „CBS This Morning”. Czekali właśnie na swoją kolej w pokoju, z którego mogli obserwować, co się dzieje na wizji, kiedy weszła Gayle King i pokazała na telewizor, pytając: „Widzieliście, że Rowanne Brewer Lane pokazała się właśnie w «Fox and Friends» i podważyła wasz tekst?”[17].

Brewer Lane była pierwszą osobą cytowaną w artykule. Ta była modelka poznała Trumpa podczas imprezy na basenie w Mar-a-Lago w 1990. W wywiadzie opowiadała, jak Trump wziął ją na celownik, zaprowadził do pokoju, namówił do włożenia kostiumu kąpielowego, a następnie zaprezentował gościom. Brewer Lane nie podważała teraz własnych słów, ale nie zgodziła się z opisem tego wydarzenia jako „upokarzającego spotkania Trumpa z młodą kobietą, której prawie nie znał”.

Jej relacja zajęła kilka akapitów, podczas gdy cały tekst liczył sobie pięć tysięcy słów. Wspomniane jest w nim, że Brewer Lane zaczęła się spotykać z Trumpem. Mimo to jej krytyczne słowa o artykule dały Trumpowi punkt zaczepienia i umożliwiły atak. Natychmiast uchwycił się jej komentarzy i zaczął zadawać ciosy w serii tweetów.

@nytimes mija się z prawdą. Ich wczorajszy artykuł o mnie został właśnie obalony przez Rowanne Brewer, która stwierdziła, że jest kłamstwem![18]

Kiedy bohaterka nieudanego artykułu, który @nytimes opublikował na mój temat, zaczęła dzisiaj mówić, ujawniliśmy, że cały tekst to oszustwo[19].

Wkrótce potem do ataku ruszyli jego zwolennicy, napastując Megan i Barbaro w mediach społecznościowych, mailach i w napastliwych telefonach. W artykule opisano starannie udokumentowaną serię zarzutów dotyczących występków seksualnych Trumpa, ale przez krytykę jednego z wydarzeń, mającą raczej charakter anegdotyczny, Megan i Barbaro byli w defensywie.

Pracownicy Billa O’Reilly’ego, napuszonego króla prawicowych kanałów informacyjnych, wciąż dzwonili do Megan, pytając, czy jest feministką, jakby to miało ją zdyskredytować. Odrzuciła ich prośbę o wywiad, nie wierząc, że mają dobre intencje, a potem patrzyła, jak gospodarz programu przestrzega miliony widzów, żeby nie ufali jej tekstom. „Problem polega na tym, że Megan Twohey jest feministką, a w każdym razie na to wygląda” – powiedział. Był to absurdalny argument[20], zresztą „Washington Post” zapytał, czy ten artykuł powinien zostać napisany przez szowinistę, ale O’Reilly w pełni wykorzystał swoje wpływy, żeby umniejszyć znaczenie jej dochodzenia i podjąć próbę zdyskredytowania jej jako dziennikarki.

Megan nigdy wcześniej nie doświadczyła czegoś takiego. Z ulgą powitała więc czerwiec 2016, kiedy to podjęte wcześniej zobowiązanie, a mianowicie jej własny ślub, wyrwało ją na jakiś czas z newsroomu.

Ale czy inne kobiety także doświadczyły wymuszania pocałunków, obmacywania albo czegoś jeszcze gorszego? Po powrocie z miesiąca miodowego, Megan wróciła do pisania o Trumpie.

Jakiś czas później, w piątek 7 października, Megan rozmawiała przez telefon z potencjalną bohaterką, kiedy koledzy i koleżanki z pracy zaczęli wstawać zza biurek i gromadzić się przy telewizorze. „Washington Post” zdobył urywek nagrania dźwięku z odcinka plotkarskiego programu „Access Hollywood” z 2005[21], w którym Trump przechwalał się swoim napastliwym podejściem do kobiet.

Automatycznie przyciąga mnie do piękności… Po prostu zaczynam je całować… Nawet nie czekam. Kiedy jesteś gwiazdą, pozwalają ci na wszystko. Możesz łapać je za cipkę. Możesz zrobić wszystko.

Żaden kandydat na prezydenta nie powiedział nigdy czegoś takiego. Brzmiało to jak potwierdzenie wszystkiego, czego Megan dowiedziała się w ciągu pięciomiesięcznej pracy.

Trump przeprosił za te słowa[22], a potem znowu zaczął wszystkiemu zaprzeczać. Utrzymywał, że nagranie pochodziło z szatni męskiej, a nie z programu „Access Hollywood”. Dwa dni później, 9 października, podczas debaty prezydenckiej oznajmił, że nigdy nie pocałował żadnej kobiety bez jej zgody i nie dotykał ich intymnych części ciała. Jasne, przechwalał się, że to robił. Ale czy faktycznie doszło do czegoś takiego? „Nigdy” – oznajmił[23].

W ciągu tygodnia Megan i Barbaro napisali nowy reportaż, w którym opowiadali o kolejnych dwóch kobietach[24] mówiących, że nagranie Trumpa pokrywało się z ich doświadczeniami. Zarówno Jessica Leeds, siedemdziesięcioczterolatka, była maklerka giełdowa, a obecnie prababcia mieszkająca w schludnej kawalerce na Upper East Side na Manhattanie, jak i Rachel Crooks, trzydziestotrzyletnia doktorantka z Green Springs w stanie Ohio, pisząca o zarządzaniu szkolnictwem wyższym, wysłały maile do „New York Timesa”, opisując, co je spotkało.

Jessica Leeds pracowała jako przedstawicielka handlowa w firmie produkującej papier gazetowy. Na początku lat osiemdziesiątych XX wieku leciała służbowo z Dallas do Nowego Jorku i udało jej się dostać darmowy upgrade do pierwszej klasy. Tak się złożyło, że na miejscu obok siedział Donald Trump, wysoki, jasnowłosy i rozmowny. Leeds wyznała, że czterdzieści pięć minut po starcie pochylił się ku niej, złapał ją za piersi i próbował włożyć rękę pod spódnicę.

„Dobierał się do mnie, wszędzie pchał łapy” – napisała w mailu, dodając, że uciekła do klasy ekonomicznej.

Rachel Crooks była córką pielęgniarki i mechanika. W jej domu nie rozmawiało się o polityce, ale uważała się za republikankę. W szkole średniej była reprezentantką stanu w siatkówce, lekkiej atletyce i koszykówce, została też wybrana na Osobę, Która Odniesie Sukces. W 2005 postanowiła, że musi przekonać się, jak to jest żyć w Nowym Jorku. Razem z chłopakiem wynajęła tanie mieszkanko na obrzeżach Brooklynu. Spali na dmuchanym materacu, dopóki nie odłożyli pieniędzy na futon. Żeby opłacić czynsz, Crooks zatrudniła się w charakterze sekretarki w branży nieruchomości. Pracowała na dwudziestym czwartym piętrze Trump Tower, w firmie, która robiła interesy z The Trump Organization. Program „The Apprentice” pojawił się w telewizji rok wcześniej[25] i od razu zyskał niezwykłą popularność.

Pewnego zimowego dnia zobaczyła Donalda Trumpa, który czekał przed jej biurem na windę. Wyszła i się przedstawiła, podając mu rękę. Powiedziała, że nie chciał puścić jej dłoni. Pocałował ją w policzek, po czym przycisnął mocno usta do jej warg. Całe zdarzenie trwało minutę lub dwie. Miała dwadzieścia dwa lata. Jedynym mężczyzną, z którym się do tej pory całowała, był jej chłopak[26].

„Byłam wściekła, że dla pana Trumpa byłam kimś tak nieznaczącym, że mógł mnie do czegoś takiego przymusić” – napisała.

Wymuszony pocałunek, o którym pisała Crooks, przypominał to, co miało się wydarzyć byłej miss stanu Utah. Leeds donosiła o obmacywaniu, takim jak to, które musiała znieść była współpracownica, organizując konkursy piękności. Wszystko pasowało do zachowania, o którym Trump mówił na nagraniu. Zarówno Leeds, jak i Crooks potwierdziły podczas rozmowy telefonicznej z Megan, że są gotowe na oficjalne zeznania. Nie chciały przyciągać do siebie uwagi, ale chciały, żeby świat dowiedział się, iż Trump kłamie.

Megan i Barbaro wiedzieli, że stawka jest wysoka, więc po kilka razy wszystko sprawdzili. Dotarli do przyjaciół Leeds i Crooks, którym kobiety się zwierzały. Prześwietlili je obie, żeby upewnić się, że nie są w żaden sposób związane z Hillary Clinton i jej kampanią. Megan poprosiła nawet Crooks o przysłanie zdjęcia, które przedstawiałoby ją przy biurku w Trump Tower, żeby potwierdzić, iż kobieta naprawdę tam pracowała. Taka skrupulatność mogłaby wydać się obraźliwa. Chodziło jednak o ochronę bohaterek i gazety.

Ostatnim krokiem było przedstawienie zarzutów współpracownikom Trumpa. Słońce właśnie zachodziło, kiedy Megan siedziała przy stole w jadalni, sprawdzając co chwilę pocztę. Spodziewała się zdawkowej odpowiedzi odmownej od rzecznika Trumpa. Nagle zadzwoniła jej komórka.

W słuchawce odezwał się Trump.

Megan praktycznie nie zdążyła zacząć zadawać pytań, od razu na nią naskoczył. Jessica Leeds i Rachel Crooks kłamią. Nie ma pojęcia, kim w ogóle są. Skoro zrobił im coś takiego, dlaczego nie zgłosiły tego na policję?

Megan wyjaśniła, że kobiety nie twierdziły, że go znają. Spotkały go tylko przelotnie. Przypomniała mu o zarzutach byłej miss stanu Utah i kobiety, która zetknęła się z nim przy okazji organizacji konkursów piękności.

Kipiący ze złości Trump uderzył gdzie indziej. „New York Times” spreparował te relacje. Jeśli je opublikują, pozwie ich.

Megan dalej naciskała, nie chciała, żeby przestał mówić. A co z taśmą z „Access Hollywood”? Spytała go ponownie, czy kiedykolwiek robił to, o czym mówił na nagraniu.

– Nie robię takich rzeczy – upierał się, podnosząc głos. – Nie robię. To tylko takie przechwałki z męskiej szatni.

Zaczął wyżywać się na Megan.

– Jesteś odrażająca![27] – krzyczał. – Jesteś wstrętnym człowiekiem.

Kiedy się rozłączył, Megan rozluźniła się. Rozmowa potoczyła się wprawdzie gwałtownie, ale nie można teraz było powiedzieć, że nie dała Trumpowi szansy na odniesienie się do zarzutów. Mogli opublikować artykuł i zawrzeć w nim jego komentarze.

Chwilę później Trump wchodził na scenę na Florydzie[28], gdzie zaczynał się właśnie wiec wyborczy, i od razu zabrał się do pracy, kierując energię i gniew tłumu w stronę dziennikarzy.

– Skorumpowane media sprzymierzają się przeciwko wam, Amerykanie – wołał. – I coś wam powiem, oni oczerniają i kłamią, to okropne i naprawdę nie w porządku. Ale obalimy ten system.

Do wyborów zostały niecałe cztery tygodnie. Spiker Izby Reprezentantów, republikanin, powiedział, że nagranie z „Access Hollywood” napawa go obrzydzeniem. Senator John McCain wycofał swoje poparcie. Gubernator Mike Pence, który kandydował na wiceprezydenta, powiedział, że modli się za rodzinę Trumpa. Część republikanów uważała, że Trump powinien się wycofać z wyścigu o prezydenturę[29].

Kolejne kobiety zaczęły wysuwać zarzuty pod adresem Trumpa. Jedna z nich była ze znajomymi w klubie nocnym. Inna brała udział w programie „The Apprentice”. Trzecia to reporterka, która z okazji walentynek przygotowywała artykuł o pierwszej rocznicy ślubu Trumpa z Melanią, jego trzecią żoną. Niektóre historie brzmiały dokładnie tak samo, jak te, o których pisała Megan. Trump miał dotykać, obmacywać i głaskać kobiety, przyciskać je do ściany, dotykać biodrami lub genitaliami. Czy można było zignorować lub zlekceważyć ten powtarzający się schemat?

Jednak dziennikarze nie byli w stanie prześwietlić wszystkich historii. W głośnym procesie cywilnym[30] oskarżono Trumpa o gwałt na trzynastolatce podczas imprezy urządzonej dwie dekady temu przez znanego finansistę Jeffreya Epsteina, oskarżonego później o dostarczanie milionerom dzieci, które były potem wykorzystywane seksualnie, i skazanego za nagabywanie do prostytucji. Domniemanej ofiary Trumpa, którą określano mianem Jane Doe, albo nigdy nie zidentyfikowano, albo nie ujawniono jej nazwiska reporterom, nawet poufnie. Nie będąc w stanie potwierdzić istnienia tej osoby ani też zweryfikować jej historii, Megan odmówiła napisania na ten temat i zniechęcała do tego swoich kolegów.

Inne historie także przyciągały uwagę, ale nie były raczej materiałem na artykuł. Megan przyglądała się kobiecie, która zalewała się łzami[31], opowiadając podczas konferencji prasowej o tym, jak Trump przypadkowo przesunął dłonią po jej piersiach i grubiańsko komentował jej wygląd, kiedy czekała na samochód, który miał ją odebrać z turnieju tenisowego.

Kiedy zarzuty stawiane przez Crooks i Leeds, starannie opisane w reportażu, zaczęły zlewać się z wieloma innymi, Trump przeszedł od zaprzeczania do ataku. Kobiety, które go oskarżały, kłamały. Łaknęły rozgłosu. Pracowały dla Hillary Clinton. Były zbyt brzydkie i nieatrakcyjne, żeby mógł na nie zwrócić uwagę. Pozwie je.

Dla jego zwolenników był to sygnał do działania. Lou Dobbs, jeden z prezenterów kanału Fox Business, podzielił się z prawie milionem swoich obserwatorów na Twitterze linkiem do konserwatywnej strony[32], na której podano numer telefonu i adres Jessiki Leeds, a także zamieszczono niezgodną z prawdą informację, że pracuje ona dla Clinton Foundation.

Leeds niełatwo było przestraszyć, ale Rachel Crooks była roztrzęsiona. Nie mogła wyjść z domu, bo na trawniku czekali na nią reporterzy. Nie mogła też zaglądać do internetu ze względu na wspierających Trumpa trolli i lawinę wiadomości od nich. „Jesteś taka brzydka. Bierzesz za to kasę. Ktoś powinien przystawić ci pistolet do głowy i zrobić temu krajowi przysługę”. Ktoś, kogo nie znała, napisał na Facebooku, że jest przyjacielem jej rodziny, i oznajmił, że kłamała na temat Trumpa. Jego wpis pojawiał się jako pierwszy w wyszukiwarce po wpisaniu nazwiska Crooks. Inny nieznajomy oskarżył ją o okradanie firmy, w której nigdy nie pracowała.

Megan czuła się coraz gorzej. Zachęciła obie kobiety do ujawnienia się, powiedziała im, że podzielenie się kluczowymi informacjami na temat kandydata na prezydenta to ich obywatelski obowiązek. To ona namalowała intymne szczegóły ich życia na ogromnym murze, tak że poznał je cały kraj. Teraz były pod obstrzałem. Crooks zadzwoniła i drżącym głosem spytała, co zrobi „Times”, jeśli Trump spełni swoje groźby i ją pozwie. Należało odpowiedzieć, że niewiele. Gazeta cytowała co tydzień tysiące ludzi i nie mogła brać odpowiedzialności prawnej za wszystkie te teksty.

Megan także atakowano. Komputer i telefon były zalewane pogróżkami od zwolenników Trumpa. Zawiadomiła ochronę „New York Timesa”, kiedy dostała kilka anonimów od mężczyzny, który informował, że ją zgwałci, zamorduje i wrzuci jej ciało do rzeki Hudson. Była w ciąży, z każdym dniem bardziej widocznej, i bała się, że niedługo zacznie otrzymywać pogróżki dotyczące dziecka albo że stanie się coś jeszcze gorszego.

Trump też groził jej pozwem. Jego prawnik przysłał Baquetowi pismo, które sztab kandydata Trumpa natychmiast upublicznił, zawierające polecenie usunięcia ze strony artykułu cytującego Leeds i Crooks. „Odmowa nie pozostawi mojemu klientowi innej opcji niż dochodzenie swoich praw z użyciem wszelkich dostępnych środków” – groził w piśmie[33].

David McCraw, wiceprezes i główny radca prawny „New York Timesa”, którego wszyscy w gazecie uwielbiali za umiejętność zachowania zimnej krwi w każdej sytuacji i niezłomną obronę dziennikarzy, odpowiedział równie bezkompromisowo.

„Uciszenie naszego głosu byłoby niedźwiedzią przysługą nie tylko dla naszych czytelników, ale także dla demokracji”[34] – napisał.

Niemalże prowokował Trumpa do pozwania „Timesa” do sądu. „Jeśli uważa, że obywatele amerykańscy nie mają prawa usłyszeć głosu tych kobiet i że prawo tego kraju zmusza nas i wszystkich, którzy ośmielają się go krytykować, do milczenia pod groźbą kary, z przyjemnością spotkamy się z nim w sądzie, aby skorygować jego podejście”.

Był to porywający tekst, broniący nie tylko dziennikarzy, ale także prawa kobiet do oskarżania dzierżących władzę mężczyzn. Kiedy „Times” opublikował go na swojej stronie, artykuł natychmiast zyskał wielką popularność.

Megan martwiła się jednak, że jeśli Trump nie wygra wyborów, pozwie ją, Barbaro i gazetę. McCraw też się tego obawiał. Wiedzieli, że ostatecznie sąd przyzna im rację, ale proces będzie długi i uciążliwy. Megan zaczęła na wszelki wypadek zachowywać wszystkie notatki, maile i SMS-y.

Trzy i pół tygodnia później, 7 listopada, Megan poleciała do Illinois, żeby obserwować wydarzenie, które zdaniem wielu osób będzie dniem wyboru pierwszej kobiety na prezydenta Stanów Zjednoczonych. Z symbolicznych względów redakcja „New York Timesa” chciała uchwycić to, co będzie się działo w lokalach wyborczych w położonym pod Chicago Park Ridge – rodzinnej miejscowości Hillary Clinton. Megan miała w tym pomóc.

Megan nie wspierała ani Clinton, ani żadnego innego kandydata. Nie na tym polega praca reporterów. Kilka tygodni wcześniej, w artykule, który został ostro skrytykowany przez zwolenników kandydatki demokratów, Megan zwróciła uwagę na rolę, którą Hillary Clinton odegrała w walce z kobietami zarzucającymi Billowi Clintonowi niestosowne zachowanie i poważniejsze czyny. Sojusznicy Clinton twierdzili, że jej udział w tym procederze był nieznaczny, ale Megan znalazła dowody na to, że Hillary Clinton wynajęła prywatnego detektywa, który miał znaleźć coś na każdą z kobiet.

Rozmawiając z głosującymi, Megan rozumiała, że podejmą decyzję w oparciu o wiele czynników. Stawiane Trumpowi zarzuty będą tylko jednym z nich. Spodziewała się jednak, że ludzie będą o nich wspominać. W poprzedzających wybory tygodniach grupa kobiet zaczęła zabierać głos w sieci. Używały hasztagu #WhyWomenDontReport i mówiły o mężczyznach, którzy robili im podobne rzeczy. Jedną z nich była Rose McGowan, która pisała na Twitterze o tym, że zgwałcił ją szef dużego studia.

Ale podczas kolejnych rozmów przed lokalem wyborczym stawało się coraz bardziej oczywiste, że niewiele białych kobiet z przedmieść przejmuje się domniemanymi przewinami Trumpa i tym, co mówił na nagraniu z „Access Hollywood”. Tego wieczoru Megan nie musiała nawet włączać telewizora. Wiedziała już, że Trump zwyciężył.

W kwietniu, po wyborach, zarówno Megan, jak i Jodi obserwowały ze zdumieniem serię zdarzeń, która miała doprowadzić do wszczęcia śledztwa w sprawie Weinsteina. Bill O’Reilly, będący u szczytu popularności prawicowy prezenter telewizyjny, stracił pracę w Fox News po tym, jak „Times” ujawnił, że on i jego pracodawca zamiatali pod dywan liczne zarzuty w sprawie molestowania[35]. Autorzy reportażu, Emily Steel i Michael Schmidt, zbierali materiał przez osiem miesięcy. Udało im się udowodnić, że O’Reilly poszedł na ugodę przynajmniej z pięcioma kobietami, które oskarżały go o przemoc werbalną, sprośne uwagi i przystawianie się. Wyglądało na to, że O’Reilly i Fox News przekazali kobietom łącznie trzynaście milionów dolarów za milczenie – było to olbrzymie odszkodowanie, wypłacone w tajemnicy przez jednego z głównych amerykańskich krytyków feminizmu.

W ich artykule tylko jedna kobieta opowiedziała otwarcie o swoich zarzutach – Wendy Walsh, która była gościem w jego programie. Otrzymała intratną propozycję pracy w stacji, która została wycofana, kiedy Walsh odrzuciła zaproszenie O’Reilly’ego do jego pokoju hotelowego. Pozostałe wspomniane w tekście kobiety nie mogły się wypowiadać oficjalnie, ponieważ poszły na ugodę z O’Reillym albo ze stacją. Przyjęły wysokie kwoty w zamian za milczenie.

Steel i Schmidt zdali sobie jednak sprawę z czegoś istotnego – nie da się utrzymać w tajemnicy tak skomplikowanych transakcji. Do sporządzenia ugód potrzebni byli prawnicy, negocjacje i pieniądze. Bez wątpienia dowiedzieli się o wszystkim inni ludzie – koledzy z pracy, agenci, członkowie rodziny, przyjaciele. Przelewy zostawiły ślady – prawny i finansowy, za pomocą których można było opowiedzieć o zarzutach stawianych O’Reilly’emu. Ugody nie zablokowały historii, ugody stały się historią, opowieścią o próbach zatuszowania, które pomogły poznać prawdę o stawianych zarzutach. Był to nowy sposób pisania o molestowaniu seksualnym.

Nie minęło wiele czasu, a reklamodawcy tacy jak Mercedes-Benz i Allstate[36] wycofali się z finansowania programu O’Reilly’ego. Najważniejsze jednak było to, że kolejne kobiety pracujące w Fox zaczęły składać skargi na zachowanie prezentera[37]. 19 kwietnia, niecałe trzy tygodnie po ukazaniu się reportażu, O’Reilly został zwolniony. Stracił pracę podobnie jak wcześniej Roger Ailes, szef stacji i doradca republikańskich polityków[38] – nie z powodu swojego stosunku do kobiet, firma od dawna o tym wiedziała, ale dlatego że jego działania zostały ujawnione. Fakt, że stało się to po raz drugi, był jeszcze bardziej zdumiewający. Całkiem jakby chwilowo układ sił został odwrócony.

Redaktorzy „Timesa” szybko oszacowali sytuację. Kobiety miały coraz bardziej dość. Dawały wyraz swojej frustracji po ujawnieniu prawdy na temat O’Reilly’ego, podobnie jak po upublicznieniu komentarzy Trumpa na temat „łapania ich za cipki”. Nigdy nie było łatwo przekonać je, by oficjalnie opowiadały o tych sprawach, ale może nadeszła odpowiednia chwila.

Historia O’Reilly’ego była iście podręcznikowa. Mało kto zgłasza się, żeby opowiedzieć o podobnych zdarzeniach z własnej woli. Jeśli jednak ujawniony zostanie jakiś wzorzec zachowań, czasem zaczynają się wypowiadać kolejne osoby. Redakcja powołała zespół reporterów, którzy mieli przyjrzeć się różnym branżom, na przykład Dolinie Krzemowej i firmom zajmującym się nowymi technologiami. Była to utopijna kraina, w której stare zasady rzekomo nie obowiązywały, a mimo to kobiety były z niej wykluczone. Świat akademicki zdawał się równie obiecujący, z uwagi na pozycję profesorów, od których mogły zależeć kariery studentek. Dziennikarze zamierzali także zbadać sytuację kobiet pracujących fizycznie, które znajdują się pod ogromną presją ekonomiczną i rzadko szukają pomocy, a w dodatku są słabo widoczne w mediach.

Kilka dni po zwolnieniu O’Reilly’ego Rebecca Corbett poprosiła Jodi o znalezienie odpowiedzi na dwa pytania. Po pierwsze, czy w Ameryce było więcej dzierżących władzę mężczyzn, którzy tuszowali swoje napaści na kobiety. Jodi zaczęła dzwonić po cichu do różnych osób, prosząc o rady. Shaunna Thomas, feministka i działaczka[39], zasugerowała, że należałoby się przyjrzeć przemysłowi filmowemu, mającej się wkrótce ukazać książce Rose McGowan, a także Harveyowi Weinsteinowi. Po drugie, Corbett dała Jodi jeszcze jedno zadanie – wyjść poza indywidualne historie i wyłonić poszczególne elementy, a nawet system, który sprawiał, że molestowanie seksualne było tak powszechne i tak trudne do wykrycia. Jak często zawierano ugody, które pojawiały się w każdej historii, i do jakiego stopnia zaciemniały one obraz całej sytuacji?

Kiedy Jodi zadzwoniła z prośbą o radę, Megan nie wiedziała jeszcze, którymi historiami zajmie się po powrocie z urlopu. Rozmawiały jednak o tym, co kierowało kobietami, które decydowały się mówić, takimi jak Jessica Leeds i Rachel Crooks, a także o tym, że w „Timesie” gładko realizowano tak delikatne projekty. Zastanawiały się, co mówić w ciągu pierwszych kilku sekund rozmowy telefonicznej z nieznajomą osobą, która może być ofiarą. Megan zaproponowała kilka nowych rozwiązań, w tym jedno, które wykorzystała, namawiając ofiary gwałtu w Chicago do opowiedzenia o tym, co przeszły. Mówiła: „Nie mogę zmienić tego, co cię spotkało, ale możliwe, że razem będziemy w stanie wykorzystać twoje doświadczenie, żeby ochronić innych ludzi”.

To zdanie działało jak żadne inne. Nie obiecywało niemożliwego, nie było też podlizywaniem się. Zawierało przekonujący powód, dla którego warto zaryzykować rozmowę na bolesny i trudny temat. To właśnie Jodi próbowała powiedzieć McGowan w swoim pierwszym mailu: Próbujemy coś zmienić.

Chodziło o pomoc innym. To był zawsze najlepszy, najuczciwszy bodziec, dla którego ludzie rozmawiali z dziennikarzami, a jednocześnie jedyna przekonująca odpowiedź na stwierdzenia: „Nie chcę przyciągać do siebie uwagi” albo „To dla mnie niepotrzebny stres”.

Po tej rozmowie Jodi miała jedno pytanie do Corbett: Kiedy Megan wraca z urlopu macierzyńskiego?

Tajemnice Hollywood

Rada Megan była cenna, ale w czerwcu 2017, kiedy śledztwo w sprawie Weinsteina trwało, przeszkodą nie do pokonania wydawało się nawiązanie rozmowy telefonicznej ze znanymi aktorkami. W tym zawodzie trzeba dbać o pozory, ze wszystkich sił starały się więc ograniczyć dostęp do swojego życia zwykłym obywatelom. Aby do nich dotrzeć, należało dzwonić do ich przedstawicieli. To jednak nie wchodziło w grę, podobnie jak kontakt przez agentów i menedżerów. Ich praca polega na stawianiu i utrzymywaniu barier, poza tym często są lojalni wobec wpływowych osób, takich jak Weinstein. Zresztą chciałyśmy pytać o sprawy prywatne, niezręcznie byłoby rozmawiać o nich z pobierającymi wynagrodzenie pośrednikami. Jedyną nadzieją Jodi było nawiązanie bezpośredniego kontaktu z aktorkami. Niestety, obawiała się, że nie zna ani jednej. W tej branży nie miała żadnych kontaktów ani źródeł.

Jodi przeklikała zdjęcia z czerwonego dywanu[40] z ostatniego festiwalu filmowego w Cannes. Jak zwykle zdjęć mężczyzn było niewiele. Przed obiektywem pozowały Nicole Kidman, Jessica Chastain, Salma Hayek, Charlize Theron i Marion Cotillard. Uma Thurman pokazała się w lśniącej, złotej spódnicy na dorocznej gali i aukcji organizowanej przez the Foundation for AIDS Research, w skrócie amfAR – organizację wspieraną przez Weinsteina. Czy to możliwe, że któraś z nich padła ofiarą producenta? Co wiedziały o doświadczeniach swoich koleżanek? Wyglądały nieskazitelnie, tchnęło od nich spokojem i były całkowicie poza zasięgiem Jodi.

Zaczęła szukać prywatnych adresów mailowych i numerów telefonów do kobiet, które wystąpiły w filmach Weinsteina, zwłaszcza do Ashley Judd, która w 2015 udzieliła wywiadu magazynowi „Variety”[41] i zdradziła, że producent napastował ją seksualnie. Poszukiwanie niektórych kontaktów przerodziło się praktycznie w dochodzenie. Trzeba było dzwonić do krewnych, których dane były dostępne w książkach telefonicznych, i szukać osób, które mogły ją przedstawić komuś następnemu.

Parę razy Jodi udało się dodzwonić do jakiejś aktorki, ale rozmowy te były krótkie i bezproduktywne. Wtedy jakiś dobrze zorientowany znajomy podpowiedział – zadzwoń do aktorki Judith Godrèche. Jest bardzo znana we Francji, a w prywatnej rozmowie zdradziła, że Weinstein ją napastował. Co więcej, jest z natury rozmowna i otwarta. Jodi napisała do niej maila. Zero odpowiedzi. Spróbowała jeszcze raz i dostała krótką wiadomość. „Przykro mi, ale mój prawnik nie chce, żebym się w to angażowała”[42] – napisała Godrèche. Był to irytujący list, ale zawierał coś intrygującego. Co miała na myśli, pisząc o angażowaniu się w to?

Próba dotarcia do byłych pracownic Weinsteina przyniosła nieco lepsze efekty. Łatwiej było je znaleźć, na przykład za pośrednictwem LinkedIn, czasem dało się wyszukać ich numery służbowe albo adresy. Ich odpowiedzi były bardzo zróżnicowane. Niektóre wydawały się zaskoczone wiadomością od reporterki, ale i tak nie chciały mówić. Inne dzieliły się skrawkami informacji – starymi podejrzeniami sprzed lat albo wskazówkami na temat gwiazd, z którymi warto się skontaktować.

Część osób próbowała pouczać Jodi, przekonując, że życie erotyczne Weinsteina jest jego prywatną sprawą. Mówili, że tzw. kanapa castingowa, czyli praktyka, w której aktorki oddają się producentom i reżyserom w zamian za role, istnieje tak długo jak Hollywood i jest stałą, choć nieprzyjemną częścią tego biznesu. (Jakby w ramach podkreślenia ich słów, w Los Angeles, w pobliżu słynnego Teatru Chińskiego Graumana, w którym dawniej odbywało się sporo premier, stoi rzeźba, przedstawiająca kanapę castingową). Niektórzy użyli tego samego wyrażenia, opowiadając o tym, jak Weinstein traktował aktorki. „Och, może czasem gonił je wokół kanapy” – mówili o takiej czy innej kobiecie, jak gdyby opisywali jakąś pantomimę. Wszyscy ci ludzie mówili do Jodi w taki sposób, jakby uważali ją za naiwną idealistkę. Od dawna wiadomo, jak Weinstein traktuje kobiety – twierdzili. Jodi nie uda się napisać tego artykułu, a nawet jeśli, nikogo to nie obejdzie.

W piątek 30 czerwca Jodi udała się do malutkiej restauracji w West Hollywood. Miała się tam spotkać z aktorką Marisą Tomei. Były pracownik Miramaxa powiedział, że Weinstein napastował Tomei i tak ją zdenerwował, że płakała w pracy. Jodi udało się dotrzeć do Tomei przez jednego z dramatopisarzy, a teraz siedziała z nią przy jednym stole.

Informacja okazała się jednak fałszywa. Tomei nie padła ofiarą Weinsteina[43]. Od lat jednak nie mogła znieść tego, jak przemysł filmowy traktuje kobiety. Grała w wielu filmach i serialach, zaczynając od Innego świata (1987) i Mojego kuzyna Vinny’ego (1992), a na „Imperium” (2015) kończąc. Próbowała coś zdziałać w tak beznadziejnych kwestiach jak nierówna płaca mężczyzn i kobiet, wiele razy też grała drugie skrzypce w scenach, w których gwiazdami byli mężczyźni. Powiedziała, że jej praca często polegała po prostu na reagowaniu na to, co robią mężczyźni.

Podzieliła się z Jodi swoją teorią. Uważała, że aktorki i widownia nie są w stanie się zrozumieć. Od najmłodszych lat uczy się dziewczynki, że powinny podziwiać piękne kobiety na ekranie i je naśladować. Przez to wiele z nich zaczyna marzyć o pracy aktorki. Te, którym się poszczęści i trafiają do świata filmu, nie mówią głośno o molestowaniu i bezwzględnym podejściu do wyglądu, bo sabotowałyby same siebie. Tkwią więc w błędnym kole – kolejne pokolenia dziewczynek marzą o Hollywood, nie rozumiejąc, że przemysł filmowy je również skrzywdzi.

Tomei drżała na myśl o ujawnieniu swoich przemyśleń. Nie rozmawiała o nich z nikim, nawet z innymi aktorkami. Powiedziała, że naraziłaby się na atak, gdyby głośno przyznała, co myśli. W geście solidarności zachowała wycinek z magazynu „Vogue” z 2013, w którym Claire Danes opowiada o tym, czego nauczyły ją Meryl Streep i Jodie Foster. „Musisz prosić o pieniądze. Zawsze je mają, ale nie dostajesz ich, bo jesteś dziewczyną!”[44] – powiedziała wtedy Danes.

– Wyobrażasz to sobie? Znalazłam to zdanie i musiałam je sobie wyciąć, żeby poczuć, że coś nas łączy – powiedziała później Tomei. – Że nie jestem sama.

Jodi zaczęła powoli docierać do kolejnych znanych aktorek, czasem dzięki wspólnej znajomej, czasem za pośrednictwem wyjątkowo pomocnego menedżera. Niektóre z nich używały pseudonimów w adresach mailowych, często bardzo zabawnych, a kiedy już udawało się do nich dodzwonić, zobowiązywały Jodi do zachowania wszystkiego w tajemnicy. Mówiły jednak wprost. Większość z nich potwierdzała, że Hollywood jest przeżarte plagą molestowania seksualnego. Daryl Hannah, której głos brzmiał znajomo, w końcu grała w wielu znanych filmach, powiedziała z niepokojem, że padła ofiarą Weinsteina, ale boi się wdawać w szczegóły. Inna aktorka, zdobywczyni Oscara, mówiła, że od dawna marzy, by ktoś go powstrzymał, ale nie wie, jak mogłaby pomóc, bo inne aktorki zwierzały jej się w zaufaniu, nie może więc zdradzić ich tożsamości. Śledziła wcześniejsze próby opisania tej historii, podejmowane przez dziennikarzy „New Yorkera”, wiedziała też o artykule „New York Magazine”, który się nigdy nie ukazał. Zastanawiała się, dlaczego wszystkie dotychczasowe wysiłki spełzły na niczym.

Nie można było wykorzystać tych rozmów z aktorkami, ale były one bardzo znaczące. Zadawały kłam twierdzeniom, że w temacie Weinsteina nie kryje się żadna warta opisania historia. Tomei i inne rozmówczynie Jodi odniosły sukces na światową skalę, grały w ważnych filmach, zdobywały nagrody. Były kimś ze środowiska, ale w tej kwestii czuły, że nic nie mogą zrobić. Chciały, żeby śledztwo „Timesa” przyniosło efekty.

Podały namiary na kolejne osoby, z którymi Jodi powinna się skontaktować, ale nic z tego nie wyszło. Wszyscy odmawiali. Wkrótce nawet te nieliczne aktorki, które wcześniej służyły pomocą, przestały odpowiadać na maile i SMS-y Jodi.

W tym samym tygodniu, w którym Jodi spotkała się z Tomei, dostała bardzo obiecującego maila. Rozmawiać chciała Lisa Bloom, znana prawniczka i feministka, córka słynnej ambasadorki praw kobiet, Glorii Allred. Występowała jako obrończyni w najważniejszych i najgłośniejszych procesach dotyczących molestowania, między innymi w sprawie Billy’ego O’Reilly’ego i Billa Cosby’ego. Jodi domyślała się, że niektóre klientki Bloom chcą postawić Weinsteinowi zarzuty. Być może plotki o śledztwie „Timesa” dotarły do prawniczki i chciała jakoś pomóc.

Jodi przesłała ten mail swojej koleżance Emily Steel – jednej z reporterek piszących o ugodach zawieranych przez Billa O’Reilly’ego. Steel była mniej więcej dziesięć lat młodsza od Jodi. Była drobna i mówiła wysokim głosem, a Jodi szybko się przekonała, że warto jej słuchać. Kiedy tylko Steel dostała maila, zadzwoniła z ostrzeżeniem. Powiedziała, że Bloom współpracuje z Weinsteinem. Nie była to tajemnica. Kilka miesięcy temu Bloom napisała z egzaltacją na Twitterze: „WAŻNA WIADOMOŚĆ: moja książka SUSPICION NATION będzie zekranizowana jako miniserial produkcji Harveya Weinsteina i Jaya-Z!”[45].

Jodi zrozumiała, że za mailem stoi ktoś inny niż Bloom. Harvey Weinstein dowiedział się, nad czym pracuje „Times”, i przechodził do ofensywy.

Jodi nie miała obowiązku informować Weinsteina o prowadzonym przez siebie śledztwie, zresztą nie była pewna, czy artykuł powstanie. Jeśli tak, będzie musiała poprosić Weinsteina o komentarz albo o wywiad, ale jeszcze na to nie pora. Jednak skoro się dowiedział, z pewnością utrudni jej pracę. Każde dochodzenie w sprawie poważnego przestępstwa jest swego rodzaju zawodami, w których gra toczy się o dostęp do informatorów i kontrolę nad informacjami. Jedna strona dąży do ujawnienia prawdy, a druga – do jej ukrycia.

Wolałaby mieć większą przewagę na starcie, jednak nic nie mogła zrobić. Mogła tylko kontynuować pracę. Zadzwoniła więc do Bloom, starała się jak najszybciej zakończyć rozmowę i powiedzieć jak najmniej.

Dzięki pomocy Nicholasa Kristofa, felietonisty „Timesa”, Jodi bez trudu nawiązała kontakt z Ashley Judd[46]. Kristof był autorem wstępu do autobiografii aktorki. Po kilku dniach Jodi połączyła się z Judd przez FaceTime’a. Aktorka wiedziała już, o czym będą rozmawiać i, w przeciwieństwie do Tomei, chciała opowiedzieć o swoich doświadczeniach z Weinsteinem[47].

W 1996, kiedy zbliżała się do trzydziestki i zdobywała rozgłos jako gwiazda takich filmów jak Gorączka i Czas zabijania, poznała Weinsteina na jakiejś imprezie w Los Angeles. Producent zaproponował jej spotkanie, a Judd założyła, że będą rozmawiać o pracy. Umówili się w hotelu Beverly Hills. Judd sądziła, że spotkają się w restauracji Polo Lounge. Nie miała żadnych podejrzeń. Była wtedy z ojcem, przedstawiła go Weinsteinowi.

– Mój własny ojciec niczego nie przeczuwał – opowiadała.

Po przybyciu do hotelu skierowano ją do pokoju, w którym Weinstein czekał z butelką schłodzonego szampana. Upiła kilka łyków. Przez chwilę rozmawiali o niczym.

– Wyszłam najszybciej, jak się dało – relacjonowała. Zaczęła podejrzewać, o co chodziło Weinsteinowi.

Kilka dni później dostała kolejne zaproszenie, tym razem na śniadanie w hotelu Peninsula w Beverly Hills. Uznała, że spotkanie o tak wczesnej porze będzie bezpieczne.

Kiedy dotarła na miejsce, czuła się wykończona. Całą noc spędziła na planie swojego pierwszego dużego thrillera – Kolekcjonera, w którym grała z Morganem Freemanem. Przyjechała prosto z pracy. Kiedy na recepcji poinformowano ją, że Weinstein czeka na nią w swoim apartamencie, a nie w restauracji, poczuła irytację. Chciało jej się spać, a śniadanie podawane przez obsługę hotelową będzie trwało wieki. Postanowiła, że zamówi płatki, żeby nie czekać zbyt długo.

Weszła do pokoju i zobaczyła, że Weinstein jest w szlafroku. Tego się nie spodziewała. Zaproponował jej masaż. Odmówiła. Zasugerował, że może jej przynajmniej pougniatać ramiona, ale na to też się nie zgodziła. Zaprowadził ją wtedy do garderoby, prosząc, żeby pomogła mu wybrać strój na dziś. Potem do łazienki. Minęło dwadzieścia lat, ale wciąż pamiętała, jak wyglądał cały pokój – mówiła.

Propozycje Weinsteina były coraz mniej zawoalowane. Odrzucała każdą z nich, ale nie odpuszczał.

– Odmawiałam wiele razy, ale on nie przestawał składać mi obleśnych propozycji – powiedziała. – Zachowywał się niemalże jak wojskowy.

Był bardzo konkretny, mówił: najpierw chodź tutaj, teraz pójdź tam. Wreszcie zasugerował, że może popatrzeć, jak on bierze prysznic, zupełnie jakby szedł na jakiś kompromis.

Pamiętała uczucie osaczenia, bała się, że zaszkodzi swojej karierze.

– Wszystko mogło zawisnąć na włosku, cały prestiż związany z pracą dla Miramaxa – opowiadała.

Musiała obmyślić jakiś sposób ucieczki.

– Mam dla ciebie propozycję, Harvey. Kiedy zdobędę Oscara za rolę w filmie wyprodukowanym przez Miramax, zrobię ci loda – powiedziała i uciekła.

Była w sytuacji bez wyjścia. Wyjaśniała, że odtrącając producenta, wiele ryzykowała. Wymyśliła więc żartobliwe stwierdzenie, które pozwoliło jej uciec, nie obrażając go.

Uznała wtedy, że to, co ją spotkało, było tylko nieco dziwnym i przyprawiającym o gęsią skórkę incydentem. Krótko potem opowiedziała o wszystkim swojej matce Naomi Judd, piosenkarce, a także ojcu, który był jej agentem. Zwierzyła się też innym osobom. Podczas całej rozmowy z Jodi zachowywała spokój – być może właśnie dlatego, że nie dusiła tej historii w sobie, opowiadanie jej teraz nie było tak bolesne.

Kilka lat później zagrała w filmie Miramaxa, konkretnie we Fridzie. Wystąpiła w nim na prośbę Salmy Hayek, która wcieliła się w rolę meksykańskiej artystki Fridy Kahlo. (Judd niepokoiła myśl o Weinsteinie, ale chciała pomóc Hayek). Podczas zdjęć w Meksyku spędziły dzień wolny w ośrodku wypoczynkowym, relaksując się wraz z inną grającą w filmie aktorką, Valerią Golino. Siedziały w trójkę na dworze przy stole, kiedy minął je Weinstein. Przywitał się ciepło z Golino i Hayek, nie zwracając prawie uwagi na Judd.

Kiedy odszedł, opowiedziała koleżankom, co stało się w Los Angeles, w pokoju hotelowym. To dla niego typowe – odparły. Ciągle składa takie propozycje. Z nimi postępował tak samo.

Judd spytała, dlaczego inne kobiety nie zwarły szyków przeciwko Weinsteinowi.

– Nie mogłam zrozumieć, jak to możliwe, że wszystkie się go tak bałyśmy – opowiadała. Frida była jednak wymarzonym filmem Hayek, zaś Weinstein był producentem i w każdej chwili mógł przerwać zdjęcia.

Godzinna rozmowa z Judd sprawiła, że coś drgnęło w dochodzeniu. Kobieta opisała grupę aktorek, które już lata temu wiedziały o niepokojącym zachowaniu Weinsteina. Był wysoko postawionym człowiekiem, który pod pretekstem spotkań służbowych próbował nakłonić kobiety do wejścia z nim w relacje intymne, i nikt nic z tym nie robił.

Samotność była dominującą cechą młodzieńczych lat Ashley Judd. Urodziła się w 1968. Naprawdę nazywała się Ashley Ciminella, a jej rodzice rozstali się, kiedy była dzieckiem. Matka zajmowała się wtedy po amatorsku muzyką, w domu ćwiczyła głos, ale żeby opłacić rachunki, najpierw pracowała jako kelnerka, a następnie jako sekretarka, zaś Ashley przed ukończeniem liceum czterokrotnie przeprowadzała się do innego stanu, za każdym razem tracąc oczywiście przyjaciół. Tak bardzo tęskniła za koleżankami, że wymyśliła sobie grupę wróżek, które miały dotrzymywać jej towarzystwa. W trzeciej klasie podstawówki „jadłam mrożoną pizzę, samodzielnie piekłam sobie pieguski i sama chodziłam na przystanek autobusowy – nawet w pierwszy dzień szkoły, chociaż nie do końca wiedziałam, dokąd właściwie mam jechać” – napisała w swojej autobiografii Życie gorzko-słodkie[48]. Głównym motywem jej dzieciństwa było pytanie: Gdzie się wszyscy podziali?

Napisała, że była kilkakrotnie molestowana w młodości. Kiedy chodziła do podstawówki, starszy mężczyzna powiedział, że da jej dwudziestopięciopensówkę do automatu do flipera, jeśli usiądzie mu na kolanach. „Raptem zamknął mnie w uścisku, obsypał pocałunkami i wsunął mi język głęboko do ust” – napisała. Powiedziała o tym dorosłym, którzy mieli się nią wtedy opiekować, ale jej nie uwierzyli. W liceum, kiedy latem pracowała w Japonii jako modelka, była molestowana przez szefa i została zgwałcona przez znajomego.

Znalazła jednak przyjaciółki, duchowe siostry, na Uniwersytecie Kentucky, na kursie gender studies. Oświetlone ścieżki i telefony alarmowe na kampusie wydały jej się oznaką niesprawiedliwości. Dlaczego kobiety muszą się ograniczać, żeby czuć się bezpieczne? Przekonana, że świat może stać się lepszy, odkryła w sobie aktywistkę, stanęła na czele strajku studentów, którzy protestowali po tym, jak członek rady użył rasistowskiego określenia. Chciała zostać misjonarką, złożyła też podanie o przyjęcie do Korpusu Pokoju. Zostało rozpatrzone pozytywnie, miała więc zamiar wstąpić w jego szeregi po skończeniu studiów.

Została jednak aktorką – postanowiła, że póki jest młoda, może próbować różnych rzeczy – a potem gwiazdą. W wolnym czasie jednak wykorzystywała swoją pozycję do obrony praw tych, którzy tego potrzebowali – odwiedzała biedne miejscowości, slumsy i szpitale na całym świecie, żeby zwrócić uwagę społeczeństwa na AIDS, przemoc wobec kobiet, zdrowie matek i planowanie rodziny. W 2006 razem z Salmą Hayek jeździła po klinikach leczących HIV i domach publicznych w Gwatemali. Spotykały się tam z prostytutkami, które tłumaczyły, że potrzebują pieniędzy, a na każdym kliencie zarabiają po dwa dolary, przyjmują ich zaś dziesięciu lub dwunastu dziennie. Pomimo problemów, których była świadkiem w Hollywood, Judd żyła podwójnym życiem. Pracowała w przemyśle rozrywkowym i zajmowała się zdrowiem publicznym, rozdzielając oba te światy.

W 2009, kiedy miała czterdzieści jeden lat, zapisała się na studia magisterskie w Kennedy School na Harvardzie (ten sam kierunek skończył sekretarz generalny ONZ Ban Ki-moon, a także Bill O’Reilly). Rozważała zajęcie się polityką. W stanie Tennessee kobieta nie pełniła jeszcze funkcji gubernatora ani nie została wybrana do Senatu.

Na Harvardzie czuła się lepiej niż w show-biznesie, nie była więc pewna, czy w ogóle wróci do aktorstwa. „Znalazłam ludzi, wśród których czułam się na właściwym miejscu” – opowiadała. Jej ulubionymi zajęciami był kurs „Przemoc płci, prawo i sprawiedliwość społeczna”, prowadzony przez prawniczkę Diane Rosenfeld[49]. Judd zaprzyjaźniła się ze studentami drugiego i trzeciego roku prawa. Zaproponowała im utworzenie kółka naukowego, piekła dla nich ciasteczka i swobodnie wypowiadała się podczas zajęć, choć unikała tematu Hollywood.

Rosenfeld przekonywała ich na wykładach, że system prawny został skonstruowany, żeby chronić przede wszystkim mężczyzn. Zapoznała ich z badaniami dotyczącymi małp bonobo, które żyją w egalitarnych grupach, a w toku ewolucji praktycznie znikł u nich problem agresji seksualnej samców. Kiedy samiec zaczyna przejawiać agresję w stosunku do samicy, wydaje ona z siebie szczególny okrzyk, a wtedy inne samice przychodzą jej na pomoc, odganiając napastnika.

Dla Judd te zajęcia były prawdziwym odkryciem, a w jakimś sensie także powrotem do korzeni. Rosenfeld analizowała sytuacje, których Judd doświadczyła na własnej skórze – w dzieciństwie, w Hollywood, podczas wyjazdów do burdeli i zagranicznych klinik – po czym obudowywała je teorią i pomagała spojrzeć na nie z innej perspektywy. Rosenfeld zauważyła, że Judd „całą sobą przyswajała treść zajęć”. Niczego nie opuszczała, przychodziła na wykłady gościnne, imprezy, prezentacje dotyczące wyników badań, w których wykorzystywano nawigację satelitarną do monitorowania potencjalnych sprawców przemocy domowej.

Swoje wrażenia przelała na papier, pisząc pracę dyplomową, w której postulowała, żeby kobiety zrozumiały, iż dzielą podobne doświadczenia, i zaczęły walczyć z przemocą seksualną. „Proponuję kobietom nawiązanie więzi z innymi kobietami”[50] – napisała na pierwszej stronie. Marzyła o tym, żeby kobiety poszły w ślady bonobo. Przestały przeżywać wszystko w samotności i w sekrecie, połączyły siły i odgoniły agresywnych samców.

W swojej pracy, za którą dostała potem nagrodę Dean Scholar Award, pisała o tym, jak trudno będzie przekonać kobiety, że zmiany są możliwe. „Uprzedzenia są wbudowane w struktury instytucji, w gospodarkę i życie codzienne” – stwierdziła. Mimo to „coś czeka po drugiej stronie”.

Trzeba tylko wykonać „odważny krok” – pisała. „Zaufać i przerwać izolację”.

Mimo to w czerwcu 2017 Judd nie była pewna, czy chce publicznie wystąpić przeciwko Weinsteinowi. Już raz próbowała opowiedzieć o tym, co zrobił. W 2015 udzieliła wywiadu magazynowi „Variety”. Nie wymieniła nazwiska Weinsteina, nie wspomniała też o Hayek i Golino, ale miała nadzieję, że przyczyni się do jakiejś zmiany, może zainspiruje inne kobiety do opowiedzenia o tym, co je spotkało.

Prawie nic się jednak nie wydarzyło. Całą uwagę skierowano na Judd, a nie na Weinsteina, w dodatku zainteresowanie szybko wygasło, a reakcje były utrzymane w tonie sensacji. Judd musiała ograniczyć trochę swój udział w promocji nowego filmu Apartament, bo zadawano jej zbyt wiele pytań dotyczących całego wydarzenia. Gdyby znowu podjęła temat, wszystko mogłoby się powtórzyć.

Była to przestroga. Wypowiedź Judd dla „Variety” była odważna i żywiołowa, ale bez nazwiska sprawcy i jakichkolwiek szczegółów stanowiła tylko relację pojedynczej osoby. Artykuł prasowy mógł doprowadzić do realnych zmian, ale musiał zawierać konkrety – nazwiska, daty, dowody i schemat postępowania. Jodi nie chciała, żeby Judd odmówiła wzięcia udziału w przedsięwzięciu, które miało mieć większą siłę rażenia, tylko dlatego że słabszy artykuł niczego nie zmienił.

Judd zachowywała ostrożność także dlatego, że kilka miesięcy wcześniej przyszło jej zapłacić za publiczną wypowiedź. Przez wiele lat występowała jako rzeczniczka firmy Copper Fit, producenta skarpetek, rękawów kompresyjnych i ortez, było to dla niej bardzo intratne zajęcie. Występowała w reklamach, radośnie recytując slogany takie jak: „Uwielbiam drewniane podłogi, ale moje stopy źle je znoszą. Właśnie dlatego kocham skarpetki Copper Fit Gripper”. Była w dobrych stosunkach z pracownikami firmy i czasem spotykała się na gruncie towarzyskim z prezesem.

Na kilka tygodni przed Marszem Kobiet w styczniu 2017 wysłała mu wiersz będący okrzykiem bojowym i wyrazem wściekłości kobiet, którego autorką była dziewiętnastoletnia Nina Donovan z Franklin w stanie Tennessee. Judd trafiła na niego przypadkiem i zamierzała go odczytać ze sceny. Zaczynał się od słów „Jestem wstrętną kobietą”. Poetka dalej pisała: „Nie jestem tak wstrętna jak mężczyzna, który wygląda, jakby się skąpał się w pyle z cheetosów”[51]. Wiersz nie był wulgarny, ale bez wątpienia był konfrontacyjny. „Mamy być wstrętne jak poplamione krwią prześcieradła” – pisała Nina Donovan, podkreślając, że menstruacja jest czymś naturalnym. Zarząd Copper Fit nie protestował, ale kilka tygodni po marszu Judd została zwolniona[52]. Przekazano jej, że klienci skarżyli się na wiersz, który odczytała.

Judd miała więc powody do ostrożności. Podczas rozmowy telefonicznej z Jodi usłyszała jednak słowo, na które czekała – wzorzec. Chciała wiedzieć, do ilu historii o Weinsteinie dotarły reporterki i czy inne aktorki zgodzą się wystąpić pod swoimi nazwiskami. Zgodnie z tym, co pisała w swojej pracy magisterskiej, chciała stanąć przeciw Weinsteinowi u boku innych kobiet.

Pod koniec rozmowy ustaliły plan działania[53]. Judd miała skontaktować się z Salmą Hayek. Jodi poprosiła też o radę Jill Kargman, pisarkę, producentkę i gwiazdę serialu „Odd Mom Out”, która już w przeszłości służyła jej pomocą i kontaktami. Kargman kazała Jodi porozmawiać z Jenni Konner[54], która wspólnie z Leną Dunham wyprodukowała serial „Dziewczyny”. Konner z kolei zasugerowała rozmowę z Dunham. Jodi wahała się. Dunham sprawiała wrażenie osoby, która nie jest w stanie dotrzymać tajemnicy. Ciągle publikowała coś na Twitterze, pisała tam nawet o najintymniejszych sprawach.

Warto jednak było zaryzykować. Zarówno Konner, jak i Dunham słyszały historie o napastliwości Weinsteina i już dawno chciały napisać o tym w „Lenny Letter” – swoim newsletterze, nie miały jednak środków na przeprowadzenie śledztwa i zabezpieczenie prawne. Dunham, która w 2016 wspierała Hillary Clinton podczas kampanii wyborczej, wyznała Jodi, że już wtedy ostrzegała Clinton przed Weinsteinem i próbowała ją namówić na rezygnację z jego pomocy, ale jej przestrogi nie zostały wysłuchane. (Jakiś czas później Tina Brown, dziennikarka, która pod koniec lat dziewięćdziesiątych pracowała krótko z Weinsteinem, prowadząc magazyn „Talk”, powiedziała Jodi, że udzieliła Clinton podobnych rad podczas kampanii w 2008[55]. Kiedy prawda o Weinsteinie wyszła na jaw, i Clinton, i jej sztab wyrazili zaskoczenie, twierdząc, że Dunham ich o niczym takim nie informowała).

Konner i Dunham stały się kimś w rodzaju dwuosobowej centrali telefonicznej. Wysyłały Jodi dane kontaktowe, których potrzebowała, działały szybko i dyskretnie. Podobnie postąpiła jeszcze jedna osoba z feministycznym zacięciem, zajmująca wysoko postawione stanowisko w branży rozrywkowej.

Większość aktorek nadal nie odpowiadała. Pod koniec czerwca Konner przekazała jednak dobrą wiadomość. Gwyneth Paltrow chciała rozmawiać.

Początkowo Jodi prawie nie brała pod uwagę rozmowy z Paltrow. Aktorka była od lat pupilką Weinsteina, jedną z jego największych gwiazd, i po dwudziestu latach kariery wciąż była z nim związana. Często fotografowano ich razem, wyglądali niczym roześmiani ojciec z córką. Kiedy w 1999 Paltrow odebrała Oscara za rolę w Zakochanym Szekspirze, Weinstein stał obok niej i promieniał z dumy – to on stworzył ten film i ukształtował gwiazdę. Paltrow nazywano wtedy pierwszą damą wytwórni Miramax. Nie wyglądało na to, żeby miała pomóc „Timesowi”. Nie była ani buntowniczką jak McGowan, ani aktywistką jak Judd. Związała się z branżą kosmetyczną i ze światem mody, a w wielu ludziach budziła skrajne emocje, od uwielbienia do nienawiści.

Kiedy jednak Jodi umówiła się z nią na rozmowę telefoniczną na ostatni weekend czerwca 2017, Paltrow zaczęła sprawiać zupełnie inne wrażenie. Była w samym sercu sprawy, mogła wiedzieć więcej niż ktokolwiek inny. Przez telefon wydawała się bardzo uprzejma i lekko stremowana. Po obowiązkowej rundzie zapewnień – tak, rozmowa była poufna i nieoficjalna, oczywiście, Jodi rozumie, że temat jest delikatny – Paltrow zdradziła prawdę na temat swojej relacji z Weinsteinem[56].

Poznali się przy windzie na festiwalu filmowym w Toronto, w 1994, może rok później. Miała wtedy chyba dwadzieścia dwa lata i dopiero stała na początku kariery. Jej rodzice odnieśli sukces: matka, Blythe Danner, była aktorką, a ojciec, Bruce Paltrow, reżyserem i producentem. Za rolę w filmie Krew z krwi, kość z kości Gwyneth zbierała pochlebne recenzje, ale wciąż musiała chodzić na przesłuchania.

Przy windzie Weinstein wyjawił, że w nią wierzy. Paltrow pamięta jego słowa. Widziałem cię w tym filmie, mówił, masz prawdziwy talent, powinnaś pracować dla nas.

– Pamiętam, że poczułam, jakby właśnie usankcjonował moją karierę – powiedziała.

Nie minęło dużo czasu, nim zaproponował dwa filmy. Jeśli zagra w komedii Żałobnik, oznajmił, dostanie główną rolę w adaptacji Emmy Jane Austen. Było to spełnienie jej marzeń, rola, która mogła zmienić ją w prawdziwą gwiazdę.

Paltrow dołączyła więc do ekipy Miramaxa, która wydała jej się wtedy serdeczna i kreatywna.

– Poczułam się jak w domu – mówiła. Spotykała się wtedy z Bradem Pittem, który był dużo bardziej sławny, i nieustannie latała z Nowego Jorku do Los Angeles. Podczas jednej z takich podróży, zanim zaczęła zdjęcia do Emmy, dostała faks od agenta z informacją, że ma się spotkać z Weinsteinem w hotelu Peninsula w Beverly Hills.

Był to ten sam hotel, o którym mówiła Judd. Opowieść Paltrow brzmiała znajomo. Spotkanie odbywało się wedle tego samego schematu, w prywatnym apartamencie.

– Wskoczyłam do środka, trochę jak jakiś golden retriever, bo cieszyłam się, że zobaczę Harveya – opowiadała. Rozmawiali o interesach, ale pod koniec Weinstein jej dotknął, proponując, żeby przeszli do sypialni i zrobili sobie masaż. Paltrow nie do końca pojmowała, co się dzieje. Weinstein był dla niej jak wujek. Świadomość, że interesowała go seksualnie, zaszokowała ją. Poczuła mdłości. Jeszcze raz zaproponował, żeby poszli do sypialni.

Odmówiła, ale tak, „żeby nie poczuł, że zrobił coś niewłaściwego” – powiedziała. Kiedy tylko stamtąd wyszła, opowiedziała o wszystkim Bradowi Pittowi, a potem kilku znajomym, krewnym i agentowi.

Dalsza część historii różniła się od opowieści Judd i mogła okazać się bardziej istotna. Kilka tygodni później Paltrow i Pitt spotkali Weinsteina na premierze jakiegoś filmu. Pitt podszedł do niego i powiedział, że ma trzymać łapy z dala od jego dziewczyny. Paltrow poczuła ulgę, że stanął w jej obronie.

Jednak kiedy wróciła do Nowego Jorku, Weinstein zadzwonił do niej i zaczął jej grozić, strofując za to, że opowiedziała o wszystkim Pittowi.

– Mówił, że zniszczę sobie karierę, czy coś w tym stylu – opowiadała. Pamięta, że stała w swoim starym mieszkaniu na Prince Street w SoHo, przerażona, że straci obie role, zwłaszcza tę w Emmie. – Byłam nikim, po prostu dzieckiem, które podpisało kontrakt. Poczułam się sparaliżowana, sądziłam, że mnie wyleje – wyznała.

Postanowiła, że spróbuje odbudować ich relacje zawodowe, i wyjaśniła Weinsteinowi, że to naturalne, że opowiedziała o wszystkim swojemu chłopakowi, i że chciałaby zapomnieć o całej sprawie.

– Chciałam żyć spokojnie, nie szukałam kłopotów – mówiła. Na pewien czas stosunki z Weinsteinem wróciły do normy.

– W jakiś dziwny sposób czułam, że udało nam się zostawić to wszystko za sobą – powiedziała. Im więcej sukcesów odnosiła dzięki współpracy z Weinsteinem, tym mniejszą ochotę miała na to, żeby kiedykolwiek opowiedzieć o nieprzyjemnym epizodzie z początków ich znajomości. – Moja kariera potoczyła się wspaniale, więc nie chciałam wracać do tego, co się stało – wyjaśniała. – Wiedziałam, że powinnam zachować wszystko w tajemnicy.

Duszenie w sobie żalu i znoszenie takich zachowań jest wpisane w etos Hollywood, mówiła. Nie postrzegała tego, co ją spotkało, jako części jakiegoś większego problemu. Kiedy pracowała dla Miramaxa, docierały do niej od czasu do czasu niepokojące pogłoski o Weinsteinie, ale były zawsze bardzo niekonkretne. Weinstein potrafił się zachowywać tak gwałtownie, że sytuacja w jego saloniku wydawała się w porównaniu z innymi scenami bardzo łagodna. Rzucał różnymi przedmiotami. Wygłaszał tyrady, jakich ani Paltrow, ani inni nie słyszeli z ust żadnego dorosłego człowieka. Był nieprzewidywalny, a pracownicy wytwórni żyli w ciągłym strachu. Kiedy nadchodził, ostrzegali się: „Bomba H, bomba H się zbliża”.

Kiedy dwa filmy Miramaxa, w których grała Paltrow (Gra o miłość z 2000 i Szkoła stewardes z 2003), okazały się klapami, stosunek Weinsteina do aktorki uległ zmianie.

– Nie byłam już jego pupilką, której dotyk zamieniał wszystko w złoto – mówiła. – W jego oczach moja wartość znacząco spadła.

Kiedy zaszła po raz pierwszy w ciążę, po cichu zaczęła odsuwać się od producenta. Udawało jej się to aż do 2016, kiedy zmarła Miriam Weinstein, matka Harveya i ulubienica pracowników Miramaxa[57]. Paltrow wysłała Weinsteinowi mail z kondolencjami. Była w szoku, kiedy odczytał go na pogrzebie. Krótko potem zadzwonił do niej. Sądziła, że chce jej podziękować.

Jednak po wymianie uprzejmości znowu zaczął wywierać na nią nacisk. Magazyn „New York” przygotowywał tekst na temat jego stosunku do kobiet. Weinstein powiedział Paltrow, że nic na niego nie mieli. Miała mu obiecać, że nie powie im o tym, co zdarzyło się w hotelu Peninsula. „Chcę ochronić osoby, które powiedziały «tak»” – mówił. Chodziło mu o kobiety, które ugięły się pod jego naciskiem. Paltrow odmówiła dziennikarzom, ale nie złożyła deklaracji, że zachowa tajemnicę na zawsze.

Powiedziała Jodi, że ta historia musi wyjść na jaw. Przez długi czas sądziła, że jej nigdy nie ujawni. Minęło jednak dwadzieścia lat, sytuacja się zmieniła i dlatego rozmawiały.

Paltrow nie ukrywała, że na razie nie chce upublicznić swojego wyznania. Delikatnie rzecz ujmując, nie cieszyła się wówczas najlepszą renomą. Jej firma, Goop, prowadziła wówczas sprzedaż dopochwowych jajek z jadeitu, które kosztowały sześćdziesiąt sześć dolarów za sztukę[58]. Miały „budować energię erotyczną, ułatwiać przepływ energii chi, wzmacniać kobiecość i pobudzać siły witalne” – jak informowała strona firmy. Stały się przedmiotem wielomiesięcznych szyderstw, oskarżano też Paltrow, że beztrosko podchodzi do sprzedaży produktów, które nie działają, a w najlepszym razie ich wpływ na organizm jest wątpliwy. „Spodziewam się, że Goop będzie niedługo sprzedawać organiczne paski do pomiaru pH moczu ze znakiem fair trade”[59] – napisała dr Jen Gunter, ginekolożka, która ostro skrytykowała zarówno ten produkt, jak i inne poczynania firmy Paltrow.

Na Instagramie Paltrow sprawiała wrażenie spokojnej jak zawsze. W rzeczywistości była zdruzgotana, bała się, że nie zniesie kolejnych publicznych ataków. Była pewna, że każdy artykuł zawierający informacje o niej, Weinsteinie i seksie stanie się sensacją, a brukowce okrzykną cała sprawę skandalem tygodnia.

– Nie wiedziałam, czy nie zostanę zmieszana z błotem – powiedziała. – W przeszłości tak to zwykle wyglądało, kiedy kobiety opowiadały podobne historie.

Zatrudniała ponad sto osób, które miały kredyty hipoteczne i dzieci na utrzymaniu. Kolejny skandal może ich skrzywdzić.

– Nie mogę narażać reputacji swojej firmy – tłumaczyła.

Postanowiła jednak, że użyje swoich znajomości w Hollywood, żeby pomóc Jodi w zidentyfikowaniu i dotarciu do innych ofiar Weinsteina. Zwierając szyki, kobiety łatwiej uniosą ten ciężar. (Jodi nie mogła powiedzieć jej o Judd, a Judd o Paltrow). Aktorka sporządziła więc listę sześciu znanych osób, do których chciała zadzwonić, i poprosiła o wskazówki, jako że nie znała się na dziennikarstwie śledczym. Jodi podpowiedziała kolejne nazwiska. Paltrow spędzała wtedy z dziećmi wakacje w Europie, a w mediach społecznościowych udostępniała zdjęcia kieliszków wina, pikników i włoskich jezior. Prywatnie wysyłała SMS-y do dawnych znajomych, prosząc o dane kontaktowe do takiej i takiej osoby i pytając kolejne aktorki, czy zgodzą się na rozmowę.

5 lipca Megan wróciła do pracy i nie mogła się zdecydować, o czym pisać. Pierwszego dnia Rebecca Corbett przedstawiła jej wszystkie opcje. Pierwszą z nich był powrót do tematu Donalda Trumpa. W ostatnich miesiącach ciąży Megan zaczęła przyglądać się firmie Trumpa i jego powiązaniom z Rosją, a zwłaszcza wysiłkom zmierzającym do wybudowania Trump Tower w Moskwie podczas wyścigu o prezydenturę, a także innym podejrzanym przedsięwzięciom. Drugą było przyłączenie się do śledztwa w sprawie Harveya Weinsteina. Propozycja Jodi była aktualna. Czy Megan będzie chciała z nią pracować?

Megan poprosiła o dzień do namysłu i zasięgnęła rady u kilku zaufanych współpracowników. Wszyscy, którzy pisali o Trumpie, byli zgodni – to temat życia. O wiele ważniejszy niż jakiś obleśny producent filmowy, który napastuje młode aktorki. Popełniłaby wielki błąd, rezygnując z możliwości pisania o prezydencie. Megan nie była jednak przekonana. Obserwowała publikacje kolejnych mocnych artykułów o Trumpie, które niczego nie zmieniały.

Jednakże śledztwo w sprawie Weinsteina wciąż stało pod znakiem zapytania. Oskarżenia wysuwane przez McGowan były poważne, ale część zebranych przez Jodi historii nie brzmiała aż tak okropnie, przynajmniej w porównaniu z przestępstwami na tle seksualnym, które Megan badała w Chicago. Czy da się udowodnić, że te zachęty do masażu wyrządziły komuś konkretną krzywdę? Ciężko jej było zacząć patrzeć na znane aktorki jak na ofiary. Misją dziennikarza było zabieranie głosu w imieniu tych, którzy na co dzień głosu nie mają i są ignorowani przez społeczeństwo. Sławne i bogate gwiazdy filmowe na pewno nie były w takiej sytuacji.

Czy to, co się działo na osławionej kanapie castingowej, mogło w ogóle być rozpatrywane w kategoriach molestowania? Technicznie rzecz biorąc, pokrzywdzone kobiety nie były pracownicami Weinsteina, a niektóre z nich nie miały nawet zakontraktowanych konkretnych ról. Co to śledztwo mogło właściwie udowodnić?

A jednak Jodi uparcie twierdziła, że jeśli relacje aktorek są zgodne z prawdą, Weinstein uosabia sposób, w jaki zajmujący wysokie pozycje mężczyźni wykorzystują swoją przewagę nad kobietami. Te, które odpowiadały na jego zaproszenia, chciały dostać pracę, były ambitne, twórcze, miały marzenia i nadzieję. W efekcie stawiał je pod ścianą. Mogły poddać się jego żądaniom albo zaryzykować, że poniosą konsekwencje. Niezależnie od tego, jak sformułowane były przepisy prawa, należało to uznać za molestowanie.

Prawdopodobnie najsłynniejszym przypadkiem postawienia zarzutów molestowania była historia Anity Hill, która oskarżyła Clarence’a Thomasa o to, że proponował jej randki i wspominał w pracy o pornografii. I chociaż pozycja przyszłego sędziego Sądu Najwyższego różniła się od statusu znanego producenta filmowego, zarzuty pod adresem Weinsteina były utrzymane w podobnym tonie, zaś fakt, że oskarżały go sławne kobiety, podkreślał wagę sprawy i dowodził, że problem był uniwersalny.

Megan przesunęła krzesło do boksu Jodi i zabrała się do pracy.

Teraz obie reporterki kontaktowały się z najbardziej znanymi kobietami na świecie. Od osoby, która kiedyś pracowała w Miramaxie, dowiedziały się, że Angelina Jolie może im coś opowiedzieć o Weinsteinie. Jodi wyłudziła jej adres od kogoś pomocnego w Hollywood, napisała maila, starannie dobierając słowa, zasięgnęła konsultacji i czekała na ewentualną odpowiedź. Napisały też do Umy Thurman. Nie odpowiedziała[60]. Później dowiedziały się, że ktoś jej powiedział, że nie można im ufać. Salma Hayek też nie odpowiadała, mimo że pisały do niej wiele razy.

Ambra Battilana Gutierrez, włoska modelka, którą Weinstein miał obmacywać podczas spotkania w swoim biurze w 2015 – nowojorska policja prowadziła w tej sprawie dochodzenie – była prawdopodobnie jedyną kobietą, która zgłosiła się na policję. Ostatecznie prokurator odmówił wszczęcia postępowania, ale Battilana zatrudniła prywatne biuro detektywistyczne i podobno zdobyła nagranie, na którym producent opowiada, co się wydarzyło.

Megan nie dostała jednak od niej odpowiedzi, a nowojorska policja nie chciała udostępnić kopii zgłoszenia, tłumacząc to długoletnią polityką utajniania takich materiałów. Zaczęła więc dzwonić do prawników i innych osób, które mogły coś wiedzieć. Kiedy Megan pracowała w Chicago, zdarzyło jej się pisać o zbieraniu dowodów DNA. Przeprowadziła wtedy wywiad z Lindą Fairstein, prokuratorką specjalizującą się w sprawach przestępstw na tle seksualnym[61]. Zadzwoniła do niej znowu z nadzieją, że Linda będzie znała kogoś w wydziale, w którym kiedyś pracowała, tym samym, który odmówił postawienia Weinsteinowi zarzutów. Atmosfera się jednak ochłodziła, kiedy Fairstein usłyszała, o co chodzi. Oskarżenia modelki były bezpodstawne – oznajmiła. Nie było znamion czynu zabronionego i wszystko odbyło się zgodnie z procedurami. „Nie sądzę, że da się ten temat rozwinąć” – stwierdziła Megan.

W połowie czerwca reporterki po raz pierwszy spotkały się z Rose McGowan. Zadbały o prywatną atmosferę i zaprosiły ją na kolację do mieszkania Jodi. McGowan nie była jednak spokojna. Miała rozbiegany wzrok i nie interesowały jej towarzyskie pogawędki. Mimo wszystko dzielnie odpowiadała na kolejne pytania. Dziennikarki skupiły się na tym, co się działo po zdarzeniu w hotelu, spytały też o osoby, które mogą coś pamiętać albo mają jakieś dowody. Megan i Jodi poprosiły, żeby spróbowała zdobyć kopię umowy, wyjaśniając, że któraś kancelaria na pewno ją zachowała.

Po rozmowie z McGowan reporterki miały pewną wątpliwość. O radę poprosiły Matta Purdy’ego, który nadzorował temat O’Reilly’ego w gazecie, powołał zespół zajmujący się tematami dotyczącymi przemocy seksualnej i cały czas śledził ich dochodzenie. Nie tylko McGowan sugerowała, że Weinstein popełniał także poważne przestępstwa, takie jak napaści i gwałty. Czy powinny się skupić właśnie na tym, priorytetowo traktując sprawy większego kalibru?

– Niekoniecznie – stwierdził Purdy. – Najpierw zajmijcie się tym, co możecie udowodnić, nawet jeśli są to pozornie mniej poważne zarzuty. Przekonajcie parę kobiet do oficjalnego wystąpienia przeciwko Weinsteinowi i zdobądźcie dokumenty, zwłaszcza dotyczące rekompensat wypłacanych ofiarom. Jeszcze nikomu nie udało się opublikować czegoś konkretnego o Weinsteinie, przede wszystkim trzeba więc zadbać o wiarygodność.

Purdy nie wykluczał, że poważniejsze przestępstwa też wyjdą na jaw. Powiedział, że ich reportaż może być kamykiem, który wywoła lawinę.

*

W sobotę 15 lipca Jodi sprawdziła telefon i zobaczyła, że ma mnóstwo nieodebranych połączeń i panicznych SMS-ów od Gwyneth Paltrow. Weinstein był właśnie w salonie jej domu w Hamptons. Chowała się przed nim w łazience na piętrze.

Nie zdziwiło ich to najście, co najwyżej pora. Jakiś tydzień lub dwa tygodnie wcześniej odezwał się do Paltrow. Usłyszał o imprezie, którą urządzała dla potencjalnych inwestorów, którzy mogli zasponsorować wspierany przez nią musical, i chciał się wprosić. Odebrała to jako zawoalowaną groźbę, jej zdaniem dawał jej do zrozumienia, że ją obserwuje. Spytała więc Jodi, co robić.

Jodi nie chciała się bezpośrednio w to angażować, ale omówiły różne możliwości. Jeśli Paltrow by mu odmówiła, mógłby nabrać podejrzeń, że rozmawiała z reporterkami. Może lepiej byłoby go zaprosić. Z drugiej strony, co, jeśli postawi ją pod ścianą i zapyta wprost, czy rozmawiała z „Timesem”?

Paltrow uznała, że lepiej będzie się zgodzić i mieć nadzieję, że nie znajdzie jej w tłumie. Przyszedł jednak przed czasem, zapewne po to, żeby porozmawiać z nią na osobności i wytrącić ją z równowagi. Jodi poczuła niepokój, zwłaszcza widząc, ile SMS-ów dostała.

Była wprawdzie daleko, ale z całych sił trzymała kciuki, w nadziei, że aktorka wytrzyma presję. Po imprezie Paltrow zadzwoniła. Nic się nie wydarzyło. Pilnowała, żeby asystentka była cały czas blisko niej. Wyglądało na to, że się nie zniechęciła, a nawet fascynowała ją perspektywa dalszego ciągu.

Jodi, Megan i Paltrow spotkały się osobiście w pierwszy piątek miesiąca w domu aktorki w Hamptons. Reporterki miały nadzieję, że uda im się przekonać Paltrow do oficjalnego wystąpienia w artykule. Usiadły na tarasie z tyłu domu, w otoczeniu bujnych żywopłotów i huśtawek ogrodowych. Aktorka okazała się prostolinijną i dowcipną osobą. Z empatią dopytywała się o to, jak Megan radzi sobie jako młoda matka. Potem opowiedziała raz jeszcze o swojej relacji z Weinsteinem i dzielnie zniosła dodatkowe pytania, a także informację, że reporterki zamierzają skontaktować się z Bradem Pittem i prosić go o potwierdzenie jej relacji. Megan wyjaśniła, że to standardowa procedura. Żeby uwierzytelnić wszystkie historie, będą szukać ludzi, którym każda z kobiet się zwierzała, i sprawdzać, czy ich relacje są spójne.

Nakłonienie Paltrow do wystąpienia w reportażu pod swoim nazwiskiem wymagało delikatności. Nie opadł jeszcze kurz po całym zamieszaniu wokół jadeitowych jajek. Jodi i Megan to rozumiały, ale nie chciały, żeby aktorka wycofała się z tego powodu z przedsięwzięcia, które mogło okazać się dużo bardziej brzemienne w skutki. Paltrow nie udało się też przekonać innych aktorek do rozmowy o Weinsteinie, mimo że próbowała. Jedna odmówiła, bo przyjaźni się z żoną producenta. Inne się po prostu nie odzywały.

Podczas rozmowy z Jodi i Megan Paltrow odebrała telefon od sławnej znajomej. Przeszła na trawnik i spytała ją, czy padła kiedyś ofiarą Weinsteina, ale kiedy wróciła na taras, przekazała, że podobno nic takiego się nie stało. Paltrow ostatecznie potem przyznała, że chciałaby wystąpić w tekście pod swoim nazwiskiem, ale nie chce stać się jego główną bohaterką. Im więcej kobiet się wypowie, tym lepiej.

– Muszę mieć pewność, że cała uwaga nie skupi się na mnie – powiedziała.

Wracając z Hamptons, Jodi i Megan rozmawiały w samochodzie. Spotkanie podniosło je na duchu. Paltrow się wprawdzie nie zadeklarowała, ale zaczęły budować relację. Nagle przyszło im do głowy, że ktoś, kto im dotąd nie odpowiedział – jedna z kobiet zajmujących w Miramaxie wysokie stanowisko – mieszka w pobliżu. Skręciły więc i podjechały pod jej dom letniskowy. Niestety, gdy tylko zorientowała się, kim są, zatrzasnęła im drzwi przed nosem.

Rebecca Corbett chciała dowiedzieć się o wszystkim, co się wydarzyło tego dnia. Jako redaktorka czuła się osobiście zaangażowana w każdy artykuł, dbała o postępy dziennikarzy i żyła tematem tak samo, jak oni, jednocześnie zachowując krytyczne spojrzenie. Weinstein lubił się przechwalać znajomością najważniejszych graczy na rynku medialnym[62], jednak przypuszczalnie nigdy o niej nie słyszał. Była po sześćdziesiątce, zachowywała sceptycyzm, była skrupulatna, alergicznie reagowała na krzykliwość lub przesadę. Kierowała działem śledczym „Timesa”, ale wolała pozostawać w cieniu, tak że prawie nic na jej temat nie pojawiało się w wyszukiwarce Google. Koncentrowała się na celach dziennikarskich, a nie na osobistych ambicjach.

W kręgach dziennikarskich cieszyła się jednak niezwykłym poważaniem ze względu na cechę, którą dzieliła z Weinsteinem – umiała inspirować innych. Pracując dla „Baltimore Sun”, stała się mentorką dwudziestodwuletniego reportera, niejakiego Davida Simona. Za jej namową porzucił pisanie krótkich tekstów prasowych na temat pożarów w domkach szeregowych albo morderstw i zajął się ambitniejszymi tematami społecznymi dotyczącymi natury zbrodni i roli klas społecznych. Pracowała z nim, dopóki nie odszedł z gazety i nie zajął się tworzeniem seriali takich jak „Prawo ulicy”. (Jeden z głównych bohaterów serialu, redaktor, jest wprawdzie mężczyzną, ale ma w sobie sporo cech Corbett[63]). Kiedy kilka lat po 11 września 2011 dwóch reporterów „Timesa” odkryło, że Agencja Bezpieczeństwa Narodowego (NSA) szpieguje obywateli amerykańskich bez nakazów[64], to dzięki Corbett nie zaniechano śledztwa pomimo gorącej debaty wewnętrznej i silnych nacisków ze strony Białego Domu, który nie chciał, żeby artykuł się ukazał. W efekcie powstał jeden z najgłośniejszych tekstów dziennikarskich ery Busha.

Podobnie jak Jodi i Megan, Corbett pięła się po szczeblach kariery w zdominowanej przez mężczyzn redakcji i wychowywała córkę w przerwach między kolejnymi artykułami. Po raz pierwszy w historii „Timesa” połowę osób ujętych w stopce redakcyjnej stanowiły kobiety, kiedy w 2013 pojawiło się tam jej nazwisko. To ważne wydarzenie przeszło jednak bez echa. Kiedy artykuł o Weinsteinie został opublikowany, mówiono, że dwie dziennikarki ujawniły prawdę, choć tak naprawdę nad tekstem pracowały trzy.

Widząc, jak wydłuża się lista kobiet, które Weinstein zapraszał do pokoju hotelowego, Corbett miała tylko jedne zmartwienie. „Jaką macie strategię, żeby nakłonić je do ujawnienia się w reportażu?” – pytała co kilka dni. Jodi i Megan miały coś na kształt odpowiedzi. „Nakłonimy je, kiedy dotrzemy do wystarczająco dużej grupy. W ilości siła” – przekonywały.

Corbett uważała, że to ryzykowne. Informatorki były wyjątkowo ostrożne, ze zrozumiałych powodów. Taki rodzaj dziennikarstwa opiera się na swoistej niesprawiedliwości. Dlaczego to na bohaterkach spoczywa cały ciężar odpowiedzialności, nie zrobiły nic złego, czemu muszą opowiadać o tak nieprzyjemnych wydarzeniach? Martwiła się, że Jodi i Megan zgromadzą pokaźną stertę relacji, których nie będą mogły wykorzystać, a reportaż nie powstanie. Nawet jeśli uda im się przekonać jedną lub dwie kobiety do mówienia, może się to skończyć klasyczną debatą w stylu: „on powiedział to, ona powiedziała tamto”.

Dziennikarki zdały sobie sprawę, że reportaż o Weinsteinie musi być podparty konkretnymi dowodami – idealnie byłoby mieć wyznania kobiet, które wystąpią pod swoim nazwiskiem, ale trzeba też zebrać mnóstwo przekonujących dokumentów – prawniczych i finansowych.

Jak uciszyć ofiarę

W połowie lipca, kiedy Jodi skupiła się na Hollywood, Megan zajęła się podstawową dla dochodzenia kwestią – czy są jakiekolwiek dostępne dokumenty, potwierdzające niewłaściwe zachowanie Weinsteina?

Istniały przecież przepisy chroniące ofiary molestowania, a także, przynajmniej w teorii, agencje federalne dbające o stosowanie tych przepisów. Jeśli Weinstein molestował liczne kobiety, niektóre z nich mogły złożyć oficjalne skargi do Federalnej Komisji Równych Szans Zatrudnienia (EEOC) albo do agencji stanowych w Nowym Jorku lub Los Angeles[65], ponieważ w tych miastach miały siedzibę firmy Weinsteina.

W agencji federalnej i w oddziale nowojorskim niczego nie było. Ale Grace Ashford, młodej i bystrej analityczce, pracującej w „Timesie” dopiero od miesiąca, udało się zdobyć raport[66] z kalifornijskiego Wydziału do spraw Równości Zatrudnienia i Zamieszkania, w którym wymieniono kilka skarg złożonych przez pracowników Miramaxa. Ich treść była trudna do przeniknięcia, jako że napisano je biurokratycznym żargonem. Zawierały adresy, daty i kody numeryczne, które oznaczały rodzaj oskarżenia, ale brakowało informacji o osobach składających skargę i o tym, co je spotkało.

12 września 2001 agencja otrzymała skargę dotyczącą molestowania seksualnego, do którego doszło w Miramaxie. Co ciekawe, sprawa została zamknięta tego samego dnia.

W raporcie wspomniano, że „powód skierował sprawę do sądu”, co zwykle oznaczało, że agencja uznała zasadność skargi i przekazała ją do wymiaru sprawiedliwości. Raport milczał jednak o tym, co się działo dalej, nie było też takiej sprawy na wokandzie w sądzie w Kalifornii. Jak to możliwe, że skarga złożona do agencji rządowej po prostu znikła po kilku godzinach?

Megan próbowała dodzwonić się do agencji i poprosić o wyjaśnienie, ale przypominało to wydzwanianie do kogoś, kogo nie ma w domu. Wreszcie udało jej się nawiązać kontakt mailowy, ale dowiedziała się tylko, że skarga na Miramax i inne jej podobne zostały zniszczone, ponieważ akta przechowuje się tylko trzy lata. Przepisy nie pozwalały także na ujawnienie nazwiska osoby, która ją złożyła.

Wszystko to było szalenie irytujące. Megan się nie poddawała i wreszcie udało jej się zdobyć dane osoby, która zajmowała się wówczas tą sprawą. Okazało się, że była to kobieta, która przeszła już na emeryturę, a nikt w agencji nie wiedział, gdzie mieszka. Przeczesując media społecznościowe i inne strony, Megan znalazła wreszcie namiary na nią. Mieszkała na wschód od Los Angeles i reporterce udało się do niej dodzwonić.

Rozmowa była krótka. W czasie lat spędzonych w agencji kobieta rozpatrywała setki zażaleń. Nie mogła sobie przypomnieć tej konkretnej skargi.

– Co to jest Miramax? – spytała.

*

14 lipca po południu[67] ekipa „Timesa” pracująca nad artykułami dotyczącymi przestępstw seksualnych, takimi jak reportaż o O’Reillym, spotkała się w pustej sali, w której codziennie odbywały się kolegia redakcyjne. Wśród zgromadzonych była Rebecca Corbett, Matt Purdy, Emily Steel i wielu innych. Pokój był prosty, na ścianach nie było żadnych ozdób. Nie wisiały tu zdjęcia prezydentów ani wydarzeń historycznych. A jednak to właśnie tam redakcja spotykała się dwa razy dziennie, żeby zdecydować, które artykuły trafią do wydania papierowego i internetowego gazety. Reporterzy prawie nigdy nie brali udziału w tych zebraniach, czuli więc teraz, że to wyjątkowa okazja.

Tematy, nad którymi pracowali, wydawały się obiecujące. Dwa tygodnie wcześniej Katie Benner[68], która pisała o Dolinie Krzemowej, opublikowała reportaż demaskujący nadużycia seksualne w branży zaawansowanych technologii. Jego bohaterkami były szukające inwestorów kapitałowych przedsiębiorczynie, które spotkały się z niestosownymi uwagami, dotykaniem i prowokacyjnym zachowaniem („Zacząłem się gubić, czy cię zatrudnić, czy raczej poderwać”[69]). Molestowanie było od dawna tematem tabu w tej zdominowanej przez mężczyzn branży. Kobiety milczały, bojąc się ryzykować.

Ostatnio coraz częściej jednak mówiły o tym, co je spotyka. Przed paroma miesiącami Uber zmierzył się z kryzysem, kiedy Susan Fowler, która pracowała tam jako inżynierka, opisała na blogu[70] molestowanie i dyskryminację, których doświadczyła. W artykule Benner wystąpiło ponad dwadzieścia kobiet, niektóre z nich pod nazwiskiem. Ujawniły też personalia mężczyzn, którzy je molestowali. Tekst był ilustrowany zdjęciami. Kobiety wyglądały na nich na spokojne i silne osoby – profesjonalistki, które wprowadzają innowacje na rynku i oczekują równego traktowania.

Artykuł odbił się szerokim echem. Jeden z opisanych w nim mężczyzn wygłosił przeprosiny, podobnie postąpiła jedna z firm[71]. Chwalono kobiety, które odważyły się opowiedzieć o swoich doświadczeniach. W skrzynce mailowej autorki pojawiały się kolejne historie i podpowiedzi.

Oznaczało to, że reportaż o O’Reillym nie był już jedynym udanym przypadkiem. Megan i Jodi wysłały artykuł Benner, a także pozytywne komentarze na jego temat do osób, z którymi do tej pory rozmawiały o Weinsteinie. Sugerowały tym samym, że temat jest śliski, ale ich zespół będzie umiał sobie z nim poradzić.

Na początku spotkania szybko omówiono najświeższe doniesienia. Jodi i Megan robiły postępy w sprawie Weinsteina – powoli, ale skutecznie. Emily Steel słyszała niepokojące pogłoski o molestowaniu w redakcji „Vice’a”[72]. Catrin Einhorn toczyła rozmowy ludźmi z branży gastronomicznej, hotelarskiej, handlowej i budowlanej[73]. Susan Chira koncentrowała się na miejscach, które do niedawna były zdominowane przez mężczyzn[74], między innymi na kopalniach i stoczniach.

Socjologia molestowania różniła się w zależności od branży. W restauracjach powszechny był alkohol, którego spożycie zaburzało ocenę sytuacji i sprzyjało porzucaniu zahamowań, a kierownicy nie chcieli dopuszczać do konfrontacji z klientami, którzy przekroczyli granice. W Dolinie Krzemowej pełno było mężczyzn, którzy nagle się wzbogacili i byli przekonani, że wszystko ujdzie im na sucho. W stoczniach, na placach budowy i w innych miejscach, w których dawniej nie zatrudniano kobiet, mężczyźni czasem próbowali zniechęcić swoje współpracownice, doprowadzając do groźnych sytuacji. Chira słyszała o kobiecie, którą zostawiono na dole w kopalni bez żadnego urządzenia komunikacyjnego, i o innej, porzuconej na szczycie turbiny wiatrowej.

Dziennikarze uczestniczący w tym projekcie byli dobrze przygotowani. Wiedzieli, że ustawy chroniące przed niechcianymi zalotami w miejscu pracy zaczęły się pojawiać w latach sześćdziesiątych. Choć molestowanie seksualne nie było wtedy uznawane za wykroczenie, chyba że w grę wchodziły gwałt albo napaść, uważano je za naruszenie praw obywatelskich. Wszyscy obecni znali historie Clarence’a Thomasa i Billa Clintona. Jednak kiedy podzielili się tym, czego dowiedzieli się, badając różne branże i środowiska, zrozumieli coś więcej – niektóre środki, mające zapobiegać molestowaniu, tak naprawdę je ułatwiały.

Pierwszą wskazówkę zdobyła Emily Steel, która badała temat Fox i O’Reilly’ego. Wszyscy wiedzieli, że wiele spraw tego typu załatwia się poza salą sądową, zresztą Steel i Michael S. Schmidt ujawnili już, że O’Reilly wraz z wytwórnią proponował ofiarom ugody, zawierające klauzulę poufności. W zasadzie była to opłata za milczenie. Zdecydowanie należało jednak zbadać szczegółowe warunki tych umów.

Z tego, co Steel się dowiedziała, wynikało, że nie były napisane jak zwyczajne, uczciwe i legalne dokumenty. Zawierały mnóstwo restrykcyjnych zapisów. Kobiety zobowiązywały się do oddania O’Reilly’emu i jego prawnikom wszystkich dowodów – nagrań, pamiętników, maili, kopii zapasowych i wszelkich innych zapisków. Nie wolno im było pomagać innym osobom, które mogły stawiać prezenterowi podobne zarzuty. W jednym przypadku zakaz ten dotyczył nawet adwokata ofiary. Jeśli otrzymałyby w przyszłości wezwanie do sądu, miały natychmiast zawiadomić prawników O’Reilly’ego, dając im szansę zakwestionowania konieczności złożenia tych zeznań[75].

Prawnik jednej z kobiet zgodził się przejść na drugą stronę i „udzielać O’Reilly’emu porad prawnych w temacie molestowania”. Inna z domniemanych ofiar obiecała, że nie będzie ubliżać O’Reilly’emu ani Fox News „na piśmie i w mowie, bezpośrednio i pośrednio”, nie wolno jej też nigdy zgodzić się na kontakt z dziennikarzami, którzy chcieliby zapytać o te kwestie. Musiała też potwierdzić na piśmie, że nie złożyła skargi do żadnej agencji zajmującej się molestowaniem seksualnym, włączając w to Komisję Równych Szans Zatrudnienia.

W zamian jedna z kobiet otrzymała około dziewięciu milionów dolarów, inna zaś trzy miliony dwieście pięćdziesiąt tysięcy. Gdyby naruszyły warunki ugody, straciłyby pieniądze. Cokolwiek O’Reilly zrobił im lub nie, było na zawsze spowite tajemnicą. Sytuacja była jasna – gotówka za milczenie.

Zgłębiając w lecie temat O’Reilly’ego, Steel szukała jednocześnie odpowiedzi na bardziej ogólne pytania. Czy te klauzule były zgodne z prawem? Czy kobiety w całym kraju często podpisywały takie dokumenty, o których prawie nikt nie wie? I czy prawnicy zajmujący się sprawami dotyczącymi molestowania naprawdę walczyli z tym problemem, czy tylko nabijali sobie kabzę, zawierając intratne ugody?

Steel zasugerowała, że gazeta powinna poszukać odpowiedzi na te pytania. Było to więc częścią zadania, które Corbett zleciła Jodi. W przerwach między szukaniem dojścia do kolejnych gwiazd filmowych Jodi dzwoniła do prawników z różnych części kraju. Rozmawiała z różnymi ludźmi, zaczynając od adwokatów z małych miasteczek, którzy specjalizowali się w prawie pracy, a na wykładowcach akademickich kończąc. Teraz zaczęła przedstawiać wyniki tych rozmów.

Według tych prawników klauzule, o których opowiadała Steel, nie były wcale wyjątkami. Stanowiły część standardowej procedury w sprawach o molestowanie, często były jedynym możliwym rozwiązaniem sporu.

Ich zdaniem kobiety miały swoje powody, żeby podpisywać ugody. Potrzebowały pieniędzy, próbowały uniknąć rozgłosu albo po prostu marzyły o tym, żeby zostawić to za sobą i zacząć wszystko od nowa. Nie chciały żyć z etykietką donosicielki, kłamczuchy albo flirciary, bały się, że ktoś posądzi je o celowe ciąganie mężczyzn po sądach. Dzięki ugodzie mogły dostać kasę i zająć się swoim życiem. Alternatywą było wyczerpujące włóczenie się po sądach. Przepisy dotyczące molestowania w miejscu pracy były niejasne, a niektóre grupy, takie jak freelancerzy albo pracownicy firm zatrudniających mniej niż piętnaście osób, w ogóle nie były nimi objęte. Sprawy o molestowanie przedawniały się nawet po stu osiemdziesięciu dniach, a odszkodowanie nie przekraczało trzystu tysięcy dolarów. Czasami kwota ta nie pokrywała nawet straconych zarobków i nie wystarczała na opłacenie dobrego adwokata. Nic dziwnego, że ugody były dla wielu kobiet bardziej atrakcyjną opcją.

Prawnikom także się to opłacało. Często otrzymywali wynagrodzenie tylko wówczas, kiedy ich klient wygrywał sprawę, dostawali wtedy co najmniej jedną trzecią kwoty jego odszkodowania. Przegrana w sądzie oznaczała brak wypłaty. Ugody w sprawach o molestowanie stały się więc dla nich czymś w rodzaju dodatkowej chałtury. Niektórzy adwokaci sprzeciwiali się tym skandalicznym zasadom, ale inni godzili się na nie bez mrugnięcia okiem albo po prostu rezygnowali z walki w nadziei na to, że ugrają coś więcej na innym froncie.

Nawet Federalna Komisja Równych Szans Zatrudnienia (EEOC)[76], która powinna dbać o to, by molestowanie w miejscu pracy było karane, często zatajała fakty dotyczące podpisanych ugód. Nie miała zresztą zbyt dużych możliwości i zgodnie ze swoim statutem powinna dbać o polubowne i poufne załatwienie sprawy, kiedy tylko było to możliwe.

– Wiemy, w których firmach najczęściej padają oskarżenia o molestowanie – usłyszała Jodi od Chai Feldblum, która była wtedy komisarzem w EEOC. Agencji nie wolno jednak było ujawniać takich danych. Szukające pracy kobiety nie mogły sprawdzić w EEOC, jak dana firma wypada pod względem molestowania. Nic dziwnego, że Megan nie udało się dotrzeć do informacji na temat skarg złożonych w kalifornijskiej agencji przez pracownice wytwórni Miramax. Instytucje finansowane z pieniędzy podatników gromadziły takie dane, by następnie starannie je ukryć.

Jodi przeszła do konkluzji. W Stanach Zjednoczonych funkcjonował system wyciszania skarg dotyczących molestowania seksualnego, który nie tylko nie zapobiegał molestowaniu, ale czasem je ułatwiał. Kobiety podpisywały ugody, które zabraniały im mówić o tym, co je spotkało. Napastnicy mogli dalej popełniać te same przestępstwa. Studenci prawa rzadko analizowali podobne ugody i klauzule poufności, nie dyskutowano też o nich w sądzie. Dlatego właśnie ogół społeczeństwa nie wiedział, co się dzieje. Nawet osoby biorące udział w tym kolegium, które od lat zajmowały się tematami dotyczącymi płci, nie do końca zdawały sobie sprawę z tego, jak wygląda sytuacja.

Kiedy spotkanie się skończyło, do Jodi i Megan zaczęło docierać, ile jeszcze należy zbadać. Czy niejasne machinacje prawników i ich konsekwencje zainteresują czytelników? Można było pokusić się o pewien optymizm – kiedy ukazał się artykuł Katie Benner, do autorki napisały aktywistki i prawniczki z Kalifornii, które chciały zmienić prawo stanowe i zdelegalizować poufność ugód dotyczących spraw o molestowanie i inne przestępstwa seksualne.

Ale co, jeśli Harvey Weinstein zawarł podobne ugody nie tylko z Rose McGowan? Co, jeśli prawnicy zamietli pod dywan historie innych ofiar? Czy w ogóle uda im się odnaleźć te kobiety?

W 2005 bracia Weinsteinowie odeszli z Miramaxa[77], swojej pierwszej firmy w branży filmowej. Utrzymywali jednak kontakt z byłymi pracownikami. Łączyły ich wspomnienia, przeżyli razem wiele strasznych, ale też wspaniałych chwil – czasem jedne i drugie występowały niemalże jednocześnie. Dla wielu z nich praca w Miramaxie była doświadczeniem formującym, ciężką próbą, przywilejem, ale też traumą. Wpływali na filmowe wybory publiczności na całym świecie, negocjowali wynajem jachtu w Cannes i zbierali poniżające cięgi od szefa – czasem tego samego dnia. Byli pracownicy wytwórni organizowali od czasu do czasu nieformalne zloty w Nowym Jorku albo w Los Angeles. Żartobliwie określali je jako spotkania „anonimowych miramaxowców”, całkiem jakby przechodzili niekończący się, zbiorowy odwyk.

Jodi i Megan rozpracowywały ich przez cały lipiec. Jedna osoba przekazywała im kontakty do kolejnej. Ci, którzy podobno wiedzieli najwięcej, nie odbierali telefonu. Wiele osób, które mogły pomagać Weinsteinowi, nie chciało ujawnić swojego współudziału w jego występkach. Mimo to reporterki prosiły ich dawnych kolegów i koleżanki z pracy o wskazówki, pytając wszystkich, czy słyszeli o kobietach, które zgodziły się pójść na ugodę.

W ostatni weekend lipca, dwa tygodnie po spotkaniu w redakcji, Megan wybrała się na północ. Oddalała się od Nowego Jorku, jadąc krętymi drogami przez eleganckie przedmieścia. Zamierzała dowiedzieć się czegoś o asystentce, która pracowała w Miramaxie w pierwszych latach istnienia wytwórni, po czym znienacka odeszła.

Megan znała jej nazwisko. Stanowisko w Miramaxie było jej pierwszą pracą. Okazała się inteligentna, poważnie traktowała swoje obowiązki i szybko awansowała, po czym zniknęła w 1990. Zostały po niej tylko buty do biegania, starannie ukryte pod biurkiem. Kilku byłych pracowników Miramaxa powiedziało przez telefon, że podobno Weinstein coś jej zrobił, nikt jednak nie znał szczegółów.

Kathy DeClesis, która była wtedy asystentką Boba Weinsteina, udzieliła najbardziej obiecującej wskazówki. Powiedziała, że krótko po odejściu tej kobiety z pracy prawnik jej ojca przysłał do biura pismo. DeClesis nie pamiętała dokładnie, ale zdawało jej się, że list był zapowiedzią jakiejś akcji prawnej. To wspomnienie było bardziej konkretne niż wszystko, czego Megan i Jodi dowiedziały się do tej pory. Czego dotyczyła skarga, jak rozwiązano sprawę i co stało się z tą kobietą?

W sieci nie było zbyt wiele informacji o tym, kim była, gdzie mieszkała i co robiła przez ostatnie dwadzieścia siedem lat. Nie miała profilu na LinkedInie, nie było jej na Facebooku, ale Grace Ashford, analityczka „Timesa”, wytropiła ją w jakimś zapomnianym zakątku internetu, na liście pracowników w innym mieście. Było też zdjęcie. Nie wyglądała na nim na hollywoodzką celebrytkę. Była przeciętną kobietą po czterdziestce, z włosami do ramion i twarzą bez makijażu.

Zdobycie jej danych kontaktowych okazało się jeszcze trudniejsze niż dotarcie do informacji o tym, kim była. Megan zostawiła kilka wiadomości na recepcji w jej miejscu pracy, wyjaśniając, że jest reporterką z „Timesa” i że chciałaby z nią porozmawiać. Nie doczekała się żadnego odzewu. Nawet rozmowa z recepcjonistką była wyzwaniem. Reporterka nie chciała, żeby współpracownicy kobiety zorientowali się, że chciała z nią rozmawiać na tak delikatny temat. Zastanawiała się nawet, czy nie polecieć do miasta, w którym mieszkała jej potencjalna rozmówczyni, nie chciała jej jednak wystraszyć.

Udało jej się zdobyć adres do matki kobiety – mieszkała pod Nowym Jorkiem. Megan postanowiła, że do niej pojedzie i osobiście wyjaśni, dlaczego chce dowiedzieć się o tym, co się wydarzyło. Jeśli nie będzie jej w domu, przyklei do drzwi odręczną notkę z wyjaśnieniami. Kiedy dotarła na miejsce, zobaczyła dużą, nowoczesną posiadłość.

Megan pracowała jako reporterka ponad dziesięć lat i w tym czasie nie raz pukała nieproszona do drzwi, ale nadal nie było to dla niej łatwe. Czasem był to jedyny sposób nakłonienia kogoś do mówienia. Przez te lata wiele razy zdarzało się, że inicjatywa, którą przejawiła, próbując dotrzeć do potencjalnych rozmówców, działała na jej korzyść i zapraszano ją do domu, jednak część osób traktowała to jako najście. Stojąc przed dużymi, drewnianymi drzwiami, Megan nie mogła pozbyć się wrażenia, że narusza czyjąś prywatność.

Ktoś otworzył, nie była to jednak matka kobiety. Na progu stała kobieta ze zdjęcia, była asystentka Weinsteina.

Obok niej pojawiła się dziewczynka, zerkająca z korytarza. Megan przedstawiła się jako reporterka „Timesa”, a przez twarz kobiety przemknął cień zrozumienia, a może też lęku.

– Nie wierzę, że mnie pani znalazła – powiedziała. Wyjaśniła, że przyjechała tu z córkami na wakacje, a Megan zastała ją w trakcie odwiedzin przyjaciół. Obecność innych osób w domu mogła być kłopotliwa, reporterka zaproponowała więc krótką rozmowę na schodach. Kobieta zgodziła się.

Usiadły, a Megan wyjaśniła, że razem z Jodi rozpracowują Harveya Weinsteina. Opowiedziała, że udało im się nakreślić pewien wzór jego zachowania, i przyznała swojej rozmówczyni, że przypuszcza, iż Weinstein ją skrzywdził. Nie zadałaby sobie tyle trudu, próbując do niej dotrzeć, gdyby to nie było tak ważne.

Kiedy mówiła, kąciki ust kobiety leciutko się uniosły. Nie był to uśmiech, raczej zrozumienie.

– Przez dwadzieścia siedem lat czekałam, aż ktoś do mnie zapuka – powiedziała. – Mogę powiedzieć tylko tyle: miałam spór z Miramaxem, który został pomyślnie rozwiązany, i zgodziliśmy się nigdy o tym nie wspominać.

Megan zamilkła, analizując w myślach te słowa. Technicznie rzecz biorąc, kobieta niczego nie powiedziała. Ale jej milczenie kryło w sobie jakiś sens, jakby próbowała wypełnić czymś przerwy między słowami. Brzmiało to trochę, jakby chciała powiedzieć: „Faktycznie spotkało mnie wtedy coś złego, ale muszę trzymać się starannie ustalonej wersji”.

Dokładnie tak odpowiedziałaby osoba, która podpisała ugodę. Czasami w pracy dziennikarza należy się odwrócić i odejść, zostawić osobę będącą źródłem informacji w spokoju. Teraz tak nie było. Megan wiedziała, że musi podtrzymać rozmowę, zaczęła więc poruszać zupełnie inne tematy. Ile lat mają jej córki? Córeczka Megan miała zaledwie cztery miesiące. Kobiety wyglądały na rówieśnice, nie brakowało więc punktów odniesienia. Rozmowa toczyła się gładko.

Po półgodzinnej pogawędce Megan przedstawiła swoje argumenty. Poprosiła byłą asystentkę, żeby rozważyła opowiedzenie wszystkiego i wsparcie śledztwa „Timesa”. Złamanie warunków ugody było ryzykowne, ale istniały sposoby ujawnienia ich przy jednoczesnej ochronie źródeł informacji. Jej koledzy i koleżanki z pracy zrobili tak, badając sprawę O’Reilly’ego. Kobieta kiwała głową. Nie odmówiła, ale też nie powiedziała „tak”. Zgodziła się za to dać Megan coś niezwykle cennego dla każdego dziennikarza – swój numer telefonu.

W drodze powrotnej na Brooklyn Megan odebrała telefon, który jednak zachwiał jej optymizmem. Kobieta powiedziała, że właśnie rozmawiała ze swoim prawnikiem, a ten odradził jej rozmowę z „Timesem”. Dziennikarka starała się zachować pozytywny ton, ale poczuła ucisk w żołądku. Odparła, że nie dziwi jej ta rada, i poprosiła rozmówczynię, by ta nie podejmowała jeszcze ostatecznej decyzji.

– Bądźmy w kontakcie i rozmawiajmy nadal o różnych opcjach – poprosiła. Kobieta zgodziła się niechętnie.

Megan jechała dalej, czując, że narastają w niej nowe podejrzenia. Plotki związane z producentem dotyczyły aktorek, a teraz ona i Jodi dotarły do całkiem nowej grupy potencjalnych ofiar – pracownic firm Weinsteina. Kobieta, z którą przed chwilą rozmawiała – i możliwe, że okaże się pacjentką zero w śledztwie dotyczącym Weinsteina – nie była przecież sławna. A kiedy pracowała w Miramaxie, była młoda i bezbronna. Czy to możliwe, że producent molestował kobiety częściej niż ona i Jodi kiedykolwiek podejrzewały? Ile kobiet padło jego ofiarą? I czy byłoby inaczej, gdyby nie zamknięto ust jego byłej asystentce?

W ten weekend, ostatni weekend lipca, Megan wciąż nie wiedziała, co dokładnie spotkało tę kobietę dwadzieścia siedem lat wcześniej. Rozpaczliwie pragnęła jednak podtrzymać kontakt, więc dwa dni później wysłała jej wiadomość:

Wiem, że moją wizytą dałam Ci twardy orzech do zgryzienia. Zrozum, proszę, to dlatego, że ta sprawa jest bardzo ważna. Możemy coś zmienić. Mam nadzieję, że będziemy nadal w kontakcie – i że będę mogła informować Cię na bieżąco, na czym stoimy. Pewnie rozmawiałaś o tym z kimś, może z rodziną albo z innymi ludźmi. Jednak najważniejszą rozmowę musisz stoczyć sama ze sobą – tak myślę.

Wysłała też link do artykułu o O’Reillym, który ukazał się w „Timesie”. Już w trakcie pisania zaczęła podejrzewać, że kobieta się więcej nie odezwie.

Kilka dni później Megan znowu była wieczorem w drodze. Jechała do Johna Schmidta[78], który pracował kiedyś w Miramaxie na stanowisku kierowniczym. W 1990, kiedy zniknęła asystentka, był szefem działu finansowego. Nadal pracował w show-biznesie, a Megan zakładała, że wiedział o ewentualnej ugodzie. Odrzucał jednak jej telefony, więc obserwowała jego dom w zielonej części Bronxu – Riverdale. Garbiła się, kiedy tylko mijał ją patrol firmy ochroniarskiej, i czekała, aż w salonie zapali się światło na znak, że ktoś jest w domu. Po niedługim czasie stała przed Schmidtem, przepraszając za najście w porze kolacji, zakłopotana, bo jego żona była w domu i słuchała każdego słowa.

– Ugody były naprawdę podstępne. Kobiety, które je podpisały, nie mogły o niczym mówić. Niewykluczone, że gdyby złamały ten zakaz, musiałyby zapłacić pokaźną karę – wyjaśniała Megan. Nieocenioną pomoc mogły zapewnić inne osoby, które wiedziały o tych umowach. Megan nie prosiła Schmidta, żeby wypowiedział się w artykule pod własnym nazwiskiem. Chciała tylko poznać jego perspektywę w kwestii wydarzeń sprzed lat.

Ale Schmidt nie był gotowy na rozmowę z nią, w każdym razie jeszcze nie. Odparł, że musi to przemyśleć, i odprowadził ją do drzwi. Wiedziała, że ludzie często potrzebują czasu, żeby się zdecydować, ale i tak czuła się sfrustrowana. Niektórzy byli pracownicy Weinsteina najprawdopodobniej coś wiedzieli, ale nie chcieli tego ujawnić.

W tym samym miesiącu, w pewien piątkowy wieczór, Jodi rozmawiała przez telefon z Mattem Brodliem[79], wysoko postawionym pracownikiem przemysłu filmowego, który lata temu był zatrudniony w Miramaxie. Słuchał jej nadzwyczaj uważnie, miała wrażenie, że ją ocenia. Krótko potem oddzwonił i podał jej nazwisko oraz numer telefonu. Jego bliska przyjaciółka pracowała w Miramaxie i od lat coś w sobie dusiła – powiedział. Bała się i zachowywała ostrożność, a jednocześnie marzyła o tym, żeby komuś o wszystkim opowiedzieć. Nazywała się Amy Israel i była cieszącą się uznaniem producentką filmową.

– Chcę jeszcze długo pracować, nie chcę, żeby mnie to w jakiś sposób napiętnowało – powiedziała, kiedy tylko odebrała telefon. – Nie chcę, żeby mnie cytowano. Kropka, koniec tematu.

A jednak przez ponad dwadzieścia lat męczyło ją pewne wspomnienie i chciała się nim podzielić.

Jesienią 1998 była z Weinsteinem na festiwalu filmowym w Wenecji. Szukali nowych filmów. Podczas spotkania w pokoju Weinsteina zauważyła, że coś się dzieje z jego dwoma asystentkami – Zeldą Perkins, która pracowała w jego londyńskim biurze, i niedawno zatrudnioną Roweną Chiu.

– Obie się po prostu trzęsły – opowiadała Amy Israel. – Dosłownie drżały ze strachu.

Weinstein czuł się dobrze, normalnie rozmawiał o filmach. Israel przypuszczała, że stało się coś, co dotyczyło obu kobiet, zaś Weinstein próbował to ignorować.

Na własnej skórze doświadczyła, do czego zdolny jest Weinstein.

– Chwalił mnie i obdarzył sporym zaufaniem, kiedy byłam bardzo młoda, po czym napadł na mnie – mówiła. Pewnego roku na festiwalu filmowym w Toronto przyjechała po niego do hotelu. Mieli jechać na pokaz galowy. Asystent Weinsteina przekazał, że ma pójść do pokoju szefa. Posłuchała, zakładając, że pójdą tam razem. Tymczasem czekał na nią półnagi Weinstein. Miał na sobie tylko niewielki ręcznik i zaczął prosić, żeby zrobiła mu masaż. Bez zastanowienia zawołała, że musi zadzwonić do matki, i zaczęła udawać, że wybiera jej numer.

Jakiś rok później, może dwa, kiedy była już szefową swojego działu, podczas pokazu filmu dla Weinsteina w Nowym Jorku usłyszała nagle jego głos.

– A może zdjęłabyś koszulę i zrobiła parę gwiazd?

– Pieprz się, tłusty chuju – odkrzyknęła, a on wrócił do gry w kółko i krzyżyk. (Weinstein zaprzeczył, że coś takiego miało miejsce).

Po latach bała się jednak, że w Wenecji stało się coś gorszego. Dotarły do niej urywki tego, co było potem. Zelda Perkins odeszła z firmy, podpisując jakąś umowę poufności, nie mogła więc mówić o tym, co się stało. Jodi pomyślała, że chodzi o wiadomą ugodę. Amy Israel zasugerowała rozmowę z inną byłą pracownicą londyńskiego biura, Laurą Madden. Ona też mogła mieć coś do powiedzenia.

Israel zadała także ważne pytanie – co musieli znosić ci wszyscy byli pracownicy Miramaxa? To ją dręczyło i dlatego właśnie zgodziła się rozmawiać z reporterką. W tamtych czasach starała się chronić swoje koleżanki na tyle, na ile mogła, na przykład zabraniając podwładnym płci żeńskiej spotykać się z Weinsteinem sam na sam. Wydawało jej się, że nie jest w stanie zrobić nic więcej. Mogła tylko podejrzewać, co wydarzyło się w Wenecji, nie miała też wielu możliwości faktycznego złożenia skargi. Kiedy opowiedziała jednemu ze swoich przełożonych o wydarzeniu w pokoju Weinsteina, usłyszała, że inną koleżankę spotkało coś podobnego, ale nic z tym nie zrobiono.

Skupiła się na pracy, jej koleżanki postąpiły podobnie.

– Liczył na to, że będzie mi wstyd i nic nie powiem – stwierdziła. Odkąd na jaw wyszły przestępstwa Billa Cosby’ego, czekała na wzmiankę o Weinsteinie. Chciała, żeby prawda o nim też ujrzała światło dzienne.

– Dlaczego nie mówimy o tym głośno? – pytała przez telefon. – Dlaczego wszyscy milczą, choć minęło dwadzieścia lat?

Trzy tygodnie później, w środę 2 sierpnia[80], Jodi była w Londynie i siedziała w restauracji w South Kensington, a Zelda Perkins opowiadała jej, co wydarzyło się w 1998.

Perkins była dobrą producentką, rzeczową i rozsądną. Jej główną dziedziną był teatr, przez długi czas była asystentką jednego z najważniejszych producentów filmowych i telewizyjnych. Współtworzyła najważniejsze przedstawienia, a od czasu do czasu pracowała też dla telewizji, na przykład przy serialu „The Crown”. Miała dom na wsi, gdzie hodowała owce, ale często jeździła do Londynu w sprawach służbowych. Zgodnie z prawem nie wolno jej było mówić o wszystkim, co jej się przydarzyło, więc niewiele osób znało całą prawdę na temat jej kariery zawodowej.

Dziennikarze nie raz kontaktowali się z nią, żeby porozmawiać o plotkach na temat Weinsteina, ale po raz pierwszy zgodziła się na spotkanie. (Podkreśliła znaczącym tonem, że wcześniej odzywali się do niej tylko mężczyźni). Przyciszonym głosem relacjonowała wydarzenia, o których zaczęła już mówić przez telefon, kiedy Jodi do niej zadzwoniła.

W 1995 Perkins rozpoczęła pracę dla Weinsteina, który był już niemalże u szczytu swoich możliwości i miał duże wpływy. Miała zaledwie dwadzieścia dwa lata, a posadę dostała przypadkiem.

– Nie wiedziałam, kim jest, i nie marzyłam o pracy w branży filmowej – powiedziała. – Nie byłam wystarczająco wyrafinowana i w ogóle nie rozumiałam, w jak niesamowicie elitarnej firmie się znalazłam.

Weinstein zaczął ją molestować praktycznie pierwszego dnia.

– Był patologicznie uzależniony od zdobywania kolejnych kobiet – mówiła. – To go motywowało do wstawania z łóżka.

Nie mówiła w przenośni. Co rano Perkins albo inna londyńska asystentka, która akurat pracowała na ranną zmianę, musiały wchodzić do pokoju Weinsteina i budzić go, całkiem nagiego albo tylko częściowo ubranego, i nastawiać mu prysznic, jakby sam nie umiał się posługiwać kurkami. Czasem próbował ją wciągnąć do łóżka. Nie miała się komu poskarżyć, londyńskie biuro było malutkie i nie miało zbyt wielu pracowników, nikt nie bawił się tu w żadne zasady ani politykę wewnętrzną.

Perkins nigdy nie uległa Weinsteinowi. Była drobna, ale twarda, a podejmując pracę, wiedziała, czego się spodziewać. Koleżanka poradziła jej, żeby w obecności szefa zawsze siadała w fotelu, a nie na sofie, tak żeby nie mógł się do niej przysunąć. Miała też nosić zimową kurtkę, nawet kiedy było ciepło.

– Jakoś udawało mi się mu odmówić – twierdziła.

Jednak choć ryzyko związane z pracą dla Weinsteina przewyższało wszystko, co do tej pory widziała, korzyści były również wyjątkowe. Opowiadała o wyjazdach do Paryża i Rzymu.

– Po prostu dawał nam gotówkę. To była taka kasa na boku, trochę lepka – mówiła. – Wracało się z tych wyjazdów z dziwną mieszaniną poczucia winy i ulgi, że to już koniec.

Porównała te wyjazdy do skoków na bungee, które zapierają dech w piersiach, ale jednak spada się w pustkę. Zdarzało się, że pod koniec Weinstein stawał się wyjątkowo łaskawy i mówił: „Weź służbowy samolot, możesz zostać w apartamencie w Ritzu na weekend, zaproś chłopaka, rozerwijcie się”.

– Wszystkie przyjmowałyśmy te prezenty – wyznała.

W 1998 zatrudniła nową asystentkę, Rowenę Chiu, która chciała zostać producentką i była tak kreatywna oraz zmotywowana, że w czasach, kiedy przewodniczyła uniwersyteckiemu kołu teatralnemu w Oxfordzie, wystawiła sztukę Brechta na okrągłej scenie i tragedię Eurypidesa po grecku. Perkins ostrzegła ją, że musi uważać na szefa. We wrześniu poleciały do Wenecji na festiwal filmowy. Pobyt przebiegał wedle typowego dla Weinsteina schematu – mieszkali w luksusowym hotelu, a pokazy filmowe przeplatały się ze spotkaniami z nowojorskimi znajomymi, między innymi z Amy Israel.

Zanim jednak doszło do spotkania, które zapadło Israel w pamięć, Chiu przyszła do Perkins po pomoc. Opowiedziała koleżance ze wszystkimi przykrymi szczegółami, co Weinstein zrobił jej poprzedniego wieczoru. Perkins, ze łzami w oczach, stwierdziła, że miarka się przebrała, i poszła go szukać.

Nie chciała jednak zdradzić Jodi, co Chiu jej przekazała – Chiu powinna to sama wyznać albo zachować w tajemnicy na zawsze.

Minęło sporo czasu, nim Chiu opowiedziała Jodi swoją część historii[81]. Podczas wyjazdu do Wenecji miała się zajmować Weinsteinem wieczorami, a to oznaczało długie, nocne pobyty z nim w jednym pokoju, sam na sam. Mówiła, że od początku się do niej przystawiał, ale drugiego albo trzeciego wieczoru jego zachowanie się pogorszyło. Mieli razem przejrzeć stertę scenariuszy, a kiedy je przerzucali, zaczął jej schlebiać, mówiąc, że ma prawdziwe wyczucie i wiedzę.

Dla ochrony miała wtedy na sobie dwie pary rajstop. Próbowała skupić się na pracy, ale ciągle jej przerywał kolejnymi prośbami o zabarwieniu erotycznym – o masaż albo wspólną kąpiel. Próbując go uspokoić, zdjęła jedną parę rajstop i pozwoliła mu się pomasować. Kiedy przesunął ręce dalej, zaprotestowała, mówiąc, że woli zająć się scenariuszami i że ma chłopaka. W odpowiedzi na to zaczął z rozmachem obiecywać, że pomoże mu w karierze.

– Nie odmówiłam mu wprost, chciałam uniknąć konfrontacji – relacjonowała. – Był ode mnie większy, więc dopóki był miły, też starałam się być uprzejma.

Ciągnęło się to przez kilka godzin. Próbowała wrócić do pracy, a wtedy on znowu zaczynał jej dotykać. Namawiał ją do seksu oralnego, mówiąc, że jeszcze nigdy nie uprawiał go z Chinką. Zdjął jej drugie rajstopy, ale kiedy poprosił, żeby pozbyła się bielizny, odmówiła.

– To wyczerpujące, kiedy tak próbuje cię urobić, krok po kroku – opowiadała. – Cały czas byłam czujna, bałam się, że mnie zgwałci.

Udało mu się zaprowadzić ją do łóżka. Mówiła, że ją położył, chociaż nie siłą, udawał, że to tylko gra. Rozsunął jej nogi, mówiąc, że jedno pchnięcie i będzie po wszystkim. Jednak zanim do tego doszło, przekręciła się na bok i udało jej się mu wywinąć. Wytrzymała do końca swojej zmiany i koło drugiej wyszła z pokoju, skończywszy wreszcie pracę.

Weinstein później wszystkiemu zaprzeczył.

– Nie ma w tym ani grama prawdy – powiedział za pośrednictwem prawnika – a każdy artykuł zawierający tę historię będzie po prostu powieleniem kłamstwa.

W Londynie Perkins kontynuowała swoją opowieść. Znalazła Weinsteina, który jadł służbowy lunch na hotelowym tarasie. W obecności innych gości kazała mu ze sobą iść. Był niemal potulny, podążył za nią korytarzem, jakby to ona była szefową, a on asystentem. Kiedy go oskarżyła, przysięgał na życie swojej żony i dzieci, że nie zrobił nic złego.

Miała wtedy dwadzieścia cztery lata, była więc starsza od Chiu, która pracowała jako jej asystentka, miała też dłuższy staż. Chiu przedstawiła inną wersję wydarzeń, ale Perkins dobrze wiedziała, że jej szef nie raz przekraczał granice. Kobiety zwarły szyki i złożyły wypowiedzenie.

– Musiałam ją chronić – mówiła Perkins. – Sama niczego by nie zdziałała. Byłoby tylko jej słowo przeciwko jego słowu. Byłam jej tarczą.

Perkins poprosiła o radę bardziej doświadczoną osobę, Donnę Gigliotti[82], producentkę, która niedługo potem zdobędzie uznanie za Zakochanego Szekspira, a wiele lat później za Ukryte działania. Miała lepsze koneksje niż Perkins. Niewiele było kobiet producentek o dużych wpływach i z doświadczeniem pozwalającym na robienie kasowych filmów. Gigliotti kazała Perkins zatrudnić prawnika i poleciła jej kogoś z Nowego Jorku. Wzięła udział w rozmowie telefonicznej i zaoferowała wiele innych form cichego wsparcia. Perkins była jej wtedy wdzięczna, ale po latach zaczęła się zastanawiać, czy Gigliotti mogła zrobić coś więcej[83]. (Gigliotti później podkreślała, że starała się pomóc Perkins znaleźć prawnika, który przejąłby kontrolę nad sytuacją).

Razem z Chiu, studiującą wtedy zaocznie prawo, znalazły adwokata w Londynie, w kancelarii Simons Muirhead & Burton, i założyły, że następnym krokiem będzie sprawa karna.

Prawnicy doradzili im jednak coś innego. Nie miały żadnych dowodów. Nie zawiadomiły policji w Wenecji. Były dwiema dwudziestoparolatkami i chciały wystąpić przeciwko Weinsteinowi, a być może także przeciwko Disneyowi – firmie, która była właścicielem Miramaxa. Usłyszały, że najlepiej będzie, jeśli pójdą na ugodę – dostaną mniej więcej roczną pensję, około dwudziestu tysięcy funtów. Poinformowano je, że tak się najczęściej załatwia podobne sprawy. Perkins i Chiu zaprotestowały. Nie chciały pieniędzy. Niech to będzie wpłata na jakąś organizację charytatywną, dzięki czemu być może inni zrobią to samo. Powiedziano im, że to tak nie działa. Prawnicy Weinsteina nawet nie usiądą do negocjacji, jeśli nie będzie oczekiwań finansowych.

Oburzona Perkins podała jeszcze wyższą kwotę, a następnie spróbowała napisać ugodę, która w jakiś sposób przyczyni się do powstrzymania Weinsteina. Zażądała, żeby poszedł na terapię, i chciała być świadkiem pierwszej sesji. Chciała, żeby Miramax wprowadził wreszcie politykę radzenia sobie z oskarżeniami o molestowanie, żeby zrobił szkolenia, żeby każdą skargę oceniały trzy osoby, z których jedna byłaby prawnikiem. Jeśli w ciągu kolejnych dwóch lat inna kobieta wniosłaby podobne oskarżenie przeciwko Weinsteinowi, zostanie to zgłoszone Disneyowi albo Weinstein wyleci z pracy. Dodatkowo Weinstein miał jej wypłacić przynajmniej trzydzieści pięć tysięcy funtów albo półroczną pensję.

Prawnicy Weinsteina ruszyli z odsieczą. Reprezentowała go londyńska kancelaria Allen & Overy, a prawnik Miramaxa, niejaki Steve Hutensky, który zazwyczaj zajmował się umowami z aktorkami, reżyserami i scenarzystami, zniknął z nowojorskiego biura i zmaterializował się w Londynie, gdzie podjął pracę dla rzeczonej kancelarii. (Powiedział później, że nie słyszał o innych zarzutach pod adresem Weinsteina dotyczących molestowania oraz że producent twierdził, iż spotkanie odbyło się za obopólną zgodą, zaś ugoda była próbą ochrony małżeństwa Weinsteina). Jedna sesja negocjacji trwała aż do piątej rano. Pod koniec każda z kobiet dostała po sto dwadzieścia pięć tysięcy funtów, ale musiały się zgodzić na nadzwyczajne obostrzenia.

Kiedy Zelda Perkins i Jodi jadły lunch i rozmawiały, pisemny dowód na istnienie tych obostrzeń spoczywał w torbie Perkins. Chociaż Jodi i Megan wiedziały o ugodzie podpisanej przez Rose McGowan i podejrzewały, że była asystentka, z którą Megan się spotkała, podpisała podobną, nigdy nie widziały takich dokumentów przygotowanych przez prawników Weinsteina. W dziennikarstwie śledczym wiedza o obciążających pismach była czymś pożądanym, możliwość zobaczenia ich na własne oczy była jeszcze lepsza, a najlepiej było mieć kopie. Zanim Jodi wyruszyła do Londynu, Megan dopingowała ją motywującymi przemowami i wysyłała podnoszące na duchu emotikonki. „Zobaczysz te papiery – mówiła. – Jestem tego pewna”.

Perkins zawahała się, po czym wyjęła z torebki pomięte kartki z charakterystycznym logo Miramaxa. Zaczęła czytać na głos. Nie wolno jej było z nikim rozmawiać o tym, co ją spotkało, kiedy pracowała w Miramaxie. Jeśli będzie chciała skonsultować się z dowolnym „pracownikiem opieki zdrowotnej”, ta osoba będzie musiała najpierw podpisać klauzulę poufności. Nie mogła powiedzieć swojemu księgowemu, skąd ma pieniądze. Musiała wymienić wszystkie osoby, którym powiedziała o tym, co się stało w Wenecji, choć nie z nazwiska – Perkins udało się postawić w tej kwestii na swoim. Powstała więc dziwna, anonimowa lista ludzi, którzy wiedzieli: zdradziła trójce pracowników i swojemu chłopakowi, że odeszła z Miramaxa „z powodu pewnego czynu” i z przyczyn moralnych, dwójce najbliższych przyjaciół wyjawiła ze szczegółami, co się stało, i tak dalej.

Lista zakazów ciągnęła się. Nie wolno jej było rozmawiać o tym, co zaszło, z „żadnymi istniejącymi teraz lub mającymi dopiero powstać mediami”. („Niech ją Bóg błogosławi” – pomyślała Jodi, uświadomiwszy sobie, że oto dwadzieścia lat później Perkins spotkała się wreszcie z dziennikarką).

– „W przypadku ujawnienia przez stronę informacji poufnych” – czytała dalej Perkins – zobowiązuję się do udzielenia „pomocy w podjęciu niezbędnych kroków celem zapobieżenia dalszemu ujawnieniu informacji poufnych, a w razie zaistnienia konieczności, do minimalizowania skutków takiego ujawnienia”.

Innymi słowy, Perkins miała pomóc ukryć prawdę, gdyby ta w jakiś sposób wyszła na jaw.

Te zapisy urągały zdrowemu rozsądkowi. Chociaż ugoda zmieniła życie Perkins, kobieta nie otrzymała nawet własnego egzemplarza. Wolno jej było umawiać się na wizyty. Kiedy chciała spojrzeć na podpisaną przez siebie umowę, mogła ją przejrzeć w swojej kancelarii prawnej. Kartki, które przyniosła na lunch, stanowiły z trudem zdobyte urywki. Dostała je, kiedy spytała swojego adwokata, jakim cudem ma stosować się do zapisów umowy, do której nie może zajrzeć. Najgorsze było to, że zarówno Perkins, jak i Chiu, która podpisała podobny dokument, uległy naciskom prawników Weinsteina i przystały na zapis, na mocy którego nie wolno im było ze sobą na ten temat rozmawiać.

Na dokumencie widniała data 23 października 1998. Wenecki bałagan uprzątnięto w zaledwie dwa tygodnie. W ramach podziękowania Chiu wysłała Perkins prezent – planer Filofax – po czym znikła z pola widzenia.

Po podpisaniu ugody Perkins była „załamana i pozbawiona złudzeń”. Poszukiwania nowej pracy nie były przyjemne, ponieważ nie mogła wyjaśnić potencjalnym pracodawcom, dlaczego tak nagle odeszła ze świetnej firmy. Zrozumiała, że jej kariera w branży filmowej jest już skończona. Wyjechała do Gwatemali ujeżdżać konie. Stoczyła ciężki bój o to, żeby w ugodzie znalazł się zapis o tym, że będzie mogła chodzić z Weinsteinem na terapię i że wybierze dla niego terapeutę. Nie było jednak łatwo doprowadzić do tych spotkań, więc w końcu się poddała.

Pięć miesięcy później rozdano Oscary. Rok 1999 należał do Zakochanego Szekspira. Film zdobył siedem nagród Akademii, więcej niż jakakolwiek produkcja tego roku. Gwyneth Paltrow dostała statuetkę dla najlepszej aktorki. Weinstein i Donna Gigliotti zgarnęli Oscara za najlepszy film. (Wróciła potem na krótko do współpracy z nim – w 2010 została szefową produkcji w jego firmie). W ostatnich linijkach napisów końcowych filmu pojawiło się nazwisko Perkins.

Minęło prawie dwadzieścia lat i Perkins patrzyła na wszystko z innej perspektywy. Nie kierowało nią już pragnienie dorwania Harveya Weinsteina. Chciała skierować uwagę opinii publicznej na klauzule poufności i cały system zawierania podobnych ugód, żeby inne kobiety nie musiały się zrzekać swoich praw.

– Większą traumą dla mnie były spotkania z prawnikami – powiedziała później. – Chciałam, żeby występki Harveya wyszły na jaw, ale to rozmowy z jego przedstawicielami złamały mi serce.

Perkins czuła pokusę zignorowania umowy o poufności, która ją kneblowała. Chciała wyjawić prawdę, a Jodi była pod wrażeniem jej odwagi. Tak wiele kobiet obawiało się nawet rozmawiać przez telefon, a Perkins chciała zaryzykować kłopoty z prawnikami i narazić się na poważną stratę finansową. Przed wyjazdem do Londynu Jodi zadzwoniła do znanego specjalisty od prawa pracy i poprosiła o ocenienie ryzyka, które niosło ze sobą naruszenie warunków podobnej umowy. Prawnik nie miał wątpliwości.

– Pozwą ją i zażądają zwrotu pieniędzy – powiedział. W całej swojej praktyce nie spotkał się dotąd z przypadkiem naruszenia umowy o poufności. – To opłata za milczenie – stwierdził na koniec. Perkins, tak jak wszystkie kobiety, z którymi Jodi i Megan się kontaktowały, uznała, że potrzebuje towarzystwa. Jeśli reporterki przekonają kogoś jeszcze do złamania warunków ugody, ona też to zrobi.

Bezpieczniejszą, choć mniej satysfakcjonującą metodą postępowania było udokumentowanie tego, co zawierała podpisana przez nią umowa, poprzez rozmowy z innymi osobami. Amy Israel znała część prawdy i nie była jedyna. Istniał jednak jeszcze jeden problem. Chiu, domniemana ofiara, nie odpowiadała na maile i SMS-y. Nie chciała, żeby ją znaleziono.

Tydzień przed podróżą do Londynu Jodi poleciała do Bay Area, wynajęła samochód i pojechała do Doliny Krzemowej, gdzie mieszkała Chiu[84]. Przygotowała sobie notkę na ładnym papierze, tak jak Megan parę tygodni wcześniej, i przećwiczyła wszystko w myślach.

Na podjeździe stał mężczyzna i robił coś przy samochodzie. Jodi przedstawiła się i spytała, czy zastała Rowenę Chiu.

– Nie, jest poza krajem – odparł. Dodał, że jest jej mężem i wie, że żona nie chce rozmawiać z dziennikarzami. Czy Jodi mogłaby więc odjechać?

Jodi skinęła na znak zgody, ale zanim wsiadła do samochodu, spytała, czy zgodziłby się na krótką rozmowę, całkiem nieoficjalną, tu, na podjeździe. Wyjaśniła, dlaczego przyleciała tu z Nowego Jorku.

Nie przedstawił się, ale wiedziała, jak się nazywa – Andrew Cheung. Próbowała wyczytać coś z jego twarzy. Musiał czuć się dziwnie. W jednej minucie mył samochód przed domem, a w kolejnej rozmawiał z reporterką.

Cheung przytaknął z wahaniem. Jak tylko Jodi zarysowała mu sprawę, zaczął zadawać pytania.

– Nie jesteś jedyną dziennikarką, która próbuje skontaktować się z moją żoną – powiedział. – Dlaczego ci wszyscy reporterzy chcą z nią rozmawiać?

Jodi zaczęła się zastanawiać. Na pewno znał odpowiedź na to pytanie. Niemożliwe, żeby nie wiedział, dlaczego tylu dziennikarzy szuka jego żony. Prawdopodobnie sprawdzał, ile Jodi wie. Realizował ten sam scenariusz, o którym Megan usłyszała pod Nowym Jorkiem od byłej asystentki Weinsteina – nie chciał przyznać, że w ogóle coś się wydarzyło.

Jak się zachować? Nie mogła skłamać. Zjawiła się na podjeździe przed jego domem, prosząc o rozmowę. Jeśli chciała, żeby to małżeństwo się przed nią otworzyło, musiała być szczera. Jednak w tym momencie nie znała szczegółów, a jeśli naprawdę nie wiedział nic o wydarzeniach w Wenecji, nie ona powinna go o nich poinformować.

Delikatnie powiedziała mu, że przypuszcza, iż jego żona padła ofiarą Harveya Weinsteina, dając do zrozumienia, że nie jest tego pewna. Kiedy wspomniała o ugodzie, zaśmiał się i machnął ręką w kierunku swojego całkiem zwyczajnego domu.

– Czy wyglądam na męża kobiety, która podpisała taką ugodę? – zapytał.

Jodi ze zgrozą zdała sobie sprawę, że on naprawdę nic nie wie. Ta kobieta nie powiedziała nic własnemu mężowi. Minęło tyle lat, a klauzula poufności postawiła ich troje w bardzo dziwnej sytuacji. Kobieta, której nie wolno było opowiedzieć o swoich przeżyciach mężowi. Mąż, stojący na własnym podjeździe i z niedowierzaniem wpatrujący się w obcą osobę, która zdradzała mu tajemnice żony. Obiecał, że przekaże jej wiadomość, ale była przekonana, że chce po prostu zostać sam.

– Skoro Weinstein skrzywdził tyle kobiet, nie możesz po prostu napisać swojego artykułu i zostawić moją żonę w spokoju? – zapytał.

Zanim odjechała, odpowiedziała mu, mając tylko nadzieję, że nie pogorszy sprawy:

– Jeśli wszyscy przyjmą taką postawę, ten artykuł nigdy nie powstanie – powiedziała.

Kiedy zniknęła, Cheung zadzwonił do żony, która odwiedzała akurat rodziców w rodzinnej Wielkiej Brytanii, i powiedział jej o wizycie Jodi, ale Chiu zbyła go, a on nie dociekał. Wiedział, że pracowała kiedyś w Miramaxie, ale ponieważ nic nie wiedział o rzekomej napaści i o ugodzie, nie znał także bardzo ważnego szczegółu. Nie miał pojęcia, że dziewięć miesięcy po festiwalu w Wenecji Chiu wróciła do Miramaxa.

Nie było to jej zamiarem, ale, tak jak w przypadku Perkins, trudno jej było znaleźć nową pracę w Londynie w branży filmowej, jako że nie mogła wyjaśnić, dlaczego rzuciła poprzednią. Dostała list polecający, było to częścią ugody, spytała więc Steve’a Hutensky’ego, prawnika Miramaxa, o oferty pracy w innych firmach.

W odpowiedzi napisał: „Harvey bardzo cię ceni i chciałby cię z powrotem”.

Chiu poddała się i latem 1999 wróciła do Miramaxa. Wysłano ją do Hongkongu, gdzie miała szukać azjatyckich filmów, które można by przerobić na hollywoodzkie produkcje. Nie miała kontaktu z Weinsteinem, z wyjątkiem jednej telekonferencji, nadzorowanej przez Hutensky’ego, i zastanawiała się, co wiedzą jej współpracownicy, ale oczywiście nie mogła im nic powiedzieć.

– Starałam się zacząć wszystko od nowa. Byłam na nowym terenie – mówiła. – Próbowałam mówić sobie, że buduję tu własne imperium, z dala od Nowego Jorku i występków w siedzibie Miramaxa.

Na początku pochłonęło ją szukanie azjatyckich filmów, ale szybko się zorientowała, że Miramax nie podchodzi do tego poważnie. Zaczęła podejrzewać, że zaoferowano jej tę pracę tylko dlatego, że Weinstein chciał ją mieć pod kontrolą.

– To był pakt z diabłem – powiedziała. Zaczęła cierpieć na depresję, dwa razy próbowała popełnić samobójstwo, aż wreszcie odeszła na dobre z Miramaxa i wróciła do Londynu. Zapisała się na studia z zarządzania i próbowała rozpocząć całkiem nowe życie.

Kiedy Jodi zjawiła się na jej podjeździe, Chiu wiele już osiągnęła w świecie biznesu i przeżyła mnóstwo przygód. Miała też czwórkę dzieci, w tym jedno malutkie. Powiedziała mężowi, żeby zignorował wizytę Jodi. Zapewniła go, że dziennikarze się po prostu pojawiają od czasu do czasu, ale nigdy nic nie napisali i nie sądzi, że kiedyś to zrobią.

*

Od lunchu z Zeldą Perkins minęły zaledwie dwadzieścia cztery godziny. Był czwartek, 3 czerwca, a Jodi siedziała przy stole piknikowym z Laurą Madden – kolejną osobą poleconą przez Amy Israel[85].

Kiedy Jodi poprosiła ją o spotkanie, Madden niechętnie się zgodziła. Mieszkała w Walii, ale w tym tygodniu miała być na wakacjach w Kornwalii, na południowo-zachodnim krańcu Anglii, mogła więc poświęcić dziennikarce najwyżej godzinę. Jodi pojechała mimo to. Loty z Londynu były już wyprzedane, zdecydowała się więc na pięciogodzinną jazdę pociągiem. Na godzinę przed końcem trasy pociąg się zepsuł, wobec czego przesiadła się na autobus. Absolutnie musiała zobaczyć się z Madden, bo jej opowieść, którą zaczęła już urywkami wygłaszać przez telefon, łączyła wiele wątków, o których reporterki już wcześniej słyszały.

W 1992 Madden miała dwadzieścia jeden albo dwadzieścia dwa lata. Wychowała się na irlandzkiej wsi i nie miała wielu okazji na zebranie doświadczeń życiowych. Mieszkała tam w odizolowanej od świata posiadłości, która należała do jej rodziny od pokoleń. Nie byli zbyt zamożni – jej rodzice prowadzili w tym miejscu hotel – ale inni mieszkańcy wioski uważali ich za snobów, bardziej Brytyjczyków niż Irlandczyków. W dzieciństwie najbardziej lubiła czytać i spacerować po polach i ogrodzie. Nie poszła na studia i pomijając kilkumiesięczny kurs językowy w Hiszpanii, nigdy właściwie nie wyjeżdżała.

Kiedy w pobliżu pojawiła się ekipa kręcąca film, zatrudniono ją do uciszania statystów. Złapała bakcyla. Filmowcy poradzili jej, żeby zgłosiła się do pracy na planie Na zachód, w którym występowali Gabriel Byrne i Ellen Barkin. Przyjęto ją i w ten sposób pewnego dnia trafiła do Dublina, do hotelowego pokoju Weinsteina. Ekscytowała ją myśl o odbieraniu telefonów i załatwianiu różnych spraw dla producenta, którego wcześniej nie spotkała. Kiedy przybyła na miejsce, czekały na nią szampan i kanapki. Weinstein zaczął jej prawić komplementy, mówiąc, że wszyscy na planie zauważyli, że ma talent i ciężko pracuje.

„Powiedział, że na sto procent dostanę etat w londyńskim oddziale Miramaxa i że mogę zacząć od razu – napisała później w mailu do Jodi. – Byłam zachwycona, to była dosłownie moja wymarzona praca”.

Weinstein był w szlafroku. Powiedział Madden, że jest wykończony po podróży i że chciałby, żeby zrobiła mu masaż. Odmówiła. Naciskał, mówiąc, że inne asystentki nie protestują i że jego prośba nie ma romantycznego podtekstu, po prostu chce się zrelaksować.

„Czułam się osaczona, intuicja podpowiadała mi, że coś jest nie tak, ale nie byłam pewna, czy problem nie tkwi we mnie, a sytuacja jest całkiem normalna” – pisała.

Kiedy zdjął szlafrok, a Madden położyła dłonie na jego ciele, zamarła. Zaproponował, że najpierw on ją wymasuje, żeby się rozluźniła. Kazał jej zdjąć najpierw koszulkę, a następnie stanik, co też uczyniła. Wtedy zaczął ją wszędzie dotykać. Czuła obrzydzenie i bała się, że nie dostanie pracy w Londynie.

Dopiero po kilku miesiącach, kiedy artykuł już się ukazał, Madden podzieliła się najgorszą częścią historii. Zdjął jej majtki, stanął nad nią, nagi, i zaczął się masturbować. „Leżałam na łóżku. Czułam przerażenie, byłam całkiem odsłonięta, bezbronna i nie wiedziałam, co robić” – napisała. Prosiła, żeby ją zostawił, ale on nie przestawał składać jej propozycji seksualnych. Wyglądało to tak, jak w relacji Judd: Czy możemy zrobić to? A może tamto? Zaproponował wspólny prysznic, a Madden czuła się tak odrętwiała, że się nie sprzeciwiła. Masturbował się dalej w strumieniach wody, a Madden tak strasznie płakała, że w końcu Weinstein zaczął się irytować i się wycofał. Wtedy zamknęła się w łazience, cały czas szlochając. Zdawało jej się, że słyszy, jak producent nadal się masturbuje za drzwiami.

Pomijając te szczegóły, Madden opowiedziała, że wbiegła z powrotem do pokoju, zabrała ubranie i inne rzeczy, po czym uciekła. (Weinstein później wyparł się wszystkiego).

Najbardziej bolało to, że kiedy zabierała się do tej pracy, czuła taką ekscytację, nie mogła uwierzyć w swoje szczęście.

– Nadal pamiętam, że nie mogłam przestać myśleć o tym, że tak obiecująca praca została sprowadzona do czegoś takiego, czułam wstyd i rozczarowanie – mówiła. – Zabrał mi cały optymizm, z którym wcześniej patrzyłam w przyszłość. Myślałam, że dostałam pracę ze względu na swoje zdolności, ale pozbawił mnie tych złudzeń.

Opowiedziała o wszystkim koleżance, która zadzwoniła potem do Weinsteina z oskarżeniami. Natychmiast przeprosił.

– Miałam przyjąć ofertę pracy i przestać się czuć tak źle – opowiadała Madden. Weinstein obiecał, że to się więcej nie powtórzy.

Madden zaczęła pracę w Londynie i, jak powiedziała, przez sześć lat pracowała jako producentka dla mężczyzny, który ją molestował. Czuła się o tyle bezpieczniej, że mieszkał w Stanach. Zresztą przecież marzyła o takiej pracy. Jej ojciec, który najpierw wpadł we wściekłość na wieść o tym, jak została potraktowana, ostatecznie poparł jej decyzję.

Nie czuła się jednak szczęśliwa w Miramaxie. Kiedy Weinstein przyjeżdżał do Londynu, nigdy nie wiedziała, jaką wersję producenta zobaczy tym razem – czy będzie czarujący, czy groźny. Przeżyła wiele kłopotliwych chwil w jego pokojach hotelowych, choć nie było aż tak źle jak za pierwszym razem. Cały czas czuła się w jakiś sposób „skompromitowana”, jak to sama ujęła, przez to, co wydarzyło się na początku. „Czułam się odpowiedzialna za tę napaść, miałam wrażenie, że powinnam była go od razu odepchnąć i że źle zrobiłam, przyjmując tę pracę” – napisała później.

Historia Madden była swego rodzaju kwintesencją, łączyła w sobie różne elementy tego, co Jodi i Megan zaczęły określać mianem wzorca. Weinstein zachowywał się w charakterystyczny sposób, te same sytuacje pojawiały się w kolejnych relacjach. Każda z nich była przygnębiająca sama w sobie, ale ich niesamowita powtarzalność była jeszcze bardziej przejmująca i wiele mówiła. Aktorki, byłe pracownice wytwórni, kobiety, które się nie znały, a nawet mieszkały w różnych krajach, opowiadały różne wersje tej samej historii, czasem używając nawet identycznych słów do opisania podobnych scen. Przejęte, młode kobiety, od niedawna pracujące w Miramaxie, podekscytowane spotkaniem z producentem. Hotelowe apartamenty. Butelki szampana. Weinstein w szlafroku. Były takie młode, takie bezbronne. Wszystkie chciały tego samego, co Laura Madden – odpowiednika jej pracy w londyńskim biurze, szansy na to, żeby się wykazać, włączyć i odnieść sukces.

Podczas rozmowy z Madden Jodi nie wspomniała o lunchu z Perkins, tak samo jak nie mówiła Perkins o Madden. Nie mogła, wszystkie te rozmowy były poufne. Chociaż obie kobiety pracowały razem w tym samym biurze, nie rozmawiały o bolesnych zajściach z przeszłości. Były odizolowane, nikt nie znał pełnego obrazu sytuacji. Wizja zebrania wszystkich domniemanych ofiar Weinsteina, żeby im pokazać, że ich historie są częścią czegoś większego, była bardzo kusząca. Ale nawet gdyby się na to zgodziły, byłoby to niebezpieczne, zarówno dla nich, jak i dla reporterek. Osoba będąca źródłem informacji nie powinna wiedzieć, kim są pozostałe źródła. Jedna z nich mogłaby namówić inne do wycofania się. Jeden przeciek i byłoby po wszystkim.

Podczas wcześniejszej rozmowy telefonicznej Madden powiedziała, że nie będzie w stanie podzielić się publicznie swoją historią. Teraz, kiedy siedziały na plaży, Jodi zaczęła ją lepiej rozumieć. Było w niej coś imponującego. Ważyła słowa, mówiąc o tym, co pamięta, a czego nie, namyślała się, opisując wydarzenia, miała oko do niuansów i szczegółów. Kiedy odeszła z Miramaxa, spełniła się jako matka, ale teraz stała w obliczu zmian. Dopiero co rozpadło się jej małżeństwo. Musiała się nauczyć, jak być samotną matką czworga dzieci w wieku od jedenastu do szesnastu lat. Niedawno zdiagnozowano u niej raka piersi, straciła jedną pierś, a niedługo miała przejść drugą mastektomię i rekonstrukcję obu. Od odejścia z Miramaxa nie pracowała na pełen etat. Przez krótki czas prowadziła małą firmę cateringową, a teraz próbowała skończyć kurs projektowania krajobrazu, jednak nie do końca wierzyła w siebie. Nie powiedziała tego wtedy, ale kiedy straciła pierś i rozpadł się jej związek, poczuła, że jej kobiecość stoi pod znakiem zapytania. Zastanawiała się, czy jeszcze kiedyś poczuje się atrakcyjna i godna pożądania. Kiedy tak rozmawiały, Jodi zdała sobie sprawę, że nawet te wakacje są dla Madden swoistą próbą. Nie była przyzwyczajona do urlopu w pojedynkę.

Poza tym nigdy nie przestała się w jakiś sposób obwiniać. (Właśnie dlatego opowiedziała Jodi jedynie skróconą wersję wydarzeń). Stwierdziła, że nie zdobędzie się na ujawnienie, bo za bardzo boi się, że ludzie będą ją osądzać za to, że nie uciekła.

Rozmawiała jednak z Jodi nieoficjalnie. Jakiś czas wcześniej zadzwoniła do niej była asystentka Weinsteina, niejaka Pamela Lubell, z którą nie miała kontaktu od prawie dwudziestu lat. Lubell rozpływała się nad tym, jaką niezwykłą szansą była dla nich praca w Miramaxie, i nad niezwykłą łaskawością Weinsteina. Potem spytała Madden, czy dzwonili do niej dziennikarze – nazwała ich „dziennikarskimi gnidami”. Chciała zapewnienia, że Madden nie będzie z nimi rozmawiać. Ponieważ ta wolała niczego nie obiecywać, Lubell ponawiała telefony i naciskała. Mówiła: „Jeśli będziesz chciała zrealizować jakiś projekt, przyjdź z nim do mnie, pokażę go Harveyowi”. Madden była pewna, że to Weinstein skłonił jej dawną koleżankę do tych telefonów. Powiedziała więc szczerze, że Weinstein ją molestował i że nie obieca, iż nikomu o tym nie powie. Prawdę mówiąc, oburzyły ją te próby uciszenia i dlatego odebrała telefon Jodi.

Na plaży Jodi poprosiła Madden, żeby ta wyobraziła sobie, że upublicznia swoją historię. Pokrótce przedstawiła kolejne zarzuty, które gromadzą, nie wymieniając oczywiście nazwisk. Zapewniła, że historia Madden byłaby bardzo ważna dla pozostałych kobiet, i obiecała, że przed publikacją starannie przedyskutują temat oraz że postara się opisać wszystko tak, by godność Madden jak najmniej ucierpiała.

– Jeśli Weinstein będzie próbował się mścić, pogorszy tylko swoją sytuację – dodała.

Madden ostrożnie odparła, że się zastanowi. Chciała, żeby artykuł miał mocny przekaz. Jodi, która rozumiała teraz, z jakimi osobistymi problemami mierzyła się była asystentka, obawiała się, że to nie jest właściwy moment na ujawnienie jej historii. Madden jednak miała całkiem odwrotne zdanie.

– Myślałam, że wszystko się wali – powiedziała. – Wydawało mi się, że jeśli zawali się jeszcze jedna rzecz, nic takiego się nie stanie.

Marzyła o tym, żeby mieć na coś wpływ, marzyła o jakimś pozytywie.

W myślach zaś toczyła dużo ważniejszą rozmowę, z samą sobą. Zrozumiała, że jest wolna. Nie pracuje już w Hollywood. Jeszcze ważniejsze było to, że nie wzięła pieniędzy za milczenie i nie podpisała klauzuli poufności. Zaczęła się zastanawiać, czy zabranie głosu nie było jej obowiązkiem, skoro inne nie mogły tego zrobić.

Po powrocie do Nowego Jorku Megan podjęła ostatnią próbę dotarcia do tajemniczej skargi na wytwórnię, złożonej w 2001 w kalifornijskim Wydziale do spraw Równości Zatrudnienia i Zamieszkania. Potrzebowała kogoś, kto się w tym orientował i kto by zrozumiał, dlaczego nie chciała się poddać. Napisała więc do Glorii Allred.

Megan poznała tę prawniczkę i feministkę w październiku 2016, kiedy pisała o tym, jak Trump traktuje kobiety. Po ujawnieniu nagrań z „Access Hollywood” Allred reprezentowała kilka kobiet, które pozwały Trumpa. Zorganizowała kilka ściśle kontrolowanych konferencji prasowych i pocieszała swoje klientki, kiedy zaczynały płakać przed kamerami. Gdy Trump uderzył w oskarżające go osoby, podjęła rękawicę.

Niektórzy dziennikarze i krytycy uważali, że się bezwstydnie promuje, ale Megan traktowała ją bardzo poważnie po przeczytaniu jej autobiografii[86], długich rozmowach, a także wywiadach z kilkoma jej byłymi klientkami i współpracownikami. Wiedziała, że kiedy Allred była młodą, samotną matką, z trudem walczyła o alimenty. Została zgwałcona w wieku dwudziestu pięciu lat i zrobiła sobie nielegalną aborcję, po której prawie umarła. Wyglądało na to, że jej potrzeba chronienia innych kobiet i oddawania głosu ofiarom wynikały z tego, co sama wycierpiała.

Jedyną rzeczą, która powstrzymywała Megan przed zasięgnięciem rady Allred w kwestii Weinsteina, była dziwna wiadomość od Lisy Bloom, córki Allred. Odezwała się więc do prawniczki, ale nie wspomniała o Weinsteinie. Powiedziała tylko, że potrzebuje rady, jak wydobyć starą skargę dotyczącą molestowania z agencji rządowej w jej stanie. Allred zareagowała powściągliwie i nie była zbyt pomocna. Megan nie wiedziała i nigdy by się tego nie domyśliła, że kancelaria Allred posiadała inne dokumenty na temat Weinsteina, o których nie wiedziały ani rząd, ani opinia publiczna.

Chociaż prawniczka zbudowała sobie reputację obrończyni kobiet, część jej dochodów pochodziła z negocjacji dotyczących sekretnych ugód, które uciszały ofiary i powstrzymywały je przed oskarżaniem mężczyzn o molestowanie i przemoc seksualną. W 2011 razem z partnerem negocjowała ugodę z Billem O’Reillym[87] – taką samą jak te, których surowe zapisy zaniepokoiły Emily Steel. Pod koniec 2016, kiedy opinia publiczna zaczęła poznawać prawdę na temat molestowania drużyny gimnastyczek przez ich byłego lekarza, Larry’ego Nassara, Allred dopinała szczegóły ugody[88], która zamknęła usta medalistce olimpijskiej, gimnastyczce McKayli Maroney, jednej z najlepszych zawodniczek w swojej dyscyplinie.

Dopiero kilka miesięcy później Megan dowiedziała się, że kancelaria Allred negocjowała też ugodę dla Weinsteina[89]. Jego domniemaną ofiarą, a zarazem klientką kancelarii, była Ashley Matthau (wtedy Anderson), która pracowała jako tancerka na planie filmu Dirty Dancing 2, wyprodukowanego przez Miramax. Miała wtedy dwadzieścia trzy lata, ale wyglądała na dużo młodszą. Swoje nastoletnie lata spędziła bezpiecznie w świecie tańca, podróżując z American Ballet Theatre. Potem trafiła do świata teledysków, imprez w Playboy Mansion i innych miejsc, w których miała ładnie wyglądać i mało mówić.

Jednak to, co wydarzyło się podczas zdjęć do filmu, wywołało jej głęboki gniew. Weinstein przyjechał na plan do Puerto Rico i zaprosił Matthau do swojego pokoju. Mieli porozmawiać o przyszłych projektach. Opowiadała, że kiedy zostali sami, popchnął ją na łóżko, dotykał jej piersi i masturbował się nad nią.

– Powtarzałam: „Przestań, jestem zaręczona” – powiedziała w rozmowie z Megan. – Ale odpowiadał, że to tylko trochę pieszczot. „To nie problem”, mówił, „przecież nie uprawiamy seksu”.

Następnego dnia dalej obiecywał jej kolejne projekty, jakby negocjowali jakąś umowę.

– Nie chciałam, żeby uszło mu to na sucho. Zamierzałam walczyć o siebie.

Pod wpływem nalegań narzeczonego Matthau skontaktowała się z Glorią Allred. Meżczyzna widział ją w telewizji i pomyślał, że im pomoże. Allred skierowała Matthau do swojego partnera, Johna Westa, który zachęcił ją do podpisania po cichu ugody. Kobieta bała się wystąpić publicznie przeciwko Weinsteinowi i całej stojącej za nim machinerii, zgodziła się więc przyjąć sto dwadzieścia pięć tysięcy dolarów w zamian za podpisanie zobowiązania, że nigdy nie powie nikomu o swoich zarzutach.

– Pamiętam, że John nie negocjował zbyt twardo, bo wydawało mu się, że jestem za bardzo rozchwiana emocjonalnie i nie zniosę tego – wyjaśniała. – Zasugerował, że powinnam wziąć pieniądze, zacząć wszystko od nowa i spróbować zapomnieć.

Dodała, że kancelaria otrzymała czterdzieści procent całej kwoty.

West i Allred odmówili komentarza w tej sprawie, ale w oddzielnym wywiadzie Allred broniła ugód z klauzulami poufności, używając dobrze już reporterkom znanych argumentów. Miały być one lepsze dla klientek, z których część chroniła swoją prywatność i które bały się problemów ze znalezieniem pracy. Proces sądowy był niepewny i mógł ciągnąć się latami.

– Nikt nikogo nie zmuszał do podpisywania klauzul poufności – powiedziała do Megan. – Nikt im nie przykładał pistoletu do głowy.

Allred przyznała, że klauzule poufności mają też ciemną stronę – są dobre dla sprawców.

– Klient może powiedzieć: „Chcę rekompensaty, wywalczyłaś dla mnie pokaźną sumkę, bardzo mnie to cieszy, ale dlaczego mam siedzieć cicho?” – mówiła. – Dlatego, że klient to ktoś wpływowy i chce mieć spokój, zakończyć sprawę. Zacząć wszystko od nowa tak samo jak ty – wyjaśniała im.

W 2017 grupa prawników z Kalifornii[90], rodzinnego stanu Allred, specjalizujących się w prawie konsumenckim, zaczęła dostrzegać słabe punkty tego rozumowania. Uważali, że ofiary molestowania seksualnego zasługują na finansowe zadośćuczynienie, ale ugody nie powinny służyć zamiataniu sprawy pod dywan, a tym samym umożliwiania sprawcom dalszego napastowania kobiet.

– Jeśli mamy do czynienia z seryjnym sprawcą, nie można utrzymywać jego występków w tajemnicy, bo będzie dalej robił to samo – Megan usłyszała potem od Nancy Peverini, prawniczki lobbującej na rzecz całej grupy.

W styczniu tego roku Connie Leyva, członkini legislatywy stanowej, rozważała wsparcie dla proponowanej przez tę grupę prawników ustawy, która miałaby zmienić sytuację i zakazać stosowania klauzul poufności w ugodach dotyczących molestowania, dzięki czemu przyszłe ofiary mogłyby wypowiadać się otwarcie i podawać do wiadomości publicznej nazwiska sprawców. O tym właśnie mówiła Katie Benner podczas spotkania w redakcji „Timesa”.

Wtedy na scenę wkroczyła Allred. Podczas napiętej rozmowy telefonicznej z lobbystami[91] i osobą z biura Leyvy Allred była nieugięta. Napastnicy seksualni nie będą płacić ofiarom, jeśli w zamian nie otrzymają obietnicy ich milczenia. Była gotowa jechać do Kapitolu i protestować przeciwko ewentualnemu projektowi ustawy.

Prawnicy wiedzieli, że żaden zapis chroniący ofiary nie przetrwa krytyki Glorii Allred i jej zwolenników. Miała rzesze fanów, które uważały ją za najlepszą adwokatkę i których mogła wykorzystać. Nic więc dziwnego, że Connie Leyva wycofała swoje poparcie. W obliczu sprzeciwu Allred wysiłki zmierzające do reformy systemu i ochrony głosu ofiar spełzły na niczym, jeszcze zanim je naprawdę podjęto.

Zarządzanie reputacją

12 lipca Dean Baquet, redaktor naczelny „Timesa”, poprosił Jodi, Megan, Corbett i Matta Purdy’ego do swojego gabinetu. Chciał, żeby zreferowali mu postępy w temacie Weinsteina, ale miał też dla nich instrukcje.

Narożny gabinet Baqueta znajdował się w odległym zakątku newsroomu, był przestronny i nieco cichszy, pełen pamiątek zgromadzonych podczas całego życia przepracowanego w gazecie. Baquet dorastał w Nowym Orleanie, w mieszkaniu za kreolską restauracją swoich rodziców[92], tak skromną, że za kasę służyło początkowo pudełko po cygarach. Był pierwszym Afroamerykaninem na stanowisku redaktora naczelnego „Timesa”, ale rzadko rozmawiał z kolegami o kwestiach rasowych. Wolał mówić o patrzeniu na ręce ludziom sprawującym władzę i o tym, kiedy w kontaktach z nimi należy być agresywnym, a kiedy powściągliwym.

Tego dnia Baquet chciał im przekazać jedną wiadomość. Uważajcie. W 2014, kiedy w Cambridge w stanie Massachusetts premierę miała musicalowa wersja Marzyciela, Weinstein próbował nie dopuścić do ukazania się recenzji, wiedząc, że jedna zła opinia może pogrążyć spektakl. Poskarżył się Baquetowi i Arthurowi Sulzbergerowi, a następnie wydawcy, robiąc przy tym mało subtelne aluzje do pieniędzy, które wydaje na reklamy w gazecie, i powołując się na tradycję nowojorskiej prasy, zgodnie z którą nie recenzuje ona przedstawień, które są na próbę wystawiane w innych miastach. Jednak jeden z redaktorów działu kulturalnego przekonał Baqueta, że ta zasada jest już przestarzała. Marzyciel to duża, wysokobudżetowa produkcja, a w dobie internetu jej wystawienie nie jest tajemnicą. Kiedy Weinstein o tym usłyszał, powiedział Baquetowi, że ma się spodziewać telefonu od samej Meryl Streep.

Aktorka nie zadzwoniła, ale z Baquetem skontaktował się David Boies[93], jeden z najbardziej znanych prawników w kraju. Boies reprezentował rząd w toczącej się w latach dziewięćdziesiątych sprawie przeciwko Microsoftowi, a w batalii Ala Gore’a o prezydenturę w 2000 pomógł też przekonać Sąd Najwyższy do uchylenia obowiązującego w Kalifornii zakazu małżeństwa par homoseksualnych. Od 2001 doradzał Weinsteinowi. Kiedy jednak w 2014 zadzwonił do Baqueta, pragnąc go nakłonić do niepublikowania recenzji Marzyciela, zaczął rozmowę od słów: „Nie dzwonię jako prawnik Harveya. Dzwonię jako jego przyjaciel”[94]. Baquet miał wrażenie, że Boies nie jest szczery w kwestii swojej relacji z Weinsteinem, a poufały ton adwokata, w stylu chcę-tylko-wszystko-wyjaśnić, wydawał mu się nieco protekcjonalny. Nie zmienił więc stanowiska.

Rok później Marzyciel miał zadebiutować na Broadwayu, a „Times” przygotowywał artykuł na ten temat. Weinstein nawrzeszczał na dziennikarza działu kulturalnego, ostrzegając go, że ma nie wspominać o kompromitującym wydarzeniu – nowojorska policja właśnie wszczęła śledztwo w związku z doniesieniem złożonym przez Ambrę Battilanę Gutierrez, którą Weinstein dotykał po piersiach. Producent twierdził, że to fałszywe oskarżenie, w związku z czym „Times” powinien je zignorować, chociaż inne gazety już o nim napisały.

Baquet polecił dziennikarzom, że mają zostawić tę informację w artykule, i ostrzegł Weinsteina, żeby ten nigdy więcej nie zwracał się w ten sposób do jego pracowników. „Będziemy musieli wkrótce powiedzieć sobie parę słów prawdy o tym, jak rozmawiasz z moimi redaktorami – napisał w mailu do Weinsteina w marcu 2015. – I wierz mi, nie będzie przyjemnie”.

Śledztwo w sprawie traktowania kobiet miało dużo większą wagę niż artykuł o spektaklu, Baquet przypuszczał więc, że Weinstein posunie się bardzo daleko, żeby je zatrzymać. Dziennikarze się tym specjalnie nie przejmowali, ale zarówno Weinstein, jak i Boies dzwonili regularnie do niego i do wydawcy gazety, prosząc o nieoficjalne spotkania.

Baquet chciał, żeby Jodi i Megan przestrzegały dwóch zasad. Po pierwsze, miały się spodziewać, że Weinstein będzie chwytał się coraz bardziej desperackich metod – zacznie grzebać w ich przeszłości, zatrudni detektywów do wyśledzenia ich informatorów. Wbił wzrok w reporterki.

– Załóżcie, że jesteście śledzone – powiedział. – Rozmawiajcie tak, jakby każda wasza rozmowa była podsłuchiwana.

Po drugie, ostrzegł, żeby absolutnie nie zgadzały się na nieoficjalną rozmowę z Weinsteinem. To będzie wymagało pewnej dyscypliny, w końcu jaki reporter oprze się pokusie bezpośredniego kontaktu z bohaterem swojego tekstu? Jodi i Megan muszą jednak myśleć strategicznie – zaznaczył. Zgoda na poufną rozmowę byłaby zarazem przyzwoleniem na bezkarne kłamstwa. Jeśli ma coś do powiedzenia, niech to powie głośno i oficjalnie.

Jednak w pierwszym tygodniu sierpnia Megan zaczęła kwestionować tę zasadę, kiedy Jodi odebrała niespodziewany telefon. Dzwonił Lanny Davis, prawnik z Waszyngtonu, przez lata pracujący dla Clintonów, który teraz prowadził dochodową firmę doradztwa kryzysowego. Często występował w imieniu różnych podejrzanych typów, w tym przywódców afrykańskich, którzy bywali obiektem zainteresowania gazety. Został właśnie wynajęty przez Weinsteina i chciał się umówić na nieoficjalną pogawędkę. Jodi powiedziała mu, że interesują ją tylko oficjalne rozmowy, a gdy zaczął się upierać, przekazała jego prośbę Megan i Corbett. Kiedy czekała na ich odpowiedź, Davis zasypywał ją pytaniami. Czy mogą się spotkać? I to zaraz? Czy może do nich dołączyć David Boies? „To bliski przyjaciel mojego klienta” – napisał w mailu, powtarzając sformułowanie, które przed laty zirytowało Baqueta.

Jodi i Corbett miały już kiedyś do czynienia z Lannym Davisem. Był prawnikiem starej daty, bardzo kordialnym, choć zdarzało mu się krzyczeć na dziennikarzy, kiedy uważał, że traktują go albo jego klientów nie w porządku.

Pomimo całej przemowy Baqueta Megan chciała się spotkać z Davisem. Rozumiała argumenty szefa, ale z jej doświadczenia wynikało, że warto rozmawiać z ludźmi, którzy mają coś do ukrycia, bo często wymyka im się coś przypadkiem. Poza tym była po prostu ciekawa. Mówiło się, że Weinstein zablokował wysiłki poprzednich dziennikarzy. Jak to zrobił? Jeśli coś knuł, im szybciej się o tym dowiedzą, tym lepiej.

Zaproponowała, żeby razem z Jodi spotkały się z Davisem i porozmawiały o okolicznościach sprawy, zgodnie z zasadą on the background, co znaczy, że będą mogły opublikować to, co im powie, ale nie będą mogły przypisać mu tych wypowiedzi. Kilka dni później Corbett przekazała im zgodę na takie spotkanie, zaznaczając jednak, że i ona, i Baquet są zgodni – ta rozmowa nie może zastąpić oficjalnego spotkania z Weinsteinem. Boies nie jest zaproszony. I choć reporterki miały mówić wprost, nie wolno im było wyjawić niczego na temat aktorek i byłych pracownic Weinsteina, które zaczęły po cichu dzielić się z nimi swoimi przykrymi przeżyciami.

Kiedy tylko Jodi zadzwoniła do Davisa, żeby uzgodnić szczegóły, gadatliwy PR-owiec zaczął zasypywać ją informacjami o swoim kliencie.

– Jest mu teraz bardzo ciężko – mówił. – I, rzecz jasna, nie zawsze zachowuje się racjonalnie.

3 sierpnia[95] Davis przysunął sobie krzesło i usiadł przy długim stole w pokoju konferencyjnym w redakcji „Timesa”, gawędząc o futbolu, o tym, jak bardzo przyjaźni się z Hillary Clinton, i o studiach prawniczych w Yale. W spotkaniu wzięła też udział Corbett, podkreślając jego wagę. Megan wyjęła iPhone’a i uzyskawszy najpierw zgodę Davisa, zaczęła nagrywać. Jak to zwykle bywa, uruchomienie dyktafonu przerwało niewinną pogawędkę.

– Przyszedłem tu nie dlatego, że chcę coś zablokować, przekręcić jakieś informacje albo podsunąć wam fałszywy trop – powiedział Davis. Miał kilka innych celów.

Pierwszym z nich była obrona. Wspomniał o zawoalowanym oskarżeniu o gwałt, które Rose McGowan opublikowała rok wcześniej na Twitterze. Jego zespół miał świadomość, że to oskarżenie może pojawić się w książce, którą aktorka właśnie pisała. Jeśli Jodi i Megan wspomną o tym w artykule, Davis chciał dostać szansę na odparcie tego zarzutu.

To było proste. Oczywiście, że „Times” poprosi Weinsteina o odniesienie się do ewentualnym oskarżeń.

Po drugie chciał je wysondować.

– Nie spodziewam się, że podacie mi nazwiska swoich informatorów, zwłaszcza w przypadku takiego tekstu, ale jeśli to możliwe, chciałbym, żebyście dały mi mniej więcej znać, o czym piszecie. Bardzo by mi to pomogło w pracy, która przecież polega na udzielaniu odpowiedzi na wasze pytania i upewnieniu się, że będą one zgodne z prawdą – oznajmił.

To też nie było trudne. Jodi i Megan powiedziały Davisowi, że przyglądają się problematycznemu stosunkowi Weinsteina do kobiet, ale nic więcej nie zdradziły.

Trzecim celem była próba przekonania ich. Davis zaczął wyjaśniać, że chociaż Weinstein kategorycznie zaprzeczał wszystkim pomówieniom o gwałt lub napaść, zdawał sobie sprawę z tego, że coraz więcej kobiet narzeka na jego zachowanie. Producent zaczął więc postrzegać swoje postępowanie w innym świetle.

– Wpływowi mężczyźni z jego pokolenia zmieniali swoją interpretację zwrotu „obopólna zgoda” – mówił Davis – i dlaczego kobiety nie czują, że była obopólna, chociaż mężczyzna był o tym przekonany.

Dokąd zmierzał Davis? Było to łatwe do przewidzenia. Zrozumiały tego dnia, a kolejne tygodnie je w tym utwierdziły, że był trudnym przeciwnikiem. Wygłaszał stwierdzenia, które właściwie nic nie oznaczały. Dawkował użyteczne informacje na temat swoich wysoko postawionych klientów, ale niektóre z jego wypowiedzi okazywały się nieprawdą.

– Uważam, że warto napisać o zmianie, jaką przechodzą mężczyźni, a zwłaszcza Harvey Weinstein – zaproponował.

W jego przemowie zaczęło pojawiać się coraz więcej niedomówień.

– Czyli możliwe, że mamy tu jeszcze ważniejszy temat o tym, że to, co od dawna działo się wokół Harveya i wielu innych mężczyzn z Hollywood, wpływowych mężczyzn, może być czymś, co, kiedy już o tym napiszecie, przemówi dużo mocniej do nich, podnosząc ich świadomość w tej kwestii.

Co właściwie im niepewnie proponował? Czy Weinstein był skłonny udzielić Megan i Jodi wywiadu, w którym opowie o własnym wątpliwym stosunku do kobiet?

Davis potwierdził, że zaczął już rozmawiać z Weinsteinem o takiej możliwości, i zauważył, że jego klient musi „przede wszystkim zajmować się żoną i dziećmi”. Uważał jednak, że producent może zgodzić się na rozmowę z dziennikarkami.

– Ja w każdym razie czuję pewien optymizm – oznajmił, konkludując, że to się może wydarzyć.

Było to dopiero pierwsze spotkanie z przedstawicielem Weinsteina, a już jego człowiek przyznawał, że to możliwe, iż jego klient zachowywał się niestosownie. Mogły tylko przypuszczać, że to oznacza, iż wykryją dużo poważniejsze sprawy. Jeśli Weinstein był skłonny rozmawiać o swoich występkach, taki wywiad mógł okazać się czymś monumentalnym, a śledztwo potoczyłoby się dużo łatwiej, niż się spodziewały. Ale trudno było im wyobrazić sobie Weinsteina, który wchodzi do newsroomu i zaczyna szczerze opowiadać o swoich nadużyciach seksualnych. Prawie nikt nie przyznawał się do czegoś takiego, jeśli nie zostało mu to udowodnione czarno na białym.

Dziennikarki powiedziały Davisowi, że oczywiście chętnie wysłuchają wszystkiego, co producent ma do powiedzenia – oficjalnie. Na tym poprzestały. Jeśli Davis próbował dobić jakiegoś targu i skusić je do przerwania śledztwa w zamian za wywiad, nie były tym zainteresowane.

Megan zmieniła za to temat, wracając do Rose McGowan. Davis stanowczo twierdził, że jej oskarżenia o gwałt są fałszywe, a głównym powodem, dla którego nie należy jej ufać, był brak „świadka ze słyszenia”, który poznał jej relację zaraz po rzekomej napaści.

– Czy opowiedziała komuś od razu? Czy widać po niej było, że coś się stało? – pytał.

McGowan wyjawiła jednak Megan i Jodi, że wyglądała na zdenerwowaną po spotkaniu w Weinsteinem w jego pokoju w 1997. Powiedziała o wszystkim swojej menedżerce, a potem prawnikowi, który pomógł jej uzyskać od Weinsteina sto tysięcy dolarów. Nie zdecydowała się jeszcze na oficjalną rozmowę z reporterkami i wciąż szukały potwierdzenia na to, że podpisała ugodę. Może jeśli Megan przyciśnie Davisa, żeby zrelacjonował, co się jego zdaniem stało, potwierdzi przypadkiem, że doszło do wypłaty pieniędzy.

Megan pochyliła się w stronę rozmówcy. Czy jest pewien, że po McGowan nie było wtedy widać, że jest zdenerwowana? Czy tweet sprzed roku na pewno był pierwszym przypadkiem, kiedy do Weinsteina dotarło, że aktorkę zaniepokoiło to, co się wydarzyło podczas ich spotkania?

Davis zaczął zmieniać swoją wersję.

– Zaniepokoiło? – zapytał. – No tak, oczywiście, był świadomy tego, że czuła się zaniepokojona, ale nie wiedział, że oskarża go o gwałt. Nie zgodzę się więc tu na użycie słowa „gwałt”. Jeśli chodzi o inne sprawy, oczywiście zdawał sobie sprawę, że istnieją różne emocje i niepokój…

– Jakie konkretnie? – spytała Corbett.

– A jeśli nie chodziło o gwałt – wtrąciła Jodi – to co ją zaniepokoiło?

Davis zamierzał wyłuszczyć dziennikarkom, czego Weinstein nie zrobił McGowan. Okazało się, że musi wyjaśnić, co jej zrobił.

– Mogę na to odpowiedzieć tylko w jeden sposób, Jodi, w oparciu o to, co wiem. Chodziło o poczucie, że została wykorzystana, bo istniała rozbieżność między ich pozycjami. Kiedy układ sił jest nierówny, w trakcie zdarzenia albo post factum kobiety mogą się czuć wykorzystane lub mieć wrażenie, że doszło do jakiegoś nadużycia, da się to opisać różnymi słowami.

– Przymus psychiczny nie jest tym samym, co przymus fizyczny – mówił dalej Davis, dodając, że Lisa Bloom pracowała z Weinsteinem i pomogła mu dostrzec różnicę. – Wiem, że wspominał, iż Lisa to analizowała, analizowała jego zachowania w przeszłości, i to dzięki niej to zrozumiał.

Lisa Bloom! Prawniczka, która parę tygodni wcześniej napisała do Jodi. Czy można się dowiedzieć czegoś więcej o jej związku z producentem? Nie mogły jednak o to zapytać, bo musiały kontynuować temat McGowan, żeby wydusić z Davisa, co Weinstein wiedział o McGowan i od kiedy.

Skoro producent wiedział wtedy o zaniepokojeniu McGowan, jak zareagował?

– Wydaje mi się, że w grę wchodziła jakaś sytuacja prawna – powiedział Davis.

– Jak byś ją opisał? – spytała Megan. Były tak blisko uzyskania potwierdzenia, że podpisano ugodę.

– Sądzę, że uświadomił sobie, że to, co się stało, w jej oczach nie było w porządku – odparł Davis. – Nie mówię o gwałcie, mówię o tym, jaki skutek to spotkanie wywarło na Rose McGowan. Mówię o tym, że miało poważne skutki. Więc zamiast toczyć spór…

– Zamiast toczyć spór? Co się stało? – spytała Megan.

– Myślę, że poszedł na ugodę, żeby nie iść do sądu, co przecież mógł zrobić – mówił Davis. Wyjaśnił nastawienie Weinsteina. – Lepiej załatwić sprawę polubownie, nawet jeśli nie zrobiło się nic złego.

Tak! Rozmawiały z człowiekiem Weinsteina zaledwie od paru minut, a już zdążył potwierdzić, że Weinstein zapłacił McGowan, i zasugerować, że producent robił tak częściej.

Megan spytała, czy były też inne przypadki, w których Weinstein poszedł na ugodę z kobietami, z którymi wszedł w „wątpliwe relacje intymne”. Reporterki tego nie powiedziały, ale do tej pory udało im się dowiedzieć, że podobne dokumenty podpisały McGowan, Perkins i Chiu, były też przekonane, że pieniądze dostała także asystentka, która zniknęła z nowojorskiego biura. Megan podejrzewała również, że Ambra Battilana Gutierrez, która złożyła doniesienie na policję w 2015, także otrzymała zapłatę za milczenie. Czy Davis znał prawdę?

Ich rozmówca zaczął się wiercić.

– No więc próbowałem mówić ostrożnie, bo nie jestem pewien, czy przyznanie, że podpisano jakieś ugody i że te ugody dotyczyły zachowań seksualnych, leży w moich kompetencjach. Zostańmy więc na razie przy tym, że nawet jeśli nie będziecie cytować mojego nazwiska, muszę sprawdzić, co wolno mi mówić i czy anonimowo mogę potwierdzić, że istniały ugody. Muszę się dowiedzieć, na czym stoję. Ale tak, podpisywano ugody, ale muszę spytać, jak mogę je wam lepiej opisać.

Zanim wyszedł, Megan chciała zadać jeszcze jedno pytanie. Nie mogła zapomnieć o przestrodze Baqueta dotyczącej prywatnych detektywów i zastraszania. Spytała więc, co Weinstein zrobił, oprócz wynajęcia Davisa, w reakcji na rozmowy, które ona i Jodi prowadziły? Czy próbował w jakiś sposób ingerować w ich pracę?

– Słuchajcie, ten gość potrafi być dupkiem – odparł Davis. – W zależności od tego, jaki ma nastrój i ile zjadł.

Ale podkreślił, że producent nie zamierzał wtrącać się w ich śledztwo. Przyznał, że zapytał o to Weinsteina wprost podczas ich pierwszego spotkania. „Czy masz zamiar zatrudnić kogoś, kto zaatakuje osoby współpracujące z «New York Timesem»? Muszę to wiedzieć” – powiedział wtedy.

Odpowiedź Weinsteina miała być jednoznaczna. „Nie – odparł producent. – I nie zamierzam”.

Davis wyszedł z sali konferencyjnej, obiecując, że zajmie się kwestią ewentualnego wywiadu z Weinsteinem. Dziennikarki były nastawione sceptycznie, ale poczuły lekki optymizm. Może Weinstein zrozumiał, że nie jest w stanie przeszkodzić im w dochodzeniu. Co ważne, miały nagranie, na którym Davis twierdzi, że producent nie będzie tego próbował.

Jednakże od samego początku Weinstein był o krok przed nimi. Zaczął tuszować swoje poczynania już w październiku 2016, kiedy McGowan zamieściła swojego tweeta, a Weinstein zabronił Paltrow rozmawiać na jego temat. Wydał setki tysięcy dolarów, szukając ludzi, którzy mogliby zacząć mówić, zacierając ślady, a nawet próbując zdobyć fragmenty autobiograficznej książki, nad którą pracowała McGowan. Zanim doszło do spotkania z Davisem w redakcji gazety, Weinstein wytoczył już działa przeciwko artykułowi, nad którym pracowały Jodi i Megan, i posunął się dużo dalej niż tylko do nazwania ich „dziennikarskimi gnidami”.

Zdumiewające było to, ile pomocy otrzymał.

10 czerwca, dwa dni przed spotkaniem w gabinecie Baqueta i mniej więcej miesiąc przed rozmową z Lannym Davisem, David Boies był w East Hampton i szykował się do wejścia na pokład prywatnego helikoptera po rodzinnej imprezie urodzinowej. Zadzwonił Weinstein, znowu. Jego asystenci twierdzili, że często dzwonił do prawnika. W tajemnicy obowiązującej prawnika w kontaktach z klientem snuli plan powstrzymania „Timesa”.

Boies wspominał potem, że Weinstein dzwonił z nowym pomysłem. Producent wyjaśnił, że Arthur Sulzberger jr, wydawca „Timesa”, jest jego przyjacielem. Firmy Weinsteina były od lat jednym z głównym reklamodawców, a obaj mężczyźni umawiali się czasem na lunch i od dawna poruszali w tych samych kręgach. Weinstein chciał teraz użyć tej znajomości do zablokowania artykułu.

Producent i prawnik mieli zupełnie inny styl, choć pracowali razem od szesnastu lat. Weinstein był śmiały, ale nieobliczalny, czasem grubiański i niezbyt wyrafinowany, Boies – obyty i przekonujący. Prawnik hamował trochę najgorsze skłonności producenta, ale też umożliwiał innym chronienie człowieka, którego regularnie oskarżano o napastliwe zachowania.

Rodzice Boiesa byli nauczycielami w Illinois, a on sam dorastał jako niezdiagnozowany dyslektyk, co utrudniało mu mocno naukę. Mimo to udało mu się skończyć prawo na Yale i skutecznie wykańczać duże korporacje. Był odważny. Od młodości uwielbiał grę w karty, a z pierwszych studiów prawniczych wyrzucono go za romans z żoną wykładowcy (później się z nią ożenił). Nie raz zdarzyło mu się obrazić byłych partnerów swoim oburzającym zachowaniem.

Lubił też być w centrum świata popkultury. Kiedy odszedł z kancelarii, żeby założyć własną firmę i uniknąć konfliktu interesów, w wyniku którego nie mógłby reprezentować nowego klienta, George’a Steinbrennera, właściciela drużyny New York Yankees, szybko przyciągnął do siebie kolejnych celebrytów, takich jak Calvin Klein, Don Imus i Garry Shandling.

Wśród osób korzystających z jego usług znaleźli się redaktorzy Miramax Books – nowego wydawnictwa założonego przez Weinsteina i jego brata Boba. Był 2001, a Boies właśnie przegrał w sprawie „Bush kontra Gore” i jakimś cudem zdołał przekuć tę niewyobrażalnie istotną porażkę w sukces, zdobywając rzesze nowych fanów. Wydawcy chcieli, żeby napisał autobiografię, ale prawnik nie odpowiadał na ich wiadomości. Boies opowiedział potem Megan w serii wywiadów, że pewnego dnia zadzwonił do niego sam Weinstein i zaproponował lunch.

Wkrótce potem bracia Weinsteinowie umówili się z prawnikiem w restauracji Tribeca Grill. Boies powiedział wprost – nie ma czasu na pisanie książki i nie jest zbyt autorefleksyjny. Weinstein nie chciał odpuścić. W jego ustach napisanie książki wydawało się czymś prostym. Wystarczyło usiąść i opisać parę spraw. Pod koniec posiłku Boies wyraził zgodę.

Minął rok, a on nadal nie napisał ani słowa. Pewnego popołudnia żona spojrzała na niego znad komputera.

– Kochanie, nie mówiłeś, że skończyłeś swoją książkę – powiedziała.

– Jaką książkę? – zapytał.

– No, tę dla Harveya – odparła. – Właśnie sprawdziłam, jest w zapowiedziach na jesień.

Boies poczuł się osaczony. Jeśli teraz nie napisze książki, będzie tak, jakby nie dał sobie rady. Pisał codziennie, aż wreszcie całość trafiła na biurko redaktora. Od pierwszego dnia ich znajomości Weinstein wiedział, jak go zwerbować, a prawnik nie powiedział nie.

Weinstein dostał coś więcej niż tylko książkę. Zdobył sobie nowego adwokata. Od wspólnego lunchu w 2001 minęło dopiero kilka miesięcy, a Boies prywatnie pomagał już Weinsteinowi uporać się z potencjalnym tekstem o zarzutach stawianych przez Rowenę Chiu.

W 2002 dziennikarz „New Yorkera”, Ken Auletta[96], usłyszał od informatora, że Weinstein ma zapłacić Zeldzie Perkins i Chiu – tym samym osobom, których historię odtwarzały teraz Jodi i Megan. Auletta nie zdołał przekonać Perkins i Chiu do rozmowy, ale i tak planował napisać o pieniądzach wypłacanych ofiarom i o incydencie, który był przyczyną ugody.

Auletta, a także David Remnick – redaktor naczelny „New Yorkera”, jeszcze jeden redaktor i prawnik magazynu spotkali się z Weinsteinem, jego bratem Bobem i Davidem Boiesem, żeby przedyskutować temat[97]. Na początku Boies odgrywał rolę mediatora. Kiedy Weinstein zaczął grozić, że wystąpi do sądu o zakaz publikacji, Boies poklepał go po ramieniu, mówiąc, że istnieje coś takiego jak pierwsza poprawka i nie można jej obejść. Po chwili jednak zwrócił się do dziennikarzy i oznajmił, że popełnią poważny błąd, jeśli opublikują artykuł.

Boies powiedział później Megan, że wierzył Weinsteinowi, który zarzekał się, że zdarzenie z Chiu było tylko flirtem, małym romansem za obopólną zgodą. Sądził, że to możliwe, iż kobiety kłamią, żeby wydoić z producenta więcej pieniędzy, podkreślał to zresztą w rozmowie z „New Yorkerem”. Następnego dnia, kiedy ponownie spotkali się z dziennikarzami, Bob Weinstein wręczył im kopie czeków osobistych, które wypisał dwóm kobietom w imieniu brata. W jego mniemaniu czeki były dowodem na to, że prywatne sprawy Weinsteina nie były pokrywane z firmowych środków. Nie mając żadnych oficjalnych zeznań w sprawie napaści ani dowodów na wyprowadzanie pieniędzy z firmy, Auletta oznajmił, że razem z redakcją postanowili zrezygnować z artykułu.

W międzyczasie Boies został już doradcą Weinsteinów i był coraz bardziej uwikłany w ich interesy. Bracia toczyli batalię z Disneyem. Kiedy ich firma-matka odmówiła dystrybuowania filmu Michaela Moore’a Fahrenheit 9.11, Boies pomógł braciom odzyskać kontrolę nad filmem i przenieść go do Lionsgate Films. Gdy Weinsteinowie postanowili całkiem opuścić Disneya i w 2005 stworzyli swoją firmę The Weinstein Company, Boies przygotował umowy, na mocy których bracia mogli zostać zwolnieni, tylko gdyby ich skazano za poważne przestępstwo.

Weinstein i Boies chodzili razem na premiery, imprezy charytatywne i wiece polityczne, byli dwoma celebrytami obcującymi z innymi sławnymi ludźmi. Boies podziwiał to, że „Harvey zawsze coś sprzedaje”, i widział w nim cenne ogniwo łączące go ze światem filmu. Jego córka, Mary Regency, zaczynała właśnie karierę aktorską. Prawnik zainwestował zresztą w przemysł filmowy i w 2012 razem z synem jednego ze swoich partnerów z kancelarii założył firmę producencką, Boies/Schiller Film Group. W następnych latach Boies i jego wspólnicy robili interesy z The Weinstein Company, a Weinstein wyświadczał Boiesowi nieocenione przysługi, na przykład rozmawiając o karierze jego córki, która zagrała niewielką rolę w niezbyt popularnym i prawie nierecenzowanym filmie z 2011, zatytułowanym Syn poranka.

Drogi Davidzie,

mam nadzieję, że u Ciebie wszystko w porządku. Dziękuję za przesłanie mi Syna poranka. Obejrzałem go razem z ekipą – Mary zagrała cudownie. To trudna produkcja – nie wydaje mi się, żeby miała potencjał komercyjny i raczej do mnie nie pasuje – ale Mary naprawdę błyszczy.

Jeśli zdobędziesz dla mnie nagrania wszystkich scen z nią, a także jej poprzednich ról, moi ludzie przygotują dla niej nagranie z jej portfolio i prześlą je odpowiednim agentom organizującym castingi. Skontaktuję ją też z kimś z mojej ekipy, żeby załatwił jej małą rólkę w mojej najnowszej produkcji – Jak ona to robi?, w której gra Sarah Jessica Parker. Daj znać, jeśli będę mógł pomóc w czymś jeszcze.

Pozdrawiam serdecznie

Harvey

Ta rola nie wypaliła, ale rok później Mary Regency zagrała w Poradniku pozytywnego myślenia. W październiku 2011 Jon Gordon, były asystent Weinsteina, który pomagał przy produkcji tego filmu, wysłał Weinsteinowi maila na temat aktorki, prosząc o instrukcje w imieniu Davida O. Russella, reżysera.

David przeczytał i chce, żeby córka Boiesa, Regency, zagrała sekretarkę doktora Patela.

DAVID O. NIE ZAPROPONOWAŁ JEJ JESZCZE ROLI, BO CHCE WIEDZIEĆ, CZY CHCESZ/MUSISZ NAJPIERW COŚ ZAŁATWIĆ Z DAVIDEM BOIESEM.

Czy te powiązania z Weinsteinem wyjaśniały, dlaczego Boies pomagał tuszować kolejne zarzuty o molestowanie seksualne pod adresem producenta?

– Wiesz, że to możliwe? – stwierdził Boies. – Skoro jestem prawnikiem Harveya, muszę się starać, żeby takie sprawy nie wychodziły na jaw. To część mojej pracy, jasne?

Powiedział, że niezależnie od innych uwarunkowań jest „oddany swoim klientom”.

W następnych latach docierały do niego wiadomości o kolejnych oskarżeniach. Raz za razem musiał stawać w obronie Weinsteina, pomagając mu zacierać ślady, obracać sytuację na jego korzyść i zamykać usta oskarżycielkom. Zdecydował, że chce wierzyć Weinsteinowi, który zapewniał, że jego jedyną winą jest słabość do kobiet.

– Myślałem, że tak jak wielu innych mężczyzn w Hollywood ulega atrakcyjnym kobietom, które go otaczają, i wdaje się w liczne romanse – mówił prawnik.

Nawet po latach, kiedy ujawniono skalę domniemanych przestępstw Weinsteina, Boies nie widzi nic złego w tym, że pomagał go chronić.

– Kiedy patrzę za siebie, nie żałuję, że reprezentowałem go w taki, a nie inny sposób – powiedział.

W pewien letni wieczór w 2017, kiedy Weinstein poruszył temat ewentualnego nacisku na Sulzbergera, Boies machnął ręką, mówiąc, że to strata czasu. Wywieranie presji mogłoby zadziałać gdzie indziej, ale nie w przypadku „Timesa”.

Wolał się skupić na bardziej podstępnej metodzie zablokowania artykułu, czyli wariacji tego, co Weinstein już przetestował.

Producent od dawna zatrudniał prywatnych detektywów[98], żeby chronić swoją reputację. Ludzie, których wynajmował, byli praktycznie zawodowymi obserwatorami. Przyglądali się dziennikarzom, pisali raporty, czasem nawet grzebali w śmieciach reporterów. Według pewnej niepisanej zasady, korzystanie z usług prywatnych detektywów jest uważane za dość wątpliwą praktykę w relacjach między dziennikarzami a bohaterami ich tekstów. Nie jest to jednak zabronione, więc nikogo nie dziwiło. Zgodnie z tym, co powiedział Baquet, Jodi i Megan powinny się tego spodziewać.

Ale dziewięć miesięcy wcześniej Weinstein zwrócił się w tajemnicy do izraelskiej firmy, zlecając im całkiem inne zadanie. „Agencja black cube z izraela skontaktowała się ze mną przez Ehuda Baraka” – napisał do Boiesa 16 października 2016. Megan udało się potem dotrzeć do tego maila. „Są strategami, twoja firma już z nich korzystała”. Agenci Black Cube nie poprzestawali na obserwacji swoich obiektów. Manipulowali nimi, zatrudnili nawet aktora, który przyjął fałszywą tożsamość, żeby nabrać nic niepodejrzewających ludzi, których obserwowali. Znajdowali się wśród nich byli agenci wywiadu wojskowego. W tym samym czasie, w którym Weinstein wysłał swojego maila, dwóch agentów firmy zostało aresztowanych za cyberszpiegostwo w Rumunii. Kancelaria Boiesa, Boies, Schiller & Flexner, pracowała z nimi już wcześniej, wkrótce więc przygotowali umowę między Weinsteinem a izraelską agencją. Podpisano ją w październiku, a na jej mocy Weinstein miał zapłacić sto tysięcy dolarów zawodowym manipulatorom za to, że ochronią go przed dziennikarzami[99].

Wkrótce ich stosunki nabrały rozpędu.

Seth Freedman, brytyjski dziennikarz na freelansie[100], przekazywał agentom Black Cube informacje pozyskane od kobiet, które, zdaniem Weinsteina, mogły ujawnić kompromitujące informacje na jego temat. Freedman mówił tym kobietom, że jest reporterem i pracuje dla „Guardiana”. Czasami twierdził, że pisze o życiu w Hollywood, kiedy indziej – że o przemyśle filmowym. Katherine Kendall, aktorka, i inne kobiety, które odebrały telefon od Freedmana, mówiły, że rozmawiały z nim swobodnie, nie podejrzewając, że zajmuje się czymś innym niż zwykłym dziennikarstwem.

Black Cube zaczęło rozpracowywać Benjamina Wallace’a[101], pisarza, który zgłębiał temat stosunku Weinsteina do kobiet dla magazynu „New York”. Freedman odezwał się do niego i zaoferował, że udostępni mu ciekawe informacje, ale tej obietnicy nie wypełnił. Z Wallace’em skontaktowała się także agentka Black Cube, która udawała, że ma na imię Anna i jest potencjalnym źródłem informacji. Kiedy się spotkali, Wallace nie powiedział jej zbyt wiele, podejrzewając, że pracuje dla Weinsteina. Ostatecznie wraz z redakcją magazynu zdecydował, że zawiesi dochodzenie. Jak później tłumaczył, nikt nie chciał rozmawiać, więc praca nad artykułem wydawała się ślepą uliczką.

W maju 2017[102] ta sama agentka wzięła na cel McGowan. Tym razem przedstawiła się jako Diana Filip i powiedziała, że pracuje w londyńskiej firmie Reuben Capital Partners, zajmującej się zarządzaniem finansami, i jest szefową działu zrównoważonego rozwoju. Mówiła z niemieckim akcentem, posługiwała się brytyjskim numerem telefonu i zaoferowała McGowan sześćdziesiąt tysięcy dolarów za wygłoszenie wykładu. W ciągu kolejnych miesięcy spotkały się przynajmniej trzy razy, w różnych miastach, gdyż Filip dostosowywała się do McGowan. Rozmawiały godzinami o sytuacji kobiet, aż wreszcie Filip oznajmiła, że chciałaby zainwestować w firmę producencką McGowan. Aktorka przeczytała jej fragment swojej książki.

– Wyglądała na kogoś, kto naprawdę przejmuje się losem kobiet – McGowan powiedziała później Megan.

W lipcu 2017, Boies pomógł renegocjować umowę Weinsteina z Black Cube z myślą o rozwiązaniu dwóch problemów. Pierwszym był reportaż Jodi i Megan. Drugim był finansowy spór Weinsteina z Black Cube. Izraelska firma spodziewała się premii za zdobycie informacji o książce McGowan, ale Weinstein odmawiał zapłaty, argumentując, że strony zawierały głównie przeróbki jej tweetów.

Nowa wersja umowy zawierała dużo jaśniej określone zadanie – agenci Black Cube mieli powstrzymać dochodzenie Jodi i Megan[103].

Black Cube miało „dostarczyć informacje, które pomogą staraniom Klienta w zatrzymaniu publikacji nowego artykułu o krytycznym wydźwięku w wiodącej gazecie nowojorskiej”, a także zebrać więcej informacji na temat książki McGowan. Do sprawy przydzielono agentkę „Anna”, znaną też jako Diana Filip, tę samą, która nawiązała kontakt z McGowan i Wallace’em. Razem z nią pracować miał rzekomy dziennikarz na freelansie. W umowie zawarto również wykorzystanie licznych „operatorów awatarów”, którzy mieli tworzyć fałszywe konta w mediach społecznościowych, a także lingwistów i „ekspertów operacyjnych”, używających różnych socjotechnik w sieci. Doradzać im mieli byli liderzy izraelskiego wywiadu. Jeśli uda im się nie dopuścić do publikacji artykułu, dostaną premię w wysokości trzystu tysięcy dolarów. Boies podpisał umowę 11 lipca, kilka tygodni przed spotkaniem Lanny’ego Davisa, Jodi, Megan i Corbett.

Machając dziennikarkom przed nosem perspektywą wywiadu z Weinsteinem, uśmiechnięty Davis nie wspomniał o tym, że podczas jego pierwszego spotkania z producentem obecny był agent Black Cube. Wyjawił to Megan dopiero dużo później, mówiąc, że nie wiedział dokładnie, do czego właściwie agent ten został zatrudniony.

W tygodniu, w którym doszło do spotkana z Davisem, Jodi dostała serię maili i SMS-ów od Diany Filip[104]. Nigdy wcześniej o niej nie słyszała, ale kobieta przedstawiła się jako pracownica londyńskiej firmy Reuben Capital Partners, oznajmiła, że organizuje serię wydarzeń dotyczących równouprawnienia kobiet w pracy, i chciała zaprosić dziennikarkę do uczestnictwa. Jodi zbyła ją już parę razy, ale Filip była uparta.

Cześć, Jodi,

dzięki za wyjaśnienia.

Planujemy serię dyskusji przy okrągłym stole na temat nierówności płciowej i dyskryminacji w miejscu pracy. Naszym celem jest dotarcie do ludzi, od których zależy polityka firmy, osób na stanowiskach kierowniczych w różnych branżach, dziennikarzy i innych zainteresowanych. Zależy nam na poznaniu różnych perspektyw.

Kilka ważnych osób wyraziło już chęć uczestnictwa, pracujemy teraz nad ostatecznym programem i treściami.

Bardzo zależy mi, żebyś się w którymś momencie włączyła (w dowolny sposób, jeśli nie chcesz przemawiać), z uwagi na Twoje dokonania w tym temacie.

Chciałabym, żeby te spotkania doprowadziły do realnych zmian i nie były tylko czczą gadaniną, zależy mi więc na zadawaniu właściwych pytań. Jak się pewnie domyślasz, naprawdę zależy mi na tym projekcie – prawdę mówiąc, to w znacznym stopniu moja własna inicjatywa.

Rozumiem, że trudno Ci podjąć decyzję o jakimś konkretnym zaangażowaniu, ale mimo to bardzo chciałabym zamienić z Tobą parę słów i dowiedzieć się, co o tym myślisz.

Dziękuję Ci za poświęcony czas

Diana

Coś było nie tak z tym mailem, ale Jodi nie umiała powiedzieć co. Przesłała go specjaliście do spraw bezpieczeństwa w sieci, który stwierdził, że adres URL wydaje się w porządku. Na stronie widniało zdjęcie uśmiechniętej kobiety w biurowym kostiumie i wezwanie do walki o równość płci w środowisku korporacyjnym. „Kobiety mniej zarabiają, rzadziej dostają awans, a ich praca jest niedoceniana” – informowała strona. „Nasz projekt dotyczy nie tylko walki z wszelkimi formami dyskryminacji w miejscu pracy ze względu na płeć, ale ma też na celu zatrudnianie kobiet w różnych branżach – aktywnie i na wielu poziomach”. Język był nieco cięższy niż ten, którym zazwyczaj posługiwały się feministki. Firmy wzywano do „progresywnego aktywizmu” i „pełnej transparentności”.

Jodi nie czuła się jednak zachęcona, nabrała za to podejrzeń. Jej praca polegała na gromadzeniu informacji i odkrywaniu tajemnic, a nie na aktywizmie. W „Timesie” obowiązywał kodeks etyczny, zgodnie z którym dziennikarze nie mogli przemawiać na imprezach organizowanych przez firmy. Miało to zapobiec kupowaniu sobie ich przychylności. Jodi nie mogła więc przyjąć żadnego wynagrodzenia. Nie miała zresztą czasu na zapoznawcze wyjścia na kawę.

Kilka dni później Filip znowu się odezwała. Odpowiedź Jodi była zwięzła i wyrażała brak zainteresowania. „Jestem zawalona robotą, ale życzę powodzenia”.

Jakiś czas później Ronan Farrow odkryje powiązania Black Cube z Weinsteinem. Boies powiedział, że uważał, iż najlepszą metodą obrony producenta przed krytyką dotyczącą tego, jak traktuje kobiety, będzie zgromadzenie faktów, które pomogą mu się bronić. Wierzył, że właśnie tym zajmą się agenci Black Cube. Twierdził, że nie był świadomy, iż firma oszukuje i używa podstępów, by zwieść dziennikarzy. Żałował, że nie przyjrzał się tej kwestii bliżej. Co ciekawe, kancelaria Boiesa pomogła sporządzić umowę, która miała na celu powstrzymanie śledztwa „Timesa”, chociaż pracował wtedy jako doradca prawny gazety. Uważał, że nie powodowało to konfliktu interesów, ale „Times” rozwiązał umowę z jego firmą, określając jego działania jako „karygodne”.

W lecie 2017 Jodi nie domyślała się nawet, że autorką tych entuzjastycznych wiadomości była aktorka pracująca w charakterze agentki, której celem było sabotowanie śledztwa i podważenie relacji ofiar. Nie podejrzewała też, że maile mogą mieć jakikolwiek związek z Boiesem. Zgodnie z poleceniem Baqueta ona i Megan odrzuciły prośby prawnika o spotkanie. Sprawiał wrażenie zwykłego ważniaka w garniturze, oddelegowanego do pomniejszych zadań.

*

Kiedy Megan i Jodi próbowały ocenić ekipę Weinsteina, Emily Steel wysłała im nadzwyczaj pochlebny opis Glorii Allred i Lisy Bloom, który ukazał się właśnie w magazynie „W”[105]. Nosił tytuł: Gloria Allred i Lisa Bloom w 2017 stają po stronie kobiet.

Artykuł opisywał córkę Allred jako jej spadkobierczynię i partnerkę i opowiadał o ich wspólnej walce o prawa obywatelskie, zwłaszcza z „molestowaniem seksualnym i napaściami, których sprawcami są potężni mężczyźni”. Prawniczki pozowały do zdjęcia na tle plaży koło domu Allred w Malibu. Wyglądały raczej na siostry niż na matkę i córkę.

Podobnie jak w przypadku matki, powołaniem Bloom było pozostanie w centrum uwagi. Pojawiała się już w charakterze ekspertki na wielu kanałach, prowadziła nawet własny program na Court TV. Miała swoją firmę w Los Angeles i w jakimś stopniu szła w ślady matki, zajmując się wysoko postawionymi klientami i negocjując dla nich po cichu opiewające na wysokie kwoty ugody.

W artykule opublikowanym przez „W” jej PR-owe umiejętności były doskonale widoczne. Chwaliła się poufną ugodą, którą właśnie wynegocjowała. „Molestowane kobiety zostały milionerkami” – mówiła. Na wywiad przyszła w koszulce z napisem „Notorious R.G.B.”, jakby chciała podkreślić więzy, które łączą ją z najważniejszą feministyczną prawniczką, Ruth Bader Ginsburg.

Dlaczego więc Bloom zgodziła się pracować z mężczyzną, o którego napaściach seksualnych krążyły plotki? Czy miało to związek z umową na film, którą chwaliła się parę miesięcy wcześniej na Twitterze? Co ją napędzało i jak działała?

Megan powiedziała Jodi i Steel, że nabrała podejrzeń co do Bloom w 2016, kiedy prawniczka zaangażowała się w proces przeciwko Donaldowi J. Trumpowi, który został oskarżony o gwałt na trzynastolatce podczas imprezy w domu Jeffreya Epsteina w latach dziewięćdziesiątych. Była to ta sama sprawa, o której Megan nie chciała pisać, bo nie można było prześwietlić zeznań anonimowej ofiary. Tydzień przed wyborami prezydenckimi, kiedy toczyła się debata na temat nagrań z „Access Hollywood”, a Trumpowi stawiano coraz to nowe zarzuty, Bloom ogłosiła, że będzie reprezentować ukrywającą tożsamość kobietę. Megan nigdy nie rozmawiała z Bloom, ale wtedy wysłała jej maila[106].

Od dawna mam wątpliwości co do tej sprawy i nie jestem pewna, czy powódka/ofiara naprawdę istnieje.

Czy spotkałaś się z nią i uznałaś, że jej zarzuty są prawdziwe i legalne?

Bardzo chciałabym poznać Twój punkt widzenia.

Nie dostała odpowiedzi. Obserwowała za to, jak Bloom zwołała konferencję prasową[107] w swoim biurze w Los Angeles, oznajmiając, że pojawi się na niej anonimowa powódka.

Jednak jedyną osobą, która wystąpiła wtedy przed kamerami, była prawniczka. Ogłosiła, że ofierze, która podobno przebywała wtedy w jej biurze, grożono śmiercią, była więc zbyt przerażona, żeby się ujawnić. Być może była to prawda, może klientka Bloom naprawdę została zgwałcona przez Trumpa i za bardzo się bała, żeby wystąpić. W oczach Megan wyglądało to jednak na wyrafinowaną próbę przyciągnięcia uwagi mediów do bezpodstawnych zarzutów pod adresem kandydata na prezydenta.

Bloom później przyznała, że zabiegała o pieniądze od wspierającej Clinton organizacji[108], mówiąc, że potrzebuje ich, aby prześwietlić zeznania anonimowej ofiary, a kiedy sprawa została umorzona, zwolennicy Clinton wpłacili siedemset tysięcy dolarów dla innych potencjalnych oskarżycielek Trumpa. Kwota miała być przeznaczona na zadbanie o ich bezpieczeństwo, przeprowadzkę i „bezpieczny dom”. Kiedy okazało się, że nie pojawiają się kolejne ofiary, Bloom rzekomo zwróciła pięćset tysięcy, zatrzymując jednak pozostałą część kwoty. Powiedziała potem „Timesowi”, że potrzebowała „środków na spłacenie wydatków, które pokrywała z własnej kieszeni”. Kiedy ujawniono te transakcje, republikanie oskarżyli Bloom o oferowanie łapówek kobietom za wymyślanie kłamstw na temat Trumpa. Inni uważali, że prawniczka manipuluje chwiejnymi zarzutami pod adresem Trumpa dla własnej korzyści.

Bloom wyjaśniała, że przez wiele miesięcy prześwietlała historię anonimowej ofiary[109], aż wreszcie, kiedy okazało się, że kobieta boi się ujawnienia, poleciła swojemu zespołowi porzucenie tej sprawy i zaprzestanie rozmów na ten temat. Oznajmiła, że nie przyjęła żadnego wynagrodzenia za swoją pracę od osób, które stawiały Trumpowi zarzuty.

Mniej więcej w tym samym czasie niektórzy klienci Bloom zaczęli ją krytykować. W 2016 Steel rozpoczęła po cichu rozmowy z Tamarą Holder[110], prawniczką wspierającą progresywną politykę i byłą współpracowniczką sieci Fox, która złożyła kiedyś skargę na tę stację, twierdząc, że była tam napastowana seksualnie. Z dokumentów, do których dotarła Steel, wynikało, że Holder zeznała, iż w lutym 2015, kiedy prowadziła program „Sports Court”, jeden z prezesów, Francisco Cortes, zamknął ją w swoim gabinecie i próbował zmusić do seksu oralnego.

Kiedy Steel pracowała nad reportażem, Bloom pomogła Holder uzyskać odszkodowanie w wysokości ponad dwóch i pół miliona dolarów. Holder oznajmiła, że nie zrozumiała warunków ugody, obwarowanej wieloma obostrzeniami. Gdyby w „Timesie” albo w „Wall Street Journal” ukazały się artykuły o tym, co ją spotkało, straciłaby większość pieniędzy. „Kiedy to podpisywałam, nie zdawałam sobie sprawy z tego, że jeśli Steel – albo ktoś z «Wall Street Journal» – napisze o tym artykuł, stracę drugą ratę” – napisała później do Bloom.

Holder była oburzona. Uważała, że Bloom wywarła na niej presję, zmuszając do podpisania ugody i nie informując o związanym z tym ryzyku finansowym. Co gorsza, bała się, że możliwość ujawnienia całej historii całkiem przepadła, a jasno oznajmiła Bloom, że jest to dla niej ważniejsze niż pieniądze. Opowiadała, że kiedy krótko po podpisaniu ugody wyjawiła swoje wątpliwości, Bloom zakończyła ich współpracę, zarobiwszy na niej milion dolarów.

– Nie zależało jej na mnie – Holder zwierzyła się później Megan. – Chodziło jej tylko o pieniądze.

Bloom zaprzeczyła, że kiedykolwiek popychała klientkę do podpisania ugody, i powiedziała, że zawsze omawia ugody linijka po linijce, wyjaśniając ich treść klientom. Jej zdaniem zakończenie współpracy z klientem po podpisaniu ugody było standardową procedurą. Podkreśliła również, że Holder też jest doświadczoną prawniczką i specjalizuje się w prawie cywilnym.

W sobotni wieczór, 25 sierpnia, Megan niespodziewanie usłyszała pewną historię o Lisie Bloom, co pomogło jej wyobrazić sobie, jaką właściwie pracę wykonywała prawniczka dla Weinsteina.

Megan spotkała się wtedy z kimś, kto mógł jej wyjaśnić nietypową transakcję, dotyczącą Marzyciela – wyprodukowanego przez Weinsteina broadwayowskiego spektaklu wspomnianego wcześniej przez Baqueta – w którą zamieszany był amfAR: organizacja non profit zajmująca się AIDS, której Weinstein pomagał organizować wystawne aukcje w Cannes. Zanim spektakl zaczął odnosić sukcesy[111], sześćset tysięcy dolarów, zebrane podczas aukcji w 2015, trafiło bezpośrednio do kieszeni inwestorów finansujących Marzyciela, o czym nie poinformowano amfAR-u. Niektórzy z szefów organizacji poczuli się oszukani i obawiali się, że złamano prawo.

Megan spotkała się z Tomem Ajamiem[112], prawnikiem, którego zarząd amfAR-u wynajął do zbadania tematu. Opowiedział jej, że prześwietlanie Weinsteina nie przypominało niczego, czym się do tej pory zajmował. Producent przy każdej okazji blokował audyt swoich finansów. David Boies zamknął usta członkom zarządu, zmuszając ich do podpisania klauzul poufności. W międzyczasie, im dłużej Ajamie rozpytywał o Weinsteina, tym częściej słyszał o zarzutach dotyczących molestowania.

Ajamie był tym tak zaniepokojony, że opowiedział o wszystkim Bloom, z którą wybrał się na drinka w Los Angeles w październiku 2016. Było to ich pierwsze spotkanie i prawnik był pod wrażeniem feministycznej działalności Bloom. Liczył, że nawiążą zawodową współpracę. Zakładał, że skoro potrafiła wystąpić przeciw komuś tak potężnemu jak Donald Trump, na pewno nie będzie się bała Harveya Weinsteina. Zresztą może już pracowała z którąś z jego ofiar?

Bloom powiedziała Ajamiemu, że nie słyszała żadnych skarg na temat stosunku Weinsteina do kobiet i poprosiła, żeby informował ją na bieżąco. Kilka miesięcy później sprawy przybrały jednak dziwny obrót. Bloom przyjęła zaproszenie Ajamiego, aby podczas festiwalu w Sundance w styczniu 2017 zatrzymać się w mieszkaniu wynajętym przez niego i grupę jego przyjaciół w Park City w Stanie Utah. Bloom wybrała się na imprezę urządzaną przez Weinsteina i Jaya-Z, a kiedy wróciła, powiedziała, że producent chce się spotkać z Ajamiem. Prawnik niechętnie zgodził się zjeść śniadanie z Weinsteinem w jego apartamencie w hotelu Main and SKY. Weinstein zaczął naskakiwać na Ajamiego za to, że ten grzebie w jego przeszłości, a chwilę później proponował, żeby się jakoś dogadali. Ajamie miał tylko podpisać przygotowaną przez Boiesa umowę poufności, na mocy której będzie musiał zachować w tajemnicy wszystko, czego się dowiedział o Weinsteinie. „Zostańmy przyjaciółmi – powiedział producent. – Możemy pracować razem”.

Ajamie odrzucił propozycję i wyszedł z pokoju przekonany, że transakcja na sześćset tysięcy dolarów była jednym z najmniej istotnych sekretów producenta.

Zapamiętał, że kiedy on i Bloom wychodzili, odwróciła się w jego stronę. Podczas spotkania starała się zachować neutralność i prawie się nie odzywała. Teraz jednak chciała mu coś doradzić.

– Wiesz, naprawdę uważam, że powinieneś przemyśleć swoją decyzję – powiedziała.

– Co chcesz przez to powiedzieć? – spytał.

– Może ci bardzo pomóc w karierze – odparła.

Bloom pracowała już wtedy od sześciu tygodni dla Weinsteina[113], zarabiając osiemset dziewięćdziesiąt pięć dolarów za godzinę.

Dużo później powiedziała, że reprezentowanie Weinsteina w 2017 było „olbrzymim błędem”, którego „głęboko żałuje”. „Byłam naiwna, wierząc, że jedyne, co zrobił, to używanie niewłaściwego języka w rozmowach z kobietami, i uważając, że dotrę do sedna problemu w inny sposób, zachęcając go do przeprosin, co zresztą zrobił, kiedy artykuł się ukazał – napisała w mailu do Jodi i Megan. – Najwyraźniej moje podejście nie poskutkowało i mogłam to przewidzieć. Czy powinnam założyć, że sytuacja mogła wyglądać dużo gorzej, niż mi to przedstawiono? Tak. To moja wina”.

Jednak w przeciwieństwie do tego, co napisała, kiedy została w 2016 zatrudniona przez Weinsteina, wyglądało na to, że wiedziała, w co się pakuje. Zaproponowała coś dużo bardziej mrocznego niż tylko zachęta do przeprosin. Opisała to w notatce, którą Megan później zdobyła, wysłanej do Weinsteina i dwojga prywatnych detektywów – Jacka Palladino i Sary Ness:

Harveyu,

nasza dzisiejsza rozmowa była prawdziwą przyjemnością, chociaż oczywiście oboje wolelibyśmy się spotkać w milszych okolicznościach. Przez resztę dnia czytałam Jackowi i Sarze raporty o Rose, która wychodzi na naprawdę patologiczną kłamczynię, oraz o Twojej byłej asystentce (…), która stanowi chyba mniejszy problem. Przestudiowałam też wiele tweetów Rose, żeby ją lepiej zrozumieć, i obejrzałam jej krótki film Dawn. (Nie znam się na filmach, ale uważam, że jest okropny i dużo mówi o samej Rose: chłopak spotyka dziewczynę. Dziewczyna mu ufa. Chłopak ją morduje. Wszyscy faceci to świnie. Koniec).

Uważam, że mogę Ci pomóc poradzić sobie z różnymi Rose tego świata, ponieważ reprezentowałam wiele z nich. Na początku robią wrażenie, wydają się odważne, ale kiedy zaczyna się od nich żądać dowodów, na jaw wychodzą ich słabości i kłamstwa. Nie wydaje mi się, że dużo się u niej teraz dzieje, z wyjątkiem tego, że buduje sobie reputację walczącej feministki, opierając się głównie na wynurzeniach w internecie. Aby przytrzymać przy sobie followerki, tej „Rose Army”, musi cały czas podnosić poziom oburzenia w swoich diatrybach.

Zdecydowanie trzeba powstrzymać jej żałosne, oszczercze ataki na Ciebie. Jest niebezpieczna. Masz rację, że się martwisz.

Po pierwszym przeczytaniu widzę takie opcje – szczegóły przedstawię Ci podczas kolejnej rozmowy:

1. Zainicjować przyjacielski kontakt, albo przeze mnie, albo z wykorzystaniem innego dobrego pośrednictwa, a po nawiązaniu relacji wypracować rozwiązanie korzystne dla obu stron. Najważniejsze pytanie: Czego ona chce? Wygląda na to, że reżyserować?

2. Rozpocząć własną kampanię online, żeby się jej przeciwstawić, i ogłosić, że jest patologiczną kłamczynią. Kilka dobrze spozycjonowanych tekstów może dużo zdziałać, jeśli za jakiś czas coś wybuchnie. Możemy zamieścić artykuł o tym, jak się coraz bardziej odkleja od rzeczywistości, tak że kiedy ktoś ją wygoogluje, będzie to pierwsza rzecz, która wyskoczy i ją zdyskredytuje. Mamy wszystkie fakty w oparciu o informacje, które są publicznie dostępne. Możemy to zrobić jednocześnie z opcją numer 1.

3. Wezwanie do zaprzestania tych praktyk, wystosowane przeze mnie, z ostrzeżeniem, że łamie umowę, którą podpisała, uświadamiające ją, że możemy dochodzić swoich praw za postawienie Cię w fałszywym świetle, naruszenie prywatności, zniesławienie itd. Ryzyko: McGowan może zamieścić to pismo online, wywołując oburzenie i krytykę. (Sara: Muszę spojrzeć na tę umowę, proszę).

4. Ty i ja udzielamy wspólnie wywiadu, żeby wyprzedzić wydarzenia. Ty opowiesz o tym, jak zmieniało się Twoje podejście do kobiet po tym, jak zmarła Twoja matka, na jaw wyszły taśmy Trumpa o łapaniu za cipkę i może po pojawieniu się wstrętnych i bolesnych plotek na Twój temat. Wszyscy będą o tym pisać, jeśli wyrazisz szczerą skruchę z powodu tego, że kogoś skrzywdziłeś, podkreślając jednocześnie, że w każdej sytuacji byliście oboje dorośli i postępowaliście za obopólną zgodą. Wtedy uważałeś, że to wystarczy, ale teraz wiesz, że istnieją różne niuanse, że różnica w pozycji i sytuacji życiowej też ma znaczenie, itd. Poprosiłeś mnie o pomoc w zrozumieniu szybko zmieniających się norm społecznych dotyczących nadużyć seksualnych, bo jesteś dobrym i przyzwoitym człowiekiem (czego dowodzi Twoja praca, czyli kręcenie filmów o ważnych kwestiach społecznych i wyjątkowo hojna działalność charytatywna). Przykład: Charlie Sheen, kiedy kobiety chciały wystąpić przeciw niemu w związku z jego zarażeniem HIV, pojawił się w „Today Show” i sam to ogłosił, co spotkało się z powszechnym uznaniem. Reprezentowałam kilka tych kobiet i ich historie przemknęły niezauważone, wszędzie był tylko jego wywiad i wyrazy sympatii dla niego. Z punktu widzenia zarządzania reputacją kluczowe jest to, kto pierwszy opowie daną historię. Zdecydowanie Ci to rekomenduję. Jeśli się zgodzisz, chciałabym się pokazać i spotkać z Tobą w celu omówienia wszystkich szczegółów historii, żeby wycisnąć z niej jak najwięcej. Ta opowieść powinna Cię przedstawiać jako bohatera, a nie jako czarny charakter. Da się to zrobić.

5. Załóż fundację Weinsteina, która będzie się zajmować nierównością płciową w branży filmowej itd. Albo opracuj Standardy Weinsteina, zgodnie z którymi kobiety będą reżyserować jedną trzecią filmów albo będą pisać scenariusze, albo jedna trzecia filmów będzie mogła przejść test Bechdel (dwie postaci kobiece, które mają nazwiska, muszą rozmawiać o czymś innym niż mężczyzna), czy coś podobnego. Ogłoś, że natychmiast podnosisz standardy dotyczące parytetu i wprowadzasz konkretne zasady, które będą dotyczyć wszystkich filmów, na które masz wpływ. Ogłoś, że wchodzisz we współpracę z Geeną Davis i jej organizacją promującą równouprawnienie płci w filmach, i na przykład połowę statystów we wszystkich scenach tłumu będą stanowić kobiety. Rozumiesz, o co mi chodzi. Szczegóły można dopracować, ale chodzi o to, że postanowisz zostać liderem i podnieść poprzeczkę w bardzo konkretny sposób, który przykuje uwagę mediów.

6. Zarządzanie reputacją. Wpisałam Twoje nazwisko w Google i wyskoczyło kilka ohydnych artykułów. Pracuję z najlepszą firmą zajmującą się zarządzaniem reputacją, która może stworzyć linki zwrotne do pozytywnych artykułów, tworząc coś w rodzaju „firewalla”, dzięki czemu negatywne teksty nie będą się wysoko pozycjonowały w Google. Pierwsza strona wyników jest najważniejsza, ponieważ 95% użytkowników nie klika kolejnych. Poprawmy ją. To proste. Powinniśmy to zrobić niezależnie od innych opcji.

Przypomnienie: czy możesz mnie skontaktować z Davidem Boiesem, żebym załatwiła z nim formalności związane z pracą?

Poza tym, zważywszy na to, że Twoje maile z kampanii prezydenckiej zostały niedawno zhakowane, zalecam założenie nowego konta mailowego do komunikacji w tej grupie. Nie powinniśmy korzystać z Twojego adresu firmowego do omawiania tak delikatnych kwestii, bo Twoi informatycy i inni ludzie mogą mieć do nich dostęp.

Dzięki, to dla mnie zaszczyt dołączyć do tego zespołu.

Porozmawiamy jutro?

Serdeczności

Lisa Bloom

Weinstein wypłacił jej zaliczkę w wysokości pięćdziesięciu tysięcy dolarów. Kolejne przelewy są swoistą kroniką tego, co zrobiła, żeby mu pomóc.

Współpracowała z agentką Black Cube, „Anną” aka Dianą Filip. Naradzała się z Weinsteinem i Boiesem. Pomogła zebrać mnóstwo informacji o Rose McGowan, Ambrze Battilanie Gutierrez, Ashley Judd i innych kobietach, które mogły oskarżyć Weinsteina. Pracowała z Sarą Ness, prywatną detektywką, razem przygotowywały dossier z danymi na temat dziennikarek badających Weinsteina, śledziły ich konta w mediach społecznościowych, szukając podpowiedzi na temat ich informatorek. Było tak, jak przewidywał Baquet – Weinstein i jego ludzie obserwowali reporterki i sprawdzali każde ich kliknięcie, żeby zorientować się, z kim rozmawiają.

„W oparciu o aktywność w mediach społecznościowych i komentarze HW można wywnioskować, że jak dotąd następujące osoby mogą znaleźć się na liście potencjalnych istotnych/ważnych źródeł informacji dla Kantor i Farrowa”[114] – pisała Ness w dossier, do którego Jodi i Megan dotarły dopiero kilka miesięcy później. Lista ciągnęła się przez kilka stron, znaleźli się na niej ludzie obserwowani przez nie na Twitterze wraz z informacjami, od kiedy ich obserwują. Wśród nich było kilka najważniejszych informatorek Jodi i Megan.

Niektóre informacje okazały się dalekie od prawdy. „Trudno przewidzieć, czy McGowan zgodzi się udzielić wywiadu Farrowowi albo Kantor” – napisała jedna z autorek raportu. Jodi i Megan już od tygodni toczyły wtedy rozmowy z McGowan. „Nie wydaje się prawdopodobne, by Judd zdecydowała się wystąpić oficjalnie, skoro już wypowiedziała się w wywiadzie dla «Variety» w 2015” – zanotowała. Weinstein natomiast „nie uważa Paltrow za zagrożenie”.

Inne zapiski były jednak zastraszająco trafne. Niektóre kobiety zostały opisane jako potencjalne „wrogie informatorki”, wśród nich znalazło się nazwisko asystentki, która odeszła z Miramaxa w 1990 i którą Megan zastała w domu jej matki.

„Wrogie informatorki” było stwierdzeniem bliskim słowa „wrogowie”. Z pomocą dużego zespołu Weinstein wypowiadał wojnę.

Współudział firmy

W sierpniu i wrześniu 2017 Jodi i Megan uświadamiały sobie coraz poważniejszy problem. Choć tyle już się dowiedziały o stosunku Weinsteina do kobiet, w artykule mogły napisać bardzo niewiele.

Pewnej nocy Rebecca Corbett zabrała je do spokojnego baru na środkowym Manhattanie i poprosiła o relację. Przedstawiły wszystko, do czego do tej pory doszły. Wymieniły gwiazdy, które opowiedziały im o swoich przejściach z Weinsteinem. O byłych pracownicach. O ugodach.

Corbett jednak dobrze wiedziała, co mają. Chciała tylko coś podkreślić. Ile kobiet zgodziło się rozmawiać oficjalnie? Ile ugód zdołały potwierdzić? Spośród wszystkich kobiet, które mogły opowiedzieć o tym, jak były molestowane, tylko Laura Madden zgodziła się wystąpić w tekście, a jej odpowiedź nie była jeszcze ostateczna. Nie zebrały też wystarczających dowodów na to, że doszło do ugód.

– Nie macie nic, co można opublikować – powiedziała.

Nakłonienie byłych pracowników Weinsteina do mówienia było wciąż tak samo trudne, zwłaszcza kiedy chodziło o osoby z jego najbliższego kręgu, które były z nim związane przez całe lata. Rozmowa z dziennikarkami nie leżała w ich interesie. Dlaczego mieliby chcieć poinformować świat o tym, że zrobili karierę, pomagając człowiekowi, który okazał się seksualnym drapieżnikiem? Jedyną szansą było zasugerowanie im, że wsparcie śledztwa „Timesa” mogło pomóc im zmniejszyć wagę dawnych przewin i że było bezpiecznym sposobem na poradzenie sobie z czymś, co mogło ich gnębić od dawna.

Pod koniec niewiele wnoszącej rozmowy z jedną z takich osób Jodi usłyszała coś intrygującego. Mowa była o jednym z najwyżej postawionych współpracowników producenta. Irwin Reiter był wicedyrektorem działu finansowego. Byli koledzy opisywali go jako chodzącą pamięć firmy. Prowadził księgowość dla obu braci od 1989. Uważano go także za szorstkiego lojalistę, który raczej nie przejmował się tym, jak jego szef traktował kobiety. A jednak w tej rozmowie pojawiła się informacja, o której nikt wcześniej nie wspomniał.

– Irwin Reiter nienawidzi Harveya Weinsteina – usłyszała Jodi.

Od dawna miała numer telefonu Reitera, ale czekała, aż uda jej się zdobyć jakieś informacje na jego temat. Teraz nadeszła odpowiednia chwila. Zadzwoniła i usłyszała, że Reiter nie chce rozmawiać, ale zanim się rozłączył, dał jej swój prywatny adres mailowy. Jodi wysłała mu więc wiadomość.

Piątek, 15 wrz 2017, 16:46

Do: Irwin Reiter

Od: Jodi Kantor

Drogi Irwinie,

dziękuję za adres. Dokumentujemy zarzuty, które dotyczą wzorca postępowania w związku z wieloletnim molestowaniem kobiet. Nasz reportaż będzie zawierał informacje o licznych ugodach. Powiedziano mi, że możliwe, iż w pewnym momencie temat ten zaczął Cię niepokoić. Udzielenie nam pomocy mogłoby umożliwić Ci zrobienie z tym czegoś i nikt nie musi się o tym dowiedzieć. Bardzo zależy mi na poufnej rozmowie z Tobą, powiedziałabym Ci, co już wiemy, żeby sprawdzić, czy nasze informacje są poprawne.

Moja siostra mieszka blisko Ciebie i planuję odwiedzić wkrótce New Jersey. Czy mogę zaprosić Cię na kawę, żebyśmy mogli to dokładniej przedyskutować?

Piątek, 15 września 2017, 20:27

Do: Jodi Kantor

Od: Irwin Reiter

Masz imponujące doświadczenie. Teraz, w 2017, kiedy sytuacja jest, jaka jest, bardzo szanuję reporterów. Miłego weekendu!

Jodi natychmiast przesłała wiadomość Irwina.

Piątek, 15 wrz 2017, 20:37

Do: Megan Twohey

Od: Jodi Kantor

Co mam odpisać?

Piątek, 15 wrz 2017, 21:11

Do: Irwin Reiter

Od: Jodi Kantor

Dziękuję, to dla mnie dużo znaczy. Staranne relacjonowanie prawdy jest teraz ważniejsze niż kiedykolwiek. Mogę wpaść do Ciebie koło 11 rano w poniedziałek i się przedstawić. (Według książki telefonicznej mieszkasz na Hebron Drive 3 w East Windsor). Daj znać, jeśli wolisz inny termin.

Piątek, 15 wrz 2017, 21:46

Do: Jodi Kantor

Od: Irwin Reiter

Jesteś świetną reporterką, ale kiepsko Ci idzie z adresami. Nigdy w życiu nie mieszkałem w New Jersey. Jeszcze się zastanawiam. Dam Ci znać w poniedziałek, co postanowiłem.

Żeby podtrzymać konwersację, Jodi kontynuowała pogawędkę, a Megan czytała potajemnie jego odpowiedzi i doradzała Jodi, co ta powinna napisać[115].

Wkrótce Reiter przesłał instrukcje: spotkajmy się o 21.30 w barze za restauracją Little Park w Tribece. Podał jej też zasady obowiązujące podczas spotkania: to on zadaje pytania, zastrzega sobie prawo do wyjścia po pięciu minutach, płaci rachunek. Jodi się zgodziła, zaskoczył ją tylko wybór miejsca. Tribeca była okolicą Weinsteina. Całe dekady temu przeniósł tam siedzibę Miramaxa, a rozwój firmy pomógł w przekształceniu dawniej nieciekawej okolicy w zamożną i prestiżową. Podejmowano tu ważne decyzje, budowano lofty warte wiele milionów dolarów, powstawały drogie restauracje i odbywał się znany festiwal filmowy. Little Park – ekskluzywna i modna restauracja – był dokładnie takim miejscem, w jakim mógł bywać producent. Jego gabinet w The Weinstein Company – firmie, którą założył razem z bratem w 2005 – był zaledwie sześć przecznic stąd. Nie kwestionowała jednak tej decyzji. Skoro Reiter chciał się spotkać pod samym nosem Weinsteina, niech tak będzie.

W poniedziałek 18 września wieczorem[116] Jodi weszła do gwarnej restauracji i zaczęła się rozglądać. Nawet jeśli Weinsteina tu nie było, wolała się upewnić, że nie spotka nikogo znajomego, kto mógłby podejść i im przeszkodzić. Skierowała się w stronę nieco ukrytego zakątka na tyłach. Było tu prawie pusto, mroczny bar przypominał snobistyczny salon i zdawał się stworzony do prywatnych rozmów – między jedną grupą kanap i foteli a drugą było sporo przestrzeni. Gdzie był Reiter? I czy nie był szpiegiem, próbującym wybadać, co wie reporterka?

Ale nerwowy mężczyzna po pięćdziesiątce, siedzący w fotelu z tyłu sali, wyglądał na zbyt spiętego, żeby być wtyczką. Ciągle zerkał przez ramię i z nutą czarnego humoru mówił o unikaniu zbirów Weinsteina. Miał dobroduszny sposób bycia i mówił z akcentem z przedmieścia.

Minęło kilka minut. Reiter nadal zachowywał się nerwowo, ale nie zadał Jodi zbyt wielu pytań i nie wyglądało na to, że chce wyjść, zaczęła więc ostrożnie drążyć temat. Chciała się dowiedzieć, czy słyszał o szczegółach ugód sprzed lat. Kiedy sondowała go na temat przeszłości, na jego twarzy pojawił się wyraz zdziwienia, a nawet rozczarowania. W końcu zapytał:

– Dlaczego dopytujesz o tak odległą przeszłość, skoro Weinstein ma na koncie znacznie nowsze występki względem swoich pracowników?

Nowsze występki.

Jodi i Megan nie wiedziały na ten temat zbyt wiele; pomijając dochodzenie policji z 2015, znały tylko kilka niepotwierdzonych pogłosek. Kiedy Jodi poprosiła Reitera o więcej informacji, stężał i zaczął mówić ogólnikami. Wspomniał o młodej osobie z działu rozwoju, która czytała scenariusze, i o innej, która pracowała w The Weinstein Company i studiowała w szkole biznesu. Posługiwał się inicjałami: EN, LO i kilkoma innymi. Nie chciał rozwinąć tematu. Powiedział, że najbardziej zależy mu na tym, żeby powstrzymać Weinsteina i nie pozwolić mu robić młodym pracownicom firmy tego, co im w ostatnich latach robił.

W ciągu następnych dwóch tygodni Jodi i Reiter spotykali się co kilka dni, zawsze późno wieczorem, prawie zawsze w barze za Little Park. Jodi i Megan nie powiedziały o nim nikomu oprócz redaktorów. Wymieniając maile i SMS-y, nazywały go tylko „źródłem” albo „facetem od Jodi”. Reiter podczas każdego spotkania zarzekał się, że to już ostatnie. Jego praca wisiała na włosku. Mówił z nerwowym pośpiechem, był skłonny wyjawić tylko niektóre rzeczy, czasem nie chciał podać imion, przeskakiwał między wydarzeniami, które zdawały się znaczące, i takimi, które nie były zbyt istotne albo trudno by je było udowodnić. Nie twierdził, że wie o wszystkim, co się dzieje w firmie, a jego opowieść nie toczyła się chronologicznie.

Pomiędzy tymi rozmowami Jodi i Megan próbowały odszyfrować, namierzyć i potwierdzić to, o czym mówił, rozmawiając z innymi byłymi pracownikami, docierając do dokumentów i kontaktując się z kobietami, które pojawiały się w aluzjach Reitera. Skupiły się na podstawowej kwestii: co Weinstein zrobił tym młodym kobietom i jakie mogą znaleźć na to dowody.

Jednocześnie docierało do nich, że chcąc ułożyć całą historię ze strzępów wiadomości, dostarczanych przez Reitera, będą potrzebowały dużo więcej czasu. W ciągu dwóch okropnych lat – w 2014 i 2015 – wysoko postawieni pracownicy The Weinstein Company zaczęli coraz wyraźniej dostrzegać, jak niebezpieczny stał się dla kobiet producent, a problemy wychodziły na jaw niepokojąco regularnie.

Harvey Weinstein już dawno zwerbował sporo ludzi, od prawników zaczynając, a na asystentach kończąc, i przyswoił sobie praktyki swoich sławnych znajomych – umowy i wydatki – po to, by ułatwić sobie polowanie na młode kobiety i by to ukryć. Niektórzy pracownicy wiedzieli bardzo niewiele lub prawie nic, jako że do ich obowiązków należało tworzenie plakatów reklamowych albo negocjowanie dat premier. Jednak do Reitera, najbardziej aktywnego członka zarządu, a także do brata Weinsteina i jego partnera biznesowego w ciągu tych dwóch lat coraz częściej docierały informacje dotyczące zarzutów o molestowanie pod adresem Weinsteina, byli więc coraz bardziej zaniepokojeni. Jeden po drugim ponosili jednak porażkę w kwestii rozwiązania tego problemu, a producent przejawiał niezwykłą zdolność do tworzenia własnej rzeczywistości i sprawiania, że problemy po prostu znikały.

Jak to możliwe, że firma do tego stopnia współuczestniczyła w molestowaniu?

*

Przez długi czas Reiter nie chciał zauważać tego, jak jego szef traktuje kobiety. Zaczął pracować w Miramaxie 15 lipca 1989, miał wtedy trzydzieści lat, skończył studia w Brooklyn College i pracował jako księgowy. Był pod wielkim wrażeniem filmów Weinsteina, tak różniących się od tego, co najczęściej można było obejrzeć w multipleksach. Rok później zauważył nagłe, tajemnicze zniknięcie asystentki, która pracowała w malutkim, nowojorskim biurze – była to ta sama kobieta, którą Megan zastała w domu jej matki. Powiedziano mu, że Weinstein zachował się w stosunku do niej niestosownie, w efekcie czego wynegocjowała jakąś ugodę, i tyle.

Prawie dziesięć lat później usłyszał, że Zelda Perkins ma jakieś problemy w Londynie. Wiedział, że jeden z prawników poleciał do Anglii, żeby pomóc to rozwiązać. Poza tym, tak samo jak wielu jego kolegów, od czasu do czasu słyszał plotki na temat „romansów” producenta z aktorkami, ale nie był pewien, kto kogo wykorzystuje. Czy nie mówiło się, że aktorki zrobią wszystko, żeby dostać rolę? Poza tym był tylko facetem od liczb, płacono mu za prowadzenie księgowości, a kwestionowanie poczynań Weinsteina nie leżało w jego kompetencjach. Nie dopytywał więc.

Dopiero w 2014 poczuł większy niepokój. W lecie dotarły do niego przykre plotki o tym, jak Weinstein traktuje kobiety. W październiku kobiety z różnych środowisk i w różnym wieku wystąpiły przeciwko Billowi Cosby’emu, oskarżając go o molestowanie. Kiedy sprawa wyszła na jaw, programy Cosby’ego i daty występów po prostu wyparowały[117]. Kiedy już wychodził na scenę, natychmiast pojawiali się protestujący, głośno wyrażając niesmak.

W świetle tych wiadomości Reiter poczuł, że musi zainterweniować. Nie zastanawiał się, czy kobietom stała się krzywda i jak. Niepokoił go stan firmy, która budowała swój wizerunek na samych sukcesach – produkowała prestiżowe hity, takie jak Jak zostać królem, i popularny program telewizyjny „Project Runway” – ale w rzeczywistości była w dość niepewnej sytuacji, choć nikt z zewnątrz o tym nie wiedział. Wiele projektów się nie udało, a straty sięgały setek milionów dolarów. Skandal związany z molestowaniem mógł skierować firmę ku zagładzie.

W listopadzie 2014 Reiter przygotował oskarżycielski mail do Weinsteina, wymieniając nazwiska kilku kobiet, o których plotkowano w biurze. „Przestań robić paskudne rzeczy” – napisał do szefa, jak można przeczytać w szkicu maila. Nie obchodziło go, co Weinstein robi kobietom, „dopóki i jeśli nie traci na tym firma. Jest tak?” – pytał. Następnego dnia Weinstein zaatakował Reitera, do niczego się nie przyznając. Od tego czasu producent traktował go z wyraźnym chłodem i zaczął nazywać go w biurze „policją seksualną”. (Weinstein się tego wyparł).

Kilka tygodni później, w grudniu 2014, kiedy wszyscy w firmie szykowali się do przerwy świątecznej, Reiter przyszedł pewnego ranka do pracy i zobaczył, że jego koledzy są poruszeni i zatroskani. W biurze w Los Angeles zatrudniono na czas świąt dwudziestopięcioletnią Emily Nestor, studentkę. Miała pracować w recepcji. Już drugiego dnia[118] Weinstein nakłonił ją do zjedzenia z nim śniadania w hotelu Peninsula w Beverly Hills i zaproponował, że pomoże jej w karierze w zamian za seks. Opowiadał o aktorkach, które rzekomo przystały na to, a teraz są sławne i bogate. Nestor stanowczo odmawiała, ale on nie rezygnował. Kiedy wreszcie udało jej się wydostać i wrócić do biura, opowiedziała innym pracownikom, co się stało, a oni zaalarmowali biuro w Nowym Jorku.

Reiter się martwił. Firma stała w obliczu czegoś, co można było uznać za molestowanie. Nestor nie chciała złożyć skargi w kadrach. Reiter i inni koledzy na stanowiskach kierowniczych przekonali więc pracowników biura w Los Angeles, którzy wysłuchali jej relacji na gorąco, do spisania wszystkiego. Jedna z tych notek zawiera informację o tym, ile czasu zajęło jej odparcie ataku Weinsteina: „Mówiła, że był bardzo uparty i skupiony, chociaż odmawiała mu przez ponad godzinę”[119].

Na początku 2015 Reiter siedział w restauracji w centrum miasta, kłócąc się ze swoją córką Shari, która miała dwadzieścia sześć lat, czyli była mniej więcej rówieśnicą Nestor, studiowała psychologię i miała zdecydowanie feministyczne poglądy. Była przerażona, kiedy ojciec opowiedział jej, co się dzieje w jego miejscu pracy. Podał jej nawet telefon, żeby razem z kolegą, który studiował prawo, przejrzeli parę maili i dokumentów. Oboje zapamiętali, że Shari zaczęła namawiać ojca do działania, a kolega powiedział mu, że musi znaleźć sposób, żeby powstrzymać Weinsteina.

Reiter też tego chciał. Nie bał się już tylko o firmę. Zaczął się martwić o bezpieczeństwo koleżanek z pracy, niepokoiła go myśl, że szef może skrzywdzić kobiety, które zatrudnia. Nie wiedział jednak, co można by zrobić. Zewnętrzny konsultant doradził pracownikom, że skoro Nestor nie zamierzała złożyć oficjalnej skargi, nie było sensu przekazywać jej relacji zarządowi. Ciągnięcie tematu wydawało się daremne. Poza tym, dodał, patrząc na córkę, dobrze wiemy, jak kończą się takie sytuacje. Winą obarcza się ofiary, jakby to one zrobiły coś złego.

Shari mimo to naciskała[120]. Dyskutowali tak zawzięcie, że – jak później wspominała – inni goście zaczęli na nich zerkać. Powiedziała ojcu, że miał władzę. Mógł pomóc stworzyć atmosferę, która zachęci kobiety do szczerego dzielenia się swoimi historiami, a powinien zdziałać dużo więcej.

Tej zimy do Reitera dotarły niepokojące informacje o innej młodej pracownicy. Sandeep Rehal była asystentką Weinsteina[121], miała dwadzieścia osiem lat i była to jej pierwsza praca, pomijając dorywcze zlecenia w handlu. Zaczęła się zwierzać Reiterowi i innym kierownikom w kwestii obowiązków, które sprawiały, że czuła się nieswojo. Weinstein kazał jej wynająć umeblowane mieszkanie i wyposażyć je w damską bieliznę, kwiaty i dwa szlafroki, płacąc za to firmową kartą kredytową. Musiała prowadzić harmonogram wizyt kobiet, które nazywała „przyjaciółkami Harveya” – Reiter już wcześniej słyszał, że inni pracownicy firmy używają tego zwrotu. Pilnowanie terminów ich odwiedzin stało się nagle częścią jej obowiązków.

Rehal później wyznała, że za bardzo się wstydziła i bała, żeby opowiedzieć kolegom z pracy o najgorszych przeżyciach. O tym, jak musiała zdobyć dla Weinsteina zapas leku na zaburzenia erekcji, o nazwie Caverject, który podaje się w formie zastrzyku w penisa. O trzymaniu zapasu tych zastrzyków w biurku i wręczaniu ich szefowi w brązowych, papierowych torbach, a czasem wożeniu ich do hoteli i w inne miejsca, zaraz przed jego spotkaniami z kobietami. I jak po tygodniu szukania nowego dostawcy leku i zapłaceniu za to firmową kartą Weinstein dał jej premię w wysokości pięciuset dolarów, którą wypłaciła jej firma – dowiedziała się o tym z maila, który wysłał do kadr. Sugerował, że jeśli powie komuś o tych obowiązkach, zostaną wobec niej wyciągnięte konsekwencje. Wspomniał przy tym o jej kredycie studenckim i o szkole, do której chodziła jej młodsza siostra, zaznaczając, że może doprowadzić do tego, że wyleci. „Jesteś studentką uniwersytetu Harveya Weinsteina i to ja zdecyduję, czy się obronisz” – mówił. Wkrótce potem Rehal odeszła z firmy i nie odezwała się już do Reitera.

Księgowy zaczął jednak psioczyć w rozmowach z kolegami w związku z inną kwestią, o której wspomniała Rehal – wydawaniem pieniędzy firmy. Wydatki Weinsteina, za które płacił służbową kartą, były ogromne, bardzo swobodnie podchodził też do rozliczania swoich prywatnych kosztów. Pobierał bardzo wysoką pensję – w 2015 było to dwa i pół miliona dolarów[122] – a dodatkowo oczekiwał czasem, że firma pokryje dość wątpliwe rachunki, takie jak napiwek dla załogi jego jachtu w wysokości dwudziestu czterech tysięcy dolarów (co zresztą ostatecznie zostało rozliczone) i lądowanie prywatnego odrzutowca w Europie celem zabrania modelki. (Weinstein zaprzeczył, że kiedykolwiek korzystał ze środków firmowych dla celów prywatnych).

Kiedy Weinstein zażądał wypłat dla kolejnej grupy kobiet ze środków na produkcję filmu, chociaż nie przydzielono im żadnych zadań ani stanowisk, Reiter napisał do Toma Prince’a[123], koordynatora produkcji w The Weinstein Company:

Wtorek, 10 lut 2015

Do: Tom Prince

Od: Irwin Reiter

Ile??????????

Ile to dość????

Ile można uznać za przesadę???

Do: Tom Prince

Od: Irwin Reiter

Nie można o tym myśleć… to się stanie… ile lat ma Cosby? Od kiedy był taki skrzywiony? Miejmy nadzieję, że nie zdąży do tego czasu wykitować…

Do: Irwin Reiter

Od: Tom Prince

To się naprawdę w głowie nie mieści.

Między kolejnymi późnowieczornymi dyskusjami Jodi z Reiterem reporterki szukały sposobów na potwierdzenie przekazanych przez niego informacji. Emily Nestor nie chciała skomentować tego, co się stało, ale Megan udało się wkrótce dodzwonić do innej młodej asystentki, której inicjały podał im Reiter i która odeszła z The Weinstein Company w lecie 2015. Kobiecie drżał głos. Po chwili zaczęła jednak wyjaśniać, że odeszła z pracy „z przyczyn moralnych”. Jako że podpisała klauzulę poufności, bała się powiedzieć Megan o wszystkim, co ją spotkało. Weinstein ją napastował, zasypując propozycjami seksu i masaży, które uparcie odrzucała. Nie chciała utracić możliwości pracy w tak prestiżowej firmie, ale udało jej się przenieść na inne stanowisko, nieco dalej od niego.

Kiedy Weinstein zażądał, żeby wróciła do pracy bezpośrednio z nim, złożyła skargę do jednego z przełożonych na temat obowiązków, do których Weinstein ją przymuszał. Powiedziała, że liczyła na to, iż ów przełożony pomoże jej trzymać się z dala od szefa. Niestety, wkrótce została wezwana bezpośrednio przez Weinsteina, który zażądał, żeby wycofała swoje zarzuty, napisała list o swoich „pozytywnych doświadczeniach” w firmie i odeszła.

W tym samym czasie Jodi prowadziła niemalże identyczne rozmowy z inną byłą asystentką, Michelle Franklin, która pracowała w Londynie w 2012[124]. Ona też się bała i nie chciała się wypowiadać oficjalnie, pod nazwiskiem. Weinstein nie domagał się od niej seksu, ale podobnie jak asystentka, z którą rozmawiała Megan, musiała organizować spotkania w hotelu z „przyjaciółkami Harveya” – używała dokładnie tego samego określenia, co Reiter i inni. Jej też Weinstein zlecił kupno leków do iniekcji dopenisowych, a czasem, kiedy sprzątała pokój hotelowy, znajdowała zużyte strzykawki na podłodze. (Weinstein wszystkiemu zaprzeczył).

Pewnego dnia, kiedy przyprowadziła młodą kobietę do pokoju Weinsteina, zaprotestowała: „To nie należy do moich obowiązków i nie chcę tego robić” – powiedziała. „Twoje zdanie się nie liczy” – odparł. Wkrótce później została zwolniona.

Po południu 19 września[125] Megan po raz pierwszy doświadczyła na własnej skórze tego, jak Weinstein potrafi wywierać presję, pozyskuje nowych ludzi i bezczelnie udaje, że problemy nie istnieją.

Przez dwa tygodnie próbowała ustalić szczegóły tego, w jaki sposób sześćset tysięcy dolarów, zebranych w 2015 na aukcji charytatywnej, w wyniku serii skomplikowanych transakcji trafiło ostatecznie do kieszeni inwestorów finansujących produkcję Marzyciela. Jodi i redaktorzy martwili się, że Megan zbacza z głównego tematu, którym był stosunek Weinsteina do kobiet.

Ale Megan nie mogła odpuścić. Udało jej się zdobyć potwierdzenie z nowojorskiej prokuratury, że było prowadzone śledztwo. Dostała wewnętrzne dokumenty świadczące o tym, że ludzie z amfAR-u wyrazili poważne zaniepokojenie. Dyrektor działu finansowego napisał w mailu: „Wszystko, co wiąże się z tą umową, wydaje mi się nie w porządku”. Eksperci prawni mówili Megan, że to niewykluczone, iż doszło do przekrętu finansowego. Nawet jeśli Weinstein nie złamał prawa, najwyraźniej wyprowadził ponad pół miliona dolarów, które przeznaczone były na badania nad AIDS, i wypłacił je swoim inwestorom.

Megan uważała, że ta historia może pokazać, jak Weinstein potrafi skłaniać instytucje do wykonywania swoich poleceń. Producent od lat utrzymywał bliskie stosunki z amfAR-em, pomagając w organizacji imprezy charytatywnej w Cannes, która przyciągała największe gwiazdy – tej samej, którą Jodi analizowała parę miesięcy wcześniej, przeglądając zdjęcia z czerwonego dywanu. David Boies pomógł Weinsteinowi uciszyć zarząd amfAR-u, żeby nie doszło do zewnętrznego audytu. Boies udzielił niedawno Megan wywiadu, podczas którego przez dwie godziny usiłował ją zagadać, razem z Lannym Davisem i Charliem Prince’em – prawnikiem The Weinstein Company, wmawiając jej, że temat nie istnieje.

A teraz sam Weinstein zjawił się na czwartym piętrze budynku „Timesa”, zdecydowany stawić czoła Megan i zmusić ją do wycofania się z tego tematu.

Corbett i Baquet zgodzili się na tę rozmowę pod dwoma warunkami – po pierwsze, będzie oficjalna, a po drugie, będzie odnosić się tylko do transakcji, nie zaś zarzutów dotyczących molestowania. Megan cieszyła się, że będzie mogła spróbować uzyskać jakieś odpowiedzi, ale chciała też ocenić mężczyznę, którego wraz z Jodi rozpracowywały od miesięcy. Corbett miała wziąć udział w spotkaniu, pilnując, żeby nie zeszło na inne tematy.

Producent miał na sobie pomięte ubranie i lekko utykał. Przywitał się mrukliwie, mówił niskim głosem, przez nos, ze staroświeckim, nowojorskim akcentem.

Za nim ciągnęli jego przyboczni. Megan nie zdziwiła się na widok Davisa i Prince’a. Inny prawnik, Jason Lilien, który najwyraźniej dopiero co został zatrudniony przez Weinsteina, przedstawił się jako były dyrektor Wydziału ds. Organizacji Charytatywnych przy Urzędzie Prokuratora Generalnego Stanu Nowy Jork.

– Wiem, że to zabrzmi, jakbym się przechwalał, ale można powiedzieć, że sam stworzyłem przepisy obowiązujące w tej materii – powiedział do Megan.

Obecność pozostałych dwóch osób była zaskakująca. Megan przywitała się z Robertą Kaplan, prawniczką, która wygrała sprawę „Windsor kontra Stany Zjednoczone” – jedną z najważniejszych, jakie toczyły się przed Sądem Najwyższym, kluczową w procesie walki o legalizację homoseksualnych małżeństw. Następnie reporterka rozpoznała wysoką, urodziwą kobietę w średnim wieku, o ciemnych włosach i dziwnie znajomej twarzy. Była to Karen Duffy, znana też jako „Duff”, prezenterka MTV z czasów młodości Megan. Dlaczego postanowiły stanąć po stronie Weinsteina w sprawie, o której z pewnością nic nie wiedziały?

Corbett chciała już na wstępie postawić sprawę jasno – to spotkanie ma dotyczyć tylko transakcji amfAR-u.

Weinstein najwyraźniej miał zamiar narzucić ton. Zaczął mówić o AIDS i o tym, skąd wzięło się jego zainteresowanie tym tematem, o swojej szeroko zakrojonej działalności charytatywnej i trosce o cierpiących. Salę konferencyjną zapełniali teraz jego poplecznicy.

Początkowo mówił przyjaznym, lekko protekcjonalnym tonem. Zaczął od wyjaśnień dotyczących tego, jak naprawdę funkcjonuje świat fundacji charytatywnych. Wyjaśnił, że gdyby dziennikarki zagłębiły się w sprawę, przekonałyby się, że kreatywne transakcje, takie jak ta dotycząca amfAR-u, były czymś powszechnym. Wszyscy tak robili.

– Jeśli chce się robić coś dobrego dla świata, trzeba zarządzać fundacjami tak jak zwykłą firmą – powiedział, podkreślając, że reszta zebranej na aukcji kwoty trafiła na konto amfAR-u.

– Zresztą, lex srex – dodał, wywołując uśmiech na twarzach swoich ludzi. – Chodziło o to, żeby ludziom pomóc.

Przyszła pora na omówienie jego wkładu w walkę z AIDS. Wspominał, jak po raz pierwszy obserwował wyniszczające skutki choroby, kiedy parę dekad temu zachorował broadwayowski reżyser Michael Bennett, który zasłynął musicalem Chór.

– Pewnego dnia odebrałem telefon od jego człowieka, który powiedział, że Michael ma zapalenie płuc. I wtedy… – przerwał, jakby próbując się pozbierać. – Okay, nic mi nie jest, dam radę – powiedział.

Po chwili naprawdę czytał – miał ze sobą pismo od byłego wicedyrektora amfAR-u, który nie mógł wziąć udziału w spotkaniu. Opisywał swoją własną hojność i empatyczność, używając trzeciej osoby.

– Harvey zgłosił się do nas i spytał: „Potrzebujecie pomocy”? – mówił Weinstein. – Tak było, dosłownie przejął więc prowadzenie aukcji i zaczął nagabywać kolejne osoby.

Wydawało się, że głos mu się załamał, przez chwilę nie mógł nic powiedzieć.

– Nie udaję – oznajmił.

Zaczął znowu, przerwał, jakby nie radził sobie z emocjami, a potem podał pismo Duffy, która odczytała resztę. Ze łzami w oczach mówiła, że Weinstein pomógł uratować jej życie, kiedy zdiagnozowano u niej rzadką chorobę. Mówiła, że teraz liczy się tylko jedno – reprezentować ludzi, którzy sami nie mają głosu – ofiary AIDS, które bezpośrednio skorzystały ze szczodrobliwości Weinsteina.

Megan poczekała, aż skończą, nim zaczęła zasypywać ich pytaniami. Czy ludzie biorący udział w aukcjach charytatywnych nie powinni wiedzieć, gdzie trafią ich pieniądze? Czy to stosowne, że datki ostatecznie wróciły do Weinsteina i innych osób inwestujących w Marzyciela?

Po każdej rundzie Weinstein sprawiał wrażenie coraz bardziej zirytowanego.

Czy Megan i Corbett wiedzą, że ich własny szef przyjmuje dotacje od organizacji pozarządowych dla dofinansowania dziennikarstwa śledczego?

– Kto sobie to odpisuje od podatku? Jak to robią? – warknął, ale szybko przeszedł od krytykowania gazety do wyrażania swojego uwielbienia. – Kocham „New York Timesa” – mówił. – Opowiadałem to już wiele razy. Jest 1977, studiuję, jestem w Buffalo w stanie Nowy Jork, w środku śnieżycy, i mój kumpel Gary wychodzi. „Co chcesz kupić”, pytam, a on mówi, że biszkopty. Inny koleś idzie po mleko, a dziewczyna mówi, że chce Cheerios, czy coś takiego. A ja odpowiadam, i to jest bardzo słynny cytat, możecie go pewnie wyszukać. Mówię: „Weź mi ostatni egzemplarz «New York Timesa»”.

Upierał się, że jeśli jest coś niestosownego w tej transakcji, Megan powinna rozmawiać z prawnikami, którzy byli za nią odpowiedzialni. A to, że licytujący nie zorientowali się, że pieniądze miały zostać wykorzystane w celu biznesowym, to już ich problem.

– Jeśli nie chcesz wpłacać pieniędzy, to ich nie wpłacaj – stwierdził.

Kaplan powiedziała, że była w zarządzie innej organizacji walczącej z AIDS i zasugerowała, że jeśli „Times” opisze tę historię, zaszkodzi chorym na AIDS na całym świcie. Wyglądało na to, że nie do końca rozumie, na czym polegała transakcja, której chciała bronić.

Megan spytała, czy Weinstein przeprowadziłby jeszcze raz podobną operację finansową.

– Nie, gdybyś patrzyła mi na ręce – zażartował producent.

– Myślę, że powinniśmy powoli kończyć – powiedziała Corbett.

Ale Weinstein chciał jeszcze coś powiedzieć. Nie chodziło mu tylko o robienie czegoś dobrego. Walczył ze złem. Członkowie zarządu fundacji, którzy donieśli na niego do prokuratury, tak naprawdę chcieli przejąć organizację i wykorzystać ją do swoich ciemnych interesów.

Prawnik próbował mu przerwać, ale Weinstein machnął tylko ręką.

– Jeśli miałbym pójść siedzieć, to za prawdę – powiedział dziennikarkom. – Tak mnie wychowano. W prawdzie.

Megan podziękowała wszystkim za poświęcony czas. Mimo całej tej szopki nadal zamierzała napisać o transakcji. Patrzyła, jak producent wychodzi, a jego gwardia podąża za nim, i uderzył ją widok tego człowieka, maszerującego po trupach przed siebie i spodziewającego się, że wszyscy będą go słuchać.

Kiedy Jodi zobaczyła, że wychodzą, zeszła do holu. Zadbała o to, żeby przedstawić się Weinsteinowi przed spotkaniem, a teraz chciała go jeszcze raz zobaczyć i przypomnieć o wywiadzie, który obiecywał Lanny Davis.

Producent stał przed bramkami bezpieczeństwa, wśród pracowników redakcji i turystów robiących zdjęcia szyldu z napisem „New York Times”. Kiedy do niego podeszła, pochylił się do niej z takim skupieniem, że musiała sobie przypomnieć, aby nie pokazywać, iż poczuła się onieśmielona. Powiedziała mu, że choć dzisiejsze spotkanie dotyczyło amfAR-u, ona i Megan liczyły na rozmowę o jego stosunku do kobiet.

Weinstein odwrócił się do swojej świty i zaczął przedrzeźniać ich śledztwo, opowiadając, co udało im się wykryć, chociaż mu o tym nie powiedziały.

– Podobno wabiłem kobiety do pokoi hotelowych – stwierdził lekceważącym tonem.

– Usiądźmy i omówmy to teraz – zaproponował znienacka. – Powiem wam wszystko. Będziemy ze sobą szczerzy, a artykuł nie powstanie. No dalej, zróbmy to.

Jodi odmówiła. Powiedziała, że skontaktują się z nim, kiedy będą gotowe.

Zbliżył się, a reporterka zaśmiała się nerwowo. Powiedział, że nie zrobił tych okropnych rzeczy, o które oskarżały go jej rozmówczynie. Nie był taki zły.

Zaśmiał się sardonicznie, po czym powiedział:

– Jestem jeszcze gorszy[126].

Taktyka, którą Weinstein zastosował podczas osobistej rozmowy o transakcjach amfAR-u, zawierała wiele wskazówek na temat jego sposobów działania. Pomogło to później Megan zrozumieć, co wydarzyło się w jego firmie w marcu 2015, kiedy trafiła tam następna, najgroźniejsza skarga – włoskiej modelki Ambry Battilany Gutierrez. Emily Nestor i Sandeep Rehal odeszły niedługo wcześniej, ale najnowszy zarzut wywołał dużo więcej zamętu niż poprzednie. Gutierrez była bowiem pierwszą kobietą, która oskarżyła Weinsteina publicznie. Po spotkaniu w biurze Weinsteina Gutierrez poszła na policję i złożyła doniesienie o molestowaniu. Wiadomość o tym trafiła na czołówki gazet. Był to najgorszy możliwy moment z punktu widzenia firmy. Przygotowywano właśnie sprzedaż oddziału telewizyjnego brytyjskiej sieci ITV, która miała zapłacić czterysta milionów dolarów. Ta transakcja mogła stać się potencjalną liną ratunkową. Reiter, któremu obiecano premię w wysokości miliona dolarów, jeśli dojdzie do sprzedaży, był zaniepokojony. Dokładnie tego się obawiał, publicznego wywlekania brudów.

Dzięki pomocy policji Gutierrez zdołała nagrać rozmowę z Weinsteinem na temat incydentu. Śledczy chcieli postawić mu zarzut molestowania seksualnego[127].

Jednak rzecznik prokuratora rejonowego wkrótce ogłosił, że nie będą wnosić oskarżenia, ograniczając się do krótkiego stwierdzenia, że „po przeanalizowaniu istniejących dowodów, w tym wielokrotnych przesłuchań obu stron sprawy, stwierdzono brak podstaw do postawienia zarzutów”. Gutierrez wyjechała z Nowego Jorku, nie rozmawiając z nikim i nie ogłaszając niczego publicznie, zaś Reiter i inni zastanawiali się, co się wydarzyło w kuluarach.

Prawie nikt wówczas nie wiedział, że Weinstein przeprowadził wyrafinowaną kampanię, której celem było doprowadzenie do wycofania zarzutów.

Elkan Abramowitz, adwokat specjalizujący się w sprawach karnych i były partner prokuratora rejonowego Cyrusa Vance’a, został twarzą zespołu prawników Weinsteina.

Pomocą, choć po cichu, służyła też Linda Fairstein, prokuratorka, która dawniej pracowała w jednostce do spraw przestępstw seksualnych. Była w stałym kontakcie z biurem Weinsteina i skontaktowała prawników producenta z głównym oskarżycielem. (W lecie 2017 przekonywała Megan, że zarzuty modelki były bezpodstawne, ale nie przyznała się, że miała coś wspólnego ze sprawą. Później oznajmiła, że to Megan ponosi winę, ponieważ nie spytała, i że nie zrobiła niczego niezwykłego).

Prywatni detektywi Weinsteina dotarli do sądów włoskich i zaczęli przeglądać akta spraw, w które była zamieszana Gutierrez. W 2011 była świadkiem prokuratury podczas procesu Silvio Berlusconiego, byłego premiera Włoch, którego oskarżono o korzystanie z usług nieletniej prostytutki. Gutierrez opowiadała o seksimprezie z udziałem nastolatek w domu Berlusconiego, twierdząc, że odmówiła uczestnictwa w nierządzie. Adwokat premiera zaczął ją wypytywać w sądzie o sytuację sprzed lat, kiedy oskarżyła o molestowanie starszego, ponadsiedemdziesięcioletniego mężczyznę. Kiedy odmówiła współpracy z prokuratorem, sprawę umorzono. Podczas przesłuchania na sali sądowej zaczęła mówić rzeczy sprzeczne z wcześniejszymi, złożonymi pod przysięgą zeznaniami.

Akta dawnych spraw nie dowodziły, że Gutierrez kłamała w kwestii Weinsteina. Nie były nawet dowodem na to, że kłamała na temat starszego mężczyzny. Nowojorscy prokuratorzy przyznali jednak później, że nie byli pewni, czy i kiedy ta sprawa wypłynie w sądzie, Gutierrez zostanie uznana za wiarygodną.

Boies i Abramowitz pokazali włoskie dokumenty Kenowi Auletcie[128], dziennikarzowi „New Yorkera”. Auletta rozważał napisanie tekstu o całej sprawie, ale prawnicy przekonali go, że Gutierrez nie można ufać.

Były burmistrz Nowego Jorku, Rudolph Giuliani, był jedną z pierwszych osób, do których Weinstein zadzwonił, kiedy Gutierrez poszła na policję. Przekierował go do Daniela S. Connolly’ego, który był partnerem w jego firmie.

Gdy prokuratura zrezygnowała z postawienia mu zarzutów, Weinstein wypłacił Gutierrez siedmiocyfrową kwotę w zamian za milczenie[129]. Reprezentował go Connolly. Zgodnie z jednym z warunków ugody modelka zwróciła nagranie, które zrobiła za namową policji[130].

W rozmowach z dyrektorami firmy i innymi ludźmi Weinstein twierdził, że cała historia była tylko wyrafinowaną próbą szantażu, nie przyznał jednak, że wypłacił Gutierrez pokaźną sumkę.

Lance Maerov, członek zarządu, pamięta, że Weinstein powiedział mu, iż modelka „jest mistrzynią szantażu, robiła to już wcześniej – szantażowała jakiegoś starszego gościa we Włoszech, chodziła też na te imprezy bunga-bunga Berlusconiego. A jeśli mi nie wierzysz, poproszę Rudy’go Giulianiego, żeby z tobą pogadał”.

Ostatnim ruchem Weinsteina było wykorzystanie władzy i środków własnej firmy do dobicia targu i dopilnowania, żeby oskarżycielka zamilkła na dobre.

18 kwietnia 2015, w sobotę wieczorem, producent wezwał do siebie dwie kobiety, zajmujące wysokie stanowiska w firmie Giulianiego. W spotkaniu wzięła też udział Gutierrez razem ze swoim prawnikiem. Uczestnicy spotkania opowiedzieli później, że na polecenie producenta kobiety wyjaśniły jej, jakie kroki mogłaby podjąć, żeby rozpocząć karierę aktorską i poprawić sobie wizerunek.

Była to część umowy, którą podpisały obie strony – Weinstein miał po cichu pomóc Gutierrez w karierze. Dla modelki był to sposób poprawy samopoczucia i zaczęcia wszystkiego od nowa. Dla producenta – zwykły środek nacisku: jeśli będziesz siedzieć cicho, ja i mój zespół pomożemy ci odnieść sukces.

Wieczorem tego samego dnia Weinstein wysłał obu kobietom maila z podziękowaniami. Megan udało się do niego dotrzeć.

Doceniam to, że wzięłyście udział w dzisiejszym spotkaniu u Giulianiego o 18.00. Chcę Was zapewnić, że pokryję wszystkie koszty. Wynagrodzę Wam wszelkie straty i doceniam to, co robicie (…). Każda z Was otrzyma premię w wysokości 10 000 $ i moją szczerą wdzięczność.

Serdecznie pozdrawiam

Harvey

Nikt nie miał większej motywacji, żeby pociągnąć Harveya do odpowiedzialności, niż Bob Weinstein – jego brat i partner w interesach[131].

Zrobili karierę w branży filmowej, opierając się na więzi, która zawiązała się jeszcze w dzieciństwie, kiedy dzielili pokój w skromnym mieszkaniu w Queens. Harvey był zapalonym czytelnikiem, odkąd skończył dziesięć lub dwanaście lat, lubił też śledzić cudze kariery i podglądać życie celebrytów. Wiedział, kto gości w wieczornych talk-showach, kto pojawia się w kolumnach z ploteczkami, a kto w klubach nocnych. „Słyszeliście, że dzisiaj występuje u nas Sinatra?” – pytał przy kolacji, a reszta rodziny nie mogła uwierzyć, ile ten dzieciak wie. Boba bardziej interesowały liczby. Wspominał później, że musieli zacisnąć pasa, kiedy podniesiono im czynsz z osiemdziesięciu sześciu dolarów miesięcznie do dziewięćdziesięciu dwóch.

Kiedy założyli Miramax, Harvey zajął się przejmowaniem prestiżowych filmów, a Bob tworzył modele finansowe i zarabiał na horrorach i innych franczyzach nastawionych na masowego odbiorcę. W tym wczesnym okresie działalności bracia często spędzali całe wieczory na rozmowach. Dzwonili do siebie koło dziewiątej lub dziesiątej i rozmawiali nawet do pierwszej lub drugiej w nocy. Niektórzy ludzie uważali, że ciężko byłoby im pracować z samym Bobem. Nie miał zdolności interpersonalnych, bywał też nieprzewidywalny – w jednej chwili potrafił zachowywać się uprzejmie, by za moment wybuchnąć gniewem. Starszy brat inspirował go swoją kreatywnością i determinacją. W rozmowach z Megan Bob porównywał ich relację do związku małżeńskiego lub do „przyjaźni idealnej”, do długiej, gładko płynącej rozmowy.

Ale założona w 2005 The Weinstein Company nie dorównała Miramaxowi ani pod względem osiągnięć artystycznych, ani wyników finansowych. Bracia zaczęli kłócić się o pieniądze. Bob był bardziej zdyscyplinowany, podczas gdy Harvey miał nienasycony apetyt na nowe filmy, ciągle kupował kolejne lub dawał pozwolenie na ich produkcję, generował ogromne koszty, a potem szukał następnych filmów. Bob z troską obserwował, jak bratu coraz bardziej zależy na osobistej sławie i jak w końcu stał się rozpoznawalny po prostu jako Harvey.

Widział też dowody na to, że jego brat potrafi być zagrożeniem dla kobiet. Dwie osoby zdradziły później Megan, że uczestniczył w rozmowach o ugodzie podpisanej z asystentką, która uciekła z Miramaxa w 1990, choć on sam się tego wyparł. Kiedy Harvey potrzebował pieniędzy, żeby zapłacić Zeldzie Perkins i jej koleżance, to Bob wypisał czeki[132]. (Zeznał później, że brat powiedział mu, iż chce zatuszować romans).

Bob wyznał jednak Megan, że seksualne zwyczaje brata były w jego oczach po prostu jeszcze jedną formą przesady. Harvey był „szalony i nie miał nad sobą kontroli – nie panował nad wydatkami, nad kupowaniem kolejnych filmów, nad złością i nad miłosnymi podbojami”.

Pewnego dnia, w 2010 lub 2011[133], bracia kłócili się o finanse w niewielkim przedpokoju przed gabinetem Weinsteina. Kiedy Bob wstał, żeby wyjść, brat uderzył go w twarz. Było przy tym kilku innych pracowników – Reiter, radca prawny firmy, dyrektor operacyjny i główny rewident. Wszyscy patrzyli, jak Bob zaczyna krwawić, ale nikt nie pociągnął Weinsteina do odpowiedzialności, nawet sam Bob.

Bob zdążył już wtedy dojść do wniosku, że nie jest strażnikiem własnego brata, chociaż są współodpowiedzialni za firmę, pracowników i olbrzymie kwoty, które zainwestowali w firmę.

Od tego czasu Bob zaczął się odsuwać od Harveya. Technicznie rzecz biorąc, prowadzili firmę wspólnie, a w oczach świata stanowili jedną drużynę, ale coraz rzadziej ze sobą rozmawiali. Pracowali już wtedy w różnych budynkach, teraz zaczęli się oddalać także w innym sensie.

Bob od czasu do czasu rozważał podział firmy. Zdarzało mu się rozmawiać o tym po kryjomu z bankierami, nazywał to operacją „rozbrat”. Powiedział potem, że finansowo byłoby to niezwykle trudne. Kiedy wspominał bratu o tym pomyśle, Harvey odpowiadał: „Jasne, możemy podzielić firmę. Ja dostanę wszystko, a ty nic”. W końcu Bob stwierdził, że nie chce tak po prostu odejść.

– Nie byłem gotów zrezygnować. Nie jest łatwo zacząć wszystko od nowa – powiedział później.

Na jego postawę wpłynęło pewne doświadczenie, o którym rzadko mówił w pracy, ale na pewno zdefiniowało ono to, co myślał o swoim bracie.

Kiedy na początku lat dziewięćdziesiątych rozwodził się z żoną, zaczął codziennie pić przed snem, tak przynajmniej powiedział Megan. Udało mu się pokonać alkoholizm dzięki grupom AA, a teraz prawie wszystkie zachowania ludzkie postrzegał przez pryzmat tego, czego się dowiedział podczas terapii. Wierzył w program dwunastu kroków i w podstawową zasadę – nie można kogoś zmienić. Człowiek sam musi pragnąć zmiany.

Bob był przekonany, że problemem jego brata jest uzależnienie od seksu i że jedyną osobą, która może powstrzymać Harveya Weinsteina jest Harvey Weinstein. Była to wygodna i niewątpliwie zgubna w skutkach postawa moralna, za pomocą której Bob usprawiedliwiał sam przed sobą to, że nie zrobił nic więcej. Pracował z bratem, ale miał wymówkę, żeby nie wtrącać się w jego postępowanie. Nie wziął na siebie odpowiedzialności, a nawet nie pomagał pracownikom, którzy przychodzili do niego w nerwach, skarżąc się na to, że Weinstein odnosił się do nich lekceważąco lub ich zranił.

– Ludzie przychodzili do mojego gabinetu i mówili: „Twój brat na mnie nawrzeszczał”, a ja odpowiadałem: „Rzuć tę pracę. Masz talent” – opowiadał.

To było jego credo, tak właśnie zarządzał. „Złóż skargę w kadrach” – mówił czasami, chociaż dział kadr w ich firmie nie miał dużo do powiedzenia i nie służył zbyt wielką pomocą. „Napisz list” – radził.

Ale kiedy Gutierrez publicznie oskarżyła jego brata, Bob poczuł się wreszcie zobligowany do działania. Plany sprzedaży działu telewizyjnego spaliły na panewce i był to prawdziwy cios dla firmy. Bał się, że jeśli nie wkroczy do akcji, Harvey zrobi coś jeszcze bardziej destrukcyjnego. Zdawało mu się, że to odpowiednia pora – umowy obu braci, a także innych wysoko postawionych pracowników, wygasały pod koniec 2015. Bob uznał, że to szansa zmuszenia brata do poddania się terapii.

Tego lata Bob wysłał maila do Davida Boiesa[134], do którego wkleił list do brata. Megan udało się zdobyć jego kopię. Wyjaśniał w nim, że liczy, iż Weinstein i Boies opracują „odpowiedzialny plan działania”.

Drogi Harveyu,

na wstępie pozwól, że napiszę, jak bardzo się cieszę z tego, że zacząłeś myśleć o uporaniu się z problemami, które gnębią Cię od lat, i że pomagają Ci w tym dr Evans i dr Carnes. To wspaniały pierwszy krok, dzięki niemu po raz pierwszy podejdziesz do tematu tak szczerze i poważnie, jak należy.

Opierając się na własnym doświadczeniu, chciałbym, żebyś mógł przeczytać czarno na białym, w jaki sposób Twoje działania na mnie wpłynęły. Mogę mówić tylko za siebie, za nikogo więcej.

W ciągu ostatnich piętnastu lub dwudziestu lat osobiście dotykały mnie konsekwencje Twojego zachowania. Piszę to dlatego, że chcę, abyś zrozumiał, ile to już trwa i jak się pogarsza z czasem.

Zdarzało się, że razem z Davidem Boiesem musiałem pomagać Ci wyplątać się z kłopotów. Chodzi mi o sytuację w Anglii. Wtedy, tak jak w każdym innym przypadku – i mam na myśli naprawdę każdy, starałeś się umniejszać to, co zrobiłeś, a raczej czego się dopuściłeś. Zawsze oczerniałeś inne osoby zaangażowane, tak żeby odwrócić uwagę od własnych przewin. Zasmucało mnie to i złościło, że nie potrafisz przyznać się do winy.

Przez te wszystkie lata co najmniej sto razy – i nie przesadzam w tych szacunkach, a to znaczy pięć razy w roku – ponad dwudziestu pracowników przychodziło do mnie, żeby poskarżyć się na to, jak im uwłaczałeś werbalnie i emocjonalnie. Zgłaszali, że nazywasz ich głupkami, idiotami, mówisz, że nie mają kompetencji, itd. Nie chodziło Ci o ich pracę, odnosiłeś się do nich personalnie. Umniejszałeś im jako ludziom.

Broniłem Cię wtedy, mówiłem, że na pewno nie to miałeś na myśli, że to minie, ale wiedziałem, równie dobrze jak oni, że tak właśnie traktujesz pracowników i że będziesz to robił dalej. I tak było, i to za każdym razem było jeszcze gorzej. Wiele razy mówiłem tym ludziom, że jeśli zdobędą się na odwagę, powinni odejść. Mieli rodziny na utrzymaniu, więc nie była to dla nich łatwa decyzja.

Ja sam zacząłem czuć coraz większy smutek i złość. Patrzyłem na Ciebie jak na kogoś, kto się całkiem pogubił i przestał traktować innych jak ludzi. Nie dbałeś o ich podstawowe prawo do godności.

W głębi serca wiedziałem, że jesteś typowym dręczycielem, że odgrywasz się na słabszych, bo sam czujesz się niepewnie.

Zacząłem przyglądać się sobie i naszej relacji. Dostrzegłem, że jestem słaby i zależny od Ciebie, zrozumiałem, że ja też nie mam odwagi stawić Ci czoła. Pozwalałem więc, żebyś mnie źle traktował. Zacząłem się z tym mierzyć podczas własnej terapii. Już nie czekam z podejmowaniem decyzji, aż się wyleczysz. Dochodzę do siebie, choć to powolny i ciężki proces.

Gwoli ścisłości, zaledwie kilka tygodni temu zaatakowałeś mnie fizycznie w swoim gabinecie, a następnie kłamałeś i umniejszałeś wagę tego wydarzenia podczas wizyty u terapeuty; kiedy o tym wspomniałem, powiedziałeś, że mnie przeprosiłeś! Nie byłeś szczery, nie było w Tobie ani grama troski.

Przecież mówię, że mi przykro, zapomnijmy więc o tym. Czuję nienawiść i smutek, kiedy się tak zachowujesz.

I ostatnia kwestia: czy uderzyłbyś swoje dzieci, tak jak uderzyłeś mnie, czy nazwałbyś je idiotami, głupkami, czy powiedziałbyś, że są niekompetentne, itd.? Albo czy powiedziałbyś to jakiemuś gwiazdorowi, albo komuś, kto jest równie bogaty jak Ty, albo jakiemuś szefowi? Bardzo w to wątpię.

Są jeszcze inny zachowania, o których nie będę tu pisał, ale dobrze wiesz, że trzeba się nimi zająć.

Powiedziałeś mi niedawno, że Twoim prawdziwym problemem jest gniew, próbując umniejszyć tę drugą rzecz. To klasyczne postępowanie nałogowca. Tworzysz sobie zasłonę dymną i starasz się zwalczyć jedno zachowanie, żeby móc spokojnie oddawać się innemu, tak samo niewłaściwemu.

Tym zachowaniem także skrzywdziłeś mnóstwo ludzi. Wybierałeś sobie kogoś i wykorzystywałeś swoją pozycję. Przyniosłeś wstyd całej rodzinie i firmie swoim niewłaściwym zachowaniem.

Zawsze obwiniałeś ofiary i na różne sposoby próbowałeś zminimalizować wagę swojego zachowania. Jeśli uważasz, że nie robisz nic złego, opowiedz o tym żonie i całej rodzinie. W gabinecie Barta Mandela powiedziałeś mi, że wstydzisz się swojego zachowania i że nie chcesz, żeby ktokolwiek się o nim dowiedział.

Przyglądałem się więc przez lata, jak Ci się pogarsza, aż wreszcie z mojego punktu widzenia mój brat Harvey zniknął, zniknął i go nie poznaję, została tylko pustka, a to wszystko, co robi, ma ją tylko zapełnić, i ten ból, który nie zniknie.

Mogę to wszystko powiedzieć, nie osądzając Cię, bo też kroczyłem tą ścieżką, bracie. Mówię z doświadczenia. Cierpiałem, odgrywałem się na innych, aż wreszcie poczułem się całkiem zagubiony i pokonany. A kiedy przyznałem się do tej porażki, zrozumiałem, że potrzebuję pomocy.

Poprosiłem o nią i ją otrzymałem.

A kiedy już ją otrzymałem, powiedziano mi, że jedynym sposobem, żeby wyzdrowieć, jest pracować nad tym przez całe życie, a jeśli spodziewam się, że istnieje jakiś prosty sposób albo że mogę po jakimś czasie porzucić terapię, to z pewnością powrócę do złych nawyków. Nie musiałem jednak tego doświadczyć na własnej skórze.

Czego więc bym chciał. Przede wszystkim chciałbym, żebyś zrozumiał, że zarówno ten list, jak i moja prośba są wynikiem mojej miłości i troski o brata.

Proszę, żebyś zaplanował dokładne leczenie, przez które przeprowadzą Cię dr Evans i dr Carnes, to znaczy ile razy w tygodniu będziesz się z nimi spotykał i przez ile lat chcesz uczęszczać na terapię.

Chciałbym wiedzieć, czy weźmiesz udział w terapii grupowej. Ile razy w tygodniu albo w miesiącu i przez ile czasu.

Chciałbym porozmawiać z lekarzami, żeby opowiedzieć im o moich doświadczeniach z Tobą.

Chciałbym, żebyś obiecał mi, Davidowi Boiesowi i Bertowi Fieldsowi, że będziesz się trzymał uzgodnionego planu. Wiemy, że żaden z nas nie może Cię zmusić do tego, byś dotrzymał słowa, po prostu chcemy – zarówno ze względu na nas samych, jak i dla Twojego dobra – żeby został ślad po tym, że złożyłeś taką obietnicę.

Czego nie zamierzam robić – nie pokażę tego listu ani tego zobowiązania naszym krewnym ani też nikomu, z kim pracujemy lub pracowaliśmy. Będziemy o nim wiedzieć tylko my trzej.

Dla własnego dobra ostrzegam, że jeśli jeszcze kiedyś mnie uderzysz, zaatakujesz werbalnie lub poniżysz, podejmę stosowne kroki, żeby obronić siebie, swoją rodzinę i interesy. To nie jest groźba. Po prostu daję znać, że będę dochodził swoich praw jako istota ludzka.

Jeśli chodzi o inne niewłaściwe zachowania, które nie wpływają na naszą firmę, nie mam zamiaru Cię krytykować, nie będę Cię też w żaden sposób pilnować. To nie moje zadanie.

Proszę, omów to wszystko z Davidem Boiesem i za jego pośrednictwem daj mi znać, co postanowisz. Prawdopodobnie teraz tego nie widzisz, ale to wszystko dla Twojego dobra.

Czekam z utęsknieniem na powrót człowieka, który był po prostu Harveyem. Znałem go i mogę Cię zapewnić, że był naprawdę świetnym facetem, sam z siebie.

Z braterską miłością

Bob

W tym samym czasie szef innej firmy poczuł, że musi coś zrobić.

Bracia Weinsteinowie zapełnili zarząd swojego przedsiębiorstwa sprzymierzeńcami. Przeważali wśród nich mężczyźni. W całej historii firmy w radzie nadzorczej zasiadała tylko jedna kobieta, dr Mathilde Krim, badaczka AIDS, która w dodatku nie pracowała w branży rozrywkowej i nie zajmowała się biznesem. Większość stanowili zamożni dyrektorzy ze świata finansów i rozrywki, którzy woleli się za bardzo nie wtrącać.

Lance Maerov, który w 2013 dostał się do rady, zajmując jedno z trzech miejsc dla niezależnych członków, był jednak inny[135]. Miał sprawować kontrolę. Jego pracodawca, WPP – gigant w branży reklamowej, Goldman Sachs i inni najważniejsi inwestorzy chcieli, żeby patrzył braciom na ręce, pilnując, czy nie oszukują udziałowców. Maerov powiedział potem Megan:

– Miałem się upewnić, że są uczciwi. Na tym polegało moje zadanie.

Początkowo niespecjalnie się interesował stosunkiem Weinsteina do kobiet. Docierały do niego plotki o tym, że producent obsadza w filmach swoje „przyjaciółki”, a na premiery i inne okazje zawsze chodzi z młodymi kobietami. Maerov uważał jednak, że to zwykłe romanse. Skupiał się na wyśledzeniu nieprawidłowości finansowych, próbował też walczyć z toksyczną atmosferą w firmie.

– Po wyjściu ze spotkania zarządu czuliśmy się tak, jakbyśmy właśnie zjedli kolację w święto dziękczynienia z najbardziej dysfunkcyjną rodziną, jaką można sobie wyobrazić – powiedział, odnosząc się do słownych przepychanek, które wybuchały między Weinsteinami.

Kiedy jednak oskarżenia o molestowanie trafiły na pierwsze strony gazet, Maerov zaczął mieć obawy, które męczyły też Boba. Zastanawiał się, czy zachowania seksualne Harveya Weinsteina mogą stanowić zagrożenie dla firmy, i chciał wykorzystać moment przedłużania umów i zmierzyć się wtedy z problemem. On i Bob nie działali w tandemie, Bob uważał, że Maerov zagraża jego pozycji w firmie. Ale to właśnie Maerov odpowiadał za przedłużenie kontraktów. Miał prawo przejrzeć przy okazji akta Weinsteina, co dawało mu możliwość zauważenia, czy jest w nich coś niepokojącego.

Weinstein odmówił jednak Maerovowi dostępu do akt, a David Boies go poparł. Boies oznajmił, że sam przejrzy dokumenty i zda zarządowi sprawozdanie, jeśli znajdzie w nich coś, co może zagrozić firmie.

Maerov uznał, że to absurdalne, był też coraz bardziej nieufny w stosunku do Boiesa. Prawnik czasem mówił, że pracuje dla firmy, a czasem, że dla Weinsteina, istniało więc ryzyko konfliktu interesów, gdyby Weinstein chciał coś ukryć przed zarządem.

Rankiem 1 lipca 2015 Maerovowi udało się potajemnie zajrzeć do teczki, z pomocą wspierającego go Irwina Reitera. Umówili się na śniadanie w hotelu Four Seasons w Beverly Hills. Reiter i dwóch innych pracowników zaczęło opowiadać o skargach na Weinsteina, dotyczących obraźliwego języka, które spływały od lat. Maerov wspomina, że po chwili Reiter wcisnął mu do rąk kilka kartek. Zawierały notatkę dotyczącą tego, co Weinstein zrobił Emily Nestor. Reiter i jego koledzy sporo ryzykowali i nie chcieli, żeby członek zarządu zabrał ze sobą te dokumenty, więc Maerov przejrzał je przy nich. Wreszcie zobaczył czarno na białym to, czego szukał – dowód potwierdzający jego wcześniejsze podejrzenia.

Maerov, Reiter i Bob Weinstein byli przekonani, że sytuacja musi się zmienić. Jednak cztery miesiące później, w październiku 2015, Harvey Weinstein podpisał nowiutką umowę, która dawała mu władzę na kolejne lata. Z pomocą Davida Boiesa udało mu się zwieść, udobruchać i przechytrzyć Maerova, Reitera i własnego brata.

W ciągu kilkudziesięciu lat pracy w dużych korporacjach Maerov nie przeżył czegoś, co mógłby porównać do prób zbadania zachowania Weinsteina. Producent i jego prawnik pracowali zespołowo. Weinstein brutalnie wywierał presję, a Boies umiejętnie perswadował. Podczas letniej premiery, będąc w trakcie negocjacji odnowienia kontraktu, Weinstein zagroził, że uderzy Maerova – tak przynajmniej twierdził ten ostatni. Kiedy Maerov złożył skargę, Boies udzielił zwięzłej odpowiedzi na piśmie, określając jego zarzuty mianem „przesadzonych” i „trochę histerycznych”, dowodzących, „że nikt, kto ma taki stosunek do Harveya, nie powinien prowadzić z nim negocjacji”. Rzucił mu też ochłap w postaci informacji, że Rodgin Cohen, jeden z najwybitniejszych prawników w kraju[136], przejrzał teczkę Weinsteina i nie znalazł w niej nic, „co mogłoby stanowić zagrożenie dla firmy”. (Maerov dowiedział się dopiero później, że syn Cohena pracował od niedawna w The Weinstein Company i planował zacząć karierę w branży filmowej).

Maerov zignorował też kluczowe informacje. Kiedy Boies potwierdził, że Weinstein od lat płaci kobietom, z którymi podpisuje ugody, podkreślając, że nie używano do tego środków finansowych firmy, Maerov nie dopytywał o szczegóły. Wolał zignorować notatkę o Emily Nestor. Później będzie próbował umniejszać jej wagę, mówiąc Megan, że wyglądała jak słaba kserokopia albo skan ze skanu i że zauważył, iż jej autorką nie była sama Nestor, ale jedna z jej koleżanek.

Uznał, że sprawa została już rozwiązana, kiedy w toku negocjacji nowej umowy Weinstein poszedł na ustępstwa. W firmie zostanie wprowadzony nowy kodeks postępowania. Jeśli w wyniku niewłaściwego zachowania Weinsteina dojdzie znowu do jakiejś ugody, będzie musiał pokryć wszelkie koszty z własnych środków, a także zapłacić kary – dwieście pięćdziesiąt tysięcy dolarów za pierwszą ugodę, pięćset tysięcy za drugą i tak dalej, aż do miliona dolarów. Przygotowano praktycznie cennik opłat. Do umowy dodano zapis, że może zostać rozwiązana w przypadku niewłaściwego zachowania Weinsteina. Wyglądało to tak, jakby firma spodziewała się, że pod adresem Weinsteina będą się pojawiały kolejne zarzuty, a płacone przez niego kary finansowe miały pomóc w rozwiązaniu wynikających z tego problemów.

Maerova najbardziej interesowało to, kto poniesie odpowiedzialność. Próbował się upewnić, że firma nie ucierpi, jeśli coś pójdzie nie tak. Nie chodziło o gwarancję, że kobiety przestaną być molestowane i krzywdzone. Zabezpieczywszy firmę pod względem prawnym i finansowym, uznał, że zrobił to, co do niego należało.

Irwin Reiter nie miał już pomysłów. Spiskował z Bobem Weinsteinem, jak odsunąć Harveya od firmy, a potem patrzył, jak Bob tchórzy. Podsunął odpowiednie dokumenty członkowi zarządu i nic z tego nie wynikło. Pracował tylko trzy dni w tygodniu, a tego lata firma próbowała ściągnąć go z powrotem na pełny etat, podwajając mu pensję. Miałby teraz zarabiać sześćset pięćdziesiąt tysięcy dolarów rocznie. Odmówił. Martwił się bardziej niż kiedykolwiek. „Nawet gdyby HW nie był szefem, mało co mogłoby mnie skłonić do podpisania umowy, a dopóki jest szefem, nie ma w ogóle takiej opcji” – napisał do jednego z członków zarządu w lecie 2015. Został jednak w firmie, wykonując praktycznie te same obowiązki, które dostał jako trzydziestolatek.

Bob Weinstein, na którym ciążyła największa odpowiedzialność, był jednak zadowolony, bo wreszcie dostał to, czego chciał – brat obiecał, że będzie leczył swoje uzależnienie od seksu. Początkowo Bob chciał takie zobowiązanie na piśmie, w formie podobnej do kodeksu zachowań i z systemem rosnących kar. Boies przekonał go jednak, że to niekonieczne, twierdząc, że Maerov wykorzysta te informacje do zdobycia większej kontroli nad firmą. Bob zgodził się więc na prywatną obietnicę, której nie był w stanie egzekwować.

– W wielu mailach przyrzekał, że to zrobi, że naprawdę zamierza, i zawsze to odkładał, na co zawsze pisałem, że jest uzależniony, uzależniony, uzależniony, uzależniony, uzależniony – mówił Bob. – Słuchanie tego wykańcza człowieka. Wykańcza. Cały czas kłamią, bez przerwy. Wykończyło mnie to. Powiedziałem: „Poddaję się”.

Późnym wieczorem 28 września 2017, pięć dni po publikacji artykułu Megan na temat amfAR-u, Jodi znowu spotkała się z Reiterem w barze za Little Park. Kiedy pracownicy The Weinstein Company czytali artykuł i dyskutowali o nim, Reiter wysłał jej SMS-a, opisując ich reakcje. Nie był w żaden sposób zaangażowany w wątpliwe transakcje, ponieważ działy zajmujące się produkcjami teatralnymi były całkiem oddzielne. Powiedział jednak, że zarówno on, jak i inni pracownicy byli zafascynowani artykułem. Wreszcie doczekali się momentu, w którym ktoś pociągnął ich szefa do odpowiedzialności. (Weinstein nadal twierdził, że nie złamał prawa, ale po jakimś czasie odpowiednie służby zainteresowały się sprawą. Agenci federalni z Manhattanu wszczęli śledztwo w sprawie transakcji, ale nie ujawnili jego wyników. Biuro prokuratora generalnego wystosowało list do amfAR-u[137], z którego wynikało, że przeprowadzona transakcja budzi poważne wątpliwości, między innymi dotyczące tego, iż „prywatne osoby odniosły w jej wyniku korzyść”, i zaleciło firmie ściślejszy nadzór nad podobnymi operacjami).

Reiter bardzo im pomógł, a redakcja gazety naciskała na Megan i Jodi, żeby zaczęły pisać swój pierwszy artykuł o Weinsteinie. Reporterki chciały jednak czegoś więcej. Przede wszystkim zależało im na dokumentach dotyczących tego, co działo się w The Weinstein Company w ciągu tych burzliwych dwóch lat. Chciały mieć coś, co można by opublikować, nie wskazując źródła informacji. Reiter wspomniał o notce napisanej przez cieszącą się szacunkiem kierowniczkę niższego szczebla, niejaką Lauren O’Connor, która podobno odeszła z pracy z powodu tego, jak Weinstein traktuje kobiety.

Jodi nie chciała zbyt wiele ujawniać, ale zależało jej na pokazaniu Reiterowi, że oburzenie, które narastało w nim od 2014, było uzasadnione. Po kilku minutach rozmowy Jodi sięgnęła do torebki i wyjęła przygotowany parę godzin wcześniej wydruk. Podała go Reiterowi. Wiedział sporo o tym, co dzieje się w firmie, ale nie miał praktycznie pojęcia o spotkaniach Weinsteina z aktorkami w pokojach hotelowych. Jodi wyjaśniła, że to zapis relacji, którą usłyszała od bardzo znanej aktorki. Na kartce był tylko jeden akapit, bez nazwisk, pomijając oczywiście nazwisko Weinsteina, bez informacji o miejscu i czasie. Relacja dotyczyła tego, jak niczego niespodziewająca się kobieta zjawiła się w hotelu na umówione spotkanie z Weinsteinem i, ku swojemu zdziwieniu, została zaprowadzona na górę. Czekał na nią w szlafroku i poprosił o masaż. Próbował namówić ją do seksu, twierdząc, że pomoże jej w karierze. Uciekła.

Zgodnie z przewidywaniami Jodi Reiter osłupiał. Powiedziała mu, że to nie jedyny taki przypadek, że razem z Megan słyszały wiele podobnych historii. Pasowało to do niepokojących opowieści innych pracowników. Dziennikarki nie wiedziały, ile kobiet przeżyło to samo, ale sądząc po tym, co słyszały, mogło ich być naprawdę dużo.

Jodi poprosiła go jeszcze raz o notatkę O’Connor. Zdążył jej już odczytać kilka fragmentów, które sobie zapisała, ale chciała przeanalizować całość. Czy mógłby tekst wyświetlić jeszcze raz na telefonie? Zaczął czytać na głos, po czym urwał.

– Muszę pójść do toalety – powiedział. Podał jej telefon, otwarty na mailu z notatką, wstał i zostawił ją samą.

Od tak dawna gotował się ze złości, na próżno próbował coś zrobić, tyle razy rozkładał ręce, ale teraz wreszcie zrobił coś, od czego nie było odwrotu, żeby powstrzymać swojego szefa.

Kiedy zobaczył tę notatkę po raz pierwszy, miał déjà vu. W listopadzie 2015, krótko po tym, jak Weinstein podpisał nową umowę, Reiter przyszedł do pracy i zobaczył, że w biurze zebrała się grupka osób, analizując skargę na Weinsteina. Tym razem jej autorką była kobieta, którą znali i której ufali. O’Connor była wschodzącą gwiazdą firmy, szanowaną za swój gust i etykę pracy. W przeciwieństwie do Nestor złożyła długie, szczegółowe zażalenie, które nie dotyczyło tylko jednego incydentu[138]. Weinstein powiedział jej sporo obraźliwych rzeczy, ale opisywała coś więcej – obraz jego stosunku do kobiet i to, jak jego zachowanie psuło firmę.

Reiter i inni poinformowali Boba Weinsteina, który przeczytał pismo i zgodził się, że należy je przedstawić zarządowi. Uznał, że przesłanie go jest zbyt ryzykowne, podyktował więc notatkę, w której zapraszał członków zarządu do swojego biura, gdzie mogli się z pismem zapoznać. Poczekał pół godziny, po czym poinformował o wszystkim brata.

Po miesiącach frustracji w Reitera wstąpiła nowa nadzieja. Następnego dnia z satysfakcją obserwował, jak Maerov siada przy stole i spogląda na pismo. Mężczyzna zrobił zdjęcia pierwszej i ostatniej strony, wynotował nazwiska świadków i inne szczegóły. Powiedział później, że całość „wyglądała bardzo wiarygodnie”.

Wkrótce jednak okazało się, że sprawa wyparowała, tak samo jak oskarżenia Gutierrez. Reiter nie umiał tego wytłumaczyć. Domyślił się, że Bob Weinstein znowu stchórzył. Założył, że do sprawy wtrącił się David Boies, po raz kolejny tuszując występki swojego klienta. Krótko potem O’Connor wyleciała bez zbędnych wyjaśnień.

Z tym że zarzuty O’Connor nie zniknęły. Jej pismo widział zarówno Reiter, jak i kilka innych osób. Kiedy Reiter je przeczytał, zachował dla siebie kopię. Minęły niecałe dwa lata i Jodi siedziała w barze, kilka przecznic od siedziby The Weinstein Company, z dokumentem na kolanach, podczas gdy jej informator postanowił wybrać się w dogodnej chwili do łazienki. „Przekazuje mi bez słów, że mam zrobić sobie kopię” – pomyślała.

Zrobiła to szybko, nie tracąc czasu na pisanie i licząc, że palce nie odmówią jej posłuszeństwa. Po kilku kliknięciach znalazła się w posiadaniu notatki.

Kiedy Reiter wrócił, jego telefon leżał na krześle. Jodi podziękowała mu, ale nie rozwodziła się zbytnio nad tematem.

Po kilku minutach wyszedł, a ona poszła do łazienki i wysłała zrzuty ekranu do Megan i Corbett. Nie chciała być jedyną posiadaczką dokumentu choćby sekundę dłużej, niż to było konieczne. W temacie maila wpisała po prostu Notatka.

Lauren O’Connor wysłała pismo we wtorek 3 listopada 2015 z niewinnym nagłówkiem (Do dokumentacji) i wstępem: „Zgodnie z ustaleniami zebrałam i podsumowałam…”. Potem przeszła do sedna sprawy.

Ta firma jest toksyczna dla kobiet. Nigdy nie zależało mi na niczym innym niż na ciężkiej pracy i odniesieniu sukcesu tutaj. W zamian za swoje oddanie i wysiłek byłam wiele razy molestowana i napastowana przez szefa. Byłam też świadkiem innych werbalnych i fizycznych ataków Harveya na pracowników, o wielu też słyszałam. Mam dwadzieścia osiem lat, próbuję zarobić na życie i rozwijać się zawodowo. Harvey Weinstein ma sześćdziesiąt cztery lata, jest sławny na całym świecie, a ta firma należy do niego. Układ sił jest jasny – dla mnie zero, dla Harveya Weinsteina – 10.

Jestem profesjonalistką i starałam się zachowywać profesjonalnie. Nie jestem jednak tak traktowana. Spotykam się z poniżeniem i jestem traktowana jako obiekt seksualny.

Jestem młoda, stoję na początku kariery, bałam się więc coś powiedzieć, nadal się boję. Jednak milczenie i poddawanie się jego oburzającemu zachowaniu sprawia mi ból.

Reszta notatki zawierała szczegółowy opis zachowania Weinsteina, włączając w to wyznania jego asystentki, która zwierzyła się O’Connor, że musiała zrobić mu masaż.

Powiedziała mi, że Harvey zmusił ją do masowania go, kiedy był nagi. Spytałam, co się stało, i przekazała mi, że była w jego apartamencie, ustawiając sprzęt elektroniczny w innym pokoju, a kiedy weszła do sypialni, leżał rozebrany na łóżku i poprosił ją o masaż. Zaproponowała mu, że wezwie hotelowego masażystę, ale powiedział, że ma nie być głupia – sama mogła to zrobić. Odparła, że nie chce i że czuje się niekomfortowo. Wyznała mi, że nalegał i nie odpuścił, dopóki się nie zgodziła. Strasznie było widzieć, jaka jest zdenerwowana. Chciałam to zgłosić, ale poprosiła mnie o zachowanie wszystkiego w tajemnicy, ponieważ bała się konsekwencji.

*

O’Connor napisała też, że podczas całej sprawy z Gutierrez musiała czekać pod drzwiami, kiedy Harvey spotykał się z terapeutą. Kiedy dowiedział się, że jedna z kobiet, która była jego „osobistym gościem”, musiała czekać w lobby hotelowym przez godzinę na pokój, wpadł w szał. Zaczął wydzierać się na O’Connor, krzyczał, że lepiej by zrobiła, wychodząc za jakiegoś „tłustego, bogatego, żydowskiego popaprańca” i „rodząc pieprzone dzieci”. Podczas innego wyjazdu wyznał jej, że jest „niegrzecznym chłopcem”, ale próbował ją uspokoić pokrętną logiką. „Nie rozmawiamy o tym – mówił. – Mogę ci ufać? Chodzi o to, że wprawdzie jestem niegrzecznym chłopcem, ale liczy się to, że uczciwie to przyznaję”.

Kiedy poskarżyła się na jego obraźliwe uwagi do kadr, „odpowiedź była praktycznie taka: daj znać, jeśli cię uderzy albo przekroczy granice pod względem fizycznym” – napisała.

Przede wszystkim skarżyła się na to, że jej praca została wywrócona do góry nogami z powodu niepokojących zachowań Weinsteina. Zatrudniła się w The Weinstein Company, żeby przenosić książki na ekran i kręcić fascynujące filmy. Jak to się stało, że została wplątana w wątpliwe praktyki seksualne swojego szefa?

Podczas jednego z wyjazdów Harvey poinstruował mnie, że mam czekać na początkujące aktorki, które będą wychodzić z „osobistych” spotkań w jego pokoju. Kazał mi czekać na nie w lobby, przedstawiać je menedżerom i agentom, a także pomagać je obsadzać w różnych filmach produkowanych przez The Weinstein Company. Podkreślał, że aktorki, z którymi „przyjaźni się osobiście”, mają mieć styczność tylko z kobietami w firmie – jak rozumiem, „osobista przyjaźń” oznacza, że miał albo chce mieć z nimi relacje seksualne. W firmie Weinsteina kobiety zatrudniano głównie po to, żeby pomagały mu zaciągnąć do łóżka bezbronne kobiety, które liczyły, że dostaną pracę.

Pracuję jako skautka literacka i kierowniczka produkcji. Zatrudniono mnie do szukania książek, które The Weinstein Company będzie ekranizować, a po jakimś czasie moje obowiązki objęły także organizację procesu produkcji. Nie przyszłoby mi do głowy, że w ramach pracy będę również zarządzać byłymi i obecnymi podbojami seksualnymi Harveya.

Późną nocą, kiedy Jodi, Megan i Corbett przeczytały całość, poczuły, że moralna stawka ich dochodzenia zmieniła się i wzrosła. Wcześniej zdawało im się, że ich celem jest skorygowanie wiedzy na temat sytuacji, ale teraz okazało się, że sprawa jest dużo bardziej paląca. Jeszcze nikomu nie udało się powstrzymać tego człowieka. Jeśli reporterki nie opublikują wyników swojego śledztwa, Weinstein będzie krzywdził kolejne osoby.

Kto jeszcze wystąpi pod nazwiskiem?

Piątek, 29 września 2017

Nim nastał ranek, Corbett zdążyła już pokazać notatkę Baquetowi i Purdy’emu. Tajny dokument, pochodzący z wewnątrz firmy i potwierdzający, a nawet rozwijający schemat, który reporterki rozpracowywały od miesięcy, był czymś bezcennym. Patrzyły na sytuację z zewnątrz, a O’Connor miała ogląd od wewnątrz. Jej notka była niczym klucz obracający się w zamku.

Corbett, Purdy i Baquet byli zgodni: „Piszcie!”.

Zaczęli jednak debatować nad tym, co pisać. Baquet i Purdy pamiętali artykuł o O’Reillym i proponowali węższy punkt widzenia. Chcieli, żeby reporterki opowiedziały o ugodach, a artykuł miałby się ukazać jak najszybciej. Chcieli zaznaczyć teren, bo Ronan Farrow zaczął ostatnio deptać Jodi i Megan po piętach. Kontaktował się z tymi samymi informatorami i najwyraźniej zamierzał napisać o tym do „New Yorkera”. Zespół „Timesa” nie wiedział, co Farrow zdołał już zebrać i kiedy to opublikuje.

Jodi, Megan i Corbett też chciały opowiedzieć tę historię jako pierwsze, ale lepiej znały materiał niż Baquet i Purdy. Wierzyły, że pierwszy tekst powinien mieć szerszą tematykę – to, czego się dowiedziały, było bardzo mocne, należało więc to należycie opisać. Szokującą powtarzalność relacji z pokoi hotelowych. Ewidentne namierzanie kobiet, które dopiero zaczynały pracę. Paskudne oferowanie pracy w zamian za seks i uporczywe milczenie tych, którzy wiedzieli. Corbett chciała, żeby reporterki jak najszybciej opowiedziały historię, która zaczęła im się powoli układać w głowach, i próbowała powściągnąć nieco Baqueta i Purdy’ego.

W reportażu będą się musiały znaleźć nazwiska, daty i dane finansowe, wypowiedzi pod nazwiskami i dokumenty. Jodi i Megan wykreśliły więc nie do końca potwierdzone relacje i plotki oraz sporządziły listę informacji, które potencjalnie mogły zostać potwierdzone i użyte w pierwszym artykule. Czarnym kolorem zaznaczyły zarzuty o molestowanie i napaść, a czerwonym ugody.

1990 – asystentka z Miramaxa, Nowy Jork. Ugoda

1992 – Laura Madden, Irlandia

1994 lub 1995 – Gwyneth Paltrow, Los Angeles

1996 – Ashley Judd, Los Angeles

1997 – Rose McGowan, Park City, Utah. Ugoda

1998 – Zelda Perkins i Rowena Chiu, Wenecja, Włochy. Ugoda

2014 – Emily Nestor, Los Angeles

2015 – Ambra Battilana Gutierrez, Nowy Jork. Ugoda

2015 – Lauren O’Connor, Nowy Jork. Ugoda?

2015 – asystentka z Nowego Jorku odchodzi z „przyczyn moralnych”

Kilka dni wcześniej Lanny Davis dał w końcu Megan odpowiedź. Zdecydował się wypowiedzieć on background, czyli nie mogły go cytować z podaniem nazwiska. Podał im liczbę ugód, które Weinstein zawarł – było ich między osiem a dwanaście. Megan zamilkła. Trochę zszokowało ją to, że ekipa Weinsteina ujawniła coś tak obciążającego.

– Uważasz, że to normalne, że mężczyzna musi zapłacić tylu kobietom? – spytała Davisa.

– Tak – odparł beznamiętnie.

Wciąż jednak potrzebowały drugiego źródła dla potwierdzenia tych liczb. Musiały się też skontaktować z każdą osobą, która mogłaby się wypowiedzieć pod nazwiskiem, w tym z byłymi pracownikami Miramaxa i The Weinstein Company, którzy mogli poświadczyć, że informacje zebrane przez reporterki są prawdziwe. Wszystkie osoby, które miały zostać wspomniane w artykule – na przykład Steve Hutensky, prawnik Miramaxa, negocjujący ugody z Perkins i Chiu – powinny dostać szansę skomentowania tekstu. Poza tym przyszedł czas na poinformowanie O’Connor, że zdobyły kopię jej notatki.

Pierwsza wersja tekstu będzie się ciągle zmieniać. Prawie każda linijka będzie podlegać negocjacjom i zmianom, wiele trzeba będzie skasować. Należy też potwierdzić wszystkie dane.

W piątek po południu Corbett, Jodi i Megan miały wideokonferencję z O’Connor i jej prawniczką, Nicole Page.

Mówiła głównie Page. O’Connor się nie odzywała, ale było widać, że niepokoi ją to, że „Times” ma jej pismo i planuje wykorzystać jego fragmenty w artykule. Nigdy nie zamierzała ujawniać tej sprawy. Próbowała zapomnieć o fiasku, jakim była praca dla Weinsteina, i założyła własną firmę.

Bała się, że Weinstein weźmie odwet, a Page poprosiła dziennikarki o ewentualne wycofanie notatki z artykułu albo przynajmniej pominięcie jej nazwiska. Podkreślała, jakim to będzie stresem dla jej klientki. Dziennikarki wymieniły zaniepokojone spojrzenia. Zdecydowanie nie chciały przysparzać O’Connor problemów. Była młoda, nie skończyła jeszcze trzydziestu lat. Stanęła w obronie innych kobiet, które jej zdaniem padły ofiarą Weinsteina, była więc jedną z niewielu postaci zaangażowanych w całą historię, które odważyły się formalnie zakwestionować jego zachowanie.

Jednak piszący do gazet reporterzy rzadko rezygnują z publikacji wartościowych dokumentów. O’Connor nie była źródłem, nie zwierzyła się dziennikarkom w zaufaniu, w zamian za obietnicę anonimowości. Napisała oskarżycielską notatkę, która krążyła wśród wysoko postawionych pracowników firmy, a następnie została zatuszowana. Jeśli ofiary napaści seksualnych proszą o nieujawnianie swoich nazwisk, dziennikarze to robią ze względu na intymny charakter czynu. Sytuacja O’Connor była jednak inna. Chociaż pisała o przemocy werbalnej, której doświadczyła ze strony Weinsteina, siła jej notatki leżała w roli O’Connor jako świadka, dokumentującego niewłaściwe zachowania Weinsteina w stosunku do innych kobiet.

Corbett przejęła kontrolę nad rozmową, zatykając pasma krótko obciętych, siwych włosów za ucho. W takich sytuacjach zwykle starała się pozostać neutralna i tylko słuchać. Tak samo jak Baquet, zostawiała rozmowę z potencjalnymi źródłami informacji dziennikarzom. Tym razem jednak wypowiedziała się w imieniu całej instytucji – dziennikarki nie mogły tego zrobić. Łagodnie, ale stanowczo oznajmiła, że gazeta musi opublikować jej notkę. Nie, nie w całości. Tak, mogą zaznaczyć, że O’Connor odmówiła komentarza, sugerując tym samym, że to nie ona przekazała pismo dziennikarzom. W ten sposób może uda jej się uniknąć zemsty Weinsteina. Tak, zamierzają napisać, że jest autorką notatki, dzięki czemu podniosą wiarygodność materiału. Corbett dodała, że jeśli Page i O’Connor mają jeszcze jakieś argumenty za wykreśleniem nazwiska O’Connor, powinny je przedstawić.

Page nie odpowiedziała, jej klientka także milczała. Prawniczka przyznała później, że odniosła wrażenie, iż decyzja redakcji jest już nie do podważenia. Zakończyła spotkanie, mówiąc, że docenia to, co reporterki próbują osiągnąć.

Megan miała podejrzenia dotyczące powodów, dla których O’Connor się nie odzywała. Kolejne rozmowy to potwierdziły – kobieta podpisała ugodę. Zgodnie z prawem nie wolno jej się było odezwać.

Znacznie później Megan poznała tło wydarzeń. Kiedy O’Connor wysłała notatkę, usłyszała, że ma nie przychodzić do biura. Nie minęło nawet parę dni, a Page już negocjowała warunki umowy z Boiesem i innym prawnikiem. Mogła zostać w firmie przez kilka tygodni, żeby dokończyć swoje projekty. W tym czasie miała pracować z dala od Weinsteina, ale jej kariera była skończona. O’Connor udzieliła później Megan wywiadu i wyjaśniła, że reakcją firmy na jej skargę było pytanie: „Jak szybko możemy pozbyć się tego problemu?”.

Boies powiedział, że ugoda była gotowa po sześciu dniach od wysłania notatki. Zgodnie z warunkami umowy, O’Connor napisała list do Weinsteina, dziękując mu za to, że mogła zdobywać doświadczenie w branży rozrywkowej przy jego boku. Napisała też notkę do kadr.

Poniedziałek, 09 list 2015, 15:23

Od: O’Connor, Lauren

Temat: Do dokumentacji

Jako że kwestia została rozwiązana i nie wymaga dalszych działań, wycofuję swoją skargę. Lauren

*

Jodi i Megan zgodziły się, że kolejnym krokiem będzie skontaktowanie się z Lance’em Maerovem, członkiem zarządu The Weinstein Company. W pierwszym artykule chciały dowieść tego, co wynikało z informacji uzyskanych od Reitera – że firma była współwinna.

Maerov odebrał telefon, idąc do biura z kubkiem kawy. Pracował przy Park Avenue. Megan się przedstawiła i wyjaśniła, że „Times” planuje artykuł o zarzutach wobec Weinsteina, które pojawiają się już od dziesięcioleci. Przeczytała mu urywek notatki O’Connor, a następnie spytała:

– Co z tym zrobiliście?

Maerov upuścił kubek, oblewając się gorącą kawą. Pamięta, że pomyślał wtedy: „Kurwa, jak one do tego dotarły?”.

Zaledwie kilka godzin później Megan umówiła się z Maerovem w Bryant Park na środkowym Manhattanie. Maerov miał staranny przedziałek i drogi szal, był kulturalnym biznesmenem w każdym calu.

Wyjaśnił, że owszem, martwił go stosunek Weinsteina do kobiet, zwłaszcza po policyjnym śledztwie. Powiedział, że Weinstein uznał tę sytuację za próbę wymuszenia, a zarząd zatwierdził kodeks postępowania, który miał ukrócić niewłaściwe zachowania. Kiedy dotarła do nich informacja o notce O’Connor, chciał zatrudnić prawnika z zewnątrz do zbadania sprawy.

– Boies poinformował mnie wtedy, że skargę wycofano – powiedział. Słysząc to, odpuścił.

Megan kiwała głową i dopytywała o szczegóły. Podejrzewała, że nie mówi jej wszystkiego, ale jego wypowiedź była bardzo cenna, zwłaszcza jeśli zgodzi się, żeby go zacytowały. Zarząd The Weinstein Company wiedział o zarzutach pod adresem Weinsteina, ale w zasadzie nic nie zrobił, pomijając uchwalenie kodeksu zachowań.

Maerov stwierdził, że mogą go cytować, ale najpierw musi poinformować pozostałych członków zarządu o planowanym artykule i o tym, że z nią rozmawiał. Poprosiła, żeby zatrzymał to dla siebie do końca weekendu. Kiedy Weinstein dowie się, że artykuł będzie wkrótce gotowy, zintensyfikuje swoje próby powstrzymania publikacji. Potrzebują więcej czasu. Maerov zgodził się dać im dwa dni.

Zanim się rozstali, chciał o coś zapytać.

– To na pewno nie było tak, że młode dziewczyny chciały się przespać ze znanym producentem, próbując się wybić?

Dopiero później przyznał, że czuł ulgę, wychodząc z parku. Przez długi czas nie udawało mu się pociągnąć Weinsteina do odpowiedzialności. Niezależnie od tego, co wychodziło na jaw, producent zawsze potrafił wywinąć się z kłopotów.

– Było tak, jak w filmach gangsterskich. Ktoś taki jak Al Capone zawsze się wyślizgnie, policja jest zawsze o krok do tyłu – wyjaśnił. Wreszcie ktoś go zdołał osaczyć.

Ale Maerov czuł, że jego obowiązkiem jest chronić firmę. Gdy tylko wrócił do biura, złamał obietnicę. Zadzwonił do Boba Weinsteina i do Davida Glassera, prezesa The Weinstein Company, i powtórzył im wszystko, co usłyszał od Megan.

Sobota, 30 września 2017

Rankiem tego dnia informacje dotarły już do Weinsteina, który zadzwonił do Maerova, prosząc, żeby ten pomógł zablokować artykuł.

– Lance, wiem, że często się nie zgadzaliśmy, ale czy tym razem moglibyśmy zewrzeć szyki?

Maerov uznał tę rozmowę za tak obraźliwą, że zaczął robić notatki. Kiedy Weinstein przekonał się, że nic nie wskóra, zaczął mu grozić. Przed laty Maerov spotykał się z modelką Stephanie Seymour, która była wtedy w separacji z mężem, niejakim Peterem Brantem, pracującym jako dyrektor finansowy. Weinstein powiedział Maerovowi, że posiada list, który ten napisał do Seymour, i że użyje go przeciwko niemu, dodając, że jego treść jest „obrzydliwa”.

Maerov odmówił. Jego zadaniem była ochrona firmy, a nie producenta. Powiedział też później, że uważał, iż list nie zawierał niczego niestosownego.

Następnego dnia wysłał do Weinsteina jednozdaniowego maila: „Musimy przygotować plan ochrony firmy na wypadek publikacji artykułu Megan Twohey”.

W międzyczasie Jodi i Megan siedziały przy komputerach i pracowały nad tekstem. Jodi napisała:

Aktorki i byłe asystentki opowiedziały „New York Timesowi” różne wersje podobnej historii, często nie wiedząc, że inne kobiety przeszły przez to samo.

Ponieważ zazwyczaj pracował w swoim pokoju hotelowym [w Londynie] i rzadko zaglądał do biura, kobiety zostawały z nim same, bez drogi ucieczki.

W międzyczasie narzucał surowe zasady dotyczące zachowania tajemnicy, groził kobietom, które się skarżyły, i zmuszał pracowników do podpisywania klauzul poufności.

Megan wplatała w tekst informacje o istotnych wydarzeniach z 2015. Zeznania Gutierrez nie zostały nigdy upublicznione, ale informator odczytał je innemu pracownikowi „Timesa” przez telefon. Megan skorzystała z zawartych w nich sformułowań, opisując, jak podczas spotkania służbowego Weinstein rzekomo „chwycił ją za piersi, pytając najpierw, czy są naturalne, i włożył jej ręce pod spódnicę”. Jeszcze nikt nie napisał, że Weinstein cichaczem „przelał pewną kwotę”, żeby zamknąć Gutierrez usta. Kiedy pojawiła się notka O’Connor, a w niej „szczegółowe zarzuty, strona po stronie”, Maerov chciał wszcząć dochodzenie, ale Weinstein zapłacił także O’Connor.

Do sobotniego wieczora miały coś w rodzaju pierwszego szkicu, który mogły pokazać Corbett. Założyła ukryty plik w systemie „Timesa”, dostęp do niego miały tylko reporterki i wybrani redaktorzy. Zazwyczaj tworzące się artykuły nazywano za pomocą kluczowych słów, dat planowanej publikacji i tematów, np. 16MOWATRUMPA, 07TRZĘSIENIEZIEMI, 21BEYONCE. Corbett nadała ich tematowi nic niemówiącą nazwę 00DOCHODZENIE, więc nawet koledzy przewijający listę tematów nie mogli się domyślić, o czym miał traktować tekst.

*

Nawet w trakcie pisania reporterki sprawdzały ze swoimi informatorami, co dokładnie mogą powiedzieć o konkretnych zarzutach, a przy okazji próbowały dowiedzieć się czegoś więcej. Przeprowadziły tylko jedną rozmowę z jedyną z ofiar, która zgodziła się wystąpić pod nazwiskiem – Laurą Madden, która opowiadała o swoim pierwszym spotkaniu z producentem w Dublinie w 1992. Ponieważ Zeldę Perkins nadal obowiązywała umowa poufności, a Rowena Chiu w ogóle się nie odzywała, ich historia skurczyła się do czterech krótkich, choć istotnych akapitów, które miały dowieść istnienia poważnych zarzutów i ugód, przy jednoczesnej ochronie bohaterek tego fragmentu.

Okazało się, że kluczowa była asystentka z 1990, ta, którą Megan zastała u matki.

W końcu udało się potwierdzić, że i ona otrzymała pieniądze w zamian za milczenie – informacje przekazał John Schmidt, były pracownik Miramaxa, któremu Megan złożyła w lecie niezapowiedzianą wizytę. Zgodził się na rozmowę z reporterką, wyjaśniając, że jest pod wrażeniem jej artykułu na temat amfAR-u. Megan wciąż się łudziła, że kobieta zdecyduje się na oficjalną rozmowę, ale kiedy do niej napisała, otrzymała taką odpowiedź:

Droga Megan,

przykro mi, ale proszę, nie kontaktuj się ze mną więcej, pośrednio ani bezpośrednio. Nie mam nic do powiedzenia i nie upoważniłam nikogo do wypowiadania się w moim imieniu. Nie życzę sobie wymieniania mojego nazwiska, nie chcę być cytowana jako anonimowe źródło, a jeśli to zrobicie, podejmę kroki prawne.

Jako że prawdopodobnie była molestowana seksualnie, Jodi i Megan nie mogły podać jej nazwiska bez jej zgody. Postanowiły, że opiszą ją jako młodą kobietę, która znienacka odeszła z firmy po spotkaniu z Weinsteinem, co potwierdza kilka innych byłych pracownic, które otrzymały później pieniądze z ugody. Zacytowały jej dawną szefową, Kathy DeClesis, która powiedziała: „Dla pewnego grona ludzi z firmy nie była to tajemnica”.

Megan dowiedziała się później, że asystentka została prawdopodobnie napadnięta przez Weinsteina, kiedy pojechała do niego do domu, żeby coś załatwić. Schmidt powiedział trochę więcej – że Weinstein wyznał mu krótko potem, że zrobił „coś strasznego”. Podobno powiedział: „Nie wiem, co we mnie wstąpiło. To się więcej nie powtórzy”. (Weinstein się tego wyparł).

Następnie Megan zadzwoniła do Rose McGowan. Wyglądało na to, że aktorka jest zdecydowana ujawnić prawdę o Weinsteinie. Powiedziała jednak, że nie może wypowiadać się oficjalnie na temat zarzutów pod adresem producenta. Zdradziła, że Weinstein zaoferował jej niedawno milion dolarów za milczenie, a jej prawnik namawiał ją do przyjęcia pieniędzy. Nie zamierzała się zgadzać, ale z powodu wielu komplikacji musiała zrezygnować z wystąpienia w tym artykule. Powiedziała, że prawnik przesłał Ronanowi Farrowowi wezwanie do zaprzestania korzystania z informacji, które dziennikarz pozyskał w rozmowach z nią, żeby się upewnić, iż nie użyje ich w swoim artykule.

– Przykro mi – powiedziała McGowan. – Po prostu nie mogę.

Ale pod wpływem nalegań Jodi i Megan McGowan zdobyła kopię ugody, którą podpisała w 1997. Co ciekawe, jedna ze stron nie zawierała klauzuli poufności. McGowan mogła więc udostępnić ją reporterkom, nie narażając się na konsekwencje prawne i finansowe. Odmówiła udzielenia komentarza, ale mogły zamieścić cytat z ugody i napisać, że po zdarzeniu, do którego doszło podczas festiwalu filmowego w Sundance w pokoju hotelowym Weinsteina, producent wypłacił McGowan sto tysięcy dolarów. Płatność miała „nie być interpretowana jako przyznanie się do winy”, ale jej celem było „uniknięcie sprawy sądowej i zapewnienie spokoju”.

Większość byłych pracowników Weinsteina, których chciały zacytować, bała się, że producent będzie się mścił. Jodi i Megan przekonywały, mówiąc, że artykuł będzie zawierał niepodważalne dowody i że nawet po tylu latach nie było za późno, żeby zabrać głos. Większość odmawiała. („Mam swoje życie! – zaprotestowała jedna z osób, które kiedyś sprawowały kierownicze stanowisko). Inna pozwoliła zacytować jedno zdanie ze swojej wypowiedzi:

„O molestowaniu często plotkowano, ale rzadko wychodziło na jaw. Niestety, wstyd przyznać, niewielu z nas miało dość odwagi, by głośno wyrazić sprzeciw, niewielu też pozwalała na to sytuacja życiowa”.

Jednak kilka godzin później duża korporacja, w której pracowała ta osoba, oprotestowała ten cytat, argumentując, że nie chcą być w żaden sposób łączeni z artykułem.

Jedną z niewielu osób, które zdecydowały się wypowiedzieć oficjalnie, był Mark Gill, były prezes oddziału Miramaxa w Los Angeles.

– „Z zewnątrz wszystko wyglądało wspaniale: Oscary, sukcesy, zauważalny wpływ na życie kulturalne, ale za kulisami były same problemy, a to był najpoważniejszy z nich” – powiedział, odnosząc się do stosunku producenta do kobiet. Jodi i Megan uznały tę wypowiedź, podobnie jak kilka innych, za wielki sukces i włączyły ją do szkicu tekstu.

W poniedziałek w godzinach południowych Jodi wysłała SMS-a do Ashley Judd, pytając, czy może rozmawiać. Baquet i Purdy namawiali reporterki do tego, żeby nie rezygnowały całkiem z aktorek. Ich zdaniem najważniejsze było to, żeby opublikować teraz artykuł. Przewidywali, że potem kolejne rzeczy zaczną wychodzić na jaw. Dobrze byłoby wtedy namówić Judd i Paltrow na oficjalne wywiady.

Jodi i Megan nie zgadzały się z tym. Historia Weinsteina miała dwa główne wątki – zagrożenie, które producent stwarzał dla kolejnych pokoleń swoich pracowników, i jego ataki na aktorki, które chciały dostać rolę. Pierwszy wątek udało im się dość dobrze udokumentować, ale jeśli aktorki, nawet te najbardziej znane, nie opowiedzą o tym, jak Weinstein je molestował, artykuł nie będzie kompletny.

Judd odpisała. Siedziała w poczekalni u dentysty i mogła rozmawiać.

Jodi przygotowywała się do tej chwili od ponad trzech miesięcy. Przed dwoma tygodniami spotkała się osobiście z Judd, kiedy aktorka przyjechała do Nowego Jorku na Zgromadzenie Ogólne ONZ. Siedziały na tarasie wysoko nad wschodnim Manhattanem, a Jodi poprosiła ją o wyobrażenie sobie, jak to będzie wyglądać, jeśli zgodzi się na oficjalną wypowiedź. Podkreśliła, że stara się uzyskać też wypowiedzi innych aktorek. Judd słuchała uważnie, ale odparła, że nie jest pewna.

Teraz prośba wydawała się jednak nie na miejscu. Artykuł miał się ukazać zaraz przed premierą nowego sezonu serialu „Stacja Berlin”, w którym grała Judd. Właśnie tego aktorka chciała uniknąć. Co gorsza, od początku podkreślała, że potrzebuje wsparcia koleżanek po fachu. Mimo dziesiątek rozmów nie udało się jednak żadnej przekonać. Salma Hayek, Uma Thurman i Angelina Jolie nie odebrały telefonu. Jodi nadal namawiała Gwyneth Paltrow, ale jej wypowiedź wciąż stała pod znakiem zapytania. Rosanna Arquette, która opowiedziała Jodi o koszmarnym przeżyciu w pokoju hotelowym, nie czuła się gotowa. Inne aktorki, zarówno sławne, jak i mniej znane, opowiadały o swoich spotkania z Weinsteinem i kazały reporterkom przysiąc, że nie wykorzystają tych historii. W ten sposób Weinstein od dziesięcioleci pozostawał bezkarny – żadna aktorka nie chciała oficjalnie wystąpić przeciwko niemu.

Podczas rozmowy telefonicznej z Judd Jodi nie błagała, nie tłumaczyła też, jak bardzo zależało jej na tym, żeby aktorka wypowiedziała się oficjalnie. Zamiast tego próbowała uświadomić jej, jak silny zebrały już materiał. Miały zarzuty z ostatnich dwudziestu pięciu lat, znały schemat postępowania, miały nazwiska i przykłady, dokumenty z kadr, informacje prawne i finansowe, a także relacje byłych pracowników obojga płci, którzy zabrali głos w tej sprawie.

Relacjonowała to wszystko, jednocześnie przygotowując się psychicznie na odmowę. Judd nie odkryła swoich kart. Obiecała, że poważnie się zastanowi i wkrótce oddzwoni.

Kilka godzin później Jodi dostała SMS-a od Laury Madden. Reporterka od dawna martwiła się, że ją stracą. Przyspieszenie publikacji artykułu wywołało pewien dyskomfort. Madden od dawna z niepokojem czekała na kolejną operację piersi – drugą mastektomię wraz z rekonstrukcją – zaplanowaną na 10 października. Jodi nie mogła podać konkretnej daty, ale istniało ryzyko, że oba wydarzenia zbiegną się w czasie. Jedna osoba mogła nie znieść takiego obciążenia, ale z punktu widzenia dziennikarek strata Madden byłaby katastrofą.

Madden martwiła się jednak czym innym. Nie chciała być jedyną kobietą z londyńskiego oddziału firmy, która wypowiada się oficjalnie. Jeśli tak będzie, rezygnuje. Zadała Jodi wiele pytań – ile będzie kobiet, ile kobiet z tego konkretnego miejsca, z tego biura, z tego roku?

Wszyscy chcieli towarzystwa, i nie było w tym nic dziwnego.

Poniedziałek, 2 października 2017

Minęło właśnie południe, kiedy reporterki weszły, jedna za drugą, do gabinetu Deana Baqueta. Miały przedyskutować ostatni etap pracy – kiedy przedstawią swoje odkrycia Weinsteinowi i ile mu dadzą czasu na odpowiedź. Od dawna chroniły swoje źródła, nadszedł czas na spotkanie z producentem i jego przedstawicielami. Trzeba opisać mu całą historię i powiadomić go o każdym zarzucie, który zamierzały upublicznić. (Nie miały zamiaru wspominać o Judd i Paltrow, których wypowiedzi nie były jeszcze pewne). Następnie miały włączyć jego komentarze do tekstu. Jeśli zaprzeczy oskarżeniom, napiszą to. Jeśli odmówi komentarza, też dobrze. A gdyby zdołał odeprzeć jakieś zarzuty, musiałyby je pominąć.

Przedstawienie wyników dochodzenia jest standardową praktyką dziennikarską i właściwym sposobem traktowania osoby, która będzie tematem artykułu, nawet jeśli nie można mieć do niej zaufania. Nie mogli się jednak zgodzić co do tego, jak długo powinni czekać na odpowiedź Weinsteina. Musieli wyznaczyć mu jakiś termin: masz tyle i tyle czasu, potem artykuł idzie do druku. Jednak gdy tylko Weinstein dowie się, co napisały, może zacząć wywierać naciski na kobiety, namawiając je do wycofania się. Może też zmusić innych, żeby opowiedzieli historie, które będą sprzeczne z tym, co zebrały dziennikarki, może również podważać wiarygodność oskarżycielek. Niewykluczone, że przekaże ich informacje innemu medium, po to, żeby osłabić siłę rażenia artykułu, ewentualnie uprzedzi fakty i wyda oświadczenie, zawierające coś w rodzaju skruchy. Obowiązkiem dziennikarzy była ochrona ofiar i artykułu.

W gabinecie Baqueta zebrało się więc sześć osób, z których każda za coś odpowiadała i odgrywała jakąś rolę w przeniesieniu historii Weinsteina na papier. Baquet był szefem, powierzono mu nadzór nad całością obszernej gazety codziennej. Ostateczne decyzje należały do niego. Jednak to Corbett od początku kierowała projektem, więc Baquet zdawał się po części na nią, jako że często miała inne zdanie. Rozmawiali z Mattem Purdym, który nadzorował wiele tematów, ale przez cały czas bacznie przyglądał się postępom w dziennikarskim śledztwie.

Jodi i Megan jako reporterki także odpowiadały za swoją część i mogły podejmować ważne decyzje. To one gromadziły informacje i były w kontakcie ze źródłami. Były autorkami tekstu, ich nazwiska pojawią się na szczycie strony, i w znacznym stopniu to one zostaną obarczone winą, ale też chwalone za to, co się stanie.

Szóstą osobą w pomieszczeniu był David McCraw, prawnik „Timesa”. Miał zapobiegać ewentualnym kłopotom z prawem i nikt z obecnych nie zamierzał lekceważyć jego rad.

Corbett uważała, że powinni dać Weinsteinowi czterdzieści osiem godzin, zarówno dla jego dobra, jak dla dobra dziennikarek. Będą mogły powiedzieć, że zrobiły wszystko tak, jak należy, nie umożliwią mu ogłoszenia, że zachowały się względem niego nie w porządku.

Baquet był zdania, że to za dużo. Nikt z zebranych nie lekceważył Weinsteina, ale redaktor naczelny był najbardziej podejrzliwy. Instynkt podpowiadał mu, że producent będzie grał na czas. Poza tym zespół doszedł do wniosku, że niezależnie od tego, ile czasu dadzą Weinsteinowi, i tak będzie prosił o więcej. Szykowali się do negocjacji, powinni więc zacząć od krótszego terminu.

Jednocześnie Baquet chciał, żeby całe dochodzenie było przeprowadzone nienagannie. Na początku swojej dziennikarskiej kariery pisał o sprawie Geralda Hatchera[139], drugorzędnego aktora, którego oskarżono o to, że udaje łowcę talentów, żeby zwabić początkujące aktorki, niektóre zaledwie czternastoletnie, na prywatne spotkania, a potem je gwałci. Baquet opisał to w taki sposób, że po latach wciąż się wzdragał na samą myśl. Był pewien, że mężczyzna był winny, ale za szybko go oskarżył. Jego artykuł był zbyt sensacyjny i melodramatyczny, a Baquet nie poświęcił wystarczająco dużo miejsca na argumenty strony przeciwnej. „Wydaje mi się, że nie potraktowałem tych kobiet z szacunkiem – powiedział później. – Miałem wrażenie, że straciłem w oczach wszystkich z sali sądowej, nawet prokuratorów”. Chciał ujawnić występki Weinsteina, ale zależało mu, by zrobić to jak należy.

Wszyscy, łącznie z Jodi i Megan, włączyli się do dyskusji, próbując zdecydować, co było bardziej ryzykowne – narażenie reputacji śledztwa przez zbyt szybkie ruchy w ostatniej fazie czy też zbędna łaskawość w stosunku do człowieka, który już udowodnił, że jest zręcznym manipulatorem. Reporterki w końcu się wycofały, żeby wrócić do pisania, ale redaktorzy nadal deliberowali.

Zanim nad Times Square zapadły ciemności, doszli do konsensusu. Megan zadzwoniła do Lanny’ego Davisa, żeby oficjalnie go powiadomić, że wraz z Jodi chce się spotkać z Weinsteinem i jego zespołem następnego dnia o trzynastej, by poinformować go o zarzutach pod jego adresem.

Nagle od publikacji tekstu dzielił je tylko dzień lub dwa. Wszędzie wokoło współpracownicy zajmowali się drobnymi sprawami, które miały przekształcić zbiór słów w artykuł „Timesa”. Potrzebne im było odpowiednie zdjęcie Weinsteina, które znajdzie się nad tekstem i na pierwszej stronie, więc Beth Flynn, fotoedytorka, przysłała im swoje propozycje. Czy powinien się uśmiechać, czy nie? Zdjęcie na czerwonym dywanie? Z kobietą? Z którą? Czy będzie problemem, jeśli na jednym z ujęć pojawi się jego żona, Georgina Chapman? A skoro o tym mowa, czy należy wspomnieć w tekście, że jest po raz drugi żonaty i że był żonaty, kiedy popełniał większość z opisanych w artykule czynów?

Tylko jedna osoba w danym momencie mogła być zalogowana do pliku z artykułem, więc najpierw Jodi pracowała nad tekstem, potem Megan, następnie Rebecca, a po niej Rory Tolan – drugi redaktor, który zajmował się przede wszystkim warstwą językową. Starały się dobrać stosowne zwroty i przeredagowywały tekst w oparciu o uwagi McCrawa, który dbał o to, żeby artykuł nie naraził ich na kłopoty prawne.

Krótko po północy Megan i Jodi wyszły z biura i jednym samochodem pojechały na Brooklyn. Po raz pierwszy pozwoliły sobie na snucie domysłów na temat reakcji czytelników. Megan podejrzewała, że zarząd firmy Weinsteina będzie musiał podjąć jakieś działania przeciwko niemu, ale czy szersza publiczność w ogóle się przejmie? Jodi zacytowała Purdy’ego, który w swoim klasycznym stylu sceptycznego redaktora zauważył już wcześniej, że Harvey Weinstein nie jest wcale aż tak znany. Możliwe, że wiele osób uzna, iż obleśne zachowanie hollywoodzkiego producenta nie jest niczym zaskakującym.

Wtorek, 3 października 2017

Kiedy przygotowywały się do zaplanowanej na trzynastą rozmowy, Corbett otrzymała dziwną wiadomość od Lanny’ego Davisa.

Droga Rebecco,

To będzie bardzo osobista wiadomość.

Wczoraj późnym wieczorem dowiedziałem się o mailu Lauren i przeczytałem go po raz pierwszy. Zrobię, co w mojej mocy, żeby doprowadzić do tego, co należało zrobić już dawno temu. Nie jestem zbyt optymistyczny w kwestii komentarza. Przygotowuję się na trzynastą dzisiaj, bo najwyraźniej to ostateczny termin. Popraw mnie, jeśli się mylę.

W każdym razie dziękuję Ci za wyrozumiałość i uprzejmość – nadzwyczaj daleko posuniętą, może nawet dalej niż to konieczne.

Lanny

Ktoś z zewnątrz mógłby uznać, że to zwyczajna wiadomość. Sorry, dostałem niektóre papiery późno, nadrabiam zaległości i zrobię, co w mojej mocy. Po przełożeniu na język dziennikarstwa i PR-u notkę należało tak rozumieć:

Czy uwierzysz, że Weinstein zatrudnił mnie, żebym poradził sobie z waszym artykułem, ale nigdy nie powiedział mi o notatce Lauren O’Connor? Żenada, a swoją drogą, ta notka to naprawdę coś. Daj mi chwilę, próbuję przekonać Weinsteina, żeby wygłosił jakiś komentarz, który będzie się nadawał do druku, ale ten klient to prawdziwe wyzwanie.

David Boies uprzedził, że nie będzie mógł wziąć udziału w rozmowie, ale i tak próbował interweniować w imieniu Weinsteina. O 12.19 Baquet dostał od niego maila. Prawnik prosił o więcej czasu na odpowiedź, co pomoże „sprawić, że artykuł będzie sprawiedliwy i wyważony (nie w takim sensie, jak Fox News, ale w stylu «New York Timesa»)”. Boies, który wielokrotnie powtarzał, że w tej kwestii nie reprezentuje Weinsteina, dawał do zrozumienia, że „Times” powinien pójść w ślady innych mediów.

„Łącznie z «Timesem», trzech dużych wydawców pracowało w ostatnich miesiącach nad tą historią i – o ile wiem – badali te same oskarżenia i dowody” – pisał Boies, odnosząc się do NBC i „New Yorkera”. „Jeden z pozostałych powiedział, że rezygnuje z tego tematu, drugi zapewnił, że zanim puszczą historię w świat, dokładnie omówią z Harveyem wszystkie zarzuty i dadzą mu dość czasu na komentarz. Miałem nadzieję, że «Times» zdobędzie się przynajmniej na to samo”.

– Nie zamierzam odpowiadać – powiedział Baquet reporterkom.

Parę minut przed trzynastą dziennikarki i Corbett usiadły przy telefonie. Zapisały prawie każde słowo, które zamierzały dzisiaj wygłosić. Najważniejsze były dla nich kobiety, których nazwiska miały wymienić. Kilka godzin wcześniej Jodi i Megan ostrzegły Madden, Perkins i inne. Powiedziały im: „Za chwilę zwrócimy się do Harveya o komentarz, musimy poinformować go o wszystkich zarzutach, które znajdą się w artykule, także o twoich. Wiem, że to brzmi przerażająco, ale ochroni i ciebie, i nas, bo będziemy mogły powiedzieć, że uczciwie podeszłyśmy do sprawy i dałyśmy mu szansę odpowiedzi na oskarżenia. Nie sądzimy, że on albo jego prawnicy skontaktują się z tobą. Na wszelki wypadek noś jednak przy sobie notes, a jeśli ktoś do ciebie zadzwoni, zapisz każde słowo. Wszelkie groźby lub próby zastraszania muszą się znaleźć w artykule. Jedynym sposobem walki z takimi metodami jest ujawnianie ich”.

Kobiety zgodziły się, po raz ostatni dowodząc, że im ufają.

Kiedy zaczęła się rozmowa[140], do Weinsteina dołączyli nie tylko Davis i Bloom, ale także nowy prawnik, Charles Harder.

Harder zdobył sobie sławę[141], atakując artykuły krytykujące bogatych i znanych klientów. Niedawno przyczynił się do zamknięcia plotkarskiego serwisu Gawker[142], pozywając go w imieniu Hulka Hogana w związku z publikacją jego sekstaśmy i doprowadzając do bankructwa. Pozew sekretnie sponsorował inwestor Peter Thiel. Harder uważał, że przepisy dotyczące zniesławienia, które decydowały o tym, co wolno napisać na czyjś temat, są zbyt swobodne. Obowiązujące standardy ustalono w 1964, kiedy Sąd Najwyższy wydał wyrok w sprawie „Nowy Jork kontra Sullivan” i zdecydował, że aby skazać kogoś za zniesławienie, należy nie tylko udowodnić, że dany dziennikarz opublikował fałszywe informacje, ale – w przypadku osób publicznych – że uczynił to ze „złą wolą”, zdefiniowaną jako „nieprzywiązanie wagi do tego, czy dane stwierdzenie jest prawdą”. W ten sposób podniesiono poprzeczkę, która miała chronić dziennikarzy – zbyt wysoko, zdaniem Hardera.

Reprezentował Rogera Ailesa[143], próbując zablokować doniesienia medialne na temat zarzutów molestowania seksualnego pod adresem swojego klienta. Kiedy wynegocjował 2,9 miliona dolarów odszkodowania od „Daily Mail” za artykuł z 2016[144], sugerujący, że Melania Trump pracowała jako dama do towarzystwa, wynajął go także prezydent Trump. Magazyn „GQ” nazwał go niedawno „prawdopodobnie najpoważniejszym zagrożeniem dla amerykańskich dziennikarzy, pierwszej poprawki i całej instytucji wolnej prasy”[145].

Przez telefon Harder mówił zwięźle i uprzejmie. Słuchał jak reporterki przedstawiają swój materiał, i co chwilę wygłaszał różne wariacje na temat zdania: „odezwiemy się w tej kwestii”.

Jego klient nie miał takich oporów. Od pierwszej minuty rozmowy przerywał reporterkom, zdecydowany, że zorientuje się, z kim się kontaktowały i kto go zdradził. Rozmawiali przez głośnik w telefonie, a jego głos był mocniejszy niż na żywo – niski, poważny i natarczywy. Stosował taktykę polegającą na wielkokrotnym powtarzaniu tego samego pytania. Kiedy Megan i Jodi omawiały kolejne zarzuty, Weinstein próbował przejąć kontrolę, co chwilę im przerywając.

– Kto jeszcze wystąpi pod nazwiskiem?

– Czy powiedział to ktoś, kto występuje oficjalnie?

– Może po prostu powiedzcie mi, kto wystąpi pod nazwiskiem, żebym mógł się do tego odnieść?

– A ta kobieta mówiła oficjalnie?

– Macie kogoś, kto wystąpi pod nazwiskiem i to powiedział?

Tak bardzo starał się przemaglować dziennikarki, że chyba nie zauważył dowodów na istnienie ugód i innych dokumentów, którymi dysponowały, łącznie z notatką O’Connor.

Megan podniosła kluczową kwestię liczby umów, na mocy których Weinstein zapłacił kobietom. Znały już odpowiedź na to pytanie od Davisa, ale potrzebne im było drugie źródło. Idealnie byłoby uzyskać potwierdzenie od Weinsteina. Kiedy jednak zacytowała liczbę podaną przez prawnika, Weinstein naskoczył na niego.

– To ty to powiedziałeś, nie ja – krzyknął do Davisa. – Jeśli Lanny to powiedział, zrobił to we własnym imieniu, a nie w moim – oznajmił.

Megan zaczęła się denerwować. O ugodach wiedział tylko niewielki krąg ludzi. Czy właśnie traciły tę niezwykle ważną liczbę?

Kiedy dziennikarki skończyły przedstawiać zarzuty, Harder zapytał, ile mają czasu na odpowiedź.

– Spodziewamy się, że skontaktujecie się z nami do końca dnia – odparła Corbett, zgodnie z tym, co wcześniej ustaliła z pozostałymi osobami.

– To niemożliwe – warknął Harder. – Dajecie nam trzy godziny na komentarz do listy brudów, z których najdawniejsze dotyczą początku lat dziewięćdziesiątych? – Poprosił o dwa tygodnie, a kiedy jego prośbę odrzucono, zmniejszył oczekiwania i zażądał czterdziestu ośmiu godzin. Corbett zgodziła się to rozważyć.

W głośniku znowu rozległ się głos Weinsteina.

– Jeśli nie odpowiada wam ten termin, możemy porozmawiać z kimś innym – zagroził, jakby czytając dziennikarkom w myślach. Bały się, że kiedy tylko się rozłączą, producent poleci do innego medium i przedstawi im własną wersję wydarzeń, zmiękczoną i zniekształconą.

– Nie jestem święty – dodał – ale nie jestem też takim grzesznikiem, za jakiego mnie uważacie.

Zaczął robić im wykład o dziennikarstwie.

– Musicie naprostować fakty – mówił. – Pomożemy wam w tym. Gdybym nie zajął się filmami, zostałbym dziennikarzem. Przeczytałam wszystko na temat „New York Timesa”, każdą książkę. Znam też wszystkie książki o dziennikarstwie i czytam wszystkie gazety i czasopisma. Największe wrażenie robią na mnie ci dziennikarze, którzy najbardziej starają się oddawać głos obu stronom.

Nie przestawał mówić.

– Kiedy byłyście małe, chciałyście opowiedzieć właściwą historię, chciałyście mówić prawdę. Nie przejmowałyście się terminami, zależało wam na prawdzie. Jeśli schrzanicie i nie powiecie prawdy, tylko napiszecie po prostu coś dla samego pisania, będziecie sobie mogły spojrzeć w oczy w lustrze?

Wreszcie, po dziewięćdziesięciu minutach rozmowy, było po wszystkim. Corbett i reporterki siedziały w sali konferencyjnej.

Corbett zastanawiała się, jak podeprzeć niektóre zarzuty, wzmacniając artykuł. Uważała też, że powinni przystać na prośbę Hardera o więcej czasu. Od lat pracowała z Baquetem i znała jego sposób myślenia, próbowała więc znaleźć argumenty, które go przekonają.

Megan analizowała w myślach reakcje zespołu Weinsteina, szukając wskazówek dotyczących tego, czy ma jakieś informacje, które mogą osłabić lub wręcz obalić niektóre z ich ustaleń. Weinstein nie odniósł się do poważnych kwestii, skupiając się za to na zadawaniu pytań, które mu w niczym nie pomogą. Kłócił się z Davisem. Tak usilnie starał się odwrócić sytuację na swoją korzyść, że trudno powiedzieć, ile w ogóle przyswoił.

Jodi przygotowywała się na jego następny ruch. Była przekonana, że zamierza wykorzystać informacje, które mu przekazały, żeby podważyć ich reportaż. Przeczuwała, co zrobi – zorganizuje wyciek informacji do tabloidów, które dowiedzą się, że „«New York Times» pracuje nad artykułem o Harveyu Weinsteinie, ale z trudem udało im się pozyskać wypowiedź tylko jednej kobiety”.

Wystarczy, że wykona jeden telefon, a może sprawić, że artykuł okaże się porażką, jeszcze zanim zostanie opublikowany.

*

Godzinę później Judd zadzwoniła do Jodi.

Aktorka była wyjątkowo spokojna.

– Jestem gotowa wystąpić pod nazwiskiem w waszym artykule – powiedziała. Starannie to przemyślała, poszła pobiegać po lesie, skonsultowała się z prawnikami, rozważyła swoje zobowiązania jako kobieta i jako chrześcijanka i uznała, że tak właśnie powinna postąpić.

Stojąc wśród surowych linii szklanych ścian i szarego dywanu, Jodi poczuła, że przestaje panować nad sobą, jak maratończyk, który upada tuż za linią mety. Ona i Megan od wielu miesięcy żyły w ciągłym napięciu, czując ciężar odpowiedzialności. Albo napiszą ten reportaż, albo go schrzanią. Przekonają aktorki do wystąpienia pod nazwiskiem lub nie. Ze łzami w oczach Jodi próbowała zebrać myśli i powiedzieć coś odpowiedniego, co brzmiałoby profesjonalnie. Udało jej się tylko wydusić:

– Nawet nie wiesz, ile to dla mnie znaczy jako dla dziennikarki.

Reszta ekipy gromadziła się w holu, a Jodi ruszyła w ich stronę, wciąż rozmawiając z Judd i próbując na migi przekazać im, że ma jakieś nowiny. Nim zdążyła cokolwiek powiedzieć, Megan wiedziała już, co się stało.

Uczciły to, przerabiając pierwszą wersję tekstu. Lead, czyli pierwszy akapit, miał opowiadać o tym, co Judd przeżyła w pokoju w hotelu Peninsula, a pierwszą część tekstu zamykała jej wypowiedź, będąca zarazem wezwaniem do działania. „Kobiety od dawna rozmawiały między sobą o Harveyu. Już dawno temu należało zacząć o tym mówić publicznie”. Do wieczora miały już nową wersję artykułu, z nazwiskiem Judd i informacjami od niej.

W międzyczasie Corbett postawiła na swoim – dadzą Weinsteinowi czas do jutra, czyli do środy 4 października, do południa. W ten sposób wyznaczyli datę spodziewanej publikacji. Reporterki nastawiły zegarki i zaczęły się przygotowywać psychicznie.

We wtorek o dziewiątej wieczorem wciąż były w biurze. Jadły kolację na wynos i męczyły się nad tekstem. Ich niepokój był jednak niczym w porównaniu z tym, co się działo kilka mil na południe, w The Weinstein Company. Producent zwołał kryzysową telekonferencję z Boiesem i zarządem. Maerov nalegał na spotkanie, oburzony, że Weinstein zatrudnił prawników i firmę Davisa, a nie poinformował o niczym rady nadzorczej.

Boies przejął stery. Od lat próbował ukrywać problemy Weinsteina przed zarządem, ale teraz nagle zdobył się na szczerość. Uczestnicy spotkania zrelacjonowali potem wszystko Megan. Boies powiedział, że „Times” opublikuje artykuł i że „nie będzie to dobre” dla firmy[146]. Przekazał, do czego dotarły dziennikarki, łącznie z informacją o liczbie ugód, i dodał, że niewykluczone, iż było ich jeszcze więcej. Nie sądził, że Weinstein pamięta w ogóle, ilu kobietom zapłacił przez te wszystkie lata. Przekonywał, że zarówno wystąpienie w obronie producenta, jak i zwolnienie go będzie nieodpowiednią i bardzo skrajną reakcją. Powinni odpowiedzieć z rozwagą, prezentując wspólny front.

– Słuchajcie, jeśli nie będziemy trzymać się jednej wersji, sami się wystawimy – podkreślał.

O 23.38 Lisa Bloom przekonywała Weinsteina, że musi zrozumieć, iż mimo wszystkich wysiłków nie uda im się zatrzymać publikacji artykułu.

„Możemy i powinniśmy trochę go okroić, ale na pewno się ukaże”[147] – napisała w mailu do Weinsteina, Hardera, Davisa i Boiesa. Wsiadała właśnie do samolotu z Los Angeles do Nowego Jorku. Jej argumentacja brzmiała następująco: Weinstein powinien przyznać, że dopuścił się molestowania, wyrazić skruchę i obiecać poprawę. „Często myślę o Jessem Jacksonie. Złapano go na mówieniu o «Mieście Żydków». Potem prosił o przebaczenie, twierdząc, że Bóg nie spisał go jeszcze na straty” – napisała w mailu, którego kopię zdobyła później Megan. Zacytowała w nim przeprosiny byłego kandydata na prezydenta, któremu zarzucono antysemityzm. „Oddałam na niego głos w 1984”.

Bloom porównała zarzuty pod adresem Weinsteina do antysemickiej uwagi Jacksona i zasugerowała, że wyda oświadczenie, w którym podkreśli swoją rolę, a nawet swoje własne projekty filmowe.

„Zawsze walczyłam o prawa kobiet i byłam szczera z Harveyem. Zawsze też mnie słuchał. Tłumaczyłam mu, że jest 2017, czasy się zmieniły i musi zacząć przestrzegać wyższych standardów. Był ze mną ożywczo szczery i otwarty na moje sugestie. Przyznał się do błędów, które popełnił. A odkąd pracujemy razem nad ekranizacją mojej książki, zawsze traktował mnie z szacunkiem”.

Innymi słowy, to ona pomogła Weinsteinowi zrozumieć sytuację. Po cichu starała się udaremnić wysiłki osób zgłębiających zachowanie Weinsteina, a głośno chciała się zaprezentować jako osoba, która zmusiła go do zmiany postępowania.

Dla własnego bezpieczeństwa Davis zdecydował, że zostanie w Waszyngtonie. Zdołał się już zorientować, że niezależnie od wszystkiego producent nie zdoła się wywinąć. Nawet Boies sugerował wyrażenie skruchy.

Weinstein nie był jednak gotowy się poddać.

Jeszcze tego samego dnia zadzwonił do jednego ze swoich informatyków, kazał mu zalogować się do komputera jednej z asystentek producenta i wykasować dokument o nazwie „przyjaciółki HW” – tak przynajmniej twierdzą obecne przy tym osoby. (Nazwa pliku pokrywała się mniej więcej z określeniem używanym przez niektórych rozmówców Jodi i Megan, którzy wspominali o „przyjaciółkach Harveya”). Dokument zawierał listę nazwisk i dane kontaktowe z podziałem na miasta.

Z pomocą Bloom Weinstein spróbował też namówić pracowników do podpisania oświadczeń, w których chwalili pracę w firmie producenta.

Następnego ranka Megan odezwała się do kobiety, która odeszła z firmy z „przyczyn moralnych”, a teraz wysłała SMS-a z informacją, że Weinstein dzwonił do niej dzisiaj już trzy razy, podejrzewając, że jest informatorką gazety.

– Boję się – napisała.

„Z tego będzie ruch”

Środa, 4 października 2017

Reporterki przyszły do biura gotowe przekazać zespołowi Weinsteina, że Judd zgodziła się wystąpić pod nazwiskiem. Obawiały się jednak, że producent w jakiś sposób wykorzysta tę informację, na przykład by opóźnić swoją odpowiedź lub uruchomić w tabloidach prewencyjną kampanię oszczerstw wymierzoną w Judd („Ekscentryczna aktywistka Ashley Judd już wcześniej groziła, że upubliczni jakieś kuriozalne zarzuty…”). Ale nie było wyjścia. O 8.40 Jodi zadzwoniła do Lanny’ego Davisa. Przyjął wiadomość ze stoickim spokojem.

Wczorajsza rozmowa z Weinsteinem i jego doradcami mogła podważyć istotne ustalenie – że producent na przestrzeni lat zawarł ugody z przynajmniej dwunastoma kobietami. A skoro dyrektorzy w The Weinstein Company już wiedzieli o szykowanym przez „Timesa” artykule, Megan podejrzewała, iż mogą być wściekli na Weinsteina za to, że swoim postępowaniem naraził firmę. Może ta złość sprawi, że będą chcieli mówić – pomyślała.

Zadzwoniła do Davida Glassera, jednego z dyrektorów w The Weinstein Company[148]. W Los Angeles jeszcze była noc, ale Glasser odebrał. Wydawał się wyczerpany, jakby brakowało mu snu. Megan powiedziała, że dzwoni do niego, bo uznała, że innym dyrektorom firmy należy się szansa, by mogli odpowiedzieć na artykuł.

Glasser potwierdził, że to była ciężka noc. Miał za sobą kryzysową telekonferencję z zarządem. Boies streścił, co będzie w artykule „Timesa” – zdradził Glasser, dodając, że był wstrząśnięty tym, co usłyszał.

– Naprawdę? – zapytała Megan. Co było najbardziej szokujące? Czy Boies powiedział, ile ugód Weinstein wypłacił kobietom? Tak, potwierdził: gdzieś od ośmiu do dwunastu. Nie do wiary, prawda? A Boies przekazał zarządowi, że mogło ich być jeszcze więcej.

Megan powiedziała mu, że chętnie uwzględniłaby jego punkt widzenia w artykule, jeśli chce udzielić komentarza pod nazwiskiem. A czy na razie mogłaby użyć informacji o liczbie ugód, jeśli nie wskazałaby go jako źródła? Zgodził się. Kiedy Megan powiedziała o tym Corbett, ta aż podskoczyła z krzesła i wyściskała ją.

Dziennikarze nie odrywali wzroku od zegarków. Zbliżało się południe – wyznaczony termin. Kiedy minęła dwunasta, zespół Weinsteina zdobył się tylko na nerwową rozmowę telefoniczną, w której zaprzeczyli części oskarżeń, rozwodzili się chaotycznie o jakichś zdarzeniach w ogóle nieujętych w artykule – a na koniec jeszcze raz powiedzieli, że nie dostali wystarczająco dużo czasu.

Baquet widział, jak kilka minut później Megan stała przed jego gabinetem i rozmawiała z Davisem, który nadal nie miał żadnych odpowiedzi. Baquet bardzo długo wzbraniał się przed rozmową z Weinsteinem lub którymkolwiek z jego reprezentantów, ale teraz poprosił Megan, by podała mu słuchawkę.

– Lanny, już mam dosyć tego gówna – powiedział tonem twardszym niż zazwyczaj. – Od was gada z nami pięciu różnych prawników. Przecież nie będziemy rozmawiać z pięcioma osobami. Ogarnij swoich ludzi i dajcie nam odpowiedź.

Stanowisko zespołu Weinsteina nadeszło o 13.43, w formie maila od Charlesa Hardera, oznaczonego nagłówkiem „POUFNE / NIEOFICJALNIE / NIE DO PUBLIKACJI”[149]. Nie uznali tego za wiążące. Żeby to mogło zostać nieoficjalnie, potrzebna była też ich zgoda. Ale tak czy inaczej było to adekwatne otwarcie tego listu, osiemnastostronicowego przeglądu metod zastraszania, które sprowadzały się do jednego komunikatu: jeśli materiał się ukaże, Weinstein i Harder pozwą „Timesa”.

Ścisły skład zespołu zebrał się w biurze Baqueta. David McCraw rozdał wydruki, żeby każdy wiedział, z czym mają do czynienia. „Żądanie zaprzestania i usunięcia skutków, a także archiwizacji dokumentów i materiałów” – taki był nagłówek. Przez te wszystkie miesiące – a szczególnie w ostatnich dniach – zastanawiali się, jaką strategię przyjmie Weinstein: czy będzie zaprzeczał, czy przepraszał. Teraz odpowiedź mieli czarno na białym:

Wszystkie oskarżenia wysuwane przez NYT i rzekome „źródła”, według których mój klient dopuszczał się molestowania seksualnego swoich pracownic i aktorek, są nieprawdziwe. Mój klient nie popełnił żadnego z tych czynów, o którego go oskarżacie.

Mój klient może w związku z krzywdami wyrządzonymi przez wasz kłamliwy artykuł domagać się odszkodowania w kwocie przewyższającej 100 milionów dolarów. Jeśli go opublikujecie, nie będzie miał innego wyjścia, niż pociągnąć NYT do odpowiedzialności prawnej.

Weinstein i Harder mieli jeszcze jedno żądanie, z tych bardziej taktycznych:

Jak wiecie, te oskarżenia skutkowały znaczną szkodą lub nawet całkowitą destrukcją kariery i biznesu, które mój klient budował czterdzieści lat, i biorąc pod uwagę, że materiał do tego artykułu zbierano od kilku miesięcy – a przytaczane w nim oskarżenia dotyczą wydarzeń sprzed 25 lat lub więcej – byłoby stosowne, gdyby redakcja dała mojemu klientowi i jego doradcom dość czasu – prosimy o dwa tygodnie – aby możliwe było sprawdzenie tych kwestii i zaprezentowanie faktów obalających te fałszywe oskarżenia, które NYT zamierza wysunąć wobec mojego klienta. Sąd daje obronie przynajmniej rok, aby mogła przygotować się i zaprezentować swoje argumenty. My prosimy o dwa tygodnie.

Weinstein zamierzał walczyć. Według tego listu to on był ofiarą, a „Times” go prześladował. Ten ociekający pogardą dla dziennikarstwa list przywoływał mroczną alternatywną rzeczywistość, w której pogrążające informacje o wpływowych ludziach były pogwałceniem zaufania – a nie pracą na jego rzecz.

Dalej w liście atakowano Laurę Madden, zarzucając jej kłamstwo. „Oskarżenie jest fałszywe” – pisał Harder:

Zamierzamy przedstawić dokumenty i świadków, którzy obalą ten zarzut – ale potrzebujemy czasu na odnalezienie dokumentów i świadków sprzed 25 lat. Zostaliście poinformowani o stanie faktycznym. Jeśli opublikujecie te fałszywe oskarżenia, zanim mój klient będzie miał szasnę odnaleźć i zaprezentować swoje dowody (świadków i dokumenty) na nieprawdziwość tych skarg, potwierdzi to wasz brak szacunku dla zasad rzetelności.

Za sprawą tego sformułowania pozywający mógł wygrać proces o naruszenie dóbr osobistych – dzięki udowodnieniu, że dziennikarze wiedzieli, iż piszą nieprawdę, ale i tak w złej woli opublikowali artykuł.

Jodi pomyślała o Madden, która pewnie była teraz gdzieś w Walii. Jeśli Weinstein faktycznie miał w zanadrzu coś, co mogłoby podważyć jej relację, powinna dowiedzieć się o tym niezwłocznie. A może po prostu blefował, myśląc, że to tylko jedna kobieta, bez większej siły przebicia i bez dowodu, więc najlepiej zaprzeczać?

Byłe pracownice, które rozmawiały z dziennikarkami – napisano w liście – są po prostu „rozgoryczone, kierują nimi niskie motywy, i dlatego dostarczają fałszywe i oszczercze relacje”. „Uczulamy, że wasze źródła nie są wiarygodne; nie posiadają rzetelnych informacji i próbują wykorzystać NYT jako narzędzie w swoich krzywdzących i karalnych w swojej istocie staraniach, by oczernić i skrzywdzić mojego klienta i jego firmę. Opublikowanie takich fałszywych zarzutów będzie oznaczało złą wolę i będzie wyczerpywało znamiona zniesławienia”. Rysowała się możliwość, że zespół Weinsteina będzie przedstawiał odważne byłe pracowniczki jako rozgoryczone ofiary losu.

W ostatniej części listu Weinstein i Harder brali na celownik Jodi i Megan:

Zwracamy uwagę, że macie powinność ochrony, przechowania i archiwizacji dokumentów, wiadomości, materiałów i danych – w formie cyfrowej, elektronicznej i pisemnej – które mogą okazać się istotne dla sprawy, a szczególnie wszystkich dokumentów, materiałów dotyczących lub przywołujących nazwisko Harveya Weinsteina, The Weinstein Company i/lub którychkolwiek z członków zarządu, pracowników i/lub współpracowników (dalej zbiorczo „TWC”).

To oznaczało wszystko: każdą wiadomość, SMS, nagranie poczty głosowej, każdy wpis do kalendarza. Harvey Weinstein zamierzał zmusić „Timesa”, by przekazał materiały ze śledztwa – wszystko, co reporterki powinny chronić.

Zebrani w biurze Baqueta dziennikarze doszli do wspólnej decyzji – nie było powodu, by zmieniać w artykule cokolwiek. List od Hardera był w istocie prawniczą pogróżką. Powinni być otwarci na dowody, które Weinstein chciałby przedstawić, ale było nie do pomyślenia, by teraz skapitulowali.

McCraw zapewnił ich, że prawo jest po ich stronie. Świat, który w swoim liście stworzył Harder, wydawał się groźny, ale nie miał racji bytu. – Mieliśmy po swojej stronie i fakty, i prawo, więc trudno było dyskutować z naszym stanowiskiem – powiedział później.

O 15.33 McCraw przesłał dziennikarzom kopię odpowiedzi, którą właśnie wysłał do Hardera. Miała tylko trzy akapity. Osiemnaście stron utyskiwania na standardy dziennikarstwa spotkało się z prostą odpowiedzią: „Sugestie, że potraktowaliśmy pana Weinsteina niesprawiedliwie, są po prostu fałszywe – i może pan być spokojny, że artykuł będzie spełniał nasze standardy rzetelności i uczciwości”.

W ostatnim akapicie pojawiła się prawdziwa kontra:

Odnotowuję żądanie przechowania dokumentów. W jego świetle proszę o zapewnienie, że także po waszej stronie podjęto niezbędne kroki, by zabezpieczyć wszelkie dane i rejestry istotne dla tej sprawy, zarówno te w posiadaniu, zasięgu lub kontroli pana Weinsteina lub któregokolwiek powiązanego z nim bytu prawnego. W szczególności domagam się bezzwłocznego zabezpieczenia wszelkich telefonów, e-maili i wiadomości tekstowych pana Daviesa, rzecznika prasowego pana Weinsteina, a także prywatnych i służbowych telefonów, e-maili i wiadomości tekstowych pana Weinsteina; wszystkich danych dotyczących jakichkolwiek skarg na niewłaściwe traktowanie w miejscu pracy, zarówno tych w posiadaniu, zasięgu lub kontroli pana Weinsteina lub któregokolwiek powiązanego z nim bytu prawnego; i wszystkich danych związanych z ugodami z pracowniczkami, zarówno tych w posiadaniu, zasięgu lub kontroli pana Weinsteina lub któregokolwiek powiązanego z nim bytu prawnego.

W tłumaczeniu z prawniczego: Harveyu Weinsteinie, jeśli chcesz iść z tym do sądu, prosimy bardzo. Jeśli chcesz posiąść nasze informacje, wyciągniemy jeszcze więcej od ciebie. Dostaniemy każdy dokument dotyczący tego, jak traktowałeś kobiety.

Jedyne ustępstwo, na jakie poszła gazeta, to podarowanie Weinsteinowi więcej czasu. Nie było jednak mowy o dwóch tygodniach, ale w redakcji uznano, że powinni zgodzić się na wcześniejszą prośbę Hardera o wydłużenie terminu o czterdzieści osiem godzin, nawet jeśli bolało ich czekanie. Gdyby odmówili, wystawiliby się na zarzut o niesprawiedliwe traktowanie. Nowy i ostateczny termin ustalono na kolejny dzień, czwartek 5 października, na trzynastą.

Jodi i Megan były wykończone, ale odpowiedź McCrawa zmobilizowała je do walki. Przywołał w niej najlepsze tradycje dziennikarstwa, system prawny, który chroni wolne media, i przypomniał wizję kraju, w którym mimo wszystko wolność słowa wciąż była świętością. Zauważyły też, jak dużą przyjemność sprawia Baquetowi pojedynek z Weinsteinem. Reszta świata może nigdy nie dowiedzieć się o ofensywie Hardera – ale stawianie mu oporu razem było emocjonujące.

Tego samego popołudnia Jodi doszła do wniosku, że musi jeszcze raz spróbować przekonać Paltrow, by wystąpiła pod nazwiskiem. Słowa niegdysiejszej gwiazdy Weinsteina wstrząsnęłyby czytelnikami na całym świecie; nawet jej najlepiej poinformowani rozmówcy nie spodziewali się, że Paltrow padła ofiarą gróźb lub czynów Weinsteina. Wystarczyłyby trzy akapity z jej relacją, by historia Miramaxa musiała zostać napisana od nowa – i by dać innym kobietom osłonę, która pomogłaby im się ujawnić. Jodi wykrzesała całą pozostałą w niej siłę perswazji, naciskała mocno, bała się nawet, że za mocno – i że gwiazda zażąda, żeby wreszcie dała jej spokój.

Były w kontakcie przez ostatni tydzień, cały czas na telefonie lub za pośrednictwem wiadomości. Paltrow biła się z myślami. Pomagała im od początku, ale wszyscy znajomi radzili jej, by milczała. To oczywiste, że wypowiedź pod nazwiskiem brzmiała dla nich jak wariactwo – przecież nie wiedzieli, co śledztwo już ujawniło. Jodi miała przeczucie, że Paltrow zastanawia się, czy ich nie zignorować, dlatego w rozmowach i wiadomościach delikatnie ją do tego nakłaniała.

Ale Paltrow nie mogła znieść myśli o ciągnących się tygodniami tabloidowych nagłówkach – z nią, Weinsteinem i seksem w roli głównej. Wciąż obawiała się, że wszystko zostanie sprowadzone do skandalu wśród celebrytów.

To, z czym się zmagała, było trochę inne od sytuacji Judd, ponieważ Weinstein odegrał w jej życiu o wiele większą rolę. – Był najważniejszym mężczyzną w mojej karierze – powiedziała później. Chciała wreszcie rzucić mu wyzwanie. Jednak artykuł miał ukazać się szybciej, niż się spodziewała. Potrzebowała jeszcze trochę czasu, by wszystko przemyśleć.

Nie czuję się przygotowana, by podjąć tę decyzję, będąc pod ścianą, więc chcę się wstrzymać.

Przykro mi, że Was zawiodłam. Naprawdę mi przykro, jestem rozdarta.

Dla Jodi rozczarowanie Paltrow własną decyzją oznaczało, że jeśli nie jest gotowa wystąpić w tym artykule, to trzeba się postarać, by była gotowa na następny. Będzie mogła przyglądać się rozwojowi sytuacji z boku i wejść do gry we właściwym momencie. Jodi dała jej odpocząć od wiadomości. Ale tylko kilka godzin.

Od samego początku Jodi i Megan trzymały się zasady Baqueta: każda wymiana komunikatów z Weinsteinem powinna być oficjalna. Wtem około piętnastej Davis poinformował Megan, że Weinstein już był w drodze i chciał podzielić się z nimi ważną informacją, ale nieoficjalnie.

Dziennikarze byli zdezorientowani. Był w drodze gdzie? Do redakcji? I co, powinni go wpuścić? Musieli podjąć decyzję, i to szybko; Weinstein miał być u nich i na pewno będzie próbował obrzucić swoje oskarżycielki błotem bez zostawiania odcisków palców.

Megan zdecydowała, że spotkanie się odbędzie. Chciała wiedzieć, co ma w zanadrzu, a ta cała zagrywka z nagłym nalotem dała jej szanse, by skonfrontować się z nim osobiście.

Weinstein pojawił się w recepcji „Timesa” z kilkudniowym zarostem i podkrążonymi oczami. Miał ze sobą pierwszorzędną prawną obstawę: nie dość, że była z nim Bloom, to jeszcze Abramowitz, były prokurator, a teraz adwokat, który reprezentował Weinsteina w sprawie Gutierrez. Tyły kryła Linda Fairstein, była prokuratorka ze specjalizacją w przestępstwach seksualnych, ta sama, która powiedziała Megan, że zarzuty Gutierrez są bezpodstawne.

Megan zaprowadziła ich do oszklonej salki w newsroomie, położonej obok ruchliwego korytarza. W ten sposób Weinstein był na widoku, wszyscy mogli go zobaczyć. Chodzący po redakcji stawali i patrzyli na producenta i jego doradców, upchniętych jak w akwarium. Megan powiedziała Weinsteinowi i reszcie, że mają kwadrans – i ani minuty dłużej.

Informacje, które chcieli dostarczyć, były krzywdzące, wątpliwe i w zasadzie znikome. Abramowitz i Fairstein przedstawili Gutierrez jako lawirantkę z podejrzaną przeszłością. Bloom wyciągnęła z teczki zdjęcia z Judd i McGowan pozującymi z uśmiechem obok Weinsteina, jakby uprzejme fotografie z czerwonego dywanu miały być dowodem, że nie stało się nic niewłaściwego. Weinstein powiedział, że obie mają problemy psychiczne. W pewnym momencie Judd zgłosiła się do szpitala na terapię w związku z problemami wyniesionymi jeszcze z dzieciństwa – a teraz Weinstein cytował fragmenty z jej wspomnień, by zrobić z niej wariatkę.

Megan nie dawała po sobie nic poznać. To nieoficjalne spotkanie w oczywisty sposób było zasadzką, ale w końcu nie stało się nic, co mogłoby zaszkodzić śledztwu. Z pomocą znajomych z Włoch Jodi i Megan sprawdziły Gutierrez. Sprawdziły także przeszłość Judd, prosząc Grace Ashford, ich researcherkę, by przeczytała jej wspomnienia, by uniknąć nadających się do wykorzystania przeciwko niej samej lub gazecie niespodzianek. Jedyne, co ujawniło to spotkanie, to metody, które Weinstein i jego sojusznicy byli gotowi stosować.

Później dzień stał się jeszcze dziwniejszy. Po południu Jodi i Megan przeczytały o sobie w „Variety” i „Hollywood Reporter”[150]:

Czyżby „The New York Times” miał ujawnić obciążające informacje na temat Harveya Weinsteina?

Stojący za Weinstein Company magnat przemysłu filmowego i telewizyjnego zatrudnił w ostatnich tygodniach armię prawników i speców od zarządzania wizerunkiem, a teraz poszczuł ich na „Timesa”, który szykuje artykuł o jego postępowaniu za zamkniętymi drzwiami – jak donoszą „The Hollywood Reporter” osoby dobrze poinformowane o tych zakulisowych przepychankach.

Artykuł zawierał niewiele szczegółów, ale wspomniano w nim także o dochodzeniu „New Yorkera”. Tekst w „Variety” był podobny, z tym dodatkiem, że Weinstein zaprzeczał w nim, by wiedział cokolwiek o artykule „Timesa”. „Nie mam takiej wiedzy. Szczerze mówiąc, to nawet nie wiem, o co chodzi” – powiedział.

„Brzmi tak dobrze, że chętnie kupię prawa do ekranizacji” – dodał.

Jeśli ktoś miał jeszcze złudzenia co do uczciwości Weinsteina, oto miał dowód: właśnie powiedział innej redakcji coś, co było wierutnym kłamstwem.

Artykuły w „Variety” i „Hollywood Reporter” oznaczały, że Jodi i Megan były na widoku. Zaraz zaczną się zgadywanki, kto z nimi rozmawiał. Rozmówczynie będą się niepokoić. Ich śledztwo też było na widoku – także konkurencji. Właśnie wtedy, kiedy wszystko powinno być pod ścisłą kontrolą, traciły ją.

„Zgraja, nie jest dobrze” – napisał w mailu Baquet.

Telefony i skrzynki dziennikarzy zaczęły zapełniać się wiadomościami od osób, które przeczytały artykuły w mediach zajmujących się sprawami Hollywood. Jodi i Megan na ogół nie odpowiadały. Wciąż pracowały nad artykułem, przepisywały lead, przerabiały istotne fragmenty, wprowadzały poprawki od McCrawa.

Trochę po północy dziennikarki w końcu spostrzegły, że są zbyt zmęczone, by dobrze pracować. Już od kilku dni ledwo spały. Rozmowy z Rebeccą i Tolanem zaczęły krążyć w kółko. Jodi i Megan poddały się i zamówiły na spółkę taksówkę. Po godzinie poszedł i Tolan. Corbett twardo siedziała przy klawiaturze. Tyle już dłubali przy tym artykule, że chciała przeczytać całość kolejny raz i zobaczyć, co jeszcze da się poprawić, żeby wszystko na pewno wybrzmiało.

Nawet w bardziej rutynowych okolicznościach jej zespół martwił się, że nie dba o siebie. Wyglądało, jakby nie przestawała pracować – a skoro wiele jej projektów było poufnych, trudno było ocenić, ile tak naprawdę bierze na siebie – i żyła tylko dzięki czarnej kawie i migdałach w gorzkiej czekoladzie. Jej dni gnały jak opętane, co kilka minut ktoś o coś pytał.

Jednak w ciszy wreszcie pustego newsroomu mogła redagować w pełnym skupieniu (wtedy była „w transie”, jak mówił jej mąż, który rozumiał jej okresową niedostępność). Corbett często zostawała w pracy tak długo, że wyłączały się automatyczne światła w biurze. Kontynuowała w ciemności, póki nie wstała i pomachała rękami.

Tej nocy też tak siedziała, powoli cyzelując artykuł, by był bardziej zwarty, klarowny i mocniejszy. Jakoś przed świtem zasnęła przy biurku. Spała czterdzieści pięć minut. Obudziła się i dalej pracowała.

Skończyła koło siódmej i wyszła z budynku. Nie mogła pojechać do domu. Mieszkała w Baltimore, od wtorku do piątku pomieszkiwała w hotelu nieopodal redakcji. Wzięła prysznic i włożyła świeże ubranie. Niedługo później znów była przy biurku.

Czwartek, 5 października 2017

Kiedy Corbett wracała do hotelu, Jodi dostała maila od Laury Madden. Za pięć dni miała przejść operację. Poprzedniego wieczora w swoim domu w Walii zawołała swoje starsze córki, Gracie i Nell, by powiedzieć im coś ważnego. Nastolatki myślały, że pewnie chodzi o zabieg, ale Madden powiedziała im o tym, co wiele lat temu zrobił jej Weinstein – i że niedługo ukaże się artykuł, w którym będzie to opisane.

Były wstrząśnięte. Patrzyły na nią, próbując wyobrazić ją sobie jako dwudziestolatkę, ofiarę. – Moja mama to po prostu moja mama – powiedziała później Gracie. – Jest taką łagodną osobą. Myśl o tym, że ludzie będą czytali o tym, co jej zrobił…[151]

Córki powiedziały Madden, że coś podobnego przytrafiało się jej koleżankom – przystawiali się do nich pijani chłopcy i nie wiedziały, co zrobić. Teraz to Madden przeżyła szok. Znała te dzieci, ale nigdy nie podejrzewała, że to są rzeczy, z którymi muszą się mierzyć.

Madden napisała do Jodi maila:

Czuję się zobowiązana, by opowiedzieć o tym, co stało mi się w Miramaxie, bo mam świadomość, że jestem w uprzywilejowanej pozycji. Nie jestem już związana z przemysłem filmowym, więc mój dobrobyt nie byłby zagrożony. Nie jestem jedną z tych, które udało się uciszyć, chociaż ludzie Harveya Weinsteina wywierali na mnie presję. Nie orzeczono wobec mnie sądowego nakazu milczenia. Mam poczucie, że mogę przemówić w imieniu kobiet, które nie mogą mówić za siebie, bo na szali byłaby ich kariera lub małżeństwo. Jestem matką trzech córek i nie chcę, by w jakichkolwiek okolicznościach uważały takie zachowanie za „normalne”. Mam za sobą zmieniające ogląd na życie problemy zdrowotne i wiem, że nasz czas jest cenny, a przeciwstawianie się przemocy jest ważne. Cała moja rodzina popiera moją decyzję.

Z radością wystąpię pod nazwiskiem.

Niezwykłym zrządzeniem losu Jodi i Megan właśnie zaczęły dostawać wiadomości od innych kobiet – takich, z którymi wcześniej się nie kontaktowały – chcących opowiedzieć o swoich kontaktach z Weinsteinem. Od kilku miesięcy szukały kobiet i zachęcały je do ujawnienia się. Teraz przychodziły same, znajdując Megan i Jodi przez artykuły w „Variety” i „Hollywood Reporter”. Jakby rzeka zaczęła płynąć w przeciwnym kierunku. Nie było już czasu na zbieranie materiału i potwierdzanie go, by ich relacje mogły pojawić się w pierwszym artykule. Musiały poczekać na następny. Dziennikarki uznały te wiadomości jako symboliczną odpowiedź na list Hardera.

O 10.30 Jodi podjęła ostatnią próbę z Paltrow. Aktorka była w Atlancie, na planie kolejnej części Avengersów, właśnie siedziała u makijażystki. Tego dnia mieli zrobić wspólne zdjęcie z całą obsadą, ze wszystkimi postaciami z filmów powstałych na przestrzeni ostatniej dekady. Paltrow źle się czuła, ledwo mogła przejść przez swoje sceny. Nawet odciągnęła na stronę Michelle Pfeiffer, która też grała w filmie, by krótko przedstawić jej sytuację i poprosić o ostatnią radę.

O 11.22 Paltrow wysłała Jodi wiadomość.

Jestem na planie w Atlancie. Z powodu upływającego czasu czuję dużą presję. Nie mogę uwierzyć w to, co powiedział w rozmowie z „Hollywood Reporter”, nie wierzę, że idzie w tę stronę. Liczyłam, że znajdzie drogę do skruchy. Myślę, że szykuje sobie jeszcze większy upadek.

Będzie najlepiej, jeśli teraz się wstrzymam i zrobimy coś razem później.

Ta wiadomość sprawiła, że mail od Davisa, który przyszedł o 12.04, był jeszcze bardziej zastanawiający. Zespół Weinsteina miał jeszcze pięćdziesiąt sześć minut, zanim minie termin ustalony przez „Timesa”. Jednak zamiast koncentrować się na oskarżeniach, które mogą pojawić się w artykule, Weinstein – poprzez Davisa – zarzucał dziennikarki pytaniami o Paltrow, jakby był pewny, że ona też wystąpi w artykule.

Jodi i Megan były w szoku. W artykule nie było nawet wzmianki o Paltrow. Dlaczego skupiał się na czymś tak nieistotnym? Czyżby w ogóle nie zamierzał odpowiadać na zarzuty? Nadeszła umówiona godzina – i nic. Zespół Weinsteina twierdził, że ich stanowisko jest już prawie gotowe, ale o 13.33 jeszcze nic nie nadeszło.

Baquet widział, jak Megan rozmawia przez telefon z Davisem, który znowu nie miał dla niej nic nowego. Redaktor poinstruował ją, by przekazała wiadomość. – Powiedz Lanny’emu, że termin już minął!

Nagle w słuchawce przemówił sam Weinstein[152]. Znów pytał o Paltrow. – Czemu nie miałbym teraz, kurwa, udzielić wywiadu „Washington” i mieć to z głowy, skoro nie gracie w otwarte karty? – zapytał. – Zgodzę się na ten wywiad w przeciągu pięciu minut, jeśli nie powiecie, co macie. Jeśli nie chcecie, lepiej piszcie szybko.

Megan i Jodi znów były w oszklonej salce konferencyjnej. Na zewnątrz Corbett i Purdy patrzyli przez ramię Tolana i czytali artykuł.

– Chcecie listę osób, z którymi rozmawiałyśmy do tego reportażu? – zapytała Jodi. – A jeśli jej nie ujawnimy, to będziecie nam grozić?

– Nie grożę wam – odpowiedział. – Jeśli będzie Gwyneth Paltrow, powiedzcie mi.

Jakkolwiek silne były obawy Paltrow, wyglądało na to, że on boi się jeszcze bardziej.

– Nie będzie Gwyneth Paltrow – powiedziała Megan. Chyba nie zrozumiał: gdyby Paltrow miała się pojawić w artykule, powiedziałyby mu o tym i dały czas na odpowiedź.

Zapytał jeszcze dwa razy, a potem jeszcze raz.

– Jeśli zamierzacie mnie okłamywać, to tego nie róbcie, okay? Po prostu nie kłamcie. I tak mnie zaszlachtujecie, przecież o to chodzi. Rozumiem. I wiecie co? Szanuję waszą pracę i to, co robicie. Zajmujecie się ważnym tematem, a ludzie tacy jak ja muszą dostać nauczkę. Rozumiem. Przeczytacie o tym w moim oświadczeniu. Ale wiem, kiedy ktoś coś przede mną ukrywa, wiecie, co mam na myśli? Jestem człowiekiem z wieloma możliwościami. Powiedzcie mi prawdę.

Zachowywał się, jakby był pewny, że rozmawiały z Paltrow. Nawet po kilku miesiącach od tej rozmowy wciąż nie umiały się domyślić, co wtedy wiedział.

Megan spróbowała jeszcze raz:

– Harvey, masz możliwość odpowiedzieć na wszystko, co jest w naszym artykule. Nie pozbawiłyśmy cię tej szansy – powiedziała.

– Czy rozmawiacie z Gwyneth Paltrow? – powtórzył Weinstein.

Megan poczuła, że ktoś przy niej stanął. To Dean Baquet, który teraz nachylał się nad jej ramieniem. Weinstein już tyle razy przez ostatnie miesiące próbował porozmawiać z nim bezpośrednio, wpłynąć na niego, pomówić jak Ważny Człowiek z Ważnym Człowiekiem. Teraz Weinstein wreszcie miał publikę, o której tak marzył.

– Cześć, Harvey, tu Dean Baquet – zaczął. – Słuchaj, musisz dać nam swoje oświadczenie teraz. Zaraz puszczam artykuł.

Weinstein mu przerwał. – Cześć, Dean, pozwól, że powiem ci to i owo o zastraszaniu.

Powtórzył groźbę o udzieleniu wywiadu „Washington Post”, który zniweczy artykuł „Timesa”. Baquet był dziennikarzem już czterdzieści lat, zarządzał dwiema największymi gazetami w kraju, stawiał się CIA i dyktatorom. Czy za chwilę wybuchnie?

Jego głos zelżał, pojawił się w nim zaśpiew z Nowego Orleanu.

– Harvey, no to do nich dzwoń – powiedział. – Dobrze, dzwoń do „Posta”.

Brzmiał, jakby uspokajał dziecko.

– Harvey, nie próbuję cię zastraszać, chcę być z tobą uczciwy.

– Ale właśnie mnie zastraszasz, Dean – powiedział Weinstein.

Teraz w sali byli też Corbett i Purdy.

– Nie, Harvey, słuchaj – powiedział Baquet. – Chcemy uzyskać twoje stanowisko właśnie po to, by było uczciwie. Proszę, prześlij je nam, bo zaraz publikujemy.

– Ale ja chcę wam je dać – powiedział Weinstein.

– Dziękuję – odparł Baquet, licząc, że to koniec.

– Ty sobie gadasz przez telefon, ale tu chodzi o moją karierę, o moje życie – powiedział Weinstein.

Znowu zaczął pytać o Paltrow.

– Nie pojawia się w artykule. – Baquet, Megan i Jodi powiedzieli to niemal w tym samym momencie.

– Harvey, kończę tę część naszej rozmowy – powiedział Baquet. – Teraz będzie tak: chcemy dać ci możliwość powiedzenia wszystkiego, co chcesz. Wykorzystaj to. Mam tu gazetę do wypuszczenia, więc daj im swoje oświadczenie. Teraz wychodzę z pomieszczenia. Rozmawiaj z dziennikarzami. Trzymaj się. Powodzenia. – Na tym skończył i poszedł.

W przeciągu minuty, począwszy od 13.41, zaczęły spływać liczne oświadczenia zespołu Weinsteina. To był ostatni element potrzebny do publikacji.

Weinstein dalej przemawiał do słuchawki („Nawet jeśli to ja poniosę koszty, takie artykuły są bardzo potrzebne”). Bloom ubolewała, że dziennik prezentuje „drastyczne nieposzanowanie prawdy” i zamierza opublikować „oszczerczy artykuł na zlecenie”, wypełniony „fałszywymi oskarżeniami”, które już niebawem zostaną obalone. Corbett i Purdy wymknęli się z salki. Dziennikarki nawet tego nie zauważyły.

Przeglądając oświadczenia przesłane przez doradców Weinsteina, Megan nagle zauważyła coś ważnego. Wchodząc w słowo, powiedziała:

– Lisa, czy ty powiedziałaś, że Harvey chce usunąć się w cień, by przemyśleć problem?

Tak, Weinstein zamierza usunąć się w cień.

– W sensie… z firmy? – zapytała Megan, by mieć pewność, że chodzi o to, o czym myśli. Tak, Weinstein chciał spędzić trochę czasu na przemyśleniach.

– Na myśleniu i słuchaniu się mnie – dorzuciła Bloom.

Weinstein ciągle mówił, sugerując Jodi i Megan, by miały większe poczucie humoru – i że każdego dnia modli się za „New York Timesa”.

Megan i Jodi patrzyły na siebie, obie zdumione. Weinstein szedł na urlop. W świecie dziennikarstwa, PR-u i biznesu to oznaczało jedno: przyznawał się. Nikt nie szedł na urlop, jeśli planował walczyć. Nagle dziennikarki zrozumiały, że pewnie nie zamierza pozywać gazety ani nawet jakoś bardzo stanowczo zaprzeczać.

Megan próbowała dowiedzieć się więcej o jego planach. Wtedy obiecał, że jeszcze oddzwoni. – Mamy na linii jakąś chińską gazetę, też chcą konferencji prasowej – zażartował. Chodziło o groźbę, że pójdzie z wywiadem do konkurencji.

Megan zaśmiała się w głos.

– Śmieje się! – krzyknął Weinstein. – Pierwszy raz się roześmiały – powiedział do Bloom. Może to był ten jego chropowaty urok, o którym słyszały od innych. A może Weinstein próbował choć na moment przejąć kontrolę i je zdominować, nawet gdy chylił się ku upadkowi.

To już nie miało znaczenia. Megan i Jodi rozłączyły się i wpadły sobie w ramiona, śmiejąc się i roniąc łzy ulgi, solidarności i siostrzeństwa.

Dziennikarki wyszły z salki gotowe do działania – ale Corbett i reszta już byli o krok przed nimi. Kiedy rozmawiały, oni wciąż redagowali, analizując stanowisko Weinsteina, wybierając to, co zostanie użyte, i przenosząc te fragmenty do artykułu.

Oświadczenia Weinsteina i jego prawników były zdumiewające. Według Lisy Bloom „liczne z zarzutów były fałszywe” – ale nie wskazała które. Weinstein między wierszami wyrażał skruchę („Już jakiś czas temu spostrzegłem, że powinienem być lepszym człowiekiem… Teraz moim zdaniem jest poznać samego siebie i zwyciężyć swoje demony… Tak bardzo szanuję kobiety i żałuję tego, co się stało”). W chaotycznych akapitach wspominał coś o walce z Narodowym Stowarzyszeniem Strzeleckim Ameryki i przytaczał zmyślone wersy z nieistniejącej piosenki Jaya-Z.

„Właśnie robię film o naszym prezydencie, może zrobimy wspólne przyjęcie pożegnalne” – napisał. To było najbardziej bełkotliwe i najbardziej amatorskie oświadczenie, jakie pamiętały.

– Nawet nie budził grozy, w ogóle, po prostu krzyczał – powiedział później Matt Purdy. – Miał wielu prawników. Dużo mówił. Miał silny głos. Ale my mieliśmy fakty.

Teraz dwie dziennikarki i troje redaktorów ustawili się za Tolanem, który siedział przy klawiaturze. Wszyscy czytali tekst wyświetlony na ekranie komputera. Dawniej publikowanie artykułów polegało na zsyłaniu ich do druku na gigantycznych belach papieru za pomocą morza atramentu – które to bele później jako gazety lądowały w ciężarówkach, a potem w kioskach i na trawnikach. Teraz po prostu naciskało się klawisz.

Według Baqueta, który już omal nie wyskakiwał ze skóry, artykuł był gotowy. Purdy zasugerował, by cała szóstka dziennikarzy przeczytała go jeszcze ostatni raz.

Zaczęli od początku, od nagłówka:

HARVEY WEINSTEIN OD DEKAD PŁACIŁ ZA MILCZENIE OFIAROM MOLESTOWANIA SEKSUALNEGO

Na początku przytoczono trzy oddzielne historie z hotelu Peninsula. Dalej autorki napisały o ośmiu ugodach i wyjaśniły całą serię żmudnie udokumentowanych zarzutów, począwszy od asystentki z Nowego Jorku z 1990, przez Madden w Irlandii, aż do 2015. „Kilkadziesiąt dawnych i obecnych współpracowników Weinsteina, od asystentów po członków zarządu, potwierdziło, iż wiedziało o jego niewłaściwym zachowaniu. Tylko kilkoro z nich powiedziało, że skonfrontowało się z nim” – napisały. Dalej opisały, w jaki sposób kobiety, które rzuciły mu wyzwanie, były zastraszane i uciszane.

Zespół czytał linijka po linijce. Nikt się nie odzywał. Kiedy skończyli, nikt nie miał poprawek ani sugestii. O 14.05, zaledwie dwadzieścia cztery minuty po tym, jak Weinstein przysłał swoje oświadczenie, Tolan puścił artykuł[153].

Weinstein nie zrozumiał, że artykuł zostanie opublikowany od razu. Kiedy to się stało, był w swoim biurze. Była z nim Bloom i inni jego obrońcy. Planowali następne kroki. Wtem do biura wścibił głowę asystent. „Wisi” – powiedział im. Pracownicy w całej firmie wlepili oczy w ekrany komputerów i czytali o swoim szefie.

W redakcji „Timesa” Jodi odebrała telefon. – Łączę z Harveyem Weinsteinem – powiedziała asystentka z rutynowym zaśpiewem.

– Nie było żadnego molestowania seksualnego w pokoju z Ashley Judd – ryknął, kiedy tylko ich połączyło. – Nie było żadnej policji. Sprawa jest zamknięta.

Jodi i Megan zapytały, czy zamierza się mścić na kobietach, które wystąpiły w artykule. Chciały mieć oficjalny komentarz.

– Zemsta będzie dotyczyła waszego reportażu – powiedział. Jego żartobliwy ton sprzed godziny przeszedł w bardziej złowieszczy, a teraz znowu się zmienił. – Chcę przeprosić te kobiety – powiedział. – Nie jestem święty, wszyscy to wiedzą.

Podczas tej rozmowy, tak samo jak w oświadczeniach, miotał się między zaprzeczeniami a skruchą. Jak „Times” mógł nazwać to molestowaniem, skoro te dziewczęta same przychodziły do jego pokoju?

Na końcu uderzył w nutę współczucia.

– Już jestem martwy. Już jestem martwy – powiedział. – Już po mnie.

Artykuł na trzy tysiące trzysta słów od razu wywołał kryzys w The Weinstein Company. W ciągu zaledwie kilku godzin zarząd zwołał telekonferencję, aby ustalić sposób reakcji – co wynika z notatek z nagrania tego spotkania, do którego później dotarła Megan.

Wściekły Bob Weinstein i jeszcze kilku członków zarządu domagało się, by jego brat rzeczywiście poszedł na urlop i terapię – a w tym czasie firma przeprowadzi własne dochodzenia w kwestii jego zachowania. Harvey jednak opierał się, sprawiając wrażenie, że oświadczenie przesłane do „Timesa” było na pokaz. Według niego zarząd „za szybko przechodził do osądu”. W ramach zemsty zamierzał wykorzystać związki z Murdochami, by puścić w „Wall Street Journal” negatywny artykuł o Maerovie. Weinstein odmówił wzięcia udziału w dochodzeniu, które mogłoby skończyć się dla niego więzieniem. Prędzej sprzeda firmę, niż da się z niej usunąć. „Nie dam się rozjechać” – powiedział zarządowi.

Jednak po latach we mgle i wielu kompromisach Bob Weinstein wreszcie miał jasny ogląd czynów swojego brata. Wiedział, co oznacza ten artykuł. „Harvey, jesteś skończony” – powiedział mu.

W następnych dniach większość dyrektorów złożyła wypowiedzenia, bez publicznych komentarzy[154]. Jednak na zamkniętym spotkaniu nie wstrzymywali się. Richard Koenigsberg, kiedyś księgowy Weinsteinów, zaproponował, by stanowisko zarządu było wyważone: „Nie akceptujemy takiego zachowania, ale nie możemy odpowiadać za coś, co Harvey Weinstein zrobił dwadzieścia lat temu”. Tim Sarnoff, zajmujący się produkcją i dystrybucją, uważał, że nie da się odseparować Weinsteina od firmy Technicolor, więc zarząd musi go bronić. Paul Tudor Jones, inwestor, brzmiał niemal optymistycznie, był przekonany, że „to wszystko minie”.

Nawet teraz wyglądało na to, że bardziej przejmują się losem firmy niż kobietami – to się nie zmieniło. Koncentrując się na obronie firmy, pozwolili temu problemowi rosnąć i w końcu zniszczyć to, co próbowali chronić.

Już na tym spotkaniu Weinstein snuł swoją kontrnarrację. Pomagała mu w tym Lisa Bloom. Jeszcze zdobędą poparcie kobiecych organizacji – czterdziestu, pięćdziesięciu, nawet sześćdziesięciu.

„Będzie z tego ruch” – powiedział Weinstein.

Tego samego wieczora, o 21.07, Bloom wysłała stanowczego maila do zarządu. Jej koncyliacyjny ton z oświadczenia dla „Timesa” już dawno zniknął.

To był najgorszy dzień.

Oto dzień, w którym „New York Times” wypuścił oszczerczy artykuł oparty na kłamstwach, łamiąc zasady dziennikarskiej etyki, dając tylko dwa dni na odpowiedź na dziesiątki oskarżeń, a później odmawiając uwzględnienia w artykule informacji i relacji świadków, które podważają wiele z tych twierdzeń.

Ale jutro ukażą się kolejne artykuły, w których podkreślone zostaną nieścisłości, a także pojawią się zdjęcia kilku oskarżających kobiet w bardzo przyjaznych pozach z Harveyem, zrobione już po tym, jak miał dopuścić się opisanych czynów.

Bloom miała rację co do tego, że pojawi się więcej artykułów. Nie były jednak takie, jakich się spodziewała.

Nazajutrz, w piątek 6 października, Jodi i Megan zaczęły dostawać wiadomości od tylu kobiet, które chciały opowiedzieć o swoich kontaktach z Weinsteinem, że Corbett musiała przydzielić dodatkowe osoby, żeby pomagały do nich oddzwaniać. Tomi-Ann Roberts, profesorka psychologii, wyznała, że w 1984, kiedy miała dwadzieścia lat, Weinstein nalegał, żeby wzięła udział w castingu, i zaprosił ją na spotkanie. Kiedy przyjechała, siedział nagi w wannie i powiedział jej, że też musi się rozebrać, jeśli chce mieć szansę na rolę. Sześćdziesięciodwuletnia Hope Exiner d’Amore powiedziała, że w latach siedemdziesiątych Weinstein zgwałcił ją w hotelu. Aktorka Cynthia Burr ujawniła, że mniej więcej w tym samym czasie Weinstein zmusił ją do seksu oralnego.

Katherine Kendall powiedziała, że w 1993 dał jej kilka scenariuszy, zaprosił ją też na projekcję filmu, po czym zabrał ją do swojego domu, rozebrał i uganiał się za nią po salonie[155]. Inna była aktorka, Dawn Dunning, powiedziała, że w 2003 Weinstein zaczął poczuwać się do roli jej mentora, wezwał ją na spotkanie w hotelu, na którym wyłożył kontrakty na trzy filmy, i powiedział, że Dunning wystąpi w nich, jeśli zgodzi się na trójkąt z nim i jego asystentem, który też tam był. Judith Godrèche, francuska aktorka, która wcześniej nie chciała z nimi rozmawiać, teraz otworzyła się na tyle, by opowiedzieć o tym, jak Weinstein zaprosił ją do hotelu w Cannes, by omówić kampanię na rzecz Oscara. Na spotkaniu przycisnął ją swoim ciałem i podciągnął jej sweter.

Jodi i Megan nie spodziewały się, że kiedykolwiek staną przed tym pytaniem: O ilu ofiarach Weinsteina będą w stanie napisać?

Kiedy ukazał się ich tekst, pracę nad swoim mocnym reportażem o występkach Weinsteina kończył właśnie Ronan Farrow[156]. Dziennikarka telewizyjna Lauren Sivan powiedziała Yashar Ali z „Huffington Post” o tym, jak Weinstein stanął jej na drodze w restauracji, obnażył się, onanizował i ejakulował w doniczkę[157].

Czas na spotkanie z Jodi zarezerwowali też asystenci Angeliny Jolie. Rosanna Arquette zdecydowała się mówić pod nazwiskiem. Gotowa, by wystąpić w kolejnym artykule „Timesa”, była też Gwyneth Paltrow. Ten następny miał opowiadać o tym, jak przebiegało molestowanie na castingach – o „spotkaniach”, rozmowach biznesowych, asystentach i obietnicach sławy jako narzędziach gwałtu.

„Taki sposób traktowania kobiet właśnie się skończył” – ten cytat z jej wypowiedzi miał pojawić się w artykule, który Jodi i jej koleżanka właśnie zaczynały pisać.

Lisa Bloom musiała przejść przez kłopotliwy występ w porannym paśmie „Good Morning America”. Wywiad wypadł jeszcze gorzej, kiedy Megan ujawniła, że Bloom obiecała zarządowi The Weinstein Company publikację zdjęć producenta, na których był z kobietami, które teraz go oskarżały[158]. Kiedy do tego doszło, Bloom już odeszła z drużyny Weinsteina, tak samo jak Lanny Davis. Megan drążyła dalej, próbując dowiedzieć się, co w firmach Weinsteina wiedziano o oskarżeniach wobec niego – i od kiedy wiedzieli.

Jedyną osobą, która nie wiedziała nic o rosnącym zamęcie i wszystkich reakcjach na ten artykuł, była Ashley Judd. Tuż przed publikacją artykułu wyjechała, by włóczyć się samotnie po górach. Prawie w ogóle nie miała zasięgu, przysięgła sobie, że nie będzie sprawdzała Twittera, i poleciła asystentom, by sami radzili sobie z telefonami. Średnio raz dziennie, kiedy akurat miała kilka kresek zasięgu, wysyłała Jodi zdjęcia kojących krajobrazów. Gdy tak wędrowała wśród magnolii, docierały do niej tylko echa tego, w jaki sposób zostały odebrane jej wypowiedzi na temat Weinsteina – i czy jej słowa miały też znaczenie dla innych.

Przemyślenia na piasku

Artykuł o Weinsteinie był wezwaniem do zerwania z dyskrecją, zachętą dla kobiet na całym świecie, aby wreszcie opowiedziały o swoich doświadczeniach. Nazwisko Harvey Weinstein stało się argumentem za ujawnianiem nadużyć, które inaczej byłyby ukrywane przez kolejne dekady, było przykładem na to, jak mniejsze występki mogą przejść w coraz poważniejsze, i symbolem zgody co do tego, że głośne mówienie o molestowaniu i krzywdzie jest godne podziwu, a nie wstydliwe lub nielojalne – a także opowieścią ku przestrodze, jak taki rodzaj postępowania może być ryzykiem dla pracodawców. Ale przede wszystkim Weinstein stał się symbolem zachowania, które jest jednoznacznie niewłaściwe i nie powinno być tolerowane.

Wydarzenia, które nabrały tempa w październiku 2017, przerosły najśmielsze wyobrażenia Jodi i Megan. W tygodniach po pierwszym artykule o Weinsteinie „Times” i inne redakcje zalała fala doniesień – chaotyczny, nieweryfikowalny i alarmujący zapis tego, co według własnych relacji przeszły kobiety w USA i na całym świecie. Dziennikarze zajęli się śledztwami.

Zespół redakcyjny „New York Timesa” zajmujący się doniesieniami o molestowaniu rozrósł się. Reporterzy słuchali opowieści kelnerek, baletnic, pomocnic domowych, robotnic w fabrykach, pracowniczek Google’a, modelek, strażniczek więziennych – i wielu innych. Kiedy Jodi dostała cynk na temat gwiazdora stand-upu Louisa C.K., razem z dwiema koleżankami udokumentowała oskarżenia pięciu kobiet, które opowiedziały o jego niewłaściwym zachowaniu[159]. Komik stracił kontrakt na dystrybucję nakręconego przez siebie filmu, który właśnie miał mieć premierę, stracił wsparcie swojej stacji telewizyjnej, agenta, menedżera i PR-owca. Wszystko sprawiało wrażenie przyspieszenia i zagęszczenia: w niecały miesiąc ze szczytu upadł na samo dno.

Tamtej jesieni kobiety ze wszystkich środowisk publikowały w mediach społecznościowych swoje historie z dopiskiem #MeToo, robiąc to z własnej woli i w poczuciu nowo odnalezionej solidarności – bez kilkumiesięcznych prób budowania zaufania i perswazji, której wymagała praca dziennikarek nad sprawą Weinsteina. Jednego wieczora Megan zrobiła sobie przerwę w pracy, by przeczytać świadectwa pojawiające się na jej kanałach w mediach społecznościowych. Opowieści znajomych kobiet doprowadziły ją do łez.

Kluczem do zmiany było poczucie sprawczości w pociąganiu do odpowiedzialności: w miarę jak kobiety zyskiwały przekonanie, że ich świadectwa pociągną za sobą następstwa, tym więcej z nich decydowało się otworzyć. Ich liczba i ciężar bólu zawartego w tych opowieściach pokazywały skalę problemu i to, jak przewracał życie do góry nogami i zaburzał przebieg kariery. Firmy i inne instytucje prześwietlały i zwalniały swoich własnych liderów. Właśnie takie konsekwencje – i pewność, że wyjawienie prawdy przyniesie skutki – przekonywały kobiety, by zaczęły mówić.

Dawno zatuszowane oskarżenia na nowo wstrząsały stanowymi izbami prawodawczymi. Na ulice Sztokholmu wyszedł tłum protestujących. Minister obrony brytyjskiego rządu podał się do dymisji. Mężczyźni, których władza zdawała się niewzruszona, nagle wyparowywali, jak prezenterzy telewizyjni Charlie Rose i Matt Lauer, a także kucharz-celebryta Mario Batali. Umacniała się zgoda, że wiele uprzednio tolerowanych praktyk było w istocie nadużyciem: seksualne podteksty w rozmowie z szefem, polityka obowiązkowych mediacji w korporacjach, dzięki którym ukrywano molestowanie i krzywdę, a nawet mniejsze przewiny, takie jak strzelanie ze stanika na szkolnym korytarzu lub reagowanie śmiechem na filmowe sceny, w których dziewczęta były wykorzystywane przez męskich zdobywców. Nagle to wszystko stało się tematem dyskusji. Te raptowne rozliczenia i poczucie gwałtownej zmiany społecznych standardów były jak znak, że krok naprzód jest możliwy, nawet w czasach politycznego rozłamu i nieustającego sporu.

Przez kilka pierwszych miesięcy rozliczenia sprowokowane sprawą Weinsteina szły w poprzek politycznych podziałów – upadali zarówno republikanie, jak i demokraci. Przewinienia dotyczyły wszystkich – i wielu musiało się nad sobą zastanowić. To było jak powiew świeżego powietrza i odpoczynek od przygnębiającej formuły, która zdominowała publiczną dyskusję na te tematy w przypadku oskarżeń wobec Clarence’a Thomasa, Billa Clintona i Donalda Trumpa, kiedy ocena wydarzeń zależała od reprezentowanej partii – co skutkowało raczej kolejnymi bitwami w świętej wojnie niż prawdziwym rachunkiem sumienia.

Jednocześnie dyskusja w zaskakujący sposób wracała do postawy Donalda Trumpa i jego traktowania kobiet. Czytelnicy „Timesa” pytali Megan, czy prezydent wreszcie zostanie pociągnięty do odpowiedzialności w związku z oskarżeniami o nadużycia natury seksualnej wysuniętymi przeciwko niemu w 2016 i czy pojawią się kobiety, które wysuną kolejne. Bardzo mało na to wskazywało. Zamiast tego Megan po cichu zbierała inny materiał, który przywiódł ją do Los Angeles, na galę wręczenia nagród przemysłu pornograficznego. Szukała kobiety, która nazywała się Stormy Daniels[160]. Megan była wśród dziennikarzy, którzy próbowali złożyć w całość plotki o poufnej ugodzie, w ramach której w trakcie kampanii prezydenckiej Trump zapłacił Daniels, żeby nie upubliczniała opowieści o ich romansie. Nie mogła wyjść ze zdziwienia, że te skomplikowane mechanizmy prawne znalazły się w centrum publicznej debaty – w przypadku Trumpa jednak mogły one oznaczać złamanie prawa regulującego finansowanie kampanii politycznych. Jednocześnie Kalifornia była jednym ze stanów, w którym przygotowywano przepisy zdejmujące poufność z porozumień w sprawach dotyczących molestowania seksualnego.

Sprawy Trumpa i Weinsteina nakładały się na siebie w jeszcze jeden sposób – wychodziło na jaw, że obaj wykorzystywali kontakty z firmą American Media Inc., spółką-matką „National Enquirer”, by tuszować ich sprawy związane z traktowaniem kobiet. W 2016 American Media Inc. nabyła prawa do publikacji relacji o kolejnym romansie Trumpa – i zamiotła ją pod dywan[161]. Mniej więcej w tym samym czasie jeden z szefów firmy nasłał reportera, by szukał haków na kobiety, które oskarżały Weinsteina.

To wszystko wychodziło na jaw bardzo szybko. Coraz więcej ludzi pytało: Co wydarzyło się tak naprawdę? Co zdołano ukryć? Kto jest za to odpowiedzialny?

Siedem miesięcy po opublikowaniu pierwszego artykułu z oskarżeniami wobec Weinsteina o nadużyciach Jodi i Megan siedziały na sali w sądzie na Manhattanie. Czekały na Weinsteina, który spędził ten poranek na oddalonym o kilka przecznic komisariacie, gdzie go spisywano, pobierano jego odciski palców i robiono mu serię zdjęć do akt.

Producent już stracił pracę i reputację, ale to tego dnia miał zacząć ponosić prawdziwą odpowiedzialność – był jednym z oskarżonych na dzisiejszej wokandzie. Przed budynkiem sądu czekał na niego długi rząd kamer, w osobliwy sposób przywodząc na myśl czerwone dywany, po których tak długo stąpał.

Kiedy przybierając skromną posturę, wchodził na salę, przez chwilę widać było za nim kraty celi. Ręce miał skute za plecami trzema parami kajdanek – zabezpieczenie wynikające z jego masy. Wprowadziła go para detektywów, mężczyzna i kobieta. Sędzia przywołał zgromadzenie do porządku, a prokuratorka zaczęła wymieniać zarzuty. Jej głos wybrzmiewał głośno:

– Wysoki sądzie, oskarżony usłyszał zarzuty dotyczące dwóch przestępstw klasy B związanych z dwoma przypadkami napaści.

W ciągu zaledwie kilku minut Weinstein usłyszał zarzuty o gwałt i przestępstwo polegające na przymuszeniu do seksu oralnego. Poddał się ograniczeniu wolności, oddając paszport, i uiścił kaucję w wysokości miliona dolarów.

Nie można było odgadnąć wyniku tego procesu. Weinstein nie mógł odpowiadać za molestowanie, bo to była materia pozwów cywilnych, i chociaż wiele kobiet złożyło wobec niego cywilne pozwy, nie było jasne, jak zostaną potraktowane. Niektóre z najcięższych przypisywanych mu przestępstw nie mogły być prezentowane przed sądem, bo zgodnie z prawem obowiązującym w stanie Nowy Jork uległy już przedawnieniu. Inne domniemane ofiary, sceptyczne co do szans na skazanie Weinsteina, odmówiły współpracy z wymiarem sprawiedliwości, chcąc chronić swoją prywatność. Jodi i Megan nie weryfikowały świadectw kobiet, których dotyczyła dzisiejsza sprawa, bo należały do tych, które ujawniły się po publikacji ich artykułu – imienia i nazwiska jednej z nich nawet nie podano do publicznej wiadomości (później prokuratorzy umorzyli zarzuty jednej z tych kobiet, a następnie dodali kilka od jeszcze jednej ofiary, już trzeciej). Przestępstwa seksualne były trudne do udowodnienia, a adwokat Weinsteina zapowiadał uniewinnienia i rehabilitację.

Jednak po blisko pięćdziesięciu latach nadużyć prokuratorzy w końcu mieli Weinsteina w swoim zasięgu. – Teraz sam doświadcza tego, co zgotował innym – powiedziała „Timesowi” Cynthia Burr, która oskarżyła Weinsteina, że w latach siedemdziesiątych zmusił ją do seksu oralnego. – Upokorzenie, poczucie braku własnej wartości, strach, słabość, samotność, strata, cierpienie i wstyd. A jeszcze dużo go czeka[162].

Pod koniec pierwszego dnia swojego procesu Weinstein otrzymał bransoletę elektroniczną na kostkę, która miała umożliwić dozór nad nim. Najpierw protestował, walczył z nieuchronnym, aż w końcu się poddał. Jaki miał wybór? Kiedy wychodził z sądu, na jego twarzy rysowało się zagubienie, jakby wciąż przyswajał to, co właśnie się wydarzyło.

Wiosna przeszła w lato, a Jodi i Megan zaczęły zastanawiać się nad nowym pytaniem: Jak daleko idą faktyczne zmiany i czy nie są zbyt radykalne, a może przeciwnie – niewystarczające?

Stare zasady dotyczące seksu i władzy zostały unieważnione, chociaż wciąż nie było jasne, jakie będą – lub jakie powinny być – te nowe. Niewiele było w tym zgody, a debata była zawzięta – jakie zachowania powinny być piętnowane, komu i w co wierzyć oraz jak powinno się przypisywać odpowiedzialność. Kilka lat wcześniej Tarana Burke rozpoczęła ruch #MeToo, by promować empatię i terapię dla ofiar przemocy seksualnej, ale teraz ta fraza była używana jako zbiorcze określenie całej gamy różnych skarg – od napaści słownej po nieprzyjemne randki – którym brakowało jednoznaczności nadużycia w miejscu pracy lub przestępstwa. Kilka miesięcy wcześniej internetowy magazyn babe.net opublikował artykuł, w którym oskarżono komika Aziza Ansariego o niewłaściwe zachowanie podczas intymnej sytuacji, ale ciężko było orzec, czy jego postawa wynikała tylko z nadmiernego zapału, głupoty, czy czegoś gorszego.

Artykuł powstał w oparciu o jeden incydent, opowiedziany przez anonimową oskarżycielkę. To ilustrowało kolejny dylemat: chociaż wiele redakcji publikowało podobne artykuły po rzetelnych śledztwach i z przywołaniem dowodów, inne wypuszczały teksty oparte na jednym źródle lub z wypowiedziami anonimowych ofiar, co oznaczało obniżenie standardów. Zdarzało się, że po ich publikacji pojawiały się następne świadectwa i dodatkowe dowody nadużyć, ale często takie artykuły wyglądały na powierzchowne i jednostronne – a to rodziło pytania o sprawiedliwe traktowanie oskarżanych. Podobnie było w przypadku zarzutów stawianych w mediach społecznościowych, bez żadnych dowodów lub stanowiska posądzanych.

Jednym z popularnych haseł tych dni był slogan „Wierzmy kobietom”. Jodi i Megan sympatyzowały z przesłaniem, które stało za tym nakazem – przecież poświęciły swoje kariery publikowaniu artykułów o kobietach – ale powinnością dziennikarzy jest badanie, weryfikowanie, sprawdzanie i kwestionowanie posiadanych informacji (jeden z redaktorów, z którym Megan kiedyś pracowała, miał nad biurkiem tablicę z napisem: JEŚLI MATKA MÓWI, ŻE CIĘ KOCHA, SPRAWDŹ TO). Reportaż o Weinsteinie miał swój ciężar, bo udało się za jego sprawą osiągnąć coś, co w 2018 wydawało się rzadkie i wartościowe: szeroki konsensus co do faktów.

Łatwo było domagać się odpowiedzialności, ale w niektórych przypadkach nie było to takie proste. Demokraci nie byli zgodni co do tego, jak potraktować sprawę senatora Ala Frankena, który w styczniu podał się do dymisji po upublicznieniu różnych incydentów jeszcze z czasów, zanim objął urząd[163]. Część zarzutów dotyczyła niechcianych pocałunków, chociaż niektóre z sytuacji wyglądały na żarty, które można było połączyć z tym, że Franken zaczynał jako komik. Liczne firmy, wyciągające teraz właściwe lekcje z zaniedbań The Weinstein Company, zaczęły rozgłaszać swoją politykę maksymalnej surowości. Ale wobec czego? Niechcianej ręki położonej na plecy? Głupiego komentarza wypowiedzianego na imprezie świątecznej? Coraz więcej krytyków wyrażało opinię, że to mężczyźni stają się ofiarami.

Nawet ówczesny adwokat Weinsteina Benjamin Brafman wziął się za krytykę. W czerwcu, miesiąc po tym, kiedy Weinstein usłyszał prokuratorskie zarzuty, Brafman udzielił radiowego wywiadu, w którym dał ujście rosnącemu poczuciu krzywdy[164]. Argumentował, że zarzuty wobec Weinsteina były w istocie jeszcze jednym dowodem na to, że ruch #MeToo stał się polowaniem na czarownice i źródłem moralnej paniki. Z powodu wyolbrzymionych oskarżeń niektórych kobiet ruch okazywał się „mocno przesadzony”, do tego stopnia, że stracił „część swojej wiarygodności”, stając się tak radykalnym, że pracownicy z jednego biura bali się powiedzieć „atrakcyjnej współpracowniczce, że ładnie się ubrała”. Wyglądało na to, że zamiast odpowiadać na mocne zarzuty postawione Weinsteinowi, Brafman wykorzystywał najbardziej naciągane świadectwa ujawniane w ramach akcji #MeToo, by siać zwątpienie.

Kiedy rósł ten sprzeciw, inni uważali, że zmiany są zbyt umiarkowane. Zmieniały się normy społeczne, każdego dnia pojawiały się kolejne dramatyczne, pełne oskarżeń nagłówki, ale fundamenty pozostały niewzruszone. Przepisy dotyczące molestowania seksualnego były przestarzałe i niekonsekwentnie stosowane – i chociaż w kilku stanach zostały znowelizowane, raczej nie można było spodziewać się rychłego postępu. Wciąż zawierano sowicie opłacane niejawne ugody – niektórzy prawnicy twierdzili, że stawki nigdy nie były tak wysokie – dzięki czemu drapieżnicy pozostawali bezpiecznie ukryci, a do tego na traktowanie spraw wciąż zbyt duży wpływ miały uwarunkowania klasowe i rasowe.

Jodi pisała w tym czasie o szeregowych pracownikach, a ich doświadczenia pokazywały, że żadna zmiana strukturalna jeszcze nie zaszła. Większość pracodawców, z którymi rozmawiała – od Walmartu po Subwaya – mówiła, że zasady, które obowiązują u nich od lat, wystarczą. Ich pracownicy byli za to poruszeni i rozgniewani. Właśnie usłyszeli, jak o swoich doświadczeniach opowiadają aktorki, i poczuli z nimi rodzaj więzi – mimo że były odległymi gwiazdami – ale nie byli pewni, czy oni też mają możliwość poruszenia tego problemu.

Kim Lawson, dwudziestopięcioletnia pracownica restauracji McDonald w Kansas City w stanie Missouri, powiedziała Jodi, że była molestowana dwa razy, pierwszy raz w 2015 w obskurnym mieszkaniu, w którym mieszkała ze swoją córeczką[165]. Człowiek, u którego je wynajmowała, wciąż próbował ją podrywać. Ona raz za razem dawała mu kosza, więc podwyższał jej czynsz, w sumie cztery razy, aż w końcu opłata przekroczyła jej możliwości finansowe. Nie mając gdzie się podziać, Lawson niechętnie podjęła trudną decyzję, by wysłać córkę, Faith, aby zamieszkała z babcią, w mieście oddalonym od Kansas City o cztery godziny jazdy.

Na kilka miesięcy zanim trafiła na bruk, znalazła pracę w McDonaldzie. Jednak niedługo później – jak opowiadała – znów spotkała się z agresywnym traktowaniem. Jeden ze współpracowników stawał tak blisko niej, że za każdym razem, kiedy się odwracała, musiała się o niego otrzeć. Poprosiła dyrektora filii, żeby udzielił mu reprymendy, ale on nie przestał. Niedługo później zaczął niepokoić ją szef zmiany. Zaczął mówić jej, że „niezła z niej czekoladka” i że powinna zostawić swojego chłopaka. Już wcześniej nie wiedziała, jak mogłaby sobie poradzić z narzucającym się właścicielem mieszkania, a kiedy rozmawiała z Jodi, nie było dla niej jasne, jak powinna zachować się w pracy. Z tego, co wiedziała, w McDonaldzie nie było szkoleń na temat napaści seksualnych (były, ale później przedstawiciele korporacji przyznali, że wielu pracowników ich nie przeszło). Nie wiedziała, do kogo z wyższego szczebla może zwrócić się po pomoc, a do tego bała się, że gdyby to zrobiła, ściągnęłaby na siebie zemstę.

– Nie wiem, do kogo powinnam zadzwonić – powiedziała Lawson. – Nie wiem, czy jest ktoś, z kim mogłabym porozmawiać.

Jodi i Megan często słyszały takie pytania – Z kim się skontaktować? Jak powinien przebiegać ten proces? – od przeróżnych kobiet. Numery telefonów dziennikarek i adresy ich maili zaczęły krążyć, i każdego dnia kontaktowały się z nimi kobiety, które chciały opowiedzieć im o doświadczanym molestowaniu, przemocy i skrywanym cierpieniu. Podczas tych krępujących rozmów kobiety błagały Jodi i Megan, by zajęły się ich sprawą. Były przekonane, że jeśli ukaże się jakiś tekst, dostaną jakąś sprawiedliwość.

Jednak samych domniemanych ofiar Weinsteina i innych winowajców było już za dużo, by napisać o każdej. Reporterki z trudem tłumaczyły, że ich gazeta jest dosłownie zalana świadectwami nadużyć i nie wszystkie można nagłośnić – że nawet najpotężniejsza gazeta w kraju nie udźwignie całej wagi tych rozliczeń. Dziennikarze zadziałali tam, gdzie zawiódł system, ale to nie mogło być trwałym rozwiązaniem.

W pewien sposób obie strony sporu – zarówno ci, którzy mówili, że ruch #MeToo nie sięga wystarczająco daleko, jak i ci, którzy sprzeciwiali się jego radykalizmowi – miały te same argumenty: nie było jasno określonego procesu ani reguł. Opinia publiczna nie mogła zgodzić się co do dokładnego znaczenia słów takich jak „molestowanie” lub „napaść”, nie wspominając już o zasadach, według których firmy lub szkoły miałyby je traktować lub karać. Wszyscy, od członków rad nadzorczych po grupy znajomych w barach, próbowali w zagubieniu ustalić sobie nowe zasady. Te rozmowy z pewnością były interesujące, ale w nieunikniony sposób tworzyły chaos. Jeszcze nie było jasne, jak społeczeństwo ma się zgodzić co do nowych standardów lub nawet poradzić sobie z falą nienaprawionych krzywd.

Poczucie niesprawiedliwości przybierało na sile po obu stronach.

*

Pewnego sobotniego popołudnia na początku sierpnia Jodi dostała ważną wiadomość. Debra Katz, prawniczka specjalizująca się w sprawach związanych z molestowaniem seksualnym, sporami pracowniczymi i ujawnianiem różnych nieprawidłowości w instytucjach, chciała się pilnie z nią skontaktować[166]. Nie, to nie może czekać nawet godziny.

Katz już od dawna była jej źródłem, Jodi prosiła ją o analizy prawne i cytowała ją w swoich artykułach. Rozmawiała z nią o Irwinie Reiterze, który teraz był jej klientem. Kiedy Jodi do niej oddzwoniła, Katz przybrała ton, jakby tłumaczyła coś skomplikowanego. Chciała porozmawiać o nowej klientce, której historia może być tematem na reportaż. Ale to wszystko nieoficjalnie – pokreśliła.

Kilka dni wcześniej zaczęła reprezentować kobietę, która wyjawiła, że w przeszłości zaatakował ją Brett Kavanaugh, sędzia, którego Trump chciał nominować do składu Sądu Najwyższego. Miało do tego dojść, kiedy chodzili do liceum w Marylandzie. Według relacji klientki Katz na imprezie pijany Kavanaugh z pomocą kolegi wepchnął ją do sypialni, zamknął drzwi od środka, położył się na niej, ocierał się o nią i zakrył jej usta, gdy próbowała krzyczeć. Klientka powiedziała, że udało jej się uwolnić, ale to zajście do dzisiaj wywołuje w niej żal i niepokój – relacjonowała Katz.

Według prawniczki nie było wielu dowodów potwierdzających rzekomy atak. Kiedy to się stało, kobieta nie opowiedziała o tym nikomu. Dopiero niedawno rozmawiała na ten temat z mężem i kilkoma znajomymi – wciąż ustalali, z kim dokładnie. Powiedziała o tym także swojemu terapeucie. Niektóre szczegóły już uleciały jej z pamięci – nie umiała dokładnie wskazać daty i innych okoliczności. Przeszła zalecony przez Katz test wykrywaczem kłamstw, a teraz przygotowywała się mentalnie, by opowiedzieć swoją historię publicznie.

Katz mówiła bardzo przejętym głosem, nigdy tak nie brzmiała. Powiedziała, że jej klientka pracuje na uniwersytecie, jest ostrożna i dokładna, nie miała żadnych powodów, by coś zmyślać. Jednak – ciągnęła – nie miała w sobie nic z twardości, która charakteryzuje osoby publiczne. Jej zamiar opowiedzenia tej historii był bardzo poważny, ale raczej nie rozumiała, jak bardzo może zniszczyć to jej życie – i całej jej rodziny. Kilka tygodni przed tym, jak zatrudniła Katz, spisała swoje świadectwo w liście do pewnego polityka. Coś takiego może wyciec do mediów – powiedziała Katz – i nie wiadomo, jak opinia publiczna zareagowałaby, gdyby to się stało.

Katz dzwoniła z dwóch powodów. Chciała dać cynk komuś z „Timesa”, żeby przyjrzał się temu, jak Kavanaugh traktował kobiety – by sprawdzić, czy wyłoni się z tego coś więcej, na przykład lista występków.

Wyjawiła też swój pomysł, by jej klientka porozmawiała z Jodi i Megan na potrzeby reportażu, który uprzedziłby ewentualny wyciek. Klientka kontaktowała się już z „Washington Post” i rozmawiała z ich dziennikarką, ale nie było jasne, czy „Post” chce drążyć ten temat.

Jodi zasugerowała, że mogłaby porozmawiać z klientką najpierw nieoficjalnie, aby usłyszeć jej relację z pierwszej ręki. Katz zgodziła się, ale też ostrzegła, żeby Jodi nie próbowała dojść tożsamości klientki na własną rękę i by nie nachodziła jej w domu. Jest przestraszona i element zaskoczenia na pewno się zemści.

Kiedy tylko się rozłączyła, napisała do Corbett i Megan: „Musimy pogadać asap. Kavanaugh, napaść”.

Od kiedy Katz zaledwie naszkicowała sprawę i sytuację swojej klientki, scenariusz przywoływał najbardziej skomplikowane dylematy i nierozwiązane problemy ruchu #MeToo – jak traktować bolesne incydenty z przeszłości? Jak stworzyć warunki do uczciwego procesu, w którym oskarżeni będą mogli ustosunkować się do zarzutów, a oskarżający z kolei odnieść się do ich odpowiedzi? I znowu pojawiał się problem odpowiedzialności: Jeśli relacja kobiety okaże się prawdziwa, czy kandydaci powinni być oceniani przez pryzmat czegoś, co zrobili w liceum?

Gdyby jakiś pisarz zechciał zmyślić historię splatającą wszystkie silne emocje wokół #MeToo, pewnie trudno byłoby mu napisać coś bardziej jątrzącego. Brak dowodów pochodzących z czasu, w którym miało dojść do napaści, oznaczał, że trudno będzie ustalić fakty. Gdyby klientka Katz zechciała upublicznić zarzuty, z pewnością niektórzy widzieliby w nich potwierdzenie brutalnego ataku, ale inni mogliby uznać, że były to tylko podlane alkoholem końskie zaloty. Kiedy doszło do tego zajścia, Kavanaugh był nastolatkiem, bawił się na prywatce – co oznaczało sprawę zgoła inną niż nadużycia w miejscu pracy, o które posądzany był Weinstein. Z drugiej strony zachowanie, które opisywała klientka Katz, nie było bez znaczenia, bo Kavanaugh był kandydatem na jedno z najbardziej wpływowych stanowisk w państwie, na którym mógł kształtować brzemienne w skutki decyzje, w tym takie, które dotyczyłyby kobiet i dziewcząt.

Nagłośnienie tych zarzutów mogłoby oznaczać powtórkę z zeznań Anity Hill, która w 1991 w podobnych okolicznościach oskarżała przechodzącego wówczas proces nominacji sędziego Clarence’a Thomasa. Tyle że teraz sytuacja rozgrywałaby się w Waszyngtonie pod rządami Donalda Trumpa. Na emeryturę odchodził właśnie sędzia będący języczkiem u wagi, a demokraci wciąż byli rozwścieczeni zagrywką republikanów, którzy zablokowali ostatnią nominację prezydenta Obamy – bo proces nominacji sędziów był upolityczniony na długo przed nastaniem Trumpa. Sędzia Kavanaugh mógł orzekać w sprawie przepisów dotyczących aborcji, chyba najbardziej kontrowersyjnego tematu w głęboko podzielonym kraju. Zbliżały się wybory uzupełniające, więc ujawnienie relacji tej kobiety mogło przynieść istotne polityczne konsekwencje.

Corbett w tajemnicy podzieliła się cynkiem z kilkoma innym redaktorami. Dziennikarze już sprawdzali związki Kavanaugh z kobietami, ale teraz poprosiła kilkoro z nich, by przyjrzeli im się jeszcze bliżej i byli gotowi na to, że lada chwila może coś wypłynąć.

Nazywa się Christine Blasey Ford. Na początku lata 2018 była uznaną autorką badań naukowych, niezależną myślicielką i matką dwóch synów. Nie śledziła zbyt dokładnie wiadomości i debat wokół #MeToo. Spodziewała się, że w najbliższych miesiącach jej życie wypełnią kontrowersje innego rodzaju – ona i jej współpracownicy właśnie szykowali się do publikacji nowego badania na temat antydepresyjnych efektów przyjmowania ketaminy[167].

Waszyngton był w jej życiu miejscem, które definitywnie odrzuciła. Dorastała w tym samym wymuskanym, uprzywilejowanym środowisku co Kavanaugh. Mimo to uciekła z tego świata i mając dwadzieścia kilka lat, przeniosła się do Kalifornii, gdzie pochłonęły ją badania na temat funkcjonowania mózgu. W wieku pięćdziesięciu jeden lat została profesorką psychologii, a do tego wraz z grupą profesorów z uniwersytetów w Palo Alto i Stanfordzie zajmowała się biostatystyką. Twitter był dla niej nieznanym terytorium. Była umiarkowaną demokratką, kilka razy wpłaciła na tę czy inną kampanię – raz na rzecz Berniego Sandersa – ale nie czuła pociągu do wielkiej polityki. Podobnie jak jej znajomi, pisała do naukowych magazynów artykuły przepełnione specjalistycznym językiem, którego większość zjadaczy chleba nie mogła zrozumieć. Jej nazwisko pojawiało się w badaniach na temat traumy, depresji i odporności psychicznej – chociaż do tej pory wspomnienia napaści, które teraz przywoływała, wcale nie zdominowały jej życia ani myśli.

Nie wiedziała, co działo się z Kavanaugh aż do 2012, kiedy przypadkiem przeczytała w internecie, że George W. Bush był gościem na jego ślubie. Po raz pierwszy mogła zobaczyć, jak wysoko Kavanaugh wspiął się w swej karierze prawnika. To nie było nic niezwykłego, że ktoś z jej liceum dorobił się prestiżowej pozycji. – Pamiętam, że wtedy pomyślałam: „Ciekawe, czy zajdzie do Sądu Najwyższego” – powiedziała.

W tym samym roku poszła z mężem na terapię, by rozwiązać ich problemy z komunikowaniem się, w tym stare konflikty z czasów, kiedy kilka lat wcześniej remontowali dom w Palo Alto. Ford nalegała, by wstawili drugą parę drzwi frontowych. Uzasadniała to tym, że bez nich czułaby się uwięziona – ku wielkiej frustracji jej męża. To wtedy za namową terapeuty Ford powiedziała mężowi, że w liceum jeden chłopak zamknął ją w pokoju, obezwładnił i napastował – a inny chłopak na to patrzył. To dlatego chciała mieć w domu kilka drzwi – dróg ucieczki.

„Powiedziała, że udało jej się uciec, zanim ją zgwałcił, ale trauma pozostała, bo miała poczucie utraty kontroli i fizycznego zdominowania” – napisał Russell Ford w oświadczeniu złożonym pod przysięgą[168]. „Pamiętam, jak mówiła, że sprawca tego ataku nazywał się Brett Kavanaugh i że obecnie jest wziętym prawnikiem, że dorastał z Christine w jednym mieście, a teraz był znany w Waszyngtonie”.

Dzięki terapii Ford zrozumiała, jak do tej pory nieświadomie zmagała się z następstwami tego incydentu, dlaczego zamknięte przestrzenie wywoływały w niej panikę, dlaczego w sytuacjach konfliktu miała ochotę uciekać. Później opowiadała swoją historię innym terapeutom – między innym specjaliście od stresu pourazowego – i kilku przyjaciołom.

Wiosną 2016 wraz z Keithem Koeglerem, jej przyjacielem, oglądali, jak ich synowie grają razem[169]. Wtem Ford zwróciła się do niego i podzieliła się swoim oburzeniem: Brock Turner, student z Uniwersytetu Stanforda, który został skazany za molestowanie nieprzytomnej kobiety, dostał tylko pół roku więzienia i trzy lata dozoru. Według krytyków tak niski wyrok był pomyłką sądową. Ford powiedziała Koeglerowi, że ona też została zaatakowana, gdy była nastolatką – przez kogoś, kto teraz był sędzią sądu federalnego. „Nie drążyłem, pewnie po części dlatego, że biegały wokół nas dzieci, a po części dlatego, że nie widziałem na jej twarzy, by chciała powiedzieć coś więcej – powiedział Koegler w wywiadzie. – Nie znałem kontekstu, nie wiedziałem, o kogo chodzi”.

Kilka miesięcy później Ford wstrząsnęła taśma wypuszczona przez „Access Hollywod”, na której nagrano grubiańskie komentarze Trumpa – ale nie śledziła relacji kobiet, które wysunęły oskarżenia wobec kandydata na prezydenta. Po kilku następnych miesiącach dołączyła do marszu kobiet w San Jose, podczas którego kobiety w proteście przeciwko przemocy seksualnej założyły różowe czapki. Wciąż jednak bardziej utożsamiała się z innym marszem, tym z marca, na którym manifestowała przeciwko cięciom federalnych grantów na badania naukowe – wtedy wraz ze współpracownikami założyli czapki szare, które miały symbolizować szare komórki. Kiedy ukazał się reportaż o Weinsteinie, napisała w swoich mediach społecznościowych „#metoo” – i tak to zostawiła.

Jednak w lipcu 2018, kiedy zaczęła krążyć lista z kandydatami Trumpa na wakat w Sądzie Najwyższym – na której pojawiło się nazwisko Kavanaugh – napisała o swoich odczuciach do Koeglera:

Ten dupek, który zaatakował mnie w liceum, jest na liście faworytów do SN. Mój rówieśnik, więc będzie w sądzie przez resztę mojego życia. :(

Koegler odpisał:

Pamiętam, że mi o nim mówiłaś, ale nie pamiętam nazwiska. Powiesz mi, żebym mógł sobie o nim poczytać?

„Brett Kavanaugh” – napisała.

Zbliżał się Dzień Niepodległości, a w niej narastała panika. Prezydent Trump prowadził swój robiony na modłę reality show casting i obiecał, że ogłosi swoją decyzję w następny poniedziałek, 9 lipca.

Myślała, że jeśli Kavanaugh ma otrzymać tę nominację na dożywotnią kadencję, to informacje, które posiada, mają istotne znaczenie. Mimo to pragnęła chronić swoją prywatność i nie chciała narazić na szykany rodziny w Marylandzie, szkodząc kandydaturze bohatera lokalnej społeczności. Ich ojcowie wciąż należeli do tego samego ekskluzywnego klubiku golfowego, co czyniło sytuację jeszcze bardziej niezręczną. Wolała oszczędzić mu publicznego upokorzenia. Pragnęła tylko opowiedzieć o tym, co przytrafiło się jej w liceum – i chciała zrobić to, zanim Kavanaugh uzyska nominację. Jeśli zainterweniuje wystarczająco wcześnie, ci u steru będą mogli wziąć to pod uwagę i zwrócić się ku kandydatowi, który nie będzie miał takiej skazy. Tylko komu mogła powiedzieć o tym w dyskrecji, kto zrobiłby z tej informacji pożytek, nie zawodząc jej zaufania?

Ford zorientowała się, że jej perspektywa była ograniczona, nie mogła wiedzieć, czy zachowanie, którego doświadczyła ze strony Kavanaugh, było odosobnionym incydentem, czy kolejnym z serii ataków. „Czy to tylko epizod, czy cecha jego charakteru?” – zastanawiała się.

Rozważała, czy w tak osobliwych okolicznościach powinna wpływać na nominację do Sądu Najwyższego – a jeśli powinna, to jak. Lubiła surfować, traktowała to poważnie, poznała się z mężem poprzez portal, który połączył ich dzięki wspólnej pasji – ujeżdżaniu fal. Zresztą spędzili na deskach drugą randkę, pływając po zatoce San Francisco[170]. Kiedyś wypłynął koło niej żarłacz biały – dreszcz emocji był tak silny, że nie przespała dwóch kolejnych nocy. Często używała w wykładach metafor windsurfingowych i wciąż tęskniła za swobodną atmosferą Santa Cruz, jej wakacyjnego schronienia, położonego tylko jakąś godzinę jazdy od jej domu w Palo Alto.

Teraz siedziała z przyjaciółmi na piasku, chłonęła widok Pacyfiku, brała długie kąpiele w morzu, patrzyła, jak jej dzieci ćwiczą na zajęciach przygotowujących do pracy ratownika wodnego, i rozważała różne sposoby podjęcia dyskretnej interwencji. Jeszcze nie dzwoniła do prawników. Zastanawiała się, czy nie powinna zadzwonić bezpośrednio do Kavanaugh i powiedzieć mu, żeby wycofał się z wyścigu na urząd sędziego, by uniknąć upokorzenia, przez które przeszłaby jego rodzina, gdyby Ford zdecydowała się ujawnić. Mogła też zadzwonić do Marka Judge’a, tego drugiego, który był w pokoju w czasie napaści, i poprosić go, by przekazał wiadomość.

– Po prostu wariowałam – wspominała ten czas. – I co ja mam teraz zrobić?

Nie naradzała się długo z mężem, który wciąż wracał do Palo Alto do pracy. Russell Ford pracował jako inżynier konstruujący maszyny medyczne. Miał ścisły umysł, tak samo jak jego żona, z tymi samymi ograniczeniami. On też był z natury optymistą. W tym czasie, jak twierdziła Ford, żadne z nich nie miało świadomości konsekwencji, które spotkają ich rodzinę po ujawnieniu tej historii sprzed dekad.

W piątek 6 lipca zeszła z plaży w Rio del Mar i z samochodu zadzwoniła do biura kongresmenki ze swojego okręgu, Anny Eshoo, demokratki. Odebrała młoda kobieta, a Ford wydukała:

– Ktoś rozważany na stanowisko w Sądzie Najwyższym molestował mnie seksualnie w liceum. Muszę z kimś o tym porozmawiać. To pilne. Trump lada chwila ogłosi swoją decyzję.

Usłyszała, że oddzwonią do niej tak prędko, jak będzie to możliwe.

Znowu złapała za iPhone’a. Nie była pewna, czy w biurze Eshoo coś z tym zrobią, więc zamierzała wykorzystać jeszcze jedną ścieżkę. Weszła na stronę „Washington Post” i kliknęła w skrzynkę na anonimowe wiadomości do redakcji. Zaczęła pisać:

10:26

Człowiek rozważany do nominacji do Sądu Najwyższego zaatakował mnie wraz z kolegą w latach osiemdziesiątych w Marylandzie. Mam zapisy z terapii, że o tym mówiłam. Czuję, że nie mogę siedzieć cicho, ale nie zamierzam narażać na stres swojej rodziny w Waszyngtonie i Kalifornii.

Godzinę później dopisała jeszcze:

11:47

Brett Kavanaugh z Markiem Judge’em, był tam jeszcze świadek imieniem PJ.

– Myślałam, że telefon zadzwoni od razu – powiedziała później. Ale „Post” też nie odpowiedział.

Trzy dni później, 9 lipca, prezydent Trump ogłosił swoją nominację: Brett Kavanaugh, zasłużony sędzia, prawy człowiek, trener drużyny koszykarskiej swojej córki.

W wiadomości do znajomych wstawiła smutną buźkę i napisała:

Ech

Podwójne ech.

Była zagorzałą fanką futbolu amerykańskiego – grała w zmyśloną ligę[171], a podczas letnich treningów przyjęła do swojego domu zawodnika z Uniwersytetu Stanforda – teraz zaś przyszła jej do głowy metafora z boiska, dzięki której mogła oddać to, co się stało. Próbowała podać piłkę do swojej reprezentantki w Kongresie i redakcji „Washington Post”. A oni ją upuścili. Koniec meczu.

*

Następnego poranka, 10 lipca, Ford zwróciła się do redakcji „Posta” z odpowiednikiem groźby, którą czasami stosują dziennikarze: pójdzie ze swoją historią do senatorów – lub do „Timesa”[172]. Zanim wybiła dwunasta, już rozmawiała przez telefon z Emmą Brown, dziennikarką „Posta”, która bardzo chciała jej wysłuchać.

Po południu telefon zadzwonił jeszcze raz. Po drugiej stronie była szefowa kancelarii Eshoo. Jej asystentka dzwoniła już wczoraj i pytała, czy chodzi o osobę, która właśnie została wybrana. Teraz sugerowali, że Ford powinna zjawić się w biurze Eshoo w następną środę, 18 lipca.

Do spotkania był jeszcze tydzień. Czekając na nie, czytała w gazetach pochwalne artykuły o Kavanaugh, podkreślające jego pracę na rzecz kobiet i dziewcząt. „Post” opublikował komentarz, w którym pewna matka rozpisywała się o tym, jakim świetnym był trenerem dla młodych koszykarek[173]. Kolega Ford z liceum powiedział jej, jak bardzo lokalna społeczność była dumna z tego, że wydała kolejnego sędziego (do Georgetown Prep, liceum, do którego chodził Kavanaugh, chodził też sędzia Neil Gorsuch). „Liczby nie są po mojej stronie” – tak Ford wspominała później swoje myśli.

To, że go nominowali, jeszcze było dla niej do zniesienia: – Naprawdę odłączyłam się emocjonalnie – powiedziała. Ale nie mogła poradzić sobie z myślą, że będzie musiała oglądać Kavanaugh, wiedząc, że nie wyjawiła swoich wspomnień, i to było dla niej nie do wytrzymania. – Zatajenie tego. To było najbardziej denerwujące – stwierdziła.

Podjęła misję zebrania dowodów. W tym celu pojechała do gabinetu swojego terapeuty w Dolinie Krzemowej, by poprosić o kopie notatek z jej sesji, podczas których wspominała o ataku – to były te zapiski, o których napisała w wiadomości dla „Posta”.

W tym samym czasie powiedziała o wszystkim swoim synom, ograniczając się do minimum: „Ktoś, kogo prezydent chce umieścić na bardzo ważnym stanowisku, zrobił mi coś strasznego, kiedy byłam w waszym wieku. Myślę, jak mu o tym powiedzieć. Może mu się to przyda”.

„Spoko” – powiedział starszy, który miał wówczas dokładnie tyle samo lat co ona w czasie domniemanej napaści.

18 lipca spotkała się z Karen Chapman, szefową kancelarii kongresmenki Eshoo[174]. Ford złożyła obszerne oświadczenie, w którym zawarła wszystko, co pamiętała. Nawet narysowała mapkę przedstawiającą dom, w którym wedle jej wspomnień uwięzili ją w sypialni. Chapman robiła dokładne notatki i wyrażała wsparcie, ale nie było z nimi Eshoo, więc Ford po dwóch dniach musiała tam wrócić i opowiedzieć wszystko jeszcze raz.

Eshoo obiecała, że będą w kontakcie, i wydała ścisłe instrukcje: to wszystko ma pozostać między nimi. Nie licząc jej męża, do tej pory Ford powiedziała tylko garstce osób – Emmie Brown, czyli reporterce z „Posta”, Keithowi Koeglerowi, kilku znajomym i dwóm mentorom z pracy. „Nie możesz o tym mówić – powiedziała Eshoo. – Jeśli to się rozniesie, to dlatego że powiedziałaś komuś jeszcze”. Plotki roznoszą się szybko, a to mogłoby zaszkodzić Ford i jej planom.

Ford wciąż nie miała jasności, w którą stronę to zmierza, chociaż to spotkanie wyglądało jak krok naprzód: przekazała swoją historię komuś z pewnym umocowaniem. „Ufam jej urzędowi – napisała w mailu do jednego ze swoich mentorów. – Działamy z myślą o służbie społeczeństwu”. Zgodnie z sugestią Eshoo ignorowała wiadomości od dziennikarki „Posta”.

Jednak w tym samym czasie zaczęła dostawać wiadomości od obcych ludzi, którzy chcieli wywrzeć na niej presję. Ktoś z jej znajomych powiedział komuś, ktoś powiedział jeszcze komuś i niedługo plotki o jej zarzutach krążyły w środowisku feministek z Palo Alto. Niektóre z nich miały silne wpływy w świecie akademii. Połączyła je sprawa Brocka Turnera i marsz kobiet, a ostatnie miesiące dyskusji wokół #MeToo tylko umocniły ich przekonania. A teraz te lokalne działaczki – jedną z nich Ford znała, ale większości nie – naciskały na nią, by się ujawniła. „To przełomowy moment w historii” – napisała jedna z nich.

Ford głównie bagatelizowała te próby. Mówiła, że gdyby nie chodziło o Kavanaugh, to wcale nie śledziłaby tej nominacji, a do tego w ogóle nie zastanawiała się nad tym, jak jej postępowanie wpłynie na ruch #MeToo.

Jednak te wiadomości były zapowiedzią, że to zamieszanie wyzwoli w innych silne emocje, które mogą spowodować, że Ford straci kontrolę nad sytuacją, a przejmą ją inni, którzy będą mieli swoje własne cele i którzy mogą nie brać pod uwagę jej życzeń. Lekceważąc te wiadomości, ignorowała istotne sygnały.

*

W ostatnim tygodniu czerwca Ford musiała znaleźć się w okolicach Waszyngtonu. Jej babcia doznała wylewu i nie zostało jej wiele czasu. Ford nienawidziła latać samolotem, ale mimo to przyleciała z synami i zamieszkała w domu letniskowym swoich rodziców w Rehoboth Beach w Delaware. Spędziła tam dziesięć upalnych i dusznych dni.

Jej rodzice nie wiedzieli nic o jej sekrecie – nigdy się nie dowiedzieli, jak przyznała – i nie chciała ich martwić, szczególnie teraz, kiedy zajmowali się babcią. Kiedy zadzwoniono z biura Eshoo, wyszła na werandę, żeby porozmawiać z dala od ich uszu. Asystentka kongresmenki poprosiła, żeby napisała list, w którym dokładnie opisze zajście z Kavanaugh, i przekazała go senackiej komisji sprawiedliwości, która zajmowała się weryfikacją kandydatów do Sądu Najwyższego. Napisała go od ręki – Ford już przyzwyczaiła się do ciągłego powtarzania tej historii – ale zastanawiała się, do kogo powinna go wysłać. W biurze poradzili jej, by zaadresowała go do senator Dianne Feinstein, głównej przedstawicielki demokratów w komisji, i senatora Charlesa Grassleya, który reprezentował republikanów. Ford obawiała się, że taki krok zwiększyłby ryzyko wycieku do mediów. Dlatego wysłała ten list tylko do Feinstein – w biurze Eshoo powiedzieli jej, że powinna uszanować poufność kontaktów z wyborcami.

30 czerwca 2018

POUFNE

Senator Dianne Feinstein

Piszę, ponieważ posiadam istotne informacje, które mogą wpłynąć na ocenę nominowanego na urząd w Sądzie Najwyższym. Jako wyborca spodziewam się, że zachowa to Pani w tajemnicy, aż znajdziemy okazję, żeby o tym porozmawiać.

Na początku lat osiemdziesiątych, kiedy byliśmy w liceum, Brett Kavanaugh zaatakował mnie fizycznie i seksualnie. Dokonał tego z pomocą bliskiego kolegi, Marka G. Judge’a. Obaj byli rok lub dwa ode mnie starsi, uczyli się w prywatnej szkole w okolicy. Do napaści doszło w domu na przedmieściach w stanie Maryland, na przyjęciu, na którym oprócz mnie były jeszcze cztery osoby. Kavanaugh wepchnął mnie do sypialni, kiedy szłam do łazienki, pokonując krótkie schody wychodzące z salonu. Zamknęli drzwi i pogłośnili muzykę, uniemożliwiając mi wołanie o pomoc. Kavanaugh wszedł na mnie, obaj się śmiali, a Judge kilka razy wskoczył na Kavanaugh. Obaj byli nietrzeźwi. Śmiali się, kiedy Kavanaugh próbował mnie rozebrać. Zakrył mi usta ręką. Bałam się, że mnie niechcący udusi. Z drugiego końca pokoju Judge raz mówił, żeby „dawał”, a za chwilę, żeby „przestał”. W pewnym momencie Judge znowu skoczył na łóżko, przygniatając mnie swoją wagą. Zwalili się na podłogę i zaczęli się mocować. Po kilku próbach oswobodzenia udało mi się wyrwać i wybiegłam do łazienki po drugiej stronie korytarza. Zamknęłam za sobą drzwi. Obaj głośno zbiegli ze schodów i wdali się w rozmowy. Wyszłam z łazienki, wybiegłam z imprezy i wróciłam do domu.

Od tego czasu nie widziałam się z Kavanaugh. Raz w sklepie Safeway w Potomac Village spotkałam Marka Judge’a, co wprawiło go w zakłopotanie.

W związku z atakiem przechodziłam terapię medyczną. 6 czerwca poinformowałam o tym przedstawicielkę Kongresu ze swojego okręgu i zapytałam, co powinnam zrobić dalej. Mówienie o napaści seksualnej i jej skutkach jest przykre, ale na myśl o tym, że nie wyjawiłaby tego, jako obywatelka mam poczucie winy.

Gdyby pojawiła się chęć rozmowy, jestem do dyspozycji. Obecnie do 7 sierpnia jestem na urlopie na Wschodnim Wybrzeżu, a po 10 sierpnia będę w Kalifornii.

W zaufaniu

Christine Blasey

Palo Alto, Kalifornia

„Dotarło! – napisali z biura. – Dostarczymy do rąk własnych jeszcze dzisiaj”[175].

Niedługo zadzwonili kolejny raz, relacjonując każdy ruch innego współpracownika Eshoo, który był w Waszyngtonie i osobiście niósł kopię listu do biura senator Feinstein. „W tej chwili go dostarczam” – słuchała, jakby właśnie przekazywano kody do walizki atomowej.

Następny telefon był od senator Feinstein. Wyglądało na to, że osiemdziesięciopięcioletnia polityczka miała problemy ze słuchem. Wykrzykiwała pytania o naturę zajścia, a Ford wykrzykiwała odpowiedzi, dbając o to, by senatorka zrozumiała, co Ford mówi. Feinstein obiecała, że utrzyma sprawę w tajemnicy i że będą w kontakcie.

Odkładając telefon, Ford zaczęła sobie wyobrażać, jak wielkiego spustoszenia jej list dokona pod kopułą Kapitolu. Gdy siedziała na plaży w Kalifornii, jeszcze to do niej nie docierało. Przez kilka tygodni zaufani radzili jej, by zatrudniła prawnika, aby zachować kontrolę nad swoją historią i ochronić ją, ale ona się opierała. Oszczędzali z mężem na zaliczkę na poczet mieszkania na Hawajach, gdzie mogliby spędzić emeryturę na surfowaniu. Jak mówiła, nie chcieli naruszać tych funduszy. Teraz uznała, że z pewnością potrzebuje radcy.

Kilka pierwszych kancelarii z Waszyngtonu nie chciało tknąć tej sprawy, ale w końcu znalazła jednego prawnika, Lawrence’a Robbinsa, który uczestniczył w kilku posiedzeniach Sądu Najwyższego. Wysłuchał jej uważnie.

– Nie próbowała wypełniać luk w pamięci – powiedział. – W tym, co umiała sobie przypomnieć, była całkowicie konkretna, a do tego przedstawiła dowody, może niezupełnie takie nie do obalenia, ale wystarczające, by musieli potraktować ją poważnie. Według mojej oceny była wiarygodna i zasługiwała na to, by ktoś o nią zawalczył[176].

Mimo to nie mógł reprezentować jej publicznie: jego wspólnicy uważali, że jeśli będzie wyglądało na to, że ich kancelaria wystąpiła przeciwko sędziemu Sądu Najwyższego, to takie działania zagrożą ich apelacjom. Dlatego wszelka pomoc z jego strony musiała pozostać za kulisami.

W poniedziałek 6 sierpnia, niemal od razu po tym, jak zmarła jej babcia, i tuż przed wyjazdem do domu, Ford rozmawiała z dwiema kolejnymi prawniczkami, tym razem osobiście. Biuro senator Feinstein podsunęło dwie radczynie, Debrę Katz i Lisę Banks, tłumacząc, że zajmowały się już takimi sprawami. Ford przestudiowała ich stronę internetową i zauważyła, że prowadziły też sprawy związane z ujawnianiem nieprawidłowości w instytucjach. Najmocniej na ich korzyść przemawiało jednak to, że były dostępne od zaraz. Powiedziała, że może uda im się spotkać na krótko w Baltimore, w hotelu nieopodal lotniska.

Katz i Banks od razu się zgodziły, chociaż nie wiedziały, czego się spodziewać. Kilka dni wcześniej kancelaria Feinstein zwróciła się do nich z kilkoma ogólnymi pytaniami – co można zrobić, by uwiarygodnić relację o napaści seksualnej, do której doszło dawno temu? – po czym pokrótce opisano im sprawę Ford, bez wyjawiania jej tożsamości. Ford natomiast nie wiedziała, jak poradzić sobie ze szczegółowymi pytaniami, które prawniczki zadawały jej w związku z jej opowieścią i nią samą.

Nie wiedziała, że ma do czynienia z dwiema najlepszymi prawniczkami do spraw dyskryminacji płciowej w kraju. Debra Katz – prawie wszyscy nazywali ją Debbie – z charakteru była przeciwieństwem Ford, miała usposobienie niestrudzonej aktywistki, była dobrze umocowana w Waszyngtonie i w środowisku tamtejszych feministek. Myślała kategoriami praw obywatelskich, traktowała prawo jako środek do osiągania postępu. Zaczynała karierę jako niedoświadczony członek zespołu stojącego za strategią prezentowania pierwszej sprawy dotyczącej molestowania seksualnego, która zaszła przed Sąd Najwyższy – sprawy „Meritor Savings Bank kontra Vinson”, wytoczonej przez pracownicę banku, według której szef filii instytucji kilka razy molestował ją, grożąc, że ją zwolni, jeśli mu się nie odda. W 1986 sąd orzekł na korzyść kobiety, głosami wszystkich dziewięciu sędziów, ustalając precedens, wedle którego molestowanie seksualne jest formą dyskryminacji.

Trzydzieści lat później jej sprawdzone w boju serce wciąż było po lewej stronie, ale teraz jej szafę wypełniały prążkowane garsonki, które wkładała na mediacje w imieniu pracowników z poczuciem krzywdy. Jej współpracowniczka Lisa Banks, poza biurem najlepsza przyjaciółka, miała bardziej chłodne usposobienie i niewzruszone spojrzenie, które przydawało się podczas konfrontacji z przeciwnikami, a do tego wytrwałość, która była z nią od dzieciństwa, odkąd ktoś powiedział jej, kiedy miała siedem lat, że nigdy nie zagra w składzie Boston Red Sox, bo jest dziewczyną[177].

Ich biuro w dzielnicy Dupont Circle wypełniały wypolerowane na połysk meble, rośliny doniczkowe – i namalowany przez znajomego syna Katz obraz, na którym Rose McGowan trzymała uciętą głowę Harveya Weinsteina. Kiedy prawniczki spotkały się z Ford w Baltimore, już od kilku miesięcy pracowały na szóstym biegu, próbując maksymalnie wykorzystać sprzyjające okoliczności stworzone przez upadek Weinsteina. Przez większość kariery miały poczucie, że postęp w kwestii przeciwdziałania molestowaniu i napaści był powolny, mimo że podobne sprawy pojawiały się jedna po drugiej. Czasami wygrywały odszkodowania dla pojedynczych kobiet, nawet bardzo duże, zazwyczaj w formie utajnionej ugody, którą uważały za narzędzie wadliwe, ale niezbędne.

Sprawa Weinsteina była jak wiatr w żagle, mówiły później, ponieważ skargi ich klientek nagle zaczęły być traktowane dużo poważniej. W okresie dziesięciu miesięcy od publikacji reportażu o Weinsteinie Katz reprezentowała pracownice kancelarii Kongresu, których zeznania doprowadziły do rezygnacji polityka zasiadającego w Izbie Reprezentantów i wysoko postawionego pracownika Kapitolu. Kiedy złożyły pozew przeciwko pewnemu znanemu w Waszyngtonie kucharzowi, opuścili go wszyscy współpracownicy, a jego imperium się rozpadło. Spotykały się z reprezentantami Kongresu i stanowych izb prawodawczych, by przygotowywać nowe przepisy, lepiej chroniące ofiary seksualnych napaści. Przez całe lato Katz i Banks były podekscytowane, ale też zmartwione – czuły, że czas, w którym się znalazły, jest bardzo cenny, ta wyczekiwana zmiana powinna zajść już dawno temu. Chciały popchnąć sprawy naprzód najbardziej, jak się dało, najszybciej, zanim opór znów będzie zbyt silny.

Po kilku godzinach rozmowy z Ford prawniczki wyszły z sali konferencyjnej z mętlikiem w głowie. Z początku tylko mruczały do siebie: „O mój Boże, o mój Boże”. Na przestrzeni lat sprawdzały zeznania wielu świadków – powiedziały – a Ford zrobiła na nich wrażenie bardzo wiarygodnej. Jednocześnie kobieta, która pojawiła się na ich drodze, posiadała nie tylko godny uznania naukowy intelekt, ale była też naiwna – w stopniu, który mógł ściągnąć na nią duże kłopoty. Wydawała się nieświadoma ciężaru sprawy, chociaż to właśnie on je do niej przyciągał. W przeciwieństwie do Ford one od razu zrozumiały znaczenie listu, który trafił do Feinstein. Gdyby wyciekł do mediów, potrzebowałaby ochrony. Jeśli nie wycieknie, będzie potrzebowała rady co do dalszego postępowania. Prawniczki wiedziały, że chcą ją reprezentować – i że zrobią to pro bono.

By przygotować ją do tego, co nastąpi, dały jej serię praktycznych zadań. Niedługo później przeszła test wykrywaczem kłamstw, który przeprowadził na niej były agent FBI. Wzięła na siebie także nieprzyjemne zadanie skontaktowania się z dwoma byłymi chłopakami, jednym z czasów liceum i drugim z okresu tuż po studiach. „Nie, nie dzwonię, żeby się zejść – mówiła im. – Muszę wiedzieć, czy pamiętasz, żebym kiedykolwiek mówiła, że byłam molestowana”. Obaj nie pamiętali, przyznała później. Było coraz bardziej pewne, że przez wiele lat nie wspomniała o ataku nikomu.

Prawniczki prześwietliły życiorys Ford, szukając w publicznych bazach danych informacji, które mogłyby zostać użyte, by ją oczernić. Katz zadzwoniła do kancelarii senator Feinstein, powiedziała jej pracownikom, że według niej oskarżenie było wiarygodne, i zasugerowała, by zaczęli szukać dowodów na inne napaści, których mógł dopuścić się Kavanaugh.

To wtedy też, w sobotę 11 sierpnia, Katz zadzwoniła pierwszy raz do Jodi, prosząc, by przekazała cynk do „Timesa”. Rebecca Corbett już od lat zajmowała się prześwietlaniem kandydatów do Sądu Najwyższego i właśnie przyglądała się Kavanaugh. Kiedy zleciła swojemu zespołowi dziennikarzy, by szukali jakichkolwiek oznak problematycznego traktowania kobiet, co kilka dni sprawdzała, co u Jodi, czy miała coś nowego w sprawie nowej klientki Katz i jej skargi.

Jednak Ford ani nie chciała rozmawiać z Jodi, ani oddzwaniać do dziennikarki z „Posta”. Zamiast tego skupiła się na czymś innym, chociaż miała coraz mniej czasu.

*

Pierwsze wysłuchanie w sprawie nominacji Kavanaugh było zapowiedziane na 4 września. Przed tą datą mogły wydarzyć się trzy rzeczy. List do Feinstein mógł wyciec do mediów. Ford mogła zdecydować, że nie chce się ujawniać, i patrzeć, jak bez najmniejszego problemu Kavanaugh dostaje urząd. Alternatywą było zabranie głosu, co mogło zmienić bieg wydarzeń. Bała się, ale to właśnie był krok, ku któremu w głębi serca się skłaniała.

Katz i Banks rozumiały ją. Według nich Ford miała wszelkie prawo, by wyjawić swoją historię, a to, co chciała powiedzieć, było bardzo ważne. Nadużycia wobec licealistek, całych pokoleń młodych kobiet, były problemem wielkiej wagi, nawet jeśli te kobiety milczały lub nie miały nieskazitelnych dowodów. Pytanie, przed którym stała, składało się z dwóch części: Jaką cenę przyjdzie jej zapłacić prywatnie i jakie będą publiczne reperkusje jej działań – jak wpłyną na proces nominacji i burzliwą dyskusję o seksie i władzy?

To, że przeżycia Ford mają ogromne znaczenie, potwierdzali też inni prawnicy. Mimo że zatrudniła Katz i Banks, Ford rozmawiała też z Robbinsem, a za jego radą skontaktowała się z jeszcze jednym radcą, Barrym Coburnem, twardym adwokatem specjalizującym się w sprawach kryminalnych[178]. Coburn powiedział jej, że widzi dużą różnicę między licealnymi zalotami, nawet seksualnie sugestywnymi, a tym, co opowiedziała mu Ford, „jednoznaczną próbą gwałtu”. – To nie było molestowanie seksualne – tak wspominał to, co jej powiedział. – To nie było naruszenie osobistych granic. To nie był brak wrażliwości. To było przestępstwo.

Mimo to Robbins i Coburn wiedzieli, że sprawa dotyczy czegoś więcej niż tylko incydentu, który ją zrodził, i pozwolili Katz i Banks przewodzić.

Na prośbę Katz do zespołu doradców dołączył ktoś jeszcze: Ricki Seidman, rozważna, dyskretna weteranka z trzema dekadami doświadczenia w prawnych bataliach po stronie demokratów, doradczyni Billa Clintona z jednej z jego kampanii prezydenckich i późniejsza członkini jego gabinetu. Katz nie znała Seidman, ale wiedziała, że posiada rozległą wiedzę na temat procesu nominacji do Sądu Najwyższego, której nie miała ani ona, ani Banks. Seidman brała udział w sporach nad nominacjami od czasów Roberta Borka (demokraci nie dopuścili do jego nominacji w 1987) aż do Sonii Sotomayor (którą demokraci wynieśli na urząd w 2009). Odgrywała przewodnią rolę w jedynej dotychczasowej sprawie, która chociaż trochę przypominała sytuację Ford – w zeznaniach Anity Hill przeciwko Clarence’owi Thomasowi. Seidman zasiadała wtedy w senackiej komisji zajmującej się prawami pracowniczymi i siłą roboczą, była jej główną śledczą. Kiedy trwało wysłuchanie w sprawie nominacji Thomasa, otrzymała informację na temat pewnej profesor, która twierdziła, że niedoszły nominowany ją molestował. Była pierwszą przedstawicielką komisji senackiej, która rozmawiała z Anitą Hill o jej przejściach – i to ona zachęciła ją, by zaangażowała w to komisję.

Później republikanie przyjrzeli się karierze Seidman i oskarżyli ją o polityczną stronniczość oraz wykorzystanie Ford jako narzędzia do zatrzymania nominacji – chociaż wtedy, w sierpniu, instynkt podpowiadał jej, że Ford powinna milczeć.

To była kwestia matematyki. Senat kontrolowali republikanie, więc Kavanaugh uzyskałby nominację, nawet jeśli Ford by się ujawniła. Dlatego Seidman uważała, że poprzeczka zawieszona jest zbyt wysoko, że upublicznienie tej historii nic nie zmieni.

W latach, które nastąpiły po ujawnieniu się Anity Hill, Seidman długo nie mogła pogodzić się z rolą, jaką odegrała w tych wydarzeniach. W pewien sposób Hill odniosła zwycięstwo – przyczyniła się do wzrostu świadomości problemu molestowania seksualnego. Mimo to Seidman uważała, że nawet taki postęp został okupiony zbyt dużą szkodą dla Hill. Spodziewała się, że machina wojenna republikanów prawie na pewno będzie chciała zniszczyć Ford, a myśl o powtórce z tej historii napełniała ją trwogą.

Doradcy Ford przypuszczali, że Kavanaugh skrzywdził też inne kobiety, że to nie był odosobniony incydent – trzeba było je tylko odnaleźć. Gdyby były jeszcze dwie, czułabym się pewniej – myślała Katz. – Jeszcze jedna to za mało. Na razie nie było żadnej.

Katz i Banks starały się zachować neutralność. Szkicowały potencjalne skutki, przedstawiały Ford plusy i minusy, wiedząc, że to ona będzie musiała żyć z konsekwencjami swojej decyzji.

Ich obawy wykraczały poza dobrobyt klientki. Na tym etapie bały się, że publiczne dyskredytowanie skargi Ford mogłoby zaszkodzić całemu ruchowi #MeToo. Krytycy mogliby znowu twierdzić, że sprawy zaszły za daleko, że podnosi się prehistoryczne, nieweryfikowalne zarzuty, mało szkodliwe w porównaniu z molestowaniem w miejscu pracy lub gwałtem. Część mężczyzn instynktownie sympatyzowałaby z Kavanaugh, obawiając się, że zaraz i ich ktoś oskarży nie wiadomo o co. Postęp mógłby wyhamować, a może i nawet zawrócić – a dla prawniczek byłby to skutek nie do zniesienia.

Debata publiczna wciąż buzowała. Tego lata oskarżenia padały na kolejnych mężczyzn – zawieszonych i zwolnionych przybywało z każdym tygodniem: szef kadr Federalnego Biura Zarządzania Kryzysowego, profesor z Uniwersytetu Kalifornijskiego, bankier z Goldman Sachs, dwóch tancerzy z nowojorskiego baletu. W sierpniu dziennikarz Ronan Farrow opublikował w „New Yorkerze” artykuł z zarzutami wobec Lesa Moonvesa, członka zarządu telewizyjnej stacji CBS – chociaż Moonves pozostał na stanowisku, wspierany przez resztę zarządu[179]. Na scenę klubu komediowego wrócił Louis C.K., ku owacjom na widowni i protestom na zewnątrz[180]. Po zwolnieniu ze stacji Fox Bill O’Reilly wziął się za pisanie książek historycznych i właśnie miał opublikować kolejną. Poprzednią jego lojalni fani kupili w nakładzie pół miliona egzemplarzy[181].

10 sierpnia Ford była już w Palo Alto. Rozważała swoją decyzję, siedząc nad pracami swoich studentów. Oddała swój los w ręce doradców, których ledwo znała. Narady odbywały się przez telefon lub za pośrednictwem wiadomości. Wszyscy mówili, że będą ją wspierać bez względu na to, co zrobi, ale czuła ich wątpliwości nawet na odległość. „Czy oni chcą mnie zachęcić? A może chcą, żebym zrezygnowała?” –myślała.

Obaw nie brakowało. Bała się, że jeśli publicznie oskarży Kavanaugh, inni oskarżą ją. Ona też swoje wypiła w liceum, na studiach jeszcze więcej, a jej oceny leciały na łeb na szyję, chociaż szybko się ustatkowała i odniosła sukces w nauce. Podczas przemowy, którą wygłosiła w swoim liceum w 2014, podawała siebie za przykład tego, jak można wrócić na dobre tory. Na studiach odnosiła sukcesy w statystyce. Teraz ją wykładała. Jednak obawiała się, że jej krytycy skupią się na młodzieńczych wyskokach i błędach.

Mimo to wierzyła, że jeśli znajdzie się pod ostrzałem, wytrzyma go. W 2015 zdiagnozowano u niej raka. Leczenie spowodowało komplikacje. To był pierwszy raz, kiedy Ford musiała zmierzyć się ze śmiercią, i czuła, że wyszła z tego doświadczenia silniejsza – z większą zdolnością do adaptacji, jak to ujmowała. Mąż zachęcał ją, by się ujawniła i już miała to za sobą. Spodziewał się, że sprawa będzie żyła tylko tak długo, aż nasycą się nią dziennikarze – i przeminie.

25 sierpnia Katz przekazała Ford nowinę: nie pojawiły się żadne inne zarzuty wobec sędziego. Jeśli zdecyduje się ujawnić, będzie jedyną oskarżającą. Jeśli nie życzy sobie, by Feinstein przekazała jej list innym członkom komisji, w tym republikanom, powinna dać znać. By pomóc jej podjąć decyzję, zgodzili się co do terminu – zdecyduje się do 29 sierpnia, na tydzień przed rozpoczęciem wysłuchania w sprawie Kavanaugh.

26 sierpnia Ford wciąż biła się z myślami. Dwa dni później, kiedy nie widać było postępów, Katz i Banks zaproponowały, że przygotują trzy listy. Nie było ustalonego sposobu informowania o takich zarzutach wobec nominowanego, więc prawnicy chcieli pokazać Ford różne ścieżki. Każda z wersji oznaczała dla niej inną przyszłość, być może inny skład Sądu Najwyższego, a może nawet inną wersję historii Stanów Zjednoczonych.

W pierwszym liście, zaadresowanym do senatorów Grassleya i Feinstein, prawnicy zawarli dane osobowe Ford i wytłumaczyli, że chciałaby się z nimi spotkać i zgłosić skargę na sędziego – skargę związaną z napaścią. Drugi wariant zawierał tę samą prośbę, ale Ford występowała w nim jako dr Jane Doe, dla bezpieczeństwa. Trzecia wersja zawierała personalia Ford, ale także komunikat, że nie zamierza robić nic więcej. „Uznała, że osobiste i zawodowe koszty wystąpienia przed komisją sprawiedliwości byłyby zbyt wysokie” – napisano w tym liście. Zespół ustalił, że Ford wybierze jedną z wersji przed upływem kolejnego dnia.

Pierwsza wydała się wszystkim zbyt ryzykowna – dane Ford momentalnie zawędrowałyby aż do Białego Domu. Skłaniała się ku drugiemu listowi, bo umożliwiałby jej negocjowanie warunków pozostania anonimową. Współpracowniczki poprawiły niektóre sfomułowania, potem jeszcze raz – żadna nie była w pełni zadowolona.

Im bardziej wyobrażały sobie moment wysłania listów, tym bardziej zastanawiało je pytanie – i co dalej? Prawnicy Ford i Seidman powiedzieli jej, że jest raczej mało prawdopodobne, że w razie ujawnienia uniknie identyfikacji. Spodziewali się, że w takim wypadku czekałby ją ten sam rodzaj ataku, którego doświadczyła Anita Hill. Więcej niż jeden raz porównali go do stania naprzeciwko pędzącego pociągu.

Kiedy zbliżał się ustalony termin, Seidman przyleciała do Kalifornii, by pierwszy raz spotkać się z Ford. Jeszcze raz przestrzegła ją przed losem Anity Hill. Opowiadanie o domniemanej napaści wciąż sprawiało Ford ból. Była nieprzystosowana do życia w świetle kamer, wścibskość mediów była jej obca, w ogóle nie rozumiała mechanizmów, które nimi rządziły. Seidman nadal uważała, że nominacja Kavanaugh i tak zostanie potwierdzona, a jedynym, co przyjdzie z tego Ford, będzie wywalenie jej życia do góry nogami.

Piły kawę przy lotnisku San Francisco International, a Ford obezwładniał stres. Nie znała tej kobiety, która siedziała z nią przy stoliku. – Po prostu chciałam uciec – wspominała później swoje myśli.

Ford spędziła 29 sierpnia, dzień decyzji, na spotkaniach ze studentami, których była promotorką. Zmierzchało, a ona wciąż nie wiedziała, co zrobić.

„Naniosłam poprawki i mam ataki paniki – napisała tego wieczora w wiadomości do Katz. – Prześlę je niedługo i zdecydujemy rano. Obawiam się przecieków i «Washington Post»”.

„Tylko wysyłam ostatnią wersję – napisała kilka godzin później. – Bez zielonego światła”.

Rano też go nie dała. Zaczynała wierzyć w to, co powiedzieli jej doradcy – że anonimowy list nie ma sensu, jej dane pewnie wyciekną i wszystko będzie na nic. Katz i Banks też były rozdarte, wierzyły swojej klientce, ale zastanawiały się, kto jeszcze da wiarę. Już nie wiedziały, co gorsze – samospalenie czy cisza.

Był już czwartek, 30 sierpnia, nazajutrz zaczynał się długi weekend ze Świętem Pracy. We wtorek miało rozpocząć się wysłuchanie Kavanaugh. Katz zadzwoniła do Ford z Waszyngtonu.

– To życiowa decyzja. Należy do ciebie – powiedziała.

Po południu Ford poprosiła o jeszcze kilka godzin na zastanowienie. Chciała pójść na spacer, ostatni raz poradzić się przyjaciela.

Ford w końcu nie zdecydowała się na żaden z listów – powiedziała później, że żaden z nich nie wydawał się jej właściwy i dlatego dokonała takiego wyboru.

Katz zadzwoniła do senator Feinstein, by poinformować ją, że Ford nie chciała kontynuować. 31 sierpnia Feinstein przysłała maila:

„Piszę, żeby potwierdzić, że moja kancelaria uszanuje życzenie anonimowości i nie podejmie żadnych dalszych kroków bez wiadomości z Waszej strony. Pragnę podkreślić moje zrozumienie i ubolewanie z powodu piętna, jakie ten incydent wywarł na jej życiu”. Katz przesłała tę wiadomość klientce.

– Odebrałam to jako komunikat typu „żegnam i powodzenia” – powiedziała.

Tej nocy w swoim domu w Palo Alto Ford pozwoliła synowi, by spał z tatą, a ona szukała schronienia, wtulając się w jego łóżko z Ikei. Cierpiała. Wypłynęła na wzburzone wody i szykowano ją na sztorm. Może by go przepłynęła. A może by ją przykryło. Miała jednak poczucie, że sporo przeszła, by znaleźć się w tym miejscu – i zasługiwała na szansę, by o siebie zawalczyć. Niby dlaczego prawnicy obawiali się, że nikt więcej się nie ujawnił? A nie wystarczało to, co przytrafiło się jej?

Leżała wtulona w dziecięcą pościel i płakała.

„Nie gwarantuję, że pojadę do Waszyngtonu”

Pięć dni później, we wtorek 4 września, w Palo Alto, Christine Blasey Ford siedziała w gabinecie specjalisty w leczeniu stresu pourazowego. Widywała się z nim przez kilka ostatnich lat. Tym razem poprosiła go o radę, by pomógł jej zamknąć rozdział z Kavanaugh i jego nominacją[182].

Na drugim końcu kraju, w Waszyngtonie, właśnie zaczynał się proces wprowadzania go na urząd – i to z wysokiego C. Demokraci próbowali go zablokować, domagając się dostępu do dokumentów z przeszłości Kavanaugh – ale bez skutku. Na korytarzach budynku Senatu trwał protest. Demonstrowano w czerwonych szatach i białych czepkach, w odwołaniu do dystopijnych Opowieści podręcznej, feministycznej powieści autorstwa Margaret Atwood. Wypowiedzi przerywały okrzyki („Jeszcze więcej kobiet będzie narażonych na chałupnicze aborcje!”)[183]. Do akcji wkroczyła policja Kapitolu, posypały się aresztowania. Republikanie, stojący murem za faworytem Trumpa, kontratakowali, nazywając demokratów motłochem[184].

Ford nie radziła sobie ze skutkami decyzji o trzymaniu swojej historii w tajemnicy, ale jednocześnie chciała mieć to wszystko za sobą. Ciągłe rozpamiętywanie traumatycznych wspomnień odcisnęło na niej piętno, a teraz – jak później mówiła – chciała już wrócić na właściwe tory. Jej synowie zaczęli nowy rok szkolny, ona zaś szykowała się na powrót do nauczania.

Terapeuta jej wysłuchał, ale miał wątpliwości, czy będzie w stanie pomóc. Jego metoda leczenia polegała na zachęcaniu pacjentów, by przestali mówić o przyczynie swojej choroby. To, co mu opowiedziała, sprawiło, że był sceptyczny. „Nie jesteś gotowa, by zostawić to za sobą” – tak zapamiętała jego słowa. Nie był przekonany, że jej udział w sprawie Kavanaugh można uznać za zakończony.

Tydzień później, w poniedziałek 7 września, Ford poprowadziła inauguracyjny wykład swojego kursu dla doktorantów – wprowadzenia do statystyki. Zaczęła od tego samego motywacyjnego zagajenia, jak co roku – że materiał jest trudny, ale zmierzą się z nim razem. Trzy godziny później, kiedy wychodziła, zatrzymało ją pytanie. Nie zadał go doktorant. To była dziennikarka z portalu BuzzFeed. Powiedziała, że wie o liście. Ford kazała jej wyjść.

Osoby z zewnątrz wywierały na nią rosnącą presję. Wyglądało na to, że coraz więcej aktywistek związanych z #MeToo już wie – a teraz dziennikarze zaczęli zaczepiać jej znajomych, a nawet nachodzić ją w domu.

Debra Katz gniewnie oskarżyła pewną prominentną feministkę z Palo Alto o próbę zmuszenia Ford do ujawnienia się. „To nie ma nic wspólnego z zasadami – tak wspomniała swoje słowa, które skierowała do niej w nerwowej rozmowie telefonicznej. – Moja klientka nie chce się ujawniać”. Tydzień wcześniej dzwonili z biura Eshoo i pytali, czy mogą zrobić coś więcej, na przykład skontaktować Ford z innym członkiem senackiej komisji sprawiedliwości. Ford potwierdziła, że nie zmieniła zdania. Kiedy zjawili się dziennikarze, odmawiała im.

Ale i tak pojawił się ten pierwszy artykuł. W środę 12 września internetowy magazyn „The Intercept” ujawnił, że demokraci z senackiej komisji sprawiedliwości próbują wejść w posiadanie listu o Kavanaugh, który trafił do Feinstein[185]. Według artykułu w liście opisano „incydent z czasów liceum, w którym uczestniczył Kavanaugh i jakaś kobieta” – a jego autorem był ktoś z Uniwersytetu Stanforda. „Skrzętnie ukrywany list – napisano – zaczyna żyć własnym życiem”.

Feinstein wyszła w artykule na kogoś, kto zataja ważne informacje o kandydacie. Nazajutrz senatorka ogłosiła w oświadczeniu do mediów, że przekazała list do wglądu właściwym organom[186]. Tak sprawa trafiła do FBI, które z kolei powiadomiło Biały Dom, prosząc o dokumenty dotyczące przeszłości Kavanaugh, co z kolei sprawiło, że ten w oświadczeniu zaprzeczył zarzutom, chociaż ich treść wciąż była niejasna. Już przeszło tydzień Ford mierzyła się z własnym milczeniem. Można było się spodziewać, że za kilka dni – a może nawet kilka godzin – ktoś ją w końcu ujawni.

Zdecydowała, że chce odzyskać kontrolę. Jeśli ktoś ma odsłonić ją przed opinią publiczną, to tym kimś będzie ona. W środę pojechała do oddalonej od Palo Alto o pięćdziesiąt kilometrów restauracji Ritz-Carlton, gdzie czekała na nią Emma Brown, dziennikarka „Washington Post”, która odebrała anonimową wiadomość przesłaną przez Ford do redakcji kilka tygodni wcześniej. Przez ten czas pisały do siebie i rozmawiały przez telefon. Ford opowiadała jej o zajściu z Kavanaugh i o swoich początkowych planach poinformowania o nim Kongresu. Brown słuchała uważnie i nie naciskała za mocno. Szacunek, który jej okazywała, był dla Ford ukojeniem.

Wywiad był bardziej szczegółowy i wymagający, niż Ford sobie to wyobrażała. Zaczął się w środowy wieczór, kontynuowały go rano – i w kolejne dni, już przez telefon. Ford wzdrygała się na myśl o artykule z drastycznymi szczegółami, zwłaszcza w odniesieniu do jej ciała. Brown chciała wiedzieć, czy doszło do penetracji, czy Kavanaugh ją zgwałcił. Nie, tłumaczyła. Miała dostarczyć fragmenty dokumentacji terapii z sesji, na których opowiadała o tym zdarzeniu. Brown chciała rozmawiać też z mężem Ford. Potwierdził, że mówiła o Kavanaugh jako sprawcy już w 2012.

Jednak kiedy wracała do Palo Alto, nawet czuła ulgę, że wypadki zdecydowały za nią. Nie mogła się doczekać, aż wyjdzie z tego czyśćca. Katz i inni doradcy byli zdania, że artykuł to krok w dobrą stronę – w ten sposób jej relacja zostanie przedstawiona rzetelnie. Jej mąż wciąż powtarzał to samo, co mówił przez całe wakacje: im szybciej się ujawni, tym prędzej wrócą do normalności. Ona też myślała życzeniowo, wmawiając sobie, że ocali chociaż trochę prywatności. Po ślubie została przy panieńskim nazwisku z powodów zawodowych – by jej artykuły miały tę samą autorkę. Jeszcze tuż przed publikacją tekstu w „Washington Post” zastanawiała się nad użyciem nazwiska swojego męża. Ford jest tak pospolitym nazwiskiem, że czytelnikom trudno byłoby znaleźć ją w internecie. – W moim wymyślonym świecie googlowanie Ford i Blasey to dwie różne rzeczy – powiedziała później. W końcu zdecydowała, że wystąpi jako Christine Blasey Ford. Gdzie mogła, usunęła z sieci swoje zdjęcia. Nie udało jej się jednak usunąć profilu na LinkedIn, na którym miała zdjęcie w okularach słonecznych. Ford podrzuciła synów znajomym i wynajęła pokój w hotelu na jeden wieczór. Miała nadzieję, że newsy przelecą szybko i będzie spokój.

Jak tylko „Post” opublikował artykuł – była niedziela 16 września – jej telefon zaczął nieustannie dzwonić i brzęczeć. Na LinkedIn dostała tysiące zaproszeń od znajomych. Jej uniwersytecką skrzynkę mailową zalała tak duża fala wiadomości – i tych z poparciem, i z bluzgami – że jej konto padło.

Czytelnicy na całym świecie czytali akapit po akapicie:

Na początku lata Christine Blasey Ford napisała poufny list, zaadresowany do wysoko postawionego przedstawiciela partii demokratów, w którym oskarżyła Bretta M. Kavanaugh, kandydata do Sądu Najwyższego, o napaść seksualną, której miał dopuścić się trzy dekady temu, kiedy oboje chodzili do liceum na przedmieściach Marylandu. W środę ujawniono szczegóły jej relacji bez jej zgody. Kavanaugh z miejsca zaprzeczył, ale to wystarczyło, by zaburzyć proces nominacji, która jeszcze kilka dni temu była niemal pewna.

Teraz Ford podjęła decyzję, że jeśli jej historia ma zostać opowiedziana, to powinno się to stać za jej sprawą[187].

Jodi i Megan też czytały. Od razu wiedziały, jak duży wstrząs wywoła ten artykuł.

Dowody zawarte w reportażu zapowiadały, że zarówno Ford, jak i Kavanaugh znajdą swoich zwolenników. Katz już wcześniej wiedziała, że w relacji Ford były luki, i to poważne: nie pamiętała istotnych szczegółów i nie miała dowodów z okresu, w którym miało dojść do zdarzenia. Wypuszczone w miniony piątek przez Biały Dom dementi Kavanaugh było bardzo stanowcze: „Kategorycznie i jednoznacznie zaprzeczam temu oskarżeniu. Nie zrobiłem nic takiego ani w liceum, ani kiedykolwiek”[188].

Ford od razu przyznała, że nie wszystko pamięta, co niektórzy uznali za oznakę wiarygodności. Niektóre detale opisała szczegółowo: głośną muzykę rockową i to, że obaj „maniakalnie” się zaśmiewali. „Kavanaugh przygniótł ją i gdy leżała na plecach, dotykał jej przez ubranie i ocierał się o nią, niezdarnie próbując ściągnąć z niej jednoczęściowy strój kąpielowy i ubranie, które na nim miała – napisała Emma Brown. – Jak relacjonuje, kiedy próbowała krzyczeć, zakrył jej usta ręką”. Reakcje na artykuł były o wiele bardziej pozytywne dla Ford, niż spodziewali się jej doradcy. To świadczyło o wciąż działającej sile ruchu #MeToo. Ludzie na całym świecie, już od jakiegoś czasu zintegrowani i zmobilizowani, by wspierać ofiary przemocy seksualnej, teraz stanęli za Ford.

Stawała się symbolem nadziei na sprawiedliwość dla kobiet, które zostały skrzywdzone – ale także mogła stać się obiektem krytyki. Pamiętając, jak Trump krzyczał na nią przez telefon dwa lata wcześniej, i wiedząc, z jaką zaciekłością walczył z takimi zarzutami, Megan zastanawiała się, czy i Ford nie stanie się jego celem. W swojej książce Strach Bob Woodward napisał o sytuacji, kiedy Trump udzielał rady znajomemu, który przyznał się do niewłaściwego zachowania wobec kobiet: „Musisz się wypierać, wypierać, wypierać i nie dawać się tym kobietom. Jeśli się do czegoś przyznasz, że zrobiłeś coś nagannego, to zginąłeś”[189].

Trump mógł pójść nawet dalej: nie tylko zaatakować Ford, ale także cały ruch #MeToo. Rozliczenia już zagroziły prezydentowi, przecież postawiono mu kilka zarzutów. Teraz w niebezpieczeństwie był jego kandydat do Sądu Najwyższego. Nie dalej niż dwa miesiące wcześniej prezydent nabijał się z frazy #MeToo na wiecu, broniąc członka Kongresu oskarżonego o ignorowanie doniesień o molestowaniu w czasach, kiedy pracował jako asystent trenera zapasów na uniwersytecie stanowym w Ohio. „Nie wierzę im. Wierzę jemu” – powiedział prezydent[190].

Prawnicy podzielili się na dwa obozy. Jej rozmówcy, prokuratorzy i adwokaci mówili Megan, że o ile szczegóły relacji Ford były prawdziwe – jeśli faktycznie chłopcy zamknęli ją w pokoju i pogłośnili muzykę, jeśli Kavanaugh musiał zakryć jej usta, gdy krzyczała – o tyle wówczas popełnione zostało poważne przestępstwo. W prawie karnym już jedno zeznanie wiarygodnej ofiary miało ciężar: świadkowie, DNA i inne dodatkowe dowody nie były niezbędne, by uzyskać wyrok skazujący.

Inni zwracali uwagę na instytucję przedawnienia. „Sprzeciwiam się nominacji Kavanaugh, uważam, że senatorzy powinni go odrzucić na podstawie historii jego orzekania, ale nie czuję się dobrze ze stwierdzeniem, że jego zachowanie jako nastolatka mówi nam coś o jego aktualnej «postawie»” – napisała na Twitterze Rosa Brooks, profesorka prawa, która służyła w gabinetach dwóch prezydentów demokratów[191]. Wskazywała, że „po trzydziestu pięciu latach w pełni rzetelne i sprawiedliwe dochodzenie jest prawie niemożliwe”.

Tego popołudnia Jodi rozmówiła się z Katz, która była w nowym dla siebie, intensywnym stanie rozemocjonowania. – Martwię się o moją klientkę – powiedziała prawniczka. – Biały Dom ją rozniesie. Nie ufała także demokratom. Lada chwila miały odbyć się wyboru uzupełniające i obawiała się, że wykorzystają Ford jako narzędzie.

Zanim się rozłączyły, Katz miała jeszcze coś. Nieoficjalnie to przy tym mało, podkreśliła.

– Moja klientka nie może zeznawać – powiedziała.

To w ogóle nie wchodzi w grę, zaznaczyła. Artykuł w „Washington Post” to wszystko, na co ją teraz stać. Spodziewała się, że jego publikacja wystarczy. Bała się kamer, latania samolotem – i nie chciała wracać do Waszyngtonu. Gdyby komisja sprawiedliwości chciała przesłuchać ją w Kalifornii, mogłaby się zgodzić. Ale żeby maglowali ją przy kamerach, na żywo? Nie ma takiej możliwości – powiedziała Katz.

Mimo to nazajutrz rano, w poniedziałek 17 września, Katz meldowała się w porannych pasmach informacyjnych, zapewniając prowadzących, że jej klientka jest gotowa zeznawać przed Kongresem[192]. „Odpowiedź brzmi – tak” – oznajmiła, gdy w CNN zapytali ją o to bezpośrednio.

To był blef życia. Od wczoraj nic się nie zmieniło. Ford nie miała pojęcia, co jej prawniczka rozpowiadała w telewizji.

– Musieliśmy mówić, że wystąpi – powiedziała później.

Jeszcze kilka tygodni wcześniej Katz, Banks i Seidman zalecali Ford ostrożność, zwracając uwagę na zagrożenia związane z ujawnieniem. Teraz jednak byli zdania, że najlepszym kursem będzie publiczne zeznawanie w świetle kamer. Byli przekonani, że jeśli tylko Amerykanie zobaczą i usłyszą jej relację na własne uszy, uwierzą jej. Rozmowa z senatorami lub ich asystentami za zamkniętymi drzwiami stwarzałaby ryzyko mataczenia, ukrywania lub po prostu zignorowania Ford i jej skargi.

W tym momencie doradcy uważali, że najważniejsze jest niezamykanie żadnych dróg. – Gdybyśmy byli niejednoznaczni, wypadlibyśmy niewiarygodnie – powiedziała później Katz. Republikanie powiedzieliby, że oskarżenie Ford nie jest poważne, skoro nie jest skłonna wystąpić publicznie. – Jeśli do tego by doszło, byłby to koniec – stwierdziła Katz. Dlatego poszli za ciosem, podejmując negocjacje co do formy i terminu przesłuchania, odwlekając go i kupując Ford kilka dni na to, by się z nim oswoić (spodziewali się też, że wypłyną kolejne oskarżenia). Jeśli Ford się wycofa, niech tak będzie – lepiej powiedzieć pas później, niż odkrywać karty na samym początku.

„Musisz nam zaufać, tu chodzi o to, żebyś miała wiele możliwości – tłumaczyli jej doradcy. – Ty kontrolujesz sytuację”.

„Dobrze – odpowiedziała – ale ja nie zamierzam zeznawać”.

Doradcy wzięli sprawy w swoje ręce, wytyczając ścieżkę, którą chcieli, żeby poszła – a tym samym stali się źródłem eskalacji.

Senat był pod kontrolą republikanów, więc to, jak potoczy się wysłuchanie Kavanaugh, zależało w całości od przewodniczącego komisji sprawiedliwości, Chucka Grassleya[193]. Wspomagał go senator Mitch McConnell, przywódca republikanów w Kongresie, znany z agresywnych zagrywek, takich jak zablokowanie Baracka Obamy, który w ostatnim roku kadencji chciał umieścić swojego kandydata w Sądzie Najwyższym.

Jednak Grassley i Trump już zdążyli zapewnić, że będą traktowali Ford z należnym szacunkiem, co być może należało interpretować jako oznakę zmian, które przyniósł ostatni rok. Na jednym z ostatnich posiedzeń komisji sprawiedliwości tego lata Grassley i inni członkowie stanowczo potraktowali oskarżenia o molestowanie seksualne w federalnym wymiarze sprawiedliwości[194]. Wyglądało na to, że republikanie u władzy naprawdę chcieli okazać Ford szacunek. Jednocześnie wyglądało, jakby próbowali uniknąć szkodliwej atmosfery starcia – reprezentanci senackiej komisji, sami mężczyźni, naprzeciw bezbronnej kobiety, zupełnie jak podczas sprawy Clarence’a Thomasa. Według przecieków doradcy Trumpa uczulali go, że przejście w tryb ataku byłoby politycznym błędem. „Nie powinno się jej obrażać – powiedziała Kellyanne Conway reporterom, którzy zebrali się w ten poniedziałek przed Białym Domem. – Nie powinno się jej ignorować”[195]. Zbliżały się wybory uzupełniające. Republikanie dynamicznie tracili poparcie wśród kobiet – dlatego wobec Ford zachowywali się wręcz uniżenie. Zespół jej doradców zobaczył w tym punkt oparcia.

Ułożyli plan: do Seidman należało ustalenie warunków, które następnie Katz i Banks miały negocjować z zespołem Grassleya.

Telewidzowie nie wiedzieli jednak, że Katz ukrywała coś jeszcze – oprócz niezdecydowanej klientki. Po występie na antenie pojechała do szpitala, wdziała koszulę pacjenta, oddała telefon swojej żonie i poddała się pełnemu znieczuleniu. Tego dnia, jakby było jej mało, miała przejść długo wyczekiwaną operację piersi.

Kilka lat wcześniej Katz wygrała z rakiem piersi. Jak wiele kobiet po takich przejściach, miała teraz implant, który właśnie powinna była wymienić. Ustaliła tę datę kilka tygodni temu, a jej ubezpieczyciel nie pozwolił, by ją przesunęła.

Obiecała Ford, że nie będzie to żadnym problemem. Jodi i Megan przypomniały sobie o Laurze Madden, która poddała się operacji tuż po ujawnienia sprawy Weinsteina. Tym razem jednak sytuacja była jeszcze bardziej ryzykowna – Katz poddawała się znieczuleniu w kluczowym momencie. Czy była aż tak zdeterminowana, by negocjować z Grassleyem, wciąż będąc skołowaną od usypiaczy?

Tymczasem Seidman była poza miastem. Tydzień wcześniej zmarła jej matka, więc była w Atlancie, porządkowała sprawy rodzinne.

W biurze na Connecticut Avenue Lisa Banks monitorowała sytuację w rosnącej panice. Biuro Grassleya już zaczęło wysyłać prośby o ustalenie terminu rozmowy telefonicznej z Katz i jej klientką – i nie mogli zrozumieć, dlaczego Katz nie odpowiada.

„Na serio zastanawiam się, dlaczego w ogóle spuściłam ją z oczu” – Banks tylko trochę żartowała w wiadomości, którą wysłała żonie Katz. „Teraz to już totalna gównoburza. A ja próbuję sterować przyszłością tego kraju sama. Ktoś słabszy już dawno by pił, albo gorzej. Przekaż jej, że wszystko jest w porządku, i skasuj to”. Dodała emotkę z martini.

W kolejnych godzinach aktywiści #MeToo zwierali szeregi, zupełnie nie wiedząc, że Ford wcale nie miała zamiaru zeznawać, a jej główna rzeczniczka właśnie leżała na stole operacyjnym.

Nazajutrz, we wtorkowy poranek, Katz obudziła się na rodzinnej farmie blisko granicy stanu Maryland. Miała pozakładane szwy, była spuchnięta. Lekarz nakazał jej, by wzięła przynajmniej kilka dni wolnego. Od razu zrezygnowała z lekarstw, które mogłyby zmącić jej umysł. Usiadła na łóżku, otworzyła laptopa, przeczytała wiadomości od współpracowników senatora Grassleya i podjęła negocjacje.

Na samym początku zespół Ford wniósł o dochodzenie FBI w sprawie jej oskarżeń – po to, by niezależna agencja śledcza spróbowała rzucić więcej światła na to, co wydarzyło się tego dnia trzy dekady temu. Jednak FBI odmawiało wszczęcia dochodzenia, uznając prześwietlanie Kavanaugh za zakończone. Za to republikanie zasiadający w komisji sprawiedliwości uparcie stali na stanowisku, że to oni mają właściwe kompetencje i są władni się tym zająć.

Doradcy Ford odrzucali zachęty ze strony Grassleya, by rozmowa z Ford odbyła się przy zamkniętych drzwiach. Rozpoczęły się negocjacje na temat przebiegu wysłuchania, a strategia sztabu Ford powoli się klarowała. Tego dnia w „Timesie” ukazał się komentarz Anity Hill, w którym wyrażała zmartwienie właśnie takim rozwojem sytuacji[196]. Dwadzieścia siedem lat temu, kiedy sama zeznawała, członkowie komisji „zachowywali się w sposób, który dał pracodawcom przyzwolenie na lekceważenie i niewłaściwe traktowanie skarg na molestowanie w miejscach pracy; to pozwolenie działało przez całe dekady” – napisała. W komisji wciąż zasiadali niektórzy z ówczesnych senatorów i nadal nie istniał proces weryfikacji skarg dotyczących molestowania lub napaści wysuwanych wobec kandydatów, a to wszystko wskazywało, że komisja „nie nauczyła się wiele ze sprawy Thomasa, a jeszcze mniej z ruchu #MeToo” – argumentowała. W kwestii negocjacji warunków wystąpienia Ford przed komisją, na stole powinno być wszystko: czas, procedura – i kwestia udziału dodatkowych osób.

Przez kilka następnych dni obie strony wymieniały starannie sformułowane maile. Nie brakowało też lakonicznych rozmów telefonicznych. Katz i Banks naciskały komisję, aby oficjalnie zawezwała Marka Judge’a, kolegę Kavanaugh, który wedle słów Ford był w pomieszczeniu, gdy Kavanaugh ją zaatakował. Jak opisała w liście do Feinstein, pamiętała, że był zmieszany, gdy spotkali się później w sklepie spożywczym, jakby miał wyrzuty sumienia w związku z tym, co się stało. Judge, teraz trzeźwy alkoholik, napisał dwie książki wspomnieniowe o swoich latach w prywatnej szkole Georgetown Prep, w których opisał ostre libacje do upadłego, będące ważnym elementem tamtejszych zwyczajów[197]. W jednej z nich, zatytułowanej Wasted: Tales of a GenX Drunk [Narąbany: Opowieści moczymordy z Pokolenia X], pojawił się niejaki Bart O’Kavanaugh, raczej słabo ukryty dzisiejszy sędzia, który jednej nocy „zwymiotował komuś do samochodu” i „zaliczył zgon w drodze z imprezy”. Doradcy Ford spodziewali się, iż Judge przynajmniej mógłby potwierdzić, że jego kolega z dawnych lat dużo pił.

Jak komisja miałaby ustalić prawdę bez wysłuchania osobiście złożonych zeznań Judge’a? Takie pytanie stawiały teraz Katz i Banks. Kancelaria Grassleya odmówiła, stojąc na stanowisku, że komisja nie przywykła do spełniania żądań w kwestii wzywania konkretnych osób w zamian za zeznania. Zamiast tego komisja przyjęła pisemne oświadczenia Judge’a, w którym przyznał, że przyjaźnił się z Kavanaugh w liceum, ale stwierdził też, że nie pamięta żadnej takiej imprezy ani nie przypomina sobie, by widział Kavanaugh zachowującego się w sposób, jaki opisuje Ford[198]. Kancelaria Grassleya przyjęła podobne oświadczenie także od P.J. Smytha, jeszcze jednego kolegi Kavanaugh, którego Ford pamiętała z tej prywatki[199]. Smyth oświadczył, że nie pamięta takiego spotkania, Kavanaugh zapamiętał jako człowieka „wybitnie prawego” – i nigdy nie widział, by przejawiał jakiekolwiek niewłaściwe zachowania wobec kobiet.

Tak republikanie wyeliminowali potencjalnych świadków, redukując całą sytuację do pytania: Wierzysz jej – czy jemu?

W oficjalnej korespondencji doradcy Ford próbowali ukrywać swoje oburzenie. Kiedy załatwiało się coś z Senatem, widownią był cały świat. Ford sama poprosiła, by jej prawnicy rozmawiali z komisją tak przyjaźnie, jak tylko to będzie możliwe. Podkreślała, że jej ujawnienie się nie jest zagrywką partyjną i opowiedziałaby swoją historię, nawet gdyby Kavanaugh był z jej partii. Nie było jasne, czy na tym etapie rozumiała, że byli tacy, którzy postrzegali to inaczej: zatrudniła prawników związanych z demokratami, za rekomendacją najważniejszej demokratki w komisji, a do tego połączyła siły z Seidman, doradczynią strategiczną demokratów – i wysunęła oskarżenie, które może pogrążyć republikańskiego kandydata do Sądu Najwyższego. Mike Davis, przedstawiciel republikanów, który prowadził w imieniu komisji negocjacje, powiedział później, że w tamtym czasie uważał, iż doradcy Ford wykorzystują jej skargę do celów politycznych, a przedłużanie negocjacji było elementem strategii obliczonej na wykolejenie nominacji Kavanaugh[200].

Ford, wciąż przebywająca w hotelu w Palo Alto, otrzymywała raporty z negocjacji, ale nie nadążała za wszystkim – przyznała później. Była pokrzepiona reakcjami na artykuł w „Washington Post”, szczególnie wsparciem znajomych, którzy zaświadczyli o jej uczciwości, i starych znajomych z liceum, według których jej relacja o napaści była „w zgodzie z rzeczami, o których [słyszeli] i które [przeżyli]” w tamtym czasie. „Nie wierzę. Media – i przyjaciele z różnych lat – i kadra ze Stanfordu i PAU – wszyscy zapewniają o wsparciu” – napisała w wiadomości do Katz w dniu publikacji[201].

Mimo to w czwartek jeszcze nie chciała potwierdzić podróży do Waszyngtonu. Kiedy Katz zaczęła delikatnie naciskać, odpisała:

Ford: Zaczynam czuć zbyt silną presję.

Katz próbowała zachować cierpliwość, ale nie mogła trzymać komisji w niepewności w nieskończoność:

Katz: Zaufaj mi – nie chcę być kolejną osobą, która naciska. Po prostu mam świadomość ograniczeń czasowych. Niedługo musimy wysłać maila grassleyowi i Feinstein

Ford: Nie mogę jechać :( do Waszyngtonu

Katz: W porządku. Zawsze możemy się wycofać i powiedzieć, że nie zapewnili uczciwych warunków. To właściwy następny krok

Tak czy inaczej, prawnicy potrzebowali pozwolenia klientki, by kontynuować negocjacje.

Katz: By uściślić – zgadzasz się na wysłanie maila, co musimy zrobić już niedługo. Ale chcesz, żebyśmy podkreślili, że jeśli nie zapewnią warunków, które będą uczciwe i gwarantujące twoje bezpieczeństwo, nie pójdziesz dalej

Ford: Chcę, żebyś wiedziała, jak będziesz pisała, że nie gwarantuję, że pojadę do Waszyngtonu :( Mogę zobaczyć finalną wersję?

Ford: Tak się boję, że nie mogę oddychać

Ford wciąż nie rozumiała, co tak naprawdę się działo (to nic nowego: napisała list do Feinstein, nie rozumiejąc w pełni ryzyka wycieku, a później zgodziła się na reportaż dla „Washington Post”, myśląc, że sprawa po tygodniu przycichnie). Zaczęła od dyskretnej interwencji, a z każdym kolejnym krokiem sprawa rosła i komplikowała się. Teraz miała przed sobą decyzję, która odmieni jej życie, a może nawet zmieni kurs kraju – i próbowała się wymigać. Katz, Banks i Seidman starały się delikatnie nakłaniać Ford, przekonując ją, by zostawiła wszystko im. Nie chciały działać wbrew życzeniom swojej klientki, ale przejmowały kontrolę, zdeterminowane, by prowadzić ją naprzód.

Tego czwartkowego wieczora Ford zjawiła się w pogrążonej w mroku francuskiej restauracji, ukrytej w cichym zaułku w San Francisco. Coburn, jeszcze jeden radca prawny z Waszyngtonu, akurat był w mieście i bardzo chciał w końcu się spotkać. Kiedy usiadła naprzeciw, Ford wskazała na czapkę z daszkiem, którą miała na głowie. „To mój kamuflaż” – powiedziała, próbując się uśmiechnąć.

Na tej długiej kolacji wciąż podkreślała, że bała się jechać do Waszyngtonu. Musieli zatrudnić ochroniarzy, którzy doglądali jej rodziny całą dobę. Nie wiedziała, kiedy będzie na tyle bezpieczna, by wrócić do domu. Już miała dosyć tego zamieszania i niebezpieczeństw.

Nacisnęła przycisk na ekranie telefonu. „Ty kłamliwa pizdo!” – krzyknęło nagranie. Prawnik przyznał jej rację, wiadomości były przerażające. Zachęcał ją, by przekazała je FBI. „Masz trzy miesiące” – jeszcze jedno nagranie. Inne powtarzały mniej więcej to samo, brzmiały, jakby nagrano je przy pomocy tej samej maszyny zmieniającej głos. Myślała, że to mogło być w jakiś sposób skoordynowane. „Nie zadzieraj z moim człowiekiem Brettem”. „Nie zadzieraj z moim człowiekiem Trumpem”[202].

Nazajutrz, w piątek 21 września, Katz przyjechała do swojego lekarza na zdjęcie szwów. W poczekalni rzuciła okiem na telewizor. Wyglądało na to, że republikanie się niecierpliwią.

CNN dawało zajawki z poufnej listy żądań, którą Katz wysłała zespołowi Grassleya[203]. Widocznie przekazał ją ktoś z republikanów z komisji. Trump już otwarcie zaczął podważać relację Ford, pisząc na Twitterze: „Nie mam wątpliwości, że jeśli atak na dr Ford był tak straszny, jak mówi, to od razu zostałby zgłoszony lokalnemu wymiarowi sprawiedliwości, przez nią lub jej kochających rodziców”[204]. Na zgromadzeniu aktywistów Kościoła Ewangelicznego McConnell obiecywał, że Senat będzie „parł naprzód” i rychło potwierdzi kandydaturę Kavanaugh[205].

Tego wieczora republikanie z komisji sprawiedliwości ogłosili, że nominacja Kavanaugh zostanie poddana pod głosowanie w następny poniedziałek, 24 września[206]. I tyle. Jeśli Ford zechce wystąpić przed komisją, musi to potwierdzić niezwłocznie, do 22.00 w piątek. Dziennikarze mówili o tym, jakby było już po wszystkim. – Zaraz mieli nas rozjechać – wspomina Katz.

Siedząc w swoim biurze, Katz i Banks – kubki z kawą w gotowości – napisały ostry list otwarty do kancelarii Grassleya, oskarżając ich o zastraszanie bezbronnej kobiety, która i tak już dostawała groźby śmierci.

„Narzucanie agresywnych i arbitralnych terminów w kwestii daty i warunków przeprowadzenia przesłuchania wytworzyło olbrzymi i niepotrzebny stres, który teraz odczuwa dr Ford – napisały. – Wasze niefrasobliwe traktowanie ofiary molestowania seksualnego – która robi co może, by współpracować z komisją – jest całkowicie niewłaściwe”.

„Termin ustalony na 22.00 jest arbitralny. Jego celem jest zastraszenie dr Ford i pozbawienie jej przestrzeni na podjęcie przemyślanej decyzji w materii, która może zmienić jej życie – i jej rodziny – argumentowały. – Oto nasza skromna prośba: niech termin zostanie wydłużony o jeden dzień, by mogła podjąć tę decyzję w spokoju”. Wysłały swoją odpowiedź bezpośrednio do mediów – i od razu została nagłośniona.

Dwie godziny później Grassley napisał na Twitterze słowa, w których można było odczytać ustępstwo, chociaż podał je w dziwnej formie, jakby pisał do sędziego:

Sędzio Kavanaugh właśnie podarowałem dr Ford kolejne przedłużenie terminu aby mogła zdecydować czy chce iść dalej w sprw oświadczenia które opublikowała w ubiegłym tygodniu i zeznawać przed senatem Powinna ogł decyzję żebyśmy mogli kontynuować Chcę jej wysłuchać. Mam nadzieję że p. rozumie Zwykle nie jstm niezdecydowany[207].

Katz, Banks i Seidman nie miały wytyczonego planu ani sprzymierzeńców z Partii Demokratycznej w którejkolwiek z władz państwowych. Ford miała zeznawać na cudzych warunkach, chociaż do tej pory w ogóle nie potwierdziła takiej chęci. Później cały świat będzie mówił o ogromnym znaczeniu jej zeznań – bez świadomości mniej widocznej roli, jaką odegrały w tym inne kobiety.

Ale na razie musiały zadbać o to, by ich klientka zjawiła się w Waszyngtonie.

Nadeszła sobota – i było już jasne, że Ford na pewno nie powie zdecydowanego i ostatecznego „tak”. Nie zgodzi się na publiczne przesłuchanie. Jej niezdecydowanie było paraliżujące – dlatego jej doradcy próbowali przeprowadzać ją od jednego kroczku do kolejnego.

Przyjaźnie nastawiony szef firmy informatycznej zaproponował, że udostępni Ford swój prywatny odrzutowiec, by mogła polecieć do Waszyngtonu. Ford uczuliła doradców, że jakakolwiek wzmianka o samolocie tylko bardziej ją zestresuje. Katz i tak wysłała jej zdjęcia odrzutowca, żeby uświadomić jej realność tej oferty.

Następnie doradcy poprosili Ford, by zastanowiła się, kto mógłby towarzyszyć jej w Waszyngtonie, jeśli zdecyduje się tam udać. Samolot mógłby zabrać kilkoro jej znajomych. Jej mąż musiał zostać w Palo Alto, by zająć się chłopcami; nie zamierzali zaburzać ich codzienności bardziej niż to konieczne. Ford rozważała, przy kim czułaby się pewnie. Pomyślała o matce trojaczków i jeszcze jednej córki – między dziećmi były prawie dwa lata różnicy – której zwierzała się w minionych miesiącach, już podczas rozmów na plaży w Santa Cruz. Wiedziałaby, jak pomóc Ford nie stracić opanowania. Tak samo Keith Koegler, jej przyjaciel i powiernik, który mógłby złożyć przed komisją oświadczenie i opowiedzieć w nim o tym, jak już dwa lata wcześniej mówiła mu o ataku, którego dopuścił się prominentny sędzia. Dwoje przyjaciół, oboje z Akademii Medycznej w Stanford – dobrze byłoby mieć ich u boku.

Za pomocą tych hipotetycznych scenariuszy Katz, Banks i reszta doradców w końcu przekonała Ford, by udała się do Waszyngtonu i porozmawiała z senatorami. W niedzielę zawarto układ z kancelarią Grassleya. Przesłuchanie miało odbyć się w czwartek 27 września.

Jednak jeszcze w niedzielę 23 września wszystko w sprawie Kavanaugh stanęło na głowie. W końcu stało się to, co doradcy Ford przeczuwali już od tygodni – prawie jednocześnie wypłynęły dwa nowe oskarżenia. Nagle media przedstawiały go w znacznie mniej pochlebny sposób, jak recydywistę.

„New Yorker” opublikował relację Deborah Ramirez, wedle której Kavanaugh rozebrał się przed nią na libacji, kiedy chodzili na te same zajęcia w Yale[208]. Powiedziała, że była pijana, „leżała na podłodze, zamroczona, mówiła niewyraźnie”, a Kavanaugh obnażył penisa tuż przed jej twarzą. Dotknęła go, kiedy próbowała go odepchnąć. „Brett się śmiał – powiedziała dziennikarzowi Ramirez. – Wciąż widzę jego twarz, widzę, jak ruszał biodrami, tak jak kiedy podciąga się spodnie”.

W tym samym momencie Michael Avenatti, kalifornijski prawnik, reprezentujący wcześniej Stormy Daniels – gwiazdę porno, która zaakceptowała propozycję ugody z Trumpem – wrzucił na Twittera alarmującą skargę jego nowej klientki:

Mamy wiadomości o licznych relacjach z prywatek, które odbywały się w okolicach Waszyngtonu na początku lat osiemdziesiątych, na których Brett Kavanaugh, Mark Judge i inni uczestniczyli w napaściach na kobiety, podczas których podawano im alkohol/narkotyki, żeby później „zgraja” mężczyzn mogła dokonać na nich zbiorowych gwałtów[209].

Avenatti nie ujawnił tożsamości klientki, ale opublikował na Twitterze serię skierowanych do sędziego pytań, na przykład: „Czy na prywatkach wybierał pan jedną lub więcej kobiet, by uprawiać z nimi seks lub je zgwałcić?”. Prawnik twierdził, że ma wielu świadków, którzy gotowi byli zeznawać.

Katz, Banks i Seidman śledziły nowe doniesienia. Wierzyły, że Ramirez mówi prawdę, a jej relacja zwiększy wiarygodność Ford. Jednocześnie uważały, że to, co robi Avenatti, wygląda na pokazówkę, która tylko spowoduje szkody.

Tej samej niedzieli Rebecca Corbett pracowała w swoim domu w Baltimore. Wiedziała, że lada chwila ukaże się artykuł „New Yorkera”. Dziennikarze z konkurujących mediów czasami po prostu wiedzą takie rzeczy – spotykają się po drodze, rozmawiając z tymi samymi źródłami. Kiedy dowiedziała się, że „New Yorker” zaraz puści swój artykuł, uznała, że magazyn pewnie trafił w dziesiątkę, więc zleciła swoim dziennikarzom, by zaczęli pracować nad artykułem podsumowującym ustalenia tygodnika. Taki rodzaj tekstu, zresztą niełatwego w pisaniu, bo uczącego pokory, miał w dziennikarstwie swoją nazwę: „naśladowca”.

Jak tylko Corbett, Baquet i Purdy przeczytali opublikowany wieczorem reportaż w „New Yorkerze”, Corbett kazała swoim dziennikarzom się wstrzymać. Tygodnik miał coś, do czego nie dotarł „Times” – udało im się zrobić wywiad z Ramirez. Niektóre szczegóły pokrywały się z relacją Ford: „New Yorker” nie napisał nic o świadkach (jeden anonimowo powiedział, że słyszał o incydencie, ale go nie widział), a ludzie, których Ramirez wspominała jako obecnych na prywatce, nie pamiętali, by na niej byli.

Relacja Ramirez miała jeszcze kilka didaskaliów. W reportażu napisano, że Ramirez z początku nie chciała mówić, po części dlatego, że miała luki w pamięci spowodowane piciem i aż sześć dni zajęło jej zbieranie wspomnień, by opisać zachowanie Kavanaugh z pełnym przekonaniem (Ronan Farrow, współautor reportażu, powiedział później, że wiele ofiar ma takie luki, a okres sześciu dni świadczy o jej ostrożności). „New Yorker” nie mógł potwierdzić, czy Ramirez oskarżała Kavanaugh jeszcze przed ogłoszeniem jego kandydatury. Być może mieli jakieś relacje poza protokołem, ale nie ujęto ich w artykule.

Tak to już jest w dziennikarstwie, że konkurenci próbują dorównać sobie w relacjonowaniu istotnych wydarzeń. Kiedy „Post” zdobył punkt, pisząc o związkach Trumpa z Rosją, „Times” też brał się za ten temat – po to, by informować swoich czytelników, ale też dostarczać dodatkowe potwierdzenia. Reporterzy byli jak naukowcy sprawdzający nawzajem swoje badania. Jeśli odrębne, a może nawet rywalizujące ze sobą drużyny osiągały te same rezultaty, ich wnioski zyskiwały na wiarygodności. W sprawie Weinsteina artykuły „Timesa” i „New Yorkera” były ze sobą w większości – jeśli nie całkowicie – zgodne, a to tylko potwierdzało ich wagę.

Osobnym i dużo poważniejszym zmartwieniem były tweety Avenattiego. Opublikował zawoalowane oskarżenie o gwałt zbiorowy bez jakiejkolwiek wzmianki o tym, kim jest ofiara. Wyglądało na to, że prawnik ma swoje do ugrania. Reprezentując Stormy Daniels, Avenatti wydzielał informacje mediom, jednocześnie podkreślając swoje własne prezydenckie ambicje. Kiedy media zajmowały się sprawą Daniels, arogancki prawnik wyjaśnił Corbett, że chociaż będzie przekazywał informacje „Timesowi” i innym redakcjom, to jego główną ambicją jest znaleźć się przed kamerami. „Prześpię się z tobą, ale ślubu nie będzie” – mówił[210].

Tej niedzieli Corbett zleciła dziennikarzom „Timesa”, by dalej sprawdzali te nowe oskarżenia. Jednak opublikowany po południu artykuł o politycznym zamieszaniu wokół zeznań Ford zawierał tylko wzmiankę o oskarżeniach wysuniętych przez Ramirez, i to w czternastym akapicie[211]. Były w nim też inne ustalenia „Timesa”, ale zupełnie pominięto Avenattiego i jego anonimową klientkę.

W poniedziałek rano republikanie wykorzystali słabe punkty nowych oskarżeń, by bronić Kavanaugh. Założenie, że nowe skargi pomogą wiarygodności Ford, teraz wyglądało na błędne. Przeciwnie, mogły położyć na nią cień. Tydzień wcześniej Kellyanne Conway domagała się, by Ford została wysłuchana. Teraz, występując w programie „CBS This Morning”, argumentowała, że oskarżenia wobec Kavanaugh zaczynają wyglądać jak „szeroko zakrojony lewicowy spisek”[212]. Dawała też do zrozumienia, że sędzia był ofiarą „tłumionego popytu” na ofiary molestowania seksualnego.

W Senacie McConnell oskarżał demoraktów o „haniebną kampanię zniesławiającą” wymierzoną w sędziego[213]. Ośmielony tym Kavanaugh opublikował jeszcze jedno twarde oświadczenie[214].

Mike Davis, republikański przedstawiciel w komisji sprawiedliwości, powiedział później, że specjalne znaczenie miało pojawienie się na scenie Avenattiego. – Wskoczył w sam środek zamieszania i zrobił cyrk, podważając wiarygodność innych oskarżających – oceniał[215].

W środę 26 września Ford zameldowała się po cichu rano w hotelu Watergate, wybranym nie z powodu jego sławy, ale dogodnego położenia z dala od centrum Waszyngtonu.

Ford przyleciała dzień wcześniej pożyczonym odrzutowcem, wyposażona w receptę na Ativan, dzięki któremu miała się zrelaksować – jak później mówiła. Kiedy tylko wylądowała, zmaterializowała się Conway – akurat ona – która chyba czekała na swój lot. Ford naciągnęła na oczy bejsbolówkę, a znajomi, którzy z nią przylecieli, otoczyli ją ochronnym kordonem. Conway nie dała żadnego znaku, że ją rozpoznała. Chociaż Ford była w centrum uwagi, nikt nie znał brzmienia jej głosu – ani nikt nie wiedział, jak wygląda. Jedyne zdjęcia, które krążyły, to jedno zrobione lata temu i jedno, na którym była w ciemnych okularach. W Watergate była chroniona tak szczelnie, że jak tylko otwierała drzwi swojego pokoju, jej ochroniarz, zadekowany w pokoju obok, otwierał swoje w tym samym momencie. Jeszcze do następnego ranka miała być niewiadomą.

Kiedy jej znajomi wyruszyli na spacer trasą waszyngtońskich pomników, Ford zeszła do sali konferencyjnej na niższym piętrze hotelu. Czekały tam na nią Katz i Banks, które bez przerwy kursowały między swoim biurem a tym sekretnym sztabem. To samo robił Larry Robbins, który wciąż zakulisowo doradzał Ford, a także Michael Bromwich, jego dawny znajomy, który dołączył do zespołu doradców w miniony piątek i pomagał przy ostatniej rundzie negocjacji z komisją sprawiedliwości. Po drugiej stronie korytarza pracowała Seidman.

To była ciasna, niepozorna salka ze słabym wi-fi, a do tego ktoś rozłożył na stole notatniki, długopisy i butelki wody z logo Watergate. Katz, młodszy radca z jej biura i Bromwich przygotowali dla Ford oświadczenie otwierające, korzystając z wiadomości, które przekazała im i „Washington Post” w udzielonym im wywiadzie. Trzymali się z dala od drastycznego języka, który wprawiał Ford w zakłopotanie. Przeczytała szkic i napisała go niemal w całości na nowo. – Skreśliłam prawie wszystko – powiedziała później. Nie z powodu błędów, ale dlatego, że to nie brzmiało jak coś, co mogłaby powiedzieć samodzielnie. – To nie był mój język. To nie była właściwa kolejność. Musiałam napisać to tak, żeby to były moje słowa.

Ford pisała i redagowała, jakby pracowała nad artykułem naukowym, jakby nie była otoczona prawnikami.

Bromwich i Robbins przez godzinę podrzucali Ford pytania, z którymi być może będzie musiała się zmierzyć podczas przesłuchania, i dawali jej ogólne rady co do tego, jak zachowywać się na posiedzeniu. Jesteś tam po to, by ujawnić prawdę, nie martw się wynikiem – tłumaczyli. Jeśli senatorowie będą używali dwuznacznych słów, powinna domagać się uściślenia. Jeśli zadadzą trzyczłonowe pytanie, niech poprosi, aby zadali je po kolei. Bromwich powiedział, że usiądzie koło niej. Kiedy senatorowie zamilkną, powinna na nich patrzeć, oddychać pełną piersią – i nie brać do siebie tego, co powiedzą.

Robbins i Bromwich, obaj specjaliści w kwestii przesłuchań w Kongresie, wiedzieli, że kluczem do dobrego wystąpienia w tych okolicznościach jest przećwiczenie wszystkiego, przewidywanie pytań i dopieszczenie odpowiedzi. Każdy ćwiczył przed wystąpieniem, nawet jeśli sprawa dotyczyła jakichś błahostek. Nieprzygotowanie odpowiedzi uznawano za niepotrzebne ryzyko lub nawet lekkomyślną brawurę. Prawnicy musieli przeprowadzić ją przez te ćwiczenia bardzo szybko. Niektórym szefom firm próby wystąpień przed Kongresem zajmowały całe tygodnie, nawet miesiące. Oni mieli jeden dzień.

Ford robiła notatki, ale trudno było jej się skupić, bo prawnicy mówili jeden przez drugiego. Kiedy poprosili ją, by przećwiczyła swoje odpowiedzi, odmówiła. – Była bardzo uparta – wspominał Robbins.

Za mniej niż dobę Ford miała wygłosić oświadczenie tak mocne, że dawno w Waszyngtonie nikt nie słyszał nic tak wybuchowego. Chcąc uniknąć wrażenia męskiego areopagu republikanów, senatorzy oddawali swój czas na pytania doświadczonej prokuratorce Rachel Mitchell. Jednak oni wszyscy będą słuchali odpowiedzi Ford i szukali w nich słabych punktów, nieścisłości i momentów zawahania.

Mimo to Ford nie była przejęta. Dla niej to było jak uczenie się przed sprawdzianem, do którego już znała odpowiedzi. Była pewna co do tego, co wiedziała – i tego, czego nie wiedziała. Żadne próby tego nie zmienią.

Obawiała się tylko jednego. „Nie wiem, czy dam radę przejść przez to w obecności kamer” – powiedziała doradcom. Na nowo przywołała pytanie, które zadawała już od kilku dni: Czemu nie może odpowiedzieć na pytania komisji na posiedzeniu zamkniętym?

Teraz wkroczyła Seidman. W rozmowie w cztery oczy powtórzyła to, co też od kilku dni powtarzały jej Katz i Banks: wystąpienie transmitowane w telewizji to jedyny sposób na to, by jej relacja mogła zaistnieć publicznie w całości i rzetelnie. To samo zrobi Kavanaugh. „No dobrze” – odpowiedziała Ford.

Seidman była przekonana, że Ford już się nie wycofa – ale Katz i Banks już nie były tego takie pewne.

*

Po południu Jodi wsiadła do pociągu do Waszyngtonu. Wyszukała adres biura Katz i Banks, znalazła kawiarnię w okolicy – i szykowała się na wiele godzin wyczekiwania. Katz nie zapraszała jej. Nigdy nie spotkała Banks ani nie zamieniła słowa z Ford. W tym momencie zza kulis docierały do niej tylko skrawki informacji. Kiedy Jodi poinformowała Katz, że kupuje bilet na pociąg, prawniczka podkreśliła, że nie może dać jej żadnych obietnic odnośnie do tego, co będzie mogła zobaczyć. Mimo to zgodziły się z Megan, że przynajmniej jedna z nich powinna być w Waszyngtonie i śledzić wydarzenia z jak najbliższej odległości. Tylko tak mogły próbować zrozumieć, co to wszystko znaczy.

Wieczorem Jodi siedziała w tej samej kawiarni, kiedy przyszły po nią Katz i Banks. Zaprowadziły ją na górę, aby mogły zobaczyć końcowy etap przygotowań. Doradcy byli w świetnym nastroju. Ich biuro zamieniono w centrum dowodzenia, wypełnione różnymi reakcjami na relację ich klientki. Dostawali groźby, więc przed drzwiami stali ochroniarze. Biuro wypełniały też oznaki poparcia, na przykład przesłane przez nieznanych kwiaty dla Ford, ustawione w nieładzie na biurku Katz. A ciastek przyszło tyle, że trzymały je w stosach na szafkach na dokumenty.

W biurze zostały tylko prawniczki i stratedzy, którzy pomagali Ford. Byli pełni energii, optymistyczni, gotowi stawić opór.

Idąc do windy, Katz zgarnęła egzemplarz „Timesa” i triumfująco wskazała na nagłówek: „Bill Cosby, niegdyś modelowy ojciec, teraz osadzony”[216]. Dzień wcześniej Bill Cosby został skazany na karę od trzech do dziesięciu lat więzienia – oto nadeszła sprawiedliwość, w którą wielu już nie wierzyło. Komentatorzy nazywali to pierwszym istotnym wyrokiem ery #MeToo. Katz czuła, że historia stoi po jej stronie.

Jednak w tym samym czasie w telewizji brylował Trump, nazywając oskarżenia wobec Kavanaugh jeszcze jednym „przekrętem” demokratów[217]. To była jedna z nowych okoliczności, które Megan śledziła z Nowego Jorku. Prezydent wykorzystywał sprawę Kavanaugh, by jeszcze raz zapewniać o swojej niewinności i robić z siebie ofiarę. „Jestem sławny od dawna i słyszałem już wiele zmyślonych zarzutów, naprawdę zmyślonych – mówił. – Dlatego kiedy widzę coś takiego, to patrzę na to inaczej niż ci, którzy siedzą w domu, oglądają telewizję i mówią «Ojej, sędzia Kavanaugh to czy siamto». Już to przerabiałem”.

Trump znowu zaatakował to, w jaki sposób Megan i Barbaro pisali o jego zachowaniu wobec kobiet, mówiąc o fake newsach i „przekłamanym reportażu”. Trump wspomniał też o „czterech czy pięciu kobietach, którym zapłacono, żeby zmyśliły opowieści na [jego] temat”. Nie ma dowodów na te twierdzenia, jednak starania Lisy Bloom, aby wydobyć wpłaty na rzecz domniemanych ofiar Trumpa od prominentnych demokratów, były udokumentowane przez dziennikarzy, co dało mu argument, który po przekręceniu go i przejaskrawieniu pozwalał mu próbować postawić na swoim.

Ford położyła się o 22.00, licząc na to, że się wyśpi. Dwie godziny później wciąż nie spała. Wzięła prysznic i do rana oglądała telewizję. – Czekałam. Byłam gotowa już iść i mieć to za sobą – powiedziała później.

Ranek przeleciał w mgle przygotowań. Zjawiła się stylistka, która miała zrobić jej fryzurę. Kiedy spojrzała w lustro, nie rozpoznała siebie – miała podkręcone końcówki. Niektórzy z jej doradców słusznie podejrzewali, że ta wykładowczyni z Kalifornii raczej nie ma ubrań, które wkłada się na przesłuchania na Kapitolu, więc zamówili jedenaście garsonek, które zostały przywiezione do hotelu poprzedniego wieczora. Ford uważała, że stroje są zbyt ciemne i zbyt drogie – takie w stylu Wschodniego Wybrzeża. Wybrała jeden z tych, który nie był czarny, ale granatowy, taki, który mogłaby włożyć na wykład. Nagle pojawił się i krawiec, który go przypasował.

Zjadła śniadanie w pokoju z dwoma znajomymi ze Stanford – jeden przyleciał z nią prywatnym odrzutowcem, drugi akurat był w mieście. Kiedy dyskutowali o badaniach, które właśnie prowadzą, Ford czuła, że wchodzi w profesjonalny tryb, który chciała prezentować podczas swojego wystąpienia.

Ich samochód, SUV Chevy Suburban, już czekał. Pojechała na Kapitol z Katz, Banks, Bromwichem, Robbinsem i dwoma ochroniarzami. Wjechali na podziemny parking, a stamtąd ruszyła z eskortą przez korytarze Kongresu. Szła korytarzem, później w górę schodów, aż doszła do szerokiego korytarza pełnego gabinetów. Ludzie wychylali się zza drzwi, próbując złapać ją w przelocie. Niedługo Ford i jej doradcy znaleźli się w prywatnym pomieszczeniu – pokoju przypominającym biuro – położonym nieopodal sali, w której miało odbyć się przesłuchanie. Mogli się w nim przegrupować w czasie przerw i odpocząć. Ford wciąż zmieniała oświadczenie wstępne, które miała w podręcznym notatniku. Myślała nad każdym słowem. Wykreśliła „wrzeszczałam”, wpisała – „krzyczałam”.

Kiedy do ich pokoju zaszedł Grassley, Ford z uśmiechem na ustach wymieniła z nim uprzejmości. Wciąż zamierzała być na każdym kroku tak uprzejma, jak tylko to będzie możliwe.

Doradcy Ford naciskali komisję, aby posiedzenie odbyło się w jednej z mniejszych sal, co według nich mogło zmniejszyć tremę Ford. Nikt nie powiedział jej, w jakim stopniu jej wystąpienie będzie transmitowane – jeszcze jeden wybieg, który miał zamaskować ogromne rozmiary, do jakich urosła ta dysputa wokół wydarzenia z liceum. Katz i Banks bały się, że jeśli się dowie, strach zmrozi ją całkowicie.

Kiedy posiedzenie się zaczęło, Ford przeczytała swoje oświadczenie[218]. Nie myślała o tym, jakie robi wrażenie. Powtarzała tę historię już całe lato. Miała za sobą nieprzespaną noc. W pierwszej chwili przed mikrofonem poprosiła o kofeinę. Sala była dziwna: senatorowie siedzieli jej nad głową, światła były zbyt mocne, jak w teatrze.

W jej głosie słychać było emocje, ale cały czas był pewny, ani razu się nie załamał. Dobrała swoje słowa i obrazy tak, aby były maksymalnie sugestywne. Opowiadała, jak Kavanaugh niezdarnie próbował zdjąć z niej jednoczęściowy strój kąpielowy, który miała pod ubraniami – i odgłosy chłopaków zbiegających po schodach, jak „kulki w maszynie do pinballa”, kiedy ona schroniła się w łazience.

„Muszę znowu przeżywać tę traumę, teraz na oczach świata. Patrzę, jak w telewizji, na Twitterze i w innych mediach społecznościowych, i mediach w ogóle, rozmontowuje się moje życie, nawet przed tą komisja, której ani jeden członek nigdy mnie nie poznał, ani ze mną nie rozmawiał – mówiła. – Jestem osobą niezależną, nie jestem niczyim pionkiem. Moją motywacją przy podjęciu decyzji o ujawnieniu się była chęć pomocy i dostarczenia faktów na temat tego, jak działania pana Kavanaugh zniszczyły moje życie, aby mogli państwo wziąć to pod uwagę przy decyzji co do tego, jakie kroki podejmiecie”.

Ford była przyzwyczajona do sesji pytań i odpowiedzi, znała je z wielogodzinnych konferencji naukowych. Teraz korzystała z tych doświadczeń, próbując przemawiać jasno i konkretnie. Nie przejmowała się ostrzejszymi wymianami z Rachel Mitchell, prokuratorką, której republikanie przekazali swoje pytania. W przeciwieństwie do senatorów Mitchell miała swoje miejsce na poziomie podłogi, co sprawiało wrażenie, że nawiązały bardziej personalną interakcję, jak powiedziała później Ford. A pierwsza runda jej pytań brzmiała tak, jakby były dobrane z szacunkiem.

Jednak im dłużej trwała sesja, niepokój Ford rósł. Pytania Mitchell zaczęły zmierzać w inną stronę. W jaki sposób znalazła się w Waszyngtonie? W jakich okolicznościach przeszła test na wykrywaczu kłamstw? Później powiedziała, że te pytania sprawiły wrażenie pobocznych i pomyślanych tak, aby mąciły. Kiedy nastała ostatnia przerwa, Ford była już wyczerpana. Nie chciała wracać na salę.

Kiedy czas Mitchell przy mikrofonie dobiegł końca, podeszła do Ford.

„Będę modliła się o pani bezpieczeństwo” – powiedziała prokuratorka. To przeraziło Ford. Czy znała jakieś konkretne zagrożenie, którego Ford powinna się obawiać?

W ich prywatnym pokoju doradcy Ford uśmiechali się do niej i gratulowali. Cieszyła się z tych reakcji, ale nadal patrzyła na wszystko przez pryzmat akademii. – Kiedy wygłaszasz referat, po prostu mówisz, co wiesz – tłumaczyła. – To nie jest „dobra robota!”.

Mimo to była zadowolona z tego, jak przedstawiła swoje stanowisko – zostawiła wszystko na boisku, jak powiedziała później, przywołując jedną z ulubionych sportowych metafor. Kiedy Jeff Flake, senator z Arizony, postrzegany jako ten, który może być niezdecydowany, zaszedł się przywitać, ciepło go pozdrowiła. Wciąż nie miała świadomości, jak mocno wybrzmiał jej głos – i jak daleko przez kraj się poniesie.

Jodi, która pożyczyła wejściówkę na salę i wśliznęła się na nią pod koniec jednej z wypowiedzi Ford, miała okazję, żeby wreszcie wyrobić sobie pierwsze wrażenie. Ford siedziała naprzeciwko senatorów, za ogromnym drewnianym stołem, z Katz po jednej stronie i Bromwichem po drugiej. Jodi widziała tylko tył jej głowy. Tym, co docierało do niej najsilniej, był jej głos. Był niespodziewanie dziewczęcy, ale było słychać w nim powagę autorytetu – a to dlatego, że była tak dokładna. Sprawiała wrażenie, że chce odpowiedzieć na każde pytanie najlepiej, jak potrafi. Tym razem było inaczej niż przy sprawie Weinsteina, kiedy głosy ofiar rozbrzmiewały za pośrednictwem dziennikarzy. Teraz świat patrzył i słyszał niczym niezmącony głos konkretnej kobiety.

Wielu widzów uważało, iż była tak przekonującym świadkiem, że z nominacją Kavanaugh było już praktycznie po wszystkim. Do studia telewizyjnej stacji C-SPAN dzwoniły ofiary molestowania, by podzielić się swoimi doświadczeniami[219]. „Nie mówiłam nic o tym przez tyle lat, aż usłyszałam jej zeznania – i to po prostu łamie mi serce” – powiedziała pewna siedemdziesięciosześcioletnia kobieta. Trump powiedział, że Ford wypadła „bardzo przekonująco” i była „wiarygodnym świadkiem”[220]. W redakcji „Timesa” redaktorzy i dziennikarze byli gotowi, by pisać o rezygnacji Kavanaugh.

Jak inni obserwatorzy, Jodi i Megan nie wiedziały, czego się spodziewać po wystąpieniu Kavanaugh. Czyżby dystyngowany sędzia planował postawić się ponad tym wszystkim, przypominając zebranym o uznaniu, na które zapracował w swojej długiej karierze? A może planował powiedzieć, że szczerze nie pamięta żadnego takiego incydentu, ale tak czy inaczej powinno się go oceniać za to, co zrobił w dorosłym życiu. Taka taktyka już okazywała się skuteczna. W 2000 właśnie w ten sposób bagatelizował historie o młodzieńczych pijackich wybrykach George W. Bush: „Kiedy byłem młody i nieodpowiedzialny, byłem młody i nieodpowiedzialny”[221]. To był jeden z najefektowniejszych autobiograficznych wykrętów w historii – sprawił, że niegdysiejszy imprezowicz jednocześnie wyszedł na skruszonego i sympatycznego. Przecież nikt by nie chciał, żeby oceniali go przez pryzmat najgorszych wyskoków z młodości.

Jednak szybko okazało się, że nie to było intencją Kavanaugh. Kiedy przyszła jego kolej, by zasiadł za wypolerowanym stołem, trzymał się twardo, zadając całkowity i zdecydowany kłam oskarżeniom, które Ford wysunęła pod jego adresem pod przysięgą. – Kategorycznie i całkowicie zaprzeczam oskarżeniom skierowanym wobec mnie przez dr Ford. Nigdy nie miałem żadnego seksualnego ani fizycznego kontaktu z dr Ford. Nigdy nie byłem na żadnym takim spotkaniu, jakie opisuje dr Ford. Nigdy nie molestowałem seksualnie ani dr Ford, ani nikogo innego – powiedział.

Jodi znowu usiadła tak, że nie mogła zobaczyć jego twarzy, tylko brązowo-siwe włosy i prostokątne ramiona. Ale słyszała go dobrze – i ten gniew, z jakim wyrzucał z siebie swoje oświadczenie. Jego postawa była przeciwieństwem zachowania Ford. Panowała nad głosem, była spokojna, uprzejma, unikała polityki, chciała być pomocna. Tu i ówdzie rzucała naukową terminologią, jakby pragnęła w ten sposób potwierdzić swoje własne słowa. On zaś był głośny, kąśliwy, rozpolitykowany. – Od dwóch tygodni trwa cyniczny i ukartowany polityczny atak, napędzany tłumionym gniewem związanym z Donaldem Trumpem i jego zwycięstwem w ostatnich wyborach prezydenckich – grzmiał[222].

Przez kilka minut opowiadał słuchaczom, jak to jest być w jego butach – kiedy życie poświęcone uczciwej pracy nagle wywraca do góry nogami seria niedorzecznych oskarżeń. Tydzień wcześniej ujawniła się jedna z klientek Avenattiego, Julie Swetnick, ale w oświadczeniu dla komisji i w późniejszym telewizyjnym wywiadzie przeczyła sama sobie, więc uznano ją za niewiarygodną[223].

– Ta sprawa ze Swetnick to jakiś żart, jakaś farsa – powiedział. – Chciałem zeznawać już dzień po upublicznieniu tych zarzutów – ciągnął, przechodząc do relacji Ford. – Zamiast tego musiało upłynąć dziesięć dni, w których wylał się ten cały nonsens – mówił, wyliczając niektóre z mglistych plotek, które zaczęły krążyć: – Jestem na jakichś jachtach na Rhode Island, zaraz w Colorado, nagle widzą mnie wszędzie. I takie rzeczy są drukowane i bez zająknięcia puszczane na antenę.

– Moja rodzina i moje nazwisko zostały całkowicie i na zawsze zbrukane przez te nikczemne i fałszywe dodatkowe oskarżenia – powiedział. To słowo – „dodatkowe” – było znaczące.

Chodziło mu o nakreślenie szerszego obrazu, uczynienie go symbolem męskiej krzywdy, zrobienie z niego ofiary – że całe jego życie, pełne poświęcenia i troski o innych, wliczając w to godziny spędzone na uczeniu córek gry w koszykówkę, zostało właśnie zniszczone przez kobiety wysuwające nieodpowiedzialne roszczenia.

– Jeśli każdy Amerykanin, który pije piwo, lub każdy Amerykanin, który pił piwo w liceum, nagle ma być z góry winny molestowania seksualnego, to kraj znajdzie się w paskudnym miejscu – mówił.

Republikańscy senatorowie wykorzystali czas na pytania, by wzmocnić ten przekaz. Rachel Mitchell, która domagała się od Kavanaugh szczegółów na temat domniemanych incydentów, została odsunięta na boczny tor – senatorowie zrezygnowali z pomysłu, by to kobieta była ich głosem. Teraz ci mężczyźni jeden przez drugiego wyrażali oburzenie w związku z tym, co nazywali prześladowaniami prawego człowieka.

– Jest coraz gorzej – powiedział senator John Cornyn z Teksasu. – Jest ta sprawa z oskarżeniami pani Ramirez, których nawet „New York Times” nie chciał nagłaśniać. Potem nagle ten prawnik Stormy Daniels wyskakuje z niewiarygodną historią, oskarżając pana o najbardziej wstrętne i nieobyczajne występki. To oburzające, i ma pan prawo się gniewać.

– To hańba – powiedział senator Orrin Hatch z Utah.

– To smutny, jeden z najbardziej żenujących rozdziałów historii Senatu Stanów Zjednoczonych – dodał senator Ted Cruz z Teksasu.

W toku zeznań sędzia wygłosił kilka mało prawdopodobnych twierdzeń. Powiedział, że „diabelski trójkąt” – ta fraza pojawiła się w księdze pamiątkowej jego szkolnego rocznika, a teraz przykuła uwagę mediów – to taka pijacka gra, podczas gdy wiadomo, że to slangowe określenie trójkąta seksualnego, w którym bierze udział dwóch mężczyzn i kobieta. Powiedział też, że relacja Ford została „obalona przez tych samych ludzi, o których ona mówi, że tam byli, w tym przez jej wieloletnią przyjaciółkę”. To nie była prawda: ta przyjaciółka, Leland Keyser, faktycznie wymieniona przez Ford wśród osób, które były na prywatce, przekazała komisji w liście napisanym przez jej prawnika, że nie pamięta tej imprezy i nie zna Kavanaugh, ale jednocześnie powiedziała też „Washington Post”, że wierzy w relację Ford[224]. Kiedy senatorka Amy Klobuchar, demokratka z Minnesoty, zapytała Kavanaugh, czy kiedykolwiek częściowo lub całkowicie stracił przytomność przez alkohol, odparował, pytając, czy jej się to kiedyś przytrafiło, sprawiając wrażenie zepchniętego do defensywy.

Siedząc na sali, Jodi nagle uderzyło coś, czego nie można było łatwo dostrzec, oglądając posiedzenie w telewizji, a mianowicie jak małe było to pomieszczenie, wypełnione nie tylko stronnikami Ford i Kavanaugh, ale też aktywistami i krytykami ruchu #MeToo. Kiedy Ford skończyła przemawiać, okrzyki „Dziękujemy, doktor Ford” mieszały się ze skandowaniem „Potwierdźcie Bretta!”. W każdym rzędzie dla widowni było tylko osiem miejsc. Kobiety w koszulkach popierających Kavanaugh siedziały obok tych, które przyszły okazać wsparcie dla Ford. Tarana Burke, założycielka ruchu #MeToo, przyszła w sportowych butach, żeby mogła przejść na liczne protesty, które trwały w okolicy Kapitolu. Siedziała niedaleko Ashley Kavanaugh, żony sędziego, na której twarzy malowało się przerażenie. Wszystkie były upchnięte obok siebie w eleganckiej loży z drewnianymi panelami i mosiężnymi pieczęciami. Przyszły wziąć udział w walce, w której wszelkie zasady były improwizowane – i nie było bezstronnego sędziego.

Nazajutrz rano Jodi spotkała się z Katz w recepcji hotelu Watergate. W ciasnej salce konferencyjnej, w której Ford naradzała się z zespołem, wciąż porozkładane były przygotowawcze akcesoria, między innymi ładnie ułożony rządek markerów i orzechowe m&m’sy. Po kilku sekundach weszła Ford.

Była jednocześnie taka sama i kompletnie odmieniona w porównaniu z tym, jak wyglądała jeszcze wczoraj. Jej pierwsze słowa były identyczne jak te, od których rozpoczęła swoje wystąpienie: poprosiła o kofeinę. Wciąż chciała robić dobre wrażenie. Zapytała Katz, czy była wystarczająco uprzejma, kiedy senator Flake się z nią przywitał („Byłaś przeurocza” – zapewniła ją Katz). Ale nie miała już na sobie oficjalnego stroju, zastąpiły go turkusowa bluza z kapturem i niebieskie gumowe sandały marki Birkenstock – to wszystko przypominało, że Ford miała osobowość i życie, którego wcale nie definiowały te pojedyncze godziny w świetle reflektorów. Znowu wyglądała jak kobieta rodem z Kalifornii, z włosami zmierzwionymi snem. Na nadgarstku nosiła cienką bransoletkę z napisem „Odważna”.

Kiedy wczoraj opuściła Kapitol, w końcu pozwoliła sobie na chwilę słabości. Nie oglądała zeznań Kavanaugh. Poprzedniego wieczora jej znajomi i bliscy spotkali się w pokoju w Watergate. Cieszyli się, że najgorsze już za nimi. Jej znajomi z Palo Alto poznali kolegów i koleżanki z liceum. Jedna z nich miała iść do telewizji, by mówić o Ford – a ona jej za to dziękowała. Jej rodzice też tam byli. Kiedy wszyscy tak rozmawiali i pili drinki, Ford położyła się na obitej tapicerką ławeczce, nawet nie wyszła z pokoju, w którym trwało przyjęcie – i zamknęła oczy.

Jej samolot odlatywał już niedługo, nie mogła się doczekać, aż wróci na Zachód, wyleci z Waszyngtonu i tego całego zamieszania. Planowała, kiedy wprowadzi się z powrotem do swojego domu. Skupiała się na powrocie do starego życia i rutyny. Tyle tylko że taki powrót nie wydawał się możliwy. Jej relacja właśnie wywołała narodowe, kulturowe i polityczne trzęsienie ziemi.

Kilka godzin później, kiedy komisja sprawiedliwości szykowała się do głosowania w sprawie przekazania nominacji pod obrady pełnego składu Senatu, Katz i Banks oglądały relację na żywo, siedząc w sali konferencyjnej w swoim biurze. Jodi była tam z nimi, patrzyła jak prawniczki czekały w napięciu, aż okaże się, czy zeznanie ich klientki rzeczywiście wpłynie na wynik nominacji.

Katz maszerowała wzdłuż stołu, wymieniając wiadomości z Ford, która była na pokładzie lecącego samolotu. Oczekiwanie było wyczerpujące, chociaż wynik, na który liczyły prawniczki – żeby senator Jeff Flake lub jakiś inny republikanin zagłosował przeciwko – był raczej mało prawdopodobny. Kiedy na ekranie przelatywały puste nagłówki i obrazki, Jodi zadała im głębsze pytanie: Co tak naprawdę się zmieniło przez ostatni rok? Jakie będzie dziedzictwo wystąpienia Ford?

– Jeśli go potwierdzą, będę miała wątpliwości, czy w ogóle było warto – powiedziała Banks, zawsze bardziej pesymistyczna z dwójki.

Katz, dla której szklanka była w połowie pełna, nie mogła pogodzić się z tą odpowiedzią. Według niej Ford rzuciła wyzwanie przestarzałym normom społecznym, a mogła to zrobić dlatego, że możliwość ku temu stworzył ruch #MeToo, który naruszył te normy. – Rok temu nawet nie daliby jej możliwości, żeby zeznawała – argumentowała.

– Sytuacja uległa jakościowej zmianie – ciągnęła. – Ale nie zmieniły się instytucje. Nie zmienił się Senat. A cała władza w tym kraju skupiona jest w Białym Domu i Senacie. Ale to nie znaczy, że ruch poniósł porażkę.

Katz dodała też, że przeciwnicy Ford nie nazwali jej oszustką, tylko próbowali forsować dziwną teorię, że pomyliła się co do tożsamości sprawcy. Może to był dziwny rodzaj postępu, powiedziała, ale to wciąż postęp.

– Nie mówię, że ruch poniósł klęskę – odpowiedziała Banks. – Mówię, że mimo siły ruchu skutek wydaje się taki sam.

Telewizja też nie dawała jasnych odpowiedzi. Po dramatycznej konfrontacji z dwiema ofiarami molestowania seksualnego w windzie na Kapitolu Flake wynegocjował przerwę w postepowaniu, prosząc FBI o przeprowadzenie śledztwa w sprawie skargi Ford – a także Ramirez. Dopiero później pełny skład Senatu miał podjąć głosowanie w kwestii nominacji Kavanaugh. Dokładnie o to samo walczyły tygodniami Katz i Banks – i przegrały. Teraz republikanie z komisji i Biały Dom sami się na to zgodzili, robiąc wszystko, by tylko zabezpieczyć poparcie dla sędziego ze strony Flake’a.

Jodi wróciła do Nowego Jorku. Teraz jej miejsce jako cień prawniczek zajęła Megan. Niektórzy komentatorzy w telewizji i internecie ogłosili początek dochodzenia FBI i odroczenie głosowania jako zwycięstwo Ford, ale Katz i Banks były sceptyczne. – Nadal nie wiemy, jak to wszystko się skończy – powiedziała Katz, kiedy Megan o to zapytała.

Kilka godzin później w Kalifornii – był piątek 28 września – Ford spotkała się wreszcie z mężem i synami. To był emocjonalny powrót. Obaj chłopcy podskakiwali ze szczęścia, dusili ją uściskami – opowiadała później.

Pierwszy raz od kilku miesięcy Ford prawie czuła spokój. To było trochę zawstydzające, tak siedzieć przed tymi wszystkimi kamerami, a do tego ta nieprzyjemna rozmowa z Rachel Mitchell. Ale przynajmniej nikt nie próbował zniszczyć jej rodziny ani kariery naukowej. Zakładała, że nominacja Kavanaugh zostanie potwierdzona, od początku tak myślała. Jej zwycięstwo polegało na opowiedzeniu swojej historii całemu światy z godnością – mówiła później. Może dzięki temu kolejnym ofiarom ujawnienie przyjdzie chociaż trochę łatwiej – a ludzie, którzy będą weryfikowali kandydatów do sądów, następnym razem będą ostrożniejsi.

Ford myślała, że w końcu będzie mogła wrócić do swojego życia. Odrzucała każdą prośbę o wywiad. Powiedziała swoim doradcom: „Nie chcę już być tą osobą. Chcę po prostu wrócić do nauczania”.

Tymczasem właśnie zaczął się atak. Republikanie próbowali przepchnąć kandydaturę Kavanaugh.

W sobotę w nocy Rachel Mitchell przesłała republikańskim senatorom pięciostronicową notatkę, w której atakowała wiarygodność Ford („Sprawa typu «słowo przeciwko słowu» jest niezwykle trudna do udowodnienia. A ta jest jeszcze słabsza”)[225]. Trzy dni później na wiecu w Southaven w Missisipi nabijał się z niej Trump, folgując sobie bardziej niż zazwyczaj („Jak wróciłaś do domu? Nie pamiętam. Jak się tam znalazłaś? Nie pamiętam. Kiedy to było? Ile lat minęło? Nie wiem, nie wiem, nie wiem. W jakiej dzielnicy to było? Nie wiem. Gdzie był ten dom? Nie wiem. Na piętrze, na dole, gdzie to było? Nie wiem”)[226].

Kiedy Trump przemawiał, republikanie z senackiej komisji sprawiedliwości opublikowali złożone pod przysięgą oświadczenie mężczyzny, z którym Ford spotykała się na początku lat dziewięćdziesiątych. Stwierdził w nim, że widział, jak Ford używa wiedzy o psychologii, by pomóc współlokatorce przygotować się do testu na wykrywaczu kłamstw, który ta miała przejść w związku z rekrutacją na stanowisko w wymiarze sprawiedliwości. Wyglądało na to, że takie stwierdzenie miało rzucić cień wątpliwości na wyniki testu, który przeszła Ford. Teraz była wściekła. Jeśli krytycy chcieli ją atakować – to jedno. Ale to kłamstwo uderzało też w jej przyjaciółkę, Monicę McLean, byłą agentkę FBI, która teraz była zmuszona publicznie zaprzeczać, by Ford lub ktokolwiek inny przygotowywał ją do testu[227].

Wydawało się, że każdy miał jakąś opinię na temat tego, co zrobiła Ford. Wśród oburzonych jej postępowaniem była kelnerka z restauracji Dale’s w Southaven w Missisipi – miasta, w którym właśnie przemawiał Trump. „Każda kobieta może powiedzieć, co chce – powiedziała o ruchu #MeToo. – Wszyscy wiedzą, że one się o to proszą. Potem pną się w górę i chcą zniszczyć kogoś, kto im stoi na drodze. Ja uważam, że coś takiego powinno załatwiać się prywatnie. Chociaż na pewno jest masa złych typów, robiących wiele rzeczy, których nie powinni” – mówiła, dodając, że jej własna córka była ofiarą gwałtu[228]. „No dobra, rozumiem to, serio. Pójdzie się na terapię, na rok lub dwa, ale stres pourazowy? No nie, nie widzę tego. Za dużo. Moja córka poradziła sobie bardzo dobrze. Trzeba wybaczać, zapomnieć. Nie zamęczać się tym przez całe życie”[229].

Dla innych Ford była bohaterką. Kolejne ofiary molestowania seksualnego wciąż dzieliły się swoimi emocjonalnymi reakcjami na jej wystąpienie. Otrzymywała dziesiątki tysięcy listów z poparciem. Ich autorki zawierały w nich osobiste historie o napaściach, molestowaniu i krzywdzie. Gwiazdy takie jakie Ellen DeGeneres i Connie Chung pierwszy raz mówiły publicznie o napaściach, których doświadczyły, przytaczając Ford jako swoją inspirację[230]. Demonstranci otoczyli Kapitol z ferworem, przy którym pierwsze protesty przeciwko Kavanaugh wyglądały bardzo łagodnie. Tygodnik „Time” przygotował okładkę z portretem Ford stworzonym z cytatów z jej wystąpienia.

Dzięki rozmowie dla „Washington Post” i zeznaniom przed kamerami Ford chciała odzyskać kontrolę nad własną opowieścią – ale teraz stała się obiektem krytyki, pochwał i innych rodzajów zawłaszczania. Szukając sposobu na to, by to jej słowo było ostatnim, Ford zwróciła się do swoich doradców. Czy mogła zrobić lub powiedzieć coś jeszcze? Zespół odradzał. Mogłaby nawet pokazać nagranie ataku, a i tak znaleźliby się tacy, którzy by je podważali. A do tego nie miała możliwości, by reprezentować traumę każdej ofiary.

„Nie możesz brać na swoje barki nadziei, modlitw i marzeń każdego, komu zależy na tym, żeby kobiety były traktowane z szacunkiem – tak Katz wspomina fragment rozmowy telefonicznej z Ford. – Nie możesz się z tym mierzyć”.

Jednak Ford nie odpuszczała. W czwartek 4 października wykonała nocny telefon do Katz i Banks. Nazajutrz Senat miał odbyć pierwsze głosowanie w kwestii dalszego procedowania nominacji Kavanaugh. Dochodzenie FBI w sprawie oskarżeń Ford okazało się bardzo powierzchowne: po przesłuchaniu Marka Judge’a, P.J. Smytha, Leland Keyser i prawnika jednego ze świadków FBI „nie doszukało się potwierdzenia”[231]. Nie przesłuchali ani Ford, ani Kavanaugh. Kwestia tego, co dokładnie wydarzyło się trzydzieści lat temu, nie została wyjaśniona (dochodzenie nie potwierdziło także oskarżeń wysuniętych przez Ramirez).

Ford wciąż chciała mieć ostatnie słowo. Tego wieczora skończyła pisać trzymany w tajemnicy list, który zaczęła dwa dni wcześniej. Jego adresatem był senator Jeff Flake. Dziękowała w nim za uprzejmość, którą jej okazał.

Banks wysłała ten list na prywatną skrzynkę elektroniczną senatora jeszcze tego samego wieczora. Nazajutrz rano kurier podrzucił do jego biura wersję na piśmie.

Było piątkowe popołudnie 5 października. Senat poparł dalsze procedowanie nominacji. Definitywne głosowanie prawdopodobnie miało odbyć się nazajutrz, akurat w pierwszą rocznicę publikacji reportażu Jodi i Megan o Weinsteinie, a do tego za dwa dni przypadała druga rocznica publikacji taśm „Access Hollywood”.

Megan pojechała pociągiem do Waszyngtonu. Spotkała się z Katz pod jej biurem. Podtrzymywała ramieniem telefon, a w jej oczach mieniły się łzy. Głosowanie poszło tak, jak się spodziewały. Rozmawiała właśnie z Ford, obie oswajały się z tym, co się stało. Ford posunęła się o wiele dalej, niż planowała, ale sędzia i tak miał objąć urząd w Sądzie Najwyższym.

– Zrobiłaś, co do ciebie należało. Musisz być silna – powiedziała Katz do słuchawki.

Nazajutrz Katz, Banks i młodszy prawnik weszli do budynku Senatu, mijając setki demonstrantów. Razem z Megan szły na ostatnie głosowanie nad kandydaturą Kavanaugh. Weszły na piętro z lożami dla publiki, otwarły drewniane drzwi, zeszły po schodach z białego marmuru i usiadły w błękitnych fotelach. Były tam, by reprezentować Ford do samego końca, nawet jeśli miało to oznaczać siedzenie na widowni – powiedziały później.

Prawniczki patrzyły ze stężałymi twarzami, kiedy republikańscy senatorowie wstawali po kolei z miejsc i prawili o tym, jak niewinni mężczyźni ponoszą ryzyko niesprawiedliwych oskarżeń. Większość nie atakowała Ford bezpośrednio; mówili, że jest narzędziem w rękach tych, którzy chcieli ukręcić kandydaturę Kavanaugh. Demokraci robili coś przeciwnego – krytykowali Kavanaugh i popierali kobiety, które go oskarżały, potwierdzając tym samym swoje wsparcie dla wszystkich ofiar molestowania seksualnego. Kiedy senator Dick Durbin, demokrata z Illinois, chwalił Ford jako wzór cnót obywatelskich i wyraził ubolewanie z powodu tego, jak została potraktowana, przejęta Katz pochyliła głowę.

Obawy, które rosły po obu stronach, przemieniły się w gniew. Demonstrujący przeciwko Kavanaugh mieli transparenty, na których napisano „Wierzymy Christine Blasey Ford” i „Wierzymy ofiarom”. Osobiście wchodzili w zwarcie z republikańskimi senatorami. Zjawili się nawet pod domem McConnella, dzierżąc puszki z piwem – w nawiązaniu do młodzieńczych nawyków Kavanaugh – i krzycząc „Duszkiem, duszkiem, duszkiem” i „Co robimy z tym narąbanym sędzią?”[232]. Teraz niektórzy z nich dostali się na salę, by zobaczyć głosowanie. Jeden po drugim wstawali i dawali wyraz swoim żalom. Kiedy wyrzucali ich stamtąd ochroniarze, po korytarzach niosło się echo okrzyków: „Stoję po stronie ofiar!”. „To niemoralne!” „To plama na honorze Ameryki”.

Po drugiej stronie sali Don McGahn, doradca Trumpa z Białego Domu, siedział i przyglądał się głosowaniu z uśmiechem na twarzy. Po głosowaniu senator McConnell zwołał konferencję prasową. Megan zauważała, że on też promieniał radością: właśnie zyskał większość w Sądzie Najwyższym i pewnie inne polityczne bonusy. „Rozwścieczony tłum, który próbował zaburzyć ten proces, tylko zmotywował nas do działania” – powiedział.

Potwierdzenie nominacji Kavanaugh oczywiście nie mogło być ostatnim wyznacznikiem osiągnięć ruchu #MeToo. Kilka tygodni wcześniej pracownicy McDonalda, w tym Kim Lawson – kobieta, która udzieliła wywiadu Jodi – przeprowadzili ogólnokrajowy protest w związku z niewystarczającymi procedurami chroniącymi pracowników przed molestowaniem[233]. Historycy nazwali to pierwszym strajkiem przeciwko molestowaniu na przestrzeni ostatnich stu lat. Leslie Moonves, członek zarządu CBS, podał się do dymisji, stając się pierwszym szefem z listy Fortune 500[234], który stracił posadę w wyniku ostatnich wydarzeń[235]. Dzień wcześniej komitet przyznający Pokojową Nagrodę Nobla ogłosił, że tegorocznymi laureatami zostaną Nadia Murad i Denis Mukwege, aktywiści przeciwdziałający przemocy seksualnej. W tym samym czasie redakcja „Timesa” szykowała do publikacji szokujący reportaż o Google’u i problematycznym zachowaniu najwyżej postawionych szefów firmy, między innymi człowieka nazywanego „ojcem telefonów z Androidem”, który zapłacił dziewięćdziesiąt milionów dolarów, by móc opuścić firmę, kiedy pracownica oskarżyła go o to, że przymuszał ją do seksu oralnego – czemu zaprzeczał[236].

Debata wokół Ford pomagała ludziom mierzyć się z własnym zachowaniem z przeszłości, nawet jeśli rachunek sumienia pozostawał tylko w myślach. W ten sposób zachodziły najważniejsze zmiany – kakofoniczne i tak często rozczarowujące publiczne kłótnie rodziły rozmowy bardziej szczere i refleksyjne, tylko na niższym, bardziej prywatnym poziomie.

Ford wciąż nie mogła się zdecydować, co tak naprawdę czuje. Podczas wywiadów, których udzielała Megan w kolejnych miesiącach, często była smutna lub zagubiona, czasami pewna siebie i rozgniewana – i prawie zawsze wzburzona. Czy w ogóle powinna była się ujawniać? A może byłoby lepiej, gdyby zachowała to dla siebie? Jednego dnia Ford wyliczała argumenty za tym, by pozostać w cieniu. Nazajutrz twierdziła, że niczego nie żałuje. Wyglądało na to, że niezdecydowanie, które od początku czuła w związku z ujawnieniem się, zostanie z nią na długo.

W samym środku awantury z Kavanaugh „Times” zapytał czytelników, czy kiedykolwiek zachowali się wobec kobiet lub dziewcząt w sposób, jakiego dziś żałują[237]. Nadeszły setki odpowiedzi, w których mężczyźni przyznawali się do najróżniejszych występków – od obmacywania do zbiorowych gwałtów.

„Myślę, że «zdobycie jej» było czymś, czego oczekiwałem sam od siebie” – napisał Tom Lynch, wspominając zdarzenie, kiedy na balu maturalnym w 1980 włożył rękę pod spódnicę pewnej dziewczyny.

Osiemdziesięciodwuletni Terry Wheaton wyznał, jak w 1952 na siłę pocałował koleżankę z klasy.

„Diane, przepraszam” – napisał.

Epilog. Spotkanie

Pod koniec 2018 wróciłyśmy do pomysłu z czasu śledztwa w sprawie Weinsteina. Kiedy z całych sił przekonywałyśmy kobiety, by przerwały ciszę, zastanawiałyśmy się, czy może pomogłoby, gdybyśmy zorganizowały dla nich spotkanie. W końcu uznałyśmy, że pomysł jest chybiony, bo zagraża dyskrecji naszej pracy.

Teraz myślałyśmy o nim znowu – z nowych powodów. Uznałyśmy, że takie spotkanie pomogłoby odpowiedzieć na uporczywie powracające pytanie, które sięgało głębiej niż sama sprawa Weinsteina: Co stało się z kobietami, które opowiedziały o swoich doświadczeniach? Co one same o tym myślały?

16 stycznia 2019 dwanaście kobiet, które pojawiały się w naszych reportażach, przyjechało na naszą prośbę do Los Angeles, by wspólnie spróbować na nie odpowiedzieć[238].

Spotkanie było logistycznym wyzwaniem. Kobiety mieszkały w trzech krajach. Musiałyśmy wykonać wiele telefonów i wysłać wiele wiadomości, by znaleźć właściwy termin i wytłumaczyć nasze intencje. Nie, to nie miała być sesja grupowej terapii. Chciałyśmy tylko przeprowadzić wspólny wywiad – spotkanie miało cele dziennikarskie. Szukałyśmy właściwego hotelu ze stosowną salą, ale żaden nie wyglądał na dostatecznie dyskretny. Wtem Gwyneth Paltrow, która miała uczestniczyć w spotkaniu, zaoferowała, by odbyło się w jej domu w Brentwood – my miałyśmy zapłacić za jedzenie, unikając w ten sposób etycznego problemu związanego z przyjęciem od źródła czegoś o dużej wartości finansowej. Dla niektórych zaproszonych kobiet koszty podróży były znaczącą barierą, więc zapłaciłyśmy za kilka biletów lotniczych i noclegów.

Była osiemnasta i padało, kiedy przyjechałyśmy na miejsce – my i nasze rozmówczynie. Nasze auta minęły niepozorny płot i tak znalazłyśmy się w otoczeniu, które przypominało dom Paltrow w Hamptons, gdzie przeprowadziłyśmy naszą pierwszą rozmowę. Zgromadziłyśmy się w pokoju, który stał się naszą główną salą na ten wieczór i część następnego dnia. Podziękowałyśmy za przygotowane drinki i usiadłyśmy wygodnie na kanapach ustawionych wokół kominka, w którym kojąco trzaskał ogień.

W tym jednym pokoju zgromadziły się wszystkie nasze reportaże – we własnej osobie. Rachel Crooks, która opowiedziała Megan o tym, jak prezydent pocałował ją w windzie Trump Tower, przyjechała z Ohio. Wciąż zmagała się ze skutkami ujawnienia swojej historii – to wszystko przyniosło jej o wiele więcej możliwości i problemów, niż mogła się spodziewać. Zobaczyć tę kobietę stamtąd w tym domu w Kalifornii było dla Megan jak uderzenie pioruna – ale na dobrą sprawę nie było to bardziej zaskakujące niż inne rzeczy, które wydarzyły się odkąd pierwszy raz ze sobą rozmawiały.

Ashley Judd miała na sobie dres, bo przyjechała prosto z lotniska. Właśnie przyleciała z Niemiec, gdzie teraz mieszkała. Odkąd ukazał się artykuł o Weinsteinie, okrzyknięto ją bohaterką, otrzymała kilka nagród, a nawet przyjęła propozycję wykładania w Kennedy School na Uniwersytecie Harvarda, jej własnej uczelni. Miała zacząć w jesiennym semestrze 2019, wykładem, którego tytuł brzmiał po prostu: „Liderka”. Właśnie miała dołączyć do zarządu Time’s Up, organizacji promującej bezpieczne i sprawiedliwe praktyki w miejscu pracy, która rozpoczęła działalność w Hollywood tuż po wybuchu skandalu Weinsteina, ale jej zasięg był już o wiele większy. Ona sama też złożyła już własny pozew, oskarżając producenta o molestowanie, zniesławienie i utratę zleceń. Nawet obcy często mówili jej o swojej wdzięczności – raz nawet ustawiła się do niej kolejka, kiedy wysiadała z samolotu.

Jodi chciała zobaczyć, jak Judd wita się z Laurą Madden, byłą asystentką Weinsteina, którą już dawno temu molestował w Dublinie. Madden przyjechała z Walii. Ona i Judd jako pierwsze opowiedziały pod nazwiskiem o zachowaniu producenta[239]. Wtedy, w październiku 2017, Madden pokazała prawdziwą determinację, ale nadal była tą samą, łagodną w obyciu kobietą – ciągle zagarniała swoje delikatne, brązowe włosy za uszy, tłumacząc, że nie była przyzwyczajona do dzielenia się takimi rzeczami z obcymi.

Madden przyleciała z Zeldą Perkins, byłą pracownicą Miramaxa, która teraz była aktywistką. Kilka tygodni po wybuchu afery Weinsteina zaryzykowała i jako pierwsza publicznie złamała postanowienia umowy o zachowaniu poufności. Powiedziała dziennikarzom o wszystkim – ukryła tylko dokładny opis doświadczenia i tożsamość Roweny Chiu, koleżanki, którą chciała chronić. Perkins prowokowała Weinsteina, by ją za to pozywał – ale on tego nie zrobił. Za pośrednictwem mediów i w brytyjskim parlamencie prowadziła kampanię przeciwko ugodom z klauzulami poufności, mocno potępiając praktykę kupowania milczenia w sprawach dotyczących wykorzystywania seksualnego i innych naruszeń[240]. Perkins była krytyczna z natury – to właśnie ta cecha pozwoliła jej skonfrontować się z Weinsteinem, a teraz za jej sprawą rzucała wyzwanie powszechnie akceptowanym praktykom prawnym. Nawet na to spotkanie kobiet patrzyła z błyskiem sceptycyzmu w oczach.

Samo przyjście do domu Paltrow było dla niej dziwne. Widywały się, pracując na planie Zakochanego Szekspira i innych filmów, ale nigdy nie rozmawiały ze sobą o zachowaniu Weinsteina. Zakochany Szekspir wszedł do kin, kilka miesięcy później Paltrow dostała Oscara, a wcześniej Perkins podpisała układ, który wymazał jej historię na następnych dwadzieścia lat. Teraz te dwie blondynki siedziały obok siebie na dywanie i rozmawiały. Paltrow, nadal w make-upie i sukni, w której właśnie wystąpiła w telewizji, była przyjazną gospodynią. Oddała nam pole i pozwoliła poprowadzić spotkanie.

Kim Lawson, pracownica McDonalda, z którą Jodi rozmawiała pierwszy raz prawie rok wcześniej, przybyła z Kansas City. Od czasu ich spotkania stała się liderką kampanii, której celem było przymuszenie giganta fast foodu – drugiego największego pracodawcy w kraju – żeby zrobił coś, by przeciwdziałać molestowaniu seksualnemu w miejscu pracy. Towarzyszyła jej Allynn Umel, działaczka związków zawodowych, ale Lawson nie wyglądała na kogoś, kto potrzebuje, by trzymać go za rękę: była pełna wigoru – i sądząc po śmiechu dobywającym się z części pokoju, w której była, szybko znalazła wspólny język z koleżankami.

Christine Blasey Ford siedziała na kanapie, między Debrą Katz i Lisą Banks, prawniczkami, które nakłoniły ją do zeznań. Rzadko pozwalała sobie na takie wypady. Od trzech miesięcy, które minęły od przesłuchania w sprawie Kavanaugh, głównie pozostawała w ukryciu. Wciąż otrzymywała groźby śmierci. Nawet nie wychodziła po zakupy, tak obawiała się spotkań z obcymi ludźmi, nie wspominając już o powrocie do nauczania – pracy, którą kochała. Powiedziała jednak Megan, że jej przybycie do Los Angeles to oznaka determinacji, by się oswobodzić.

Oprócz kobiet, o których pisałyśmy, wymieniając ich nazwiska, przyjechała też Rowena Chiu, która wyróżniała się spośród nich w istotny sposób. Odkąd sprawa Weinsteina ujrzała światło dzienne, Chiu była niewidoczna. Komunikowała się z Jodi tylko przez prawnika. Nikt jej nie rozpoznał i ona sama też nie była pewna, czy chce przerwać ciszę. Mimo to ją zaprosiłyśmy – nie po to, by rzucać wyzwanie jej dyskrecji, ale by ją zrozumieć: przecież tak wiele kobiet trzymało straszne doświadczenia w tajemnicy. Może Chiu mogłaby powiedzieć coś o konsekwencjach takiej decyzji. Przybyła pod warunkiem zachowania anonimowości, a do tego chciała, by mogła towarzyszyć jej prawniczka, Nancy Erika Smith.

Skoro Chiu wciąż się nie ujawniła, wyobrażałyśmy sobie, że będzie nieśmiała i speszona – a okazała się pewna siebie i ciepła. Na ramieniu zawieszony miała imponujący aparat fotograficzny. Jej rodzice imigrowali do Anglii z Hongkongu, zanim przyszła na świat – dlatego mówiła z brytyjskim akcentem. Wiele lat temu zrezygnowała z kariery w świecie kina, skończyła studia prawnicze i podjęła pracę jako konsultantka w zarządzaniu. Przeprowadziła się do Stanów Zjednoczonych, a teraz pisała raporty dla Banku Światowego i wychowywała czwórkę dzieci. Okazało się, że mieszka w sąsiedztwie Ford. Jodi z ulgą dowiedziała się, że Chiu i jej mąż nie żywili urazy w związku z zajściem na podjeździe – rozumieli złożoność sytuacji. Ona i Perkins wreszcie rozmawiały, próbując dojść do tego, kim dla siebie są. Ostrzegła nas jednak, że nie wie, czy będzie chciała zabrać głos. Do tej pory nie opowiadała o swoich doświadczeniach w towarzystwie.

Lody powoli topniały, kobiety odnosiły się do siebie przyjaźnie, ale wciąż jakby z nieśmiałością. Tylko kilka z nich się znało – a to, co ich łączyło, było tak niecodzienne. Każda z nich długo mierzyła się z decyzją, by ujawnić swoją historię. Często po drugiej stronie słuchawki była z nimi któraś z nas. Teraz poprosiłyśmy je, by zjawiły się na tym spotkaniu z własną odpowiedzią na następujące pytanie: Kiedy już przeszły przez tę rzekę, co zastały pod drugiej stronie?

Chciałyśmy, aby podczas rozmowy, która miała zacząć się wieczorem i potrwać do jutra, wszystkie bohaterki czuły się równe. Łączyło je coś bardzo ważnego, ale nie dało się nie zauważyć też różnic, które je dzieliły. Lawson zarabiała w McDonaldzie dziesięć dolarów na godzinę. Jeszcze pół roku temu była bezdomna. Nie powiedziałyśmy o tym nikomu, ale dosłownie wszystko w domu Paltrow – jednopoziomowym gniazdku pełnym biało-szarych, połączonych imponująco wykończoną kuchnią pokoików, wyposażonych w różnorakie wygody, takie jak mięciutkie koce i pozłacane filiżanki – było namacalnym przypomnieniem różnic między tymi kobietami.

Zrobiłyśmy krótki wstęp, wyjaśniając rolę, jaką każda z nich odegrała w naszych reportażach, a następnie wszystkie zasiadły przy długim stole zastawionym japońskimi daniami: szaszłykami, sałatkami, ryżem. Teraz każda mówiła po kolei o tym, w jaki sposób podjęły decyzję, by się ujawnić. W zasadzie powtarzały to, co o nich napisałyśmy, ale rozmowa się rozkręcała. Kiedy przyszła pora na Paltrow, uniosła kieliszek i wygłosiła toast w kierunku Judd – to ona była pierwszą aktorką, która przerwała ciszę wokół Weinsteina.

– Ashley, szczerze, to, co zrobiłaś… To bardzo trudne być kimś, kto pierwszy zrobi wyłom – powiedziała, uznając między wierszami, że mówiąc pod nazwiskiem, Judd zrobiła to, na co ona nie mogła się zdobyć. – To ty przetarłaś szlak dla nas wszystkich, poszłyśmy za tobą.

– Zawsze się o ciebie martwiłam – odpowiedziała Judd. Miała na myśli lata dziewięćdziesiąte: bała się o to, czy Paltrow była bezpieczna w otoczeniu Weinsteina.

Im dłużej trwała rozmowa, tym więcej wychodziło na jaw wspólnych doświadczeń. Crooks opowiedziała o tym, że niektórzy członkowie jej rodziny wciąż popierali Trumpa – a nie ją. Perkins zaś przyznała, że przy całym zainteresowaniu, które wzbudza jej działalność przeciwko klauzulom poufności, niektórzy bliscy ani razu nie docenili jej starań.

Kiedy głos zabrała Madden, zwróciła się od razu do Ford. Powiedziała, że mogła wypowiedzieć się przeciwko Weinsteinowi po części dzięki przekonaniu, że skrzywdził nie tylko ją.

– Żeby zrobić to w pojedynkę… to musiało być coś – powiedziała Madden.

– No tak, nie wiedziałam, czy był ktoś jeszcze – odpowiedziała Ford.

Napięcie przy stole trochę wzrosło. Zebrane kobiety znały Ford – teraz jej twarz była już dobrze znana, tak samo jak jej wysoki głos – tylko z publicznych zeznań. Teraz opowiadała im o ich kulisach, wspominała też rozterki, które latem przeżywała na plaży w Santa Cruz, w tym jej pomysł, by zadzwonić do Kavanaugh i zasugerować mu, żeby się wstrzymał.

– Myślałam, że może do niego zadzwonię i powiem coś w stylu: „Słuchaj, a może oszczędzimy tego naszym bliskim?” – powiedziała.

Kiedy przyszła kolej Chiu, Jodi dała jej znak, że jeśli nie chce mówić – nie musi.

– Pewnie, powiem coś.

To było tylko kilka słów, ale dla niej były przełomowe.

– Jestem jedyną osobą przy tym stole, która nie upubliczniła swojej historii, więc nie mam wprawy w opowiadaniu – powiedziała Chiu. Nie licząc męża, jej rodzina nie wiedziała nic.

– Wydaje mi się, że jest bardzo niewiele Azjatek, które pojawiają w takim kontekście – ciągnęła. – To nie dlatego, że takie rzeczy nam się nie przytrafiają. Myślę, że w Stanach pokutuje stereotyp, że dobra mniejszość to taka, która nie robi wokół siebie szumu, nie podnosi głosu, kładzie uszy po sobie, tylko haruje i nie robi zamieszania.

Właśnie z tego powodu – i jeszcze kilku innych – Chiu teraz zastanawiała się nad przerwaniem ciszy. – Chociaż sama myśl, że miałabym zabrać publicznie głos i opowiedzieć o czymś, co z pewnością wstrząśnie moimi bliskimi i zmieni moje życie, wciąż mnie przeraża – powiedziała. – To, że mogę tu być i słuchać waszych opowieści, bardzo mi pomaga. Szczególnie wasze słowa o tym, jak podjęłyście decyzje i z jakiego powodu.

W ten sposób powód spotkania nabrał ciężaru. Dla nas celem tego spotkania był wywiad, który będziemy mogły opublikować dla naszych czytelników. Chiu zaś chciała uzyskać pomoc w podjęciu życiowej decyzji.

Chiu wskazała na swój aparat i zapytała, czy może tego wieczora i nazajutrz zrobić trochę zdjęć. Wymyśliła dla siebie idealne zadanie: mogła schować się za obiektywem, pozostając niewidzialna. Mogła obserwować.

Grupa zebrała się znów nazajutrz rano. Kobiety usiadły na tych samych kanapach i krzesłach, tworząc okręg. W jego centrum na podnóżku stały filiżanki z kawą i doniczki z mikrofonami. Przede wszystkim był to wywiad, który nagrywałyśmy – i każda o tym wiedziała. Plan na najbliższe godziny był prosty: poprosiłyśmy, by opowiedziały, co się stało, kiedy już się ujawniły. Liczyłyśmy, że dalej rozmowa potoczy się sama. Na zewnątrz wciąż padało, co budowało poczucie schronienia.

Laura Madden ciągle była podenerwowana. Nie była z tych, które się wywyższają. Jej odwaga nie spotkała się z dużym uznaniem. Nadal mieszkała w Swansea i zajmowała się myciem naczyń i sprawdzaniem prac domowych. Teraz melodyjnym głosem opowiadała innym kobietom o tym, co się stało. A stało się głównie w jej głowie – kiedy wybuchła sprawa Weinsteina, musiała na nowo opowiedzieć sobie swoje dorosłe życie.

– Jakoś rok temu, kiedy poznałam historie innych, i jeszcze zobaczyłam film dokumentalny, który zrobili, chociaż był o pracownikach w Londynie… no i zobaczyłam, jak młoda wtedy byłam… – Trochę się plątała, próbując opisać, jak to jest zobaczyć swoje własne doświadczenia na ekranie, opowiedziane jakby z zewnątrz. – Dzięki temu mogłam zrozumieć, że to nie ja zrobiłam coś złego – powiedziała. – To jego wina.

Madden miała czterdzieści dwa lata. Nikt nie mógł oddać jej teraz tego czasu, który spędziła na trapieniu się tym, co działo się w Miramaxie – ani podarować jej nowej kariery i sukcesu. – Ale to, że zobaczyłam to jako jego problem, pozwoliło mi odzyskać samą siebie – powiedziała.

Paltrow, która siedziała wygodnie na dywanie i ogrzewała się w cieple kominka, opowiedziała, jak zmieniło się jej własne postrzeganie swojej kariery. Kiedy czyny Weinsteina ujrzały światło dzienne, Paltrow dowiedziała się, że producent używał jej nazwiska, Oscara i jej sukcesów, by manipulować bezbronnymi kobietami. Począwszy od jesieni 2017 Paltrow spędziła wiele godzin na telefonicznych rozmowach z kobietami, które powiedziały jej, że Weinstein w kółko mówił o niej i jej karierze, kłamliwie insynuując, że mu się oddała. – Mówił im o moich sukcesach i pytał: „Nie chcesz mieć tego, co ona?”.

Niektóre z tych kobiet opowiedziały o tym publicznie. Inne uważały, że skoro uległy Weinsteinowi, to teraz nie mogą się ujawnić. Zaprzeczył, by mówił takie rzeczy o Paltrow, ale wyglądało na to, że po prostu obawiał się, że w końcu ona też powie swoje – a jeśli wszyscy usłyszeliby, co ma do powiedzenia, jego domek z kart by się rozpadł.

– To było w tym najtrudniejsze, czuć się jak narzędzie do ułatwiania gwałtu – powiedziała Paltrow przez łzy. – Prawie czuję się przez to winna, chociaż to kompletnie nielogiczne.

Kiedy to mówiła, luksusowe otoczenie jej domu nagle przybrało inny wymiar. Weinstein wziął jej godne pozazdroszczenia życie i użył go przeciwko innym kobietom.

Umel, działaczka związków zawodowych w McDonaldzie, podała gwieździe chusteczki.

Kiedy jedne przemawiały, inne słuchały, bez przerywania i tylko rzadko rzucając okiem na telefon. Każda była dla innych posłańcem z innego świata: z niewielkich mieścin Środkowego Zachodu, ze świata show-biznesu, oka cyklonu przesłuchań w sprawie nominacji do Sądu Najwyższego. Ale zamiast rozbijać grupę, różnice wzmagały ciekawość, zbliżały kobiety do siebie.

Miejsce zamieszkania Kim Lawson, dwudziestosześcioletniej pracownicy restauracji fast food, i producentki Zeldy Perkins dzielił dystans około sześciu i pół tysiąca kilometrów. Perkins była też od niej dwadzieścia lat starsza, mówiła ze stylowym brytyjskim akcentem i nosiła sweter z wyszytym napisem „David Bowie”. Wiele je różniło, ale teraz obie z pasją zajęły się aktywizmem. Kiedy mówiły, ich słowa były jak echo.

Perkins opisywała swoje uczucia z chwil, kiedy mówiła o poufnych ugodach przed brytyjskim parlamentem: – Najbardziej niezwykłe było dla mnie to, że gdy wchodziłam do Pałacu Westminsterskiego, to nagle poczułam, że jest mój – Pałac Westminsterski należał do mnie, ci politycy pracowali dla mnie.

Lawson zaś opowiadała o tym, jak złożyła skargę przeciwko McDonaldowi w Federalnej Komisji Równych Szans Zatrudnienia, agendzie rządowej, której zadaniem jest chronić pracowników przed dyskryminacją. – Nigdy wcześniej nie czułam takiej sprawczości – powiedziała. Raczej niewiele z zebranych kobiet kiedykolwiek strajkowało, a teraz ona mówiła o demonstracji z września: głośne skandowanie i okrzyki solidarności, nowi ludzie, poczucie siły i siostrzeństwa – i liczni mężczyźni, którzy okazywali poparcie, rozmyślnie krocząc za kobietami. Lawson wygłosiła przemowę, udzielała wywiadów i przez cały marsz pchała córkę w wózku. – Czuje się wtedy ogromne wsparcie – powiedziała. – To jak móc powiedzieć: Nie słuchaliście mnie do tej pory, ale teraz posłuchacie. Rozumiecie?

Ich opowieści zawierały pierwiastek poetyckiej zmiany miejsc. Były ofiarami napaści, ale dzięki walce zyskały autorytet i szacunek. Mimo młodego wieku Lawson stała się kimś w rodzaju przewodniczki dla innych pracownic McDonalda w całym kraju, jak ona zaangażowanych w walkę o prawa pracownicze, udzielała im rad na wspólnym forum. Inaczej patrzyli na nią też klienci. „Czy to nie pani mówiła w telewizji o molestowaniu?” – pytali.

– Odkąd zabrałam głos, mogłam stać się osobą, którą powinnam być już od dawna, kiedy miałam dwadzieścia cztery lata – powiedziała Perkins, podając swój wiek w momencie zwolnienia się z Miramaxa.

Jednak ani Perkins, ani Lawson nie mogły mówić o pełnym zwycięstwie. W Wielkiej Brytanii wciąż można było zawierać ugody z klauzulą niejawności – i Perkins nie wiedziała, czy kiedykolwiek będzie inaczej. McDonald zaczął zmieniać swoją politykę – wprowadzono nowe szkolenia dla dyrektorów i gorącą linię, a do tego planowano plakaty z instrukcjami, jak zgłaszać przypadki napaści – ale Lawson nie widziała żadnych zmian w swojej własnej filii. Nadal nie było jasne, w jaki sposób zmienią się tysiące restauracji tej sieci.

– Spora część mnie nie może się doczekać, aż to wszystko się skończy i wrócę do swoich koni i owiec, i nigdy już nie będę musiała rozmawiać z dziennikarzami ani być w telewizji, ani nic z tych rzeczy – powiedziała.

Niektóre kiwały głową ze zrozumieniem. Wszystkie były częścią prawdziwej zmiany, ale niedokończonej. Ile jeszcze chciały z siebie dać, by doprowadzić ją do końca?

Kiedy Rachel Crooks opowiedziała w 2016 o zachowaniu Trumpa, musiała mierzyć się z paraliżującym strachem i zwątpieniem. Teraz mówiła o tym, siedząc przodem do wszystkich, z podkulonymi nogami. Była jedyną, która żyła z dala od dużych miast, w konserwatywnym otoczeniu – raczej w społeczności #himtoo, jak to ujęła.

Po kilku występach w telewizji i konferencji prasowej otrzymała zaskakujące zaproszenie. Demokraci z jej okręgu chcieli, by startowała do stanowego ciała prawodawczego. Od razu pomyślała, że to był straszny pomysł. Krytycy już mówili, że oskarżała Trumpa w celach politycznych. – Przyjęcie oferty potwierdzałoby to, co wszyscy myśleli. Że robię to ze względu na korzyści – tłumaczyła teraz.

Mimo to na sercu leżały jej sprawy związane z edukacją i służbą zdrowia – a jeśli chodzi o urzędującego prezydenta, miała go za długopisowego republikanów. Może jednak mogłaby wykorzystać tę nową rozpoznawalność, by zrobić coś dobrego? – myślała. – Jakkolwiek by to oceniać, mogłaby przyciągać darczyńców – mówiła na spotkaniu. Tak Crooks zdecydowała, by ubiegać się o urząd[241]. Uczyła się prowadzić wiece i wygłaszać przemowy. Dołączyła do grupy kandydatek, które w całym kraju starały się oddać więcej władzy w ręce kobiet – więcej, niż kobiety miały w Stanach Zjednoczonych kiedykolwiek wcześniej[242].

Tej nocy, kiedy przegrała wybory, nawet nie zapłakała ani nie poczuła żalu – demokraci przegrali w całym Ohio – ale przez kolejne miesiące zmagała się z tym, jak silnie jej kampania umocniła tendencję do patrzenia na nią przez pryzmat sprawy z Trumpem. W telewizji czasami podpisywali ją po prostu jako tę, która „oskarżyła Trumpa”. Jej mama nienawidziła tego tekstu. „To teraz twoja tożsamość” – powiedział jej niedawno znajomy.

– To otworzyło mi nowe drzwi i wytyczyło nowe ścieżki, ale jednocześnie związało mnie z tymi strasznym człowiekiem – powiedziała.

Grupa w ciszy rozważała jej dylemat. W jej przypadku urzeczywistniła się jedna z najczęstszych obaw związanych z ujawnieniem się – to może zostać na zawsze. Szczególnie uważnie przysłuchiwała się jej Ford. Odnajdywała swoje lęki w tym, co Crooks mówiła o swoich doświadczeniach sprzed dwóch lat – zgadzały się nawet osobliwe szczegóły, takie jak unikanie okolicznych sklepów. Siedząc tak na kanapie, z czerwonymi okularami osadzonymi na czole, zaczęła zasypywać Crooks pytaniami – jakby miała mapę tego, co jest przed nią.

– Zastanawiam się, ile minęło, zanim mogłaś po prostu normalnie wskoczyć w samochód i pojechać do restauracji, nie martwiąc się, czy ktoś nie będzie się patrzył i zastanawiał, czy ty to ty – powiedziała Ford. Miała też inny problem: na portalach społecznościowych zaczęły pojawiać się fałszywe profile z jej danymi, na których ktoś pisał, że wszystko odwołuje.

– Przecież wiem, że to nieprawda – powiedziała. – Ale jakoś nie jestem wystarczająco odważna, żeby im to wygarnąć. I jest ich tyle, że… te całe media społecznościowe… Nie radzę sobie za dobrze z nimi.

– Czasami piszę odpowiedzi, ale nigdy ich nie wrzucam – powiedziała Crooks. – To bardzo oczyszczające.

Nie wszystkie reakcje były negatywne – zauważyła Ford. Dostała kilka nagród, zaproszeń, ofert napisania książki, kilka propozycji filmowych. Wciąż dostawała listy, wiele z nich zawierało osobiste historie traumy. – W Palo Alto jest sto siedemdziesiąt pięć tysięcy listów – wtrąciła Katz. I to było tylko te papierowe. Licząc elektroniczne, było ich jeszcze więcej. Dominowały w nich, jak wszędzie zresztą, skrajne oceny.

Przez ostatnie godziny większość kobiet tylko kiwała głowami i zadawała uprzejme pytania. Teraz przemówiły dosadniej. Paltrow zabłysła własną metaforą ze świata futbolu. – Faulują cię tylko wtedy, gdy masz piłkę – stwierdziła. Zaraz wytłumaczyła, że ściągnęła to sformułowanie od Tima McGrawa, piosenkarza country.

Paltrow i Judd – obie długoletnie ekspertki w radzeniu sobie z życiem w świetle reflektorów i krytyką – zaczęły wtedy sugerować koleżankom, jak mogą radzić sobie z opiniami innych. Judd była dosadna: powiedziała Ford, by przestała czytać, co piszą o niej w internecie.

– Jeśli alkoholik może jeden dzień wytrzymać bez picia, to ja mogę przez jeden dzień nie czytać komentarzy – powiedziała. – Jeśli wystawiam się na to, uczestniczę we własnej krzywdzie.

– W ogóle unikasz korzystania z internetu? – zapytała ją Ford, nie dowierzając.

– W ogóle nie czytam nic na swój temat, i tak już od jakichś dwudziestu lat – odpowiedziała. Wrzucała zdjęcia i linki na swoje profile, ale starała się nie czytać nic o sobie. To także dlatego, kiedy ukazał się reportaż o Weinsteinie, ukryła się w lesie.

Kiedy o tym mówiła, siedziała na obitym fotelu ustawionym przodem do grupy. Spędziła tak cały dzień, głównie słuchając – sama raczej milczała. Wydawało się, że nie przeszła jakiejś dużej zmiany. Zawsze chciała być aktywistką. Kiedy opowiedziała o Weinsteinie pod nazwiskiem, świat tylko potwierdził to, co widziała w sobie od dawna.

– Muszę mieć coś, czemu będę mogła się poświęcić – powiedziała grupie. – I właśnie czymś takim jest dla mnie równość płci.

Przez całą rozmowę Chiu odzywała się tylko czasami, głównie była cicho i słuchała, tylko czasami strzelając aparatem. Nikt nie naciskał na nią, by podjęła przełomową decyzję i opowiedziała publicznie o tym, co przytrafiło się jej w przeszłości.

Jednak pod koniec spotkania, kiedy mówiła Ford, Chiu słuchała każdego słowa. Dla Chiu Ford była symbolem tego, co mogłoby przytrafić się jej samej, gdyby się ujawniła. To, że były sąsiadkami, jeszcze bardziej wzmogło wrażenie odczuwanej przez nią więzi. Kiedy jej bliscy i sąsiedzi organizowali czuwanie dla Ford i dowozili jej posiłki, ona wciąż chroniła swój sekret.

Od miesięcy Chiu wyobrażała sobie, że awantura i krytyka, które spadły na Ford, dotyczyły jej samej. Paralela była wadliwa – dyskusja w sprawie Weinsteina była jednak mniej kontrowersyjna – ale dla niej była jak najbardziej realna. – Wyobrażałam sobie, jak wszystko się wali – przyznała. – Jak przed moim domem stają wozy transmisyjne. Bałam się, że ktoś będzie śledził moje dzieci, kiedy będą szły do szkoły.

To ćwiczenie wyobraźni miało nieoczekiwany efekt. Przyglądanie się Ford dzięki sąsiedztwu – a teraz osobiście – tylko wzmocniło pragnienie Chiu, by opowiedzieć swoją historię publicznie. Teraz powiedziała grupie, iż czuła, że jest coraz bliżej, by do nich dołączyć, by jej opowieść miała imię i nazwisko. – Nie powiem, bycie z wami w jednym pokoju jest bardzo inspirujące – powiedziała.

– Naprawdę myślę, że to by mnie zmieniło – dodała. Okazało się, że był to motyw przewodni tej kilkugodzinnej rozmowy. Każda, która się ujawniła, przeszła przemianę. Wszystkie były bardzo przejęte wpływem, jaki ich opowieść miała na innych.

Kobiety pospieszyły z wyrazami wsparcia. – Jeśli się na to zdecydujesz, będzie to duży krok w dobrym kierunku – powiedziała Lawson. – Bez względu na to, ile zajęło ci, żeby do tego dojść.

– Jeśli to zrobisz, będziemy z tobą – zapewniła Paltrow.

Ford weszła jej w słowo z przestrogą. – Mogę ci coś powiedzieć? Kiedy byłam w twojej sytuacji, miałam wokół siebie masę ludzi, którzy mówili mi «Powinnaś to zrobić, wszystko będzie dobrze» – tak samo, jak teraz mówią to tobie.

Jednak te wszystkie rady, szczególnie zapewnienia o tym, że wszystko dobrze się skończy, nie mogły się do niej przebić. – Po prostu to do mnie nie docierało, to wszystko było przytłaczające – tłumaczyła.

Żadna nie mogła przewidzieć, co się stanie, kiedy wystąpi pod nazwiskiem. Wróżby nie miały sensu. Kiedy mówi się coś po raz pierwszy, nie da się odgadnąć, co się wydarzy – kto to przeczyta, jak to poniesie się dalej, kto co doda, z czym się nie zgodzi. Nie ma żadnej gwarancji skutku ani aprobaty. Konsekwencje mogą być dotkliwe, wyzwalające – lub takie i takie jednocześnie.

Jednak to było coś, co wszyscy – zarówno w tym pokoju, jak i poza nim – już wiedzieli: jeśli historia nie zostanie opowiedziana, nic się nie zmieni. Nie da się rozwiązać problemów, które pozostają niewidoczne. W dziennikarstwie, w naszym świecie, reportaż był celem, produktem końcowym, ale w świecie poza nim ujawnienie informacji to dopiero otwarcie – początek rozmowy, działania, zmiany.

– Oto jesteśmy, wciąż na placu boju – powiedziała Perkins. Rozległ się śmiech. To była już końcówka rozmowy. Nie powiedziała tego bezpośrednio do Chiu, ale aluzja była czytelna. – Wciąż możemy się śmiać. Żadna z nas od tego nie umarła. Przeszłyśmy przez ogień i wyszłyśmy po drugiej stronie.

– I myślę, że nasze blizny to powód do dumy – dodała.

Próbując podsumować, jak to wszystko zostanie zapamiętane, Laura Madden spojrzała daleko w przeszłość. – Nie jesteśmy pierwszymi, które się ujawniły – powiedziała. – Nie jesteśmy pierwszymi kobietami, które to zrobiły. I to się nigdy nie skończy. Chodzi o to, by nie przestawać i nie bać się.

Kilka tygodni później zadzwoniła Chiu. Była gotowa mówić pod nazwiskiem. Chciała za naszym pośrednictwem nagłośnić swoją opowieść.

Rozumiała, że już więcej niż osiemdziesiąt kobiet opowiedziało o swoich relacjach z Weinsteinem[243]. Nie była przekonana, że ktoś w ogóle przejmie się jej relacją. Mimo to i tak chciała. Kiedy trwało śledztwo, jeszcze nie była gotowa, ale inne kobiety – w Los Angeles i na całym świecie – przetarły dla niej szlak. Teraz obawiała się, że Weinstein nie zostanie skazany. Pragnęła być częścią tej opowieści, być po stronie zmiany.

– Nie pozwolę, by to się po prostu rozmyło – powiedziała.

Posłowie

W pewien zimowy poranek, prawie dokładnie rok po spotkaniu z naszymi bohaterkami w Los Angeles, zespół, który pracował nad śledztwem w sprawie Weinsteina, znowu zebrał się w newsroomie. Usiedliśmy obok siebie i otworzyliśmy laptopy. Za nami stali Rebecca Corbett, Dean Baquet i Matt Purdy. Ława przysięgłych w toczącym się w Nowym Jorku procesie Harveya Weinsteina miała za chwilę ogłosić swój werdykt.

Nie wiedzieliśmy, czego się spodziewać. Starania, by Weinstein odpowiedział za swoje czyny, nie szły jakoś szczególnie dobrze. Do lutego 2020 już prawie setka kobiet publicznie oskarżyła zhańbionego producenta o różne naruszenia – od napastowania po gwałt. Jednak większość skarg dotyczyła zdarzeń zbyt dawnych, by mogły pociągnąć za sobą oskarżenia prokuratorskie – lub opisywała występki niewyczerpujące znamion przestępstwa. Prokuratorzy właśnie wnieśli zarzuty przeciwko Weinsteinowi w Los Angeles, ale jeszcze nie ujawniono szczegółów tej sprawy. Dziesiątki ofiar składało przeciwko niemu pozwy cywilne, próbując sprawić, by poniósł finansową odpowiedzialność, ale zgodnie z postanowieniami proponowanej ugody opiewającej na dwadzieścia pięć milionów, koszty pokrywałby ubezpieczyciel. On sam nie musiałby się przyznawać do niczego.

Pisałyśmy o sprawie karnej toczącej się w Nowym Jorku już od kilku miesięcy. Każda rozprawa pokazywała nam, jak bardzo jest skomplikowana – bardziej, niż wielu zdawało sobie z tego sprawę. Prokuratorzy musieli wycofać jeden z zarzutów wobec skarg na postępowanie policji. Dwie kobiety, które stały w centrum tego procesu, Jessica Mann i Miriam Haley, przyznały się do dobrowolnych stosunków seksualnych z Weinsteinem odbytych już po domniemanych atakach, a także do tego, że przez wiele lat utrzymywały z nim przyjazny kontakt. Wiedziałyśmy, że takie zachowanie jest częste – nie ma czegoś takiego, jak „idealna” ofiara gwałtu, a obie kobiety miały zawodowe powody, by utrzymywać relacje z producentami.

Wiedziałyśmy też, że takie skomplikowane sprawy rzadko wędrowały przed sąd. Przedstawiciele wymiaru sprawiedliwości z reguły uznawali, że według ławników są zbyt pogmatwane, by wydać wyrok skazujący.

Weinstein wykorzystał tę złożoną naturę procesu, aby przeprowadzić brawurową i zaciętą obronę. On i jego adwokaci twierdzili, że Mann, Haley i inni świadkowie manipulowali nim, by odnieść zawodowe korzyści. Przekonywali, że ruch #MeToo zaszedł za daleko. Weinstein rozmyślnie zatrudnił adwokatkę, a ta, którą wybrał, Donna Rotunno, okazała się zuchwałą i prowokującą rzeczniczką krytyków ruchu. Kilka tygodni wcześniej, mniej więcej w połowie procesu, Megan zaprosiła Rotunno do udziału w podcaście „New York Timesa”. Zapytała ją wtedy, czy kiedykolwiek była molestowana seksualnie. „Nie – odpowiedziała. – Nigdy nie postawiłabym się w takiej sytuacji”. Niektórzy słuchacze poparli jej stanowisko, ale większość wyrażała oburzenie. Używając hasztagu #WhereIPutMyself (#GdzieSięPostawiłam), ofiary molestowania pisały, w jakich okolicznościach padły ofiarą molestowania, odrzucając w ten sposób twierdzenie, że były w jakikolwiek sposób odpowiedzialne za to, co im się przytrafiło.

Kiedy tak siedziałyśmy, czekając długie minuty na ogłoszenie werdyktu, doskonale wiedziałyśmy, jaka jest stawka. Chociaż ten pojedynczy proces był niewystarczający, by być prawdziwym sprawdzianem dla ruchu #MeToo, to właśnie tak go postrzegano. Jeśli Weinstein, który stał się jego katalizatorem, zostanie uniewinniony, to jaki będzie tego skutek dla społecznej zmiany, która nastąpiła? Byłyśmy pewne, że nasza praca ostanie się mimo wszystko, ale jednocześnie miałyśmy świadomość, że jeżeli faktycznie Weinstein zostanie oczyszczony z zarzutów, to jedyną odpowiedzialnością, która go spotka, będzie ta medialna.

Wtem usłyszałyśmy słowo – winny. Dwa razy. Weinstein został uznany za winnego gwałtu na Mann i Haley, z innych zarzutów oczyszczony, i odwieziony prosto do więzienia, gdzie miał czekać na ogłoszenie wymiaru kary.

Prokuratorzy spróbowali poszerzyć granice sprawiedliwości możliwej do osiągnięcia dla ofiar przestępstw seksualnych – i wygrali. Ławnicy uwierzyli kobietom i orzekli na ich korzyść. Kulturowa zmiana, która zaczęła się od artykułu w gazecie, dotarła do sali sądowej.

Wymieniłyśmy znaczące spojrzenia. Na chwilę byłyśmy same w tym zatłoczonym newsroomie.

Potem wzięłyśmy się do roboty. Musiałyśmy wydzwaniać do naszych rozmówców, by zapytać ich o komentarz. Miałyśmy artykuły do napisania. Nasi koledzy i koleżanki już dopieszczali swoje teksty, już wrzucali posty. Nie trzeba było przeprowadzać powolnego i starannego śledztwa. To była wiadomość z ostatniej chwili, którą trzeba było przekazać najszybciej i najdokładniej, jak to tylko możliwe.

Jodi zadzwoniła do Ashley Judd, by przekazać jej tego newsa sprzed trzech minut osobiście. Przez ostatnie trzy lata odbyły wiele znaczących rozmów telefonicznych, a ta wydawała się ostatnią z tej serii. Judd, zawsze rozważna, najpierw się zastanowiła. Nad tym, co zaczęła – i jak to się skończyło.

– Właśnie tak powinno być – powiedziała. – Właśnie tak powinno być.

Następnie Jodi zadzwoniła do Irwina Reitera. Był w szoku, że jego były szef może iść na wiele lat do więzienia. – Facet myślał, że może robić, co chce – powiedział. – Każdy, kto dla niego pracował, słyszał to tysiące razy: „Jestem supermanem, a wy nie. Jestem geniuszem, a wy cieciami”.

Ktoś z redakcji zadzwonił też do Roweny Chiu, która stałą się pewną siebie narratorką własnej opowieści – często udzielała wywiadów i szczyciła się tym, co przezwyciężyła. – Czuję, jakby nowe życie, które dla siebie zbudowałam, i to, że cieszę się z każdego dnia, było moim zwycięstwem odniesionym nad Harveyem – powiedziała.

Kilka tygodni później byłyśmy już na sali sądowej, siedziałyśmy dosłownie kilka metrów za Weinsteinem. Pojawiłyśmy się tam, by usłyszeć wyrok. Ławy były zapełnione, a my same dotarłyśmy w ostatniej chwili. Nikt nie przyszedł, by wspierać Weinsteina, więc dostałyśmy miejsca w rzędzie przeznaczonym dla jego bliskich i członków rodziny. Był 11 marca 2020 i mimo że po całym świecie panoszył się nowy groźny wirus, prawie nikt w Nowym Jorku się nim nie przejmował. Na tę chwile wystarczyło kilka psiknięć środkiem do dezynfekcji rąk.

Posiedzenie szło przewidywanym torem, jak ostatnia runda dobrze znanego cyklu. Sześć ofiar, które zeznawały, siedziało w pierwszym rzędzie, trzymając się w objęciach. Kilka z nich wygłosiło poruszające oświadczenia. Weinstein odpowiedział długim, chaotycznym i trochę pokornym, ale i samochwalczym monologiem. Irwin Reiter siedział kilka rzędów dalej, na sali byli też Lance Maerov i Gloria Allred. Mimo zamieszania wokół siebie i swojej córki, Lisy Bloom, Allred reprezentowała Annabellę Sciorra, jedną z zeznających przeciwko Weinsteinowi aktorek.

Sędzia orzekł jedną z najcięższych dostępnych mu kar – dwadzieścia trzy lata. W momencie ogłoszenia wyroku Weinstein miał sześćdziesiąt siedem lat. Prawdopodobnie spędzi w więzieniu resztę życia. – Chociaż to pierwszy wyrok, nie jest to pierwsze przestępstwo – powiedział sędzia.

Weinstein został przykuty kajdankami do wózka inwalidzkiego i wytoczony z sali.

Czerwiec 2020

Podziękowania

Kto przeczytał te strony, ten wie, jak wiele zawdzięczamy innym. A to dopiero początek.

Do wszystkich naszych rozmówczyń: dziękujemy za udział w naszej pracy. Niektóre z was rozmawiały z nami, ponosząc ogromne ryzyko. Dzieliłyście się swoimi doświadczeniami, których nigdy nie chciałyście opowiadać obcym – i opowiedziałyście jeszcze więcej na potrzeby tej książki. Wiele z was poddało się długotrwałemu, żmudnemu procesowi zadawania pytań, niektórych bardzo kłopotliwych. Specjalna wdzięczność należy się każdemu, kto dostarczył nam maile, wiadomości i inne dokumenty, które wykorzystałyśmy w tym tekście. O wiele dłuższa była lista ekspertów i anonimowych źródeł, których nigdy nie zdradzimy, a którzy dali nam niezbędne rady, pomysły i opowieści, wciąż niedające nam spokoju.

Jesteśmy wdzięczne współpracownikom z „New York Timesa”, którzy wspomagali nasze wspólne starania w ujawnianiu sprawy Weinsteina: dziękujemy Rachel Abrams, Ellen Gabler, Susan Dominus, Steve’owi Ederowi, Jimowi Rutenbergowi, Williamowi Rashbaumowi, Barry’emu Meierowi, Alowi Bakeriemu, Jimowi McKinleyowi i ekipie audio z „The Daily”. Na każdym kroku otrzymywałyśmy niezbędne wsparcie od Arthura Sulzbergera jr., A.G. Sulzbergera, Sama Dolnicka, naszych kolegów po biznesowej stronie gazetowej barykady i stałych czytelników, dzięki którym dziennikarstwo jest możliwe. Dean Baquet, Matt Purdy, David McCraw, Sheryl Stolberg, Emily Steel, Carolyn Ryan i Michael Barbaro – oni wszyscy hojnie podzielili się uwagami po lekturze tekstu.

Redaktorka, która pozostaje niewidoczna w tej książce – ale obecna na każdej jej stronie – Ann Godoff, była naszą siłą napędową. Ann dała temu projektowi swoją wizję, jasne spojrzenie i stanowczość – i komentarze tak inspirujące, że powiesiłyśmy je w naszym gabinecie. Za to wszystko będziemy wdzięczne już zawsze. William Heyward i Casey Denis, Sarah Hutson i Gail Brussel, Carolyn Foley i Juliann Barbato – oni też włożyli wiele godzin pracy i lat swojego doświadczenia, aby pomóc nam opowiedzieć tę historię i podzielić się naszą pracą. Dziękujemy za Wasze niezwykłe poświęcenie.

Rebecca Corbett, nasza redaktorka w „New York Timesie”, zawsze była naszym drogowskazem. Nie tylko pomagała nam przejść przez śledztwo w sprawie Weinsteina, ale też przeczytała naszą książkę i zaoferowała swoje uwagi do kilku jej rozdziałów, pomagając nam uchwycić i wyjaśnić to, czego byłyśmy świadkami.

Alexis Kirschbaum, nasza redaktorka i stronniczka w Londynie, też podzieliła się swoimi spostrzeżeniami, a do tego dała nam wsparcie i swoją przyjaźń. Dziękujemy też Emmie Bal i Jasmine Horsey z Bloomsbury Publishing.

Elyse Cheney jest naszą agentką, pośredniczką i przewodniczką – i jesteśmy wdzięczne za jej nieustępliwość, pewną rękę i zaradność. Jesteśmy dłużniczkami także jej zespołu: Claire Gillespie, Alice Whitwham, Alex Jacobs i Allison Devereux. Charlotte Perman i Kristen Sena z Greater Talent Network godnie zajmowały się naszymi wystąpieniami publicznymi – w szczególności przemówieniami na kampusach. Pytania, które na nich słyszałyśmy od studentów, pomogły nam przelać nasze myśli na strony tej książki.

Kelsey Kudak była naszą fact-checkerką. Wykonała swoją pracę z delikatnością i poświęceniem, przedzierając się przez setki stron skomplikowanych opisów śledztwa, a do tego cierpliwie radziła sobie ze współpracą z dwiema zupełnie różnymi autorkami. Ashta Rajvanshi pomagała przy researchu małym i dużym.

Za niezbędną pomoc dziękujemy też Josephowi Abboudowi, Kendrze Barkoff, Kassie Evashevski, Natashy Fairweather, Jonathanowi Furmanskiemu, Molly Levinson, Eleanorze Leonard, Priyi Parker, Melissie Schwartz, Felicii Stewart, Nancy Erice Smith i Joshowi Wilkinsonowi. Mamy szczęście, że w naszej rodzinie skupionej wokół Powiedziała mamy też fotografa, który wie to i owo o portretach – dziękujemy za nasze zdjęcia Martinowi Schoellerowi i jego zespołowi.

Każdy, kto wychowuje małe dzieci, potrafi wyobrazić sobie całe to zmienianie pieluch, karmienie butelką, treningi snu i to wszystko, co działo się w międzyczasie lub nierzadko nawet w trakcie naszej pracy. Raz za razem ratowały nas nasze nianie, nauczyciele naszych dzieci, a przede wszystkim – nasi bliscy.

Od Jodi: Nie wszystko w życiu dzieje się w spodziewanym porządku. W czasie pracy nad tą książką potrzebowałam moich rodziców, Wendy i Harry’ego Kantorów, najbardziej od czasu dzieciństwa – dali mi swoją niezachwianą miłość, a do tego często przybywali z odsieczą, by zająć się moimi dziećmi, zabawiać je i wychowywać. Mama i Tata, Charlene Lieber, moja druga mama; opanowany, odważny Fred Lieber – i cały rozległy klan Kantorów: dziękuję Wam za pomoc, którą okazaliście nam przez te trudne lata. Donna Mitchell – dziękuję za to, że wniosłaś w życie naszych córek spokój i dobroć. Dziękuję, że jesteś z nami zawsze – w momentach małych i dużych.

Ron – nawet kiedy pracowałeś nad swoimi tekstami o nadużyciach finansowych i książką o opłatach za naukę, wspomagałeś tę książkę z całej siły, zagrzewając mnie do pracy, dopingując i podtrzymując na duchu. Jeden z najlepszych prezentów, który kiedykolwiek mi dałeś, to ta karteczka, którą tuż przed publikacją artykułu o Weinsteinie zostawiłeś na moim biurku. Napisałeś na niej „Dasz sobie radę”. Tak, ale tylko z twoją miłością, pomocą i oddaniem.

Talia – jesteś światełkiem, szkatułką ze skarbami i coraz bardziej wymagającą partnerką w dyskusji. Słyszałaś rzeczy, o których dziecko w twoim wieku nigdy nie powinno wiedzieć, ale wiernie przechowywałaś tajemnice, pomagałaś siostrze – i cały czas utrzymywałaś spokój, kiedy mnie pochłaniały cudze dramaty. Patrzeć, jak stajesz się sobą i zaczynasz budować swoje własne życie, to dla mnie wielka frajda.

Violet – kiedy zaczynałyśmy, miałaś półtora roczku, i dlatego stałaś się dla mnie schronieniem. To rodzice powinni pocieszać swoje dzieci, ale to ja często znajdowałam ukojenie w Tobie – Twoich loczkach, piosenkach, wymyślonych słowach, odkryciach i przede wszystkim sile Twojego uścisku.

Od Megan: jestem dłużna moim rodzicom, Johnowi i Mary Jane Twoheyom, którzy od zawsze są moim moralnym kompasem. Wciąż umacniają moją wiarę w wartości, dopingują mnie w poszukiwaniu prawdy – i pomagają mi powstać, ilekroć upadnę. Ben i Maya Rutman, Helen i Felix Rutman-Schoeller i Martin Schoeller – jestem wdzięczna za Waszą nieskończoną dobroć i wesoły śmiech. Jenny Rattan-John – jesteś naszą opoką, nauczycielką, ukochanym członkiem naszej rodziny.

Jim – kiedy zaczęła się sprawa Weinsteina, byliśmy małżeństwem zaledwie od roku. Dopiero urodziło nam się dziecko. Ani razu nie zawahałeś się we wsparciu dla tego projektu, a później także tej książki, chociaż oznaczała odwołane wakacje, długie okresy samotnego rodzicielstwa i radzenie sobie z silnymi emocjami, które wywoływała we mnie ta praca. Twoje ciepłe uściski, umiejętność słuchania i zachęcające liściki pchały mnie naprzód – a Twoja wiedza i pewna ręka agenta literackiego doszły do głosu w najwłaściwszym z możliwych momentów.

Mira – kiedy pracowałam nad tym materiałem, nauczyłaś się chodzić i mówić, a zadziorność, z którą wchodziłaś w każdy etap rozwoju, była dla mnie wielką inspiracją. Wciąż imponuje mi Twój charakter, spryt i pasja – i jestem za nie wdzięczna.

Do naszych i waszych córek: Zawsze wiedzcie, co to szacunek i godność – zarówno w miejscu pracy, jak i poza nim.

Przypisy

[1] Rose McGowan w mailu do Jodi Kantor, 11.05.2017.

[2] Rose McGowan (@rosemcgowan), Twitter, 13.10.2016,

https://twitter.com/rosemcgowan/status/786723360550035460.

[3] Rose McGowan, Odważna, Warszawa 2018.

[4] Rose McGowan (@rosemcgowan): „notatki do scenariusza, który dzisiaj dostałam. Serio. Nazwisko gwiazdora rymuje się z Madam Panhandler, hahaha, umieram”, Twitter, 17.06.2015, https://twitter.com/rosemcgowan/status/611378426344288256.

[5] Rose McGowan (@rosemcgowan): „Złość jest w porządku. Nie bój się jej. Poddaj się. Przeminie jak chmura burzowa, ale trzeba ją rozpoznać. #readthis”, Twitter, 3.04.2017, https://twitter.com/rosemcgowan/status/ 849083550448193536; „rozwalcie system”, Twitter, 4.05.2017, https://twitter.com/rosemcgowan/status/860322650962264064.

[6] Jennifer Senior, (@JenSeniorNY), „Nadejdzie taki moment, w którym wszystkie kobiety, które boją się mówić o Weinsteinie, wezmą się za ręce i skoczą”, Twitter, 30.03.2015, https://twitter.com/jenseniorny/status/582657086737289216.

[7] Jodi Kantor (@jodikantor), „Harvey Weinsein w styczniu 2017 na Marszu Kobiet w Park City, Utah”, Twitter, 5.10.2017, https://twitter.com/jodikantor/status/916103297097961472.

[8] Sabrina Rubin Erdely, A Rape on Campus, Rolling Stone, 19.11.2014. Rolling Stone wycofał artykuł 5.04.2015 i zlecił napisanie tekstu „Columbia Journalism Review”. Później został on opublikowany w Rolling Stone. Sheila Coronel, Steve Coll, Derek Kravitz, Rolling Stone and UVA: The Columbia University Graduate School of Journalism Report, Rolling Stone, 5.04.2015, https://www.rollingstone.com/culture/culture-news/rollingstone-and-uva-the-columbia-university-graduate-school-of-journalism-report-44930; Ravi Somaiya, Rolling Stone Article on Rape at University of Virginia Failed All Basics, Report Says, New York Times, 5.04.2015, https://www.nytimes.com/2015/04/06/business/media/rolling-stone-retracts-article-on-rape-at-university-of-virginia.html.

[9] Ben Sisario, Hawes Spencer, Sydney Ember, Rolling Stone Loses Defamation Case Over Rape Story, New York Times, 4.11.2016, https://www.nytimes.com/2016/11/05/business/media/rolling-stone-rape-story-case-guilty.html; Hawes Spencer, Ben Sisario, In Rolling Stone Defamation Case, Magazine and Reporter Ordered to Pay $3 Million, New York Times, 7.11.2016, https://www.nytimes.com/2016/11/08/business/media/in-rolling-stone-defamation-case-magazine-and-reporter-ordered-to-pay-3-million.html; Matthew Haag, Rolling Stone Settles Lawsuit Over Debunked Campus Rape Article, New York Times, 11.04.2017, https://www.nytimes.com/2017/04/11/business/media/rolling-stone-university-virginia-rape-story-settlement.html; Sydney Ember, Rolling Stone to Pay $1.65 Million to Fraternity Over Discredited Rape Story, New York Times, 13.06.2017, https://www.nytimes.com/2017/06/13/business/media/rape-uva-rolling-stone-frat.html.

[10] Erik Wemple, Charlottesville Police Make Clear That Rolling Stone Story Is a Complete Crock, Washington Post, 23.03.2015, https://www.washingtonpost.com/blogs/erik-wemple/wp/2015/03/23/charlottesville-police-make-clear-that-rolling-stone-story-is-a-complete-crock; Bill Grueskin, More Is Not Always Better, Columbia Journalism Review, 5.04.2015, https://www.cjr.org/analysis/rolling_stone_journalism.php; Craig Silverman, The Year in Media Errors and Corrections 2014, Poynter Institute, 18.12.2014, https://www.poynter.org/newsletters/2014/the-year-in-media-errors-and-corrections2014.

[11] Megan Twohey, Dozens of Rape Kits Not Submitted for Testing by Chicago Suburban Police Departments, Chicago Tribune, 14.06.2009, https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-2009-06-14-chi-rape-kits-14-jun14-story.html; Megan Twohey, Illinois to Test Every Rape Kit, Chicago Tribune, 6.07.2009, https://www.chicagotribune.com/news/ct-met-rape-kit-law-20100706-story.html; Megan Twohey, Americans Use the Internet to Abandon Children Adopted from Overseas, Reuters, 9.09.2013, https://www.reuters.com/investigates/adoption/#article/part1.

[12] „Celebrity Apprentice: All-Stars”, Sezon 6, odcinek 1, wyemitowany 3.03.2013 przez NBC; Mark Graham, Did Donald Trump Just Utter the Most Blatantly Sexist Statement in the History of Broadcast Television?, VH1, 5.03.2013, http://www.vh1.com/news/84410/donald-trump-brande-roderickonherknees.

[13] For Many Trump Employees, Keeping Quiet Is Legally Required, Fortune, 21.06.2016, http://fortune.com/2016/06/21/donald-trump-nda; John Dawsey, Ashley Parker, ‘Everyone Signed One’: Trump Is Aggressive in His Use of Nondisclosure Agreements, Even in Government, Washington Post, 14.08.2018, https://www.washingtonpost.com/politics/everyone-signed-one-trump-is-aggressive-in-his-use-of-nondisclosure-agreements-even-in-government/2018/08/13/9d0315ba-9f15-11e8-93e3-24d1703d2a7a_story.html.

[14] Michael Barbaro, Megan Twohey, Crossing the Line: How Donald Trump Behaved with Women in Private, New York Times, 14.05.2016, https://www.nytimes.com/2016/05/15/us/politics/donald-trump-women.html.

[15] Tamże.

[16] Donald Trump, wywiad Megan Twohey i Michael Barbaro, 10.05.2016.

[17] Trump’s Ex-girlfriend Says She Was Misquoted by the NY Times, Fox News, 16.05.2016, https://video.foxnews.com/v/4895612039001/#sp=show-clips.

[18] Donald J. Trump (@realdonaldtrump), Twitter, 16.05.2016, https://twitter.com/realdonaldtrump/status/732196260636151808.

[19] Donald J. Trump (@realdonaldtrump), Twitter, 16.05.2016, https://twitter.com/realdonaldtrump/status/732230384071680001.

[20] Erik Wemple, Bill O’Reilly Follows Donald Trump into Racist Hellhole, Washington Post, 7.06.2016, https://www.washingtonpost.com/blogs/ erik-wemple/wp/2016/06/07/bill-oreilly-follows-donald-trump-into-racisthellhole.

[21] David A. Farenthold, Trump Recorded Having Extremely Lewd Conversation about Women in 2005, Washington Post (wersja poprawiona), 8.10.2016, https://www.washingtonpost.com/politics/trump-recorded-having-extremely-lewd-conversation-about-women-in-2005/2016/10/07/3b9ce776-8cb4-11e6-bf8a-3d26847eeed4_story.html

[22] Trump Responds in 2016 to Outrage over Comments, New York Times, 8.10.2016, https://www.nytimes.com/video/us/politics/100000004698416/trump-responds-to-outrage-over-lewd-remarks.html; Maggie Haberman, Donald Trump’s Apology That Wasn’t, New York Times, 8.10.2016, https://www.nytimes.com/2016/10/08/us/politics/donald-trump-apology.html.

[23] Zapis drugiej debaty, New York Times, 10.10.2016, https://www.nytimes.com/2016/10/10/us/politics/transcript-second-debate.html.

[24] Megan Twohey, Michael Barbaro, Two Women Say Donald Trump Touched Them Inappropriately, New York Times, 12.10.2016, https://www.nytimes.com/2016/10/13/us/politics/donald-trump-women.html.

[25] Rachel Crooks, rozmowy z Megan Twohey, od października 2016 do wiosny 2019.

[26] Eli Saslow, Is Anyone Listening?, Washington Post, 19.02.2018, https:// www.washingtonpost.com/news/national/wp/2018/02/19/feature/trumpaccuser-keeps-telling-her-story-hoping-someone-will-finally-listen.

[27] Donald Trump, rozmowa z Megan Twohey, 11.10.2016.

[28] Presidential Candidate Donald Trump Rally in Panama City, Florida, C-SPAN, 11.10.2016, https://www.c-span.org/video/?416754-1/donald-trumpcampaigns-panama-city-florida.

[29] Jessica Taylor, ‘You Can Do Anything’: In 2005 Tape, Trump Brags about Groping, Kissing Women, National Public Radio, 7.10.2017, https://www.npr.org/2016/10/07/497087141/donald-trump-caughtontape-making-vulgar-remarks-about-women; Alan Rappeport, John McCain Withdraws Support for Donald Trump after Disclosure of Recording, New York Times, 8.10.2018, https://www.nytimes.com/2016/10/08/us/politics/presidential-election.html; Jonathan Martin, Maggie Haberman, Alexander Burns, Lewd Donald Trump Tape Is a Breaking Point for Many in the G.O.P., New York Times, 8.10.2016, https://www.nytimes.com/2016/10/09/us/politics/donald-trump-campaign.html.

[30] Josh Gerstein, Woman Suing Trump over Alleged Teen Rape Drops Suit, Again, Politico, 4.11.2016, https://www.politico.com/story/2016/11/donald-trump-rape-lawsuit-dropped-230770; Jane Coaston, Anna North, Jeffrey Epstein, the Convicted Sex Offender Who Is Friends with Donald Trump and Bill Clinton, Explained, Vox, 3.12.2018, https://www.vox.com/2018/12/3/18116351/jeffrey-epstein-trump-clinton-labor-secretary-acosta.

[31] Woman Accuses Trump of Inappropriate Sexual Conduct at 1998 US Open, ABC, 21.10.2016, https://abc7.com/politics/woman-accuses-trumpofinappropriate-sexual-conductat1998usopen/1565005.

[32] Katie Mettler, She Accused Trump of Sexual Assault. Lou Dobbs Tweeted Her Phone Number, Washington Post, 14.10.2016, https://www.washingtonpost. com/news/morning-mix/wp/2016/10/14/she-accused-trump-of-sexual-assaultlou-dobbs-tweeted-her-phone-number.

[33] Marc Kasowitz, Re: Demand for Retraction, list od Marca Kasowitza do Davida McCrawa, 12.10.2016, https://assets.donaldjtrump.com/DemandForRetraction.PDF.

[34] David McCraw, Re: Demand for Retraction, list od Davida McCrawa do Marca Kasowitza, 13.10.2016, https://www.nytimes.com/interactive/2016/ 10/13/us/politics/david-mccraw-trump-letter.html.

[35] Emily Steel, Michael S. Schmidt, Bill O’Reilly Thrives at Fox News, Even as Harassment Settlements Add Up, New York Times, 1.04.2017, https://www.nytimes.com/2017/04/01/business/media/bill-oreilly-sexual-harassment-fox-news.html.

[36] Karl Russel, Bill O’Reilly’s Show Lost More Than Half Its Advertisers in a Week, New York Times, 11.04.2017, https://www.nytimes.com/interactive/2017/04/11/business/oreilly-advertisers.html.

[37] Emily Steel i Michael S. Schmidt, Bill O’Reilly is Forced Out at Fox News, New York Times, 19.04.2017, https://www.nytimes.com/2017/04/19/business/media/bill-oreilly-fox-news-allegations.html.

[38] John Koblin i Jim Rutenberg, Accused of Sexual Harassment, Roger Ailes Is Negotiating Exit from Fox, New York Times, 19.07.2016, https://www.nytimes.com/2016/07/20/business/media/roger-ailes-fox-news-murdoch. html.

[39] Shaunna Thomas, rozmowa z Jodi Kantor, kwiecień 2017.

[40] 2017 Cannes Film Festival Red Carpet Looks, zdjęcia, New York Times, 20.05.2017, https://www.nytimes.com/2017/05/20/fashion/2017-cannes-film-festival-red-carpet-looks.html.

[41] Ramin Setoodeh, Ashley Judd Reveals Harassment by Studio Mogul, Variety, 6.10.2015, https://variety.com/2015/film/news/ashley-judd-sexualharassment-studio-mogul-shower-1201610666.

[42] Judith Godrèche, mail do Jodi Kantor, 13.06.2017.

[43] Marissa Tomei, rozmowy z Jodi Kantor, 2017–2018.

[44] Elizabeth Rubin, Spy, Mother, Comeback Kid: All Eyes Are on Claire Danes, Vogue, 14.07.2013, https://www.vogue.com/article/all-eyes-on-clairehomeland-claire-danes-and-damian-lewis.

[45] Lisa Bloom, Twitter, 7.04.2017, https://twitter.com/lisabloom/status/ 850402622116855809.

[46] Ashley Judd, Życie gorzko-słodkie, tłum. Jacek Żuławnik, wyd. Warszawa 2014.

[47] Ashley Judd, rozmowy z Jodi Kantor i Megan Twohey, czerwiec 2017 – styczeń 2019.

[48] Ashley Judd, Życie gorzko-słodkie, tłum. Jacek Żuławnik, Warszawa 2014.

[49] Diane Rosenfeld, rozmowa z Jodi Kantor, 11.05.2018.

[50] Ashley Judd, Gender Violence: Law and Social Justice, praca magisterska, Harvard Kennedy School 2010.

[51] #NastyWoman, YouTube, Live at State of the Word, film opublikowany przez Ninę Mariah, 11.12.2016, https://www.youtube.com/watch?v=dv N0On85sNQ.

[52] Ashley Judd, rozmowa z Jodi Kantor, 2017; Pracownicy firmy Copper Fit, rozmowa z Jodi Kantor, 2019.

[53] Jill Kargman, rozmowa z Jodi Kantor, czerwiec 2017.

[54] Jenni Konner, rozmowy z Jodi Kantor, 2017; Lena Dunham, rozmowa z Jodi Kantor, 2017.

[55] Tina Brown, rozmowa z Jodi Kantor, 26.09.2017.

[56] Gwyneth Paltrow, rozmowy z Jodi Kantor i Megan Twohey, 2017–2019.

[57] Anita Gates, Miriam Weinstein, Mother and Backbone of Original Miramax, Dies at 90, New York Times, 3.11.2016, https://www.nytimes.com/ 2016/11/04/movies/miriam-weinstein-died-miramax.html.

[58] Strona sklepu Goop, https://shop.goop.com/shop/products/jade-egg? country=USA; Bill Bostock, Gwyneth Paltrow’s Goop Settles $145,000 Lawsuit over Baseless Vaginal Eggs Health Claims, „Business Insider”, 5.09.2018, https:// www.businessinsider.com/gwyneth-platrows-goop-lawsuit-vaginal-egg-claims-2018-9?IR=T.

[59] Jen Gunter, Dear Gwyneth Paltrow, I’m a GYN and Your Vaginal Jade Eggs Are a Bad Idea, Dr. Jen Gunter, 17.01.2017, https://drjengunter.com/ 2017/01/17/dear-gwyneth-paltrow-im-a-gyn-and-your-vaginal-jade-eggsare-a-bad-idea.

[60] Uma Thurman, wywiady i maile z Jodi Kantor, 2017–2019.

[61] Linda Fairstein, wywiad przeprowadzony w 2009 przez Megan Twohey, która pracowała wtedy dla Chicago Tribune.

[62] Ryan Tate, Why Harvey Weinstein Thinks He Owns New York Media, Gawker, 2.04.2008, https://gawker.com/5004915/why-harvey-weinsteinthinks-he-owns-new-york-media.

[63] David Simon, wywiad i mail do Jodi Kantor, 2018–2019.

[64] James Risen i Eric Lichtblau, Bush Lets U.S. Spy on Callers without Courts, New York Times, 16.12.2005, https://www.nytimes.com/2005/12/16/politics/bush-lets-us-spy-on-callers-without-courts.html.

[65] Wydział Praw Człowieka, https://dhr.ny.gov, i kalifornijski Wydział do spraw Równości Zatrudnienia i Zamieszkania, https://www.dfeh.ca.gov.

[66] Raport wygenerowany w 2017 przez kalifornijski Wydział do spraw Równości Zatrudnienia i Zamieszkania.

[67] Notatki ze spotkania Katie Benner i Jodi Kantor.

[68] Katie Benner, Women in Tech Speak Frankly on Culture of Harassment, New York Times, 30.06.2017, https://www.nytimes.com/2017/06/30/technology/women-entrepreneurs-speak-out-sexual-harassment.html.

[69]  Tak zaczynała się wiadomość, którą Dave McClure, przedsiębiorca, wysłał do starającej się o pracę Sary Kunst. Po publikacji artykułu w „New York Timesie” McClure został zmuszony do publicznych przeprosin (przyp. tłum.).

[70] Susan Fowler, Reflecting on One Very, Very Strange Year at Uber, 19.02.2017, https://www.susanjfowler.com/blog/2017/2/19/reflecting-on-one-verystrange-year-at-uber.

[71] Katie Benner, A Backlash Builds against Sexual Harassment in Silicon Valley, New York Times, 3.07.2017, https://www.nytimes.com/2017/07/03/technology/silicon-valley-sexual-harassment.html.

[72] Emily Steel, At Vice, Cutting-Edge Media and Allegations of Old-School Sexual Harassment, New York Times, 23.12.2017, https://www.nytimes.com/2017/12/23/business/media/vice-sexual-harassment.html.

[73] Catrin Einhorn, Zach Wichter, Harassment and Tipping in Restaurants: Your Stories, New York Times, 18.03.2018, https://www.nytimes.com/ 2018/03/18/business/restaurant-harassment-tipping.html; Catrin Einhorn, Rachel Abrams, The Tipping Equation, New York Times, 12.03.2018, https://www.nytimes.com/interactive/2018/03/11/business/tipping-sexualharassment.html.

[74] Susan Chira, Catrin Einhorn, How Tough Is It to Change a Culture of Harassment? Ask Women at Ford, New York Times, 19.12.2017, https://www.nytimes.com/interactive/2017/12/19/us/ford-chicago-sexual-harassment.html; Susan Chira, Catrin Einhorn, The #MeToo Moment: Blue-collar Women Ask, ‘What About Us?’, New York Times, 20.12.2017, https://www.nytimes.com/2017/12/20/us/the-metoo-moment-blue-collar-women-ask-what-about-us.html; Susan Chira, We Asked Women in Blue-collar Workplaces about Sexual Harassment: Here Are Their Stories, New York Times, 29.122017, https://www.nytimes.com/2017/12/29/us/blue-collar-women-harassment.html; Susan Chira, The ‘Manly’ Jobs Problem, „New York Times”, 8.02.2018, https://www.nytimes.com/2018/02/08/sunday-review/sexual-harassment-masculine-jobs. html.

[75] Emily Steel, How Bill O’Reilly Silenced His Accusers, New York Times, 4.04.2018, https://www.nytimes.com/2018/04/04/business/media/how-bill-oreilly-silenced-his-accusers.html.

[76] Chai Feldblum, rozmowa z Jodi Kantor, 11.05.2017.

[77] Weinsteinowie sprzedali Miramax Disneyowi w 1993 za osiemdziesiąt milionów dolarów, po czym w 2005 odcięli się od Disneya. Laura M. Holson, How the Tumultuous Marriage of Miramax and Disney Failed, New York Times, 6.03.2005, https://www.nytimes.com/2005/03/06/movies/how-the-tumultuous-marriage-of-miramax-and-disney-failed.html.

[78] John Schmidt, rozmowy z Megan Twohey, od września 2017 do wiosny 2019.

[79] Amy Israel, rozmowy z Jodi Kantor, 2017–2019.

[80] Zelda Perkins, rozmowy z Jodi Kantor, 2017–2019.

[81] Rowena Chiu, rozmowy z Jodi Kantor, maj–czerwiec 2019.

[82] Donna Gigliotti, maile do Jodi Kantor i Kelsey Kudak, listopad 2017 – czerwiec 2019.

[83] Megan Twohey, Jodi Kantor, Susan Dominus, Jim Rutenberg, Steve Eder, Weinstein’s Complicity Machine, New York Times, 5.12.2017, www.nytimes.com/interactive/2017/12/05/us/harvey-weinstein-complicity.html.

[84] Andrew Cheung, rozmowa z Jodi Kantor, lipiec 2017.

[85] Laura Madden, rozmowy z Jodi Kantor, od lipca 2017 do stycznia 2019.

[86] Gloria Allred, Fight Back and Win, Nowy Jork, 2006; Gloria Allred, rozmowy z Megan Twohey, od października 2016 do wiosny 2019.

[87] Emily Steel, How Bill O’Reilly Silenced His Accusers, New York Times, 4.04.2018, https://www.nytimes.com/2018/04/04/business/media/how-bill-oreilly-silenced-his-accusers.html.

[88] Rebecca Davis O’Brien, USA Gymnastics, McKayla Maroney Had Confidentiality Agreement to Resolve Abuse Claims, Wall Street Journal, 20.12.2017, https://www.wsj.com/articles/usa-gymnastics-reached-settlement-over-abuse-claims-with-gold-medalist-mckayla-maroney-1513791179; Will Hobson, McKayla Maroney Sues USA Gymnastics, Saying It Tried to Buy Her Silence on Abuse, Washington Post, 20.12.2017, https://www.washingtonpost.com/sports/mckayla-maroney-sues-usa-gymnastics-saying-it-tried-to-buy-her-silence-on-abuse/2017/12/20/1e54b482-e5c8-11e7-a65d-1ac0fd7f097e_story.html.

[89] Ashley Matthau, rozmowy z Megan Twohey, od października 2017 do wiosny 2019.

[90] Consumer Attorneys of California, https:// www.caoc.org.

[91] Rozmowy z wieloma osobami prowadzone przez Megan Twohey, 2018.

[92] Brett Anderson, A History of the Baquets, New Orleans Restaurant Family: From the TP Archives, NOLA, oryginalnie opublikowany 20.07.2004, ponownie 16.05.2014, https://www.nola.com/entertainment_life/eat-drink/article_f31743a5-93d5-512d-9679-3b47adc75d7a.html; Brett Anderson, The Importance of Eddie’s: The Late-great Baquet Family Restaurant, Remembered, NOLA, 17.05.2014, https://www.nola.com/entertainment_life/eat-drink/article_ed03abd9-5aff-5c94-93b5-d4190d856da4.html.

[93] Informacje zaczerpnięte z rozmów prowadzonych przez Megan Twohey od 2017 do wiosny 2019 z Boiesem i osobami, które wiedziały więcej na temat jego pracy dla Weinsteina, a także z maili i innych zapisków Boiesa pochodzących z lat 2015–2017, oraz z następujących artykułów na jego temat: Daniel Okrent, ‘Get Me Boies!’, Time, 25.12.2000, http://content.time.com/time/world/article/0,8599,2047286,00.html; Andrew Rice, The Bad, Good Lawyer: Was David Boies Just Doing Right by Harvey Weinstein? Or Did He Cross an Ethical Line?, New York, 30.09.2018, http://nymag.com/intelligencer/2018/09/david-boies-harvey-weinstein-lawyer.html.

[94] Dean Baquet, rozmowy z Megan Twohey i Jodi Kantor, 2018.

[95] Lanny Davis, rozmowa z Megan Twohey i Jodi Kantor, 3.08.2017.

[96] Auletta usłyszał o ugodach, pracując nad artykułem o Harveyu Weinsteinie. Ken Auletta, Beauty and the Beast, New Yorker, 9.12.2002, https://www.newyorker.com/magazine/2002/12/16/beauty-and-the-beast-2.

[97] Ken Auletta, Bob Weinstein, David Boies, rozmowy z Megan Twohey, 2019.

[98] Megan Twohey, Jodi Kantor, Susan Dominus, Jim Rutenberg, Steve Eder, Weinstein’s Complicity Machine, New York Times, 5.12.2017, www.nytimes.com/interactive/2017/12/05/us/harvey-weinstein-complicity.html.

[99] Alana Goodman, Harvey Weinstein’s ORIGINAL contract with ex-Mossad agents ordered them to prove he was the victim of a ‘negative campaign’ in what was dubbed ‘Operation Parachute’ – spying on actresses, close friend designer Kenneth Cole and amfAR, Daily Mail, 8.11.2017, https://www.dailymail.co.uk/news/article-5062195/Harvey-Weinstein-agreed-pay13mexMossad-agents.html.

[100] Rozmowy Twohey i Kantor z McGowan, Kendall i innymi, z którymi skontaktował je Seth Freedman w 2016 i 2017, a także maile od Freedmana.

[101] Benjamin Wallace, rozmowa z Megan Twohey, 2018; maile Wallace’a i Setha Freedmana, 2016.

[102] Ronan Farrow, Harvey Weinstein’s Army of Spies, New Yorker, 6.11.2017, https://www.newyorker.com/news/news-desk/harvey-weinsteins-armyof-spies.

[103] Read: The Contract Between a Private Security Firm and One of Harvey Weinstein’s Lawyers, New Yorker, 6.11.2017, https://www.newyorker.com/sections/news/read-the-contract-between-a-private-security-firm-and-one-of-harvey-weinsteins-lawyers.

[104] Diana Filip, mail do Jodi Kantor, 8.08.2017. Alana Goodman, EXCLUSIVE: The SPY Who Duped Rose McGowan UNMASKED! This is the blonde Israeli military veteran who worked undercover for disgraced mogul Harvey Weinstein and tricked the actress into sharing her memoirs, Daily Mail, 8.08.2017, https://www.dailymail.co.uk/news/article-5064027/Israeli-military-vet-duped-Rose-McGowan-revealed.html.

[105] Alexandra Pechman, Mom Is Suing Trump. Her Daughter Took Down Bill O’Reilly. Gloria Allred and Lisa Bloom Are the Defenders of Women in 2017, W, 21.07.2017, https://www.wmagazine.com/story/gloria-allred-lisa-bloomdonald-trump-blac-chyna-lawyer.

[106] Megan Twohey, mail do Lisy Bloom, 1.01.2016.

[107] Stephen Feller, Trump Rape Accuser Cancels Press Conference after Death Threats, United Press International, 3.11.2016, https://www.upi.com/Top_News/US/2016/11/03/Trump-rape-accuser-cancels-press-conference-after-death-threats/2381478150421.

[108] Kenneth P. Vogel, Partisans, Wielding Money, Begin Seeking to Exploit Harassment Claim, New York Times, 31.12.2017, https://www.nytimes.com/2017/ 12/31/us/politics/sexual-harassment-politics-partisanship.html.

[109] Lisa Bloom, rozmowa z Kantor i Twohey, 2019; Lisa Bloom – mail do Megan Twohey, czerwiec 2019.

[110] Tamara Holder, rozmowy z Megan Twohey, od lata 2018 do wiosny 2019; maile Tamary Holder i Lisy Bloom; Lloyd Grove, Clients Turn on ‘Champion for Women’ Lisa Bloom after Her Scorched-earth Crusade for Harvey Weinstein, Daily Beast, 26.10.2017, https://www.thedailybeast.com/lisa-bloom-has-files-on-rose-mcgowans-history-inside-her-scorched-earth-crusade-for-harvey-weinstein; Emily Steel, Fox Is Said to Settle With Former Contributor Over Sexual Assault Claims, New York Times, 08.03. 2017, https://www.nytimes.com/2017/03/08/business/fox-news-roger-ailes-sexual-assault-settlement.html.

[111] Artykuł Twohey zawierał rozmowy z członkami zarządu amfAR-u, w tym z Kennethem Cole’em, Harveyem Weinsteinem, Davidem Boiesem, Charlesem Prince’em i innymi, którzy wiedzieli o kwocie zebranej podczas aukcji i przekazanej inwestorom finansującym Marzyciela. Zawierał również maile i inne dokumenty z lat 2015–2017, z opisami szczegółów transakcji, wyrazami niepokoju, który wzbudziła wśród pewnych pracowników fundacji i członków zarządu, a także z reakcją Weinsteina na próby zgłębienia sprawy. Megan Twohey, Tumult after AIDS Fund-Raiser Supports Harvey Weinstein Production, New York Times, 23.09.2017, https://www.nytimes.com/2017/09/23/nyregion/harvey-weinstein-charity.html.

[112] Tom Ajamie, rozmowy z Megan Twohey, od lata 2017 do wiosny 2019.

[113] Faktury z grudnia 2016, pochodzące z kancelarii Lisy Bloom.

[114] Sara Ness, szkic raportu przedstawionego Harveyowi Weinsteinowi, lipiec 2017.

[115] Maile Irwina Reitera do Jodi Kantor, wrzesień 2017.

[116] Irwin Reiter, rozmowy z Jodi Kantor i Megan Twohey, od września 2017 do maja 2019.

[117] Frank Pallotta, Molly Shiels, NBC Says It’s Not Moving Forward with Bill Cosby Project, CNN, 19.11.2014, https://money.cnn.com/2014/11/19/media/cosby-nbc-sitcom/index.html; Goeff Edgers, Bill Cosby’s ‘Far from Finished’ Tour Pushes On. But Will It Be His Last?, Washington Post, 24.03.2015, https://www.washingtonpost.com/entertainment/bill-cosbys-far-from-finished-tour-pushes-on-will-it-be-his-last/2015/03/24/d665bee4-cf1f-11e4-8a46-b1dc9be5a8ff_story.html; Todd Leopold, Cancellations Have Dogged Cosby’s Tour, CNN, 21.02.2015, https://www.cnn.com/2015/02/20/entertainment/feat-cosby-tour-cancellations/index.html.

[118] Maile i wewnętrzne dokumenty The Weinstein Company z lat 2014 i 2015.

[119] Tamże.

[120] Shari Reiter, rozmowa z Jodi Kantor, 25.10.2018.

[121] Sandeep Rehal, rozmowy z Jodi Kantor, listopad 2018.

[122] Umowa Harveya Weinsteina z The Weinstein Company.

[123] Maile Toma Prince’a i Irwina Reitera, luty 2015.

[124] Michelle Franklin, rozmowy z Jodi Kantor, 2017–2019.

[125] Harvey Weinstein, Jason Lilien, Lanny Davis, Charlie Prince, Roberta Kaplan i Karen Duffy, rozmowy z Megan Twohey i Rebeccą Corbett, 19.09.2017.

[126] Harvey Weinstein, rozmowa z Jodi Kantor, 19.09.2017.

[127] Megan Twohey, James C. McKinley Jr, Al Baker, William K. Rashbaum, For Weinstein, a Brush With the Police, Then No Charges, New York Times, 15.10.2017, https://www.nytimes.com/2017/10/15/nyregion/harvey-weinstein-new-york-sex-assault-investigation.html.

[128] Ken Auletta, David Boies, rozmowy z Megan Twohey, 2019.

[129] Rozmowy Twohey z osobami wiedzącymi o umowie i mającymi dostęp do wewnętrznych dokumentów firmy z 2015.

[130] Ronan Farrow, Harvey Weinstein’s Secret Settlements, New Yorker, 21.11.2017, https://www.newyorker.com/news/news-desk/harvey-weinsteins-secret-settlements.

[131] W oparciu o rozmowy Megan Twohey z 2018 i 2019 z Bobem Weinsteinem, a także rozmowy Megan Twohey i Jodi Kantor z jego współpracownikami oraz z wykorzystaniem maili i innych wewnętrznych dokumentów The Weinstein Company.

[132] Megan Twohey, rozmowa z Bobem Weinsteinem; Ronan Farrow, Harvey Weinstein’s Secret Settlements, New Yorker, 21.11.2017, https://www.newyorker.com/news/news-desk/harvey-weinsteins-secret-settlements.

[133] Bob Weinstein, rozmowa z Megan Twohey, 2018; Irwin Reiter, rozmowy z Jodi Kantor, 2017–2019.

[134] Bob Weinstein, mail do Davida Boiesa, 16.08.2015.

[135] Lance Maerov, rozmowy z Megan Twohey, od września 2016 do wiosny 2019; rozmowy z osobami pracującymi z Maerovem, maile i inne wewnętrzne dokumenty The Weinstein Company.

[136] H. Rodgin Cohen, mail do Philipa Richtera, prawnika zarządu The Weinstein Company, 4.09.2015.

[137] Megan Twohey, William K. Rashbaum, Transactions Tied to Weinstein and AIDS Charity Are Under Investigation, New York Times, 2.11.2017, https://www.nytimes.com/2017/11/02/nyregion/harvey-weinstein-amfar.html.

[138] Wewnętrzne dokumenty The Weinstein Company z lat 2015–2016.

[139] Dean Baquet, rozmowy z Jodi Kantor i Megan Twohey, 2018.

[140] Harvey Weinstein, Charles Harder, Lisa Bloom i Lanny Davis, rozmowa z Jodi Kantor, Megan Twohey i Rebeccą Corbett, 3.10.2017.

[141] Eriq Gardner, Ailes Media Litigator Charles Harder on His Improbable Rise with Clients Melania Trump and Hulk Hogan, Hollywood Reporter, 22.09.2016, https://www.hollywoodreporter.com/thr-esq/ailes-media-litigator-charles-harder-930963.

[142] Sydney Ember, Gawker and Hulk Hogan Reach $31 Million Settlement, New York Times, 2.11.2016, https://www.nytimes.com/2016/11/03/business/media/gawker-hulk-hogan-settlement.html.

[143] Brian Stelter, Roger Ailes Enlists Lawyer behind Hulk Hogan and Melania Trump Suits, CNN Money, 5.09.2016, https://money.cnn.com/2016/09/05/media/roger-ailes-charles-harder/index.html.

[144] Tom Hamburger, Melania Trump Missed Out on ‘Once-in-a-Lifetime Opportunity’ to Make Millions, Lawsuit Says, Washington Post, 7.02.2017, https://www.washingtonpost.com/politics/melania-trump-missed-out-on-once-in-a-lifetime-opportunity-to-make-millions-lawsuit-says/2017/02/06/3654f070-ecd0-11e6-9973-c5efb7ccfb0d_story.html; Emily Hell, When They Go Low, Melania Trump Calls Her Lawyers, Washington Post, 30.01.2019, https://www.washingtonpost.com/lifestyle/style/when-they-go-low-melania-trump-calls-her-lawyers/2019/01/30/d3892a1e-240a-11e9-ad53-824486280311_story.html; Glenn Feishman, Trump Hires Harder, Hulk Hogan’s Gawker-Toppling Lawyer in Dispute Against Omarosa, Fortune, 5.08.2018, http://fortune.com/2018/08/14/trump-charles-harder-gawker-lawyer-hulk-hogan-omarosa.

[145] Jason Zengerle, Charles Harder, the Lawyer Who Killed Gawker, Isn’t Done Yet, GQ, 17.11.2016, https://www.gq.com/story/charles-harder-gawker-lawyer.

[146] Lance Maerov, David Boies i David Glasser, rozmowy z Megan Twohey, 2018 i 2019.

[147] Lisa Bloom, mail do Harveya Weinsteina, Lanny’ego Davisa, Charlesa Hardera i Davida Boiesa, 4.10.2017.

[148] Wywiad Megan Twohey z Davidem Glasserem, październik 2017 i wiosna 2019.

[149] Mail przesłany 4 października przez Charlesa Hardera do Diane Brayton, Arthura Sulzbergera Jr., Deana Baqueta i Jodi Kantor.

[150] Brent Lang, Gene Maddaus, Ramin Setoodeh, Harvey Weinstein Lawyers Up for Bombshell New York Times, New Yorker Stories, Variety, 4.10.2017, https://variety.com/2017/film/news/harvey-weinstein-sexual-new-york-times-1202580605; Kim Masters, Chris Gardner, Harvey Weinstein Lawyers Battling N.Y. Times, New Yorker Over Potentially Explosive Stories, Hollywood Reporter, 4.10.2017, https://www.hollywoodreporter.com/news/harvey-weinstein-lawyers-battling-ny-times-new-yorker-potentially-explosive-stories-1045724.

[151] Wywiad Jodi Kantor z Gracie Allen, 2018.

[152] Rozmowa Jodi Kantor i Megan Twohey z Harveyem Weinsteinem i Lisą Bloom, 5 października 2017.

[153] Jodi Kantor, Megan Twohey, Harvey Weinstein Paid Off Sexual Harassment Accusers for Decades, New York Times, 5.10.2017, https://www.nytimes.com/2017/10/05/us/harvey-weinstein-harassment-allegations. html.

[154] Bruce Haring, Fifth Weinstein Company Board Member Resigns, Leaving Three Remaining, Deadline, 14.10.2017, https://deadline.com/2017/10/fifth-weinstein-company-board-member-resigns-leaving-three-left1202188563.

[155] Relacje Tomi-Ann Roberts, Katherine Kendall, Dawn Dunning i Judith Godrèche zostały opisane w kolejnych tygodniach w „New York Timesie”: Rachel Adams, Jodi Kantor, Gwyneth Paltrow, Angelina Jolie and Others Say Weinstein Harassed Them, New York Times, 10.10.2017, https://www.nytimes.com/2017/10/10/us/gwyneth-paltrow-angelina-jolie-harvey-weinstein.html; Opowieści Hope D’Amore i Cynthii Burr zostały opisane później: Ellen Gabler, Megan Twohey, Jodi Kantor, New Accusers Expand Harvey Weinstein Sexual Assault Claims Back to ’70s, New York Times, 30.10.2017, https://www.nytimes.com/2017/10/30/us/harvey-weinstein-sexual-assault-allegations. html.

[156] Ronan Farrow, From Aggressive Overtures to Sexual Assault: Harvey Weinstein’s Accusers Tell Their Stories, New Yorker, 10.10.2017, https://www.newyorker.com/news/news-desk/from-aggressive-overtures-to-sexual-assault-harvey-weinsteins-accusers-tell-their-stories.

[157] Yashar Ali, TV Journalist Says Harvey Weinstein Masturbated in Front of Her, HuffPost, 6.10.2017, https://www.huffpost.com/entry/weinstein-sexual -harassment-allegation_n_59d7ea3de4b046f5ad984211.

[158] Nicole Pelletiere, Harvey Weinstein’s Adviser, Lisa Bloom, Speaks Out: ‘There was misconduct’, ABC, 6.10.2017, https://abcnews.go.com/Entertainment/harvey-weinsteins-adviser-lisa-bloom-speaks-misconduct/story?id= 50321561; Johanna Barr, Megan Twohey, Lisa Bloom, Lawyer Advising Harvey Weinstein, Resigns Amid Criticism From Board Members, New York Times, 7.10.2017, https://www.nytimes.com/2017/10/07/business/lisa-bloom-weinstein-attorney.html.

[159] Melena Ryzik, Cara Buckley, Jodi Kantor, Louis C.K. Is Accused by 5 Women of Sexual Misconduct, New York Times, 9.11.2017, https://www.nytimes.com/2017/11/09/arts/television/louis-ck-sexual-misconduct.html.

[160] Joe Palazzolo, Michael Rothfeld, Trump Lawyer Arranged $130,000 Payment for Adult-Film Star’s Silence, Wall Street Journal, 12.01.2018, https://www.wsj.com/articles/trump-lawyer-arranged-130–000-payment-for-adult-film-stars-silence-1515787678; Megan Twohey, Jim Rutenberg, Porn Star Was Reportedly Paid to Stay Quiet about Trump, New York Times, 12.01.2018, https://www.nytimes.com/2018/01/12/us/trump-stephanie-clifford-stormy-daniels.html.

[161] Lukas I. Alpert, Joe Palazzolo, Michael Rothfeld, National Enquirer Shielded Donald Trump from Playboy Model’s Affair Allegation, Wall Street Journal, 4.10.2016, https:// www.wsj.com/articles/national-enquirer-shielded-donald-trump-from-playboy-models-affair-allegation-1478309380; Ronan Farrow, Trump, a Playboy Model, and a System for Concealing Infidelity, New Yorker, 16.02.2018, https://www.newyorker.com/news/news-desk/donald-trump-a-playboy-model-and-a-system-for-concealing-infidelity-national-enquirer-karen-mcdouga; Maggie Haberman, Mike McIntire, Jim Rutenberg, Rebecca R. Ruiz, Megan Twohey, Tools of Trump’s Fixer: Payouts, Intimidation and the Tabloids, New York Times, 18.02.2018, https://www.nytimes.com/2018/02/18/us/politics/michael-cohen-trump.html; Ronan Farrow, Harvey Weinstein’s Army of Spies, New Yorker, 6.11.2017, https://www.newyorker.com/news/news-desk/harvey-weinsteins-army-of-spies; Mike McIntire, Jim Rutenberg, Charlie Savage, Tabloid Publisher’s Deal in Hush-Money Inquiry Adds to Trump’s Danger, New York Times, 12.12.2018, https://www.nytimes.com/2018/12/12/nyregion/trump-american-media-michael-cohen.html.

[162] Melena Ryzik, Weinstein in Handcuffs Is a ‘Start to Justice’ for His Accusers, New York Times, 25.10.2018, https://www.nytimes.com/2018/05/25/nyregion/metoo-accusers-harvey-weinstein.html.

[163] Laura McGann, The Still Raging Controversy Over Al Franken’s Resignation, Explained, Vox, 21.05.2018, https://www.vox.com/2018/5/21/17352230/al-franken-accusations-resignation-democrats-leann-tweeden-kirsten-gillibrand.

[164] Defending ‘Brilliant’ Harvey Weinstein, BBC, 15.06.2018, https://www.bbc.co.uk/programmes/p06b4pjp.

[165] Wywiad Jodi Kantor z Kim Lawson, 2018–2019.

[166] Wywiady Jodi Kantor i Megan Twohey z Debrą Katz, 2018–2019.

[167] Wywiady Megan Twohey z Christine Blasey Ford, przeprowadzane w okresie od grudnia 2017 do maja 2019, a także wiadomości przesyłane między Ford i jej znajomymi, korespondencja z członkami senackiej komisji sprawiedliwości i jej prawnikiem. Przytaczany artykuł można znaleźć pod linkiem: https://www.researchgate.net/publication/327287729_Attenuation_of_Antidepressant_Effects_of_Ketamine_by_Opioid_Receptor_Antagonism.

[168] Oświadczenie Russella Forda, Raport z Dochodzenia Senackiej Komisji Sprawiedliwości ws. Licznych Zarzutów Wysuniętych Wobec Sędziego Bretta Kavanaugh, Przeprowadzonego w Czasie Trwania Procesu Potwierdzenia Nominacji, 2.11.2018, https://www.judiciary.senate.gov/imo/media/doc/2018-11-02%20Kavanaugh%20Report.pdf, s. 55–56.

[169] Wywiad Megan Twohey z Keithem Koeglerem, 2019; Wywiady Megan Twohey z Christine Blasey Ford, 2018–2019.

[170] Emma Brown, Jessica Contrera, Steve Hendrix, Ian Shapira, Kavanaugh Accuser Christine Blasey Ford Moved 3,000 Miles to Reinvent Her Life: It Wasn’t Far Enough, Washington Post, 22.09.2018, https://www.washingtonpost.com/local/christine-blasey-ford-wanted-to-flee-the-us-to-avoid-brett-kavanaugh-now-she-may-testify-against-him/2018/09/22/db942340-bdb1-11e8-8792-78719177250f_story.html.

[171]  Gra towarzyska polegająca na kompletowaniu fikcyjnych drużyn sportowych składających się z prawdziwych zawodników. Następnie uczestnicy gry rozgrywają wirtualne mecze, a o ich wynikach decydują statystyki indywidualnych sportowców (przyp. tłum.).

[172] Wiadomości przesłane przez Christine Blasey Ford do Washington Post, Raport z Dochodzenia Senackiej Komisji Sprawiedliwości ws. Licznych Zarzutów Wysuniętych Wobec Sędziego Bretta Kavanaugh, Przeprowadzonego w Czasie Trwania Procesu Potwierdzenia Nominacji, 2.11.2018, https://www.judiciary.senate.gov/imo/media/doc/2018-11-02%20Kavanaugh%20Report.pdf, s. 46.

[173] Julie O’Brien, I Don’t Know Kavanaugh the Judge, but Kavanaugh the Carpool Dad Is One Great Guy, Washington Post, 20.07.2018, https://www.washingtonpost.com/opinions/i-dont-know-kavanaugh-the-judge-but-kavanaugh-the-carpool-dad-one-great-guy/2018/07/10/a1866a2c-8446-11e8-9e80–403a221946a7_story.html.

[174] Wywiady Megan Twohey z Christine Blasey Ford, 2018–2019; mail z 17.06.2019 przesłany przez Mathew McMurraya.

[175] Mail przesłany w czerwcu 2018 przez kancelarię Dianne Feinstein do Christine Blasey Ford.

[176] Wywiad Megan Twohey z Lawrence’em Robbinsem, styczeń 2019.

[177] Opis Debry Katz powstał na podstawie rozmów Megan Twohey i Jodi Kantor z Katz z okresu od sierpnia 2017 do wiosny 2019; wywiady Megan Twohey i Jodi Kantor z Lisą Banks z okresu od października 2017 do wiosny 2019; pisemna korespondencja z obiema prawniczkami.

[178] Wywiad Megan Twohey z Barrym Coburnem, luty 2019.

[179] Ronan Farrow, Les Moonves and CBS Face Allegations of Sexual Misconduct, New Yorker, 27.07.2018, https://www.newyorker.com/magazine/2018/08/06/les-moonves-and-cbs-face-allegations-of-sexual-misconduct.

[180] Melena Ryzik, Louis C.K. Performs First Stand-up Set at Club Since Admitting to #MeToo Cases, New York Times, 27.08.2018, https://www.nytimes.com/2018/08/27/arts/television/louis-ck-performs-comedy.html.

[181] Hillel Italie, Next O’Reilly Book Coming in September, Associated Press, 23.04.2018, https://www.apnews.com/f00002d9107742b991fecb982312243b.

[182] Wywiady Megan Twohey z Christine Blasey Ford, 2018–2019.

[183] Adam Liptak, Charlie Savage, Sheryl Gay Stolberg, Takeaways from Day 1 of Brett Kavanaugh’s Confirmation Hearings, New York Times, 4.09.2018, https://www.nytimes.com/2018/09/04/us/politics/kavanaugh-confirmation-hearing-updates.html.

[184] Tamże.

[185] Ryan Grim, Dianne Feinstein Withholding Brett Kavanaugh Document from Fellow Judiciary Committee Democrats, The Intercept, 12.09.2018, https://theintercept.com/2018/09/12/brett-kavanaugh-confirmation-dianne-feinstein.

[186] Dianne Feinstein, Feinstein Statement on Kavanaugh, 13.09.2018, https:// www.feinstein.senate.gov/public/index.cfm/press-releases?id=FB52FCD429C8-4856-A679-B5C6CC553DC4.

[187] Emma Brown, California Professor, Writer of Confidential Brett Kavanaugh Letter, Speaks Out about Her Allegation of Sexual Assault, Washington Post, 16.09.2018, https://www.washingtonpost.com/investigations/california-professor-writer-of-sexual-assault/2018/09/16/46982194-b846-11e8-94eb-3bd52dfe917b_story.html.

[188] Seung Min Kim, Kavanaugh Denies Decades-old Allegation of Potential Sexual Misconduct, Washington Post, 14.09.2018, https://www.washingtonpost.com/politics/kavanaugh-denies-decades-old-allegation-of-potential-sexual-misconduct/2018/09/14/60ee3ae8-b831-11e8-94eb-3bd52dfe917b_ story.html.

[189] Bob Woodward, Strach. Trump w Białym Domu, Warszawa 2018, s. 250.

[190] I Don’t Believe Them’: Trump Doubts Sexual Abuse Accusers and Sides with an Ally – Again, Washington Post, 6.06.2018, https://www.washingtonpost.com/news/the-fix/wp/2018/07/06/i-dont-believe-them-trump-doubts-sexual-abuse-accusers-and-sides-with-an-ally-again.

[191] Rosa Brooks (@brooks_ rosa), Twitter, 17.09.2018, https://twitter.com/brooks_rosa/status/1041482381625122816.

[192] Lawyer: Kavanaugh Accuser Willing to Testify, CNN, 17.09.2018, https://www.cnn.com/videos/politics/2018/09/17/kavanaugh-accuser-christine-ford-attorney-debra-katz-newday-sot.cnn.

[193] Opis przebiegu negocjacji między zespołem Ford a republikanami zasiadającymi w senackiej komisji sprawiedliwości powstał na podstawie wywiadów Twohey i Kantor z Katz i Banks; wywiad Twohey z Mikiem Daviesem; korespondencja włączona do Raportu z Dochodzenia Senackiej Komisji Sprawiedliwości ws. Licznych Zarzutów Wysuniętych Wobec Sędziego Bretta Kavanaugh, Przeprowadzonego w Czasie Trwania Procesu Potwierdzenia Nominacji, 2.11.2018, https://www.judiciary.senate.gov/imo/media/doc/2018-11-02%20Kavanaugh%20Report.pdf; dodatkowe maile dostarczone przez Katz.

[194] Lydia Weaver, Senate Judiciary Urges Response to Sexual Harassment in Federal Courts, The Hill, 13.06.2018, https://thehill.com/regulation/392075-senate-judiciary-wants-response-to-sexual-harassment-in-federal-courts.

[195] Kellyanne Conway Says Kavanaugh Accuser ‘Should Not Be Ignored’, NBC, 17.09.2018, https://www.nbcnews.com/video/kellyanne-conway-says-kavanaugh-accuser-should-not-ignored-1322246211718.

[196] Anita Hill, How to Get the Kavanaugh Hearings Right, New York Times, 18.09.2018, https://www.nytimes.com/2018/09/18/opinion/anita-hill-brett-kavanaugh-clarence-thomas.html.

[197] What a Book Critic Finds in Mark Judge’s ‘Wasted’ 21 Years Later, New York Times, 2.10.2018, https://www.nytimes.com/2018/10/02/books/wasted-mark-judge-memoir.html.

[198] Raport z Dochodzenia Senackiej Komisji Sprawiedliwości ws. Licznych Zarzutów Wysuniętych Wobec Sędziego Bretta Kavanaugh, Przeprowadzonego w Czasie Trwania Procesu Potwierdzenia Nominacji, 2.11.2018, https://www.judiciary.senate.gov/imo/media/doc/2018-11-02%20Kavanaugh%20Report.pdf, s. 79.

[199] Tamże, s. 90–91.

[200] Wywiad Megan Twohey z Mikiem Davisem, czerwiec 2019.

[201]  PAU – Palo Alto University, Uniwersytet w Palo Alto (przyp. tłum.).

[202] Wywiad Megan Twohey z Barrym Coburnem i Christine Blasey Ford, 2019.

[203] Trump’s Star Gets Bars; Kavanaugh Accuser Open to Testifying; Conway’s Interview Reviewed, CNN, 21.09.2018, http://transcripts.cnn.com/TRANSCRIPTS/1809/21/nday.06.html.

[204] Donald J. Trump (@realdonaldtrump), Twitter, 21.09.2018, https://twitter.com/realdonaldtrump/status/1043126336473055235.

[205] We’re going to plow right through it’, McConnell says on Kavanaugh nomination, Washington Post, 21.09.2018, https://www.washingtonpost.com/video/politics/were-going-to-plow-right-through-it-mcconnell-says-on-kavanaugh-nomination/2018/09/21/39beef50-bdac-11e8-8243-f3ae9c99658a_video.html.

[206] Judiciary Committee Continues Effort to Accommodate Testimony from Dr. Ford Next Week, Senacka Komisja Sprawiedliwości, 21.09.2018, https://www.judiciary.senate.gov/press/rep/releases/judiciary-committee-continues-effort-to-accommodate-testimony-from-dr-ford-next-week

[207] Oznaczenie czasowe tweeta Grassleya jest ustawnione na czas pacyficzny, dlatego przy tym tweecie można przeczytać godzinę 8.42, chociaż tak naprawdę Grassley opublikował go o 23.42 czasu wschodniego. Chuck Grassley (@ChuckGrassley), Twitter, 21.09.2018, https://twitter.com/ChuckGrassley/ status/1043344767684366336.

[208] Ronan Farrow, Jane Mayer, Senate Democrats Investigate a New Allegation of Sexual Misconduct, from Brett Kavanaugh’s College Years, New Yorker, 23.09.2018, https://www.newyorker.com/news/news-desk/senate-democrats-investigate-a-new-allegation-of-sexual-misconduct-from-the-supreme-court-nominee-brett-kavanaughs-college-years-deborah-ramirez.

[209] Lisa Ryan, What ‘Credible Information’ Does Michael Avenatti Have on Kavanaugh?, The Cut, 24.09.2018, https://www.thecut.com/2018/09/michael-avenatti-kavanaugh-judge-client-tweets.html.

[210] Wywiady Megan Twohey i Jodi Kantor z Rebeccą Corbett, 2018–2019.

[211] Nicholas Fandos, Sheryl Gay Stolberg, Christine Blasey Ford Reaches Deal to Testify at Kavanaugh Hearing, New York Times, 23.09.2018, https://www.nytimes.com/2018/09/23/us/politics/brett-kavanaugh-christine-blasey-ford-testify.html.

[212] Emily Tillett, Kellyanne Conway says Brett Kavanaugh allegations feel like ‘a vast left-wing conspiracy’, CBS This Morning, 24.09.2018, https://www.cbsnews.com/news/kellyanne-conway-says-brett-kavanaugh-accusers-allegations-feel-like-a-vast-left-wing-conspiracy-2018-09-24/.

[213] McConnell slams ‘shameful smear campaign’ against Kavanaugh, Washington Post, 24.09.2018, https://www.washingtonpost.com/video/politics/mcconnell-slams-shameful-smear-campaign-against-kavanaugh/2018/09/24/f739f09a-c02f-11e8–9f4f-a1b7af.

[214] Brett Kavanaugh Defends Himself in Letter to Senate Judiciary Committee, CNN, 24.09.2018, https://www.washingtonpost.com/video/politics/mcconnell-slams-shameful-smear-campaign-against-kavanaugh/2018/09/24/f739f09a-c02f-11e8-9f4f-a1b7af255aa5_video.html.

[215] Wywiad Megan Twohey z Mikiem Davisem, czerwiec 2019.

[216] Graham Bowley, Joe Coscarelli, Bill Cosby, Once a Model of Fatherhood, Sentenced to Prison, New York Times, 25.09.2018, https://www.nytimes.com/2018/09/25/arts/television/bill-cosby-sentencing.html.

[217] Biały Dom, konferencja prasowa, 27.09.2018, https://www.whitehouse.gov/briefings-statements/press-conference-president-trump-2.

[218] Christine Blasey Ford, oświadczenie otwierające zeznania ws. nominacji Kavanaugh, 27.09.2018, https://www.c-span.org/video/?c4760434/christine-blasey-ford-opening-statement.

[219] Brenda from Missouri Calls into C-SPAN, C-SPAN, 27.09.2018, https://www.c-span.org/video/?c4751718/brenda-missouri-calls-span.

[220] Trump’s Evolving Statements on Christine Blasey Ford, Associated Press, 3.10.2018, https://apnews.com/04e24ef006f4487282e2f9be3faf0a01.

[221] Jim Yardley, Bush, Irked at Being Asked, Brushes Off Drug Question, New York Times, 19.08.1999, https://www.nytimes.com/1999/08/19/us/bush-irked-at-being-asked-brushes-off-drug-question.html.

[222] Transcript courtesy of Bloomberg Government, Kavanaugh Hearing: Transcript, Washington Post, 27.09.2018, https://www.washingtonpost.com/news/national/wp/2018/09/27/kavanaugh-hearing-transcript.

[223] David Bauder, NBC Faces Scrutiny for Interview with Kavanaugh Accuser, Associated Press, 3.10.2018, https://www.apnews.com/42674fffa6dd4c108ccd908bee7c856e.

[224] Raport z Dochodzenia Senackiej Komisji Sprawiedliwości ws. Licznych Zarzutów Wysuniętych Wobec Sędziego Bretta Kavanaugh, Przeprowadzonego w Czasie Trwania Procesu Potwierdzenia Nominacji, 2.11.2018, https://www.judiciary.senate.gov/imo/media/doc/2018-11-02%20Kavanaugh%20Report.pdf, s. 93; Emma Brown, Seung Min Kim, Sean Sullivan, Christine Blasey Ford Moves Closer to Deal with Senate Republicans to Testify against Kavanaugh, Washington Post, 23.09.2018, https://www.washingtonpost.com/politics/lawyers-for-christine-blasey-ford-say-she-has-accepted-senate-judiciary-committees-request-to-testify-against-kavanaugh/2018/09/22/e8199c6a-be8f-11e8-8792-78719177250f_story.html.

[225] Rachel Mitchell, Memorandum, Analysis of Dr. Christine Ford’s Allegations, 30.09.2018, https://www.jimhopper.com/pdf/mitchell_memo_highlighted.pdf.

[226] Allie Malloy, Kate Sullivan, Jeff Zeleny, Trump mocks Christine Blasey Ford’s testimony, tells people to ‘think of your son’, CNN, 4.10.2018, https://www.cnn.com/2018/10/02/politics/trump-mocks-christine-blasey-ford-kavanaugh-supreme-court/index.html.

[227] Gregg Re, John Roberts, Christine Blasey Ford Ex-boyfriend Says She Helped Friend Prep for Potential Polygraph; Grassley Sounds Alarm, Fox News, 2.10.2018, https://www.foxnews.com/politics/christine-blasey-ford-ex-boyfriend-says-she-helped-friend-prep-for-potential-polygraph-grassley-sounds-alarm; Peter Baker, Christine Blasey Ford’s Credibility Under New Attack by Senate Republicans, New York Times, 4.10.2018, https://www.nytimes.com/2018/10/03/us/politics/blasey-ford-republicans-kavanaugh.html.

[228] Susan Chira, Ellen Ann Fentress, In a Mississippi Restaurant, Two Americas Coexist Side by Side, New York Times, 8.10.2018, https://www.nytimes.com/2018/10/08/us/politics/trump-kavanaugh-mississippi-.html.

[229] Who Is Believed and Who Is Blamed?, The Daily, 10.10.2016, https://www.nytimes.com/2018/10/10/podcasts/the-daily/kavanaugh-assault-metoo-women-girls-respond.html.

[230] Savannah Guthrie, Ellen DeGeneres Opens up about Being a Victim of Sexual Abuse, Today, 4.10.2018, https://www.today.com/video/ellen-degeneres-opens-up-about-sexual-abuse-1336566851633; Connie Chung, Dear Christine Blasey Ford: I, Too, Was Sexually Assaulted – and It’s Seared into My Memory Forever, Washington Post, 3.10.2018, https://www.washingtonpost.com/opinions/dear-christine-blasey-ford-i-too-was-sexually-assaulted--and-its-seared-into-my-memory-forever/2018/10/03/2449ed3c-c68a-11e8-9b1c-a90f1daae309_story.html.

[231] Supplemental FBI Investigation Executive Summary, 5.10.2018, https:// www.grassley.senate.gov/news/news-releases/supplemental-fbi-investigationexecutive-summary.

[232] Jenna Amatulli, Brett Kavanaugh Protesters Bring Beer, Chant ‘Chug’ Outside Mitch McConnell’s House, Huffington Post, 5.10.2018, https://www.huffpost.com/entry/brett-kavanaugh-protesters-bring-beer-chant-chug-outside-mitch-mcconnells-house_n_5bb75543e4b028e1fe3cdc5a.

[233] Rachel Abrams, McDonald’s Workers across the U.S. Stage #Metoo Protests, New York Times, 18.09.2018, https://www.nytimes.com/2018/09/18/business/mcdonalds-strike-metoo.html.

[234]  Coroczny ranking 500 największych amerykańskich korporacji, przygotowywany przez redakcję magazynu „Fortune” (przyp. tłum.).

[235] Edmund Lee, CBS Chief Executive Les Moonves Steps Down after Sexual Harassment Claims, New York Times, 9.09.2018, https://www.nytimes.com/2018/09/09/business/les-moonves-longtime-cbs-chief-may-be-gone-by-monday.html.

[236] Katie Benner, Daisuke Wakabayashi, How Google Protected Andy Rubin, ‘Father of Android’, New York Times, 25.10.2018, https://www.nytimes.com/2018/10/25/technology/google-sexual-harassment-andy-rubin.html.

[237] Alicia P.Q. Wittmeyer, Eight Stories of Men’s Regret, New York Times, 18.10.2018, https://www.nytimes.com/interactive/2018/10/18/opinion/men-metoo-high-school.html.

[238] Ten rozdział został napisany w oparciu o nagranie dwudniowego wywiadu z naszymi bohaterkami.

[239] Matthew Garrahan, Harvey Weinstein: How Lawyers Kept a Lid on Sexual Harassment Claims, Financial Times, 23.10.2017, https://www.ft.com/content/1dc8a8ae-b7e0-11e7-8c12-5661783e5589.

[240] Holly Watt, Harvey Weinstein Aide Tells of ‘Morally Lacking’ Non-disclosure Deal, The Guardian, 28.03.2018, https://www.theguardian.com/film/2018/mar/28/harvey-weinstein-assistant-zelda-perkins-i-was-trapped-in-a-vortex-of-fear; Izba Gmin, Sexual Harassment in the Workplace. Fifth Report of Session 2017–19, 18.07.2018, https://publications.parliament.uk/pa/cm201719/cmselect/cmwomeq/725/725.pdf.

[241] Matthew Haag, Rachel Crooks, Who Accused Trump of Sexual Assault, Wins Legislative Primary, New York Times, 9.05.2018, https://www.nytimes.com/2018/05/09/us/politics/rachel-crooks-ohio.html.

[242] Karen Zraick, Night of Firsts: Diverse Candidates Make History in Midterm Elections, New York Times, 7.11.2017, https://www.nytimes.com/2018/11/07/us/politics/election-history-firsts-blackburn-pressley.html.

[243] Cara Kelly, Sara M. Moniuszko, Harvey Weinstein Scandal: A Complete List of the 87 Accusers, USA Today, 27.10.2017, https://eu.usatoday.com/story/life/people/2017/10/27/weinstein-scandal-complete-list-accusers/804663001.

Indeks

Abramowitz, Elkan 187–188, 252

„Access Hollywood” 34–35, 38–39, 43, 120, 152, 289, 359

AIDS 59, 155, 179, 181–184, 198

Ailes, Roger 45, 233

Ajamie, Tom 155–156

Ali, Yashar 268

Allen & Overy 105

Allen, Gracie (córka Laury Madden) 256

Allen, Nell (córka Laury Madden) 256

Allred, Gloria 54, 120–125, 151, 389

Allstate 45

Amazon 23

American Media Inc. 274

amfAR 49, 155, 179–182, 185, 203, 221

Ansari, Aziz 277

Apartament 62

Arquette, Rosanna 224–225, 268

Ashford, Grace 81, 91, 253

Auletta, Ken 141, 188

Avengers 257

Avenatti, Michael 335–338, 349

babe.net 277

„Baltimore Sun” 77

Ban Ki-moon 60

Banks, Lisa 300–303, 305–307, 310, 312, 322, 324–325, 327–328, 330, 332–335, 339, 341–342, 344–345, 353–355, 358–359, 369

Baquet, Dean 29–30, 41, 127–131, 137, 138, 145, 150, 155, 162, 180, 211–212, 214, 223, 226–228, 231–232, 236, 244, 245, 248, 250, 251, 254, 258, 260–261, 263, 336, 385, 392

Barak, Ehud 145

Barbaro, Michael 30–33, 35, 37, 42, 343, 392

Barkin, Ellen 114

Batali, Mario 273

Battilana Gutierrez, Ambra, patrz: Gutierrez, Ambra Battilana

Benner, Katie 83–84, 89, 124

Bennett, Michael 182

Berlusconi, Silvio 187–188

Black Cube 145–148, 150, 162

Bloom, Lisa 54–55, 121, 135–136, 151–157, 161, 232, 238–240, 252, 261–264, 266–267, 269, 343, 389

Boies, David 128–131, 138–145, 147–148, 150, 155–156, 161–162, 180, 188, 193–194, 197, 199–202, 206, 215–217, 231, 238–240, 244

Boies, Mary Regency 142–143

Boies, Schiller & Flexner 145

Boies/Schiller Film Group 142

Bork, Robert 306

Brafman, Benjamin 279

Brant, Peter 218

Brewer Lane, Rowanne 32–33

Brodlie, Matt 96

Bromwich, Michael 339–340, 344, 347

Brooks, Rosa 321

Brown, Emma 294, 295, 317–318, 320

Brown, Tina 64

Burke, Tarana 10, 277, 352

Burr, Cynthia 267, 276

Bush, George W. 78, 140, 287, 348

BuzzFeed 316

Byrne, Gabriel 114

„Celebrity Apprentice, The” 30, 36, 39

Chapman, Georgina 229

Chapman, Karen 295

Chastain, Jessica 49

Cheney, Elyse 392

Cheung, Andrew 110, 112

Chira, Susan 84–85

Chór 182

Chung, Connie 357

C.K., Louis 272, 308

Clinton, Bill 43, 85, 130, 153, 273, 306

Clinton, Hillary 20–21, 37, 40, 42–43, 64, 130, 131

Coburn, Barry 305–306, 331

Cohen, Rodgin 200–201

Connolly, Daniel S. 188

Conway, Kellyanne 324, 338–339

Corbett, Rebecca 28–29, 46, 47, 70, 77–79, 83, 87, 127, 130–131, 135, 148, 165, 180–181, 183, 184, 206, 209, 211–215, 220, 227–228, 230, 232, 235–236, 238, 244, 254–255, 259–262, 267, 285, 286, 304, 336–337, 385, 392

Cornyn, John 350

Cortes, Francisco 154

Cosby, Bill 54, 99, 172, 177, 342

Cotillard, Marion 49

Court TV 151

Crooks, Rachel 35–37, 40–41, 46, 366, 371, 377–379

Crown, The 99

Cruz, Ted 351

Czas zabijania 55

„Daily Mail” 233

„Daily, The” 391

Damon, Matt 20

Danes, Claire 52

Daniels, Stormy 274, 335, 337, 350

Danner, Blythe 65

Davis, Geena 160

Davis, Lanny 130–138, 148, 180, 185, 212–213, 229, 230, 232, 234, 236, 238–239, 243–244, 252, 258, 269

Davis, Mike 329, 338

Dawn 158

DeClesis, Kathy 91, 221

DeGeneres, Ellen 357

Dirty Dancing 2 122

Dobbs, Lou 40

Donovan, Nina 63

Duffy, Karen 181–182

Dunham, Lena 63–64

Dunning, Dawn 268

Durbin, Dick 360

Dziewczyny 63

Einhorn, Catrin 84

Emma 66–67

Epstein, Jeffrey 39, 152

Federalna Komisja Równych Szans Zatrudnienia (EEOC) 81, 88–89, 376

Eshoo, Anna 292, 294–297, 299, 316

Exiner d’Amore, Hope 267

Fahrenheit 9.11 142

Fairstein, Linda 73, 187, 252

Farrow, Ronan 21, 150, 162, 211, 222 , 268, 308, 336

FBI 304, 317, 326, 331, 355, 357–358

Feinstein, Dianne 297, 299–301, 303–305, 309–310, 312, 317, 327, 329–330

Feldblum, Chai 89

festiwal filmowy w Cannes 49

festiwal filmowy w Sundance 22 , 24, 156, 222

festiwal filmowy w Toronto 65, 97

festiwal filmowy w Wenecji 97, 101, 112

Fields, Bert 197

Filip, Diana 146–148, 150, 162

Flake, Jeff 347, 352, 354–355, 359

Flynn, Beth 229

Ford, Christine Blasey 14–15, 286, 288–292, 294–297, 299–312, 315–333, 336, 338–349, 351–360, 362, 369–372, 378–382

Ford, Russell 288, 292

Foster, Jodie 52

Fowler, Susan 84

„Fox and Friends” 32

Fox Business 40

Fox News 44–45, 86. 231

Franken, Al 278–279

Franklin, Michelle 178

Freedman, Seth 145–146

Freeman, Morgan 56

Frida 57

Gigliotti, Donna 104, 108

Gill, Mark 223

Ginsburg, Ruth Bader 151

Giuliani, Rudolph 188–189

Glasser, David 218, 243–244

Godrèche, Judith 50, 268

Golino, Valeria 57, 61

„Good Morning America” 269

Goop 69

Gorączka 55

Gordon, Jon 143

Gore, Al 128, 140

Gorsuch, Neil 294

Gra o miłość 68

Gra pozorów 20

Grassley, Charles 297, 310, 323–326, 328, 331–334, 345

„Guardian” 146

Gunter, Jen 69

Gutierrez, Ambra Battilana 73, 128, 138, 162, 186–189, 193, 206, 208, 212, 219, 252–253

Haley, Miriam 386–387

Hannah, Daryl 53

Harder, Charles 232–236, 239, 245–248, 250, 257

Hatch, Orrin 351

Hatcher, Gerald 228

Hayek, Salma 49, 57–59, 61, 63, 73, 224

Hill, Anita 10, 72, 286, 306–307, 311, 326

Hogan, Hulk 232

Holder, Tamara 153–155

„Hollywood Reporter” 253–254, 257

„Huffington Post” 268

Hutensky, Steve 105, 112, 213

Imperium 52

Imus, Don 139

Inny świat 51

„Intercept, The” 317

Israel, Amy 97–98, 101–102, 109, 113

ITV 186

Jackson, Jesse 239

Jak ona to robi? 143

Jak zostać królem 173

Jay-Z 54, 156, 263

Jolie, Angelina 72, 224, 268

Jones, Paul Tudor 266

Judd, Ashley 11, 50, 55, 57–58, 59–63, 65–67, 70, 115, 162, 212, 223–226, 237, 243, 251–253, 264, 269, 366–367, 371, 380, 388

Judd, Naomi 57

Judge, Mark 291, 293, 298, 327–328, 335, 358

Kahlo, Frida 57

Kaplan, Roberta 181, 184

Kargman, Jill 63

Katz, Debra 283–285, 300–307, 309–312, 316, 318–319, 322–335, 339, 341–345, 347, 352–355, 358–360, 369, 379

Kavanaugh, Ashley 352

Kavanaugh, Brett 14, 283, 284–289, 291, 293, 294, 296–298, 304–305, 307–309, 311–312, 315–321, 323, 326–329, 332–338, 341, 343, 345–348, 350–353, 355–356, 358–362, 369, 372

Kendall, Katherine 146, 267

Keyser, Leland 351, 358

Kidman, Nicole 49

King, Gayle 32

Kolekcjoner 56

Klein, Calvin 139

Klobuchar, Amy 351

Koegler, Keith 288–290, 295, 334

Koenigsberg, Richard 266

Konner, Jenni 63–64

Krew z krwi, kość z kości 65

Krim, Mathilde 198

Kristof, Nicholas 55

Krzyk 24

Lauer, Matt 273

Lawrence, Jennifer 20

Lawson, Faith 281

Lawson, Kim 280–281, 361, 368, 370, 375–377, 382

Leeds, Jessica 35–37, 40–41, 46

„Lenny Letter” 64

Leyva, Connie 124–125

Lilien, Jason 180

Lionsgate Films 142

Lubell, Pamela 119

Lynch, Tom 363

MacFarlane, Seth 21

Madden, Laura 11

Maerov, Lance 188, 198–202, 205, 216–220, 238, 265, 389

Mann, Jessica 386–387

Mar-a-Lago 32

Maroney, McKayla 122

Marzyciel 127–128, 155, 179, 183

Matthau, Ashley 122–123

McCain, John 39

McConnell, Mitch 323, 332, 338, 360–361

McCraw, David 41, 42, 227, 229, 245, 248, 250, 254, 392

McGahn, Don 361

McGowan, Rose 19–28, 43, 46, 47, 65, 71, 73–74, 90, 106, 132, 134–136, 138, 146–147, 159, 162, 212, 222, 252, 302

McGraw, Tim 380

McLean, Monica 357

Miramax 28, 51, 56–57, 65–66, 68, 72, 77, 81–82, 89–91, 93, 95–98, 104–107, 112–114, 116–119, 122, 139, 163, 168, 172, 190–191, 212–213, 221, 223, 250, 256, 367, 374, 376

Mitchell, Rachel 341, 346, 350, 355, 356

Moonves, Leslie 308, 361

Moore, Michael 142

Mój kuzyn Vinny 51–52

Mukwege, Denis 361

Murad, Nadia 361

Na całość 25

Na zachód 114

Nassar, Larry 122

„National Enquirer” 274

NBC 21, 231

Ness, Sara 157, 162

Nestor, Emily 173–175, 177, 186, 200–201, 205, 212

„New York” 68, 146

„New Yorker” 53, 141, 188, 211, 231, 254, 308, 335–337

„New York Magazine” 21, 53

„New York Times” („Times”) 9, 12, 19, 22–23, 27, 29, 32, 35, 38, 41–42, 44–46, 53–55, 65, 75, 77–78, 81, 83, 91–95, 124, 127–129, 131–132, 137–139, 144, 149–150, 153–154, 166, 180, 183–185, 211, 213, 216, 219–220, 227, 229, 231–232, 235–236, 238, 243–246, 248, 252–254, 258, 260, 262, 264–266–268, 271, 274, 276, 284, 294, 304, 326, 336–338, 342, 348, 350, 361, 362, 386, 391, 392

Obama, Barack 286, 323

Obama, Malia 21

O’Connor, Lauren 204–208, 211–217, 219–220, 231, 234

Odd Mom Out 63

Opowieść podręcznej 315

O’Reilly, Bill 33–34, 44–45, 46, 54, 60, 74, 83–87, 94–95, 121, 211, 308

Oscary 21, 53, 57, 65, 108, 223, 268, 368, 374

Page, Nicole 213–215

Palladino, Jack 157

Paltrow, Bruce 65

Paltrow, Gwyneth 20, 64–70, 75–77, 108, 138, 162, 212, 224, 226, 250–251, 257–261, 268, 365, 366, 368, 370–371, 374–375, 379–380, 382

Parker, Sarah Jessica 143

Pence, Mike 39

Perkins, Zelda 11, 97–109, 112, 113, 117, 136, 141, 172, 191, 212, 213, 220, 232, 367–368, 370–371, 375–377, 382

Pfeiffer, Michelle 257

Pitt, Brad 66–67, 76

Pokojowa Nagroda Nobla 361

Pole walki 21

Poradnik pozytywnego myślenia 143

Prawo ulicy 78

Prince, Charlie 180

Prince, Tom 177

„Project Runway” 173

Purdy, Matt 74, 83, 127, 211–212, 223, 227, 230, 259, 260–261, 263, 336, 385, 392

Rajvanshi Ashta 393

Ramirez, Deborah 335–338, 350, 355, 359

Rehal, Sandeep 175–176, 186

Reiter, Irwin 166–178, 186, 191, 199–200, 202–206, 216, 283, 388, 389

Reiter, Shari 174–175

Remnick, David 141

Robbins, Lawrence 300, 305–306, 339–341, 344

Roberts, Tomi-Ann 267

„Rolling Stone” 27

Rose, Charlie 273

Rosenfeld, Diane 60–61

ruch #MeToo 10, 14, 15, 272, 277, 279, 282, 285–286, 296, 308, 316, 320–321, 325, 327, 343, 352, 354, 357, 361, 386–387

Russell, David O. 143

Sanders, Bernie 287

Sandler, Adam 20, 22

Sarnoff, Tim 266

Sotomayor, Sonia 306

Schmidt, John 95–96, 221

Schmidt, Michael S. 44, 85

Seidman, Ricki 306–307, 310–311, 322, 324, 325, 328, 330, 333, 335, 339, 341

Senior, Jennifer 21

Seks, kłamstwa i kasety wideo 20

Seymour, Stephanie 218

Shandling, Garry 139

Sheen, Charlie 160

Simon, David 77

Simons Muirhead & Burton 104

Sivan, Lauren 268

Smith, Nancy Erika 369, 393

Smyth, P.J. 328, 358

„Stacja Berlin” 224

Steinbrenner, George 139

Steinem, Gloria 21

Stern, Howard 30

Streep, Meryl 52, 128

Sulzberger, Arthur, jr. 127, 138, 144, 391

Swetnick, Julie 349

Steel, Emily 44, 54, 83–87, 121, 151–154, 392

Syn poranka 142

Szkoła stewardes 68

„Talk” 64

Theron, Charlize 49

Thiel, Peter 154

Thomas, Clarence 72, 85, 273, 286, 306, 324, 327

Thomas, Shaunna 46

Thurman, Uma 49, 72, 224

„Time” 358

„Today Show” 160

Tolan, Rory 229, 254, 259, 263, 264

Tomei, Marisa 51–53, 55

Trump, Donald J. 10, 29–43, 45, 70–71, 120–121, 152–153, 156, 159, 233, 273–275, 283, 286, 289–290, 292–293, 315, 320–321, 324, 331, 335, 337, 343, 348, 349, 356, 357, 361, 371, 377–378

Trump, Ivana 30–31

Trump, Ivanka 30

Trump, Melania 39, 233

Turner, Brock 288, 296

Ukryte działania 104

Umel, Allynn 368, 375

Vance, Cyrus 187

„Variety” 50, 61–62, 162, 253–254, 257

„Vice” 84

„Vogue” 52

„W” 151

Wallace, Benjamin 146–147

„Wall Street Journal” 154, 265

Walsh, Wendy 44

„Washington Post” 27, 34, 258, 260, 284, 292, 293, 311, 317, 318, 322, 329, 330, 339, 351, 358

Wasted: Tales of a GenX Drunk 327

Weinstein, Bob 13, 15, 28, 90–91, 139, 141, 189–193, 198–200, 202, 205–206, 218, 265–266

Weinstein, Harvey 9–13, 15, 19–22, 24–28, 43, 46, 49–51, 53–58, 61–79, 81, 84, 90–91, 93, 95–108, 110–117, 119, 121–123, 127–148, 150, 151, 155–157, 160–163, 165–166, 168–176, 178–189, 191, 193, 198–205, 207–209, 213–232, 234–236, 238–240, 243–254, 256–258, 260–269, 271–279, 282, 285, 289, 302, 325, 337, 347, 359, 365–369, 371, 374–375, 380, 381, 383, 385–389, 391, 392, 394, 395

Weinstein, Miriam 68

Weinstein Company, The (TWC) 28, 142, 169–171, 177–178, 180, 190, 201, 203, 206, 208–209, 213, 216–218, 238, 243, 248, 253, 265, 269, 279

West, John 123

Wheaton, Terry 363

Woodward, Bob 320

Wściekłe psy 25

Zakochany Szekspir 65, 104, 108, 368

Żałobnik 66